[{"id":1,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Si-i ko ngaran o Allah, a Masalinggagao, a Makalimo-on."},{"id":2,"translation":"2. So Bantogan na ruk o Allah, a Kadnan o manga Kaadun;"},{"id":3,"translation":"3. A Masalinggagao, a Makali­mo-on;"},{"id":4,"translation":"4. A Phapa-ar ko Alongan a Kapamalas."},{"id":5,"translation":"5. Suka bo i Phushowasowatun Nami, go Suka bo i Phanguniyan Nami sa tabang."},{"id":6,"translation":"6. Nggonana-owa Kamingka ko okit a Maka-o ontol,"},{"id":7,"translation":"7. So okit o siran a ini Kalimo o Ka siran, salakao ko Kiyararangi­tan Ka siran[1], go salakao ko Mithataridadag[2]•","footnotes":"[1] go dika mingka baloya a pud ko manga tao a miyokit ko lalan a pukararangitan ka siran a siranoto so kiya tokawaniran so bunar na dairan golalanun, go siran so mga Yahodi.\n[2] go dika ming ka mbaloya a pud ko mithataridadag, a siranoto so da matoro ko lalan na dairan mato-on so lalan, go siranoto so manga christian."}]},{"id":2,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Alif Lam Mim. So Allah i Mata-o ko Paka-a antapan Niyan non."},{"id":2,"translation":"2. Kati-i so Kitab; a da-a sangka a madadalumon, a Torowan, ko Khipanananggila;"},{"id":3,"translation":"3. A siran na Paparatiyayaan nir­an so da Mapayag, go Ipupha­mayandug iran so Sambayang, go so saba-ad ko inibugai Ami kiran na ipuphamumugai ran;"},{"id":4,"translation":"4. Go siran na Paparatiyayaan niran so (Kitab a) Initoron Ruka (Ya Muhammad), go so Initoron ko Miya-ona an Ka, go so Akhirat na siran na tatangkudun niran."},{"id":5,"translation":"5. Siran man i Thatakna ko Tor­owan, a pho-on ko Kadnan niran, go siran man i Phamakasulang sa Maliwanag."},{"id":6,"translation":"6. Mata-an! A so siran a da Pamaratiyaya, na mulagid kiran o Piyaka-iktiyar Ka siran antawa-a Dangka siran Pakaiktiyara; ka di siran bo Pharatiyaya."},{"id":7,"translation":"7. Tiyotopan o Allah so manga poso iran go so kanug iran, na kiyatagowan so manga kailai ran sa pilus; go adun a bagiyan niran a siksa a lubi a mala."},{"id":8,"translation":"8. Na adun a pud ko manga Manosiya a tao a gi-i Tharo: Sa Piyaratiyaya mi so Allah a go so Alongan a Maori; a kuna a ba siran Mapaparatiyaya."},{"id":9,"translation":"9. Pulimpangun niran so Allah go so Miyamaratiyaya, na da-a Pu­khalimpang iran a rowar ko manga ginawa iran, sa di ran mai-inungka!"},{"id":10,"translation":"10. Katatagowan so manga poso iran sa gudamun; na inomanan sir­an o allah sa gudamun: Go adun a bagiyan niran a siksa a Malipudus, sabap ko Kiyapamokhag iran."},{"id":11,"translation":"11. Go amai ka Pitharo kiran: A di kano Phaminasa ko Lopa, na Tharo-on niran: A sukami na giya­bo a Kapuphangompiya mi!"},{"id":12,"translation":"12. Tanodan, ka Mata-an! a sir­an na siran i Puphaminasa, na ogaid na di ran Mai-inungka."},{"id":13,"translation":"13. Go amai ka Pitharo kiran: A Paratiyaya kano sa lagid o Kiyapar­atiyaya o (saba-ad ko) manga Man­osiya: Na Tharo-on niran: A ino kami Pharatiyaya sa lagid o Kiya­paratiyaya o manga lalong?-Tano­dan, ka Mata-an a siran na siran i manga lalong, na ogaid na di ran katawan."},{"id":14,"translation":"14. Go igira-a minitho-ona iran so Miyamaratiyaya, na Tharo-on niran: A Miyaratiyaya kami; na igira-a miyakandod siran ko manga Olowan niran, na Tharo-on niran: A Mata-an! A sukami na pud iyo: go aya bo oto a kowan na giya di kiran kapagizawizawa."},{"id":15,"translation":"15. so Allah imbadal kiran ko di-i ran kapagizawizawa ko miya mara­tiyaya, go tataalikun Niyan kiran ko gi-i ran Kandarowaka; a gi-i siran Muromparompak."},{"id":16,"translation":"16. Siran man so inipamasa iran ko kadadag so Torowan: Na da ma­kalaba so Kiyandagang iran, go da siran makakudug sa onto!,."},{"id":17,"translation":"17. Aya ropa-an niran na lagid o miniyag sa Apoi; na kagiya a kasin­dawan niyan so muliliyotaon, na piyadung o Allah so Sindao kiran go inibagak lyan siran ko manga lilibotung. Na di siran Phakailai."},{"id":18,"translation":"18. (Siran) na manga Bungul, manga Omao, manga Bota, na siran na di siran ndun phakandod."},{"id":19,"translation":"19. O di na lagid o miyasogat a mabagur a Oran a pho-on ko ka­wang: A kadadaluman sa manga lilibotung, go Dalundug go Kilat: Pukhi-olun niran so manga Tindoro iran ko manga Tangila iran pho-on ko manga Parti, ka kaluk iran ko Kapatai. Na so Allah na Katatang­kalan Niyan so da Pamaratiyaya!"},{"id":20,"translation":"20. Maito bo na so Kilat na masinggaot lyan so manga kailairan; oman Niyan siran Kasindawan, na makalalakao siran non, na igira­ a Mikhunum kiran, na makathan­gun siran. Na o kabaya o Allah, na Mata-an a khailang lyan so Kanug iran go so manga Kailai ran; ka Mata-an! A so Allah na si-i ko langowan taman na Gaos lyan."},{"id":21,"translation":"21. Hai manga Manosiya! Sho­wasowata niyo so Kadnan niyo, a so Miyadun rukano a go so miyan­ga-o ona an niyo, kaangkano Makapanananggila;"},{"id":22,"translation":"22. So Inadun Niyan rukano so Lopa a miyakayat, go so Langit a atup; a go Piyakatoron Niyan a pho-on ko Kawang so ig; na ini sabap lyan non a Kiyapakagumawa Niyan ko manga Onga a Pagupur rukano; na di kano Phangumba-al sa manga saginda o Allah a sukano na katawan niyo (a da-a saginda Niyan)."},{"id":23,"translation":"23. N a o ba kano shasangka ko (Qur-an a) Initoron Nami ko Ori­pun Nami, na mba-as kano sa Sur­ah a lagid lyan; go tawaga niyo so manga Katohanan niyo (a mama­katabang rukano) a salakao ko Al­lah, amaika sukano i manga bunar."},{"id":24,"translation":"24. Na amai ka di niyo Manggo­laola-go di niyo dun Mapunggolao­la-na Pananggila-i niyo so Apoi a aya itagon niyan na so manga Man­osiya a go so manga Ator,-a ini thiyakap ko di Phamaratiyaya."},{"id":25,"translation":"25. Na Puphamanotholangka ko siran a Miyamaratiyaya go Pingga­lubuk iran so manga Pipiya, a Mata-an! A adun a bagiyan niran a manga Sorga, A Puphamangon­das ko kababa-an Niyan so manga Lawasaig. Oman siran ro-o natan sa Onga a Pagupur, na Tharo-on nir­an: A giyai so (lagid o) inunat ru­kutano a miya-ona, na Phagowitun kiran noto a makapushasaginda-i: go adun a bagiyan niran ro-o a manga Karoma a manga Soti; sa ron siran non ndun Makakakal."},{"id":26,"translation":"26. Mata-an! A so Allah na di Niyan phakamawagun so kambaal sa ibarat, apiya rungit go so law­anon. Na so puman so siran a Miyamaratiyaya na katawan niran a Mata-an! A Sukaniyan so Bunar a pho-on ko Kadnan niran; na so puman so da Pamaratiyaya na gi-i ran Tharo-on: A antona-a i a anta­pan o Allah sangka-i a ibarat? Ma­dakul a Pundadagun Niyan sa sabap saya , go madakul a Puthoro-on Niyan sa sabap saya; na da-a ndadagun iyan sa sabap saya, a rowar ko manga songklid,-"},{"id":27,"translation":"27. Siran na Puphamarungkasun niran so diyandi o Allah ko oriyan o kiya-ilot iyan, go Puphanuphudun niran so ini Sogo o Allah a kapakakhakamputa-a on, go Puphaminasa siran ko Lopa: Na siran man na siran so manga logi."},{"id":28,"translation":"28. Andamanaya idi niyo Ka­ pharatiyaya-a ko Allah?-A aya bu­tad iyo na Ma-atai, na lnoyag kano Niyan; oriyan niyan na Mbono-on kano Niyan, na oriyan niyan na Pagoyagun kano Niyan (ko Akhir­at); oriyan niyan na Ron kano bo Phakandoda."},{"id":29,"translation":"29. Sukaniyan so Inadun Niyan a ruk iyo so madadalum ko Lopa langon; oriyan niyan na siyangor lyan so Langit, na Pithaong lyan Siran Phiyapiya a Pito a manga Langit; go Sukaniyan na so langowan taman na katawan Niyan."},{"id":30,"translation":"30. Na gowani, na Pitharo o Kadnan Ka ko manga Malaikat: A Mata-an! A Sakun na Magumba-al Ako si-i ko Lopa sa Khalifa. Na Pitharo iran: A ino Ka on Pagum­ba-al sa tao a Phaminasa-on go Phamakaragirai ron ko manga rogo?-A Sukami na Iputhasbik Ami so Podingka go Pushotin Nami Suka? Pitharo Iyan: A Mata-an! A Sakun na katawan Ko so di niyo katawan."},{"id":31,"translation":"31. Na Inindao Niyan ko Adam so manga ngaran langon; oriyan niyan na siyandig Iyan siran ko manga Malaikat, na Pitharo Iyan: A Panothola niyo Rakun so manga Ngaran na-i o ba Sukano i manga bunar."},{"id":32,"translation":"32. Pitharo Iran: A Soti Ka: Da-a Kata-o Ami, a rowar ko Inindaong­ ka Rukami: Mata-an! A Suka bo i Mata-o a Maongangun."},{"id":33,"translation":"33. Pitharo (o Allah): Hai Adam! Panotholangka kiran so manga Ngaran niran. Na kagiya a Mapa­nothol Iyan kiran so manga Ngaran niran, na Pitharo (o Allah): Ba Ko Rukano da Tharowa a Mata-an! A katawan Ko so Mapagu-uma ko manga Langit a go so Lopa, go katawan Ko so Papayagun niyo go so Paguuma-an niyo?"},{"id":34,"translation":"34. Na gowani, na Pitharo Ami ko manga Malaikat: A Pangalimba­ba-an Kano ko Adam: Na Miyan­galimbaba-an siran: Inonta so Iblis: Ka somiyangka go Mimaratabat: Na miyapud ko da Pamaratiyaya."},{"id":35,"translation":"35. Go Pitharo Ami: A Hai Adam! Babalingka Suka a go si Karomangka ko Sorga; go Kangka­no Ron sa Kapangondaya sa sadun sa kabaya Iyo; go di Kano pagobai sangka-i a Kayo, ka mbaloi Kano a pud ko da Pamaginontolan."},{"id":36,"translation":"36. Na Miyapokas siran ro-o o Shaitan, go Miyapaka-awa iyan Sir­an ko butad Iran. Na Pitharo Ami: A tupad Kano, sa so sabaad Ruka­no na ridowai o saba-ad. Go adun a bagiyan Niyo ko Lopa a Kaputha­kna-an go Kaoyagan, taman ko masa (o Kapatai)."},{"id":37,"translation":"37. Na adun a Miyasowa o Adam a pho-on ko Kadnan Niyan a manga Katharo, na Piyakataobat Iyan Sukaniyan; ka Mataan! A Su­kaniyan so Puphanarima ko Ta-o­bat, a Makalimo-on."},{"id":38,"translation":"38. Pitharo Ami: A tupad Kano pho-on ko Sorga langon; na amai ka adun a Makatalingoma Rukano a pho-on Rakun a Torowan, na sadun sa Monot ko Torowan Ko, na da-a Pangandam Iran, go di siran Makamboko (ko Alongan a Maori)."},{"id":39,"translation":"39. Na so siran a da Pamara­tiyaya go Piyakambokhag iran so manga Ayat Ami, na siran man i manga tao ko Naraka; sa ron siran non ndun Makakakal."},{"id":40,"translation":"40. Hai manga Moriyatao o Is­rail! Tatadumi niyo so Limo Akun a so ini Pangalimo Akun rukano, go tomana niyo so diyandi Akun ruka­no ka tomanun Ko so diyandi ru­kano, go Sakun bo i Kalukun niyo."},{"id":41,"translation":"41. Go Paratiyaya-a niyo so (Qur-an a) Initoron Nakun a Tomiyanto ko Matatangan niyo, go di sukano i paganai a di ron Phara­tiyaya, go di niyo Phamasaan so manga Ayat Akun sa arga a maito; go Sakun bo i Kalukun niyo."},{"id":42,"translation":"42. Go di niyo khumbotun ko bunar so ribat, go di niyo Phagu­ma-a so bunar a sukano na katawan niyo."},{"id":43,"translation":"43. Go Pamayandugun niyo so Sambayang; go tonaya niyo so Za­kat; go Roko kano a pud ko Pu­phuroroko."},{"id":44,"translation":"44. Ino niyo Pushogo-on ko man­ga Manosiya so mapiya, na Pakali­lipatan niyo so manga ginawa niyo, a sukano na Kapuphangadi-an niyo so Kitab? Ba da-a manga sabot iyo?"},{"id":45,"translation":"45. Na Panguni kano sa tabang sa nggolalan ko Kapantang a go so Kashambayang: Na Mataan naya! A titho a marugun, inonta bo ko Khipangangalimbaba-an (ko Al­lah),-"},{"id":46,"translation":"46. A siran na tatangkudun niran a Mata-an! A siran na Miputho-ona iran so Kadnan niran, go Mata-an! A siran na Ron siran Phamakan­dod."},{"id":47,"translation":"47. Hai manga Moriyatao o Is­rail! Tadumi niyo so Limo Akun a so ini Pangalimo Akun rukano, go Mata-an! A Sakun na inilubi Ko sukano ko manga Ka-adun (ko miya-ona a masa)."},{"id":48,"translation":"48. Go Kalukun niyo so gawii a da-a Khiyogop o isa ginawa ko isa ginawa a maito bo go da-a Khatar­ima-on a Safa-at, go da-a khakowa­ on a sambi, go di siran Khataban­gan."},{"id":49,"translation":"49. Na gowani na siyabut Ami sukano ko pagtao o Pir-aon: A irar­asai ran rukano so marata a siksa, ka Puphanombali-in niran so man­ga Wata iyo a manga Mama na Phulamba-an niran so manga Babai rukano; na adun a matatago ro-o man a tiyoba a pho-on ko Kadnan niyo a lubi a Mala."},{"id":50,"translation":"50. Na gowani na sirai Ami ru­kano so Kalodan na siyabut Ami sukano na Inulud Ami so Pagtao o Pir-aon a sukano na kababantayan niyo."},{"id":51,"translation":"51. Go gowani na Miyakiphasa­da Kami ko Musa sa pat polo gawi­i, oriyan niyan na kinowa niyo so Sapi (a Katohanan) ko oriyan ni­yan, na sukano na Miyakanggolaola kano sa di ontol."},{"id":52,"translation":"52. Oriyan niyan na Pimaapan Nami sukano ko oriyan noto; ka­-angkano Makapanalamat."},{"id":53,"translation":"53. Na gowani na inibugai Ami ko Musa so Kitab go so Padoman: Ka-angkano Mamaka-ontol."},{"id":54,"translation":"54. Go gowani na Pitharo o Musa ko Pagtao Niyan: A Hai Pag­ tao Akun! Mata-an! A sukano na Miyabinasa niyo so manga ginawa niyo sa kiyakowa-a niyo ko Sapi (a Katohanan): Na Thaobat kano ko Miyadun rukano, sa Bonowa o da Makashala so Miyakashala ru­kano; giyoto man i mapiya rukano si-i ko Kadnan niyo. Na Piyakatao­bat kano Niyan: Ka Mata-an! A Sukaniyan so Puphanarima ko Ta-o­bat, a Makalimo-on."},{"id":55,"translation":"55. Go gowani na Pitharo iyo: A Hai Musa! Diyami Suka dun Ph ar­atiyaya-an taman sa di Ami mailai so Allah a Mapayag, na Piyolang kano o Parti a sukano na kababan­tayan niyo."},{"id":56,"translation":"56. Oriyan niyan na Inoyag Ami sukano ko oriyan o Kiyapatai niyo: Ka-angkano Makapanalamat."},{"id":57,"translation":"57. Go ini Payong Ami rukano so Gabon go Piyakatoron Ami rukano so Manna go so (Papanok a) Salwa, (sa Pitharo Ami a:) Kangkano ko manga pipiya a ini Pagupur Ami rukano: Na da Kami ran kabinasa­i, na ogaid na so manga ginawa iran i Kiyabinasaan niran."},{"id":58,"translation":"58. Go gowani na Pitharo Ami: A solud kano sangka-i a Ingud (a Baital Muqaddas), na Kangkano ron sa sadun sa kabaya iyo sa ka­pangondaya; go solud kano ko Pinto sa Pangangalimbaba-an kano, go Tharo kano sa Phakaponas sa Dosa, ka Napin Nami rukano so manga Kasalaan niyo go omanan Nami (sa balas) so Miphipiyapiya."},{"id":59,"translation":"59. Na siyambiyan o siran a da Pamaginontolan sa Katharo a sal­akao ko Pitharo kiran; na Piyaka­toronan Nami so siran a da Pamaginontolan sa siksa a pho-on ko Langit, sabap ko Kiyapanongk­lid iran."},{"id":60,"translation":"60. Na gowani na ini Panguni sa inomun o Musa so pagtao Niyan; na Pitharo Ami: A Buntolun Ka so Badas Ka ko Ator (na inibuntol lyan non). Na Miyakambowaton so sapolo a go dowa a Bowalan. Na Sabunar a kiyatokawan o omani isa ka Sagorompong so Saguba iran. (Go Pitharo Ami:) Kangkano go inom kano ko Pagupur o Allah, go di kano Phangalandada ko Lopa a Puphamakakaid kano."},{"id":61,"translation":"61. Na gowani na Pitharo iyo: A Hai Musa! Diyami dun Khitigur so Pangunungkun a sasasoson; na Pan­guniyangka rukami ko Kadnan Ka a Pakagumawan kami Niyan sa pud ko puphakatho-on o Lopa, -a lu­lutha-an non, go Sikowa-on, go la­sona-on, go kodalis-on, go tiboyas-on. Pitharo (o Musa): Ino niyo pushambiya ko korang so mapiya? Tana kano sa Bandar a Ingud, ka Mata-an! A khakoa niyo so Piyanguni niyo! Na Miyaadun kiran so Kahina-an go so Kapakarondan; go Miyakakholokog siran sa Rarangit a pho-on ko Allah. Giyoto man na sabap sa Mata-an! A siran na da iran Paratiyayaa so manga Ayat o Allah go Puphamono-on niran so manga Nabi sa di ontol. Giyoto man na sabap ko Kiyandarowaka iran go so Kiyapumalawani ran."},{"id":62,"translation":"62. Mata-an! A so siran a Miya­ maratiyaya, go siran a manga Ya­hodi, go so manga Christian, go so manga Sabi-in[1], -na sadun sa Mar­atiyaya-on ko Allah go so Alongan a Maori, go Nggalubuk sa mapiya, na adun a bagiyan niyan a balas kiran sii ko kaduna niran: Go da-a Pangandam iran, go di siran Ma­kamboko (ko Alongan a Maori).","footnotes":"[1] Siran so pagtao a malalamba siran ko okit iran ada-a miyatanto a agama iran a khaonota niran, go siran so pagtao a puzimba sa manga malaikat odina manga bito-on."},{"id":63,"translation":"63. Na gowani na tiyarima Ami so diyandi iyo ko Kiniporoon Nami ko Kaporowan niyo ko Palao: (Go Pitharo Ami:) Kupiti niyo so inibu­gai Ami rukano Shabunsabunar go tatadumi niyo so madadalumon: Ka-an kano Makapanananggila."},{"id":64,"translation":"64. Oriyan niyan na tomiyali­khod kano ko oriyan noto: Na o da so Gagao rukano o Allah go so Limo Iyan, na miyabaloi kano dun a pud ko Miyangalologi."},{"id":65,"translation":"65. Na Sabunsabunar a Kiyato­kawan niyo so Mimamalawani ru­kano si-i ko Alongan a Sapto: Na Pitharo Ami kiran: A mbaloi kano a manga Amo, a Miyamakadapanas."},{"id":66,"translation":"66. Na biyaloi Ami Sukaniyan a poringana ko masa niyan go so oriyan niyan, go thoma ko Khipa­nananggila."},{"id":67,"translation":"67. Na gowani na Pitharo o Musa ko pagtao Niyan: A mataan! A so Allah na Isosogo lyan rukano a Kasombali iyo sa Sapi. Na Pitharo iran: A ino Kamingka kho­wa-a kasablawan? Pitharo lyan: A Mulindong Ako ko Allah o ba Ako Ma-adun a pud ko da-a manga Mulungiyan!"},{"id":68,"translation":"68. Pitharo iran: A Panguniyang­ka rukami ko Kadnan Ka a Paya­gun Niyan rukami o antonao-non (a Sapi)! Pitharo Iyan: A Mata-an! A so Allah na Putharo-on Niyan: A Mata-an! A sukaniyan na Sapi a di Matowa go di Mangoda, katatang­kaan ko pagulutan noto: Na Nggo­laola-a niyo so Isosogo rukano!"},{"id":69,"translation":"69. Pitharo iran: A Panguniyang­ka Rukami ko Kadnan Ka a Paya­gun Niyan rukami o antona-a i waruna niyan. Pitharo (o Musa): Mata-an a so Allah na Putharo-on Niyan: A Mata-an! A sukaniyan na Sapi a binaning, a maloto so war­una niyan, a Phakabimban ko Phu­phamakailai ron!"},{"id":70,"translation":"70. Pitharo iran: A Panguniyang­ ka rukami ko Kadnan Ka a Paya­gun Niyan rukami o antonao-non a Sapi: Ka Mata-an! A so manga Sapi na miyakapulilingowa rukami: Na Mata-an! A sukami na Omiyog so Allah, na Mato-on nami dun."},{"id":71,"translation":"71. Pitharo (o Musa): Mata-an! A so Allah na Putharo-on Niyan: A Mata-an! A sukaniyan na Sapi a da marasai sa ba Pundado ko Lopa go di iphamakaig ko manga Pangoma­-an; da-a Pa-awing iyan da-a Palang iyan. Pitharo iran: A imanto na Minitalingomangka so bunar. Na siyombali iran noto, go maito bo na di ran Mapunggolaola."},{"id":72,"translation":"72. Na gowani ko Mamono so isa rukano sa tao na inisushundula iyo to: Na so Allah i Miyayag ko Pagu-uma-an niyo."},{"id":73,"translation":"73. Na Pitharo Ami: A Papusun niyo ron so saba-ad ko Sapi. Lagid man noto a Kapagoyaga o Allah ko Miyamatai go Puphaki-ilai Niyan rukano so manga Tanda Iyan: Ka­-an niyo gi-i manggudaguda."},{"id":74,"translation":"74. Oriyan niyan na mithugas so manga poso iyo ko oriyan noto: Na sukaniyan na lagid o Ator o di na lawanon sa katugas. Ka Mata-an! A so saba-ad ko Ator na Sabunar a so Puphakambowaton so manga Lawasaig; go Mata-an! A so saba-adon na Sabunar a so Pukhabungkag na Puphakagumao ron so ig: go Mata­ an! A so saba-adon na Sabunar a so Pukhaolog sa pho-on ko kaluk ko Allah. Na kuna a ba kalilipati o Allah so gi-i niyo Nggolaola-an."},{"id":75,"translation":"75. A ti i-inamun niyo a Kapar­atiyaya-a iran rukano? -A Sabunar a adun a salompok kiran a Pupha­makinugun niran so Katharo o Allah, na oriyan niyan na Pupha­magalinun niran ko oriyan o Kiya­ sabota iran non a siran na katawan niran."},{"id":76,"translation":"76. Go igira-a minitho-ona iran so Miyamaratiyaya, na Tharo-on niran: A Miyaratiyaya kami: Na igira-a miyakandod so saba-ad kir­an ko saba-ad, na Tharo-on niran: A ino niyo kiran Puphanonotholana so Piyakitokawan rukano o Allah, a khikarina iran rukano to si-i ko Kadnan niyo? -Bada-a manga Sabot iyo?"},{"id":77,"translation":"77. Ba iran ndi katawi a Mata­ an! A so Allah na katawan Niyan so isosolun niran go so Papayagun nir­an?"},{"id":78,"translation":"78. Na adun a pud kiran a manga Ommi[1], a da-a katawan niran ko Kitab, a rowar ko manga Siyarang­koni, go da (a katawan niran) inonta na Puphagantangan siran.","footnotes":"[1] Siran so di manga tata-o shorat ago matiya ko manga yahodee."},{"id":79,"translation":"79. Na so sangat a siksa na ba­giyan o siran a Ipuphanorat iran ko Kitab so manga lima iran, (adi iran mbaba-a-sun), oriyan niyan na gi-i ran Tharo-on: A giya-i na pho-on ko Allah, ka kagiya a ipuphamasa iran noto sa arga a maito!- Na sangat a siksa a bagiyan niran po­-on ko Kinipanoratun non o manga lima iran, go sangat a siksa a bagi­yan niran po-on ko gi-i ran non khisokatun."},{"id":80,"translation":"80. Go Pitharo iran: A da dun a kakhasukho a rukami o Apoi inonta bo ko manga Alongan a mabibi­lang: Tharowangka (YaMuham­mad): Ba kano miyakakowa si-i ko Allah sa diyandi, na di Pundorat so Allah ko diyandi lyan? Antawa-a gi-i niyo Tharoon makapantag ko Allah so da-a mulung iyo ron?"},{"id":81,"translation":"81. Owai man, sa dun sa Ngga­lubuk sa marata, go katangkali su­kaniyan o kasalaan niyan, -na siran man i manga tao ko Naraka: Sa ron siran non ndun Makakakal."},{"id":82,"translation":"82. Na so Miyamaratiyaya go Pinggalubuk Iran so manga pipiya, na siran man i manga tao ko Sorga: Sa ron siran non ndun Makakakal."},{"id":83,"translation":"83. Na gowani na Tiyarima Ami so mailot a diyandi o manga Mor­iyatao o Israil (go Pitharo Ami:) Da-a Pushowasowata niyo a inonta so Allah; go (Phiyapiya i niyo) so mbala a Lokus sa tanto a Kaphiya­piya go so adun a Katotonganai ron, go so manga Wata a ilo go so manga Miskin; go Tharo kano ko manga Manosiya sa Mapiya; go Pamayandugun niyo so Sambayang; go tonaya niyo so Zakat. Oriyan niyan na Mimbarapaling kano, in­onta so maito a pud rukano , a sukano na tomatalikhod kano."},{"id":84,"translation":"84. Na gowani na Tiyarima Ami so mailot a diyandi iyo: Sa di niyo phamakaragira-in so manga rogo (o saba-ad) rukano, go di niyo mboga­on so saba-ad rukano ko manga Ingud iyo: Na oriyan niyan na miyagikral kano, a sukano na ka­ shasaksi-an niyo."},{"id":85,"translation":"85. Oriyan niyan na sukano wai, na Puphamono-on niyo so saba-ad rukano, go Puphakaawa-an niyo so isa ka Sagorompong rukano ko manga lngud iran; gi-i niyo Thata­ banga-an kiran so dosa, go so Ka­ pakipuriridowai; na amai ka makatalingoma siran rukano a khikabibiyag, na Phaga-onun niyo siran (a Tamok), a sukaniyan na Kiyaram rukano so kapaka-awa-a kiran. Ino a Paparatiyaya-an niyo so saba-ad ko Kitab, na Phagongkirun niyo so saba-ad? Na da-a balas ko tao a Punggolaola ro-o a pud rukano a rowar ko Kahina-an ko Kaoya­goyag ko Doniya, go so Alongan a Qiyamah na Phakandodun siran ko Minitaralo a siksa. Na kuna a ba Kalilipati o Allah so gi-i niyo Nggo­laola-an."},{"id":86,"translation":"86. Siran man so ini Pamasa iran ko Kaoyagoyag ko Doniya so Akhirat: Na di kiran Phagukhapu­khapun so siksa go di siran khata­bangan."},{"id":87,"translation":"87. Na Sabunsabunar a ini bugai Ami ko Musa so Kitab go Piya­kathondotondog Ami ko oriyan ni­yan so manga Sogo; go ini bugai Ami ko Isa a Wata o Maryam so manga Rarayag a Karina go ini bagur Ami Ron so (Jibril a) Niyawa Soti. Ino a oman i Makatalingoma rukano a Sogo na sabap sa di kha­baya-an o manga ginawa niyo, na Pumaratabatan niyo? -Na adun a isa ka Sagorompong a Piyakambo­khag iyo, go adun a isa ka Sagorompong a Puphamono-on niyo!"},{"id":88,"translation":"88. Go Pitharo iran (sa Kapama­gompat): A so manga poso ami na khikapupuno. Na kuna, ka Pimor­ka-an siran o Allah sabap ko da iran Kaparatiyaya: Ka miyaka-ito ito a Paratiyaya iran."},{"id":89,"translation":"89. Go kagiya a adun a Miyaka­talingoma kiran a Kitab a pho-on ko Allah, a Tomiyanto ko Kitab a shisi-i kiran, -a aya butad iran sa paganai na Puphangunin niran a Kapugusa iran ko da Pamaratiyaya, -na kagiya a Makatalingoma kiran so (Muhammad a) miyakilala iran, na Inongkir iran noto na so Morka o Allah na san ko da Pamaratiyaya."},{"id":90,"translation":"90. Mikharatarata so Piphasa-an niran ko manga ginawa iran, a so diran Kapaparatiyayaa ko Initoron o Allah, kadungki sa Kiputhoronun o Allah ko Limo lyan ko kabaya lyan ko manga Oripun Niyan: Na miya­ kakholokog siran sa Rarangit ra­khus o isa Rarangit. Na adun a bagiyan o da Pamaratiyaya-a siksa a Phakahina."},{"id":91,"translation":"91. Na igira-a Pitharo kiran: A Paratiyaya-a niyo so (Kitab a) In­ itoron o Allah, na Tharo-on niran: A Paparatiyaya-an nami so (Kitab a) Initoron rukami: Na diran Pa­paratiyaya-an so salakao ron, a Su­kaniyan so bunar a Tomiyanto ko Kitab a shisi-i kiran. Tharowangka kiran (Ya Muhammad): Ino niyo Puphamonowa so manga Nabi o Allah gowani, o sukano na Mapa­paratiyaya kano?"},{"id":92,"translation":"92. Na Sabunsabunar a Minita­lingoma rukano o Musa so manga Rarayag a Karina; oriyan niyan na kinowa niyo so Sapi (a Katohanan) ko oriyan niyan, sa sukano na Miyakanggolaola kano sa di ontol."},{"id":93,"translation":"93. Na gowani na Tiyarima Ami so diyandi iyo ko Kiniporoon Nami ko Kaporowan niyo ko Palao (go Pitharo Ami:) Kupiti niyo so inibu­gai Ami rukano Shabunsabunar, go Pamakinuga niyo: Na Pitharo iran: A Piyamakinugami, go siyangka ami: Na Piyakasunup kiran ko manga poso iran so (kabaya sa Kasimba) sa Sapi sabap ko Kiya­ ongkir iran. Tharowangka: A Mi­kharatarata so lpushogo rukano o Paratiyaya niyo o sukano na Khi­paparatiya!"},{"id":94,"translation":"94. Tharowangka: A o Miya­ adun a ruk iyo so lngud a Maori, si-i ko Allah, sa Tolabos, a di ron pud so manga Manosiya, na shin­gayo a niyo so Kapatai, o sukano na Mumamata-an kano."},{"id":95,"translation":"95. Na di ran ndun noto shin­gayo-on sa tanitiyasa, sabap ko (dosa a) Mini-ona o manga lima iran. Na so Allah i lubi a Mata-o ko da Pamaginontolan."},{"id":96,"translation":"96. Na Ibut ka mato-on Ka siran ndun, a lubi a mala i inam ko manga Manosiya ko Kaoyagoyag,­ go lubi (mala-i inam) a di so Miya­manakoto: Makangunanguna so pishakatawan kiran a o ba bo Makaphagomor sa Sanggibo ragon: Na di sukaniyan mipakawatan ko siksa o Kapakapagomor iyan (sa Sanggi­bo ragon). Na so Allah i lubi a Phagilai ko gi-i ran Nggolaola-an."},{"id":97,"translation":"97. Tharowangka: A sa dun sa mabaloi a ridowai o Jibril!- Na Mata-an! A Sukaniyan na Initoron Niyan so Qur-an ko poso o Ka (Ya Muhammad), sabap sa Sogowan o Allah, a Tomiyanto ko Kitab a Miya-ona an Niyan, go Torowan go Thothol a mapiya a bagiyan o Miyamaratiyaya,-"},{"id":98,"translation":"98. Sa dun sa mabaloi a ridowai o Allah a go so manga Malaikat lyan go so manga Sogo Iyan, go so Jibril, go so Mikail,- na Mata­-an! A so Allah na ridowai o da Pamaratiyaya."},{"id":99,"translation":"99. Na Sabunsabunar a Tiyoro­nan Nami Suka (Ya Muhammad) sa manga Ayat a manga Rarayag; na da-a Magongkiron a rowar ko man­ga songklid."},{"id":100,"translation":"100. Ino a oman siran Makin­diyandi, sa isa a diyandi na ibow­ang, o isa kiran ka Sagorompong?­ Kuna, ka kadakulan kiran na di Mapaparatiyaya."},{"id":101,"translation":"101. Na kagiya a adun a Miyakatalingoma kiran a Sogo a pho-on ko Allah, a Tomiyanto ko Kitab a shisi-i kiran, na i nibowang o isa ka Sagorompong a pud ko siran a bi­gan ko Kitab, so Kitab o Allah ko tampar ko manga likod iran, lagid o ba iran ndi katawi!"},{"id":102,"translation":"102. Go Inonotan niran so Pum­batiya-an o manga Shaitan ko Kan­dadato o Sulaiman: Na kuna a ba Mikhapir so Sulaiman, na ogaid na so manga Shaitan i Mikhapir, ka ipuphangundao iran ko manga Manosiya so Sihir, go so Initoron ko dowa Malaikat sa Ingud a Babil so Harut a go so Marut. Na da-a Pagundao-wan niran non a isa bo o di ran Matharo: A Mata-an! A su­kami na matag tupung; na di ka Pukhapir. Na Puphaganadun niran sa dowa oto so Pukhasabapan sa gi­-i ran Kapakambulaga ko tao a go so Karoma niyan. Na da-a Khabi­nasa-an niran non a isa bo inonta a sabap sa idin o Allah. Na Mapu­phaganad iran so Phakabinasa kir­an, go di kiran Phakaompiya. Na Sabunsabunar a kiyatokawan niran a Mata-an a so tao a miyatomo iyan noto na da-a bagiyan niyan ko Akhirat a Kamapiya-an. Na Mata­-an a Mikharatarata so Piphasa-an niran ko manga ginawa iran, o siran na katawi ran!"},{"id":103,"translation":"103. Na o ba siran ndun Miyar­atiyaya na go siran Miyananggila, na Matatangkud a so balas a pho­-on ko Allah na aya thomo,o siran na katawi ran!"},{"id":104,"translation":"104. Hai Miyamaratiyaya! Di niyo Putharowa (ko Nabi) so Raina, aya Tharowa niyo na Unzurna[1]; go Pamakinuga niyo: Na adun a bagi­yan o da Pamaratiyaya a siksa a Malipudus.","footnotes":"[1] di niyo Putharoa ko Nabi ilayangka so butad ami go pulombatingka rukami ka anami sabota so dingkataro-on, go aya tharoa niyo sambi anan: ilaya kamingka go so butad ami."},{"id":105,"translation":"105. Di khabayaan o da Pa­maratiyaya a pud ko adun a Kitab iyan, go so Miyamanakoto, so Ki­puthoronun rukano ko mapiya a pho-on ko Kadnan niyo. Na so Allah na lpuphamili lyan so Limo lyan ko tao a kabaya lyan-ka so Allah i khiruk ko Gagao a lubi a Mala."},{"id":106,"translation":"106. Sa dun sa iputharug Ami (a Kokoman) a Ayat o di na Pakilipa­tan Nami Sukaniyan, na Pumbugai Kami sa Mapiya a di Sukaniyan o di na so lagid iyan: Bangkadi katawi a Mata-an! A so Allah na so lango­wan taman na Gaos lyan?"},{"id":107,"translation":"107. Bangkadi katawi a Mata-an! A so Allah i Khiruk ko Kapa-ar ko manga Langit a go so Lopa? Na da­-a bagiyan niyo a salakao ko Allah a Panarigan go Phakatabang."},{"id":108,"translation":"108. Ba niyo pun kabaya a Man­guni kano ko Sogo rukano lagid o Kiyapanguni-i ko Musa gowani? Na sa tao a shambi-in niyan ko Kaong­kir so Paratiyaya, na Sabunar a Miyapokas ko ontol a lalan."},{"id":109,"translation":"109. Miyashinganin o Madakul ko adun a Kitab iyan a oba kano iran bo Maphakakasoi ko oriyan o Kiyaparatiyaya niyo, ko Kakakapir iyo, Kadunki a pho-on ko manga ginawa iran, ko oriyan o Kiyapayag kiran o bunar: Na Puma-ap kano go Dapaya niyo, taman sa italingoma o Allah so Sogowan Niyan; Mata-an! A so Allah na so langowan taman na Gaos lyan."},{"id":110,"translation":"110. Na Pamayandugun niyo so Sambayang go tonaya niyo so Za­kat: Ka sa dun sa iyona niyo a ruk o manga ginawa niyo a mapiya, na Khato-on niyo to si-i ko Allah: Ka Mata-an! A so Allah na so gi-i niyo Nggolaolaan na Phagila-in Niyan."},{"id":111,"translation":"111. Na Pitharo iran: A da dun a Phakasolud ko Sorga a rowar ko mimbaloi a manga Yahodi o di na manga Christian. Giyoto na manga ongaya iran. Tharowangka: A bu­gan niyo i Karina niyo o sukano i manga bunar."},{"id":112,"translation":"112. Aya bunar,- na sa dun sa Imbayorantang iyan a ginawa niyan ko Allah a sukaniyan na Phipiya­piya, na adun a bagiyan niyan a balas rukaniyan si-i ko Kadnan ni­yan; go da-a Pangandam iran, go di siran Makamboko (ko Alongan a Maori)."},{"id":113,"translation":"113. Na Pitharo o manga Yaho­di: A da so manga Nasrani ko Aga­ma ontol; go Pitharo o manga Christian: A da so manga Yahodi ko Agama ontol. A siran na Kapu­phangadi-an niran so Kitab. lsha­nanan a Pitharo o siran a da-a manga mulung iyan so lagid o Katharo iran; Na so Allah i Khokom kiran ko Alongan a Qiyamah ko di iran Phagayonayonan."},{"id":114,"translation":"114. Na ba adun a lawan a Dar­owaka ko tao a ini panapar iyan so Manga Masjid o Allah, ko Kapukha-aloi ron o ngaran Niyan? -go Piyanamaran niyan Nggalubuk a Kagunukiron? Siran man na da-a Phamakasolud kiran non a ba di Puphanga-aluk[1]. Adun a bagiyan niran ko Doniya a Kahina-an, go adun a bagiyan niran ko Akhirat a siksa a lubi a Mala.","footnotes":"[1] Siranoto so mga songkulid a di khapakai ko butad iran oba siran pusholud ko mga Masjid inonta o aya mambubutad iran na pupa manga alukun go puphanga awan sa siksa."},{"id":115,"translation":"115. Na ruk o Allah so Subangan go so Sudupan: Na apiya anda kano pakasangora, na ro-o dun so \npuphangadapan ko Allah. Mata-an! A so Allah na Rangkom[2], a Mata-o.","footnotes":"[2] Maolad so Limo iyan ko manga Oripun iyan."},{"id":116,"translation":"116. Na Pitharo iran: A komino­wa so Allah sa Wata Iyan: Soti Sukaniyan. -Kuna, ka ruk lyan so nganin a shisi-i ko manga Langit go so Lopa: Tanan non Puphangongo­notan."},{"id":117,"translation":"117. Mimba-as ko manga Langit a go so Lopa: Na igira-a adun a lpunggolalan Niyan a showa-an, na aya bo a Putharoon Niyan non: Na KON[3], na Khaadun.","footnotes":"[3] Ma-adunka."},{"id":118,"translation":"118. Na Pitharo o siran a da-a manga mulung iyan: A ino kami di Pumbitiyara-in o Allah? o di na adun a Makatalingoma rukami a Tanda? Ishanaya a Pitharo o siran a Miya-ona an niran so lagid o Katharo iran. Miyakandatar so manga poso iran. Sabnar a Piyayag Ami so manga Tanda ko pagtao a Khitotomangkud."},{"id":119,"translation":"119. Mata-an a sukami na siyogo ami suka (Ya Muhammad) ka-an Ma­payag so bunar a Puphamanothol ko Mapiya go Puphamakaiktiyar: Na kuna a ba Ruka Pagisha-an so manga tao ko (Naraka) Jahim."},{"id":120,"translation":"120. Na di Ruka dun Khasowat so manga Yahodi go so manga Christian taman sa Dingka Onotan so okit iran. Tharowangka: A Mata-an! A so Torowan o Allah, - na Sukaniyan so Torowan. Na lbut ka o Onotingka so manga kabaya iran a ribat ko oriyan o Kiyapaka­talingoma Ruka o Kata-o, na da-a mambagiyan Ka a pho-on ko Allah a Panarigan go da-a Phananabang."},{"id":121,"translation":"121. So siran noto a inibugai Ami kiran so Kitab a Puphangadi-an niran ko ontol a Kapangadi iron: Na siran man i Mapaparatiyaya-on: Na sa dun sa di ron Maratiyaya, -na siran man na siran so manga logi."},{"id":122,"translation":"122. Hai manga Moriyatao o ls­rail! Tatadumi niyo so Limo Akun a so ini Pangalimo Akun rukano, go Mata-an! A Sakun na inilubi Ko sukano ko manga Kaadun (ko masa niyo)."},{"id":123,"translation":"123. Go kalukun niyo so gawii a da-a Khiyogop o isa ginawa ko isa ginawa a maito bo, go da-a khatar­ima-on a sambi[1] go da-a Phakang­gairon a gona a Safa-at go di siran Khatabangan.","footnotes":"[1] Sanggar a kilidas iyan pho-on ko siksa."},{"id":124,"translation":"124. Na gowani na adun a ini tupung ko Ibrahim o Kadnan Niyan a manga Katharo, na Tiyarotop Iyan noto: Pitharo lyan: A Mata­ an! A Sakun na mbalowin Nakun Suka ko manga Manosiya a Khao­notan. Na Pitharo (o Ibrahim): A go so pun so manga Moriyatao Akun! Pitharo (o Allah): A di ishampai so diyandi Akun ko da Pamaginontolan."},{"id":125,"translation":"125. Na gowani na biyaloi Ami so Baitullah a Kalimodan o manga Manosiya go Panarigan; na kowa kano ko Tinindugan o Ibrahim sa gi-i Shambayangan; na ini Sogo Ami ko Ibrahim a go so Ismail, a Sotiya Iran so Walai Akun a bagi­yan o gi-i Thatawaf, go so Pupha­magi' itikaf, go so Puphuroroko, a Puphamanojiod."},{"id":126,"translation":"126. Na gowani na Pitharo o Ibrahim: A Kadnan Ko, Baloyangka ini a Ingud a Panarigan, go Riskhi-ingka so tao ron ko manga Onga, -a so Miyamaratiyaya kiran ko Allah go so Alongan a Maori. Pitharo (o Allah): A go so Tao a da Paratiyaya, -ka Phakasawitun Ko sukaniyan sa maito (ko Doniya) oriyan niyan na Pakaphangubon­gungko ko siksa ko Naraka, -a Mi­ kharatarata a khabolosan!"},{"id":127,"translation":"127. Na gowani ko lpuphoro o Ibrahim so manga onayan o Baitullah go so Ismail: (Na Pitharo Iran): Kadnan Nami! Tarima-angka Ru­kami ya-i: Ka Mata-an! A Suka na Suka so Puphakanug, a Mata-o."},{"id":128,"translation":"128. Kadnan Nami! Go baloya Kamingka a dowa, a Mbabayoran­tang Ruka, go so saba-ad ko manga Moriyatao Ami, a pagtao a Mba­bayorantang Ruka; go Pakisowa-an Ka Rukami so manga okit Ami; go Pakataobata Kamingka; ka Mata­ an! A Suka na suka so Puphanarima ko Taobat, a Makalimo-on."},{"id":129,"translation":"129. Kadnan Nami! go Pakatin­dugingka Siran sa Sogo a pud kiran, a Kapuphangadi-an Niyan kiran so manga Ayat Ka go Mindao Niyan kiran so Kitab go so Hadith, go Makasoti Kiran: Ka Mata-an! A Suka na Suka so Domada-ag, a Maongangun."},{"id":130,"translation":"130. Na ba adun a khagowad ko okit o Ibrahim a rowar ko tao a Liyalong iyan a ginawa niyan? Na Sabunsabunar a Tinindos Ami Su­kaniyan sa Doniya: Go Mata-an! A Sukaniyan si-i sa Akhirat na pud dun ko manga Bilangatao."},{"id":131,"translation":"131. Gowani! Na Pitharo-on o Kadnan Niyan: A Mbayorantang Ka: Na Pitharo Iyan: A Mimbayor­antang Ako ko Kadnan o manga Ka-adun."},{"id":132,"translation":"132. Na ini Thanan noto o Ibra­him ko manga Wata Iyan, go so Yaqoub; (Pitharo Iyan:) Hai manga Wata Ko! Mata-an! A so Allah na Tinindos Iyan Rukano so Dinul Islam; na o ba Kano Mamatai sa di Kano Makambabayorantang (ko Allah)."},{"id":133,"translation":"133. Ba kano khipakadadarpa gowani ko makarani ko Yaqoub so Kapatai? A sa maoto, na Pitharo Iyan ko manga Wata Iyan: Antona­ a i Shimba-an Niyo ko oriyan Ko? Na Pitharo Iran: A aya Shimba-an Nami na so Tohan Ka go Tohan o manga Lokus Ka, -a so Ibrahim, go so Ismail, go so Ishaq, -a Tohan a isa isa: Go Sukami na ron Kami Mbabayorantang."},{"id":134,"translation":"134. Giyoto man na pagtao a miya-ipos dun; a ruk Iyan so Ping­ galubuk Iyan, go ruk iyo so Pingga­lubuk iyo! Na di rukano ipagisha so Pinggolaola Iran!"},{"id":135,"translation":"135. Na Pitharo iran: A mbaloi kano a manga Yahodi o di na man­ ga Christian ka-angkano Matoro. Tharowangka: A kuna! (Ka aya Pagonotan nami na) so okit o Ibra­him a Shasalimbotawan, go di pud ko manga Pananakoto."},{"id":136,"translation":"136. Tharowa niyo: A Piyara­tiyaya mi so Allah, go so (Qur-an a) Initoron rukami, go so Initoron ko Ibrahim, go so Ismail, go so Ishaq, go so Yaqoub, go so manga Moriyatao Niyan, go so inibugai ko Musa go so Isa, go so inibugai ko manga Nabi a pho-on ko Kadnan niran: Da-a shalbo-on nami Kiran a isa bo: Go sukami na Ron Kami Mbabayorantang."},{"id":137,"translation":"137. Na amai ka Paratiyayaan niran so Piyaratiyaya Niyo Sukani­yan, na Sabunar a Matoro siran; na o Talikhod siran, na siran ndun i miyatago ko Kashoransorang; na Pulindingung Ka kiran ndun o Al­lah, ka Sukaniyan so Puphakanug, a Mata-o."},{"id":138,"translation":"138. (Onoti niyo so) okit o Allah: Ka ba-adun a lubi a Mapiya a di so Allah i okit? Go Sukami na aya Mi Sukaniyan gi-i Showasowatun."},{"id":139,"translation":"139. Tharowangka: A ino kano Rukami gi-i Pakiphawala makapan­tag ko Allah, a Sukaniyan so Kad­nan Nami go Kadnan niyo; na ruk Ami so manga Galubuk Ami na ruk iyo so manga Galubuk iyo; go Su­kami na Ron Kami Thotolabos?"},{"id":140,"translation":"140. Ino niyo gi-i Tharowa: A Mata-an! A so Ibrahim, go so Is­mail, go so Ishaq, go so Yaqoub go so manga Moriyatao Niyan na siran na manga Yahodi o di na manga Chrisitan? Tharowangka: A ba su­kano i lubi a Mata-o antawa-a so Allah? Na ba-adun a lawan a Dar­owaka ko tao a miyaguma sa Ka­shasaksian niyan pho-on ko Allah? Ka kuna a ba Kalilipati o Allah so gii niyo Nggolaola-an!"},{"id":141,"translation":"141. Giyoto man na pagtao a miya-ipos dun; a bagiyan niyan so Pinggalubuk iyan, na bagiyan niyo so Pinggalubuk iyo! Go di rukano ipagisha so Pinggolaola iran:"},{"id":142,"translation":"142. Putharo-on o manga lalong ko manga Manosiya: A antona-a i miyaka-alin kiran ko Pukhibulatun niran a so thatakna-an niran? Thar­owangka (Ya Muhammad): A ruk o Allah so Subangan a go so Sudu­pan: Thoro-on Niyan so tao a ka­baya Iyan ko okit a Maka-o ontol."},{"id":143,"translation":"143. Na lagid oto a biyaloi Ami sukano a pagtao a pishokodan, ka­ angkano mabaloi a manga saksi ko manga Manosiya, go mabaloi so Sogo a saksi rukano; na da-a iniba­loi Ami ko Kiblat a so Pithakna-an Ka Sukaniyan, inonta na-a Nami Mapunto so Magonot ko Sogo ko tao a Pumhashowi ko Kakakapiri ron. Na Mata-an naya a miyabaloi a tonganai a marugun, inonta bo ko siran a Tiyoro o Allah. Na da ko Allah i ba Niyan ilanga so Para­tiyaya niyo. Ka Mata-an! A so Al­lah na tanto a Mala i Gagao ko manga Manosiya, a Makalimo-on."},{"id":144,"translation":"144. Sabunar a Pukhailai Ami so Kapukhatingur o Paras Ka ko Lan­git: Na Phakasangorun Nami Suka dun ko Kiblat a Pukhababaya-an Ka Sukaniyan. Na sangorun Ka a Paras Ka ko Tampar sa Masjid Al­ Haram: Apiya anda kano matago, na Pushangorun Niyo so manga Paras Iyo ko Katatamparan non. Na Mata-an! A so siran a Tiyoro­nan ko Kitab na katawan niran ndun a Mata-an! A sukaniyan so bunar a pho-on ko Kadnan niran. Na kuna a ba kalilipati o Allah so gi-i ran Nggolaola-an."},{"id":145,"translation":"145. Na Ibut ka apiya pun Mita­lingomangka ko siran noto a Tiyor­onan ko Kitab so langowan o Tanda, na di ran ndun onotan so Pukhibulatun Ka; na go da Ruka i Bangka Onoti so Pukhibulatun nir­an, go da ko saba-ad kiran i ba onot ko Pukhibulatun o saba-ad. Na Ibut ka o Onotingka so manga kabaya iran a ribat,-ko oriyan o Kiyapaka­ talingoma Ruka o Kata-o, na Mata­ an! A Suka na sa maoto na pud dun ko da Pamaginontolan."},{"id":146,"translation":"146. So siran noto a inibugai Ami kiran so Kitab na makikilala iran (so Muhammad) sa lagid o kakiki­lala-a iran ko manga Wata iran; na Mata-an! A adun a isa kiran ka Sagorompong a paguuma-an niran so bunar a siran na katawan niran."},{"id":147,"translation":"147. So Bunar na pho-on ko Kadnan Ka; na o ba Ka dun maba­loi a pud ko Pukhaka-alangalangan."},{"id":148,"translation":"148. Na adun a ruk o oman i isa a Puphangadapun a sukaniyan i Puphangadapon; na Pagoradoradi niyo so manga Pipiya. Ka apiya anda kano matago, na Phakatalin­goma-an kano dun o Allah langon. Mata-an! A so Allah na so lango­wan taman na Gaos lyan."},{"id":149,"translation":"149. Na apiya anda Ka Maka­song, na Phagadapun Ka so Paras Ka ko Tampar ko Masjid Al-Har­am; ka Mata-an! A Sukaniyan so titho a Bunar a pho-on ko Kadnan Ka. Na kuna a ba kalilipati o Allah so gi-i niyo Nggolaola-an."},{"id":150,"translation":"150. Go apiya anda Ka Maka­song, na Phagadapun Ka so Paras Ka ko tampar ko Masjid Al-Haram; go apiya anda kano matago, na Phagadapun niyo so manga Paras Iyo ko katatamparan non: Ka-an da-a khabaloi ko manga Manosiya a Karina iran Rukano, inonta so siran a da kiran Pamaginontolan; na di Niyo siran khalukun, go Sakun i kalukun Niyo; ka ana Kun Matarotop so Limo Akun Rukano, go Angkano Matoro;"},{"id":151,"translation":"151. Lagid aya a Kiyasogo i Ami Rukano sa Sogo a pud Rukano, a Pukhabatiya lyan Rukano so man­ga Ayat Ami, go Pukhasoti Kano Niyan, go Pukhindao Niyan Ruka­ no so Kitab a go so Hadith, go Pukhindao Niyan Rukano so di niyo katawan."},{"id":152,"translation":"152. Na Tatadumi Ako Niyo; ka Tataduman Ko Sukano. Go Pana­lamat Kano Rakun, go di Kano Pagongkir."},{"id":153,"translation":"153. Hai Miyamaratiyaya! Pan­guni Kano sa Tabang sa Nggolalan ko Kapantang go so Kasham­bayang: Ka Mata-an! A so Allah na babid o (Tabang-Iyan so) manga Papantang."},{"id":154,"translation":"154. Go di Niyo Putharowa ko tao a Khapurang sa lalan ko Allah: I Miyamatai. Kuna, ka manga Oya­goyag, na ogaid na di Niyo kata­wan."},{"id":155,"translation":"155. Na Mata-an ndun a Puthu­pungan Nami Sukano sa Shai a kaluk go Kaor, go so Kapukhakor­angi ko manga Tamok go so manga ginawa go so manga Onga, na Pu­phamanotholingka sa mapiya so manga Papantang,-"},{"id":156,"translation":"156. A Siran na igira-a Miyaso­gat Siran a Tiyoba: Na Tharo-on Niran: A Mata-an! A Sukami na Kapa-ar o Allah, go Mata-an! A Sukami na Ron Kami Ron Phakan­dod:-"},{"id":157,"translation":"157. Siran man i Kiyapatotan ko manga Ma-ap[1] a pho-on ko Kad­nan Niran, a go Limo, go Siran man na siran i Miyamakakudug ko On­tol.","footnotes":"[1] ana bagianiran a po-on ko kadnaniran a bantogan."},{"id":158,"translation":"158. Mata-an! A giya Safa go giya Marwa na pud ko manga Tan­da o Allah. Na sa tao a Munaik Hajji ko Baitullah o di na Magom­ra, na da-a dosa niyan ko kapaga­loyan niyan sa dowa nan. Na sa dun sa Nggolaola sa da-on Paliyogatun a mapiya,-na Mata-an! A so Allah i Mbalason a Mata-o."},{"id":159,"translation":"159. Mata-an! A siran a Pupha­guma-an niran so Initoron Ami a manga Karina, go Torowan, ko ori­yan o Kiyapayaga Mi ron ko manga Manosiya si-i ko Kitab,-na siran man na Pumorka-an siran o Allah, go lpamaninta siran o Phamakasin­ta,-"},{"id":160,"translation":"160. Inonta bo so siran a Mitha­taobat go Miphipiyapiya go Piyayag iran (so Piyamaguma iran): Ka siran man na Phakataobatun Ko siran; ka Sakun so Puphanarima ko Tao­bat, -a Makalimo-on."},{"id":161,"translation":"161. Mata-an! A so siran a da Pamaratiyaya, go Miyamatai siran sa kapapantagan siran a manga Ka­pir,-na siran man na Miyatangkud kira n so Morka o Allah, go so ma nga Malaikat, go so ma nga Manosiya sa kasamasama iran;"},{"id":162,"translation":"162. Kakal siran non ndun: Sa di kiran kababasan so siksa, go di kiran khata-alik."},{"id":163,"translation":"163. Na so Tohan niyo na Tohan a isa isa: Da-a Tohan inonta Sukani­yan, a Masalinggagao, a Makalimo­on."},{"id":164,"translation":"164. Mata-an! A adun a matata­go ko Kiya-aduna ko manga Langit go so Lopa; go so gi-i kapakasham­bi o Gagawi-i a go so Daondao; go so manga Kapal a Puphamangutas ko Kalodan sabap ko nganin a Pha­kanggai a gona ko manga Mano­siya; go so Kiyapakatorona o Allah pho-on ko Kawang ko ig, na ini Oyag lyan noto ko Lopa ko oriyan o Kiyapatai Niyan; go Biyarumbad lyan ro-o so oman i Baraniyawa; go so Kapukha-alinalin o manga ndo, go so Gabon a Paonotonot ko pa­gulutan o Langit a go so Lopa;-a titho a manga Tanda ko pagtao a Punggudaguda-an niran."},{"id":165,"translation":"165. Na adun a pud ko manga Manosiya a tao a Puphangumba-al sa salakao ko Allah a manga Bar­ahala[1], a Pukhababaya-an niran siran lagid o Kapukhababaya-i ko Allah. Na so Miyamaratiyaya na tanto a Kapukhababaya-i Ran ko Allah. Na o mailai o siran a da pamaginontolan, ko masa a kasan­dungi ran ko siksa: Na Mata-an! A so Bagur na ruk o Allah langon, go Mata-an! A so Allah na mailot i kapaniksa.","footnotes":"[1] a tao a Puphangumba-al sa salakao ko Allah a manga katohanan."},{"id":166,"translation":"166. Masa a taplisun o siran a Inonotan so Miyamangonot kiran: Ka kasandungan niran so siksa, go Pakanggigintasa-an siran o Kiya­ khokoyapta-an niran[1].","footnotes":"[1] go manga tutupud dun so kalango langowan a gakot o manga kiya kokoyamputa aniran si-i sa Donya."},{"id":167,"translation":"167. Na Tharo-on o siran a Miyamangonot: A o ba-adun bo a Kaphakakasoi tano (sa Doniya), ka Taplisun tano siran, sa lagid o Kiya­taplisa iran rukutano. Lagid oto a Kaphaki-ila-in kiran o Allah ko manga Galubuk iran a Mipushu­sundit iran. Go di siran Phamaka­awa ko Naraka."},{"id":168,"translation":"168. . Hai manga Manosiya! Kangkano ko nganin a matatago ko Lopa, a Halal a mapiya; go di niyo Pagonoti so manga okit o Shai­tan, ka Mata-an! A sukaniyan na ridowai niyo a Mapayag."},{"id":169,"translation":"169. Aya bo a lpushogo iyan rukano na so marata go so Pakasi­singai, go so Kiphagangkobun niyo ko Allah ko di niyo katawan."},{"id":170,"translation":"170. Na igira-a Pitharo kiran: A Onoti niyo so (Qur-an a) Initoron o Allah: Na Tharo-on niran: A di! Ka aya Pagonotan nami na so okit a miyato-on nami ron so manga lokus ami. Ati apiya pun so manga lokus iran na da-a Sabot iran a maito bo go di siran Maka-o ontol (na aya iran ndun phagonotan)?"},{"id":171,"translation":"171. Na aya ropa-an o siran a da Pamaratiyaya na lagid o ropa-an o tao a Puphanga-i niyan so da-a Khanug iyan, a rowar sa Kapana­nalo a go Kapananawag: (Siran na) manga Bungul, manga Omao, man­ga Bota, na siran na di Phamana­bot."},{"id":172,"translation":"172. Hai so Miyamaratiyaya! Kangkano ko manga Pipiya ko ini Riskhi Ami rukano, go Panalamati Niyo so Allah, o sukano na Suka­niyan bo i Pushowasowatun niyo."},{"id":173,"translation":"173. Aya dun a Kiyaram lyan rukano na so Miyatai (a da Masom­bali), go so Rogo, go so sapo a Baboi, go so nganin a ini Panambai ko salakao ko Allah. Na sa tao a Kasungutan, a kuna a ba Puphan­ganiyaya, go di Malawani,-na da-a dosa niyan non. Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":174,"translation":"174. Mata-an! A so siran a Pu­phaguma-an niran so Initoron o Allah a pud ko Kitab, go ipupha­masa iran oto sa arga a maito,-na siran man na da-a Pukhakan niran a pukhatago ko manga Tiyan niran a rowar ko Apoi; go di siran Ipumbi­tiyara-i o Allah ko Alongan a Qiya­mah, go di Niyan siran Shotin: Go adun a bagiyan niran a siksa a Malipudus."},{"id":175,"translation":"175. Siran man so ini Pamasa iran ko Kadadag so Torowan go (ini Pamasa iran ko) siksa so Ma­-ap. Na sayana siran a Madurus ko Apoi!"},{"id":176,"translation":"176. Giyoto man na sabap sa Mata-an! A so Allah na Initoron Niyan so Kitab a rakhus o Bunar. Na Mata-an! A so siran a da siran Pagayonayon ko Kitab na titho a miyatago ko Kasosorang a Mawa­ tan (ko bunar)."},{"id":177,"translation":"177. Kuna a ba Kaphiyapiya so Khiphagadapun niyo ko manga Paras iyo ko tampar ko Subangan go so Sudupan; na ogaid na aya Miphiyapiya- na so tao a Miyara­tiyaya ko Allah go so Alongan a Maori, go so manga Malaikat, go so manga Kitab, go so manga Nabi; go bigan Niyan ko tamok Iyan, ko Kapukhababayai niyan non, so manga Tonganai niyan, go so man­ga Wata a ilo, go so manga Miskin, go so gi-i Mulayalayag[1], go so Puphamamanguni, go so Puphamanga-on sa ginawa niyan; go ini Pamayandug iyan so Sambayang, go tiyonai niyan so Zakat; go Puthomanun niran so diyandi iran igira-a Miyakindiyandi siran; go manga Papantang ko Masakit, go so Kapakathatalogudam, go so Masa a Kapanananggolo o Kambo­nowai. Na siran man so Miyaman­gimbunar, go siran man na siran so Miyamananggila.","footnotes":"[1] go so Gi-i Mulayalayag a maka khakadiat a miya kalang sa Lalan."},{"id":178,"translation":"178. Hai so Miyamaratiyaya! Ini Paliyogat rukano so Kakitasi ko Miyangabobono: So Maradika na (ikitas ko) Maradika, go so Oripun na Oripun, go so Babai na Babai. Na sa tao a adun a Puma-apun non a Shai ko Pagari niyan, na Pakao­notun ko Adat a mapiya, go tona-in ko Mima-ap (so diyat) sa Phiya­ piya-an. Giyanan i Pilubolubodan non a pho-on ko Kadnan niyo go Limo. Na sa tao a Mbago sa rido ko oriyan noto na adun a bagiyan ni­yan a siksa a Malipudus."},{"id":179,"translation":"179. Na adun a ruk iyo si-i ko Kakitas a Kaoyagoyag, Hai adun a manga Sabot iyan; ka-angkano Ma­kapananggila."},{"id":180,"translation":"180. Ini Paliyogat rukano, a igira-a miyakarani ko isa rukano so Kapatai, amai ka Phakabagak sa Tamok, so Khithananun ko ba­giyan o dowa Lokus go so manga dadasug, si-i ko Adat a mapiya; Kabunar ko Khipanananggila."},{"id":181,"translation":"181. Na sa tao a sambiyan niyan ko oriyan o Kiyanuga niyan non, na so Dosa-on na si-i bo ko manga tao a Phamanambi-on. Mata-an! A so Allah na Puphakanug, a Mata-o."},{"id":182,"translation":"182. Na sa tao a adun a kawan niyan ko Mithanan a karibat o di na Kandosa, na go niyan siran Mata­nor, na da-a Dosa niyan non: Ka Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":183,"translation":"183. Hai so Miyamaratiyaya! Ini Paliyogat Rukano so Powasa lagid o Kinipaliyogatun non ko siran a Miya-ona an niyo, ka-angkano Makapananggila,-"},{"id":184,"translation":"184. Si-i ko manga Alongan a mabibilang; na sa tao a kapantagan rukano a Pukhasakit, o di na shisi-i sa lakawan, na (go Makaboka na bayadi niyan) so kadakul o. (Kiya­boka-an niyan si-i ko) manga Alon­gan a salakao. Na adun a ini Paliyogat ko siran a di ron Phama­kagaga a Pidiya, a Pangunungkun o Miskin. Na sa dun sa Nggolaola sa da-on Paliyogatun a mapiya,- na giyoto i tomo-on. Na so Kaphowasa niyo i tomo rukano, o sukano na katawi niyo."},{"id":185,"translation":"185. So Olanolan a Ramadhan na ron minipantag a Kinitoronun ko Qur-an, a Torowan ko manga Manosiya, go manga Rarayag a Karina a Torowan go Padoman. Na sa tao a roma-ot rukano ko Olanolan a Ramadhan na Phowa­sa-on, na sa tao a kapantagan a Pukhasakit, o di na shisi-i sa laka­wan, na (go Makaboka na bayadi niyan) so kadakul o (kiyaboka-an niyan si-i ko) manga Alongan a salakao. Kabaya rukano o Allah so malbod; na di Niyan rukano kabaya so Marugun. Go a niyo Matarotop so bilangan, go a niyo Mashulasula so Allah sa Kiyatoro­wa Niyan rukano; go angkano Ma­kapanalamat."},{"id":186,"translation":"186. Go igira-a ini-isha Ako Ruka o manga Oripun Ko, na M ata-an! A Sakun na Marani: Tharima-an Ko so Panguni o Phan­ guni igira-a Miyanguni Rakun: Na Tarima-a Ko iran, go Paratiyaya-a Ko iran: Ka-an siran Makaontol."},{"id":187,"translation":"187. Kiyalal rukano, ko Gagawi-i ko Powasa, so Kapamakaya niyo ko manga Karoma niyo. Ka siran na Nditarun niyo na sukano na Nditarun niran. Katawan o Allah a Mata-an! A sukano na Miyadorat iyo a ginawa niyo; na Piyakataobat kano Niyan go Pima-apan kano Niyan; na imanto na Pakipurorada kano kiran, go mbabanoga niyo so Pithakdir rukano o Allah, go Kang­kano go inom kano, taman sa ma­payag rukano so goris a mapoti ko goris a maitum a Fajar; oriyan ni­yan na tarotopa niyo so Kathigur sa taman ko Gagawi-i; go di kano kiran Pakiphurorada a Magi-itikaf kano ko manga Masjid. Giyoto i manga taman o Allah: Na di niyo Pagobaya. Lagid anan a Puphaya­gun o Allah so manga Ayat lyan ko manga Manosiya: Ka-an siran Ma­kapananggila."},{"id":188,"translation":"188. Go di niyo Pagaraba so manga Tamok o saba-ad rukano sa mokit sa Kapanalimbot, go di niyo thundanun ko manga Koko­man, ka kha-arab iyo so saba-ad ko manga Tamok o manga Manosiya sa mokit sa Dosa a sukano na ka­tawan niyo."},{"id":189,"translation":"189. lpagisha iran Ruka so (gona ko) manga sinaribolan. Tharowang­ ka: A giyanan na manga to-os ko manga Wakto o manga Manosiya, go so Kapunaik Hajji. Na kuna a ba Kaphiyapiya so kasolud iyo ko manga Walai si-i ko manga oriyan niyan: Na ogaid na aya Miphiya­piya na so tao a Miyananggila. Na solud kano ko manga Walai si-i ko manga Paitao niyan: Go kalukun niyo so Allah: Ka angkano maka­sulang sa Maliwanag."},{"id":190,"translation":"190. Na Pakimbonowai kano sa makapantag ko lalan o Allah ko siran a Puphamono rukano, go di kano Phumalawani; ka Mata-an! A so Allah na di Niyan khabaya-an so manga Malawani."},{"id":191,"translation":"191. Go bonowa niyo siran apiya anda niyo siran Mato-on, go Paka­awa-a niyo siran sa sadun sa Kiya­paka-awa-a iran rukano; Ka so Ka­panakoto na lawan ko Kapamono nadi kano kiran pakipumbonowai sa Masjid Al-Haram, taman sadi siran rukano ron makimbonowai; na amai ka makimbonowai siran ruka­no, na bonowa niyo siran. Lagid oto a balas ko da Pamaratiyaya."},{"id":192,"translation":"192. Na amai ka gomunuk siran (Manakoto), na Mata-an! A so Al­lah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":193,"translation":"193. Na Pakimbonowai kano kir­an taman sa da-a Ma-adun a Kapa­nakoto, go Ma-ad un so Agama (okit ko Kapaginutao) a ruko Allah; na amai ka gomunuk siran, na da-a rido inonta ko da Pamaginontolan."},{"id":194,"translation":"194. So Olanolan a Paga-adatan na Pantag o Olanolan a Paga-ada­tan,- go so Khipaga-adatan,- na Makapukhikitasa. Na sa tao a Pan­gorawan kano niyan na Atowi niyo sukaniyan sa lagid o Kiyapangorawi niyan rukano. Go Kalukun niyo so Allah, go Tangkuda niyo a Mata­-an! A so Allah na babid o (Tabang lyan so) Khipanananggila."},{"id":195,"translation":"195. Na Nggasto kano ko lalan ko Allah, go di niyo Pagunata a ginawa niyo ko kabinasa; go Phiya­piya kano; ka Mata-an! A so Allah na Pukhababaya-an Niyan so Mi­phipiyapiya."},{"id":196,"translation":"196. Na tarotopa niyo so Kapu­naik Hajji go so Omra a ruk o Allah. Na amai ka kabalambanan kano, na (bugan niyo) so malbod ko manga Pamumugayan[1], go di niyo Pagopawi so manga Olo niyo taman sa di iraot so manga Pamumugayan ko darpa iyan. Na sa tao a kapan­tagan a Pukhasakit rukano, o di na adun a sakit ko Olo niyan, na (Pa­liyogaton) so Pidiya a Kaphowasa, o di na Kashaduka, o di na Kasom­bali (sa Kambing); na amai ka So­marig kano, na sa tao a Mapili iyan so Omra ko ona-an o Kapunaik Hajji, na (Paliyogaton) so malbod ko manga Pamumugayan, na sa tao a di makato-on, na Phowasa sa tulo Alongan si-i ko Kapunaik Hajji go Pito (Alongan) igira-a Miyakabal­ing kano, giyoto na sapolo a taro­top. Giyoto na si-i ko tao a da mabaloi so Purun niyan o ba Khi­babaling ko (obai a) Masjid Al-Har­am. Na kalukun niyo so Allah, go Tangkuda niyo a Mata-an! A so Allah na Mailot i kapaniksa.","footnotes":"[1] go minipaliyogaton so kasombali sa kalubodanon a pud ko manga ayam a Pamumugayan."},{"id":197,"translation":"197. So Kapunaik Hajji na man­ga Olanolan a Khikapupunto. Na sa tao a Magikram ro-o ko Kapunaik Hajji, na da-a Kapamakai sa Babai, go da-a Kandarowaka, go da-a Ka­phapawala si-i ko (Kapagi-ikram ko) Kapunaik Hajji. Na sa dun sa Mapunggolaola niyo a mapiya, na katawan sukaniyan o Allah. Na Pu­loto kano, na Mata-an! A aya ma­piya Loto na so Kapananggila. Go Kalukun Ako niyo, Hai adun a manga Sabot iyan."},{"id":198,"translation":"198. Da-a Dosa niyo ko Kambabanog iyo sa Limo a pho-on ko Kadnan niyo. Na amai ka gomanat kano sa Arafat, na Pushabota niyo so Allah ko obai o Masar Al-Haram, go Pushabota niyo Sukaniyan sa Kiyanggonana-owa Niyan rukano, ka Mata-an! A aya butad iyo ko ona-an naya, na pud dun ko Miyan­gadadadag."},{"id":199,"translation":"199. Oriyan niyan na ganat kano sa sadun sa Pungganatan o manga Manosiya, go Panguni kano sa Ma­-ap ko Allah. Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":200,"translation":"200. Na amai ka mapasad iyo so manga okit iyo ko Kapunaik Hajji, na Tatadumi niyo so Allah, lagid o Katatadumi niyo ko manga Lokus iyo,-o di na lawanon a Kapanana­dum. Na adun a pud ko manga Manosiya a tao a gi-i Tharo: Sa Kadnan Nami! Bugi Kamingka si-i sa Doniya! Na da-a bagiyan niyan ko Akhirat a Kamapiya-an."},{"id":201,"translation":"201. Na adun a pud kiran a gi-i Tharo: Sa Kadnan Nami! Bugi Ka­mingka si-i sa Doniya sa Mapiya go sa Akhirat sa Mapiya, go Lidasun Kamingka ko siksa ko Naraka!"},{"id":202,"translation":"202. Siran man na adun a bagi­yan niran a Kapiya-an po-on ko Pinggalubuk iran; na so Allah na Maga-an i Kapamagitong."},{"id":203,"translation":"203. Na Pushabota niyo so Allah si-i ko manga Alongan a Mabibi­lang. Na sa tao a Magalokalok (go­manat sa Mina) ko dowa Alongan, na da-a Dosa niyan, na sa tao a Makaori, na da-a Dosa niyan si-i ko tao a Miyananggila. Na Kalukun niyo so Allah, go Tangkuda niyo a Mata-an! A sukano na Ron kano Pulimoda."},{"id":204,"translation":"204. Na adun a pud ko manga Manosiya a tao a Pukhasowat Ka o Katharo iyan si-i ko Kaoyagoyag ko Doniya, go gi-i niyan Shaksi-in so Allah ko madadalum ko poso iyan; (Takinoba) a sukaniyan i lubi a Pawal."},{"id":205,"translation":"205. Na igira-a Miyakatalikhod, na lomalakao ko Lopa ka Mamina­sa-on go Purarata-an niyan so man­ga Pur go so manga Wata a Pangangayamun. Na so Allah na di Niyan Khababayaan so Kapami­nasa."},{"id":206,"translation":"206. Na igira-a Pitharo-on: A Kalukun ka so Allah, na awidan sukaniyan o Maratabat si-i ko Dosa. Na aya dun a Khabolosan niyan na so Naraka Jahannam;- a Mikharatarata a Darpa!"},{"id":207,"translation":"207. Na adun a pud ko manga Manosiya a tao a gi-i niyan Phasaan a ginawa niyan ka tontot ko manga lkasosowat o Allah; na so Allah na Makapudi-in ko manga Oripun Ni­yan."},{"id":208,"translation":"208. Hai so Miyamaratiyaya! So­lud kano ko Islam sa Kalangolan­gowan Niyan; go di niyo khuduga so manga okit o Shaitan; Ka Mata­-an! A Sukaniyan na ridowai niyo a Mapayag."},{"id":209,"translation":"209. Na amai ka somilai kano ko oriyan o Kiyapakatalingoma ruka­no o manga Rarayag a Karina, na Tangkuda niyo a Mata-an! A so Allah na Mabagur, a Maongangun."},{"id":210,"translation":"210. Ba-adun a Punaya-on niran a rowar ko Kapakatalingoma kiran o Allah a Maporo ago Mala si-i ko bontal a domadaiton sabap ko Kala iyan a matatago ko miyagungka­pungkap a gabon, go so manga Malaikat go mitaman so Kokoman? Ka si-i bo Phakandoda ko Allah so manga Kokoman."},{"id":211,"translation":"211. Isha-an Ka ko manga Mor­iyatao o Israil o pira i ini bugai Ami kiran a Tanda a Marayag. Na sa tao a sambiyan niyan so Limo o Allah ko oriyan o Kiyapakatalingoma ni­yan non, na Mata-an! A so Allah na Mailot i kapaniksa."},{"id":212,"translation":"212. Pipharasan ko siran a da Pamaratiyaya so Kaoyagoyag ko Doniya, go Puphamagurugan niran so Miyamaratiyaya. Na so siran a Miyamananggila na Makaombao kiran ko Alongan a Qiyamah; ka so Allah na Puriskhiyan Niyan so tao a kabaya lyan sa di Khasar a Pandapat."},{"id":213,"translation":"213. Miya-adun so Manosiya ko okit a isa, na Siyogo o Allah so manga Nabi a Puphamanothol ko Mapiya go Puphamakaiktiyar; go Piyakatoron Niyan a babid iran so Kitab a Bunar, ka-an Niyan Mako­kom so manga Manosiya ko di iran Phagayonayonan; na da-a Somiyor­angon a rowar ko siranoto a bigan non ko oriyan o Kiyapakatalingo­ma kiran o manga Rarayag a Kar­ina , Kadungki ko siran( a Miyamaratiyaya). Na Tiyoro o Al­lah so Miyamaratiyaya, si-i ko da iran Pagayonayoni ko Bunar, sabap sa idin Niyan, ka so Allah na Thoro-on Niyan so tao a kabaya Iyan ko lalan a Matitho."},{"id":214,"translation":"214. Ba niyo tiyarima a Phakaso­lud kano ko Sorga a da rukano Makatalingoma so lagid o (Miyaka­talingoma ko) siranoto a miya-i pos ko Miya-ona an niyo? A Minisogat kiran so masikot go so karomasa­yan, go Miya-aroraya siran taman sagi-i Matharoo Sogo a go so Miya­maratiyaya a pud Iyan: A anda so Tabang o Allah? Tanodan! Ka Mata-an! A so Tabang o Allah na marani!"},{"id":215,"translation":"215. Ipagisha iran Ruka o anto­na-a i Kaphamumugai ran. Na Tharowangka: A sa dun sa lphamu­mugai niyo a Mapiya, na bagiyan o mbala a Lokus go so manga Dada­shug go so manga Wata a ilo go so manga Miskin go so Gi-i Mulaya­layag a maka khakadiat a miya kawang sa Lalan. Na sa dun sa Nggolaola-an niyo a Mapiya,- na Mata-an! A so Allah na katawan Niyan noto."},{"id":216,"translation":"216. Ini Paliyogat rukano so Ka­pakimbonowai (ko manga kapir), a sukaniyan na ipukhagowad iyo, Na thatana a adun a ipukhagowad iyo a aya rukano Mapiya, go thatana a adun a Pukhababaya-an niyo a aya rukano Marata. Na so Allah i Mata-o, na sukano idi manga Tata-o."},{"id":217,"translation":"217. Ipagisha iran Ruka (Ya Mu­hammad) so Olanolan a Paga-ada­tan so Kambonowairon . Na Tharowangka: A so Kambonowai ron na mala a Dosa; go so Kaalangi ko lalan o Allah, go so Kaongkiraon, go so (ka-alangi ko) Masjid Al­-Haram, go so Kapaka-awa-a on ko tao ron; na lawan ro-o a Mala (a Dosa) si-i ko Allah go so Kapana­koto na lawan a Mala (a Dosa) a di so Kapamono. Na di siran nggunuk sa Kapuphamonowa iran rukano taman sa di kano iran mapakaawa­ ko Agama niyo o Khagaga iran. Na sa tao a mawa rukano ko Agama niyan na go Matai a kapantagan a sukaniyan na di Mapaparatiyaya, na siran man na Miya-ilang so man­ga Galubuk iran si-i sa Doniya go sa Akhirat; ka siran man i manga tao ko Naraka sa ron siran non ndun Makakakal."},{"id":218,"translation":"218. Mata-an! A so siran a Miya­maratiyaya go Miyamanogalin sa Ingud go Miyamanagontaman si-i ko lalan o Allah,- na siran man i Phaka-arap ko Limo o Allah: Ka so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":219,"translation":"219. lpagisha iran Ruka so Paka­burug go so Kandarmut. Na Thar­owangka: A adun a madadalum sa dowa oto a Dosa a Mala, go manga gona, a ruk o manga Manosiya; na so Dosa sa dowa oto na Mala a di so gona-on. na Ipagisha iran Ruka o antona-a i lphamumugai ran; na Tharowangka: A so Khalawan (ko Hadiyat iyo). Lagid aya a Kaphu­phayaga rukano o Allah ko manga Ayat: Kan-an niyo Mapuphamimi­kiran-."},{"id":220,"translation":"220. Si-i sa Doniya go sa Akhir­at. Go Ipagisha iran Ruka so manga Wata a ilo. Na Tharowangka: A so Kaompiya i kiran na aya Mapiya; na o Pakishaog kano kiran (sa Kaoyagan), na manga Pagari niyo siran (ko Agama); ka so Allah na Matutundo lyan so Puphaminasa ko Puphangompiya. Na o kabaya o Allah, na Mata-an a Kaphakaru­gunan kano Niyan: Mata-an! A so Allah na Mabagur, a Maongangun."},{"id":221,"translation":"221. Na di niyo Phangaromaa so manga Pananakoto a manga Babai, taman sa di siran Maratiyaya: Ka Mata-an a so Oripun a Babai a Miyaratiyaya na tomo a di so Pa­nanakoto a Babai, apiya pun Maso­wat kano niyan. Go di niyo Pakiphangaroma-an ko manga Pa­nanakoto (so Miyamaratiyaya a Ba­bai) taman sa di siran Maratiyaya: Ka Mata-an a so Oripun a Mama a Miyaratiyaya na tomo a di so Pa­nanakoto a Mama, apiya pun Ma­sowat kano niyan. Siran man na lputhawag iran so Naraka. Na so Allah na Iputhawag lyan so Sorga a go so Ma-ap sabap sa idin Niyan, go Puphayagun Niyan so manga Ayat Iyan ko manga Manosiya: Ka-an niran Pukhatadumi."},{"id":222,"translation":"222. Na Ipagisha iran Ruka so Haid. Na Tharowangka: A sukani­yan na marshik: Na Gunuki niyo Mamakai so manga Babai ko masa o Haid, go di kano kiran pagobai sa (Kandima) taman sa di siran Maka­ shoti. Na amai ka Makashoti siran, na songkano kiran sa sadun sa So­gowan rukano o Allah. Mata-an! A so Allah na Pukhababaya-an Niyan so manga Barataobat go Pukhaba­baya-an Niyan so manga Barasoti."},{"id":223,"translation":"223. So manga Karoma niyo na Babasoka iyo; na songkano ko Ba­basoka iyo sa sadun sa kabaya iyo; go ona-an niyo so ruk o manga ginawa niyo; na Kalukun niyo so Allah, go Tangkuda niyo a Mata­-an! A sukano na Miputho-ona iyo Sukaniyan, na Puphanotholingka sa Mapiya so Miyamaratiyaya."},{"id":224,"translation":"224. Na di niyo mbaloya so (ka­ shapa ko) Allah makapantag ko manga Sapa iyo a balamban o Ka­puphiyapiya niyo, go so Kaphan­gongonotan niyo, go so Kathanora niyo ko manga Manosiya; ka so Allah na Puphakanug, a Mata-o."},{"id":225,"translation":"225. Di rukano ishiksa o Allah so da mbaba-a ko manga Sapa iyo, na ogaid na ishiksa lyan rukano so Pimbaba o manga poso iyo; ka so Allah na Manapi, a Matigur."},{"id":226,"translation":"226. Bagiyan o siran a Pishapa­an niran (sa di ran Phamaka-in) so manga Karoma iran, so kanayao sa pat Olan; na amai ka indod iran, na Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":227,"translation":"227. Na amai ka tanton niran so Kambulag, na Mata-an! A so Allah na Puphakanug, a Mata-o."},{"id":228,"translation":"228. So Piyamanalak na magun-gu niran so manga ginawa iran ko (Masa o) tulo a Haid. Na di kiran khapakai i ba iran Paguma-a so Inadun o Allah ko manga Tiyan niran, o siran na Paparatiyaya-a iran so Allah go so Alongan a Maori. Na so manga karoma iran i Kapapatotan ko Kabalingi kiran sangkoto (a Masa), o kabaya iran so Kathanora. Na adun a bagiyan niran a kabunar a lagid o Kabunar kiran (o manga Mama) si-i ko Adat a Mapiya; go adun a bagiyan o manga Mama a Miyo-ombao iran ko manga Babai. Na so Allah na Mabagur, a Maongangun."},{"id":229,"translation":"229. So Kambulag (a adun a Kambalinganan-on) na makadowa: Na balingi niyo siran ko Adat a Mapiya, o di na botawani niyo siran ko okit a Mapiya. Na di rukano khapakai, o ba kano kowa ko (Bu­tang a) minibugai niyo kiran sa maito bo, inonta o ba iran khawa­nun a dowa so di ran Kaontola ko manga taman o Allah. Na amai ka ikhawan niyo so di iran Kaontola ko manga taman o Allah na da-a Dosa iran ko kitundan non o Babai. Giyoto i manga taman o Allah; na di niyo to Pulawani ka sa tao a lawanan niyan so manga taman o Allah, na siran man na siran so manga Darowaka."},{"id":230,"translation":"230. Na amai ka Imbulag iyan (sa ika tulo), na di ron khapakai ko oriyan noto, taman sa di Makipan­garoma sa Karoma a salakao ron na amai ka Imbulag o Miyangaroma (a ika dowa) na da-a Dosa iran ko kikasowin niran (ko Kakhawing), amai ka maguda iran a Khaontol iran so manga taman o Allah. Na giyaya i manga taman o Allah, a Puphayagun Niyan ko pagtao a Khisasabot."},{"id":231,"translation":"231. Na igira-a Inimbulag iyo so manga Babai, na go siran puraotun ko idda iran, na Balingi niyo siran si-i ko Adat a Mapiya o di na botawani niyo siran si-i ko Adat a Mapiya; go di niyo siran Mbalingi sa Kapakipurasaya, ka Makapum­baba kano; na sa tao a Nggolaola ro-o, na Sabunar a Miyabinasa ni­yan a ginawa niyan. Na di niyo mbaloya so manga Ayat o Allah a Kasandagan, go Tadumi niyo so Limo rukano o Allah, go so Initoron Niyan rukano a Kitab go On­gangun, a lpuphanguthoma Niyan rukano to. Na Kalukun niyo so Allah, go Tangkuda niyo a Mata­-an! A so Allah na katawan Niyan so langowan taman."},{"id":232,"translation":"232. Na igira-a Inimbulag iyo so manga Babai, na go siran raotun ko idda iran, na di niyo siran Paguruna ko Kapakiphangaroma iran ko manga Karoma iran, igira-a Miya­gayon siran ko Adat a Mapiya. Giyoto na Iphagundao to ko tao a pud rukano, a Paparatiyaya-an ni­yan so Allah go so Alongan a Maori. Giyoto man i lubi a Pha­kaompiya rukano go lubi a Phakasoti. Na so Allah i Mata-o, na su­kano idi rnanga Tata-o."},{"id":233,"translation":"233. Na so rnanga Ina na Paka­sosowa iran so manga Wata iran sa dowa ragon a tarotop a dowa oto, si-i ko tao a kabaya iyan a Katar­otopa niyan ko Kapakasoso. Na Paliyogat ko Ama so Pagupur kiran go so nditarun niran si-i ko Adat a Mapiya. Da-a Iphaliyogat ko Bara­ niyawa a rowar ko Khagaga niyan. Di Rasa-in so Ina sa sabap ko Wata iyan. go di Pakarugunan so Arna sa sabap ko Wata iyan, na Paliyogat ko Waris (ko Ama) so lagid oto. Na amai ka kabaya iran a Kapakagu­nukaon Somoso. sa Piyagayonan niran, go Kiyapagodasa-an, na da­ a Dosa iran non. Na amai ka ka­ baya iyo so Kapakasosowa niyo ko manga Wata iyo (ko salakao ko manga Ina iran), na da-a Dosa niyo, igira-a minibugai niyo kiran so tundan niyo kiran, si-i ko Adat a Ma­piya. Na Kalukun niyo so Allah go Tangkuda niyo a Mata-an! A so Allah na so gi-i niyo Nggolaola-an na Phagila-i Niyan."},{"id":234,"translation":"234. Na so Phamatai rukano a adun a Khibagak iran a manga Karoma , na Magun-guniran so rnanga ginawa iran sa pat Olan go sapolo (Gawi-i): Na amai ka iraot siran ko idda iran, na da-a Dosa niyo ko Kinggolalanun niran ko shisi-i sa ginawa iran si-i ko Adat a Mapiya. Na so Allah na so gi-i niyo Nggolaola-an na Kaip lyan."},{"id":235,"translation":"235. Na da-a Dosa niyo si-i ko ini Pangilat iyo a garai ko manga Babai (a Balo) o di na Piyagunus iyo si-i ko manga ginawa niyo. Katawan o Allah a Mata-an a sukano na pu­ kharum iyo siran: Na ogaid na di kano kiran Pakipuphasada sa Ma­solun inonta o aya Tharo a niyo na Katharo a Patot, go di niyo Phaka­tana-a so Katangkud o Kakhawing taman sa di iraot so idda ko tata­alikan non. Na Tangkuda niyo a Mata-an! A so Allah na katawan Niyan so shisi-i ko manga ginawa niyo, na iktiyari niyo Sukaniyan; go Tangkuda niyo a Mata-an! A so Allah na Manapi, a Matigur."},{"id":236,"translation":"236. Da-a Dosa niyo amai ka Imbulag iyo so manga Babai ko da niyo kiran pun Kapamakaya go da pun a Miyapayag iyo kiran a Bu­tang; na bugi niyo siran sa lphakapiya ginawa iran, Paliyogat ko Kawasa so pantag o Gu-us iyan, go Paliyogat ko Kasisimpitan so Pan­tag o Gu-us iyan;- a Pamumugayan si-i ko Adat a Mapiya kabunar ko Miphipiyapiya."},{"id":237,"translation":"237. Na amai ka lmbulag iyo siran ko da niyo kiran pun Kapa­makaya, a Sabunar a adun a Miya­ payag iyo kiran a Butang, na (Bugan niyo kiran) so sabagi ko Miyapayag iyo[1], inonta o Puma-ap siran o di na Muma-ap so shisi-i sa tangan niyan so Katangkud o Ka­pangaroma; na so Kapuma-ap iyo na aya marani ko Kapangongono­tan. Na di niyo Phakalipati so Kiya­pakadiyadiya rukano. Mata-an! A so Allah na so gi-i niyo Nggolaola­-an na Phagila-in Niyan.","footnotes":"[1] na miya Wajib rukano so kibganiyo kiran ko midiya ko Mahar a Kiyaopakatan."},{"id":238,"translation":"238. Siyapa niyo so manga Sam­bayang, go so Sambayang (a Asar) a Milulubi; go Pamayandugun niyo a ruk o Allah sa titho a Kapuphangongonotan niyo."},{"id":239,"translation":"239. Na amai ka Khawan kano, na (Shambayang kano a) a phulala­kao kano, o di na Khokoda kano, na amai ka Somarig kano, na Sabo­ta niyo so Allah (sa Shambayang kano) sa mana-a so Inindao Niyan rukano, a di niyo katawan."},{"id":240,"translation":"240. Na so siran a Phamatai ru­kano go adun a khaganatan niran a manga Karoma na Thananun niran a adun a bagiyan o manga Karoma iran a Pagupur sa taman ko Sara­gon sa di siran Pakaliyon; na amai ka lomiyo siran, na da-a Dosa niyo si-i ko Kininggolalanun niran ko shisi-i sa ginawa iran, a Adat a Mapiya. Na so Allah na Mabagur, a Maongangun."},{"id":241,"translation":"241. Na adun a bagiyan o Piya­manalak a Pamumugayan si-i ko Adat a Mapiya; kabunar ko Khipa­nananggila."},{"id":242,"translation":"242. Lagid oto a Kapuphayaga rukano o Allah ko manga Ayat lyan: Ka-an niyo gi-i Manggudagu­da."},{"id":243,"translation":"243. Bangka da katokawi so sir­an a Miyamangawa ko manga In­gud iran, a siran na baribo ribo, sa Pangali ko Kapatai? Na Pitharo kiran o Allah: A Miyamatai kano: Oriyan niyan na Inoyag lyan siran. Mata-an! A so Allah i titho a Mala i Gagao ko manga Manosiya, na ogaid na kadakulan ko manga Manosiya a di siran Phanalamat."},{"id":244,"translation":"244. Na Pakimbonowai kano sa lalan ko Allah, go tangkuda niyo a Mata-an! A so Allah na Puphaka­nug, a Mata-o."},{"id":245,"translation":"245. Sa dun sa tao a Pagotangan niyan so Allah sa otang a Mapiya, na Puthakutakupun Niyan non sa Kathakutakup a madakul, ka so Allah i Pushikot go Pulowag, go Ron kano Phamakandoda."},{"id":246,"translation":"246. Bangka da katokawi so manga Nakoda ko manga Moriya­tao o Israil a Miya-oriyan o Musa? Gowani na Pitharo iran ko Nabi ran a (Sama-on): A Pakatindugi Kamingka sa Datu, ka Makimbonowai kami sa lalan ko Allah. Pitharo lyan: A o ba badun amai ka lpaliyogat rukano so Kambonowai, na di kano bo Makimbonowai? Pitharo iran: A ino kami di Paki­pumbonowai sa lalan ko Allah a Sabunar a Piyaka-awa kami ko manga Ingud ami go (Pirabai) so manga Wata ami? Na gowani a lpaliyogat kiran so Kambonowai, na Tomiyalikhod siran, inonta so maito (a Mithalimbagak) kiran. Na so Allah na katawan Niyan so da Pamaginontolan."},{"id":247,"translation":"247. Na Pitharo kiran o Nabi ran: A Mata-an! A so Allah na Piyakatindug Iyan rukano so Talut a Datu. Pitharo iran: A andama­naya i Kakhapatoton o Kapundato i Niyan rukami a sukami i titho a Kapapatotan ko Kadatu a di Suka­niyan, go da bugi sa Kakawasa-an a Tamok? Pitharo Iyan: A Mata­ an! A so Allah na Tinindos Iyan rukano Sukaniyan, go Piyakalawan Niyan sa kala ko Kata-o go so Lawas: Na so Allah na mbugan Niyan ko Kapa-ar lyan so tao a kabaya lyan. Na so Allah na Ma­ginawa, a Mata-o."},{"id":248,"translation":"248. Na Pitharo kiran o Nabi ran: A Mata-an! A aya Tanda o Kadatu lyan na Makatalingoma ru­kano so Kaban a katatagowan sa Sarig, a pho-on ko Kadnan niyo, go so manga lamba ko Paninggalan o Musa go So Haroun, a Phagawidan Sukaniyan o manga Malaikat. Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a Tanda a bagiyan niyo o sukano na Mapaparatiyaya."},{"id":249,"translation":"249. Na kagiya a lomiyo so Talut a rakhus o manga Tantara Iyan, na Pitharo lyan: A Mata-an! A so Al­lah na adun a ithupung lyan rukano a Lawasaig: Na sa tao a Minomon, na di Rakun pud: Na sa tao a di ron Toma-am na Mata-an! A sukaniyan na pud Rakun: Inonta so tao a isandok iyan sa sasandok so lima niyan. Na Miyamanginom siran non, inonta so maito a pud kiran. Na kagiya a Maripag iyan noto,­ Sukaniyan a go so Miyamaratiyaya a pud lyan,-na Pitharo iran: A da-a Kaphaka-ato tano sa Alongan na-i ko Jalut a go so manga Tantara iyan. Na Pitharo o siran a Tatang­kudun niran a Mata-an! A siran na Miputhona iran so Allah: A mada­kul a pagtao a maito a Miyakapu­gus sa pagtao a madakul sa sabap sa idin o Allah, ka so Allah na babid o (Tabang lyan so) manga Papan­tang."},{"id":250,"translation":"250. Na gowani a Makipurayara siran ko Jalut a go so manga Tan­tara iyan, na Pitharo iran: A Kad­nan Nami! Samporna Angka Rukami so Kapantang go Pakabu­kunangka so manga Parapara Mi: Go Tabangi Kamingka ko pagtao a da Pamaratiyaya."},{"id":251,"translation":"251. Na Miyapugus iran so pag­tao o Jalut sabap sa idin o Allah; go Miyabono o Dawood so Jalut; go inibugai Ron o Allah so Kadatu go so Ongangun go Inindao Niyan non so nganin a kabaya lyan. Na o da runa o Allah so manga Manosiya so saba-ad kiran sa Minggolalan ko saba-ad, na Miyabinasa dun so Lopa: Na ogaid na so Allah na Mala i Gagao ko manga ka-adun."},{"id":252,"translation":"252. Giyoto man so manga Tan­da o Allah: A Puphangadian Ami Ruka oto (Ya Muhammad) a aya butad lyan na Bunar: Na Mata-an! A Suka na pud dun ko manga Sogo (o Allah)."},{"id":253,"translation":"253. Giyoto man so manga Sogo a ini Lubi Ami so Saba-ad Kiran ko saba-ad: Pud Kiran so Inimbitiyara­ i o Allah; go ini Poro Iyan so saba­ad Kiran sa manga Daradat; na inibugai Ami ko Isa a Wata o Mar­yam so manga Rarayag a Karina, go ini Bagur Ami Ron so Roh Al­-Qoddos (so Jibril). Na o kabaya o Allah, na da-a Makambobono ko siran a Miya-oriyan niran, si-i ko oriyan o Kiyapakatalingoma kiran o manga Rarayag a Karina, na ogaid na Mishoransorang siran, Ka-adun a pud kiran a tao a Miyar­atiyaya go adun a pud kiran a tao a Miyongkir. Na o kabaya o Allah, na da-a Makambobono kiran; na ogaid na so Allah na Punggolaola­-an Niyan so nganin a kabaya lyan."},{"id":254,"translation":"254. Hai so Miyamaratiyaya! Pa­mumugai kano ko inibugai Ami Rukano, ko da pun Kapakatalingo­ma o Gawi-i a da-a Kaphasa-i ron, go da-a Kambobolayoka-on go da-a Kapamagaluba-on. Na so da Pa­maratiyaya-na siran so da Pamagi­nontolan."},{"id":255,"translation":"255. So Allah! Da-a Patot a Pushowasowatun a inonta Sukani­yan,-a Oyagoyag, a Thatandingan; di Khatalingoma-an a toratod go torog. Ruk lyan so shisi-i ko manga Langit a go so shisis-i ko Lopa. Ba­adun a tao a Makaphanapa-at sa Hadapan Niyan inonta o sabap sa idin Niyan? Katawan Niyan so nga­nin a Khabolosan niran go so nga­nin a Kiya-iposan niran. Na da-a shushushubun niran a maito bo ko Kata-o Niyan inonta bo ko nganin a kabaya lyan. Miyarangkom o Korsi. Iyan so manga Langit a go so Lopa, go di Ron Khipunud so siyap lyan sa dowa oto, go Sukani­yan so Maporo, a Lubi a Mala."},{"id":256,"translation":"256. Da-a Kapanugul ko Agama: Ka Sabunar a Minisunggai so Ontol ko Ribat: Na sa dun sa Ongkirun niyan so manga tagot a Paratiyaya­an niyan so Allah na Sabunar a Miyakakaput sa Rambit a Maba­gur, a da-a ikhathupud iyan, Na so Allah na Puphakanug, a Mata-o."},{"id":257,"translation":"257. So Allah i Panarigan o Miyamaratiyaya: Phaka-awa-an Niyan siran pho-on ko manga Lilibo­tung ka Phakasongun Niyan siran ko Maliwanag. Na so da Pamara­tiyaya na aya manga Panarigan nir­an na so manga Tagot : A Puphamaka-awa-an niran siran pho-on ko Maliwanag ka Puphama­kasongun niran siran ko manga Li­libotung. Na siran man i manga tao ko Naraka, sa ron siran non ndun Makakakal."},{"id":258,"translation":"258. Bangka da katokawi so (Namrod a) Miyakiphawala ko Ibrahim Makapantag ko Kadnan Niyan, sa Kinibugan non o Allah ko Kadatu? Gowani a Tharo-on o Ibrahim: A aya Kadnan Ko na so Puphangoyag go Puphakapatai. Na Pitharo iyan: A sakun na Pupha­kaoyag Ako go Phphakapatai Ako. Pitharo o Ibrahim: Na Mata­ an! A so Allah na Puphakasongun Niyan so Alongan pho-on ko Sub­angan (si-i sa Sudupan): Na Paka­ songangka Sukaniyan pho-on sa Sudupan (si-i sa Subangan). Na Biyabungan so da Paratiyaya. Na so Allah na di Niyan Punggonanaon so pagtao a da Pamaginontolan."},{"id":259,"translation":"259. Go so (Uzair a) somiyagad ko (Baital Muqaddas a) Ingud a Miyangaguguba so manga Walai ron, Pitharo iyan: A andamanaya i Kakhaoyaga si-i o Allah, ko ori­yan o Kiyapatai niyan? Na Biyono sukaniyan o Allah sa Magatos Ra­gon, oriyan niyan na lnoyag lyan bo . Na Pitharo (o Allah): Ai Kiyathaingka (Hai Uzair)? Pitharo iyan: Aya Kiyathai akun na Salon­gan o di na saba-ad sa Salongan. Pitharo (o Allah): A kuna, ka aya Kiyathaingka na Miyakamagatos Ragon; na ilayangka so Pangu­nungkun ka go so Inomun ka, ka da Phaparin; go ilayangka so Himar ka: Ka kagiya a mbalowin Nami suka a nana-o o manga Man­osiya, go ilayangka so manga tolan, o andamanaya i gi-i Ami ron kapa­katho-oto ora-a, oriyan niyan na Pumbongkosan Nami sa Sapo. Na kagiya a Mapayagon noto, na Pitharo iyan: A tiyangkud akun a Mata-an! A so Allah na si-i ko langowan taman na Gaos Iyan."},{"id":260,"translation":"260. Na gowani na Pitharo o Ibrahim: Kadnan Ko! Paki-ila-in Ka Rakun o andamanaya i Kapa­goyagangka ko Miyamatai. Pitharo (o Allah): Ba Ka di Pharatiyaya? Pitharo Iyan: Owai! (Mapapara­tiyaya Ko) na ogaid na adun Tha­tana so Pamikiran Ko. Pitharo (o Allah): Na kowa Ka sa pat ko manga Papanok; na Tathadangka ko Katimo iran Ruka; oriyan niyan na Tagowingka-on so oman i isa Palao sa saba-ad, oriyan niyan na Talowingka siran: Ka Mamakata­ lingoma siran Ruka sa Maga-an. Na Tangkudangka a Mata-an! A so Allah na Mabagur, a Maongan­gun."},{"id":261,"translation":"261. Aya ropa-an o siran a gi-i siran Nggasto ko manga Tamok iran si-i ko lalan ko Allah na lagid o satiman a od: A Mitho sa Pito Sawai, shisi-i ko oman i sawai ron so Magatos a od. Na so Allah na Puthakutakupun Niyan ko tao a kabaya lyan: Ka so Allah na Magi­nawa, a Mata-o."},{"id":262,"translation":"262. Siran a gi-i ran Nggaston so manga Tamok iran si-i ko lalan o Allah, oriyan niyan na di ran Thon­dogun so Kiyapamumugai ran a Kashalibantog go Kapanakit sa gi­nawa, na adun a bagiyan niran a balas kiran si-i ko Kadnan niran: Go da-a Pangandam iran, go di siran Makamboko (ko Alongan a Maori)."},{"id":263,"translation":"263. So Katharo a Mapiya go so Kapuma-ap na tomo a di so Saduka a Pukhatondog a kapanakit sa Gi­nawa. Na so Allah na Kawasa, a Matigur."},{"id":264,"translation":"264. Hai so Miyamaratiyaya! Di niyo mbinasa-an ko manga Saduka niyo so Kashalibantog go so Kapa­nakit sa Ginawa,- lagid o Puphamu­mugai ko tamok iyan sa Kapaki­ilaila-in ko manga Manosiya, go di niyan Paparatiyaya-an so Allah go so Alongan a Maori. Na aya ropa­an niyan na lagid o Ator a matilak, a Kaliliyawawan sa botha: A miya­ sogat sukaniyan a Mabagur a Oran, na miyalamba iyan non so matugas. Na da-a Khaparoli ran a maito bo ko Pinggalubuk iran. Na so Allah na di Niyan Punggonana-on so pag­tao a da Pamaratiyaya."},{"id":265,"translation":"265. Na aya ropa-an o siran a Puphamumugai ko manga Tamok iran, sa singanin ko manga Kasoso­wat o Allah go so Kathatana o manga Ginawa iran, na lagid o Pa­momolan, ko Lopa a Tambo: A Miyasogat a Mabagur a Oran na Minibugai niyan so Onga niyan sa dowa takup, na apiya pun da ma­sogat a Mabagur a Oran, ka Tar­intik bo. Ka so Allah na so gi-i niyo Nggolaola-an na Phagila-in Niyan."},{"id":266,"translation":"266. Bakhabaya i o isa rukano a adun a mambagiyan niyan a Pamo­molan a manga Qormah a go man­ga Anggor a Puphamangondas ko kababa-an niyan so manga Lawa­saig, mambagiyan niyan ro-o so Pishoson a manga Onga, a Miyaka­talingoma-on so Kalokus, go adun a manga Moriyatao niyan a manga lulumuk na Miyasogat oto a Sobo­-sobo, a kadadaluman sa Apoi, na Miyatotong? Lagid aya a Kapu­phayaga rukano o Allah ko manga Tanda; ka-angkano Makapuphami­mikiran."},{"id":267,"translation":"267. Hai so Miyamaratiyaya! Pu­phamumugai kano ko manga Pipiya ko Miyasokat iyo, go so Piyakagu­mao Ami rukano a pho-on ko Lopa, go di niyo Puthibaba-a so Marata-on, a lphamumugai niyo, ka da rukano i ba niyo to kowa-a inonta o ba kano ron Phipipidung. Na Tangkuda niyo a Mata-an! A so Allah na Kawasa, a Puphodin."},{"id":268,"translation":"268. So Shaitan na lpuphangan­galuk iyan rukano so Kamiskin go Ipushogo iyan rukano so Pakasisin­gai. Na so Allah na didiyandi-an kano Niyan sa Maap a pho-on Ru­kaniyan go Limo. Na so Allah na Maginawa, a Mata-o."},{"id":269,"translation":"269. lmbugai Niyan so Ongan­gun ko tao a kabaya lyan; na sa tao a bugan ko Ongangun na Sabu­nar a Kiyabugan sa Mapiya a ma­dakul; na da-a Phakatanodon a inonta so manga Papantas i Akal."},{"id":270,"translation":"270. Na sa dun sa Ipamumugai niyo a Pamumugayan o di na Isha­maya iyo a Samaya, na Mata-an! A so· Allah na katawan Niyan noto. Na da-a bagiyan o da Pamaginon­tolan a manga Tabanga."},{"id":271,"translation":"271. Amai ka Payagun niyo so manga Saduka, na Mapiya dun noto, na amai ka Paguma-an niyo to, go ibugai niyo to ko Khikarur­ugunan, na giyoto i Mapiya rukano: Go Makaponas rukano ko sabaad ko manga Dosa niyo. Na so Allah na so gi-i niyo Nggolaolaan na Kaip lyan."},{"id":272,"translation":"272. Kuna a ba Ruka Paliyogat, so Katoro iran, na ogaid na so Allah i Thoro ko tao a kabaya lyan. Na sa dun sa Mipuphamumugai niyo a Mapiya na ruk o manga Ginawa niyo, na di kano Phamu­mugai sa makaliyo ko singanin ko Kasosowat o Allah. Na sa dun sa Mipuphamumugai niyo a Mapiya, na khitoman rukano sa Tarotop, a sukano na di kano kasalimbotan."},{"id":273,"translation":"273. ( So manga Saduka ) na ba­giyan o Khikarurugunan, a siran na Miyangatatarongko ko lalan ko Al­lah, a di siran Phakatayod ndadala­kao ko Lopa, arangan kiran o di kiran Mata-o na manga Kawasa sabap ko kagugun-guna ko ginawa, Khikilalangka kiran so manga to-os iran: A di siran Phamanguni ko manga Manosiya sa marusurus. Na sa dun sa Mipuphamumugai niyo a Mapiya, na Mata-an! A so Allah na katawan Niyan noto."},{"id":274,"translation":"274. So siran a Puphamumugai siran ko manga Tamok iran si-i ko Gagawi-i go so Daondao, Masolun go Mapayag, na adun a bagiyan niran a balas kiran si-i ko Kadnan niran: Go da-a Pangandam iran, go di siran Makamboko (ko Alongan a Maori)."},{"id":275,"translation":"275. So siran a Pukhun niran so Piriba-an na di siran Makatindug inonta so lagid o Kapakatindug o lpuphamapus sukaniyan o Shaitan po-on sa Buthang. Giyoto man na sabap sa Mata-an! A siran na Pitharo iran: A so Kaphasa-i na lagid bo o Kapuriba, na Piyakai o Allah so Kaphasa-i na ini Sapar lyan so Kapuriba. Na sa tao a adun a Makatalingoma-on a Thoma a pho-on ko Kadnan Niyan, na go gunuk (Muriba), na ruk iran so miya-ipos; na so Khasowa iyan na si-i Matitimo ko Allah; na sa tao a mbalinganan niyan na siran man i manga tao ko Naraka: Sa ron siran non ndun Makakakal."},{"id":276,"translation":"276. Pagantiyorun o Allah so Riba, na Phakaoshorun Niyan so manga Saduka: Ka so Allah na di Niyan khabaya-an so langowan o Miyongkir a Baradosa."},{"id":277,"translation":"277. Mata-an! A so siran a Miya­maratiyaya, go Pinggalubuk iran so manga Pipiya, go ini Pamayandug iran so Sambayang go Tiyonai ran so Zakat, na adun a bagiyan niran a Balas kiran si-i ko Kadnan niran: Go da-a Pangandam iran, go di siran Makamboko (ko Alongan a Maori)."},{"id":278,"translation":"278. Hai so Miyamaratiyaya! Ka­lukun niyo so Allah, go rundanan niyo so miyalamba ko Piriba-an o sukano na Khipaparatiyaya."},{"id":279,"translation":"279. Na amai ka di niyo to Nggo­laola-an, na Tangkuda niyo a adun a Gobat a pho-on ko Allah go so Sogo lyan: Na o Thaobat kano, na ruk iyo so manga Watang o manga Tamok iyo: Sa di kano Makasalim­bot, go di kano Kasalimbotan."},{"id":280,"translation":"280. Na amai ka-adun a (Maba­bayad a) Karurugunan, na manayao sa taman sa Kalowagan. Na so Kishaduka-an niyo ron, i Mapiya rukano o sukano na Katawi niyo."},{"id":281,"translation":"281. Na Kalukun niyo so Gawi-i a Phakandodun kano ron si-i ko Allah. Oriyan niyan na itoman sa Tarotop ko oman i Baraniyawa so Pinggalubuk iyan, sa di siran Kasa­limbotan."},{"id":282,"translation":"282. Hai so Miyamaratiyaya! Na igira-a Mindodolona kano sa Baya­dan si-i ko ta-alik a Miyapunto, na Soratun niyo sukaniyan go Soratun rukano o Panonorat sa Kapaginon­tolan: Go di Pagunda so Panonorat ko Kisoratun Niyan non: Mana-a so Inindao ron o Allah, na Soratun niyan. Na kuduga o Mababayad, go Kalukun niyan so Allah a Kadnan niyan, go da-a Khoranga niyan non a maito bo. Na amai ka so Maba­bayad na korang i Sabot, o di na malobai, o di na di niyan khagaga komudug, na kudugun o Wali ron sa Kapaginontolan. Na Pakishaksi-i niyo sa dowa-a Saksi, ko manga Mama rukano, na amai ka da-a Kapantagan a dowa-a Mama, na isa a Mama a go dowa-a Babai, ko Khasowat kano ron, a manga Saksi, ka o Khalipat so isa Kiran, na Mapakatadum o isa kiran so pud iyan. Na di Pagunda so manga Sak­si igira-a Tiyawag siran. Na o ba­ adun a Indarainon niyo ko Kisora­tun niyo ron maito sa Mala: Taman ko Ta-alikon: Giyoto man i lubi a Kapaginontolan si-i ko Allah, go lubi a Phakatabang ko Kipamayan­dugun ko Kashaksi, go lubi a Mar­ani ko di niyo Kapakashangka inonta o Makaokit sa Kandagang a makamomowayan a khatangan niyo to, ka da-a Dosa niyo ko di niyo ron Kisoratun. Na Pakishaksi kano igira-a Puphapasa-i kano; go di Pumarata-an so Panonorat go so Saksi. Na amai ka Nggolaola-an niyo to, na Mata-an naya! A Dosa niyo. Na Kalukun niyo so Allah; ka Phagunda-on kano o Allah. Na so Allah na so langowan taman na katawan Niyan."},{"id":283,"translation":"283. Na o kapantagi kano sa lakawan, go da-a khato-on niyo a Panonorat, na so manga Sanda a Matatangan. Na amai ka Sarigan o saba-ad rukano so saba-ad, na to­naya o Siyarigan so ini Sarigon, go Kalukun niyan so Allah a Kadnan niyan. Na di niyo Phaguma-a so Kashaksi; ka sa dun sa Maguma­on,-na Mata-an! A sukaniyan na Baradosa so poso iyan. Na so Allah na so gi-i niyo Nggolaola-an na katawan Niyan."},{"id":284,"translation":"284. Ruk o Allah so shisi-i ko manga Langit go so shishi-i ko Lopa. Na o Payaga niyo so shisi-i ko manga ginawa niyo o di na Pagu-ma-an niyo to, na Phamagi­tongun rukano to o Allah. Na Pu­napiyan Niyan so tao a kabaya Iyan, go shiksa-an Niyan so tao a kabaya Iyan. Na so Allah na so langowan taman na Gaos Iyan."},{"id":285,"translation":"285. Piyaratiyaya o Rasul so In­itoronon a pho-on ko Kadnan Ni­yan, go so Miyamaratiyaya. Oman i isa kiran na Piyaratiyaya Niyan so Allah, go so manga Malaikat Iyan, go so manga Kitab lyan, go so manga Sogo lyan. Da-a imbida Ami a isa bo ko manga Sogo Iyan. Na Pitharo iran: A Piyamakinug Ami , go Inonotan Nami: Na Puma-api Kamingka , Kadnan Nami, ka Suka i Khabolosan."},{"id":286,"translation":"286. Da-a iphaliyogat o Allah ko Baraniyawa, a rowar ko Khagaga niyan. Ruk iyan so Miyanggalubuk iyan (a Mapiya), go ithana-on so Miyanggalubuk iyan (a Marata). Kadnan Nami! Di Kamingka Sha­la-a o Malipat Kami o di na Mar­ibat Kami; Kadnan Nami! Go di Kamingka Phaka-awida sa Mapu­nud lagid o Kiyapaki-awidingka-on ko siran a Miya-ona an Nami; Kad­nan Nami! Go di Kamingka Phaka­ awida sa Diyami Khagaga. Na Puma-api Kamingka, go Napi-i Ka­mingka: Go Kalimo-on Kamingka. Suka i Kadnan Nami; na Tabangi Kamingka sa Kada-aga Mi ko pag­tao a da Pamaratiyaya."}]},{"id":3,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Alif Lam Mim. So Allah i Mata-o ko Paka-a antapan Niyan non."},{"id":2,"translation":"2. So Allah! Da-a Tohan a inonta Sukaniyan,-a Oyagoyag, a Thatandingan."},{"id":3,"translation":"3. Piyakatoron Niyan Ruka (Ya Muhammad) So Kitab, a Bunar, a Tomatanto ko Kitab a Miya-ona an Niyan; go Piyakatoron Niyan so Taurat go so lnjeel:"},{"id":4,"translation":"4. A Miya-ona, a Torowan ko manga Manosiya, go Piyakatoron Niyan so Padoman. Mata-an! A siran a da Pamaratiyaya ko manga Ayat o Allah na adun a bagiyan niran a siksa a Sangat, Na so Allah na Mabagur, a Phapa-ar ko Kanda­danug."},{"id":5,"translation":"5. Mata-an! A so Allah, na da-a Makaphaguma-on a maito bo si-i ko Lopa go da si-i ko Langit."},{"id":6,"translation":"6. Sukaniyan i gi-i rukano Mbon­tal si-i ko manga Tiyan sa sadun sa kabaya lyan. Da-a Tohan a inonta Sukaniyan, a Mabagur, a Maongan­gun."},{"id":7,"translation":"7. Sukaniyan so Tomiyoron Ruka ko Kitab: So saba-adon na manga Ayat a manga Rarayag; a giyoto i Onayan o Kitab: Go adun a pud a Makaphulilingowa. Na so puman so siran a katatagowan so manga poso iran sa anganangan na Phagonotan niran so minilingo ron, ka tontot ko samok, go tontot ko Kha-akiran non; na da-a Mata-o ko Kha-akiran non a inonta so Allah. Na so mithatakna ko Kata-o na gi-i ran Tharo-on: A Piyaratiyaya Mi oto; ka palaya pho-on ko Kadnan Nami: Na da-a Phakasaboton a ro­war ko manga Papantas i Akal."},{"id":8,"translation":"8. Kadnan Nami! Dingka Phalin­ga so manga poso Ami ko oriyan o masa a Kiyatoro Angka Rukami, go bugi Kamingka a pho-on ko Hada­pan Ka sa Limo; Mata-an! A Suka na Suka so tanto a Phphamumugai."},{"id":9,"translation":"9. Kadnan Nami! Mata-an! A Suka i Mulimod ko manga Mano­siya si-i ko Gawi-i a da-a sangka a Madadalumon; Mata-an! A so Al­lah na di Pundorat ko wakto o diyandi."},{"id":10,"translation":"10. Mata-an! A so siran a da Pamaratiyaya,- na da dun a Mili­nding kiran o manga Tamok iran a go so manga Wata iran ko (siksa o) Allah a maito bo: Ka siran man na siran i itagon o Apoi."},{"id":11,"translation":"11. Lagid o Adat o pagtao o Pir­-aon, a go so Miya-ona an niran: A piyakambokhag iran so manga Ayat Ami, na Bininasa siran o Allah sa­bap ko manga Dosa iran. Na so Allah na mailot i Kandadanug."},{"id":12,"translation":"12. Tharowangka ko siran a da Pamaratiyaya: A Nda-agun kano dun go thimo-on kano ko Naraka Jahannam,- a Mikharatarata a dar­pa!"},{"id":13,"translation":"13. Sabunar a adun a Tanda iyo si-i ko dowa pagtao a Miyakambar­atumowa: Adun a isa a pagtao a gi-i Makimbonowai sa lalan ko Allah, go adun a salakao ron a Kapir; a Pukhailai ran siran a Katatakupan siran ko Kailai a Mata. Na so Allah na ipumbagur lyan so Tabang Iyan ko tao a kabaya Iyan. Mata-an! A matatago ro-o man so titho a Tho­ma ko adun a manga Kailai niyan."},{"id":14,"translation":"14. Ini barayat ko manga Mano­siya so kabaya ko Pukhakababaya­an: A manga Babai go manga Wata; go manga Kakawasa-an a Piyanimo a Bolawan a go Pirak; go manga Koda a Khitatanda-an; go manga Pangangayamun go manga Babaso­ka. Giyoto man na matag sagad a Kapipiya ginawa ko Kaoyagoyag sa Doniya; na so Allah na ron so Mapiya a Khandodan."},{"id":15,"translation":"15. Tharowangka: A ba Ko ru­kano Phanothola so Mapiya a di giyoto? Adun a bagiyan o siran a Miyamananggila si-i ko Kadnan niran a manga Sorga, a Puphaman­gondas ko Kababa-an niyan so manga Lawasaig; a Kakal siran non; go manga Karoma a manga Soti, go Kasosowat a pho-on ko Allah. Na so Allah na Phagila-in Niyan so manga Oripun Niyan,-"},{"id":16,"translation":"16. Siran na gi-i ran tharo-on: A Kadnan Nami! Mata-an! A Miyar­atiyaya Kami: Na Napiyangka ru­kami , so manga Dosa mi , go Pakalidasa Kamingka ko siksa ko Naraka;-"},{"id":17,"translation":"17. A manga Papantang, go Miyamangimbunar go Puphamangongonotan; go Puphamamumugai; go Puphamanguni sa Ma-ap ko Ka­ pukhakalibabas iyan."},{"id":18,"translation":"18. Pishaksi-an o Allah; a Mata­-an naya! A da-a patot a Pushowa­sowatun a inonta Sukaniyan; Go (Pishaksi-an o) manga Malaikat, go so adun a manga Kata-o Niyan, a Mamamayandug ko Kapaginon-­tolan. Da-a Patot a Pushowasowa­tun a Inonta Sukaniyan , a Mabagur, a Maongangun."},{"id":19,"translation":"19. Mata-an! A aya okit ko Ka­ paginutao si-i ko Allah na so Islam: Na kuna a ba da Pagayonayon so Piyamugan ko Kitab inonta bo ko oriyan o Kiyapakatalingoma kiran o Kata-o, ka Mindudungkiya siran. Na sa tao a Ongkirun niyan so manga Ayat o Allah, na Mata-an! A so Allah na maga-an i Kapama­gitong."},{"id":20,"translation":"20. Na amai ka Pamawalun Ka iran , na Tharowangka: A ini Mbayorantang Akun so Ginawa Ko ko Allah go so tao a Miyonot Rakun. Na Tharowangka ko siran a Piyamugan ko Kitab a go so manga Ummi: A ino Mimbayorantang kano? Na o Mimbayorantang siran, na Sabunar a Matoro siran, na o talikhod siran, na aya bo a Paliyo­gat Ruka na so Kisampai (o Sogo­wan); ka so Allah na Phagila-in Niyan so manga Oripun Niyan."},{"id":21,"translation":"21. Mata-an! A so siran a di Mapaparatiyaya ko manga Ayat o Allah, go Puphamono-on niran so manga Nabi sa di Patot, go Pupha­mono-on niran so Puphamanogo ko Kapaginontolan ko manga Mano­siya, na Puphamanotholangka kiran so siksa a Malipudus."},{"id":22,"translation":"22. Siran man so Miya-ilang so manga Galubuk iran si-i sa Doniya go sa Akhirat, go da-a bagiyan nir­an a Phamakatabang."},{"id":23,"translation":"23. Bangka da katokawi so siran a bigan siran sa Kipantag ko Kitab? A iputhawag kiran so Kitab o Al­lah, ka-an Niyan siran Makokom, oriyan niyan na Puthalikhod so salompok kiran a siran na Somasang­ka siran."},{"id":24,"translation":"24. Giyoto man na sabap sa Mata-an! A siran na Pitharo iran: A da dun a kakhasukho a rukami o Apoi a rowar ko manga Alongan a mai-itong: Na Miyakalimpang kiran ko okit iran ko Kapaginutao so Pimbaba-as iran a Kabokhag."},{"id":25,"translation":"25. Na antona-a i khasowa iran amai ka Limodun Nami siran ko Gawi-i a da-a sangka a Madadalu­mon, go itoman sa Tarotop ko oman i Baraniyawa so Pinggalubuk iran, sa di siran Kasalimbotan?"},{"id":26,"translation":"26. Tharowangka: Ya Allah! A Khiruk ko Kadatu, lpumbugaingka so Kadatu ko tao a kabaya-a Ka, go Puphokasun Ka so Kadatu ko tao a kabaya-a Ka: Go Ipuphoro o Ka so tao a kabaya-a Ka, go Ipumbaba-a Ka so tao a kabaya-a Ka; Shisi-i sa Limang Ka so Mapiya. Mata-an! A Suka i Gaos ko langowan taman."},{"id":27,"translation":"27. Puphakasoludun Ka so Ga­gawi-i ko Daondao, go Puphakaso­ludun Ka so Daondao ko Gagawi-i; go Puphakagumaon Ka so Oya­goyag pho-on ko Miyatai, go Pu­phakaguma-on Ka so Miyatai pho­-on ko Oyagoyag; go Puriskhiyan Ka so tao a kabaya-a Ka, sa di Khasar a Pandapat."},{"id":28,"translation":"28. Di khowa-a o Miyamara­tiyaya so da Pamaratiyaya a manga Panarigan a salakao ko Miyamara­tiyaya: Ka sa tao a Nggolaola ro-o, na da ko (Agama o) Allah sa maito bo: Inonta o ba niyo siran Khalu­kun, sa titho a Kaluk. Na Pakipu­phangali-an rukano o Allah a Ginawa Niyan; na si-i ko Allah so khandodan."},{"id":29,"translation":"29. Tharowangka: A o Paguma-a niyo so shisi-i ko manga rarub iyo o di na Payagun niyo sukaniyan, na katawan ndun noto o Allah; Go katawan Niyan so nganin a shisi-i ko manga Langit, go so shisi-i ko Lopa. Na so Allah na so langowan taman na Gaos lyan."},{"id":30,"translation":"30. Si-i ko Gawi-i a mato-on o oman i Baraniyawa so Pingalubuk iyan a Mapiya a mimasa, go so Pinggalubuk iyan a marata, na Mandingan dingan niyan a o ba bo khaluti (so marata) a go sukani­yan sa lut a mawatan. Na Pakipuphangali-an rukano o Allah a Ginawa Niyan. Na so Allah na Mala i Gagao ko manga Oripun Niyan."},{"id":31,"translation":"31. Tharowangka (Ya Muham­mad): A o sukano na khabaya-an niyo so Allah, na Onoti Ako niyo: Ka kababaya-an kano o Allah go napi Niyan rukano so manga Dosa niyo: Ka so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":32,"translation":"32. Tharowangka: A Onoti niyo so Allah a go so Rasul: Na o tali­khod siran, na Mata-an! A so Allah na di Niyan Khabaya-an so da Pa­maratiyaya."},{"id":33,"translation":"33. Mata-an! A so Allah na ti­nindos Iyan so Adam go so Nuh, go so Mbawata-an o Ibrahim, go so Mbawata-an o Imran ko manga Ka-adun (si-i ko masa iran),-"},{"id":34,"translation":"34. Manga Moriyatao, a so saba­-adon na pho-on ko saba-ad: Na so Allah na Puphakanug, a Mata-o."},{"id":35,"translation":"35. Gowani na Pitharo (o Han­nato a) Karoma o Imran: A Kad­nan Ko! Mata-an! A Sakun na ini Shamaya Akun a Phaladun Nakun Ruka so shisi-i sa Tiyan Nakun sa da-a sangkot iyan: Na Tarima-an­gka Rakun: Ka Mata-an! A Suka so Puphakanug, a Mata-o."},{"id":36,"translation":"36. Na gowani a lmbawata lyan, na Pitharo lyan: A Kadnan Ko! Mata-an! A Sakun na Inimba­wata Akun Sukaniyan na Babai!­ Na so Allah i lubi a Mata-o ko Inimbawata-na da ko Mama i ba lagid o Babai. Na Mata-an! A Sakun na inibutho Akun non so Maryam, go Mata-an! a Sakun na lpulindong Akun Ruka a go so manga Moriyatao Niyan ko Shai­tan, a Pimorkaan."},{"id":37,"translation":"37. Na Tiyarima o Kadnan Ni­yan sa Katarima-a Mapiya: Go Piyakatho Iyan sa katho a Mapiya: Na tiyagikor Sukaniyan o Zakariya. Na oman non somolud so Zakariya ko Mihrab, na Makato-on non sa pagupur. Na Pitharo Iyan: A Hai Maryam! Andangka dun na-i Miya­kowa? Pitharo Iyan: A giyaya na pho-on ko Allah: Mata-an! a so Allah na Puriskhiyan Niyan so tao a kabaya Iyan, sa di khaoma kira­kira."},{"id":38,"translation":"38. Ro-o dun Miyanguni so Za­kariya ko Kadnan Niyan, sa Pitharo Iyan: Kadnan Ko! Bugi Akongka a pho-on Ruka sa Moriyatao a Soti: Mata-an! A Suka i Puphakanug ko Panguni!"},{"id":39,"translation":"39. Na Tiyawag Sukaniyan o Malaikat: A Sukaniyan na tomitin­dug a gi-i Shambayang ko Mihrab: Mata-an! A so Allah na Pakipha­nothol Iyan Ruka (a Ipumbawata-a Ka) so Yahya, a tomatanto ko Katharo a pho-on ko Allah, go Nakoda, go Pindiyara, go Nabi,- a pud ko Minggagalubuk sa manga Pipiya."},{"id":40,"translation":"40. Pitharo Iyan: Kadnan Ko! Andamanaya i Kakha-adun Rakun o Wata, a Sabunar a riyaot Ako o kalokus, go so Karoma Ko na Ba­luk? Pitharo o Malaikat: A giyoto dun man, ka so Allah na Punggo­laola-an Niyan so kabaya Iyan."},{"id":41,"translation":"41. Pitharo lyan: Kadnan Ko! Bugi Akongka sa nana-o! Pitharo (o Malaikat): A aya Nana-ongka na Dingka Mipumbitiyara-i so manga Manosiya sa tulo Alongan inonta o Kapurowayat. Na Pusha­botangka so Kadnan Ka sa mada­kul, go Puthasbik Ka si-i Ko Kagabi gabi go so Kapita pita."},{"id":42,"translation":"42. Na gowani na Pitharo o Ma­laikat: A Hai Maryam! Mata-an! A so Allah na Tinindos Ka Niyan go Siyoti Ka Niyan go Tinindos Ka Niyan ko manga Babai ko manga Ka-adun."},{"id":43,"translation":"43. Hai Maryam! Pangongono­tan Ka ko Kadnan Ka: Go Sojiod Ka, go Phuroko Ka a pud ko Pu­phuroroko."},{"id":44,"translation":"44. Giyoto man na pud ko man­ga Tothol a gaib, a Iphagilaham Ami Ruka (Ya Muhammad): Ka di Ka kiran Makamamasa gowani ko ipuphangithog iran so manga Pansom iran (ka Pagila-in), o anta­wa-a kiran i Makatagikor ko Mar­yam: Go di Ka kiran Makamamasa gowani ko Puphangasasawal siran."},{"id":45,"translation":"45. Gowani na Pitharo o Malai­kat: A Hai Maryam! Mata-an! A so Allah na adun a Pakiphanothol lyan Ruka a Katharo a pho-on Rukaniyan: A aya ngaran Niyan na Al-Massih Isa a Wata o Mar­yam, a Mala i Munang si-i sa Doniya ago sa Akhirat go pud ko manga rarani ko Allah;"},{"id":46,"translation":"46. Go Mipumbitiyara-i Niyan so manga Manosiya si-i ko Saloyota go so Kakhasad Iyan. Go pud ko manga Bilangatao."},{"id":47,"translation":"47. Pitharo (o Maryam): Kadnan Ko! Andamanaya i Kakha-adun Rakun o Wata a da-a Miyakakhu­bot Rakun a Mama? Pitharo (o Malaikat): Giyoto dun man: Ka so Allah na Phagadun nun Niyan so nganin a kabaya Iyan: lgira-a Ipunggolalan Niyan so kabaya Iyan, na aya bo a Putharo-on Niyan non, na Kon, na Kha-adun!"},{"id":48,"translation":"48. Go lpagundao Niyan non so kasorat go so Ongangun go so Taurat go so Injeel,"},{"id":49,"translation":"49. Go Sogo ko manga Moriya­tao o Israil: (Na Pitharo Iyan:) Mata-an! A Sakun na Sabunar a adun a Minitalingoma Ko rukano a Tanda a pho-on ko Kadnan niyo, ka Mata-an! A Sakun na Khamba­alan Ko rukano so Botha, a lagid o bontal a Papanok, na Iyopun Ko Sukaniyan, na Mbaloi a Papanok sabap sa idin o Allah: Go pukha­piya Ko so Bota, goso Puphangga­lun , go Pukhaoyag Akun so Miyamatai, sa sabap sa idin o Al­lah; go Maphanothol Akun rukano so Pukhakan niyo, go so mbubutu­sun niyo ko manga Walai niyo. Mata-an! A adun a matatago saya man a titho a nana-o niyo o sukano na Khipaparatiyaya;"},{"id":50,"translation":"50. Go tomatanto ko Miyaona­-an Ko a Taurat; go Phaka-in Ko rukano so saba-ad ko ini Sapar rukano; go adun a Minitalingoma Ko rukano a Tanda a pho-on ko Kadnan niyo. Na Kalukun niyo so Allah, go Onoti Ako niyo."},{"id":51,"translation":"51. Mata-an! A so Allah i Kad­nan Ko go Kadnan niyo; na Sho­wasowata niyo Sukaniyan. Giyaya i okit a ontol."},{"id":52,"translation":"52. Na kagiya a maguda kiran o Isa so da Kaparatiyaya, na Pitharo Iyan: Antawa-a i manga Tabanga Akun si-i ko Allah? Pitharo o man­ga Hawariyyon: A Sukami i manga Tabanga o Allah: Piyaratiyaya Mi so Allah, na Shaksi-ingka a Mata­an! A Sukami na Mimbayorantang Kami (Ron)."},{"id":53,"translation":"53. Kadnan Nami! Piyaratiyaya Mi so Initoron Ka, go Inonotan Nami so Sogo; na Pakisoratun Ka­mingka a pud ko manga Saksi."},{"id":54,"translation":"54. Na Miyagikmat siran, na Biyadalan o Allah so ikmat iran, ka so Allah i lawan ko manga bara-ikmat."},{"id":55,"translation":"55. Gowani na Pitharo o Allah: Hai Isa! Mata-an! a Sakun na Thanganun Akun Suka go Iphoro Akun Suka si-i ko Hadapan Ko go Sho­tingko Suka pho-on ko siran a da Pamaratiyaya; go Mbalowingko so siran a Miyamangonot Ruka a Ma­kaombao ko siran a da Pamara­tiyaya , taman ko Alongan a Qiyamah: Oriyan niyan na Sakun i Khandodan niyo, na Kokomun Ko Sukano ko nganin a da kano ron Pagayonayon."},{"id":56,"translation":"56. Na so puman so siran a da Pamaratiyaya, na siksa-an Ko siran sa siksa a sangat si-i sa Doniya go sa Akhirat, go da-a Phamakatabang kiran."},{"id":57,"translation":"57. Na so puman so siran a Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga Pipiya, na itoman Niyan kiran so manga Balas kiran; na so Allah na di Niyan Khabaya­an so da Pamaginontolan."},{"id":58,"translation":"58. Giyaya na Puphanotholun Nami Ruka a pud ko manga Ayat go so Pananadum a Kokoman."},{"id":59,"translation":"59. Mata-an! A aya lagid o Isa si­i ko Allah na lagid o Adam; a Inadun Niyan a pho-on sa Botha, oriyan niyan na Pitharo lyan non: So Kon. Na Miya-adun."},{"id":60,"translation":"60. (Giyaya) so Bunar a pho-on ko Kadnan Ka; na di Ka Phangu­pud ko Pukhakadowadowa-an."},{"id":61,"translation":"61. Na sa tao a Mamawal Ruka on, ko oriyan o Kiyapakatalingoma Ruka o Kata-o, na Tharowangka: A songkano si-i! Ka Tawagun tano so manga Wata Ami go so manga Wata iyo, go so manga Babai Ru­kami go so manga Babai rukano, go so manga Ginawa Mi go so manga Ginawa niyo: Oriyan niyan na Man­gangarapan tano, sa balowin Tano a so Morka o Allah na itomparak lyan ko manga Bokhag!"},{"id":62,"translation":"62. Mata-an naya! A Sukaniyan ndun so manga Tothol a Bunar: Go da-a Tohan a inonta so Allah; na Mata-an! A so Allah na titho a Sukaniyan so Mabagur, a Maon­gangun."},{"id":63,"translation":"63. Na amai ka tomalikhod siran, na Mata-an! A so Allah na katawan Niyan so Puphamaminasa."},{"id":64,"translation":"64. Tharowangka: Hai manga tao a Tiyoronan ko Kitab! Songka­no ko Katharo a ndatadatar Tano ron: A da-a Pushowasowatun Tano a salakao ko Allah; go da-a Isakoto Tano Ron a maito bo; go di Kho­wa-a o saba-ad rukutano so saba­-ad, a manga Katohanan a salakao ko Allah. Na o talikhod siran, na Tharowa niyo. A shaksi-i niyo a Mata-an! A Sukami na Mbabayor­antang Kami (ko Allah)."},{"id":65,"translation":"65. Hai manga tao a Tiyoronan ko Kitab! Ino niyo gi-i Phapawala-i so Makapantag ko Ibrahim, a da Toronun so Taurat ago so Injeel inonta ko oriyan niyan? Ba da-a manga Sabot iyo?"},{"id":66,"translation":"66. Ino kano wai! A sukano na siran naya na Puphamawalun niyo ko adun a Kata-o niyo ron! Na go niyo wai gi-i Phapawala-i so da-a Mulung iyo ron? A so Allah i Mata­-o, na sukano idi manga Tata-o!"},{"id":67,"translation":"67. Da ko butad o Ibrahim iba Yahodi go kuna a ba Christian; na ogaid na sukaniyan na Tomataliya­duk ko Bunar, a Mbabayorantang, na da Mabaloi a pud ko manga Pananakoto."},{"id":68,"translation":"68. Mata-an! A aya patot a mar­ani ko manga Manosiya ko Ibra­him, na Sabunar a so siran a Miyamangonoton, go giyangkai a Nabi (a so Muhammad) go so Miyamaratiyaya: Na so Allah i Somisiyap ko Miyamaratiyaya."},{"id":69,"translation":"69. Miyandingandingan o isa ka Sagorompong ko Tiyoronan ko Ki­tab a o ba kano iran bo Khadadag. Na da-a Khadadag iran, a rowar ko manga ginawa iran, sa di iran mai­-inungka!"},{"id":70,"translation":"70. Hai manga tao a Tiyoronan ko Kitab! Ino niyo Phagongkira so manga Ayat o Allah a sukano na Kashasaksi-an niyo?"},{"id":71,"translation":"71. Hai manga tao a Tiyoronan ko Kitab! Ino niyo Pukhumbotun ko Bunar so ribat, go niyo Pupha­guma-a so Bunar, a sukano na ka­tawan niyo?"},{"id":72,"translation":"72. Na Pitharo o isa ka Sagor­ompong ko Tiyoronan ko Kitab: A Paratiyaya-a niyo so Initoron ko Miyamaratiyaya, ko awal o Ka­ daondao, na Ongkira niyo ko akir iran; ka-an siran mamakakasoi;"},{"id":73,"translation":"73. Go da-a Pharatiyaya-an niyo a rowar ko tao a Miyonot ko okit iyo. Tharowangka: A Mata-an! A aya Torowan na so Torowan o Al­lah: (Go di kano Pharatiyaya) sa ba­-adun a kabugan a isa bo sa lagid o ini bugai rukano? o di na ba-adun a Makapamawal kiran-rukano si-i ko Kadnan niyo? Tharowangka: A Mata-an! A so Kakawasa-an na shisi-i sa Lima o Allah: lpumbugai Niyan ko tao a kabaya lyan: Ka so Allah na Maginawa, a Mata-o."},{"id":74,"translation":"74. lpuphamili lyan so Limo lyan ko tao a kabaya lyan; ka so Allah i Khiruk ko Kakawasa-an a Mala."},{"id":75,"translation":"75. Na adun a pud ko Tiyoronan sa Kitab a tao, a amai ka sarigan ka sa Tamok a madakul, na tona-in niyan Ruka; go adun a pud kiran a tao, a amai ka sarigan Ka sa salad a Dinar, na di niyan Ruka Thona-in inonta ko Kathaithai a Katitindugangka-on, giyoto na sabap sa Mata-an! A siran na Pitharo iran: A da-a okit a Kakhadosa mi si-i ko manga Ummi. Na lphagangkob iran ko Allah so Kabokhag, a siran na ka­tawan niyan (a siran na manga bo­khag)."},{"id":76,"translation":"76. Owai na-sa dun sa tao a Ito­man niyan so diyandi iyan go Man­anggila,- na Mata-an! A so Allah na Pukhababaya-an Niyan so Khipanananggila."},{"id":77,"translation":"77. Mata-an! A so siran a lpu­phamasa iran so diyandi o Allah a go so manga Sapa iran sa arga a maito, na siran man na da-a Kipan­tag iran ko Akhirat: Go di siran lmbitiyara-i o Allah go di Niyan siran ila-in ko Alongan a Qiyamah, go di Niyan siran Sotin: Go adun a bagiyan niran a siksa a Malipudus."},{"id":78,"translation":"78. Na Mata-an! A adun a pud kiran a salompok a ipuphamagalin niran so manga dila iran ko Kitab: Ka-an niyo to Tarima-a sa pud ko Kitab, akuna a ba oto pud ko Ki­tab; go gi-i ran Tharo-on: A Giyoto na pho-on ko hadapan o Allah, a kuna a ba oto pho-on ko Hadapan o Allah: Ka lphagangkob iran ko Allah so kabokhag, a siran na ka­tawan niran (a siran na manga bo­khag)!"},{"id":79,"translation":"79. Di patot ko Manosiya, a ibugai ron o Allah so Kitab; go so Ongangun, go so Kananabi-i, iba sa oriyan niyan na Tharo-on Niyan ko manga Manosiya: a Mbaloi kano a manga oripun ko a sambi o Allah: Na ogaid na (aya Tharo-on Niyan na:) Mbaloi kano a manga Olama sabap ko sukano na Ipuphangun­dao niyo so Kitab: Go sabap ko sukano na Puphangadi-an niyo."},{"id":80,"translation":"80. Go (Di patot) o ba Niyan rukano Sogo-on a kakowa-a niyo ko manga Malaikat go so manga Nabi a manga Katohanan; ka ino Niyan rukano Shogo-on so Kaong­kir ko oriyan o Masa a Kamba­bayorantang iyo?"},{"id":81,"translation":"81. Na gowani a mba-alan o Allah so diyandi ko manga Nabi, na (Pitharo Iyan:) Ibut ka so ini bugai Akun Rukano a Kitab a go Ongangun; na sa oriyan niyan na adun a Phakatalingoma Rukano a Sogo, a tomatanto ko Matatangan Niyo (sukaniyan so Muhammad) na Paratiyaya-a Niyo dun go Tabangi Niyo dun Sukaniyan. Pitharo Iyan: Ino Miyayon Kano, go Tiyarima Iyo angkoto a diyandi Akun? Pitharo Iran: A Miyayon Kami. Na Pitharo Iyan: A Shaksi-i Niyo, go Sakun na pud Iyo a pud ko manga saksi."},{"id":82,"translation":"82. Na sa dun sa tomalikhod ko oriyan noto, na siran man na siran i manga songklid."},{"id":83,"translation":"83. Ba so salakao ko Agama o Allah i Pumbabanogun niran?- A (si-i ko Allah) Mimbayorantang so matatago ko manga Langit go so Lopa, sa Kapangongonotan go tu­gul, go Ron siran Phamakandoda."},{"id":84,"translation":"84. Tharowangka: A Piyara­tiyaya Mi so Allah, go so (Qur-an) Initoron Rukami go so Initoron ko Ibrahim, go so Ismail, go so Ishaq, go so Yaqoub, go so manga Morir­an a tao, goso inibugai ko Musa, go so Isa, go so manga Nabi, a pho-on ko Kadnan Niran: Da-a imbida Ami Kiran a isa bo, go Sukami na Ron Kami Mimbayorantang."},{"id":85,"translation":"85. Na sa dun sa mbabanog sa salakao ko Islam a okit ko Kapagi­nutao, na da dun a Khatarima a pho-on rukaniyan; go sukaniyan si­i sa Akhirat na pud dun ko manga logi (a manga tao ko Naraka)."},{"id":86,"translation":"86. Andamanaya i Kapunggona­naowa o Allah ko pagtao a Miya­mangongkir ko oriyan o Kiyaparatiyaya iran go Kiyashaksi­an niran a Mata-an! A so Sogo na Bunar go Miyakatalingoma kiran so manga Rarayag a Karina? Na so Allah na di Niyan Punggonana-on so pagtao a da Pamaginontolan."},{"id":87,"translation":"87. Siran man na aya Balas kiran na Mata-an! A mitomparak kiran so Morka o Allah, go so manga Malaikat, go so manga Manosiya a kasama sama iran;-"},{"id":88,"translation":"88. Makakakal siran non; di kir­an Mapagukhapukhap so siksa, go di kiran Mapthata-alik;-"},{"id":89,"translation":"89. Inonta bo so siran a Mitha­taobat ko oriyan noto, go Miphi­piyapiya; ka Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":90,"translation":"90. Mata-an! A so siran a Miyamangongkir ko oriyan o Kiyaparatiyaya iran, oriyan niyan na Piyagomanomanan niran so Kaongkir,- na di dun Matarima so Taobat iran; ka siran man na siran so Miyangadadadag."},{"id":91,"translation":"91. Mata-an! A so siran a da Pamaratiyaya, a Miyamatai ko di ran Kapaparatiyaya,- na da dun a Matarima a pho-on ko nggagaisa kiran a makapuno ko Lopa a bola­wan, o a-onunon. Na siran man na adun a bagiyan niran a siksa a Malipudus, go da-a Mamakatabang kiran."},{"id":92,"translation":"92. Di kano dun iraot ko mapiya taman sa di kano nggasto ko Pu­khababaya-an niyo; na sa dun sa Manggasto niyo a nganin o nganin, na Mata-an! A so Allah na katawan Niyan noto."},{"id":93,"translation":"93. Langowan o Pangunungkun na Miyabaloi a Halal ko manga Moriyatao o lsrail, inonta so Kiyar­am o lsrail sa ginawa Niyan, ko da pun Kitoronun ko Taurat. Tharo­wangka: A bayanun niyo so Taurat na go niyo Batiya-a o sukano i manga Bunar."},{"id":94,"translation":"94. Na sa dun sa itumpo niyan ko Allah so Kabokhag ko oriyan noto, na siran man na siran so da Pama­ginontolan."},{"id":95,"translation":"95. Tharowangka: A Bunar so Allah: Na kuduga niyo so okit o Ibrahim, a Maka-o ontol; na da Mabaloi a pud ko manga Panana­koto."},{"id":96,"translation":"96. Mata-an! A Aya Paganai a Walai a Mbala-in a ruk o manga Manosiya na so (Al-Masjid Al-Har­am a) matatago sa Makkah: A Ba­barakatun go Torowan ko manga Ka-adun:"},{"id":97,"translation":"97. Katatagowan sa manga Tan­da a manga Rarayag; a so Tinindu­gan o Ibrahim; na sa dun sa Makasoludon na miyabaloi a Soma­sarig; na Paliyogat o Allah ko man­ga Manosiya so Kapunaik Hajji ko Baitullah,-ko tao a Phakagaos ko okiton; na sa tao a Mongkir, na Mata-an! A so Allah na Kawasa ko manga Ka-adun."},{"id":98,"translation":"98. Tharowangka: Hai manga tao a Tiyoronan ko Kitab! lno niyo di Pharatiyaya-a so manga Ayat o Allah, a so Allah i Saksi ko gi-i niyo Nggolaola-an?"},{"id":99,"translation":"99. Tharowangka: Hai manga tao a Tiyoronan ko Kitab! Ino niyo Puphangalangi ko lalan o Allah, so tao a Miyaratiyaya, a iphuloloba iyo sa lalan a bukhog, a sukano i manga saksi-on? Na kuna a ba ka­lilipati o Allah so gi-i niyo Nggo­laola-an."},{"id":100,"translation":"100. Hai so Miyamaratiyaya! Amai ka Onotan niyo so isa ka Sagorompong ko siran a piyamugan ko Kitab, na Mapakakasoi kano iran ko oriyan o Kiyaparatiyaya niyo ko Kakakapiri!"},{"id":101,"translation":"101. Na andamanaya i Kapukha­pir iyo a sukano na Kapuphangadi­-an rukano so manga Ayat o Allah, go shisi-i rukano so Sogo lyan? Na sa dun sa kupitan niyan so (Kitab o) Allah na Sabunar a Miyatoro ko lalan a Matitho."},{"id":102,"translation":"102. Hai so Miyamaratiyaya! Ka­lukun niyo so Allah sa titho a Kaluk Rukaniyan, na oba kano Mamatai sa di kano Ron Makambabayoran­tang."},{"id":103,"translation":"103. Go kupiti niyo so Tali o Allah sa kasamasama niyo, go di kano Pumbulabulag; go Tadumi niyo so Limo rukano o Allah; go­wani ko Miriridowai kano na tini­mo lyan so manga poso iyo, na Miyabaloi kano sa sabap ko Limo lyan, a Magari-ari; go Miyatago kano ko Thuba-an o landung a Apoi, na Siyabut kano Niyan non. Lagid anan a Kapuphakaliwanaga rukano o Allah ko manga Tanda lyan: Ka-angkano makakudug sa Ontol."},{"id":104,"translation":"104. Na mbaloi so isa rukano ka Sagorompong a Ipuphanolon niran so Mapiya, go Ipushogo iran so okit a Mapiya, go lpushapar iran so Marata: Na siran man na siran so Phamakasulang sa Maliwanag."},{"id":105,"translation":"105. Na oba kano mabaloi a lagid o siran a Mimbulabulag siran go da siran Pagayonayon ko oriyan o Kiyapakatalingoma kiran o man­ga Rarayag a Karina: Na siran man na adun a bagiyan niran a siksa a lubi a Mala,-"},{"id":106,"translation":"106. Si-i ko Gawi-i a adun a Makatataid a manga Paras, go adun a Makaitumitum a manga Paras: Na so puman so siran noto a Miyakaitumitum so manga Paras iran, na (Tharo-on kiran:) Ino kano Pagongkir ko oriyan o Kiyapara­tiyaya niyo? Na Ta-ami niyo so siksa sabap ko Kiya-ongkir iyo."},{"id":107,"translation":"107. Na so puman so siran noto a Miyamakataitaid so manga Paras iran,-na matago ko (Sorga a) Limo o Allah: Sa ron Siran non ndun Makakakal."},{"id":108,"translation":"108. Giyaya man so manga Ayat o Allah: A Puphangadi-an Ami Ru­kaya si-i ko Bunar: Na di Kabaya o Allah o ba Niyan Kasalimboti so manga ka-adun."},{"id":109,"translation":"109. Na ruk o Allah so nganin a shisi-i ko manga Langit go so nga­nin a shisi-i ko Lopa: Na si-i bo Phakandoda ko Allah so Pukhakao­laola."},{"id":110,"translation":"110. Miya-adun kano a Mapiya a pagtao, a Piyakagumao ko manga Manosiya, a lpushogo iyo so okit a Mapiya, go Ipushapar iyo so Mar­ata, go Paparatiyaya-an niyo so Al­lah. Na o Maratiyaya so Tiyoronan ko Kitab, na Mata-an! A adun a Mapiya a bagiyan niran: So saba-ad kiran na Mapaparatiyaya, na so kadakulan kiran na manga songk­lid."},{"id":111,"translation":"111. Da dun a Khibinasa iran rukano, a rowar sa sakit a ginawa; na o Pakimbonowai siran rukano, na Thalikhodan kano iran, oriyan niyan na di siran Khatabangan."},{"id":112,"translation":"112. Minikolob kiran so Kahina­-an apiya anda siran Pukhato-on, inonta bo sa (komupit) ko tali a pho-on ko Allah go so Tali a pho­-on ko manga Manosiya; go adun a Miyatangkud kiran a Rarangit a pho-on ko Allah, go Minikolob kir­an so Kapakarondan. Giyoto man na sabap sa Mata-an! A siran na Miyabaloi siran a Mo-ongkir ko manga Ayat o Allah, go Puphamo­no-on niran so manga Nabi sa di ontol; giyoto man na sabap ko Kiyandarowaka iran go Miyabaloi siran a Mimamalawani."},{"id":113,"translation":"113. Kuna a ba siran Mulagila­gid: Ka-adun a pud ko Tiyoronan ko Kitab a pagtao a Mo-ontol; a Puphangadi-an niran so manga Ayat o Allah ko manga oras ko Kagagawi-i, a siran na Puphamano­dod siran."},{"id":114,"translation":"114. Paparatiyaya-an niran so Allah a go so Alongan a Maori; go lpushogo iran so okit a Mapiya, go lpushapar iran so Marata; go Puphagoradorad siran ko manga Pi­piya: Na siran man na pud ko manga Bilangatao."},{"id":115,"translation":"115. Na sa dun sa Nggolaola-an niran a Mapiya, na di kiran ndun noto Mapapas; ka so Allah na ka­tawan Niyan so Khipanananggila."},{"id":116,"translation":"116. Mata-an! A so siran a da Pamaratiyaya,-na da dun a Mili­nding kiran o manga Tamok iran go so manga Wata iran ko (siksa o) Allah a maito bo: Ka siran man i manga tao ko Naraka,-sa ron siran non ndun Makakakal."},{"id":117,"translation":"117. Aya ibarat o lpuphamumu­gai ran sangkai a Kaoyagoyag sa Doniya na lagid o ndo a katatagowan sa Mayao: A minisogat ko pur o pagtao a siyalimbotan niran so manga ginawa iran na Miyabinasa niyan noto: Na da siran Salimboti o Allah, na ogaid na so manga ginawa iran i Pushalimbotan niran."},{"id":118,"translation":"118. Hai so Miyamaratiyaya! Di kano khowa sa manga Bolayoka ko salakao rukano: Ka di iran rukano khukusan so Kapaminasa. Na Mashisinganin niran so Kapakandada­mar iyo: Sabunar a Miyapayag so Rarangit a pho-on ko manga ngari iran: Na so Pagu-uma-an o manga rarub iran i lubi a Mala. Sabunar a Piyakarayag Ami rukano so manga Tanda, o sukano na Punggudaguda­-an niyo."},{"id":119,"translation":"119. Ino kano wai! A sukano na Pukhababaya-an niyo siran, na di kano iran Khababaya-an,-go Papar­atiyaya-an niyo so Kitab sa Kalangolangowan Niyan. Na igira -a Minitho-ona kano iran, na Tharo­-on niran: A Miyaratiyaya kami: Na igira-a miyakasibai siran, na Pangukhubun niran makapantag rukano so manga kumur iran po-on sa otug. Tharowangka: A Mamatai kano sa­bap ko otug iyo; Mata-an! A so Allah na katawan Niyan so shisi-i ko manga rarub."},{"id":120,"translation":"120. O Masogat kano a Mapiya, na ikharata a ginawa iran; na o Masogat kano a Marata, na ipaka­piya a ginawa iran. Na o Phantang kano go Mananggila kano, na da-a Mibinasa rukano o tipo iran a mai­to bo; Mata-an! A so Allah na katawan Niyan so gi-i ran Nggolao­la-an."},{"id":121,"translation":"121. Na gowani na Miyangaba­laga Ka a pho-on ko Walaingka ka Phakadarupa-an Ka so Miyamara­tiyaya ko manga Darpa ko Kambo­nowai: Na so Allah na Puphakanug, a Mata-o:"},{"id":122,"translation":"122. Gowani a Manggudaguda o dowa lompok rukano a kakhaluk iran; na so Allah i Tomiyabang kiran, na so Allah i Sarigi o Miya­maratiyaya."},{"id":123,"translation":"123. Na Sabunsabunar a Tiya­bangan kano o Allah si-i sa Badr, a sukano na Mitatanan; na Kalu­kun niyo so Allah; ka-angkano Ma­kapanalamat."},{"id":124,"translation":"124. Gowani na Gi-ingka Tharo­-on ko Miyamaratiyaya: A ba ruka­no di Phakatiyokop so Panabang rukano o Kadnan niyo a Tulonggi­bo a manga Malaikat a Piyamaka­toron?"},{"id":125,"translation":"125. Owai,-amai ka Makatigur kano, go Mananggila kano, na go kano iran Matukao Gomobat sang­kai a masa iran, na Phanabangan kano o Kadnan niyo sa Limanggibo a manga Malaikat a manga Biyak­sa."},{"id":126,"translation":"126. Na da-a inimba-al o Allah ko Panabang a rowar sa Pangoyat rukano, go an Thatana so manga poso iyo sa sabap Rukaniyan: Na da ko Panabang inonta na si-i bo pho-on ko Hadapan o Allah, a Ma­bagur, a Maongangun:"},{"id":127,"translation":"127. Ka mbinasa-an Niyan so saba-ad ko siran a da Pamaratiyaya o di na Phakaito-on Niyan siran, ka-an siran mamakandod, a da-a Miyambatas iran."},{"id":128,"translation":"128. Da-a Kapa-ar Ka, ko Khasowa a maito bo: O Phakataobata Niyan siran, o di na siksa-an Niyan siran; ka Mata-an! A siran na da Pamaginontolan."},{"id":129,"translation":"129. Na ruk o Allah so nganin a shisi-i ko manga Langit a go so nganin a shisi-i ko Lopa. Punapiyan Niyan so tao a kabaya Iyan go shiksa-an Niyan so tao a kabaya lyan; ka so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":130,"translation":"130. Hai so Miyamaratiyaya! Di niyo khana so Piriba-an, a Pukha­takup a gi-i Mathakutakup; go Ka­lukun niyo so Allah; ka-angkano Makasulang sa Maliwanag."},{"id":131,"translation":"131. Na Pananggila-i niyo so Apoi, a so ini Thiyagar ko da Pa­maratiyaya:"},{"id":132,"translation":"132. Go Onoti niyo so Allah go so Sogo; ka-angkano Mipangalimo."},{"id":133,"translation":"133. Na Pamakoti niyo so Ma-ap a pho-on ko Kadnan niyo, go so Sorga a aya Kabulang Iyan na so Kabulang o manga Langit a go so Lopa, a ini Thiyagar ko Miyama­nanggila,-"},{"id":134,"translation":"134. Siran na Puphamumugai sir­an, ko Kapakadadaya, a go so Ma­sikot; go itatakunul iran a ginawa iran ko Gani, go manga Nanapi ko manga Manosiya;-ka so Allah na Pukhababaya-an Niyan so Miphi­piyapiya;-"},{"id":135,"translation":"135. Go siran na igira-a Miyakanggolaola siran sa Pakasisingai, o di na Kasalimbotan niran so manga ginawa iran, na Kataduman niran so Allah, na Manguni siran non sa Ma-ap makapantag ko manga Dosa iran,-ka ba-adun a Phakada ko manga Dosa a rowar ko Allah?-Go di iran Thatapun so Pinggolaola iran (a marata) a siran na katawan niran."},{"id":136,"translation":"136. Siran man na adun a Balas kiran a Ma-ap a pho-on ko Kadnan niran, go manga Sorga a Pupha­mangondas ko kababa-an Niyan so manga Lawasaig,-a Makakakal siran non: A Miyakapiyapiya a Ba­las ko manga Bara-amal!"},{"id":137,"translation":"137. Sabunar a Miya-ipos ko Miya-ona an niyo o Piyanga-o oki­tan: Na ndalakao kano si-i ko Lopa, na Pagilailaya niyo o antona-a i Miyambutad o Kiya-akiran ko Piyamakambokhag iran (so manga Rasul)."},{"id":138,"translation":"138. Giyaya na osayan ko manga Manosiya, go Torowan go Thoma ko Miyamananggila!"},{"id":139,"translation":"139. Na di kano Khaloba-i, go di kano Pumboko: Ka sukano i Ma­poro o sukano na Khipaparatiyaya."},{"id":140,"translation":"140. O Masogat kano a Pali, na Sabunar a Miyasogat so pagtao a Pali a ishan niyan, Na giyoto man so manga Alongan a gi-i Ami oto Pakashambisambi-in ko lut-lut o manga Manosiya: Go kagiya a Phunto-on o Allah so siran a Miya­maratiyaya, go Mbalowin Niyan so saba-ad rukano a manga Shahid. Na so Allah na di Niyan Khabaya­-an so da Pamaginontolan;"},{"id":141,"translation":"141. Go kagiya Shotin o Allah so siran a Miyamaratiyaya go Mbina­sa-an Niyan so manga Kapir."},{"id":142,"translation":"142. Ba niyo tatarima-a sa Pha­kasolud kano ko Sorga a da pun Mapunto o Allah so siran a Miya­managontaman rukano go da Niyan pun Mapunto so manga Papantang?"},{"id":143,"translation":"143. Na Sabunsabunar a sukano na gi-i niyo Shingayo-on so Kapatai ko da niyo ron pun Kitumo: Na Sabunar a Miya-ilai niyo to a suka­no na Kababantayan niyo!"},{"id":144,"translation":"144. Na da ko Muhammad inon­ta na Sogo: A Sabunar a Miya-ipos ko Miya-ona a Niyan so manga Sogo. Ino amai ka Matai o di na Mapurang, Pumbaklid kano ko Ka­kakapir iyo? Na sa dun sa Mbakulid ko Kakakapiri ron, na da dun a Mibinasa niyan ko Allah a maito bo; na Mbalasan ndun o Allah so Miyamanalamat."},{"id":145,"translation":"145. Na da-a Baraniyawa a ba Matai inonta o sabap sa idin o Allah, ko Misosorat a Adiyal: Na sa dun sa kabaya iyan so Balas sa Doniya, na Mbugan Nami ron; go sa dun sa kabaya iyan so Balas ko Akhirat, na Mbugan Nami ron. Na Mbalasan Nami dun so Miyamana­lamat."},{"id":146,"translation":"146. Na madakul a Nabi a Miyakimbonowai, a biyabid o Sagorompong a madakul? Na da siran kaloba-i sabap ko Minisogat kiran (a Tiyoba) si-i ko lalan o Allah, go da siran Lunguk go da siran Sang­kop. Na so Allah na Pukhababaya­-an Niyan so manga Papantang."},{"id":147,"translation":"147 . Na da-a miyabaloi a Katharo iran a rowar sa gi-i ran katharowa: Sa Kadnan Nami! Ma-apangka rukami so manga Dosa Mi go so Minipumalawani Ami si-i ko okit Ami: Go Pakabukunangka so manga Parapara Mi, go Tabangi Kamingka ko pagtao a da Pamaratiyaya."},{"id":148,"translation":"148. Na inibugai kiran o Allah so Balas sa Doniya, go so Mapiya a Balas sa Akhirat. Ka so Allah na Pukhababaya-an Niyan so Mipiphi­piyapiya."},{"id":149,"translation":"149. Hai so Miyamaratiyaya! Amai ka Onotan niyo so siran a da Pamaratiyaya, na Maphakandod kano iran ko Kakakapiri rukano, na Khabaklid kano a Miyangalologi."},{"id":150,"translation":"150. Kuna, ka so Allah i Toma­tabang rukano, na Sukaniyan i Tar­albi a Mapiya ko Puphamanabang."},{"id":151,"translation":"151. Ithumo Ami dun ko manga poso o siran a da Pamaratiyaya so Kaluk sabap ko Kinisakoton niran ko Allah, ko da-a Initoron Niyan non a Katantowan: Go Darpa iran so Naraka: A Mikharatarata a Dar­pa o da Pamaginontolan!"},{"id":152,"translation":"152. Na Sabunsabunar a Tiyo­man rukano o Allah so Diyandi Iyan gowani ko Puphamono-on niyo siran sabap sa idin Niyan,-ta­man ko Kotika a Kiya-alapi ruka­no, go da kano Pagayonayon ko Sogowan, na Siyorang iyo ko oriyan o Kiyapaki-ilain Niyan rukano ko Pukhababaya-an niyo. Na adun a pud rukano a tao a kabaya iyan so Doniya go adun a pud rukano a tao a kabaya iran so Akhirat. Oriyan niyan na Piyakitalikhodan Niyan rukano so siran noto ka Thupungan kano Niyan. Na Sabunsabunar a Pima-apan kano Niyan: Ka so Al­lah i Mala i Gagao ko Miyamara­ tiyaya."},{"id":153,"translation":"153. Gowani ko Puphamanaku­dug kano, na da-a Pulilinga-in niyo a isa bo, a so Rasul na Puthalowan kano Niyan si-i ko Talikhodan niyo. Na Biyalasan kano Niyan sa Boko sabap sa Kiyapakamboko (o Rasul) ka-an niyo di Mipumboko so Miya­ lupas rukano, go so Minisogat ru­kano (a Tiyoba). Na so Allah na Kaip Iyan so gi-i niyo Nggolaola­-an."},{"id":154,"translation":"154. Oriyan niyan na Piyakator­onan kano Niyan ko oriyan o Boko sa Sarig a Toratod, a Pukhikolob ko isa rukano ka Sagorompong, go adun a isa ka Sagorompong a Sa­ bunar a Miyapakandamar siran o manga ginawa iran, sa Ipuphagar­angan niran so Allah sa kuna a ba bunar-arangan a kada-a Mulung. Gi-i ran Tharo-on: Ba-adun a Kapa-ar tano ko Khasowa a maito bo? Tharowangka: A Mata-an! A so Khasowa na palaya Kapa-ar o Al­lah. Pagu-uma-an niran ko manga ginawa iran so di iran Ruka Phaya­gun. Gi-i ran Tharo-on: A opama ka-adun a Kapa-ar tano ko Khaso­wa a maito bo, na da-a Ma bono rukutano si-i. Tharowangka: A apiya matatago kano ko manga Walai niyo, na Phakaliyo dun so siran a Miyatangkud kiran so Ka­bono si-i ko Phangakukulitan niran; ka kagiya a Thupungan o Allah so shisi-i ko manga rarub iyo go kagiya a phunto-on Niyan so shisi-i ko manga poso iyo. Na so Allah na katawan Niyan so shisi-i ko manga rarub."},{"id":155,"translation":"155. Mata-an! A so siran a Miyamalagoi rukano ko Alongan a Kiya­pakambaratumowa a dowa Madakul,- na aya bo a Kiyagawiya kiran o Shaitan, na sabap ko saba­-ad ko (Dosa a) Miyanggalubuk iran. Na Sabunsabunar a Pima­-apan siran o Allah: Ka Mata-an! A so Allah na Manapi, a Matigur."},{"id":156,"translation":"156. Hai so Miyamaratiyaya! o ba kano mabaloi a lagid o siran a da Pamaratiyaya, go gi-i ran Tharo-on ko manga Pagari ran, igira-a Mindadalakao siran ko Lopa o di na Miphurang siran: A o shisi-i siran rukutano, na da-a Mamatai kiran, go da-a manga Bobono kiran; ka kagiya a Mbalowin noto o Allah a Kashundit si-i ko manga poso iran. Na so Allah i Puphangoyag go Pushabap ko Kapatai, go so Allah na so gi-i niyo Nggolaola-an na Phagila-in Niyan."},{"id":157,"translation":"157. Na lbut o Mapurang kano, sa lalan o Allah, o di na Matai kano, na Mata-an a so Ma-ap a pho-on ko Allah go so Limo na tomo a di so Puphanimo-on niran (a Kakawasa-an)."},{"id":158,"translation":"158. Na lbut o Matai kano, o di na Mapurang kano, na si-i dun ko Allah i Pulimodan rukano."},{"id":159,"translation":"159. Na sabap ko Limo a pho-on ko Allah na Kiyapakananaowan Ka siran. Na o Miyabaloi Ka a Mak­ras, a matugas i poso, na Giyanatan Ka iran ndun ko Muliliyota Ruka: Na Puma-apingka siran, go Pangu­ nin Ka siran sa kada a Dosa iran; go Pakipuphagodasa Ka kiran ko Punggolaola-an. Na amai ka Matu­khus Ka (so Showa-an), na Sari­gingka so Allah. Mata-an! A so Allah na Pukhababaya-an Niyan so Khisasarigon."},{"id":160,"translation":"160. Amai ka Tabangan kano o Allah, na da-a Makapugus rukano: Na o di kano Niyan Tabangi, na antawa-a san, i Makatabang rukano ko oriyan niyan? Na so bo so Allah, i Sarigi o Miyamaratiyaya."},{"id":161,"translation":"161. Na di patot ko Nabi i ba Ndonsiyan. Na sa dun sa Ndonsi­yan, na ka-awidan niyan so ini Ndonsiyan niyan ko Alongan a Qiyamah, oriyan niyan na itoman sa Tarotop ko oman i Baraniyawa so Pinggolaola niyan,- sa di siran Kasalimbotan,-"},{"id":162,"translation":"162. Ino so tao a Kidugiyan so Kasosowat o Allah ba lagid o tao a Miyakakholokhog sa Rarangit a pho-on ko Allah, go darpa iyan so Naraka Jahannam?- A Mikharatar­ata a khabolosan!"},{"id":163,"translation":"163. Siran (a Miyamangudug ko Kasosowat o Allah) i adun a manga Daradat iyan si-i ko Allah, na so Allah na Phagila-in Niyan so gi-i ran Nggolaola-an."},{"id":164,"translation":"164. Sabunsabunar a ini Kalimo o Allah so Miyamaratiyaya gowani a Pakatindugan Niyan siran sa Sogo a pud ko manga ginawa iran, a Kapuphangadian Niyan kiran so manga Ayat Iyan, go Puphakasoti kiran, go Makapuphangundao kir­an ko Kitab go so Hadith ka Mata­ an! A miyabaloi siran sa Paganai, a titho a matatago ko Kadadag a Mapayag."},{"id":165,"translation":"165. Ino a kagiya a Masogat kano a Tiyoba, a Sabunar a minis­ogat iyo kiran so katatakupan noto, na Pitharo iyo: A ino wai Mapung­golaola?. Tharowangka: A sukani­ yan na pho-on ko manga ginawa niyo (ka sabap ko kiyasoranga niyo ko Sogowan o Rasul): Mata­-an! A so Allah na so langowan taman na Gaos Iyan."},{"id":166,"translation":"166. Na so Tiyoba a Minisogat rukano ko Gawi-i a Kiyapakambar­atumowa a dowa madakul, na sa­bap sa idin o Allah, go a Niyan Mapunto so Miyamaratiyaya,-"},{"id":167,"translation":"167. Go a Niyan Mapunto so siran a Mimomonapik. Na Pitharo kiran: A songkano si-i, na Pakim­bonowai kano sa lalan ko Allah, o di na Pangurun kano. Na Pitharo iran: A o katawi ami i Kapakimbo­nowai, na Mata-an a Monot kami rukano. Siran si-i ko Kakakapiri sa Alongan noto na lubi a marani siran non a di so Paratiyaya, gi-i ran Pakitharo ko manga ngari iran so da ko manga poso iran. Na so Allah i lubi a Mata-o ko Pagu-uma-an niran."},{"id":168,"translation":"168. Siran na Pitharo iran ko manga Pagari ran a Mithatalimba­gak: A o inonotan kami ran, na di siran manga Bobono. Tharowang­ka: A runa niyo so manga ginawa niyo ko Kapatai, o sukano i manga bunar."},{"id":169,"translation":"169. Na Dingka dun Tharima-a so siran a Miyangapupurang sa la­lan ko Allah i ba Miyamatai. Kuna, ka manga Oyagoyag, si-i ko Kad­nan niran a Puphagupurun siran;"},{"id":170,"translation":"170. Mabababaya siran sabap ko Kiyabugi kiran o Allah ko Kakawa­sa-an Niyan: Go Pukhababaya siran sabap ko siran noto a da siran pun kiran raotun, a pud ko Kiyaganatan niran, da-a Pangandam iran, go da­ a Mimboko iran (ko Alongan a Maori)."},{"id":171,"translation":"171. Pukhababaya siran sabap ko Limo a pho-on ko Allah a go Ga­gao, ka Mata-an! A so Allah na di Niyan Pagilangun so Balas ko Miyamaratiyaya."},{"id":172,"translation":"172. Siran na tiyarima iran so Allah go so Rasul, ko oriyan o Kinisogat kiran o Pali, na adun a bagiyan o Miphipiyapiya kiran go Miyamananggila a Balas a lubi a Mala;-"},{"id":173,"translation":"173. Siran na Pitharo kiran o manga Manosiya: A Mata-an a so manga Manosiya na Sabunar a Pithampotampongan kano iran: Na Kalukun niyo siran: Na ba kiran ndun miyakaoman sa Paratiyaya: Go Pitharo iran: A Angkosan Kami o Allah, go Miyakapiyapiya a Sa­sarigan."},{"id":174,"translation":"174. Na Miyakambalingan siran sabap ko Limo a pho-on ko Allah ago Gagao: Sa da siran Masukho a marata: Go Kiyaonotan niran so Ikasosowat o Allah: Ka so Allah i Khiruk ko Gagao a lubi a Mala."},{"id":175,"translation":"175. Mata-an Giyoto dun man so Shaitan a Ipuphangangaluk iyan so mga Tabanga iyan: Na di niyo siran Khalukun, go Kalukun Nako niyo, o sukano na Mapaparatiyaya."},{"id":176,"translation":"176. Na o ba Ka Mapakamboko o siran a Puphagoradorad ko Ka­ kakapiri: Ka Mata-an! A siran na da dun a Mibinasa iran ko Allah a maito bo: Kabaya o Allah a da-a Misunggai Niyan a bagiyan niran a Kipantag si-i ko Akhirat, go adun a bagiyan niran a siksa a lubi a Mala."},{"id":177,"translation":"177. Mata-an! A so siran a ini Pamasa iran ko Kakhapir so Para­tiyaya,- na da dun a Mibinasa iran ko Allah a maito bo, go adun a bagiyan niran a siksa a Malipudus."},{"id":178,"translation":"178. Na di dun Thangkapa o siran a da Pamaratiyaya o ba so Kapakalalanata Mi kiran na ba aya Mapiya ko manga ginawa iran: Ka aya bo a Kapakalalanata Mi kiran na-an siran Makapuphamago­man sa Dosa: Ka adun a bagiyan niran a siksa a Phakahina."},{"id":179,"translation":"179. Da ko butad o Allah i ba Niyan ndarainonun so Miyamara­tiyaya ko mambubutad iyo, taman sa di Niyan Misunggai so Marata pho-on ko Mapiya. Go da ko butad o Allah i ba Niyan rukano Pakito­kawi so Migagaib, na ogaid na so Allah na Puphamili ko manga Sogo Iyan sa kabaya lyan. Na Para­tiyaya-a niyo so Allah go so manga Sogo Iyan: Ka o Paratiyaya kano go kano Pananggila, na adun a bagiyan niyo a Balas a lubi a Mala."},{"id":180,"translation":"180. Na di Thangkapa o siran a ipuliligut iran so inibugai kiran o Allah ko Kakawasa-an Niyan, i ba kiran noto Mapiya: Kuna, ka Mar­ata kiran noto: Ka ithogor kiran ndun so ini Puligut iran si-i ko Alongan a Qiyamah. Na ruk o Al­lah so manga Paninggalan ko man­ga Langit go so Lopa; na so Allah na so gi-i niyo Nggolaola-an na Kaip lyan."},{"id":181,"translation":"181. Sabunsabunar a Miyanug o Allah so Katharo o siran a Pitharo iran: A Mata-an! A so Allah na Pukhamurmuran na sukami i man­ga Kawasa!- Ishorat ami dun so Pitharo iran go so Kiyapamonowa iran ko manga Nabi sa di Ontol, go Putharo-on Nami: A Ta-ami niyo so siksa a Phakatotong!"},{"id":182,"translation":"182. Giyoto man na sabap ko mini-ona o manga lima niyo (a Dosa): Ka Mata-an! A so Allah na kuna a ba Salimbot ko manga Or­ipun Niyan."},{"id":183,"translation":"183. Siran na Pitharo iran: A Mata-an! A so Allah na ini Sogo lyan rukami a da-a Pharatiyaya-an nami a Sogo taman sa dikami Niyan Kawitan sa Qorban a kun sukani­yan o Apoi. Tharowangka: A Sabu­nar a Minitalingoma rukano o manga Rasul a Miyaonaan Ko, so manga Rarayag a Karina a go so Pitharo iyo: Na ino niyo siran Pha­monowa, o sukano na Mumamata­-an kano?."},{"id":184,"translation":"184. Na o Pakambokhaga Ka iran, na Sabunar a Piyakambokhag mambo so manga Sogo a Miya-onaan Ka, a Minitalingoma Iran so manga Rarayag a Karina, go so manga Kitab, go so Kitab a Miya­kabugai sa Sindao."},{"id":185,"translation":"185. Oman i Baraniyawa na Pha­kata-am sa Kapatai: Na ithoman rukano dun sa Tarotop so manga Balas rukano si-i ko Alongan a Qiyamah. Na sa dun sa Pakawata­nun ko Naraka go Pakasoludun ko Sorga na Sabunar a Miyagontong: Ka da ko Kaoyagoyag ko Doniya inonta na matag sagad a Kabimba­nan a Phakalimpang."},{"id":186,"translation":"186. Thiyoba-an kano dun si-i ko manga Tamok iyo go so manga ginawa niyo; go Mata-an a adun a Khanug iyo a Phakapo-on ko siran a Piyamugan ko Kitab a Miya-ona an niyo, go Phakapo-on ko siran a Miyamanakoto a ringasa a mada­kul. Na o Phantangkano, go Man­anggila kano,- na Mata-an! A giyoto man i Pamotosan o manga Olaola."},{"id":187,"translation":"187. Gowani a Tarima-an o Al­lah so Mailot a diyandi ko siran a Piyamugan ko Kitab, na (Pitharo lyan:) Mata-an a Payaga niyo dun noto ko manga Manosiya, go di niyo to Phaguma-a; na ini lubad iran ko oriyan o manga likod iran, go ini Pamasa iran sa arga a maito! Na Miyakaratarata so Piyamasa-an niran non!"},{"id":188,"translation":"188. Dingka dun thangkapa so siran a ishosonor iran so Miyanggo­laola iran, go Pukhababaya-an nir­an a Kipumbantogun kiran ko da iran Manggolaola,- na Dingka siran ndun Thangkapa ko Kapakawatan ko siksa. Na adun a bagiyan niran a siksa a Malipudus."},{"id":189,"translation":"189. Na ruk o Allah so Kapa-ar ko manga Langit go so Lopa; ka so Allah na so langowan taman na Gaos lyan."},{"id":190,"translation":"190. Mata-an! A adun a matata­go ko Kiya-aduna ko manga Langit go so Lopa, go so gi-i Kapakasham­bi o Gagawi-i a go so Daondao,- a titho a manga Tanda a ruk o adun a manga Sabot iyan,-"},{"id":191,"translation":"191. A siran na Tataduman niran so Allah, a Gomaganat siran, sa Mo-ontod siran, sa Mi-iga siran, go Puphamimikiranun niran so Kiya-aduna ko manga Langit a go so Lopa, (gi-i ran Tharo-on:) Kad­nan Nami! Dangka ini Aduna sa ba ilang! Miyasoti Soti Ka! Na Pakali­dasa Kamingka ko siksa ko Naraka."},{"id":192,"translation":"192. Kadnan Nami! Mata-an! A Suka na sa dun sa Pakasoludun Ka ko Naraka, na Sabunar a Piyakar­ondan Ka sukaniyan, ka da-a bagi­yan o da Pamaginontolan a manga Tabanga!"},{"id":193,"translation":"193. Kadnan Nami! Mata-an! A Sukami na adun a Piyamakinug Ami a Puphananawag a lpuphana­nawag lyan so Paratiyaya: Sa Para­tiyaya-a niyo so Kadnan niyo, na Piyaratiyaya Mi. Kadnan Nami! Napiyang ka Rukami so manga Dosa Mi, go Pokasangka Rukami so manga karata-an Nami, go Tan­gana Kamingka a pud ko Miphi­piyapiya."},{"id":194,"translation":"194. Kadnan Nami! Go bugan Ka Rukami so inidiyandi-i Ka Ru­kami a Minggolalan ko manga Sogo oKa, go di Kamingka Phakaronda­ na si-i ko Alongan a Qiyamah: Ka Mata-an! A Suka na di Ka Pundor­at ko wakto o diyandi."},{"id":195,"translation":"195. Na inisumbag kiran o Kad­nan niran: A Mata-an! A Sakun na di Ko Pagilangun so Galubuk o Minggalubuk rukano, a Mama o di na Babai: So saba-ad rukano, na pho-on ko saba-ad: Na so siran a Miyamanogalin, go Piyamaka­-awa ko manga lngud iran, go rinin­gasa siran makapantag ko lalan akun, go Miyakimbonowai siran go Miyapurang siran,- na Phokasun Ko kiran ndun so manga Karata-an niran, go Phakasoludun Ko siran ndun ko manga Sorga a Puphaman­gondas ko kababa-an Niyan so manga Lawasaig;- Balas a pho-on ko Hadapan o Allah, ka so Allah na Ron so Mapiya a Balas."},{"id":196,"translation":"196. O ba Ka Malimpang o gi-i kashorombaling o siran a da Pamar­atiyaya si-i ko manga Ingud:"},{"id":197,"translation":"197. Matag sagad a Kapipiya ginawa a maito: Oriyan niyan na aya darpa iran na so Naraka Jahan­nam: A Mikharatarata a kaduna!"},{"id":198,"translation":"198. Ogaid na so siran a Miyan­ gongonotan ko Kadnan niran, na adun a bagiyan niran a manga Sor­ga, a Puphamangondas ko kababa­-an Niyan so manga Lawasaig; kakal siran ro-o,- a Pananakawan a pho­-on ko Hadapan o Allah; na so shisi­-i ko Allah na aya Mapiya a bagiyan o Miphipiyapiya."},{"id":199,"translation":"199. Na Mata-an! A adun a pud ko Tiyoronan ko Kitab, a tao a titho a Khipaparatiyaya ko Allah, go so Initoron rukano, go so Initor­on kiran, Mangangalimbaba-an sir­an ko Allah: Di iran iphamasa so manga Ayat o Allah sa arga a mai­to! Na siran man na adun a bagiyan niran a Balas kiran si-i ko Kadnan niran: Mata-an! A so Allah na Maga­-an iitongan."},{"id":200,"translation":"200. Hai so Miyamaratiyaya Phantang kano; go Pakithobayowa kano sa Kapantang; go Pakitham­buda kano; go Kalukun niyo so Allah, ka-angkano Makada-ag."}]},{"id":4,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Hai manga Manosiya! Kalu­kun niyo so Kadnan niyo, a so Inadun kano Niyan a pho-on ko (Adam a) ginawa a isa, go Inadun Niyan a pho-on Rukaniyan so Kar­oma Niyan, go Miyabumbad pho­-on sa dowa oto sa manga Mama a madakul go manga Babai,-na Kalu­kun niyo so Allah, a so gi-i kano Makaphapanguniya sa sabap Ruka­niyan, go (Kalukun niyo o ba niyo matuphud) so manga Kathotonga­naya: Mata-an! A so Allah na tatap a Totonggowan kano Niyan."},{"id":2,"translation":"2. Na bugan niyo ko manga Wata a ilo so manga Tamok iran, go di niyo Pushambiya ko marata so Mapiya; go di niyo Pagaraba so manga Tamok iran a mirakhus ko manga Tamok iyo. Mata-an naya! A sukaniyan na miyabaloi a Dosa a Mala."},{"id":3,"translation":"3. Na amai ka ikhawan niyo o ba kano di Makapaginontolan ko manga Wata a ilo, na Pangaroma kano ko Mapiya rukano ko manga Babai, sa dowa, o di na tulo, o di na pat (na di niyo Pulawani); na amai ka ikhawan niyo o ba kano di Maka­ paginontolan, na sakatao, o di na so manga Sandil iyo. Giyoto man i Marani a di niyo Kapaka-aniyaya."},{"id":4,"translation":"4. Na bugan niyo ko manga Ba­bai so manga Butang kiran a Pamu­mugayan a miyapunto; na amai ka Mapiya sa ginawa iran a Kapaka­kowa niyo ron, na Paroliya niyo sa Mapiya a da-a Marugun non."},{"id":5,"translation":"5. Na di niyo mbugan ko manga lalong, so manga[14] Tamok iran ru­kano, a so biyaloi kano o Allah a Thatandingan non, go Pagupura niyo siran non go Pakanditara niyo siran non, go Tharowa niyo kiran so Katharo a Mapiya.","footnotes":"[14] manga ito i sabot."},{"id":6,"translation":"6. Na tupungi niyo so manga Wata a ilo taman sa o pabila a iraot siran ko Kapangaroma; na o \nKhai­lai niyo siran sa Kabilangatao, na bugan niyo kiran so manga Tamok iran; go di niyo Pharoliya sa Kapa­magola, go Kapamakot, (sa Kaluk) sa Kapakala iran. Na sa tao a ka­pantagan a Kawasa (ko manga Wali), na gung-guna niyan a ginawa niyan (ko Tamok o ilo), go sa tao a Kapantagan a kasisikotan, na Par­oli ron sa so Pantag o Galubuk iyan. Na o Pabila a ibugai niyo kiran so manga Tamok iran, na Pakishaksi-i niyo siran: Ka so Allah na Makatatarotop a Pagi-itong."},{"id":7,"translation":"7. Adun a kipantag o manga Mama ko Kiyaganatan o mbala a Lokus go so manga dadasug, go adun a kipantag o manga Babai ko Kiyaganatan o mbala a Lokus a go so manga dadasug, ko kaito iyan o di na Madakul,- kipantag a Madi­diyangka."},{"id":8,"translation":"8. Na o Pabila makadarpa ko Kapumbagibagi so manga Tonga­nai, go so manga ilo, go so manga Miskin, na bugi niyo siran non, go Tharowa niyo kiran so Katharo a Mapiya."},{"id":9,"translation":"9. Na Kalukun o siran o adun a Khaganatan niran ko oriyan niran a manga Moriyatao a manga lulumuk a ipukhawan niran siran: Na Kalu­kun niran so Allah, go Tharo siran sa Katharo a Matitho."},{"id":10,"translation":"10. Mata-an! A so siran a Pha­garabun niran so manga Tamok o manga Wata a ilo sa Kapanalimbot, na aya dun a Pukha-arab iran a Pukhatago ko manga Tiyan niran na Apoi: Go Makasolud siran ndun ko Kadug!"},{"id":11,"translation":"11. Isosogo rukano o Allah si-i ko manga Wata iyo: A bagiyan o isa Mama, so lagid o kipantag o dowa Babai: Na amai ka siran na manga Babai, a (dowa o di na) kalawanan so dowa, na bagiyan niran so dowa ko tulo bagi ko Miniganat iyan; na amai ka sakatao, na bagiyan niyan so Midiya (ko Tamok). Na bagiyan o mbala a Lokus iyan, ruk o oman i isa kiran so ika num bagi ko Mini­ganat iyan, amai ka adun a Wata iyan; na amai ka da-a Wata iyan, go Kapangowarisi sukaniyan o mbala a Lokus iyan, na bagiyan o Ina iyan so ika tulo bagi; na amai ka adun a manga Pagari niyan na bagiyan o Ina iyan so ika num bagi; ko oriyan o Wasiyat a iputhanan niyan noto o di na bayadan. So manga Lokus iyo go so manga Wata iyo na di niyo katawan o antawa-a kiran i marani rukano a Makanggai a gona. Ka­phara-il a pho-on ko Allah; Mata­ an! A so Allah na tatap a Mata-o, a Maongangun."},{"id":12,"translation":"12. Na bagiyan niyo so Midiya (ko Tamok) ko Kiyaganatan o man­ga Karoma niyo (a manga babai), amaika da-a Wata iran; na amai ka­ adun a Wata iran, na bagiya niyo so ika pat bagi, ko Kiyaganatan niran ko oriyan o Wasiyat a iputhanan niran noto o di na bayadan. Na bagiyan niran so ika pat bagi, ko Miniganat iyo, amai ka da-a Wata iyo; na amai ka-adun a Wata iyo, na bagiyan niran so ika walo bagi; ko Miniganat iyo ko oriyan o Wasiyat a iputhanan niyo sukaniyan o di na bayadan. Na amai ka-adun a Mama a Phangowarisan a da-a Lokus iyan go da-a Wata iyan, o di na Babai na adun a Pagari niyan a Mama o di na Pagari a Babai, na bagiyan o oman i isa kiran so ika num bagi; na amai ka siran na madakul a di giyoto, na Makathompotompok siran ko ika tulo bagi, ko oriyan o Wasiyat a iputhanan niyan sukaniyan o di na bayadan; sa di Makamorala. Wa­siyat a pho-on ko Allah; na so Allah na Mata-o, a Matigur."},{"id":13,"translation":"13. Giyoto man i manga taman o Allah: Na sa dun sa Monot ko Allah a go so Sogo lyan na Phaka­soludun Niyan ko manga Sorga a Puphamangondas ko kababa-an Ni­yan so manga lawasaig, kakal siran non. Na giyoto man so Ontong a Mala."},{"id":14,"translation":"14. Na sa dun sa Sorangun niyan so Allah a go so Sogo lyan go lomupas ko manga taman Niyan na Pakasoludun Niyan ko Naraka, sa kakalon ndun: Go adun a bagi­yan niyan a siksa a Phakahina."},{"id":15,"translation":"15. Na so siran a Masogok iran so Kashina a pud ko manga Karo­ma niyo, na Pakishaksi-i niyo siran sa pat a pud rukano; na amai ka Kashaksi-an siran, na Kalabosowa niyo siran ko manga Walai taman sa raotun siran o Kapatai, o di na sunggayan siran o Allah sa okit (a salakao)."},{"id":16,"translation":"16. Na so dowa katao a Maka­sogok siran (sa Kashina) a pud ru­kano, na ringasa-a niyo siran. Na o Thaobat siran na go siran Phiya­piya, na gunuki niyo siran; Mata­an! A so Allah na tatap a Pupha­narima ko Taobat, a Makalimo-on."},{"id":17,"translation":"17. Aya bo a Taobat a Mata­tangkud ko Allah (a Katharima-a Niyan non) na so ruk o siran a gi-i ran Manggolaola so marata sabap ko di Kata-o oriyan niyan na Push­ambot siran Thaobat; na siran man na Pakataobatun siran o Allah: Ka so Allah na Mata-o, a Maongan­gun."},{"id":18,"translation":"18. Na da-a Taobat (a Khatari­ma) a ruk o siran a gi-i ran Man­ggolaola so manga rarata, taman sa amai ka Miyakarani ko isa kiran so Kapatai, na Tharo-on niyan: A Mata-an! A sakun na Mithaobat ako imanto; go da (a Taobat a Khatarima) ko siran a Phamatai ko Kakakapir iran: Ka siran man na Pithiyagaran Nami siran sa sik­sa-a Malipudus."},{"id":19,"translation":"19. Hai so Miyamaratiyaya! Di Rukano khapakai so Kapangowar­isi Niyo ko manga Babai sa tugul. Na di Niyo siran paguruna (ko Ka­pakiphangaroma iran) sabap ko ka­khowa-a Niyo ko saba-ad ko minibugai niyo kiran (a\nButang),­ inonta o makasogok siran sa Paka­sisingai a Mapayag; go pakipagoganapa Kano kiran ko Adat a Ma­piya. Na amai ka ikhagowad Iyo siran na (Thigur Kano ka) adun a ikhagowad Iyo a shai, a thagowan o Allah sukaniyan sa Mapiya a mada­kul."},{"id":20,"translation":"20. Na amai ka kabaya Iyo so kisambi o isa a Karoma ko Darpa o isa a Karoma, go adun a minibugai Niyo ko isa kiran a Tamok a ma­dakul (a Butang), na di Kano ron khowa sa maito bo: Ati khowa Kano ron sa Kapanganiyaya go Dosa a Mapayag?"},{"id":21,"translation":"21. Na andamanaya i kakhowa Niyo ron a Sabunar a Miyapamakai o saba-ad Rukano so saba-ad, go Miyakakowa siran Rukano sa diyandi a mailot?"},{"id":22,"translation":"22. Na di Niyo Phangaroma-a so Miyapangaroma o manga Ama Iyo ko manga Babai,- inonta so andang a miya-ipos: Ka Mata-an naya! A miyabaloi a Pakasisingai go raran­git,- go Miyakaratarata a okit."},{"id":23,"translation":"23. Kiyaram Rukano so (Kapan­garoma-a Niyo ko):- Manga Ina Iyo, go so manga Wata Iyo, go so manga Babai Niyo; go so manga Babai o Ama Iyo, go so manga Pagari o Ina Iyo; go so manga Wata o Pagari a Mama, go so manga Wata o pagari a Babai; go so manga Ina Iyo, a so Miyapakasoso kano iran, go so manga Babai Niyo ko Sosowan; go so manga Ina a manga Karoma Niyo; go so manga Patali­lowan Niyo a so Phagoyagun Niyo, a pho-on ko manga Karoma Niyo a so Kiyasoludan Niyo siran,- na o da Niyo siran Kasoludi na da-a Dosa Niyo ron;-go so Miyapangaroma o manga Wata Iyo a so titho Niyo a manga Wata; go so Kapakando­waya-a Niyo ko Magari, inonta so andang a miyaipos; Mata-an! A so Allah na tatap a Manapi, a Maka­ limo-on;-"},{"id":24,"translation":"24. Go (Kiyaram Rukano) so adun a manga Karoma Niyan ko manga Babai, inonta so Miyakha­pa-ar o manga tangan Niyo: Sogo­wan Rukano aya o Allah: Na piyakai Rukano so salakao ro-o, ka-an Niyo ron mimbabanog so manga Tamok Iyo,- sa titho kano a Phamangaroma, kuna a ba kano Pushisina. Na sa dun sa shawitan Niyo kiran, na bugan niyo kiran so manga Mahar iran a miyapunto; na da-a Dosa Niyo ko Pirilaiyan Niyo sukaniyan, ko oriyan o kiyapunto iran, Mata-an! A so Allah na tatap a Mata-o, a Maongangun."},{"id":25,"translation":"25. Na sa dun sa di Phakabaog Rukano sa Kakawasa-an a Mipan­garoma Niyan ko manga Pipiya a tao a Miyamaratiyaya, na si-i (Pan­garoma) ko Miyakhapa-ar o manga tangan Niyo a manga Oripun Niyo a Miyamaratiyaya: Na so Allah na katawan Niyan so Paratiyaya Niyo. So saba-ad Rukano na pho-on ko saba-ad: Na Pamangaroma Kano kiran sa idin o Wali kiran, go bugan Niyo kiran so manga Mahar iran, si-i ko Adat a Mapiya: A manga Pati-is, a kuna a ba manga Pashisi­na, go di Phamangowa sa manga Bolayoka ko Kashina: Na amai ka Mapangaroma siran, na go siran Makasogok sa Kashina, na itana kiran so Midiya (ko Tamok) ko Kasala-an o manga Maradika ko siksa. Giyoto man na si-i ko tao a ini Kaluk iyan so Kashina a pud Rukano; na so Kaphantang Iyo i tomo Rukano. Na so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":26,"translation":"26. Kabaya o Allah ka phayagun Niyan Rukano go Thoro-on Kano Niyan ko manga okit o siran a Miya-ona an Niyo; go Phakataoba­tun Kano Niyan: Ka so Allah na Mata-o, a Maongangun."},{"id":27,"translation":"27. Na so Allah na kabaya lyan a Pakataobatun Kano Niyan, na ka­baya o siran a Pangongonotan niran so manga kabaya a makasilai Kano,- sa kapakasilai a mala."},{"id":28,"translation":"28. Kabaya o Allah a Pakakhapan Kano Niyan: Ka Inadun so Manosiya a malobai."},{"id":29,"translation":"29. Hai so Miyamaratiyaya! Di Niyo pagaraba so manga Tamok Iyo ko ndolondolonan Niyo sa mokit sa di Ontol: Inonta o mabaloi a kandagang a pagayonan Niyo: Go di Niyo Mbonowa so manga Gina­wa Niyo: Mata-an! A so Allah na tatap a mala Rukano i Limo!"},{"id":30,"translation":"30. Na sa dun sa Nggolaola ro-o sa Kapumalawani go Kapanga­niyaya,- na Pakasoludun Nami dun ko Naraka: Ka miyabaloi oto ko Allah a malbod."},{"id":31,"translation":"31. Amai ka Pakawatanan Niyo so manga ala ko ini Sapar Rukano, na pokasun Nami Rukano so man­ga i ito a manga Dosa Niyo, go Pakasoludun Nami Sukano ko Khasoludan a Mapiya."},{"id":32,"translation":"32. Na diniyo Pundingan dinga na so Kiyapakalubiya o Allah ko saba-ad Rukano ko saba-ad: Adun a bagiyan o manga Mama a kipan­tag ko Pinggalubuk iran, na adun a bagiyan o manga Babai a kipantag ko Pinggalubuk iran: Na Panguni Kano ko Allah ko \nKakaya-an Ni­yan. Mata-an! A so Allah na tatap a so langowan taman na katawan Ni­yan."},{"id":33,"translation":"33. Na oman i isa, na biyaloi Ami a manga Waris ko Miniganat o Mbala a Lokus a go so manga dadasug. Na so siran a miyabalus o manga Sapa Iyo, na bugan Niyo kiran so kipantag iran. Mata-an! A so Allah na mababaloi ko langowan taman a saksi."},{"id":34,"translation":"34. So manga Mama i Pakatha­tandinganun ko manga Babai, sa­bap ko Kiyapakalubiya o Allah ko saba-ad kiran ko saba-ad, go sabap ko Kiyanggastowa iran ko manga Tamok iran. Na aya manga Bilan­gatao a Babai na so Puphamangon­gonotan, a Khisisiyapun niran sa masolun so Piyakisiyap o Allah. Na so manga Babai a ikhawan Niyo so karikor iran na Panguthoma-i Niyo siran, go awa-i Niyo siran ko manga iga-an, go danuga Niyo sir­an; na amai ka Pangonotan Kano iran, na di Niyo siran Pumbabanogi sa okit (a salakao): Mata-an! A so Allah na tatap a Maporo, a lubi a Mala."},{"id":35,"translation":"35. Na amai ka ikhawan Niyo so di kaphagayon o Kharoma-i, na Sogo Kano sa Kokoman, a pud ko Tonganai o Mama, go Kokoman a pud ko Tonganai o Babai; na o kabaya iran so Katatanor, na Paka­phagayonun siran o Allah: Mata­ an! A so Allah na tatap a Mata-o, a Maka Kakaip."},{"id":36,"translation":"36. Na Showasowata Niyo so Allah, go di Niyo Phanakoton Su­kaniyan sa maito bo; go (Phiyapiya i Niyo) so Mbala a Lokus, sa tanto a Kaphiyapiyago so manga Tonga­nai, go so manga Wata a ilo, go so manga Miskin, go so Siringan a Madashug, go so Siringan a mawa­tan, go so ingapuda a Mipago-obai, go so Gi-i Mulayalayag a maka khakadiat a miya kawang sa Lalan, go so Miyakhapa-ar o manga Tan­gan Niyo: Mata-an! A so Allah na di Niyan khabaya-an so tao a aya butad iyan na Takabor, a Masali­ bantogun;-"},{"id":37,"translation":"37. Siran na manga liligut go lpushogo iran ko manga Manosiya so kapuligut, go Puphaguma-an nir­an so inibugai kiran o Allah ko Kakawasa-an Niyan; na Pithiyagar­an Nami, so da Pamaratiyaya, sa siksa a Phakahina;-"},{"id":38,"translation":"38. Go siran na lpuphamumugai ran so manga Tamok iran, sa Ka­ paki-ilaila-in ko manga Manosiya, na di iran Paparatiyaya-an so Allah go so Alongan a Maori: Na sa dun sa tao a mabaloi so Shaitan a in­gapuda iyan, na miyakaratarata a ingapuda!"},{"id":39,"translation":"39. Na antona-a i Phakakaid kir­an o Piyaratiyaya iran so Allah go so Alongan a Maori, go Miyamu­mugai siran ko ini Riskhi kiran o Allah? Na tatap a so Allah na kata­wan Niyan siran."},{"id":40,"translation":"40. Mata-an! A so Allah na da-a Paganiyaya-an Niyan a timbang bo o Kolpong: Na o mabaloi a Ma­piya, na Puthakutakupun Niyan su­kaniyan, go Mbugai a pho-on ko Hadapan Niyan sa Balas a lubi a Mala."},{"id":41,"translation":"41. Na andamanaya i Khasowa amai ka Pakatindugan Nami so Oman i pagtao sa saksi, go Paka­tindugun Nami Suka (Ya Muham­mad) ko siran naya a saksi!"},{"id":42,"translation":"42. Sa Alongan noto na Mashin­gayo o siran a da pamaratiyaya go Miyamanangka ko Rasul a o ba siran bo khilagid ko Lopa: Na da­ a Maphaguma iran ko Allah a Miyanggolaola!"},{"id":43,"translation":"43. Hai so Miyamaratiyaya! Di Niyo Punggolaola-a so Sambayang ko Kabuburug Iyo, taman sa di Niyo katanodan so Putharo-on Niyo,- go o ba Kano Madidiyonob, inonta o ba Kano Lomalayag, ta­man sa di kano Makaphaigo. Na o Kapantagi Kano a Pukhakasakit, o di na shisi-i sa lakawan, odi na Miyakaoma so isa Rukano a pho­-on ko Diyamban, o di na Minipur­orada Iyo so manga Babai, go da-a Miyato-on Niyo a ig, na Thayamom Kano sa Botha a Soti, na sapowa Niyo ron so manga Paras Iyo go so manga Lima Niyo. Mata-an! A so Allah na tatap a Mama-apun, a Manapi."},{"id":44,"translation":"44. Bangkada katokawi so siran a Piyamugan sa kipantag ko Kitab? A ipuphamasa iran ko Kadadag, go khabaya-an niran a Mapokas Kano ko lalan."},{"id":45,"translation":"45. Na so Allah i lubi a Mata-o ko manga Ridowai Niyo: Go Ma­katatarotop so Allah a Panari­gan, go Makatatarotop so Allah a Puphanabang."},{"id":46,"translation":"46. Adun a pud ko siran a manga Yahodi a Puphamagalinun niran so manga Katharo ko Khipaka-a an­tapan non, go gi-i ran Tharo-on: A Miyanug ami go Siyangka ami; na Pamakinukha da-a Phamakinugon; sabotang ka so pupaka po-on ruka­mi, go pakasabotaka mingka; a Ka­pamibid ko manga dila iran go Kapanotiya ko Agama. Na opama ka Mata-an! A siran na aya Pitharo iran: Na Miyanug ami go Inonotan nami; go Pakinugangka; go ilaya kamingka: Na Mata-an a aya kiran Mapiya, go aya ontol; na ogaid na Pimorka-an siran o Allah sabap ko Kiya-ongkir iran; ka da-a Mapapar­atiyaya kiran a rowar ko maito."},{"id":47,"translation":"47. Hai Piyamugan ko Kitab! Paratiyaya-a niyo so (Qur-an a) In­itoron Nami, a tomatanto ko Kitab a shisi-i rukano, ko da-a Mi pun kapunasa ko manga Paras a tingur­un Nami ko manga talikhodan ni­yan, o di na Pumorka-an Nami siran lagid o Kiyapumorka-i Ami ko Mimbabaloi a Amo, ka aya bu­tad o Sogowan o Allah na Mapung­golaola."},{"id":48,"translation":"48. Mata-an! A so Allah na di Niyan Punapin so Kapakisakotowi Ron; na Punapin Niyan so salakao ro-o, si-i ko tao a kabaya Iyan; na sa tao a Pakisakotowan niyan so Allah na Sabunar a Miyakamba-al sa Dosa a lubi a Mala."},{"id":49,"translation":"49. Bangka da katokawi so siran a Pumbalowin niran a Soti so \nman­ga Ginawa iran? Kunaka so Allah i Shoti ko tao a kabaya Iyan. Na di siran Kasalimbotan sa maito bo."},{"id":50,"translation":"50. Pamimikiranangka! o \nanda­manaya i Kiphagangkobun niran ko Allah ko Kabokhag! Na khasana-an ndun noto a Dosa a Mapayag!"},{"id":51,"translation":"51. Bangka da katokawi so siran a Piyamugan sa kipantag ko Kitab? A Paparatiyaya-an niran so manga Barahala go so Tagot, go gi-i ran Tharo-on ko siran a da pamara­tiyaya a siran i lubi a Miyatoro sa lalan a di so siran noto a Miyamar­atiyaya!"},{"id":52,"translation":"52. Siran man so Pimorka-an siran o Allah: Na sa dun sa Pumor­ka-an o Allah, na Dingka dun Mito­on, sa Makatabangon."},{"id":53,"translation":"53. Opama ka adun a kipantag iran ko Kapa-ar? na sa maoto na da-a ibugai ran ko manga Manosiya a ishan bo o puso o od a Qormah."},{"id":54,"translation":"54. Ino iran ndungkin ko Mano­siya so inibugai kiran o Allah ko Kalbihan Niyan? Na Sabunar a in-ibugai Ami ko Moriyatao o Ibrahim so Kitab go so Ongangun, go bigan Nami Siran sa Kadato a lubi a Mala."},{"id":55,"translation":"55. Na so saba-ad Kiran na Miyaratiyaya-on, na so saba-ad Kiran na Inongkir iran Sukaniyan: Na Ka-a angkosan siran o Naraka Jahannam a Pushokhayao (a ka­dug)."},{"id":56,"translation":"56. Mata-an! A so da Pamara­tiyaya ko manga Ayat Ami, na Pa­kapagubongun Nami siran ko Apoi: Na oman Matotong so manga Ko­bal iran, na sambiyan Nami kiran sa manga kobal a salakao rukaniyan, ka-an niran Pukhata-ami so siksa: Mata-an! A so Allah na tatap a Mabagur, a Maongangun."},{"id":57,"translation":"57. Na so siran a Miyamara­tiyaya go Pinggalubuk iran so man­ga Pipiya, na Pakasoludun Nami Siran ndun ko manga Sorga, a Pu­phamangondas ko kababa-an Ni­yan so manga Lawasaig,-a kakal Siran non sa dayon sa dayon: Adun a bagiyan Niran ro-o a manga Darodopa a manga Soti: Go Pakasoludun Nami Siran ko Kasisirongan a tatap."},{"id":58,"translation":"58. Mata-an! A so Allah na Iso­sogo Iyan Rukano so kibugan Niyo ko manga Sarig ko khiruk on; na igira-a Khokomun Niyo so manga Manosiya, na Kokomun Niyo so ontol: Mata-an! A so Allah na saya­na a Mapiya so lpuphangundao Niyan Rukano to! Mata-an! A so Allah na tatap a Puphakanug, a Puphakailai."},{"id":59,"translation":"59. Hai so Miyamaratiyaya! Onoti Niyo so Allah, go Onoti Niyo so Rasul, go so Bubugan sa Kapa-ar ko Showa-an a pud Rukano. Na amai ka manga sasawal Kano ko isa a Shai, na ndodun Niyo to ko (Kitab o) Allah go so Rasul, o Sukano na Paparatiyaya-a Niyo so Allah go so Alongan a Maori: Giyo­to man i tomo, go lubi a Mapiya a khabolosan."},{"id":60,"translation":"60. Bangka da katokawi so siran a ipundaowa iran a Mata-an! A siran na Piyaratiyaya iran so Initor­on Ruka go so Initoron ko Miyaona an Ka? Kabaya iran a si-i siran Puphakikokom ko Tagot, a Sabu­nar a ini Sogo kiran a Kaongkira iran non. Na kabaya o Shaitan a Madadag iyan siran sa Kadadag a Mawatan."},{"id":61,"translation":"61. Na igira-a Pitharo kiran: A songkano si-i ko (Kitab a) Initor­on o Allah, go si-i ko Rasul: Na Mailaingka so manga monapik a Talikhodan Ka iran sa titho a katalikhod."},{"id":62,"translation":"62. Na antona aya, a igira-a Miyasogat siran a Tiyoba, sabap ko ini-ona o manga Lima iran (a Dosa)? Na oriyan niyan na Phakao­ ma siran Ruka, sa gi-i siran Shapa: Sa lbut ko Allah ka da-a antap ami a rowar ko Kaphiyapiya go kapaga­-ayonayon!"},{"id":63,"translation":"63. Siran man so katawan o Al­lah so shisi-i ko manga poso iran; na Dapayangka kiran, go Panguthomaingka siran, go Tharo Ingka sir­an si-i ko manga ginawa iran sa Katharo a Tomotogatuk."},{"id":64,"translation":"64. Na da ko Kiyasogo Ami ko Sogo, inonta na-an Kaonoti, sa sa­bap sa Idin o Allah. Na opama ka Mata-an! A siran gowani ko Kasa­limbotan niran so manga ginawa iran, na Miyakaoma siran Ruka na Miyanguni siran sa Ma-ap ko Allah, go ini Panguni siran sa Ma-ap o Rasul, na Mata-an a Khato-on nir­an so Allah a Puphanarima ko Tao­bat, a Makalimo-on."},{"id":65,"translation":"65. Na kuna, ka lbut ko Kadnan Ka, ka di siran Khabaloi a Mapa­paratiyaya, taman sa di siran Ruka Makikokom ko simokut iran, ori­yan niyan na da-a maguda iran ko manga ginawa iran a sangka ko ini Kokom Ka, go Mbayorantang siran sa titho a Kambayorantang."},{"id":66,"translation":"66. Na opama o Mata-an! A Sukami na ini Paliyogat Ami kiran a Bonowa niyo so manga ginawa Niyo o di na awa kano ko manga lngud iyo, na da-a Nggolaola kiran non a rowar ko maito kiran: Na opama ka Mata-an! A siran na Pinggolaola iran so lpuphanguthoma kiran noto, na Mata-an! A Miyabaloi a Mapiya a bagiyan nir­an, go tanto a iputhakna (o Para­tiyayairan);"},{"id":67,"translation":"67. Na o giyoto (i Pinggolaola iran) na bugan nami siran ndun pho-on ko Hadapan Nami sa Balas a lubi a Mala;"},{"id":68,"translation":"68. Go toro-on Nami siran ndun sa lalan a Matitho."},{"id":69,"translation":"69. Na sa tao a Onotan niyan so Allah go so Rasul na siran man i pud o siran a ini Kalimo siran o Allah,- a manga Nabi, go Miyaman­gimbunar, go manga Shahid, go manga Bilangatao: Na Miyakapiya­piya Siran man a Bolayoka!"},{"id":70,"translation":"70. Giyoto man so Kapakalubi a pho-on ko Allah: Na Makatataro­top so Allah a Mata-o."},{"id":71,"translation":"71. Hai so Miyamaratiyaya! Pa­giyasa-a Niyo so iktiyar Iyo, na sorong Kano sa Kashalompok o di na sorong Kano sa Kashamasama."},{"id":72,"translation":"72. Na Mata-an! A adun a pud Rukano a tao a titho a Puphulom­bat: Na o masogat Kano a Tiyoba, na Putharo-on niyan: A Sabunar a Inikalimo ako o Allah gowani a da ako kiran mapud a Miyakamasa."},{"id":73,"translation":"73. Na lbut o Masogat Kano a Limo a pho-on ko Allah, na Putharo-on niyan ndun-a lagid o ba da-a Miya-adun ko lut Iyo a go so lut Iyan a Kanggiginawa-i ah! o ba ako kiran bo Miyapud; ka Magontong ako sa Ontong a Mala!"},{"id":74,"translation":"74. Na Pakimbonowai sa lalan ko Allah so siran a Puphasa-an niran so Kaoyagoyag ko doniya ko Akhirat. Ka sa dun sa Makimbono­wai sa lalan ko Allah,- na go Ma­purang o di na Makapugus na mbugan Nami dun sukaniyan sa Balas a lubi a Mala."},{"id":75,"translation":"75. Na ino kano di Pakipumbo­nowai sa lalan ko Allah go so (\nKa­lindinga ko) manga Lolobai ko manga Mama, go so manga Babai; go so manga Wata?- A siran na gi-i ran Tharo-on: Kadnan Nami! Paka­awa-a Kamingka sangka-i a lngud, a Tanganiyaya so tao ron; go sung­gai Kamingka sa pho-on ko hadapan Ka sa Panarigan; go sungai Kamingka sa pho-on ko Hadapan Ka sa Phananabang!"},{"id":76,"translation":"76. So siran a Miyamaratiyaya na gi-i Siran Makimbonowai sa lalan ko Allah, na so siran a da Pamar­atiyaya na gi-i siran Makimbonowai sa lalan ko Tagot: Na Pakimbono­wai Kano ko manga Tabanga o Shaitan: Mata-an! A so tipo o Shai­tan na butad iyan na Malobai."},{"id":77,"translation":"77. Bangka da katokawi so siran a Pitharo kiran: A Gunggun na niyo so manga Barokan niyo, go Pa­mayandugun Niyo so Sambayang go bugan Niyo so Zakat? Na kagiya a lpaliyogat kiran so Kambonowai, na sa maoto? Na adun a isa kiran ka Sagorompong a Ipukhaluk iran so manga Manosiya-lagid o Kaluk ko Allah o di na lawanon a Kaluk: Go Pitharo iran: Kadnan Nami! Inong­ka rukami Phaliyogatun so Kambo­nowai? Inongka rukami da sundodun sa ta-alik a marani? Thar­owangka: A so gona ko Doniya na maito: Na so Akhirat i tomo a bagiyan o tao a Miyananggila: Go di kano Khasalimbotan sa maito bo!"},{"id":78,"translation":"78. Apiya anda kano matago, na Puraotun kano o Kapatai, go apiya matago kano ko manga Kota a manga Poporo! Na o Masogat siran a Mapiya, na Putharo-on niran: A giya-i na pho-on ko Hadapan o Allah; na o Masogat siran a Mar­ata, na Putharo-on niran: A giya-i na pho-on ko Hadapan Ka. Thar­owangka: A palaya pho-on ko Ha­dapan o Allah. Na antona-a siran naya a pagtao, a Marugun a Kapu­khasaboti ran ko Pukhaolaola?"},{"id":79,"translation":"79. Sa dun sa Misogat Ruka a Mapiya, na pho-on ko Allah; go sa dun sa Misogat Ruka a Marata, na pho-on ko Ginawangka. Na Siyogo Ami Suka (Ya Muhammad) ko manga Manosiya a Sogo. Na Ma­katatarotop so Allah a saksi."},{"id":80,"translation":"80. Sa tao a Onotan niyan so Rasul, na Sabunar a Kiya-onotan niyan so Allah: Go sa tao a tomali­khod, na kuna a ba Ami Suka Siyo­ go a somisiyap kiran."},{"id":81,"translation":"81. Na gi-i ran Tharo-on: A Ka­pangongonotan; na igira-a Miyaka­liyo siran pho-on ko Hadapan Ka, na Mbabasagawi-i Magantangan so isa kiran ka Sagorompong sa sala­ kao ko Gi-ingka Tharo-on. Na so Allah na Puphakisorat lyan so gi-i ran babasagawi-iyan Magantangan: Na Dapayangka kiran, go Sariging­ka so Allah, ka Khasana-an so \nAl­lah a Sasarigan."},{"id":82,"translation":"82. Ino iran ndi Punggudaguda-a so Qur-an? A opama ka Miya-adun a pho-on ko Hadapan o salakao ko Allah, na Mata-an a makato-on sir­an non sa shoransorang a madakul."},{"id":83,"translation":"83. Na igira-a adun a Miyakata­lingoma kiran a Miyasowa a Kali­lintad o di na Kaluk, na ipamalata iran sukaniyan. Na o Piyakandod iran noto si-i ko Rasul, go si-i ko Makakhakapa-ar ko showa-an a pud kiran, na Mata-an! A Katoka­wan noto o siran a Puphangudugon a pho-on kiran. Na o da so Gagao Rukano o Allah go so Limo Iyan, na Kiya-onotan Niyo dun so Shai­tan inonta so maito."},{"id":84,"translation":"84. Na Pakimbonowai Ka sa lalan ko Allah- ka da-a Ipapaliyogat Ruka a rowar sa Ginawangka go Pangoyatingka so Miyamaratiyaya. Na Matatangkud a so Allah na Pagurunun Niyan so Bagur os siran a da Pamaratiyaya; ka so Allah i tanto a Mabagur go tanto a Pha­niksa."},{"id":85,"translation":"85. Sa dun sa Mangongogopan sa Kapangongogopan a Mapiya na adun a Kipantag iyan non: Go sa dun sa Mangongogopan sa Kapan­gongogopan a Marata, na adun a bagiyan niyan non: Na tatap a so Allah na so langowan taman na Magagaga Niyan."},{"id":86,"translation":"86. Na igira a Siyalam kano sa isa a Salam, na Salam kano sa law­anon sa kapiya, o di na Pakakasoya Niyo sukaniyan. Mata-an! A so Al­lah na tatap a so langowan taman na Mai-itong lyan."},{"id":87,"translation":"87. So Allah! Da-a Tohan a in­onta Sukaniyan: Pulimodun Kano Niyan ndun si-i ko Alongan a Qiya­mah, a da-a sangka a madadalu­mon. Na ba-adun a makalawan ko Allah a Bunar i Katharo?"},{"id":88,"translation":"88. Na ino kano khadowa Lom­pok makapantag ko manga Mona­pik? A so Allah na Piyato lyan siran sabap ko Pinggalubuk iran. Ba niyo khabaya-i a Matoro Iyo so tao a Diyadag o Allah? A sadun sa Dadagun o Allah, na Dingka dun Mito-on sa lalan."},{"id":89,"translation":"89. Miyashingayo iran a oba Kano bo Pagongkir, sa lagid o Kiya-Ongkir iran, na mabaloi Kano a Mulagilagid: Na di Kano kiran khowa sa manga Panarigan taman sa di siran tomogalin ko lalan o Allah. Na o talikhod siran, na Pa­miyaga Niyo siran go Pamonowa Niyo siran apiya anda Niyo siran mato-on; go di Kano kiran khowa sa Panarigan go Tabanga;-"},{"id":90,"translation":"90. Inonta so siran a Magapas ko pagtao a adun a Pasad Iyo a go siran, o di na Miyakaoma siran Rukano a ini gagut o manga rarub iran o ba siran Rukano Pakimbo­nowai o di na ba siran Pakimbono­wai ko pagtao iran. Na o kabaya o Allah, na Mata-an a Kaphakipan­garasiyan Kano Niyan kiran, na Makimbonowai siran Rukano dun: Na o awata Kano iran a di siran Rukano Makimbonowai, go idolon niran Rukano so Kalilintad, na da-a ini sunggai Rukano o Allah a okit kiran (ko Kapakimbonowai)."},{"id":91,"translation":"91. Khato-on Niyo dun a manga pud a tao a kabaya iran a Kapaka­sasariga iran Rukano go so Kapa­kasasariga iran ko pagtao iran: Oman siran Pakandodun ko Kapa­nakoto, na mapato siran non: Na o di Kano iran awata go diiran Rukano idolon so Kalilintad go di iran (Rukano) runun so manga Barokan niran, na Pamiyaga Niyo siran go Pamonowa Niyo siran sa sadun sa Kapukhaparowi Niyo kiran: Ka Su­kano man na singgayan Nami Su­kano kiran sa karina a Mapayag."},{"id":92,"translation":"92. Na da mapatot ko Miyara­tiyaya i ba Pamono sa Miyara­tiyaya; inonta o karibat, na sa tao a Makabono sa Miyaratiyaya a da mbaba-a, na Makaphumaradika sa isa a Oripun a Miyaratiyaya, go diyat a ibugai ko Tonganai o Miya­bono, inonta o ba iran non Shadu­ka-an. Na amai ka (so Miyabono na) pud ko pagtao a ridowai Niyo, a sukaniyan na Mapaparatiyaya, na Makaphumaradika (so Miyamono) sa isa a Oripun a Mapaparatiyaya. Na amai ka (so Miyabono na) pud ko pagtao a adun a Pasad Iyo a go siran, na Diyat a ibugai ko Tonga­ nai niyan, go Kapumaradika sa isa a Oripun a Mapaparatiyaya. Na sa tao a da-a mato-on niyan (a Oripun) na Kaphowasa sa dowa Olan a ma­kathondog a dowa oto: Kathaobat a pho-on ko Allah: Na tatap a so Allah na Mata-o, a Maongangun."},{"id":93,"translation":"93. Na sa tao a Mamono sa Miyaratiyaya a pimbaba iyan, na aya balas iyan na so Naraka Jahan­nam, kakal ro-o: Go Kararangitan o Allah sukaniyan go Pumorka-an Niyan, go Thitiyagaran Niyan sa siksa a Mala."},{"id":94,"translation":"94. Hai so Miyamaratiyaya! lgira-a lomiyalakao Kano sa lalan ko Allah, na pangamad Kano, go di Niyo Putharowa ko tao a ini alao niyan Rukano so Salaam: I kuna a ba ka Mapaparatiyaya! Sa tontot Iyo ko Ka-adilan ko Kaoyagoyag ko Doniya: Ka si-i ko Allah so manga Taban a madakul. Giyoto man i Miyambutad Iyo sa paganai, na ini Kalimo Kano o Allah: Na pangamad Kano. Mata-an! A so Allah na so gi-i Niyo Nggolaola-an na Kaip lyan."},{"id":95,"translation":"95. Di magishan so khigugunuk ko Miyamaratiyaya a da-a manga ongun niran, go so Miphupurang sa lalan ko Allah a murakhus so man­ga Tamok Iran a go so manga Gi­nawa iran. Piyakalubi o Allah so Miphupurang a murakhus so man­ga Tamok iran a go so manga Ginawa iran ko khigugunuk sa Pangkatan. Na oman i isa kiran na ini diyandi-on o Allah so Mapiya: Go Piyakalubi o Allah so Miyamanagontaman ko khigugunuk sa Ba­las a Mala,-"},{"id":96,"translation":"96. Manga Pangkatan a pho-on Rukaniyan go Ma-ap go Limo. Na tatap a so Allah na Manapi, a Ma­kalimo-on."},{"id":97,"translation":"97. Mata-an! A so siran a Biyono siran o manga Malaikat a inaniyaya iran so manga ginawa Iran , na Pitharo o manga Malaikat: A antona-a i Miyambutad iyo? Pitharo iran: A aya butad ami na manga lolobai si-i ko Lopa. Pitharo oman­ga Malaikat: a ba da mabaloi so Lopa o Allah a maolad kaangkano ron makatogalin? Na siran man na aya dun a darpa iran na so Naraka Jahannam,- na Mikharatarata a khabolosan!-"},{"id":98,"translation":"98. Tabiya bo ko manga lolobai ko manga Mama, go so manga Ba­bai, go so manga Wata-a di siran Phakagaga Magantangan (sa Kapa­kaliyo iran), go di siran Phakato-on sa lalan."},{"id":99,"translation":"99. Na siran man na Matatang­kud a so Allah na Phuma-apan Niyan siran: ka aya butad o Allah na mama-apun, a Mana-pi."},{"id":100,"translation":"100. Na sa dun sa tomogalin ko lalan o Allah, na Phakato-on si-i ko Lopa sa Kha-apasan a madakul, go daya-an: Na sa tao a lomiyo a pho­-on ko Walai niyan a Thogalin ko Allah go so Sogo lyan, oriyan niyan na raotun sukaniyan o Kapatai, na Mata-an a Miyatangkud so Balas Rukaniyan si-i ko Allah: Ka aya butad o Allah na Manapi, a Maka­limo-on."},{"id":101,"translation":"101. Na igira-a Milayalayag Kano si-i ko Lopa, na da-a Dosa Niyo ko Kakasara Niyo ko Sam­bayang amai ka ikhawan Niyo o ba Kano Kamarata-i o siran a da Pamaratiyaya: Mata-an! A so da Pamaratiyaya na Miyabaloi siran a ridowai Niyo a Mapayag."},{"id":102,"translation":"102. Na igira-a shisi-i Ka kiran, na Gongka siran Phagimami ko Sambayang, na tindug so Salompok kiran sa pud Ka, go kukupiti ran so manga Goma-an niran: Na amai ka Makasodod siran, na kadun siran ko talikhodan Niyo. Na talingoma so Salompok a salakao a da Makashambayang na Shambayang siran sa pud Ka, go kukupiti ran so iktiyar iran, go so manga Goma-an niran: Miyashinganin o siran a da Pamaratiyaya, a oba Niyo bo Khaliwati so manga Goma-an Niyo go so manga Kasangkapan Niyo, na Gobatun Kano iran sa Kagobat a makaisa. Na da-a Dosa Niyo amai ka khasakitan Kano ko Oran o di na Pukhasakit Kano ko Kibutadun Niyo ko manga goma-an Niyo; na kupiti Niyo so iktiyar Iyo. Mata-an! A so Allah na Pithiyagaran Niyan so da Pamaratiyaya sa siksa a Pha­kahina."},{"id":103,"translation":"103. Na igira-a miningolalan Niyo so Sambayang, na Tatadum Niyo so Allah, ko Katitindug, go Kao-on­tod, go so Kai-iga Iyo; na igira-a lominintad Kano, na samporna-a Niyo so Sambayang: Mata-an! A so Sambayang na miyabaloi ko Miyamaratiyaya a Paliyogat a mi­ phopowakto."},{"id":104,"translation":"104. Na di Kano pulokha sa gi-i kambabanoga ko pagtao (o ridowai Niyo): Ka o makathatalogudam Kano, na Mata-an! A siran na Ma­kathatalogudam sa lagid o Kapa­kathatalogudam Iyo; go Kha-arap Iyo ko Allah, so di iran kha-arap. Na aya butad o Allah na Mata-o, a Maongangun."},{"id":105,"translation":"105. Mata-an! A Sukami na In­itoron Ami Ruka (Ya Muhammad) so Kitab a (Miyakapayag ko) Bu­nar, ka-an Ka Mikokom ko manga Manosiya, so Piyakikunal Ruka o Allah: Na o ba Ka mabaloi a man­anandig ko Mamakadodorata;"},{"id":106,"translation":"106. Go Panguni Ka sa Ma-ap ko Allah; Mata-an! A so Allah na aya butad Iyan na Manapi, a Ma­ kalimo-on."},{"id":107,"translation":"107. Go di Ka Pakipuphapawala sa linding ko siran a Pundoratun niran so manga ginawa iran; Mata­ an! A so Allah na di Niyan khabaya-an so tao a aya butad iyan na Makadodorata a Baradosa;"},{"id":108,"translation":"108. Puphaguma siran ko manga Manosiya, na di siran Phaguma ko Allah, a Sukaniyan na katawan Ni­yan siran gowani a gi-i ran mbaba­sagawi-inan Magantangan, so di Phakasowat a Katharo: Na so Allah na tatap a so gi-i ran Nggolaola-an na katawan Niyan."},{"id":109,"translation":"109. Ah! Na sukano wai na Miyakiphapawala kano sa linding kiran si-i ko Kaoyagoyag ko Do­niya; na antawa-onon i Makapawal ko Allah sa linding kiran ko Alon­gan a Qiyamah, ba-adun a tao a khabaloi a Khasarigan niran?"},{"id":110,"translation":"110. Na sa tao a Makanggolaola sa Maarata odi na ma-aniyaya niyan ginawa niyan oriyan na Manguni sa Ma-ap ko Allah, na Khato-on niyan so Allah a Manapi, a Makalimo-on."},{"id":111,"translation":"111. Na sa tao a Nggalubuk sa Dosa,Na Aya dun a gi-i niyan Minggalbuk sa Dosa na so ginawa Niyan; Katatap a so Allah na Mata-o,a Maongangun."},{"id":112,"translation":"112. Na sa tao a Nggalubuk sa Kasala-an o di na Dosa oriyan ni­ yan na idi-il iyan noto ko di sala, na Sabunar a miyaka-awid sa Tumpo go Dosa a Mapayag."},{"id":113,"translation":"113. Na o da so Gagao Ruka o Allah go so Limo lyan, na Mata-an a Piyagungutan o salompok kiran a Kandadaga iran Ruka. Na da-a Khadadag iran a rowar ko manga ginawa iran, go da-a Khibinasa iran Ruka a maito bo. Na Piyakatoron Ruka o Allah so Kitab go so On­gangun go Inindao Niyan Ruka so Dingka katawan: Ka aya butad o Gagao Ruka o Allah na Mala."},{"id":114,"translation":"114. Da-a Mapiya a matatago ko madakul ko Bitiyara iran: Inonta sa tao a Somiyogo sa Kashaduka o di na Adat a Mapiya o di na so Ka­puthanora ko manga Manosiya: Na sa dun sa Nggolaola ro-o, sa singanin ko manga Kasosowat o Allah, na Mbugan Nami dun sa Balas a Mala."},{"id":115,"translation":"115. Na sa dun sa Sorangun ni­yan so Rasul ko oriyan o Kiyapayagon o Torowan, go Komudug sa salakao ko okit o Miyamaratiyaya, na Paka-antapun Nami Sukaniyan ko inantapan niyan, go Pakasolu­dun Nami sukaniyan ko Naraka Jahannam,-a Mikharatarata a kha­bolosan!"},{"id":116,"translation":"116. Mata-an! A so Allah na di Niyan Punapin so Kapakisakotowi Ron; na Punapin Niyan so salakao ro-o si-i ko tao a kabaya lyan: Na sa dun sa tao a Pakisakotowan ni­yan so Allah, na Sabunar a Miya­dadag sa Kadadag a mawatan."},{"id":117,"translation":"117. Da ko Pushimba-an niran a salakao ko Allah, inonta na manga Babai (A Barahala): Go da ko Push­imba-an niran inonta na Shaitan a gi-i mbinasa!"},{"id":118,"translation":"118. Pimorka-an sukaniyan o Allah, na Pitharo iran: A Mata-an a khowa ko dun ko manga Oripun Ka sa Kipantag a Mapupunto;"},{"id":119,"translation":"119. Go Mata-an ka Dadagun ko siran ndun, go igudi akun ndun ko manga poso iran so ribat; go Sogo­-on ko siran ndun na pamotolun niyan ndun so manga Tangila o manga Ayam, go Sogo-on ko siran ndun na Pamagalinun niran ndun so manga Kaadun o Allah. Na sa dun sa tao a kowa-an niyan so Shaitan a Panarigan a salakao ko Allah, na Sabunar a Miyalogi sa Kalogi a Mapayag."},{"id":120,"translation":"120. Pumbugan niyan siran sa pasad, go ipunggudi iran ko manga poso iran so ribat; na da-a ipumbu­gai kiran a Pasad o Shaitan a rowar sa limpangan."},{"id":121,"translation":"121. Siran man na Darpa iran so Naraka Jahannam, go da-a Khato­on niran a Milidason."},{"id":122,"translation":"122. Na so Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga Pipiya,­ na Phakasoludun Nami siran ndun ko manga Sorga, a Puphamangon­das ko kababa-an niyan so manga Lawasaig,- kakal siran ro-o sa day­on sa dayon. Diyandi o Allah a di Pundorat, na ba-adun a Makalawan a Bunar ko Allah sa Katharo?"},{"id":123,"translation":"123. Kuna a ba si-i ko manga ongaya iyo, go kuna a ba si-i ko manga ongaya o adun a Kitab iyan: Ka sadun sa Nggalubuk sa Marata, na imbadalon. Go da-a mato-on niyan a salakao ko Allah a Panar­igan, go Tabanga."},{"id":124,"translation":"124. Na sa tao a Nggalubuk ko manga Pipiya,- Mama o di na Babai- a sukaniyan na Mapapara­tiyaya, na siran man i Phamakaso­lud ko Sorga, go da-a Masalimbot kiran a ishan bo o puso o od a Qormah."},{"id":125,"translation":"125. Na ba-adun a tao a Maka­ lawan sa Kapiya i okit ko Kapagi­nutao ko tao a ini Shalimbotawan niyan a ginawa niyan si-i ko Allah, a sukaniyan na Phipiyapiya, go kidu­giyan so okit o Ibrahim a tomata­liyadok ko Bunar? Na Kinowa o Allah so Ibrahim a Bolayoka."},{"id":126,"translation":"126. Na ruk o Allah so shisi-i ko manga Langit go so shisi-i ko Lopa: Ka aya butad o Allah na katawan Niyan so langowan taman."},{"id":127,"translation":"127. Na Pakiphagosai ran Ruka so Makapantag ko manga Babai Tharowangka: A so Allah na Puphagosa-in Niyan Rukano so Makapantag kiran: Go so Ka­ puphangadi-an Rukano ko Kitab, Makapantag ko manga ilo ko manga Babai a siran na di Niyo kiran imbugai so Miyatangkud a ruk iran, go Pukababayaaniyo so kapangaroma-a niyo kiran, Go so manga lolobai ko manga Wata: Go so Kathandinga na Niyo ko manga ilo sa Kapagi­nontolan. Na sa dun sa Manggo­laola Niyo a Mapiya, na Mata­ an! A so Allah na tatap a kata­ wan Niyan noto."},{"id":128,"translation":"128. Na amai ka adun a Babai a inikawan niyan ko Karoma niyan so Karupo iron o di na so kari­mung iyan, na da-a Dosa iran o mba-al siran sa Pasad ko katata­nor; na so Kaphasada i tomo (a di so Kambulag); ka Wara-an o man­ga ginawa so kala-a inam a sarta a Kaligut. Na amai ka Phiyapiya kano go Mananggila kano, na Mata-an! A so Allah na tatap a so gi-i nyo Nggolaola-an na Kaip lyan."},{"id":129,"translation":"129. Na di niyo dun Magaga i ba niyo Mapakathimbang so manga Karoma Niyo, apiya i Kapanagon­taman Niyo: Na di Kano Pushora­mig sa tanto a Kashoramig, sa indarainon Niyo so Karoma Niyo sa lagid o ma-a alangalang. Na o Phapasada kano, go Mananggila kano, na Mata-an! A so Allah na aya butad lyan na Manapi, a Ma­kalimo-on."},{"id":130,"translation":"130. Na amai ka Mbulag siran, na mbugan o Allah so oman i isa kiran ko Kakawasa-an Niyan: Ka aya butad o Allah na Maginawa, a Maongangun."},{"id":131,"translation":"131. Na ruk o Allah so shisi-i ko manga Langit go shisi-i ko Lopa. Na Sabunsabunar a ini Sogo Ami ko siran a bigan ko Kitab ko Miya­ onaan Niyo, a go sukano a Onoti Niyo so Allah. Na o di Kano Para­tiyaya, na Mata-an! A ruk o Allah so shisi-i ko manga Langit go so shisi-i ko Lopa, go aya butad o Allah na da-a Mapushinganin Ni­ yan, a Puphodin."},{"id":132,"translation":"132. Go ruk o Allah so shisi-i ko manga Langit go so shisi-i ko Lopa, go Kiyasana-an so Allah a Sasari­gan."},{"id":133,"translation":"133. O Kabaya lyan, na Khai­lang kano Niyan, Hai manga Man­osiya! Go Phaka-adun sa manga salakao; ka aya butad o Allah na Khagaga Niyan noto."},{"id":134,"translation":"134. Na sa tao a aya kabaya iyan na so Balas sa Doniya, na si-i ko Allah so Balas sa Doniya a go sa Akhirat: Ka aya butad o Allah na Puphakanug, a Puphakailai."},{"id":135,"translation":"135. Hai so Miyamaratiyaya! mbaloi Kano a Khipamamayandug ko Kapaginontolan, a manga saksi Makapantag ko Allah, apiya pun si­ i Phakatana ko manga Ginawa Niyo, o di na' so Mbala a Lokus, go so manga Dadasug, amai ka (so Pushaksi-an na) Kawasa o di na Miskin: Na so Allah i mona sa dowa oto. Na di Niyo Pagonoti so kabaya a ribat, ka Makasilai Kano, na amai ka Pamingigun Niyo o di na munda Kano, na Mata-an! A so Allah na tatap a so gi-i Niyo Ngo­ laola-an na Kaip lyan."},{"id":136,"translation":"136. Hai so Miyamaratiyaya! Paratiyaya-a Niyo so Allah go so Sogo lyan, go so Kitab a so Initor­on Niyan ko Sogo lyan go so Kitab a so Initoron Niyan gowani. Na sa dun sa di Maratiyaya ko Allah, go so manga Malaikat lyan, go so manga Kitab Iyan, go so manga Sogo Iyan, go so Alongan a Maori, na Sabunar a Miyadadag sa Kada­dag a Mawatan."},{"id":137,"translation":"137. Mata-an! A so Miyamar­atiyaya, oriyan niyan na Miyamangongkir , oriyan na Miyamaratiyaya, oriyan niyan na Miyamangongkir, oriyan niyan na Piyakaoshor iran so Kaongkir,-na di Patot ko Allah i ba Niyan siran Napi-i go ba Niyan siran Nggona­na-owa sa lalan."},{"id":138,"translation":"138. Puphanotholangka ko man­ga Monapik a Mata-an! A adun a bagiyan niran a siksa a Malipudus;-"},{"id":139,"translation":"139. A siran na Pukhowa-an nir­an so da Pamaratiyaya a manga Panarigan a inilubi ran ko Miya­maratiyaya: Ba iran Pushinganina si-i kiran noto so Munang? Na Mata-an! A so Munang na ruk o Allah langon."},{"id":140,"translation":"140. Na Sabunar a Initoron Ni­yan rukano ko Kitab, a amai ka Manug iyo so manga Ayat o Allah a Phagongkirun Sukaniyan go gi-i Shomanun, na di Kano Pagontod ko obai ran taman sa di siran to­mupas ko Bitiyara a salakao rukaniyan: Mata-an! A sukano na sa maoto na ishan niran. Mata-an! A so Allah na Thimo-on Niyan so manga Monapik go so manga Ka­pir- si-i ko Naraka Jahannam lan­gon:-"},{"id":141,"translation":"141. Siran na dadara-an Kano iran: Na o adun a Mambagiyan Niyo a Da-ag a pho-on ko Allah, na Tharo-on niran: A ba kami Niyo di manga pud?- Na o adun a mam­bagiyan o da Pamaratiyaya a Kapa­kataban, na Tharo-on niran: A ba ami Sukano da Mapakapugus, go ba ami Sukano da Malinding ko Miyamaratiyaya? Na so Allah na Khokomun kano Niyan ko Alongan A Qiyamah. Na da dun a isung­gai o Allah ko da Pamaratiyaya ko Miyamaratiyaya a okit."},{"id":142,"translation":"142. Mata-an! A so manga Mon­apik- na Pulimpangun niran so Allah, a Sukaniyan i Mbadal ko Limpangan niran: Igira-a Tominindug siran ko Sambayang, na To­mindug siran a Khibobokulun, Maki-ilaila-in siran ko manga Man­osiya, sa di iran Tataduman so Al­lah inonta so maito;"},{"id":143,"translation":"143. Ma-a alangalang siran ko pagulutan noto-da siran ko siranaya (a Miyamaratiyaya) go da sir­an ko siran noto (a manga Kapir). Na sa dun sa Dadagun o Allah,- na Dingka dun mito-on sa lalan."},{"id":144,"translation":"144. Hai so Miyamaratiyaya! Di Niyo khowa-a so da Pamaratiyaya a manga Panarigan a ilubi niyo ko Miyamaratiyaya: Ba niyo kabaya a sunggayan niyo so Allah sa Karina rukano a Mapayag?"},{"id":145,"translation":"145. Mata-an! A so manga Mon­apik na si-i ko Darpa a Pithamanan a mababa ko Naraka: Go Dingka siran ndun Mito-on sa Phanana­bang;-"},{"id":146,"translation":"146. Inonta so siran a Mithatao­bat, go Miphipiyapiya, go kipitan niran so (Kitab o) Allah, go Tiyola­bos iran so okit iran ko Kapaginu­tao a ruk o Allah: Na siran man i pud o Miyamaratiyaya. Na mbugan ndun o Allah so Miyamaratiyaya sa Balas a Mala."},{"id":147,"translation":"147. Di Punggolaola-an o Allah i ba Kano Niyan siksa-a, o Panalamat Kano go Maratiyaya Kano: Ka aya butad o Allah na Masalamatun, a Mata-o."},{"id":148,"translation":"148. Di Khabaya-an o Allah so kipakatanogun ko Marata a Katharo, inonta so tao a Kiyasa­ limbotan; ka aya butad o Allah na Puphakanug, a Mata-o."},{"id":149,"translation":"149. O payaga Niyo so Mapiya o di na paguma-an Niyo sukaniyan o di na Muma-ap Kano ko Marata, na Mata-an! A so Allah na aya butad lyan na Mama-apun, a Phakagaga."},{"id":150,"translation":"150. Mata-an! A so da Pamara­tiyaya ko Allah go so manga Sogo lyan, go kabaya iran a Pakambida­an niran so Allah go so manga Sogo lyan, go gi-i ran Tharo-on: A Pa­paratiyaya-an nami so saba-ad go o Ongkirun nami so saba-ad: Go ka­baya iran a Makamba-al siran ko Pagulutan noto sa okit,-"},{"id":151,"translation":"151. Siran man na siran so da Pamaratiyaya a titho; na Pithiyagar­an Nami so da Pamaratiyaya sa siksa a Phakahina."},{"id":152,"translation":"152. Na so Miyamaratiyaya ko Allah go so manga Sogo lyan go da­ a inibida iran a isa bo ko siran noto (a manga Rasul), na siran man na imbugai Niyan kiran ndun so man­ ga Balas kiran: Ka aya butad o Allah na Manapi, a Makalaimo-on."},{"id":153,"translation":"153. Phangunin Ruka (Ya Mu­hammad) o Tiyoronan ko Kitab a Pakatoronan Ka siran sa Kitab a pho-on ko Langit: Na Sabunar a Piyanguni ran ko Musa so Mala a di giyoto, sa Pitharo iran: A Paki­-ilain Ka rukami so Allah sa Ma­payag, na Piyolang siran o Luthi sabap ko Kiyandarowaka iran. Ori­yan niyan na kinowa iran so Sapi (a katohanan) ko oriyan o Kiyapaka­ talingoma kiran o manga Rarayag a Karina; na Pima-ap Ami kiran noto; go bigan Nami so Musa sa Karina a Marayag."},{"id":154,"translation":"154. Go ini Poro Ami ko Kapor­owan niran so Palao sabap ko Kinindiyandi-in kiran; go Pitharo Ami kiran: A solud kano ko Pinto (o Baital Muqaddas) sa Pangangalim­ baba-an kano; go Pitharo Ami kir­ an: A di kano Phumalawani ko Alongan a Sapto. Na kominowa Kami kiran sa diyandi a Mapunud."},{"id":155,"translation":"155. Na (Pimorka-an Nami siran) sabap ko Kiyabarungkasa iran ko diyandi iran; go so Kiyaongkira iran ko manga Ayat o Allah; go so Kiyabonowa iran ko manga Nabi sa di ontol; go so Kiyatharowa iran: Sa so manga poso ami na Mapupu­no;- kuna, ka Piyatri o Allah suka­ niyan sabap ko Kiya-ongkir iran, ka da-a Mapaparatiyaya kiran a rowar ko maito;-"},{"id":156,"translation":"156. Go sabap ko Kiya-ongkir iran; go so Kiyatharowa iran ko Maryam ko tumpo a Mala;"},{"id":157,"translation":"157. Go so Katharo iran: Sa Mata-an! A Miyapatai ami so Al­ Masih Isa a Wata o Maryam, a sogo o Allah;- a da iran Mapatai, go da iran Masola Sukaniyan, ogaid na Piyakalingo siran, na Mata-an! A siran a da-on Pagayonayon na miyatago siran ndun ko Anganan­gan Rukaniyan, da-a katawi ran non a rowar sa Kaonot sa arangan, ka Matatangkud a da iran Mabono Sukaniyan:-"},{"id":158,"translation":"158. Kuna, ka ini Poro Sukani­yan o Allah si-i ko Hadapan Niyan; ka aya butad o Allah na Mabagur, a Maongangun;-"},{"id":159,"translation":"159. Go da (a isa bo) ko Tiyor­onan ko Kitab a ba-on ndi Paratiyaya ko da Niyan pun Kapatai; go sa Alongan a Qiyamah na mabaloi kiran a Saksi;-"},{"id":160,"translation":"160. Na sabap ko da Kapaginon­tolan o siran a manga Yahodi na Kiyaram Ami kiran so manga Pi­piya a Kiyalal kiran;- go sabap ko Kiyapangalang iran ko lalan o Al­lah sa Madakul;-"},{"id":161,"translation":"161. Go so Kapuphakaya iran ko Kapuriba, a Sabunar a ini Sapar kiran noto; go so Kaphagaraba iran ko manga Tamok o manga Mano­siya sa di ontol;- na Pithiyagaran Nami so da kiran Pamaratiyaya sa siksa a Malipudus."},{"id":162,"translation":"162. Ogaid na so Mithatakna ko Kata-o a pud kiran, go so Miyamar­atiyaya, na Paparatiyaya-an niran so (Kitab a) Initoron Ruka (Ya Muhammad) go so Initoron ko Miya-onaan Ka: Go lpuphamayan­dug iran so Sambyang go Puthona­in niran so Zakat go Paparatiyaya­an niran so Allah go so Alongan a Maori: Na siran man na Mbugan Nami siran ndun sa Balas a Mala."},{"id":163,"translation":"163. Mata-an! A Sukami na ln­ilahaman Nami Suka (Ya Muhammad), sa lagid o Kiyailahami Ami ko Nuh go so manga Nabi ko Miya­ oriyan Niyan: Go Inilahaman Nami so Ibrahim, go so Ismail, go so Ishaq, go so Yaqoub, go so Mba­wata-an Niyan, go so Isa, go so Ayyub, go so Yunus, go so Haroun, go so Sulaiman, go inibugai Ami ko Dawood so Zaboor."},{"id":164,"translation":"164. Go (Somiyogo Kami sa) manga Sogo a andang a Miyapanothol Ami Siran Ruka gowani; go manga Sogo a da-a Mi Siran Ruka Mapanothol;- na Inimbitiyara-i o Allah so Musa sa Samporna a Kam­bitiyara-i;-"},{"id":165,"translation":"165. Manga Sogo a Puphama­nothol sa Mapiya go Puphamakaiktiyar , ka-an nda-a khabaloi a Daowa omanga Manosiya, si-i ko Allah, ko oriyan o manga Sogo: Ka aya butad o Allah na Mabagur, a Maongangun."},{"id":166,"translation":"166. Ogaid na so Allah na Sha­saksi-an Niyan so Initoron Niyan Ruka (Ya Muhammad) a Initoron Niyan si-i ko Kata-o Niyan go so manga Malaikat na Shasaksi-an Niran: Na Khasana-an so Allah a Saksi."},{"id":167,"translation":"167. Mata-an! A so da Pamara­tiyaya go Miyangalang siran ko lalan o Allah , Na Sabunar a Miyadadag siran, sa Kadadag a Mawatan."},{"id":168,"translation":"168. Mata-an! A so da Pamara­tiyaya go da Pamaginontolan,-na da Mapatot ko Allah i ba Niyan siran Napi-i go ba Niyan siran Torowa sa lalan-"},{"id":169,"translation":"169. Inonta so lalan ko Naraka Jahannam, sa kakal siran non sa dayon sa dayon. Na Miyabaloi oto si-i ko Allah a malbod."},{"id":170,"translation":"170. Hai manga Manosiya! Sabu­nar a Minitalingoma rukano o Sogo so Bunar a pho-on ko Kadnan niyo: Na Paratiyaya-a Niyo: Ka aya ru­kano Mapiya. Na o di niyo Para­tiyaya-a, na Mata-an! A ruk o Allah so shisi-i ko manga Langit a go so Lopa: Ka aya butad o Allah na Mata-o, a Maongangun."},{"id":171,"translation":"171. Hai Tiyoronan ko Kitab! Di niyo Phanongkili so Agama niyo: Go da-a Putharowa niyo Makapan­tag ko Allah a rowar ko Bunar. So Al-Masih Isa a Wata o Maryam na matag Sogo o Allah, go Katharo Iyan, na initumo Niyan ko Mar­yam, go Niyawa a pho-on Rukani­yan: Na Paratiyaya-a niyo so Allah go so manga Sogo Iyan. Na di Niyo Putharowa a tulo (a Tohan): Gunu­ ki niyo: Ka aya rukano Mapiya: So Allah na aya bo Tohan a Isa Isa: Mawatan non o ba-adun a mabaloi a Wata Iyan. Ruk Iyan so shisi-i ko manga Langit go so shisi-i ko Lopa. Na Kiyasana-an so Allah a Sasarigan."},{"id":172,"translation":"172. Di dun iphunama o Al-Ma­sih a kababaloi Niyan a Oripun o Allah, go di iphunama o manga Malaikat a manga dadasug: Ka sa dun sa lpunama niyan so Kao-or­ipun niron o Allah go Mumarata­bat,- na timo-on Niyan siran ndun si-i ko Hadapan Niyan langon."},{"id":173,"translation":"173. Na so puman so Miyamar­atiyaya go Pinggalubuk iran so manga Pipiya, na ithoman Niyan Kiran sa Tarotop so manga Balas Kiran,- go omanan Niyan Siran ko Kakaya-an Niyan: Na so puman so Minanama go Mimamaratabat, na shiksa-an Niyan siran sa siksa a Malipudus; go da-a Mato-on niran a bagiyan niran a salakao ko Allah, a Panarigan go da-a Phananabang."},{"id":174,"translation":"174. Hai manga Manosiya! Sabu­nar a adun a Miyakaoma Rukano a Karina a pho-on ko Kadnan Niyo: Go Piyakatoronan Nami Sukano sa Sindao a Maliwanag."},{"id":175,"translation":"175. Na so puman so Miyamar­atiyaya ko Allah, go Tikhus iran non,-na Pakasoludun Niyan siran ndun ko Limo a pho-on Rukaniyan go Kakaya-an, go Thoro-on Niyan siran si-i Rukaniyan ko lalan a Ma­titho."},{"id":176,"translation":"176. Phaki-osai siran Ruka: (Ya Muhammad). Tharowangka: A so Allah na Phagosa-in Niyan rukano so Makapantag ko da-a Lokus lyan go da-a Moriyatao niyan. Amai ka so Mama na Matai, a da-a Wata iran, na adun a Babai niyan na bagiyan niyan so Midiya (ko Ta­ mok) ko Miniganat iyan: Go suka­ niyan (a Mama) na Khawarisan niyan (so Kiyaganatan o Babai ni­yan) o da-a Wata iran: Na amai ka dowa a Babai, na bagiyan niyan so dowa ko tulo ba-ad ko Miniganat iyan: Na amai ka siran na Magari­ ari a manga Mama go manga Babai, na Bagiyan o isa a Mama so lagid o kipantag o dowa a Babai. Pupha­karayagun rukano o Allah, ka o ba kano Madadag. Na so Allah na so langowan taman na Katawan Ni­yan."}]},{"id":5,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Hai so Miyamaratiyaya! To­manun niyo so manga diyandi (a maka-o ontol). Piyakai rukano so Binatang a manga Ayam, inonta so Pukhabatiya rukano: Liyo ko piya­kai niyo ko Kapanganop ko kapagi­-ikram iyo: Na Mata-an! A so Allah na Ipukhokom Iyan so kabaya lyan."},{"id":2,"translation":"2. Hai so Miyamaratiyaya! Di niyo Pundarowaka-i so manga Tan­da o Allah, go so Olanolan a Paga­-adatan, go so manga Pamumuga­yan, go so manga to-os, go so Pu­phamanong ko Walai a Paga­-adatan, a Pumbabanog siran sa Ris­khi a pho-on ko Kadnan niran go Kasosowat. Na amai ka makaipos kano (ko Kapagikram) na Panga­nop kano (o kabaya iyo), na o ba rukano makagawi so rarangit ko pagtao sa kiyalangi ran rukano ko Masjid Al-Haram ko kapakambaal iyo sa rido. Na thatabanga kano ko mapiya, go so Kapananggila, go di kano Puthatabanga ko dosa go so Kapuriridowai: Go kalukun niyo so Allah: Ka Mata-an! A so Allah na mailot i kandadanug."},{"id":3,"translation":"3. Hiyaram rukano so (kakana ko) Miyatai (a da Masombali), go so rogo (a tomiyoga), go so Sapo o Baboi, go so ini Panambai ko sala­kao ko Allah; go so Miyapukul, go so Bintol, go so Miyaolog , go so Sinidong; go so Piyagudasan o Bi­natang a Mawarao, inonta so Miya­ sombali iyo (a riya-otan sa Niyawa), go so Siyombali makapantag ko manga Barahala, go so Kipurimar­un niyo ko manga Azlam: Giyoto man na kapanongklid. Sa Alongan na-i na kiyada-an sa panginam so da Pamaratiyaya (ko kabinasa-a) ko Agama niyo: Na di niyo siran kha­lukun, na Sakun i kalukun niyo. Sa Alongan nai-na Tiyarotop Akun rukano so okit iyo ko Kapaginutao, go Siyamporna Akun rukano so Limo Akun; go pinili Akun rukano so Islam a Agama (a okit ko Kapa­ ginutao). Na sa tao a kasungutan ko Ongos, a kuna a ba mithibaba ndo­sa, na Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":4,"translation":"4. lpagisha iran Rka o antona-a i piyakai kiran. Tharowangka: A piyakai rukano so manga pipiya: Go so Minipangundao niyo ko Pu­phamakapali a bababusun niyo a Pukhipangundao niyo kiran so ini Pangundao rukano o Allah: Na kangkano ko miyadakup iran ruka­no, go aloya niyo ron so ngaran o Allah: Go kalukun niyo so Allah; Mata-an! A so Allah na maga-an i Kapagitong."},{"id":5,"translation":"5. Sa Alongan na-i na piyakai rukano so manga pipiya. Na so siyombali o siran a bigan ko Kitab na Halal rukano, go so siyombali iyo na Halal kiran; go (Piyakai ru­kano) so manga Bilangatao ko Miya maratiyaya a manga bai, go so manga bilangatao ko manga bai ko siran a bigan ko Kitab, ko miya­onaan niyo,- igira minibugai niyo­ kiran so manga Mahar iran, sa titho kano a miya mangaroma a kuna a ba kano Pushisina sa Mapayag, go kuna a ba kano phamangowa sa manga bolayoka ko Kashina a masolun. Na sa dun sa Khapir ko oriyan o Paratiyaya, na Sabunar a miyailang so galubuk iyan, go sukaniyan si-i sa Akhirat na pud ko Miyangalologi (a manga tao ko Naraka)."},{"id":6,"translation":"6. Hai so Miyamaratiyaya! Igira ithindug iyo so Sambayang, na ona­bi niyo so manga Paras iyo, go so manga lima niyo taman ko manga siko; go sapowa niyo so manga Olo niyo; go (onabi niyo) so manga ai niyo taman ko dowa boko a ai. Na amai ka madidiyonob kano, na Phaigo kano. Na o Pukhakasakit kano, o di na kapantagan kano sa lakawan, o di na miyakaoma so isa rukano a pho-on ko diyamban, o di na minipurorada iyo so manga Ba­bai, go da-a khatoon niyo a ig, na thayamom kano sa botha a Soti, na sapowa niyo ron so manga Paras iyo, go so manga Lima niyo. Kuna a ba kabaya o Allah i ba kano Niyan sunggai sa marugun, na ogaid na aya kabaya lyan na an kano Niyan Masoti, go a Niyan Matarotop so Limo iyan rukano, ka-an kano Makapanalamat."},{"id":7,"translation":"7. Na Tadumi niyo so Limo ru­kano o Allah, go so diyandi lyan, a so ini diyandi lyan rukano, gowani ko Tharo-on niyo: A Piyamakinug Ami go Inonotan nami: Na kalukun niyo so Allah; Mata-an! A so Allah na katawan Niyan so shisi-i ko manga rarub (a manga pamikiran)."},{"id":8,"translation":"8. Hai so Miyamaratiyaya! Mba­loi kano a Khipamamayandug ko (manga kabunar o) Allah, a manga saksi kano ko Kapaginontolan, na o ba rukano makagawi so rarangit ko pagtao ko di niyo Kapakapagi­nontolan. Paginontolan kano: Ka giyoto i lubi a marani ko Kapan­gongonotan: Na kalukun niyo so Allah. Mata-an! A so Allah na Kaip Iyan so gi-i niyo nggolaola­-an."},{"id":9,"translation":"9. Ini diyandi o Allah ko siran a Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga Pipiya, a adun a bagiyan niran a Ma-ap go Balas a lubi a Mala."},{"id":10,"translation":"10. Na so da Pamaratiyaya go Piyakambokhag iran so manga Ayat Ami, na siran man i manga tao ko Naraka Jahim."},{"id":11,"translation":"11. Hai so Miyamaratiyaya! Ta­dumi niyo so Limo rukano o Allah gowani ko mapamikir o pagtao a Pagolangun niran rukano so manga barokan niran, na inurun Niyan rukano so manga barokan niran: Go kalukun niyo so Allah. Na so bo so Allah i Sarigi o Miyamara­tiyaya."},{"id":12,"translation":"12. Na Sabunsabunar a inumba­alan o Allah so diyandi ko manga Moriyatao o Israil, go Piyakatindu­gan Nami siran sa sapolo a go dowa Nakoda. Na Pitharo o Allah: A Mata-an! A Sakun na babid iyo: Na lbut ka o Pamayandugun niyo so Sambayang, go tona-in niyo so Zakat, go Paratiyaya-an niyo so manga Sogo Akun, go babidun niyo Siran, go Pagotangan niyo so Allah sa otang a mapiya, na Mata-an a lalasun Ko rukano dun so manga dosa niyo, go Mata-an a pakasolu­dun Ko sukano dun ko manga Sor­ga a Puphamangondas ko kababa­an niyan so manga Lawasaig; na sadun sa Mongkir rukano, ko oriyan noto, na Sabunar a miyapokas ko ontol a lalan."},{"id":13,"translation":"13. Na sabap ko kiyabarungkasa iran ko diyandi kiran, na Pimorka­an Nami siran, go biyaloi Ami so manga poso iran a manga tutugas: Puphamagalinun niran so manga Katharo ko manga darpa iyan, go Piyakalipatan niran so Ontong a pud ko ini Sogo kiran; na di khada a Kapukhatokawingka ko Kandon­siyan a puphakapo-on kiran inonta so maito kiran na Pumaapingka siran, go Dapayangka: Mata-an! A so Allah na Pukhababaya-an Niyan so Miphipiyapiya."},{"id":14,"translation":"14. Na sabap sa siran na Pitharo iran: A Mata-an! A sukami na man­ga Christian, na inumba-alan Nami so diyandi kiran, na piyakalipatan niran so Ontong a pud ko ini Sogo kiran: Na Inadun Nami kiran so rido go so rarangit sa taman ko Alongan a Qiyamah. Na Phanotho­lun kiran ndun o Allah so siyowa iran."},{"id":15,"translation":"15. Hai Tiyoronan ko Kitab! Sa­bunar a miyakaoma rukano so Sogo Ami, a Puphagosai rukano ko ma­dakul ko piyaguma iyo ko Kitab, go adun a pulupasun niyan a madakul: Sabunar a adun a Miyakaoma ru­kano a pho-on ko Allah a Sindao ago Kitab a Miyakaosai (a giya Qur­-an naya),-"},{"id":16,"translation":"16. Puthoro-on o Allah sa sabap ro-o so tao a komidug ko Kasoso­wat lyan, ko manga okit ko Kali­lintad, go Puphakatogalinun Niyan siran pho-on ko manga lilibotung, si-i ko Maliwanag,- sabap sa idin Niyan, go Puthoro-on Niyan siran ko okit a Ontol."},{"id":17,"translation":"17. Sabunsabunar a Miyakapir so siran a Pitharo iran: A Mata­-an! A so Allah na so dun so Al­ Massih a Wata o Maryam. Tharowangka: Na ba-adun a tao a adun a Mapukhapa-ar iyan ko Allah a mai­to bo, amai ka kabaya lyan a bina­sa-an Niyan so Al-Massih a Wata o Maryam, go so Ina Iyan, go so tao ko Lopa sa kalangolangowan ni­yan? Na ruk o Allah so Kapa-ar ko manga Langit ago so Lopa, go so nganin a pagulutan a dowa oto. Puphangadun sa sadun sa kabaya lyan. Na so Allah na so langowan taman na Gaos lyan."},{"id":18,"translation":"18. Na Pitharo o manga Yahodi go so manga Christian: A sukami na manga Wata o Allah, go Pukhaka­babaya-an Niyan. Tharowangka: Ino kano Niyan shiksa-a sabap ko manga Dosa niyo? Kuna, ka sukano na Manosiya,- a pud ko Inadun Niyan: Punapiyan Niyan so tao a kabaya Iyan, go shiksa-an Niyan so tao a kabaya Iyan: Ka ruk o Allah so Kapa-ar ko manga Langit a go so Lopa, go so pagulutan a dowa­ nan: Go Sukaniyan ikhandodan."},{"id":19,"translation":"19. Hai Tiyoronan ko Kitab! Sa­bunar a Miyakaoma rukano so Sogo Ami, a Puphagosai rukano (ko bitikan o Agama) ko kiyarintas o manga Sogo , ka oba niyo Matharo: I da-a Miyakaoma ruka­mi a Puphamanothol sa Mapiya, go Puphamakaiktiyar: Na Sabunar a adun a Miyakaoma rukano a Pu­phamanothol sa Mapiya go Pupha­makaiktiyar. Na so Allah na so langowan taman na Gaos Iyan."},{"id":20,"translation":"20. Na gowani na Pitharo o Musa ko pagtao Niyan: Hai pagtao Akun! Tadumi niyo so Limo rukano o Allah, gowani ko porotan kano Niyan sa manga Nabi, go biyaloi kano Niyan a manga Dato, go ini bugai Niyan rukano so da-a bigan Niyan non a isa bo ko manga Ka­-adun."},{"id":21,"translation":"21. Hai pagtao Akun! Solud kano (sa Baital Moqaddas a) Iopa a Soti a so tiyangkud o Allah a ruk iyo, go di kano pumbashowi ko manga talikhodan niyo, ka makaka­soi kano a Miyangalologi."},{"id":22,"translation":"22. Pitharo iran: Hai Musa! Mata-an! A adun a matatago-on a pagtao a Puphamamundug: Go Mata-an! A sukami na di kami ron ndun sholud taman sa di siran non mawa: Na o awa siran non, na Mata-an! A sukami na phamanolud kami ron."},{"id":23,"translation":"23. Pitharo o dowa Mama a pud ko siran a ma-alukun (ko Allah) a ini Kalimo siran o Allah: Soludi niyo siran ko Pinto: Ka o solud kano ron, na Mata-an! A sukano i Phamakada-ag; go so bo so Allah i sarigi niyo o sukano na Mapapar­atiyaya kano."},{"id":24,"translation":"24. Pitharo iran: Hai Musa! Mata-an! A sukami na di kami ron ndun sholud, sa dayon sa kakaka­duni ran non, na lalakao Ka, Suka a go so Kadnan Ka, na Pakimbono­wai Kano (kiran), ka Mata-an! A sukami na si-i kami dun kakadun."},{"id":25,"translation":"25. Pitharo Iyan: Kadnan Ko! Mata-an! A Sakun na da-a Mipa­pa-ar Akun a rowar ko ginawa Ko a go so Pagari Ko: Na Pakashung­gaya-a Kamingka a go so pagtao a manga songklid!"},{"id":26,"translation":"26. Pitharo (o Allah): Na Mata­-an! A ini sapar kiran sa pat polo ragon: Na Pukhata-ata-ap siran ko Lopa: Na Dingka Pumboko-on so pagtao a manga songklid."},{"id":27,"translation":"27. Na Pangadi-ingka kiran so Totholan ko dowa Wata o Adam si-i ko bunar; gowani a Khorban siran sa Korban: Na tiyarima so pho-on ko isa sa dowa oto, na da tarima-a so pho-on ko pud iyan. Na Pitharo (o Qabil): A Mbono-on ko Suka dun. Pitharo (o Habil): A aya bo a Tharima-an o Allah na so pho­-on ko Miyamangongonotan (ko Al­lah);"},{"id":28,"translation":"28. Ibut o Olangangka rakun a barokan ka, ka Mbono-on na kong­ka, o ba ko ruka Olanga a barokan nakun sa ba ko suka bonowa: Ka Mata-an! A sakun na ikhaluk akun so Allah, a Kadnan o manga Ka­-adun."},{"id":29,"translation":"29. Mata-an! A sakun na tomo­-on ko a mikholokog ka so Dosa ko, go so Dosangka, na mabaloi ka a pud ko manga tao ko Naraka, ka giyoto i balas ko da Pamaginonto­lan."},{"id":30,"translation":"30. Na ini Pangoyaton o napso niyan a Kiyabonowa niyan ko Pagari niyan: Na Biyono iyan, na miyabaloi a pud ko Miyangalologi."},{"id":31,"translation":"31. Na Somiyogo so Allah sa Kakowak, a mangokai ko Lopa, ka phaki-ilai niyan non o andama­naya i katamboni niyan ko Bangkai i Pagari niyan. Pitharo i Qabil: Hai dowan dowan Nako! Ino ko da magaga a mabaloi ako a lagid an­gkai a Kakowak, a katambonan ko so Bangkai o Pagari ko? Na mim­baloi a pud ko Miyamakashundit."},{"id":32,"translation":"32. Sabap a makapantag ro-o: Na tiyangkud Ami ko manga Moriyatao o lsrail a Mata-an! A sa dun sa Mono ko tao a da Pamono sa tao, o di na da Paminasa ko Lopa, na lagid o ba niyan Biyono so man­ga Manosiya langon: Na sa dun sa kasabapan sa Kaoyag o tao, na lagid o ba-on mini-sabap a Kiya­oyag o manga Manosiya langon. Na Sabunsabunar a mini-oma kiran o manga Sogo Ami so manga rarayag a karina, oriyan niyan na Mata-an! A madakul kiran ko oriyan noto a titho a Mimamalawani ko Lopa."},{"id":33,"translation":"33. Aya dun a imbadal ko siran a romido ko Allah ago so Sogo Iyan, go manamar nggalubuk ko Lopa sa Kapaminasa: Na so Kapamonowa kiran, o di na so Kasola-a kiran, o di na so kapamotoli ko manga baro­kan niran go so manga ai ran sa di makapagonod, o di na so kitaogun kiran ko Lopa: Goyoto man i bagi­yan niran a Kahina-an sa Doniya, go adun a bagiyan niran sa Akhirat a siksa a Mala;"},{"id":34,"translation":"34. Inonta so siran a Mithaobat ko da niyo kiran pun kagaga-a (do­makup): Na tangkuda niyo, a Mata­ an! A so Allah na Manapi, a Ma­kalimo-on."},{"id":35,"translation":"35. Hai so Miyamaratiyaya! Ka­lukun niyo so Allah, go Puloba-an niyo so Mipakarani niyo Ron, go Panagontaman kano ko lalan Niyan: Ka-an kano Makasulang sa Maliwanag."},{"id":36,"translation":"36. Mata-an! A so siran a da Pamaratiyaya,- na apiya pun . Mata-an! A pakimbagiyan kiran so nganin a shisi-i ko Lopa langon, go dorogun a lagid iyan, ka-an niran noto miya-on (sa ginawa iran) pho­-on ko siksa ko Alongan a Qiyamah, na di kiran Matarima. Go adun a bagiyan niran a siksa a Malipudus."},{"id":37,"translation":"37. Kabaya iran a kapaka-awa iran ko Naraka, na di siran non ndun mamaka-awa: Go adun a ba­giyan niran a siksa a Tatap."},{"id":38,"translation":"38. Na so tukhao a Mama, go so tukhao a Babai, na Potoli niyo so manga barokan niran: Ka balas ko Pinggolaola iran, a danug a Thoma a pho-on ko Allah, ka so Allah na Mabagur, a Maongangun."},{"id":39,"translation":"39. Na sa tao a Thaobat ko oriyan o kiyapakasalimbot iyan, go phiyapiya, na Mata-an! A so Allah na Phakataobatun Niyan; ka Mata- an! A so Allah na Manapi, a Ma­kalimo-on."},{"id":40,"translation":"40. Bangkadi katawi a Mata-an! A so Allah i Khiruk ko Kapa-ar ko manga Langit a go so Lopa? Shiksa­-an Niyan so tao a kabaya Iyan, go Punapiyan Niyan so tao a kabaya Iyan: Ka so Allah si-i ko langowan taman na Gaos Iyan."},{"id":41,"translation":"41. Hai Rasul! o ba Ka Mapa­kamboko o siran a Puphagoradorad ko Kakhapir: A siran na Pitharo iran: A Miyaratiyaya kami sa sibo ko manga ngari iran na di Mapa­paratiyaya so manga poso iran; go pud ko siran a manga Yahodi,- a Puphamakinug siran sa pantag a Kapamamokhag,- a ipuphamakinug iran so pagtao a salakao a da siran Ruka makasong. Na Puphamagali­ nun niran so manga Katharo ko manga darpa iyan (ko oriyan ni­yan): Gi-iran Tharo-on: A o mita­lingoma rukanowa-i, na kupiti niyo sukaniyan, na o di rukanowa-i mitalingoma, na pagiktiyari niyo! Na sa dun sa kabaya o Allah a kadadag iyan, na da dun a Makha­pa-ar Ka-on ko Allah a maito bo. Siran man so di kabaya o Allah o ba Niyan masoti so manga poso iran. Adun a bagiyan niran sa Doniya a Kahina-an, go adun a bagiyan niran sa Akhirat a siksa a Mala."},{"id":42,"translation":"42. Puphamakinug siran sa pan­tag a Kapamamokhag, manga bosao sa Haram. Na o makaoma siran Ruka, na Kokomangka siran, o di na Talikhodingka siran. Na o Tali­khodingka siran, na da dun a Mibi­nasa iran Ruka a maito bo. Na o Khokomangka (siran) na Kokomun Ka kiran so Ontol. Na Mata-an! A so Allah na Pukhababaya-an Niyan so manga o Ontol."},{"id":43,"translation":"43. Na andamanaya i Kaphaki­kokom iran Ruka a shisi-i kiran so Taurat a matatago-on so Kokoman o Allah? Oriyan niyan na thalikhod siran bo ko oriyan noto; ka di siran Mapaparatiyaya."},{"id":44,"translation":"44. Mata-an! A Sukami na Ini­toron Ami so Taurat a katatagowan sa Torowan go Sindao: A Ipuphan­gokom Sukaniyan o manga Nabi, a so Mimbabayorantang (ko Allah), ko siran a manga Yahodi go (Ipu­phangokom o) manga Barasimba go so manga Olama (kiran): Sabap ko Piyakisiyap kiran a Kitab o Allah, go miyabaloi siran non a manga Saksi: Na di niyo khalukun so manga Manosiya, ka Sakun i kalukun niyo, go di niyo phamasaan so manga Ayat Akun sa arga a maito. Na sa dun sa di niyan Ikokom so Initoron o Allah, na siran man na siran i manga Kapir."},{"id":45,"translation":"45. Na ini Paliyogat Ami kiran si­-i ko Taurat: A Mata-an! A so Niya­wa na (Kitasan sa) Niyawa, go so Mata na Mata, go so Ngirong na Ngirong, go so Tangila na Tangila, go so Ngipun na Ngipun, go so manga Pali na makapukhikitasa. Na sa tao a rundanun niyan (so Kitas) na giyoto na khilalas iyan ko Dosa; na sa tao a di niyan lkokom so Initoron o Allah, na siran man na siran i manga salim­bot."},{"id":46,"translation":"46. Na Piyakatondog Ami ko manga rarad iran so Isa a Wata o Maryam, a Miyakatanto ko miya­ona a Niyan a Taurat: Go ini bugai Ami Ron so Injil: A katatagowan sa Torowan go Sindao, go Miyakatan­to ko Miyaona an Niyan a Taurat: Go Torowan go Undao a ruk o Miyamananggila."},{"id":47,"translation":"47. Na Kokomun o Tiyoronan ko Injil so Initoron o Allah a madadalumon. Na sa dun sa di niyan Ikokom so Initoron o Allah, na siran man na siran i manga songk­lid."},{"id":48,"translation":"48. Na Initoron Nami Ruka (Ya Muhammad) so Kitab ka-an Mapayag so Bunar, a Miyakatanto ko Miya-ona an Niyan a Kitab, go miyakashaksi-on: Na Kokomun Ka kiran so Initoron o Allah, go Dingka Phangonoti so manga ka­baya iran, a makaliliyo ko Miyaka­talingoma Ruka a Bunar. Oman i isa rukano na singgayan Nami sa Bitikan go okit. Na o kabaya o Allah, na Mata-an a khabaloi kano Niyan ko okit a isa, na ogaid na (Piyakambidabida kano Niyan ka) angkano Niyan katupungi ko ini bugai Niyan rukano: Na Pagora­doradi niyo so manga pipiya. Na si-i bo ko Allah so khandodan niyo langon; na Phanotholun Niyan ru­kano so da niyo Pagayonayoni;"},{"id":49,"translation":"49. Na Kokomun Ka kiran so Initoron o Allah, go Dingka Phangonoti so manga kabaya iran, go Iktiyaringka siran o ba Ka iran Mapokas ko saba-ad ko Initoron Ruka o Allah. Na o talikhod siran, na Tangkudangka a aya dun a ka­baya o Allah na ishogat lyan kiran so saba-ad ko manga Dosa iran. Na Mata-an! A madakul ko manga Manosiya a titho a manga Songklid."},{"id":50,"translation":"50. Ba so Kokoman ko masa a kada-a mulung i phuloloba-an nir­an? Go ba-adun a lawan o Allah sa kapiya i Kokoman ko pagtao a khitotomangkud?"},{"id":51,"translation":"51. Hai so Miyamaratiyaya! Di niyo khowa-a so manga Yahodi a go so manga Christian a manga Panarigan: So saba-ad kiran i man­ga Panarigan o saba-ad. Na sa dun sa pud rukano a somarig kiran na Mata-an! A sukaniyan na pud kir­an. Mata-an! A so Allah na di Ni­yan Punggonana-on so pagtao a da Pamaginontolan."},{"id":52,"translation":"52. Na Mailangka so siran a katatagowan so manga poso iran sa gudamun a puphamagapas siran kiran, a gi-i ran Tharo-on: A ipu­khaluk ami o ba kami masogat o Khisalimbago a Marugun. Na Ma­tatangkud a so Allah na imbugai Niyan so Kapakadaag, o di na Sogowan a pho-on ko Hadapan Niyan. Na mabaloi siran makapan­tag ko piyaguma iran ko manga ginawa iran a Mamakashundit."},{"id":53,"translation":"53. Na Tharo-on o siran a Miyamaratiyaya: A ba siran naya so Inishapa iran ko Allah, so Pithamanan o manga Sapa iran sa Mata-an! A siran na pud iyo dun? Miyailang so manga galubuk iran, na miyabaloi siran a manga Logi."},{"id":54,"translation":"54. Hai so Miyamaratiyaya! Sa dun sa mawa rukano ko Agama niyan, na shambiyan ndun o Allah sa pagtao a Pukhababaya-an Niyan siran go Pukhababaya-an niran Su­kaniyan,- a Mangangalimbaba-an ko Miyamaratiyaya, a thutugas ko da-Pamaratiyaya, a Mananagonta­man ko lalan o Allah, go da-a ikhaluk iran a Panginsoya o Puphan­ginsoya. Giyoto man so Gagao o Allah, A mibugai Niyan ko tao a kabaya lyan. Na so Allah na Magi­nawa, a Mata-o."},{"id":55,"translation":"55. Aya bo a Panarigan niyo na so Allah, go so Sogo lyan, go so siran a Miyamaratiyaya,-a so Ipu­phamayandug iran so Sambayang go Puthona-in niran so Zakat, a siran na Puphuroroko."},{"id":56,"translation":"56. Na sa dun sa Manarig ko Allah, go so Sogo Iyan, go so siran a Miyamaratiyaya,-na Mata-an! A so Tampil ko Allah na siran i Phamakada-ag."},{"id":57,"translation":"57. Hai so Miyamaratiyaya! Di niyo khowa-a so siran a kinowa iran so Agama niyo a kasandagan go gitagita a pud ko siran a bigan ko Kitab ko Miya-onaan niyo, go so da Pamaratiyaya, a manga Panari­gan; go kalukun niyo so Allah, o sukano na Khipaparatiyaya."},{"id":58,"translation":"58. Na igira-a ini Pananawag iyo so Sambayang, na balowin niran a kasandagan go kakayad; giyoto man na sabap sa Mata-an! A siran na pagtao a da-a manga Sabot iyan."},{"id":59,"translation":"59. Tharowangka: Hai Tiyoro­nan ko Kitab! Ba adun a isisilid iyo rukami a rowar sa Kapapara­tiyaya Ami ko Allah, a go so Initor­on Rukami, go so Initoron gowani, Na Mata-an! A kadakulan rukano na manga Songklid?"},{"id":60,"translation":"60. Tharowangka: Ba Ko sukano Phanotholi sa marata a di giyoto a balas, si-i ko Hadapan o Allah? So tao a Pimorkaan sukaniyan o Al­lah, go Kiyararangitan Niyan, go biyaloi Niyan siran a manga Amo, go manga Baboi, go Miyangongo­notan ko Tagot,- siran man i tanto a marata ibutad, go miya-awatawat ko Ontol a lalan!"},{"id":61,"translation":"61. Na igira-a miyakaoma siran Rukano, na Tharo-on niran: A Miyaratiyaya kami: A Sabunar a somiyolud siran a di Mapaparatiyaya, go Sabunar a siran na lomi­niyo siran na maoto dun. Na so Allah i lubi a Mata-o ko Pagu­ma-an niran."},{"id":62,"translation":"62. Go Pukhailaingka a madakul kiran, a Puphamagarabaya ko Dosa, go so Kapumalawani, go so Kapukhana iran ko Haram. Na miyakaratarata dun so gi-i ran Nggolaola-an."},{"id":63,"translation":"63. Ino kiran ndi shaparun o manga Barasimba go so manga Olama (kiran) so gi-i ran Katharowa ko Dosa, go so Kapukhana iran ko Haram? Miyakaratarata dun so Pushowa-an niran."},{"id":64,"translation":"64. Na Pitharo o manga Yahodi: A so Lima o Allah na Mapapatong. Na miyapatong so manga lima iran go Pimorka-an siran sabap ko Katharo iran. Kuna, ka so Mbala a Lima o Allah na Makapangon­gondaya: Pumbugai sa sadun sa ka­baya Iyan. Na Mata-an a ba dun Puphakaoman ko madakul a pud kiran so Initoron Ruka a pho-on ko Kadnan Ka sa Kapangakowala go kaongkir. Na inolog Ami kiran so rido go so Rarangit taman ko Alongan a Qiyamah. Na oman siran miyag sa Apoi ko Kapakipurido­wai, na Padungun sukaniyan o Al­lah; go mananamar siran nggalubuk ko Lopa sa Kapaminasa. Na so Allah na di Niyan Khabaya-an so Puphamaminasa."},{"id":65,"translation":"65. Na opama ka Mata-an! A so Tiyoronan ko Kitab na Miyarattiyaya siran go Miyananggila siran, na lalasun Nami kiran ndun so manga Dosa iran go Pakasoludun Nami siran ndun ko manga Sorga a Pakadarandang."},{"id":66,"translation":"66. Na opama ka Mata-an! A siran na ini pamayandug iran so Taurat, go so lnjil, go so (Qur-an a) lnitoron kiran a pho-on ko Kad­nan niran, na Mata-an! A Maka­pangondaya siran Koman ko pho-on ko kaporowan niran, go so pho­-on ko kababa-an o manga Ai ran. Adun a pud kiran a pagtao a Mo­-ontol: Na madakul kiran a Mikhar­ata-rata a gi-i ran Nggolaola-an."},{"id":67,"translation":"67. Hai Rasul! Sampa-in Ka so Initoron Ruka a pho-on ko Kadnan Ka. Na Odingka Nggolaola-a, na Dangka misampai so Sogowan Ni­yan. Na so Allah na Lilindingun Ka Niyan ko manga Manosiya. Mata­-an! A so Allah na di Niyan Punggo­nana-on so pagtao a da Pamara­tiyaya."},{"id":68,"translation":"68. Tharowangka: Hai Tiyoro­nan ko Kitab! Da-a kaputhindugan niyo a maito bo (ko Agama o Allah) taman sa di niyo Ipamayandug so Taurat, go so Injil, go so (Qur-an a) Initoron rukano a pho-on ko Kad­nan niyo. Na mata-an a ba dun puphakaoman ko madakul a pud kiran so Initoron Ruka a pho-on ko Kadnan Ka, sa Kapangakowala go Kaongkir. Na Dingka Pumboko­-on so pagtao a da Pamaratiyaya."},{"id":69,"translation":"69. Mata-an! A so siran a Miya­maratiyaya, go so manga Yahodi, go so manga Sabi-on, go so manga Christian,- na sa dun sa Mara­tiyaya-on ko Allah, go so Alongan a Maori, go nggalubuk sa mapiya,­ na da-a Pangandam iran, go di siran Makamboko (ko alongan a­ Maori)."},{"id":70,"translation":"70. Sabunsabunar a inumba-alan Nami so diyandi ko manga Moriy­atao o Israil go Siyogo-an Nami siran sa manga Sogo. Na oman ndun na Mitalingoma kiran o Sogo so di Khabaya-an o manga ginawa iran, na adun a isa ka Sagorompong (ko manga Rasul) a Piyakambo­khag iran, go adun a isa ka Sagor­ompong a Puphamono-on niran."},{"id":71,"translation":"71. Na aya tarima iran na da-a Phakambowat a tiyoba; na mimbota bungul siran; oriyan niyan na Piyakataobat siran o Allah; oriyan niyan na mimbota bungul siran so madakul kiran. Na so Allah na Phagila-in Niyan so gi-i ran Nggo­laola-an."},{"id":72,"translation":"72. Sabunsabunar a Miyakapir so siran a Pitharo iran: A Mata-an! A so Allah na so dun so Al­ Massih a Wata o Maryam. Na Pitharo o Al-Massih: Hai manga Moriyatao o Israil! Shimba-a niyo so Allah, a Kadnan Ko go Kadnan niyo. Mata-an naya! A sa dun sa Mumba-al sa Sakoto o Allah,-na Sabunar a Kiyaramon o Allah so Sorga, go darpa iyan so Naraka. Na da-a bagiyan o manga Darowaka a Phamakatabang."},{"id":73,"translation":"73. Sabunsabunar a Miyakapir so siran a Pitharo iran: A Mata­-an! A so Allah na ikatulo ko tulo (a manga Tohan): Na da-a Tohan inonta so Tohan a Isa Isa. Na o di ran gunuki so gi-i ran Tharo-on, na khasogat dun so siran a da kiran Pamaratiyaya a siksa a Malipudus."},{"id":74,"translation":"74. Ino siran ndi Puthaobat ko Allah, go siran non Panguni sa Maap? A so Allah na Manapi, a Ma­kalimo-on."},{"id":75,"translation":"75. So Al-Massih a Wata o Mar­yam na matag Sogo; a andang a miya-ipos ko miya-ona an Niyan so manga Sogo. Na so Ina Iyan na Mangingimbunar. Aya butad Iran na Pukhan Siran ko Pangunungkun. Ilayangka o andamanaya i Kapuphakarayaga Mi kiran ko manga Tanda; taros a Ilayangka o anda­manaya i Kaputhalikhod iran!"},{"id":76,"translation":"76. Tharowangka: Ino niyo Push­imba-a, a salakao ko Allah, so da-a Mipapa-ar iyan rukano a Kabinasa go Ompiya? Na so Allah,- na Suka­niyan so Puphakanug, a Mata-o."},{"id":77,"translation":"77. Tharowangka: Hai Tiyoro­nan ko Kitab! Di niyo Phanongkir­un ko Agama niyo so di Bunar, go di niyo Pagonoti so manga kabaya o pagtao a andang a Miyangadada­dag gowani,- go Miyakadadag siran sa madakul, go Miyapokas siran ko Ontol a lalan."},{"id":78,"translation":"78. Kiyamorka-an so da Pamara­tiyaya ko manga Moriyatao o Israil, a Minggolalan ko Katharo o Da­-wood ago so Isa a Wata o Maryam: Giyoto man na sabap ko Kiyandar­owaka iran go so Kiyapumalawani ran."},{"id":79,"translation":"79. Aya butad iran na da iran Thatapaosa-i so marata a Pinggolaola iran: Na Miyakaratarata dun so Pinggolaola iran."},{"id":80,"translation":"80. Puphakailai Ka sa madakul a pud kiran a Puphanarig ko siran a da Pamaratiyaya. Na Mikharatara­ta dun so minibugai kiran o manga ginawa iran a ini Kararangit kiran o Allah, go si-i ko siksa na siran na Kakal siran non."},{"id":81,"translation":"81. Opama ka Piyaratiyaya iran so Allah, go so Nabi, go so (Qur-an a) Initoron si-i rukaniyan, na di ran siran makowa a manga Panarigan, na ogaid na madakul kiran a manga Songklid."},{"id":82,"translation":"82. Khatundo o Ka dun a tanto a mailot ko manga Manosiya i Kapa­kipuridowai ko Miyamaratiyaya so manga Yahodi go so siran a Miya­manakoto; go Khatundo o Ka dun a lubi a marani kiran i Kapakinggi­nawai ko siran a Miyamaratiyaya so siran a Pitharo iran: A Mata-an! A sukami na manga Christian: Giyoto man na sabap sa Mata-an! A adun a pud kiran a manga Olama go man­ga Barasimba go Mata-an! A siran na di siran Phanakabor."},{"id":83,"translation":"83. Go igira-a Miyanug iran so Initoron ko Rasul, na Mailaingka so manga mata iran a Purarayasan a «Lo,» sabap ko Kiyakilala-a iran ko Bunar: Sa gi-i ran Tharo-on: Kad­nan nami! Miyaratiyaya kami; na Soratun Kamingka a pud ko manga saksi;"},{"id":84,"translation":"84. Go andamanaya idi ami Ka­paratiyaya-a ko Allah go so Miyaka-oma rukami a Bunar, a mai-inam ami a Kapakasoluda rukami o Kad­nan nami (ko Sorga) a pud ko pag­tao a manga Bilangatao?"},{"id":85,"translation":"85. Na ini balas kiran o Allah sabap ko Katharo iran so manga Sorga, a Puphamangondas ko ka­baba-an Niyan so manga lawasaig,­ makakakal siran ro-o. Na giyoto man i balas ko Miphipiyapiya."},{"id":86,"translation":"86. Na so siran a da Pamara­tiyaya go Piyakambokhag iran so manga Ayat Ami,- na siran man i manga tao ko Somoshokhayao a Kadug."},{"id":87,"translation":"87. Hai so Miyamaratiyaya! Di niyo Kharama so manga pipiya a Kiyalal rukano o Allah, go di kano Pumalawani: Mata-an! A so Allah na di Niyan Khabaya-an so manga Malawani."},{"id":88,"translation":"88. Na kangkano ko ini Pagupur rukano o Allah, a Halal a Mapiya; go Kalukun niyo so Allah, a so sukano na aya niyo Sukaniyan Paparatiyaya-an."},{"id":89,"translation":"89. Di rukano ishiksa o Allah so da mbaba-a ko manga Sapa iyo, na ogaid na ishiksa Iyan rukano so Kiyathibaba iyo Shapa: Na aya runding iyan, na so Kapakakana ko sapolo a manga Miskin, ko ka­tatangka-an ko Puphakikan niyo ko ta-alok rukano; o di na so Kapa­kanditara kiran; o di na Kapumar­adika sa Oripun. Na sa tao a di ron phakaba-og, na Kaphowasa sa tulo Alongan. Giyoto man i runding o manga Sapa iyo igira Mishapa kano. Na siyapa niyo so manga Sapa iyo. Lagid aya a Kapuphagosaya rukano o Allah ko manga Ayat Iyan, ka-angkano Makapanalamat."},{"id":90,"translation":"90. Hai so Miyamaratiyaya! Aya bo a (antap) o Pakaburug go so Kandarmut, go so manga Barahala, go so manga Kapurimar, na mar­shik,- ka pud ko galubuk o Shaitan: Na pakawatani niyo sukaniyan, ka­-angkano Makada-ag."},{"id":91,"translation":"91. Aya bo a ongaya o Shaitan na mitana iyan rukano so rido, go so Rarangit, si-i ko Pakaburug go so Kandarmut, go kaalangan kano niyan ko Tadum ko Allah, go so Sambayang: Na una sukano ginu­kan niyo?"},{"id":92,"translation":"92. Go Onoti niyo so Allah, go Onoti niyo so Rasul, go Pagiktiyar kano: Na o talikhod kano, na tang­kuda niyo a aya bo a Paliyogat ko Sogo Ami na so Kapamakasampai a Mapayag."},{"id":93,"translation":"93. Da ko siran a Miyamara­tiyaya go Pinggalubuk iran so man­ga pipiya i Dosa si-i ko Miyakan niran (gowani), igira-a Miyananggi­la siran, go Miyaratiyaya siran, go Pinggaluhuk iran so manga Pipiya,­ oriyan niyan na Miyananggila siran go Miyaratiyaya siran,- oriyan ni­yan na Miyananggila siran go Mi­phiyapiya siran. Na so Allah na Pukhababaya-an Niyan so Miphi­piyapiya."},{"id":94,"translation":"94. Hai so Miyamaratiyaya! Thiyoba-an kano dun o Allah si-i ko shai a pud ko Puphanganopun a pukhakawa sukaniyan o manga barokan niyo, go so manga Subat iyo, ka-an mapunto o Allah so tao a maaluk Rukaniyan a Masolun: Na sa dun sa Mumalawani ko oriyan noto, na adun a bagiyan niyan a siksa a Malipudus."},{"id":95,"translation":"95. Hai so Miyamaratiyaya! Di niyo Mbonowa so Puphanganopun ko Kapagi-ikram iyo, Na sa dun sa Mono-on rukano a thibaba-an ni­yan, na aya khibayad iyan na so lagid o Miyapatai niyan ko manga Ayam, Khakokom sukaniyan o dowa a Maontol rukano; a Pamu­mugayan a ishampai sa Kaaba, o di na Kiparat a Pangunungkun o man­ga Miskin; o di na kabaloyanan noto a Kaphowasa: Ka-an niyan kata-ami so karata o Siyowa iyan. Pima-ap o Allah so miya-ipos: Na sa dun sa pharomanan niyan noto na indanugon o Allah. Na so Allah na Mabagur, a Phapa-ar ko Kanda­danug."},{"id":96,"translation":"96. Kiyalal rukano so Kathogus ko Kalodan go so Pangunungkunon,- a Pagupur rukano a go so Puphulayalayag; na Kiyaram ruka­ no so Kapanganop ko Kalopa-an ko Masa a Kapagi-ikram iyo. Na kalukun niyo so Allah, a so Ron kano Pulimoda."},{"id":97,"translation":"97. Biyaloi o Allah so Kaaba, a so Walai a Paga-adatan, a Makapa­mamayandug ko (Kapiya-an o) manga Manosiya, go so Olanolan a Paga-adatan, go so manga Pamu­mugayan, go so manga to-os: Giyo­to man na-a niyo katokawi a Mata­ an! A so Allah na katawan Niyan so shisi-i ko manga Langit a go so shisi-i ko Lopa, go Mata-an! A so Allah na so langowan taman na katawan Niyan,"},{"id":98,"translation":"98. Tangkuda niyo a Mata-an! A so Allah na mailot i kapaniksa, go Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":99,"translation":"99. Da-a Paliyogat ko Rasul a rowar ko Kapamakasampai (o Sogowan non). Na so Allah na kata­wan Niyan so Papayagun niyo a go so Pagu-uma-an niyo."},{"id":100,"translation":"100. Tharowangka: A di ma­gishan so marata a go so Mapiya, apiya i Kiyasowata Ruka o kadakul o marata; na kalukun niyo so Allah, hai manga papantas i Akal; ka-an kano Makasulang sa Maliwanag."},{"id":101,"translation":"101. Hai so Miyamaratiyaya! Di niyo Phagisha-an so nganinganin, a o Payaga rukano, na Makaringasa rukano. Na o aya Kiphagisha-an niyo ron na so Masa a Kiputhoro­nun ko Qur-an, na Khapayag ruka­no; na Pima-ap oto o Allah: Ka so Allah na Manapi, a Matigur."},{"id":102,"translation":"102. Sabunar a ini isha oto o pagtao a miya-ona an niyo, oriyan niyan na miyabloi siran sa sabap ro­-o a manga Kapir."},{"id":103,"translation":"103. Da-a ini sunggai o Allah a Bahira: a giyo to so Ayam a pupo­tolan so tangila niyan igira mimba­wata sa madakul, go da a Saiba a giyoto so ayam a ipusunggai parabo ko manga barahalla, go da a Wasi­lah: a giyo to so ayam a oman bawata na babai, go da-a Ham: a giyoto so Mama a Pud ko Onta igira inimbawata a pho-on kombawa­ta-aniyan so madakul a Onta. na ogaid na siran a da Pamaratiyaya na iphagangkob iran ko Allah so kabokhag; na kadakulan kiran na da-a manga Sabot iyan."},{"id":104,"translation":"104. Na igira-a Pitharo kiran: A songkano si-i ko (Kokoman a) Initoron o Allah; go si-i ko Sogo: Na Tharo-on niran: A kiyatarotopan kami o kupit a kiyato-onan nami ko manga lokus ami. Ati apiya aya butad o manga lokus iran na da-a manga Mulung iran a maito bo go di siran maka-o Ontol (ko bunar)?"},{"id":105,"translation":"105. Hai so Miyamaratiyaya! Siyapa niyo so manga ginawa niyo: Da-a khibinasa rukano o tao a Miyadadag o Matoro kano. Si-i kano bo phakandod ko Allah lan­gon: Na Phanotholun Niyan rukano so Pinggolaola niyo."},{"id":106,"translation":"106. Hai so Miyamaratiyaya! Pa­kishaksi kano amai ka makarani ko isa rukano so Kapatai, ko masa a Kaputhanan,- sa dowa Katao a manga o Ontol a pud rukano, o di na dowa a salakao a di rukano pud amai ka sukano na gi-i kano nda­dalakao ko Lopa, na miyasogat kano o khisogat a Kapatai. Runa niyo siran ko oriyan o Sambayang, na Shapa siran ko Allah: O ba kano shasangka sa (Tharo-on niran a:) Di ami aya iphamasa sa arga apiya mi tonganai: Go di ami Phaguma-an so kashaksi ko Allah: Ka Mata-an! A sukami na o sowa-a mi oto, na khapud kami dun ko manga Bara­dosa!"},{"id":107,"translation":"107. Na o katokawi a Mata-an! A giya dowa oto na miyatangkud a Mindosa, na so dowa salakao i ma­katindug ko tindug a dowa oto,- a pud kosiran a kiyapatotan (ko Kathanan) a dowa a madashug (o Miyatai): Na Shapa siran ko Allah: Sa Mata-an! a so kiyashaksi ami na bunar a di so kiyashaksi. iran a dowa, go da kami pamagoman: Ka Mata-an! A sukami na o sowa-a mi oto, na khapud kami dun ko da Pamaginontolan!"},{"id":108,"translation":"108. Giyoto man i marani a kito­manun niran ko kashaksi si-i ko Kaontol iyan: o di na ikaluk iran so di Katarima o Kashapa (a dowa oto) ko oriyan o Kashapa iran (a manga Waris). Na kalukun niyo so Allah, go Pamakinuga niyo: Ka so Allah na di Niyan Thoro-on so pagtao a manga Songklid."},{"id":109,"translation":"109. Si-i ko Alongan a Kalimoda o Allah ko manga Rasul, na Tharo­-on Niyan: Antona-a i ini sumbag rukano (o pagtao Niyo)? Tharo-on niran: A da-a Kata-o Ami: Mata­-an! A Suka na Suka i Mata-o ko manga Sosolun."},{"id":110,"translation":"110. Gowani na Pitharo o Allah: Hai Isa a Wata o Maryam! Tadu­mingka so Limo Akun Ruka a go si Ina Aka, gowani ko Ibagur Akun Ruka so Niyawa Soti (a so Jibril) a Gi-ingka Mimbitiyara-i so manga Manosiya ko Saloyota go so Kiya­khasad Ka; go gowani ko Indao Akun ruka so kashorat go so On­gangun, go so Taurat go so Injil; go gowani ko Puphakamba-al Ka ko Lipao, sa lagid o bontal o Papanok, sabap sa idin Nakun, na Phagiyo­pun Ka oto, na gi-i mbaloi a Papa­nok sabap sa idin Nakun, go Pukhapiyangka so Bota, go so Pu­panggalun, sabap sa idin Nakun; go gowani ko Pukhaoyag Ka so Miya­matai, sabap sa idin Nakun; go gowani ko Lindingun Nakun Suka ko manga Moriyatao o Israil gowa­ni a Miyomangka kiran so manga Rarayag a Karina, na Pitharo o siran a da kiran Pamaratiyaya: A da-a salakao saya a rowar sa Balik Mata a Mapayag."},{"id":111,"translation":"111. Go gowani na ini ilaham Akun ko manga Hawari-in a Paratiyaya-a Ko niyo go so Sogo Akun: Na Pitharo iran: A Miyaratiyaya kami, na Shaksi Ingka a Mata-an! A Sukami na Mimbabayorantang (Ruka)."},{"id":112,"translation":"112. Gowani na Pitharo o manga Hawari-on: Hai Isa a Wata o Mar­yam! Ino Khagaga o Kadnan Ka a Pakatoronan kami Niyan sa Dolang a pho-on ko Kawang? Pitharo Iyan: Kalukun niyo so Allah, o sukano na Khipaparatiyaya."},{"id":113,"translation":"113. Pitharo iran: A kabaya ami a Makakan kami ron go thakna so manga poso ami, go katokawan nami a Sabunar a Pimata-anan Ka­mingka; go mabaloi kami a pud ko manga saksi."},{"id":114,"translation":"114. Pitharo o Isa a Wata o Maryam: Ya Allah! A Kadnan Nami Pakatoroni Kamingka sa Dolang, a pho-on ko Kawang, a mabaloi Rukami a gi-i Khalamila­miyan a ruk o miya-ona Rukami a go so khaori Rukami go Tanda a pho-on Ruka; go Riskhi-i Kaming­ ka, ka Suka i Taralbi a mapiya ko Puphamugai sa Riskhi."},{"id":115,"translation":"115. Pitharo o Allah: Mata-an! A Sakun na Ithoron Nakun Rukano anan: Na sa dun sa Mongkir Rukano ko oriyan noto, na Mata-an! A Sa­kun na Shiksa-an Ko sukaniyan sa Siksa a da-a Shiksa-an Ko ron a isa bo ko manga Ka-adun."},{"id":116,"translation":"116. Na so masa a Tharo-on o Allah: Hai Isa a Wata o Maryam! Bangka Pitharo ko manga Mano­siya, a baloya Ko niyo ago si Ina a dowa Tohan a salakao ko Allah? Na Tharo-on Niyan: Soti Ka (Ya Rabbi)! Di Rakun Patot. o Sakun na Pitharo Akun noto, na Sabunar a katawan Ka Sukaniyan. Katawan Ka so shisi-i sa Ginawa Ko, na di Ko katawan so shisi-i sa Ginawang­ ka. Mata-an! A Suka na Suka i Mata-o ko manga Sosolun."},{"id":117,"translation":"117. Da-a Pitharo Akun kiran a rowar ko ini Sogo o Ka Rakun Sukaniyan: A giya Kashowasowata niyo ko Allah, a Kadnan Ko go Kadnan niyo; na miyabaloi Ako kiran a saksi ko kashisi-i Akun kiran; na kagiya a tanganun na Kong­ka, na Suka bo i Makatotonggo kiran; ka Suka i Saksi ko langowan taman."},{"id":118,"translation":"118. O Siksa-angka siran, na Mata-an! A siran na manga Oripun Ka: Na o Napi-ingka siran, na Mata-an! A Suka na Suka so Mabagur, a Maongangun."},{"id":119,"translation":"119. Putharo-on o Allah: Giyaya so Alongan a Phakanggai a gona ko Miyamangimbunar so Kiyapangim­bunar iran: Adun a bagiyan niran a manga Sorga, a Puphamangondas ko kababa-an niyan so manga Law­asaig,- Makakakal siran non sa day­on sa dayon: Miyasowat kiran so Allah , na Miyasowat siran non mambo: Giyoto man so Da-ag a Mala."},{"id":120,"translation":"120. Ruk o Allah so Kapa-ar ko manga Langit go so Lopa, go so Madadalum ro-o; na Suka- niyan si-i ko langowan taman na Gaos Iyan."}]},{"id":6,"verses":[{"id":1,"translation":"1. So Podi na ruk o Allah, a so Miyadun ko manga Langit go so Lopa, go Miyadun ko manga Lili­botung a go so Sindao. Oriyan naya na siran a Miyamangongkir na so Kadnan niran na Phurimbangun niran."},{"id":2,"translation":"2. Sukaniyan so Miyadun rukano pho-on sa Lipao, oriyan niyan na diniyangka Iyan so Adiyal. Na so Adiyal na miyapunto si-i rukaniyan; oriyan naya na sukano na shasang­ka kano!"},{"id":3,"translation":"3. Go Sukaniyan so Allah (a Patot a Pushimba-an) si-i ko manga Langit go so Lopa. Katawan Niyan so isosolun niyo, go so ipapayag iyo, go katawan Niyan so gi-i niyo nggalubukun."},{"id":4,"translation":"4. Na da-a Phakatalingoma kiran a Ayat a pud ko manga Ayat o Kadnan niran, a ba iran noto di tatalikhodi."},{"id":5,"translation":"5. Na Sabunar a Piyakambokhag iran so Bunar ko Kiyapakaoma Ni­yan kiran: Na Phakatalingoma kir­an ndun so manga Totholan ko Piyamagompat iran Sukaniyan (a siksa)."},{"id":6,"translation":"6. Ba iran nda Mailai a madakul a bininasa Mi ko miyaona a niran a pagtao? A Piyakikhapa-ar Ami kir­an ko Lopa, so da-a Mi rukano Phakikhapa-arun, go Biyotawanan Nami kiran so oran a Marugus, go biyaloi Ami so manga Lawasaig a Puphamangondas ko kababa-an niran: Na bininasa Mi siran sabap ko manga Dosa iran, go Miyadun Kami ko oriyan niran sa pagtao a manga salakao."},{"id":7,"translation":"7. Na opama ka Tiyoronan Nami Suka sa Kitab a matatago sa Kar­atas, go iran non minisukho so manga lima iran, na Putharo-on ndun o siran a da Pamaratiyaya: A da-a salakao saya o rowar sa Sala­mangka a Mapayag!"},{"id":8,"translation":"8. Na Pitharo iran: A ino da Pakatoroni Sukaniyan sa Malaikat? Na o Tomiyoron Kami sa Malaikat, na minitaman ndun so khasowa, oriyan niyan na di kiran Maputha­ ta-alik."},{"id":9,"translation":"9. Na opama ka baloya Mi so Sogo a Malaikat, na matatangkud a khabaloi Ami Sukaniyan a Mama, na Mata-an a ba Ami siran ndun kharimboti sa lagid o karirimboti kiran."},{"id":10,"translation":"10. Na Sabunsabunar a adun a Piyamagompat a manga Sogo ko Miya-ona an Ka; na Kiyatangkalan so siran a Miyamagurug kiran o Piyamagompat iran (a siksa)."},{"id":11,"translation":"11. Tharowangka: A ndalakao kano ko Lopa, na go niyo Pagilai­laya oantona-a i Miyambutad o kiya-akiran ko Miyamanaplis (ko Bunar)."},{"id":12,"translation":"12. Tharowangka: Antawa-a i Khiruk ko nganin a shisi-i ko man­ga Langit a go so Lopa? Tharo­wangka: A ruk o Allah Tiyangkud lyan ko Ginawa Niyan so Kapan­ galimo. Pulimodun kano Niyan ndun ko Alongan a Qiyamah, a da-a sangka-a madadalumon. So siran a liyogi ran so manga ginawa iran, na siran idi Khipaparatiyaya."},{"id":13,"translation":"13. Na ruk lyan so nganin a miyakakadun ko Gagawi-i a go so Daondao; go Sukaniyan so Pupha­kanug; a Mata-o."},{"id":14,"translation":"14. Tharowangka: Ba-adun a sal­akao ko Allah a khakowa Ko a Panarigan, a Mimba-as ko manga Langit a go so Lopa? A Sukaniyan i Puphagupur na di Maphagupur. Tharowangka: A Mata-an! A ini Sogo Rakun a kabaloi Akun a Pa­ganai a tao a Mimbayorantang (ko Allah), na Dingka dun mbaloya a Ginawangka a pud ko manga Pana­nakoto."},{"id":15,"translation":"15. Tharowangka: A Mata-an! A sakun na ikhaluk Akun amai ka sangka-an Ko so Kadnan Ko, so siksa ko Alongan a lubi a Mala."},{"id":16,"translation":"16. Sa dun sa pakalidasun ro-o sa Alongan noto, na Sabunar a ini Kalimo Sukaniyan (o Allah); ka giyoto man so Da-ag a Mapayag."},{"id":17,"translation":"17. Na o Sogati Ka o Alah sa Morala, na da-a phakapokason a rowar Rukaniyan; na o Sogati Ka Niyan sa Mapiya, na Sukaniyan si-i ko langowan taman na Gaos lyan."},{"id":18,"translation":"18. Go Sukaniyan so Phakagaga, a Maka-o ombao ko manga Oripun Niyan; go Sukaniyan so Maongan­gun, a Kaip."},{"id":19,"translation":"19. Tharowangka (Ya Muham­mad): Antona-a shai i mala-a saksi? Tharowangka: A so Allah a saksi Rakun a go si-i rukano; go ini Ila­ham Rakun angka-i a Qur-an, ka­-an Akun rukano aya Mipamaka­-iktiyar; a go sa dun sa raotun Ni­ yan. Ba Mata-an! a sukano na Push­aksian niyo a Mata-an! A adun a pud o Allah a manga Tohan a salakao? Tharowangka: A di Ko Push­aksian! Tharowangka: A Mata-an! A Sukaniyan bo i Tohan a Isa Isa, go Mata-an! A Sakun na angiyas Ako ko Ipuphanakoto niyo."},{"id":20,"translation":"20. Na so Siran a ini bugai Ami kiran so Kitab na makikilala iran (so Muhammad) lagid o kakililala a iran ko manga Wata iran. So liyogi ran so manga, ginawa iran, na siran idi Khipaparatiyaya."},{"id":21,"translation":"21. Na ba-adun a tao a lawan a salimbot a di so tao a Inangkob iyan so Allah sa kabokhag, o di na Piyakambokhag iyan so manga Ayat Iyan? Mata-an naya! A di Phakada-ag so manga Salimbot."},{"id":22,"translation":"22. Na si-i ko Alongan a Kali­moda Mi kiran langon: Oriyan ni­yan na Tharo-on Nami ko siran a Miyamanakoto: A anda so ini Pa­ manakoto niyo a siran na sukano a itutugo niyo (a manga sakotowa o Allah)?"},{"id":23,"translation":"23. Oriyan naya na da-a mabaloi a rason niran a rowar sa Katharowa iran: Sa lbut ko Allah a Kadnan Nami, ka kuna a ba kami manga Pananakoto."},{"id":24,"translation":"24. Pamimikiranangka! o Anda­manaya i Kapakapumbokhaga iran ko manga ginawa iran! Go mailang kiran so ini Pangangkob iran (ko Allah)."},{"id":25,"translation":"25. Na adun a pud kiran a Pu­ phamakinugun Ka niyan; na Tiya­gowan Nami so manga poso iran sa manga pilus, ka-an niran noto di Khasabot, go (Tiyagowan Nami) so manga Tangila iran sa Kabungul; na apiya mailai ran so langowan o Tanda, na di ran noto Paratiyaya­ an; taman sa igira a Miyakaoma siran Ruka, na Puphamawalun Ka iran; gi-i Tharo-on o siran a da Pamaratiyaya: A da-a salakao saya a rowar sa manga iringa a kabokhag o miyanga-o ona."},{"id":26,"translation":"26. Na siran na ipuphanapar iran Sukaniyan (a Qur-an), go Phagawa­tun niran Sukaniyan; na da-a Pu­khabinasa-an niran a rowar ko manga ginawa iran, sa di iran Mai­ inungka."},{"id":27,"translation":"27. Na o Mailaingka so masa a Katarongkowa kiran ko Naraka! Na Matharo iran: A hai o ba tano bo Phakakasoya (ko Doniya)! Ka di tano Pakambokhagun so manga Ayat o Kadnan tano, go mabaloi tano a pud ko Miyamaratiyaya!"},{"id":28,"translation":"28. Kuna, ka Puphayag kiran so Piyaguma iran sa Paganai. Na o Pakakasoya siran, na Pagundodan niran ndun so ini Sapar kiran, ka Mata-an! A siran na titho a manga Bokhag."},{"id":29,"translation":"29. Na Pitharo iran: A da-a Kaoyagoyag a rowar ko Kaoya- goyag tano ko Doniya, go di tano Pagoyagun (ko oriyan o Kapatai)."},{"id":30,"translation":"30. Na o Mailaingka so masa a Kapakatinduga kiran ko Hadapan o Kadnan niran! A Tharo-on Ni­yan: A ba ini di Bunar? Na Tharo­-on niran: A ungkai no di, lbut ko \nKadnan nami (ka Bunar dun)! Tharo-on Niyan: Na Ta-ami niyo so siksa, sabap ko Kiya-ongkir iyo."},{"id":31,"translation":"31. Sabunar a Miyalogi so siran a Piyakambokhag iran so Kimbaratu­mowa-an ko Allah,- taman sa amai ka makaoma kiran so Bangkit a Mitalumba, na Matharo iran: A hai Miyakasundit tano! Sa kiyan­ darainon tano ko Doniya; a siran na ka-a awidan niran so manga dosa iran si-i ko manga likod iran; tanodan ka Miyakaratarata a ka-a awidi ran non."},{"id":32,"translation":"32. Na da ko Kaoyagoyag ko Doniya inonta na matag Katum­ bangan go Kabimbanan; na Mata­tangkud a so Ingud a Maori i taralbi a Mapiya, ko siran a Khipa­nananggila. Ba da-a manga Sabot iyo?"},{"id":33,"translation":"33. Sabunar a katawan Nami a Mata-an naya! A Mapakapumboko Ka dun o Katharo iran: Na Mata­ an! A siran na kuna a ba Ka iran di Bubunara: Na ogaid na so da Pamaginontolan na so manga Ayat o Allah na sasangka-an niran."},{"id":34,"translation":"34. Na Sabunsabunar a Piyakam­ bokhag so manga Sogo ko Miya­ ona an Ka: Na Miphantang Siran ko Kiyapakambokhaga Kiran, go so Kiyaringasa-a Kiran, taman ko Kiyapakatalingoma Kiran o tabang Ami: Ka da-a Phakasambi ko man­ga Katharo o Allah. Na Sabunsa­ bunar a adun a Miyakaoma Ruka ko manga Totholan ko manga Sogo."},{"id":35,"translation":"35. Na o ba Ruka Minirugun so kiyatalikhod iran, na o Khagagang­ka na Puloloba Ka sa okita ko Lopa o di na Towak ko Langit a kasaba­pan sa Kabugingka kiran sa Tan­da,- na o kabaya o Allah, na Mata­ an a Khatimo Iyan siran ko Toro­ wan: Na o ba Ka mabaloi a pud ko da-a manga Mulung iyan!"},{"id":36,"translation":"36. Aya bo a Tharima (ko Ipu­phanolon Ka) na so Puphamakinu­g on : Na so Miyamatai , na Pagoyagun siran o Allah; oriyan niyan na Ron siran Phakandoda."},{"id":37,"translation":"37. Na Pitharo iran: Ino da Tor­oni Sukaniyan sa Tanda a pho-on ko Kadnan Niyan? Tharowangka: A Mata-an! A so Allah na Gaos Iyan a Kapakatoron Niyan sa Tan­da: Na ogaid na kadakulan kiran a di manga Tata-o."},{"id":38,"translation":"38. Na da-a Binatang ko Lopa, go da-a Papanok a iphulantap iyan so mbala a Papak iyan, a ba di manga pagtao a manga lagid iyo. Da-a Linipha Ami ko Kitab a maito bo, oriyan niyan na si-i siran Puli­moda ko Kadnan niran."},{"id":39,"translation":"39. Na so siran a Piyakambokhag iran so manga Ayat Ami na manga Bungul go manga Omao,- a mata­tago ko manga Lilibotung: Sa dun sa kabaya o Allah (a Kadadag iyan) na Ndadagun Niyan: Go sa dun sa kabaya Iyan (a Katoro iyan) na Thago-on Niyan ko lalan a Makaoontol."},{"id":40,"translation":"40. Tharowangka: Aiguda iyo amai ka Makatalingoma rukano so siksa o Allah, o di na Makatalingo­ma rukano so Bangkit, ba adun a salakao ko Allah a Kaphanguniyan niyo?- o sukano i manga Bunar!"},{"id":41,"translation":"41. Kuna,- ka Sukaniyan bo i Kaphanguniyan niyo, na pakasulangung kano niyan sa maliwanag po-on ko tiyoba a mala a mini talumba rukano o kabaya Iyan, na Kalipatan niyo so Ipuphamanakoto niyo ron!"},{"id":42,"translation":"42. Go Sabunsabunar a Siyogow­ n Nami so manga pagtao ko Miya ona an Ka, na Piyakadansal Ami kiran so masikot, go so Kapa­ kathatalogudam, ka-an siran Mak­apangalimbaba-an."},{"id":43,"translation":"43. Na ino siran nda Pangalim­babaan gowani ko Makaoma kiran so siksa Ami? Na ogaid na ba dun tomigas so manga poso iran, go Pipharasan kiran o Shaitan so Ping­golaola iran (a manga rarata)."},{"id":44,"translation":"44. Na kagiya a pakalipatan nir­an so sabap a Kiyapakataduma kir­an, na lika-an Nami kiran so manga Pinto o langowan taman, taman sa kagiya-a ba siran ndun Miyasonor ko kiyabugi kiran, na siniksa Ami siran sa Minitalumba, na sa maoto na siran na kiyada-an siran sa Pan­ginam!"},{"id":45,"translation":"45. Na Miyathiphad so kaposan o pagtao a da Pamaginontolan. Na so Podi na ruk o Allah a Kadnan o manga Ka-adun."},{"id":46,"translation":"46. Tharowangka: Aiguda iyo, amai ka kowa-an o Allah so Kanug iyo go so manga Kailai niyo, go Parukatun Niyan so manga poso iyo, ba adun a Tohan a salakao ko Allah a Mibugai niyan rukanoto? Pamimikiranangka so ropa-an a gi­-i Ami kashalinsalina Magosai ko manga Ayat; na oriyan niyan na siran na Puthalikhodan niran."},{"id":47,"translation":"47. Tharowangka: Aiguda iyo, amai ka Makatalingoma rukano so siksa o Allah a Mitalumba, o di na Mapayag, ba-adun a khabinasa a rowar ko pagtao a da Pamaginon­tolan?"},{"id":48,"translation":"48. Na da-a Kiyasogo Ami ko manga Sogo a rowar sa Kapuphamanothol Iran sa Mapiya go giya Kaphuphamaki-iktiyar Iran ko Marata: Na sa dun sa Maratiyaya go Mbilangatao,- na da-a Pangan­dam iran, go di siran Makamboko (ko Alongan a Maori)."},{"id":49,"translation":"49. Na so Piyakambokhag iran so manga Ayat Ami,- na khasogat siran o siksa, sabap ko da iran Kapangongonotan."},{"id":50,"translation":"50. Tharowangka: A di Ko ruka­no Putharo-on i shisi-i Rakun so Khitatagowan ko manga Kakawa­sa-an o Allah, go di Ko katawan so Migagaib , go di Ko rukano Putharo-on i Mata-an! A Sakun na Malaikat. Da-a khudugun Ko a rowar ko Iphagilaham Rakun. Tharowangka: A ba magishan so Bota a go so Puphakailai? Ino kano di Phamimikiran?"},{"id":51,"translation":"51. Na Paki-iktiyaringka ini ko siran a ika-aluk iran so Kapulimoda kiran ko Kadnan niran: A da-a khakowa iran a salakao ko Allah a Panarigan go da-a Phangongogo­pan: Ka-an siran Makapananggila."},{"id":52,"translation":"52. Go Dingka mbowangun so siran a Pushimba-an niran so Kadnan niran ko Kapita-pita go so Kagabi-gabi, a singanin niran ko Kasosowat o Allah. Na da-a Pa­liyogat Ruka ko Kapuphamagiton­ ga kiran a maito bo, go da-a Paliyogat kiran ko Kapuphamagitonga Ruka a maito bo, ka mis­abap ko Kibowangun Ka kiran, a sabap a Kabaloingka a pud ko da Pamaginontolan."},{"id":53,"translation":"53. Na lagid aya a Kiyatiyoha Ami ko saba-ad kiran sabap ko saba-ad, ka-aniran Matharo: A ba siran naya so ini Kalimo siran o Allah kondolondolonan tano? Ba di so Allah i Mata-o ko Miyamanalamat?"},{"id":54,"translation":"54. Na igira-a Miyakaoma Ruka so siran a Paparatiyaya-an niran so manga Ayat Ami, na Tharowangka: A so Kalilintad na si-i rukano: Tiyangkud o Kadnan niyo ko Gina­wa Niyan so Kapangalimo: Mata­an naya A sa dun sa Miyakanggo­laola rukano sa marata si-i ko di Katao, oriyan niyan na Mithaobat ko oriyan niyan, go Miphiyapiya, na Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":55,"translation":"55. Na lagid aya a gi-i Ami Ka­shumpada magosai ko manga Ayat: Go an Mapayag so okit o manga Baradosa."},{"id":56,"translation":"56. Tharowangka: A Mata-an! A Sakun na ini Sapar Rakun so Kashowasowata ko siran a Pupha­nongganowin niyo a salakao ko Allah. Tharowangka: A di Akun Pagonotan so manga kabaya iyo a ribat: Ka Miyadadag Ako dun, o siyowa Akun noto, go kuna a ba Ako pud ko Miyamakaontol."},{"id":57,"translation":"57. Tharowangka: A Mata-an! A Sakun na Thatakna ko Marayag a Karina a pho-on ko Kadnan Ko, a Piyakambokhag iyo Sukaniyan. Kuna a ba Rakun shisi-i so Pupha­galokalokan niyo (a siksa). Da ko Kokoman noto inonta na ruk o Allah: lpukhokom lyan so Bunar, go Sukaniyan i Taralbi a Mapiya ko manga Kokoman."},{"id":58,"translation":"58. Tharowangka: A opama ka Mata-an! A shisi-i Rakun so Phaga­lokalokan niyo, na Minitaman ndun so Khasowa ko lut Akun a go so lut iyo, Na so Allah na katawan niyan so da Pamaginontolan."},{"id":59,"translation":"59. Na shisi-i Rukaniyan so man­ ga Gonsi o Migagaib, da-a Mata-o ron a Rowar Rukaniyan. Go kata­wan Niyan so shisi-i ko Kalopaan go so Kalodan. Go da-a khaolog, a Raon a ba Niyan ndi katawi suka­niyan: Go da-a Od a matatago ko manga Lilibotung ko Lopa, go da-a Mawasa go da-a Mamara, a ba di matatago ko Kitab a Mapayag (so Lauh Mahful)."},{"id":60,"translation":"60. Go sukaniyan so Puthangan rukano ko Gagawi-i, (ko kaputhor­oga rukano), go katawan Niyan so Miyapasad iyo ko daondao: Oriyan niyan na Puphakagogona-on kano Niyan ro-o; ka-an mapopos so ta­alik a miyapunto; oriyan niyan na si-i Rukaniyan so Khandodan niyan; oriyan niyan na Phanotholun Niyan rukano so Pinggolaola niyo."},{"id":61,"translation":"61. Go Sukaniyan so phakaba-as, a Kaporowan o manga Oripun Ni­yan, go Pushogowan kano Niyan sa (manga Malaikat a) khisisiyap (ru­kano). Taman sa igira-a miyakaoma ko isa rukano so Kapatai, na tanga­nun sukaniyan o manga Sogo Ami (a manga Malaikat), a siran na di siran Puphasipasin."},{"id":62,"translation":"62. Oriyan niyan na pakakasowin siran ko Allah, a Kadnan niran a Bunar: Tanodan ka ruk Iyan so Kokoman, go Skaniyan i lubi a maga-an ko manga pagi-itong."},{"id":63,"translation":"63. Tharowangka: Ba adun a Phakasabut rukano ko manga Lilibotung ko Kalopa-an go so Kalo­dan, a Kaphangangarapanan niyo sukaniyan sa Mapayag a Kapanga­limbaba-an a go Masolun (Ma­putharo iyo a:) Ibut o Sabuta kami Niyan si-i, na khabaloi kami dun a pud ko Miyamanalamat?"},{"id":64,"translation":"64. Tharowangka: A so Allah na Pushabutun kano Niyan non, go so langowan o boko: Oriyan niyan na sukano na Ipuphanakoto niyo!"},{"id":65,"translation":"65. Tharowangka: A Sukaniyan so Phakagaga sa Katalingoma-i Ni­yan rukano sa siksa, a pho-on ko Kaporowan niyo o di na phoon ko kababa-an o manga ai niyo, o di na Pakarimbotan kano Niyan, sa Ka­ pakathitinduga go Pakitintiman Ni­yan ko saba-ad rukano so Bagur o saba-ad . Pamimikiranangka so ropa-an a gi-i Ami Kashalinsalina Magosai ko manga Ayat, ka-an nir­an Kasaboti."},{"id":66,"translation":"66. Na Piyakambokhagaya o Pagtaongka, a Sukaniyan so Bunar. Tharowangka: A kuna a ba kano Rakun Sasarigun;."},{"id":67,"translation":"67. Oman i Tothol na adun a Pukhatana-an niyan, na katokawan niyo bo."},{"id":68,"translation":"68. Na igira-a Miya-ilaingka so siran a Puphagishawishao ko manga Ayat Ami, na Talikhodingka siran taman sa di aya Pagishawisha-on niran na Tothol a salakao ron. Na o Malipat Ka o Shaitan, na di Ka Pagontod ko oriyan o Kapakata­dum Ka, a pud o pagtao a da Pamaginontolan."},{"id":69,"translation":"69. Na da-a Paliyogat ko siran a Khipanananggila ko Kapuphamagi­tonga kiran a maito bo, na ogaid na Pananadum, ka-an siran Makapa­nanggila."},{"id":70,"translation":"70. Na Ganatingka so siran a biyaloi ran so Agama iran a Katumbangan go Kabimbanan, go Miya­ limpang siran o Kaoyagoyag ko Doniya. Na Pamakitadumingka a Qur-an nai: Ka oba adun a kabinasa-an a ginawa sa sabap ko pishokat iyan: Da-a bagiyan niyan a salakao ko Allah a Panarigan go da-a Phangalubalub: Na-apiya iya-on niyan (sa ginawa niyan) so langowan o ipaga-on na di ron Matarima: Siran man so kiyabinasa-an sabap ko Pishokat iran: Na bagiyan niran so inomun a Phulikabo a ig go so siksa a Malipudus: Sabap ko da iran Ka­ paratiyaya."},{"id":71,"translation":"71. Tharowangka (Ya Muham­mad): lno Ami Shimba-a a salakao ko Allah,- so di Rukami Phakang­ gai a gona go di Rukami Phakamorala,- go ba Kami pumbaklid ko manga talikhodan Nami ko oriyan o masa a Kiyatorowa Rukami o Al­ lah?- Lagid o diyadag sukaniyan o Shaitan si-i ko Lopa, a pukhata-ata­ ap, adun a manga Bolayoka iyan a Puthawagun niran si-i ko Torowan, Sa songka rukami. Tharowangka: A Mata-an! A so Torowan o Allah na giyoto i Torowan, na ini Sogo Ru­ kami a Kambayorantang Ami ko Kadnan o manga Ka-adun;-"},{"id":72,"translation":"72. Go giya kipamayandugun niyo ko Sambayang go Onoti niyo Sukaniyan: Na Sukaniyan so Ron kano Pulimoda."},{"id":73,"translation":"73. Go Sukaniyan so (Allah a) Miyadun ko manga Langit a go so Lopa si-i ko Bunar: Na si-i ko Alongan a Tharo-on Niyan: So Kon, na Kha-adun. Aya Katharo Iyan na so Bunar. Na ruk Iyan so Kapaar ko Alongan a Kaiyopa ko Pariyop o Sang-gakala. Katawan Niyan so Gaib a go so Mapayag. Go Sukaniyan so Maongangun, a Kaip."},{"id":74,"translation":"74. Na gowani na Pitharo o Ibra­him ko Ama Iyan a Azar: Ino ka Puphangumba-al sa manga Baraha­la a manga Katohanan? Mataan! A Sakun na Pukhailai Akun suka go so pagtaongka ko Kadadag a Ma­payag."},{"id":75,"translation":"75. Na lagid aya a Kapuphaki­-ilain Nami ko Ibrahim ko Mala a Kapa-ar ko manga Langit go so Lopa, ka-an mabaloi a pud ko Mithotomangkud."},{"id":76,"translation":"76. Na kagiya a Makalibotung Rukaniyan so Gagawi-i, na miyakailai sa Bito-on: Na Miyatharo Iyan: A giyaya i Kadnan Ko. Na kagiya a Somudup, na Miyatharo Iyan: A di Ko khabaya-an so Pu­phamanudup."},{"id":77,"translation":"77. Na kagiya a mailai Niyan so Olan a Pushubang, na Miyatharo Iyan: A giyaya i Kadnan Ko. Na kagiya a Somudup, na Miyatharo Iyan: A Ibut o di Ako Torowa o Kadnan Ko, na khabaloi ako dun a pud ko pagtao a Miyangadadadag."},{"id":78,"translation":"78. Na kagiya a mailai Niyan so alongan a pushubang , na Miyatharo Iyan: A giyaya i Kadnan Ko; ka giyaya i Mala. Na kagiya a Somudup, na Miyatharo Iyan: A hai pagtao Akun! Mata-an! A Sa­kun na angiyas Ako ko Ipuphama­nakoto niyo."},{"id":79,"translation":"79. Mata-an! A Sakun, na ini Bantak Akun so Hadap Akun ko (Allah a) Mimba-as ko manga Lan­git go so Lopa, a Mbabayorantang Ako, go di Ako pud ko manga Pananakoto."},{"id":80,"translation":"80. Na Miyakiphawala-on so pagtao Niyan. Pitharo Iyan: A ino kano Rakun gi-i Pakiphawala, ma­kapantag ko Allah, a Sabunar a Tiyoro Ako Niyan? Na da-a lkha­luk Akun ko Ipushakoto niyo Rukaniyan a maito bo: Inonta sa kabaya o Kadnan Ko. Mararangkom o Kadnan Ko a Kata-o so langowan taman. Ino kano di Pha­nanadum?"},{"id":81,"translation":"81. Na andamanaya i kikhalukun Ko ko lpuphanakoto niyo, na di niyo ikhaluk a Mata-an! A sukano na Piyakisakotowan niyo so Allah ko da-a Initoron Niyan rukano ron a karina? Na anda ko dowa ka Sagorompong i Kiyapatotan ko Sarig? o sukano na katawi niyo."},{"id":82,"translation":"82. So Miyamaratiyaya go da iran kumbotun ko Paratiyaya iran so Kapanakoto, na siran man i Kiyapatotan ko Sarig, go siran Miyamakaontol."},{"id":83,"translation":"83. Na giyoto i karina Mi, a ini bugai Ami oto ko Ibrahim makapantag ko pagtao Niyan: lpuphoro Ami ko manga Daradat so tao a kabaya Ami: Mata-an! A so Kad­nan Ka na Maongangun, a Mata-o."},{"id":84,"translation":"84. Na ini bugai Ami Ron so Ishaq go so Yaqoub: Oman i isa Kiran na Tiyoro Ami: Go so Nuh, na Tiyoro Ami ko Miya-ona an Niyan, na pud ko Moriyatao Niyan so Dawood go so Solaiman, go so Ayyub, go so Yusuf, go so Musa, go so Haroon: Na lagid aya a Kamba­lasi Ami ko Miphipiyapiya:"},{"id":85,"translation":"85. Go so Zakariya go so Yahya, go so Isa go so Ilyas: Oman i isa Kiran na pud ko manga Bilangatao:"},{"id":86,"translation":"86. Go so Ismail, go so Al-Yasha, go so Younus, go so Lut: Na oman i isa Kiran na ini lubi Ami ko manga Kaadun (ko masa iran):"},{"id":87,"translation":"87. Go so saba-ad ko manga lokus Iran, go so manga Moriran a tao, go so manga Pagari ran: Na Pinili Ami Siran, go Tiyoro Ami Siran ko okit a Maka-o ontol."},{"id":88,"translation":"88. Giyaya man so Torowan o Allah: A Thoro-on Niyan sa sabap Rukaniyan so tao a kabaya lyan, ko manga Oripun Niyan. Na opama ka Miyanakoto Siran, na Miya-ilang Kiran ndun so Pingalubuk Iran."},{"id":89,"translation":"89. Siran man so ini bugai Ami Kiran so Kitab, go so Ongangun, go so Kananabi-i: Na amai ka Ongkir­un naya o Siranaya, na Sabunar a ini Sarig Ami aya sa pagtao a kuna aba iran naya di Paparatiyaya-a."},{"id":90,"translation":"90. Siran man so Tiyoro o Allah: Na so Torowan Kiran i Onotingka Sukaniyan; Tharowangka: A da-a Phanguningko rukano saya a sokai: Da-a salakao Rukaniyan a rowar sa undao ko manga Ka-adun."},{"id":91,"translation":"91. Na da iran Sula-an ko Allah so titho a Kala lyan gowani ko Tharo-on niran: A da-a Initoron o Allah ko Manosiya a maito bo: Tharowangka: A antawa-o non i Tomiyoron ko Kitab a so Mini­ oma Sukaniyan o Musa?- A Sindao a go Torowan ko manga Manosiya: Ipuphanorat iyo to ko manga Dap­tar na Puphayagun niyo to, na ma­ dakul a Puphaguma-an niyo ron: Na Minindao rukano so di niyo katawan, sukano go di katawan o manga lokus iyo. Tharowangka: A so Allah (i Tomiyoron non): Oriyan niyan na Ganatingka siran ko gi-i ran kandadab a Mabibimban siran."},{"id":92,"translation":"92. Na giyangkaya a (a Qur-an) na Kitab a Initoron Nami Sukani­ yan, a ndadakulan o mapiya, a Miyakatanto ko Miya-ona an ni­yan: Go an Ka Mipamaka-iktiyar ko (tao sa Makkah a) Pompongan o manga lngud a go so makaliliyoton. Na so Miyamaratiyaya ko Akhirat na Paparatiyaya-an niran naya, go siran na so Sambayang iran na si­syapun iran."},{"id":93,"translation":"93. Na ba-adun a tao a lawan a Darowaka ko tao a inangkob iran so Allah sa Kabokhag, o di na Pitharo iran: A Inilahaman nako, a da-a ini Ilahamon a maito bo, go so tao a Pitharo iran: A Phakatoron Ako sa lagid o Initoron o Allah? Na opama ka Mailaingka amai ka so da Pamaginontolan na matago ko manga Kaburug ko Kapatai!- A so manga Malaikat na o Olangun nir­an so manga Barokan Niran, (sa gi-i ran Tharo-on a:) Pakaliyowa niyo so manga Niyawa niyo: Sa Alongan na-i na imbadal rukano so siksa a Kahina-an,- sabap ko sukano na lpuphangangkob iyo ko Allah so di Bunar, go sukano na so manga Ayat lyan na Puphumaratabatan niyo!"},{"id":94,"translation":"94. Na (Tharo-on kiran a:) Sa­ bunsabunar a Miyakaoma kano Rukami a manga tawantawan lagid o Kiya-aduna Mi rukano ko paga­nai a kiya-okitan: Na kiyaganatan niyo (sa doniya) so inibugai Ami rukano ko tampar ko manga tali­khodan niyo: Na da-a khailai Ami a pud iyo ko manga Panandigan niyo a siran so initugo niyo sa Mata-an! A siran na manga sakotowa siran rukano o Allah: Sabunsabunar a miyangapupuka so kiyakhokoyapu­ta-an niyo, go Miya-ilang rukano so initugo niyo (a phamakaogop ruka­ no)!"},{"id":95,"translation":"95. Mata-an! A so Allah i di-i makambatukad ko manga od go so od a Qormah. Puphakagumaon Niyan so Oyagoyag a pho-on ko Miyatai, go Puphakagumaon Niyan so Miyatai a pho-on ko Oyagoyag. Giyoto man so Allah: Na andama­ naya i Kaputhalikhod iyo?"},{"id":96,"translation":"96. Miyadun ko Kapipita: Go biyaloi Niyan so Gagawi-i a idudukha, go so Alongan go so Olan a ipuphagitong: Giyoto man i Takus o (Allah a) Mabagur, a Mata-o."},{"id":97,"translation":"97. Go Sukaniyan so Miyadun rukano ko manga Bito-on, ka-a niyo gi-i Mipunana-o ko manga Li­libotung ko Kalopa-an a go so Kalodan: Sabunar a Pishumpad Ami magosai so manga Ayat ko pagtao a tatakikun niran."},{"id":98,"translation":"98. Go Sukaniyan so Miyadun rukano pho-on ko ginawa a isa (a giyoto so Adam): Na adun a ka­ puthakna-an go adun a Kapumbutadan: Sabunar a Pishumpad Ami magosai so manga Ayat ko pagtao a Khisasabot."},{"id":99,"translation":"99. Go Sukaniyan so Piyakator­on Niyan a pho-on ko Kawang so lg: Na Piyakagumao Ami sa sabap rukaniyan so mbarambarang a Mangunguto: Na adun a Piyakagu­mao Ami ron a Gadong, na Pupha­kagumawan Ami sukaniyan sa Onga a Mapipingi; go Puphakapo­-on ko Qormah a pho-on ko Tandok iyan a manga Talintang a ma-a ampir: Go so manga Pamomolan a manga Anggor, go Zayton, go Da­ limah, Makapushasaropa-i go di Makapushasa ropa-i: Pagilailaya niyo so Onga niyan igira Miyonga, go so Kapakatowa niyan. Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga Tanda ko pagtao a Mapa­ paratiyaya."},{"id":100,"translation":"100. Na biyaloi ran a manga Sakotowa o Allah so manga Jinn, a Inadun Niyan siran; go tiyakayan niran sa manga Wata a Mama go manga Wata a Babai a kuna a ba Kata-o. Soti Sukaniyan! Go Ma­ poro a Ka-a awat lyan ko Phuro­pa-an niran non!"},{"id":101,"translation":"101. Mimba-as ko manga Langit a go so Lopa: Andamanaya i Kapumbawata lyan a da-a Darodopa lyan? Go aya Miyadun ko lango­wan taman, go Sukaniyan i Mata-o ko langowan taman."},{"id":102,"translation":"102. Giyoto man so Allah, a Kadnan niyo! Da-a Tohan a inonta Sukaniyan, a Miyadun ko langowan taman: Na Showasowata niyo Su­kaniyan: Go Sukaniyan i Toma­tanggong ko langowan taman."},{"id":103,"translation":"103. Di khatundo[1] Sukaniyan o manga Kailai, na Sukaniyan na Ma­ tutundo[2] Iyan so manga Kailai: Go Sukaniyan i lambas i Kata-o, a Kaip.","footnotes":"[1] Di khaganggaman.\n[2] kagaganggaman."},{"id":104,"translation":"104. Sabunar a adun a Miyakao­ma rukano, a manga Karina, a pho­-on ko Kadnan niyo: Na sa dun sa Minungka-on, na Kapiya-an o gina­wa niyan; na sa di ron Maginungka, na ikabinasa niyan: Na kuna a ba Sakun i Somisiyap rukano."},{"id":105,"translation":"105. Na lagid aya a gi-i Ami Kashalinsalina magosai ko manga Ayat: Go kagiya o ba iran Matharo: A Kiyapangadi-an Ka, go kagiya anami oto Mapakarayag ko pagtao a manga Tata-o."},{"id":106,"translation":"106. Kudugangka so ini Ilaham Ruka a pho-on ko Kadnan Ka: Da­-a Tohan a inonta Sukaniyan: Go Talikhodingka so manga Pananako­to."},{"id":107,"translation":"107. Na a kabaya o Allah, na di siran Makapanakoto: Na da Ami Suka punto'a a somisiyap kiran, go kuna a ba siran Ruka Paki-a akon."},{"id":108,"translation":"108. Na di niyo Pundadaora-i so siran a Pushimha-an niran a salakao ko Allah, ka Ndadaora-an niran so Allah sa Kapumalawani sabap ko di Kata-o. Lagid aya a kiyapharasi Ami ko oman i pagtao ko galubuk iran. Oriyan niyan na so bo so Kadnan niran i khandodan niran, na Phanotholun Niyan kiran so Pinggolaola iran."},{"id":109,"translation":"109. Na Mishasapa siran ko Al­lah ko Pithamanan o manga Sapa iran, sa Mata-an a o adun a Ma­kaoma kiran a Tanda, na Pharatiya ya-an niran ndun noto . Tharowangka: A so manga Tanda na si-i bo ko Allah: Na antawa-a i Maphakatokao kano niya n sa Mata-an naya! A o Makatalingo­ma na di ran Pharatiyaya-an?"},{"id":110,"translation":"110. Na Mbangkiringun Ami so manga poso iran, go so manga Kai­lai ran, lagid o da iran non Kapar­atiyaya-a ko paganai a kiya-okitan: Go mbotawanan Ami siran ko Ka­dadadag iran, a gi-i siran Murom­parompak."},{"id":111,"translation":"111. Na opama ka Mata-an! A Sukami na Piyakatoron Ami kiran so manga Malaikat, go Minimbi­tiyara-i siran o Miyamatai, go tinimo ami kiran so langowan taman a Minipagadapa (iran), na di siran ndun Maratiyaya, inonta o kabaya o Allah. Na ogaid na kadakulan kiran na di manga Tata-o."},{"id":112,"translation":"112. Na lagid aya a Kiyasungga­i Ami ko oman i Nabi sa ridowai,­ a manga Shaitan ko manga Man­osiya go so manga Jinn, a lpuphamodiyok o saba-ad kiran ko saba­-ad so inirmasan a Katharo, ka-an siran maikmat. Na o kabaya o Kadnan Ka, na di ran noto Manggolaola: Na Botawaningka siran a goso gi-i ran mbaba-asun;"},{"id":113,"translation":"113. Ka-an non mitaliyadok so manga poso o siran a di phamaratiyaya ko Akhirat: Go an siran non Masowat, go a niran gi-i Manggo­ laola so siran na gi-i ran Nggolaola­an (a dosa)."},{"id":114,"translation":"114. (Tharowangka a:) Ba-adun a salakao ko Allah a Pumbabanogun Akun a Kokoman?- A Sukaniyan so Tomiyoron rukano ko Kitab, a Ka­tatarotopan sa osayan. Na so siran a bigan Ami ko Kitab, na katawan niran, a Mata-an! (a giya Qur-an naya na) Initoron a pho-on ko Kad­nan Ka a Bunar. Na Dingka dun mbaloya a Ginawangka a pud ko Pukhakadowadowa-an."},{"id":115,"translation":"115. . Na miyasamporna so Katharo o Kadnan Ka a Bunar a go Ontol: Da-a Phakasambi ko manga Katharo Iyan: Go Sukani­ yan so Puphakanug, a Mata-o."},{"id":116,"translation":"116. Na amai ka onotan ka so kadakulan ko tao ko Lopa, na khapokas ka iran ko lalan o Allah; ka da-a Phagonotan niran a rowar ko arangan: Go ba siran ndun di-i pangusar."},{"id":117,"translation":"117. Mata-an! A so Kadnan Ka na Sukaniyan i Mata-o ko tao a Mapopokas ko lalan Niyan: Go Sukaniyan i Mata-o ko Khipakao-ontoI."},{"id":118,"translation":"118. Na kangkano ko miya-aloi ron so ngaran o Allah, o sukano na so manga Ayat Iyan i Paparatiyaya-an niyo."},{"id":119,"translation":"119. Na antona-a i sikap iyo (a maka-u urun rukano) sa di niyo kakhan ko miya-aloi ron so ngaran o Allah, a Sabunar a Pishumpad Iyan rukano Magosai so Kiyaram Iyan rukano inonta so kiyasungutan kano ron? Na Mata-an! A madakul a tanto a Puphamakadadag sabap ko manga kabaya iran a ribat a kuna a ba Kata-o. Mata-an! A so Kadnan Ka na Sukaniyan i Mata-o ko manga Malawani."},{"id":120,"translation":"120. Na ganati niyo so Mapapayag a Dosa, go so Masolunon: Mata-an! A siran a gi-i shokat ko Dosa na Imbalas kiran ndun so Pishokat iran."},{"id":121,"translation":"121. Na di kano khan ko da-on ma-aloi so ngaran o Allah: Ka Mata-an naya! A titho a Kandaro­waka. Na Mata-an! A so manga Shaitan na titho a Puphamodiyokun niran so manga Salinggogopa iran, ka-an kano iran Mapuphamawal. Na amai ka Onotan niyo siran, na Mata-an! A sukano na titho a man­ga Pananakoto."},{"id":122,"translation":"122. Ino so tao a aya butad iran na Ma-atai, na lnoyag Ami sukani­yan, go singgayan Ami sa Sindao a sabap a Pukhilalakao niyan ko manga Manosiya, ba lagid o tao a maka-i ibarat sukaniyan sa matata­go ko manga Lilibotung, a di ron Phaka-awa? Lagid aya a kiyaphar­asi Ami ko da Pamaratiyaya ko Pinggolaola iran"},{"id":123,"translation":"123. Go lagid aya a Kiyasunggai Ami ko oman i lngud, sa manga ala ko manga rarataon i Ongar, ka-an siran non Makapuphagantangan sa marata: Na da-a Kapuphagantan­ganan iran sa marata a rowar ko manga ginawa iran, sa di iran Maiinungka."},{"id":124,"translation":"124. Na igira adun a Miyakaoma kiran a Tanda, na Tharo-on niran: A di ami dun Pharatiyaya-an taman sa di kami kabugan sa lagid o ini bugai ko manga Sogo o Allah. So Allah i Mata-o sa sadun sa lpukhi­diya Niyan ko Sogowan Niyan. Na khasogat dun so siran a Mimamar­ata i ongar a kapakaito, si-i ko Allah, go siksa-a sangat, sabap ko Kiyapagantangan niran sa marata."},{"id":125,"translation":"125. Na sa dun sa kabaya o Allah a Katorowa Niyan non,- na phaka­lowagun Niyan so rarub iyan ko Kambayorantang; go sa dun sa ka­ baya lyan a Kadadaga Niyan non,­ na mbaloi Niyan so Rarub iyan a magugut a masimpit, lagid o ba Puphanakudug ko Kawang: Lagid oto a kipushunggain, o Allah ko siksa ko siran a di Mapararatiyaya."},{"id":126,"translation":"126. Na giyangkai (a Islam) i lalan o Kadnan Ka, a Maka-o on­tol: Sabunar a Pishumpad Ami magosai so manga Ayat ko pagtao a Khipakatatadum."},{"id":127,"translation":"127. Bagiyan niran so Ingud a Kalilintad si-i ko Kadnan niran: Go Sukaniyan i Panarigan niran, sabap ko Pinggolaola iran (a ma­ piya)."},{"id":128,"translation":"128. Na si-i ko Gawi-i a Kalimo­ da Niyan kiran langon, (na Tharoon Niyan): Hai Malilimod a manga Jinn! Sabunar a madakul a liyalong iyo ko manga Manosiya. Na Tharo­ on o manga Salinggogopa iran a pud ko manga Manosiya: Kadnan nami! Kiyasawitan o saba-ad ruka­mi so saba-ad: Na ini sampai kami ko diyandi ami-a so ini diyandi-i Ka rukami. Tharo-on Niyan: A so Apoi i darpa iyo: Makakakal kano ron ndun, inonta sa kabaya o Allah. Mata-an! A so Kadnan Ka na Maongangun, a Mata-o."},{"id":129,"translation":"129. Na giyaya i gi-i Ami Kapa­kikhapa-arun ko saba-ad ko manga Darowaka ko saba-ad, sabap ko Pishokat iran."},{"id":130,"translation":"130. Hai kasamasama o manga Jinn go manga Manosiya! Ba da-a Miyakatalingoma rukano a manga Sogo a pud rukano, a Mapupha­nothol iran rukano so manga Ayat Akun, go Mipuphamaka-iktiyar iran rukano so kitumo ko Alongan niyo wai? Tharo-on niran: Pishaksi­ an nami a sala so manga ginawa mi. Na Miyakalimpang kiran so Kaoya­ goyag ko Doniya. Na shaksi-an nir­an a ginawa iran sa Mata-an! A siran na da Pamaratiyaya."},{"id":131,"translation":"131. Giyoto man na Mata-an! A da ko butad o Kadnan Ka o ba Niyan binasa-a so manga Ingud sa­bap ko Kiyandarowaka, a ba so tao ron na di maka-i inungka."},{"id":132,"translation":"132. Na ruk o oman i isa so manga Daradat ko Pinggolaola iran: Ka da ko Kadnan Ka i ba Niyan kalilipati so gi-i ran Nggo­laola-an."},{"id":133,"translation":"133. Na so Kadnan Ka i Kawasa, a khiruk ko Limo: o kabaya lyan, na khailang kano Niyan, go Phaka­sambi (sa pagtao) ko oriyan niyo sa sadun sa kabaya lyan, ishan o Kiya­ aduna Niyan rukano a miyakapo­-on ko Moriyatao o pagtao a sala­kao."},{"id":134,"translation":"134. Mata-an! A so diyandi rukano na Phakatalingoma dun: Go di niyo dun kapalagoyan."},{"id":135,"translation":"135. Tharowangka (Ya Muham­ mad): Hai pagtao Akun! Nggalubuk kano sa sadun sa kapasang iyo: Ka Mata-a n! A Punggalubuk Ako mambo: Na katokawan niyo bo o antawa-a i khabaloi a ruk iyan so Mababantog a Ingud: Mata-an naya! A di Phakasulang sa Maliwa­nag so da Pamaginontolan."},{"id":136,"translation":"136. Na singgayan niran so Allah ko Inadun Niyan a manga Purpur­an go manga Ayam, sa kipantag: Na Pitharo iran: A giyaya na bagi­ yan o Allah si-i ko tugo iran a kabokhag: Go giyaya na bagiyan o Ipuphamanakoto ami! Na so miya­ baloi a bagiyan o Ipuphamanakoto iran na di ipuraot ko Allah, na so miyabaloi a bagiyan o Allah na ipuraot ko lpuphamanakoto iran! Mikharatarata so Ipukhokom iran!"},{"id":137,"translation":"137. Na lagid aya a Kiyapharasi Niyan ko madakul ko manga Pana­nakoto, ko Kapumbonowa ko man­ ga Wata iran o Ipuphamanakoto iran, ka-aniran siran Mabinasa, go a niran siran karimboti ko Agama iran. na opama ka kabaya o Allah, na di ran noto Manggolaola: Na Botawaningka siran a go so gi-i ran Mbaba-asun a Kabokhag."},{"id":138,"translation":"138. Na Pitharo iran: A giya manga Ayam ai go giya Purpuran nai na ini sapar, da-a Phakakan non a inonta so kabaya ami si-i ko tugo iran a Kabokhag go manga Ayam a ini sapar so karorani ko manga likod iyan, go manga Ayam a di ran non Pagalowin so ngaran o Allah;- a Ipuphangangkobon: Mba­dalan Niyan siran ndun ko Ipu­phangangkob iran non."},{"id":139,"translation":"139. Go Pitharo iran: A so Ma­ tatago ko manga tiyan a ungkai a manga Ayam na kabisa o manga Mama rukutano, na Kiyaram ko manga Karoma tano; na amai ka mabaloi a Ma-atai, na tompotom­pok siran non. Mbadalan Niyan siran ko ini ropa iran (a Kabokhag): Mata-an! A Sukaniyan na Maon­gangun, a Mata-o"},{"id":140,"translation":"140. Sabunar a miyalogi so siran a Piyamono iran so manga Wata iran, sa Kalalalongan, kuna a ba Kata-o, go Kiyaram iran so Pagu­pur kiran o Allah, a ini angkob ko Allah. Sabunar a Miyadadag siran go da siran makakudug sa Ontol."},{"id":141,"translation":"141. Na Sukaniyan so (Allah a) Miyadun ko manga Sapad, a gii Mithaataar, go di Miputhata­ar, go so Qormah go so Purpuran, a mbidabida a Kapukhana-on: Go Zayton, go so Dalima a Makapush­asaropa-i, go di makapushasaropa-i: Kang kano ko Onga niyan igira-a Miyonga, go tonaya niyo so Zakat iyan ko Alongan a Kapuragonaon; go di kano Puth abowakar: Ka Mataan! A Sukaniyan na di Niyan Khabaya-an so manga Tabowakar."},{"id":142,"translation":"142. Go (Inadun Niyan) so saba­ ad ko manga Ayam a Pukharoranan go di Kharoranan: Kang kano ko Pagupur rukano o Allah, go di niyo khuduga so manga okit o Shai­tan: Mata-an! A sukaniyan na ridowai niyo a Mapayag."},{"id":143,"translation":"143. Walo anggaganapa: Si-i ko Bilibili a dowa, go si-i ko Kambing a dowa; Tharowangka: A ba so dowa Mama i ini sapar iyan, anta­ wa-a so dowa Babai, antawa-a so Miyarangkom sukaniyan o manga tiyan o dowa Babai? Panothola niyo Rakun si-i ko Kata-o, o sukano na manga Bunar:"},{"id":144,"translation":"144. Go si-i ko Onta a dowa, go si-i ko Sapi a dowa; Tharowangka: A ba so dowa Mama i ini sapar Iyan, antawa-a so dowa Babai, an­ tawa-a so Miyarangkom sukaniyan o manga tiyan o manga Babai?­ Antawa-a ba kano khipakadadarpa gowani a Isogo rukano aya o Allah? Na ba-adun a lawan a Darowaka ko tao a Inangkob iyan so Allah sa Kabokhag, ka-an niyan Madadag so manga Manosiya sa kuna a ba Kata-o? Mata-an! A so Allah na di Niyan Punggonana-on so pagtao a da Pamaginontolan."},{"id":145,"translation":"145. Tharowangka (Ya Muham­ mad): A da-a Khatoon Ko ko ini Ilaham Rakun a ini sapar ko khan a kakan niyan non, inonta o mabaloi a Miyatai, o di na rogo a tomiyoga, o di na Sapo o Baboi,- ka Mata-an! A sukaniyan na marshik- o di na Kandarowaka, a ini Panambai oto ko salakao ko Allah. Na sa dun sa kasungutan, a kuna a ba Darowaka, go di Malawani,- na Mata-an! A so Kadnan Ka na Manapi, a Makali­ mo-on."},{"id":146,"translation":"146. Na Kiyaram Ami ko siran a manga Yahodi so oman i adun a kanoko niyan, go so Sapi go so Kambing, na Kiyaram Ami kiran so manga sibo a dowa oto, inonta so ka-a awidan o manga likod a dowa oto, o di na so manga tinai, o di na so minilo-ok ko tolan: Giyo­to man i ini badal Ami kiran sabap ko Kiyandarowaka iran: Na Mataan! a Sukami i titho a manga Bunar."},{"id":147,"translation":"147. Na Opakambokhaga Ka iran, na Tharowangka: A so Kad­nan niyo i Khiruk ko Limo a Rang­kom; go da-a Phakarun ko siksa lyan ko pagtao a manga rarata i Ongar."},{"id":148,"translation":"148. Putharo-on o siran a Miya­manakoto: A opama ka kabaya o Allah, na di kami Makapanakoto, go di Makapanakoto so manga lo­kus ami; go da-a Misapar ami a maito bo. Lagid oto a Kiyapakambokhaga o siran a Miya-ona an niran (ko manga Sogo), taman sa Kiyata-aman niran so siksa Ami. Tharowangka: A ba-adun a shisi-i rukano a Kata-o? Na guma-on niyo Rukami oto. Da-a Phagonotan niyo a rowar ko arangan: Ka ba kano dun gi-i Pangusar."},{"id":149,"translation":"149. Tharowangka: Na ruk o Al­lah so Karina a Tarotop: Na o kabaya lyan, na Mata-an a Khatoro kano Niyan langon."},{"id":150,"translation":"150. Tharowangka: A Pakadar­pa-a niyo i manga saksi iyo a siran so Pushaksi-an niran a Mata-an! A so Allah na Kiyaram lyan naya. Na o shaksi-i ran, na dingka siran mba­bida a kashaksi: Go Dingka Pago­noti so manga kabaya o siran a Piyakambkhag iran so manga Ayat Ami, go siran na di ran Papar­atiyaya-an so Akhirat: A siran na so Kadnan niran na Phurimbangun iran."},{"id":151,"translation":"151. Tharowangka: A songkano si-i, ka Batiya-angko so Kiyaram rukano o Kadnan niyo: Di niyo Phanakoton (so Allah) sa maito bo; go (Phiyapiya i niyo) so Mbala a lokus sa tanto a Kaphiyapiya; go di niyo Mbonowa so manga Wata iyo sa po-on ko Kamiskin;- ka Su­kami i Puphagupur rukano a go so siran;- go di kano pagobai ko man­ga pakasisingai, so Mapapayagon go so Misosolun; go di niyo Mbonowa so Baraniyawa, a so ini sapar o Allah, inonta o si-i ko Kabunar: Giyoto man na ini Sogo Iyan rukano to, ka-an niyo Sabota."},{"id":152,"translation":"152. Go di niyo pagobaya so tamok o ilo, inonta o so kapiya niyan, taman sa iraot ko kakhasad iyan; go tarotopa niyo so kapagasad go so Kathimbang si-i ko Kaontol;­ da-a Iphaliyogat Ami ko Baraniya­wa, a inonta so Khagaos iyan;- na igira-a Putharo kano, na Paginon­tolan kano, apiya si-i ko Tonganai (niyo); go so diyandi o Allah na Tomanun niyo: Giyoto man i Kini­ sogo-on Niyan rukano ron, ka-an niyo Katanodi."},{"id":153,"translation":"153. Na Mata-an! A giyaya i lalan Nakun, a Maka-o ontol: Na kuduga niyo Sukaniyan: Go di niyo khuduga so manga pud a lalan: Ka mabulag kano niyan ko lalan Ni­ yan: Giyoto man i Kinisogo-on Ni­ yan rukano ron , ka-ang kano Makapananggila."},{"id":154,"translation":"154. Oriyan niyan na ini bugai Ami ko Musa so Kitab, a Tarotop ko Miphiyapiya, go osayan ko lan­gowan taman,- go Torowan go Limo, ka-an niran Maparatiyaya so Kiputho-ona an (iran) ko Kadnan iran."},{"id":155,"translation":"155. Na giyangkaya (Qur-an) na Kitab a Initoron Ami Sukaniyan a Piyakandakulan sa Mapiya: Na Onoti niyo Sukaniyan, go Pananggila kano, ka-angkano Mipangali­mo: ,"},{"id":156,"translation":"156. Ka o ba niyo Matharo: A aya bo a Tiyoronan ko Kitab na so dowa pagtao ko Miya-ona an Nami, na Mata-an a Miyabaloi kami a titho a di Somasabot ko Kapuphangadi iran;"},{"id":157,"translation":"157. O di na o ba niyo Matharo: I opama ka Mata-an! A si-i rukami Initoron so Kitab, na khabaloi kami dun a lubi a Miyatoro a di siran. Na Sabunar a adun a Miyakaoma ru­kano a Karina a pho-on ko Kadnan niyo,- go Torowan go Limo: Na ha­ adun a lawan a Darowaka ko tao a Piyakambokhag iyan so manga Ayat o Allah, go tiyalikhodan niyan noto? Imhalas Ami dun ko siran noto a Puphamanalikhod ko manga Ayat Ami, so Marata a siksa, sabap ko Kiyatalikhod iran."},{"id":158,"translation":"158. Ba-adun a Punaya-on niran a rowar ko Kapakatalingoma kiran o manga Malaikat odi na so kapakatalingoma o kadnan ka hai Mohammad ko masa a kakokoma ko ndo­londolonan o manga oripun iyan sa Alongan a Qiyamah. o di na so Kapaka talingoma o saba-ad ko manga Tanda o Kadnan Ka (a so kashubang o Alongan sa Sudupan)? Si-i ko Alongan a Kapakatalingoma o saba-ad ko manga Tanda o Kadnan Ka, Na di Makanggai a gona ko ginawa so Paratiyaya niyan, o da Paratiyaya sa Paganai, o di na dang­galubuk ko Paratiyaya niyan sa Ma­piya. Tharowangka: A nayao kano: Ka Mata-an! A Sukami na noma­nayao Kami (mambo)."},{"id":159,"translation":"159. Mata-an! A so siran a Mis­hisibaya ko Agama iran go Mithitinduga, na da-a labot Ka kiran a maito bo: Ka so khasowa iran na si­ i bo (Phakandod) ko Allah: Oriyan niyan na Phanotholun Niyan kiran so Pinggolaola iran."},{"id":160,"translation":"160. Sa tao a Mitalingoma niyan so Mapiya, na adun a bagiyan niyan a sapolo a manga lagid iyan (a manga pipiya): Go sa tao a Mita­lingoma niyan so marata, na da-a imbalas on a rowar ko lagid iyan: Sa di siran Kasalimbotan."},{"id":161,"translation":"161. Tharowangka (Ya Muhammad): A Mata-an! A Sakun na Tiyoro Ako o Kadnan Ko ko lalan a Maka-o ontol,- a okit a Makaso­sogat,- a okit o Ibrahim a Maka-o ontol, go kuna a ba Miyabaloi a pud ko manga Pananakoto."},{"id":162,"translation":"162. Tharowangka: A Mata-an! a so Sambayang Akun go so Simba Ko, go so Kaoyagoyag Akun go so Kapatai Akun, na ruk o Allah, a Kadnan o manga Ka-adun:"},{"id":163,"translation":"163. Da-a Sakotowa Iyan: Na giyaya i ini Sogo Rakun, go Sakun i Paganai ko Mimhahayorantang (ko Allah)."},{"id":164,"translation":"164. Tharowangka: Ba-adun a salakao ko Allah a Pumbabanogun Ko a Kadnan, a Sukaniyan i Kad­nan o langowan taman? Na da-a khasokat o oman i ginawa (a dosa) a ba-on ndi Puthagorar: Go di kha­awidan o maawid so awid o pud iyan. Oriyan niyan na so bo so Kadnan niyo i Khandodan niyo: Na Phanotholun Niyan rukano so nganin a sukano na di niyo to Pha­gayonayonan."},{"id":165,"translation":"165. Go Sukaniyan so Miyadun rukano a manga Khalifah ko Lopa: Go Piyakaombao Niyan so saba-ad rukano, ko Kaporowan o saba-ad sa manga Daradat: Ka thupungan kano Niyan ko ini bugai niyan rukano: Mata-an! A so Kadnan Ka na Maga-an i Kandadanug: Go Mata-an! A Sukaniyan na titho a Manapi, a Makalimo-on."}]},{"id":7,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Alif, Lam, Mim, Sad. So Allah i Mata-o ko Paka-a antapan Niyan non."},{"id":2,"translation":"2. (Giya-ungkaya a Qur-an) na Kitab a Initoron Ruka (Ya Muhammad),- na di aya nggagutun a Rarub Ka,- ka-an Ka Mipamaka-iktiyar go Pananadum a ruk o Miyamara­tiyaya."},{"id":3,"translation":"3. Onoti niyo so (Qur-an a) In­itoron rukano a pho-on ko Kadnan niyo, na di niyo Pagonoti, so sala­kao rukaniyan a manga Panarigan, miyaka-ito ito a kapuphakatadum iyo."},{"id":4,"translation":"4. Na madakul a Ingud a binina­sa Mi, a miyakaoma-on so siksa Ami ko Kagagawi-i, o di na siran na Khitotorogun siran ko Kaotho o Alongan."},{"id":5,"translation":"5. Na da-a miyabaloi a daowa iran gowani ko makaoma kiran so siksa Ami, a rowar sa Kiyatharowa iran: Sa Mata-an! A sukami na miyabaloi kami a manga Darowa­ka."},{"id":6,"translation":"6. Na Mata-an a pagisha-an Nami dun so manga tao a Siyogo­wan siran, go pagisha-an Nami dun so manga Sogo."},{"id":7,"translation":"7. Na Mata-an a Phanotholun Nami kiran ndun (so Pinggolaola iran) si-i ko Kata-o, go kuna a ba Kami di Makadadarpa."},{"id":8,"translation":"8. Na so Kathimbang sa Alongan noto na Ontol: Na sa dun sa Maka­punud so manga Timbang iran, na siran man na siran i Phamakasulang sa Maliwanag:."},{"id":9,"translation":"9. Na sa dun sa Makakhap so manga Timbang iyan, na siran man so liyogi ran so manga ginawa iran, sabap ko Kiya-ongkira iran ko manga Ayat ami."},{"id":10,"translation":"10. Na Sabunsabunar a Piyaka­khapa-ar Ami sukano ko Lopa, go singgayan Nami sukano ro-o sa manga Kaoyagan: Na miyakaito ito a Kapuphanalamat iyo!"},{"id":11,"translation":"11. Go Sabunsabunar a Inadun Ami sukano, oriyan niyan na Pimbontalan Nami sukano; oriyan ni­yan na Pitharo Ami ko manga Malaikat: A Pangalimbaba-an kano ko Adam, na Miyangalimbaba-an siran; inonta so Iblis; ka da mapud ko Miyamangalimbaba-an."},{"id":12,"translation":"12. Pitharo (o Allah): A antona-a i miyakarun ruka sa dangka Kapan­galimbaba-an sa ko Sogo-on Nakun suka? Pitharo (o Iblis): A sakun i tomo a di so Adam: Ka Inadun Akongka a pho-on sa Apoi, na In­adun Ka Sukaniyan a pho-on sa Lipao."},{"id":13,"translation":"13. Pitharo (o Allah): A Panokha ka dingka dait: I ba ka si-i di Pumaratabat: Na Awa ka, ka Mata­an! A ska na pud ko Miyamakaito."},{"id":14,"translation":"14. Pitharo (o Iblis): A bugi Akongka sa ta-alik taman ko Alon­gan a Kaoyaga kiran."},{"id":15,"translation":"15. Pitharo (o Allah): A Mata-an! A suka na pud ko piyangabubugan sa ta-alik."},{"id":16,"translation":"16. Pitharo (o iblis): Na sabap ko Kiyabaloyangka rakun a dadag, na Mata-an a Bukunangko siran ndun sa ayan ko lalan Ka a Maka-o ontol:"},{"id":17,"translation":"17. Oriyan niyan na Mata-an a Songowangko siran ndun si-i ko kasasangoran niran go si-i ko Tali­khodan niran, go si-i ko manga Kawanan niran go si-i ko manga Diyowang iran: Na dingka Matoon so kadakulan kiran, o ba Pana­nalamat."},{"id":18,"translation":"18. Pitharo (o Allah): A awa ka pho-on rukaniyan (a Sorga), a Papa-awingun, a ini bowang. Na Mata-an a sa dun sa Monot ruka kiran,- na Mata-an a ipuno Akun sukano dun ko Naraka Jahannam langon."},{"id":19,"translation":"19. Na (Pitharo o Allah a:) Hai Adam! Babalingka Suka go si Kar­omangka ko Sorga, na Kangkano sa sadun sa kabaya Iyo a dowa: Na di Kano Pagobai sangka-i a Kayo, ka mbaloi kano a pud ko manga Darowaka."},{"id":20,"translation":"20. Na Piyangonsi siran o Shai­tan, ka-a niyan kiran kasawa-i so idadalong kiran ko Kaya-an Niran: Go Pitharo iyan: A da-a kinisaparun Rukano o Kadnan niyo sangka-i a Kayo, a rowar sa o ba Kano maba­loi a dowa a Malaikat, o di na mabaloi Kano a pud ko Phangaka­kakal (ko sorga)."},{"id":21,"translation":"21. Na Mishapa Kiran: Sa Mata­an! A sakun na pud dun ko Puphamangoyao Rukano sa Mapiya."},{"id":22,"translation":"22. Na minibaba iyan siran sabap ko ikmat: Na kagiya a Kata aman Niran so Kayo, na kiyasawaan Kir­an so kaya-an Niran a dowa, na aya miyata-ad iran na giya di-i ran ka­ panangkir ko ra-on sa Sorga (a Pinditar Iran). Na Tiyawag Siran o Kadnan niran: Ba Ko Rukano da saparun angkanan a Kayo, go ba Ko Rukano da Tharowa: A Mata­an! A so Shaitan na ridowai Niyo a Mapayag?"},{"id":23,"translation":"23. Pitharo Iran: Kadnan Nami! Miyadorat Ami a Ginawa Mi: Na o di Kamingka Napi-i go kamingka di Kalimo-on, na Mata-an a khaba­loi Kami dun a pud ko Miyangalo­logi."},{"id":24,"translation":"24. Pitharo (o Allah): A tupad Kano, sa so saba-ad Rukano na ridowai o saba-ad; go adun a ruk Iyo ko Lopa a Kaputhakna-an go Kaoyagan,- taman ko wakto (o Ka­patai)."},{"id":25,"translation":"25. Pitharo lyan (pun): A Ron kano Khaoyag, go Ron Kano Phamatai, go Ron Kano Phakagumawa."},{"id":26,"translation":"26. Hai manga Moriyatao o Adam! Sabunar a Tiyoronan Ami Sukano sa nditarun a Puphakarund­ing ko Kaya-an Niyo, go lkataid. Na so nditarun a Kapananggila,- na giyoto i tomo. Giyoto man na pud ko manga Tanda o Allah, ka-an siran Puphakatadum!"},{"id":27,"translation":"27. Hai manga Moriyatao o Adam! Di Kano Phakidadag ko Shaitan, lagid o Kiyapaka-awa-a niyan ko dowa a Lokus iyo pho-on ko Sorga, a Phulukasun niyan Kir­an so nditarun niyan: Ka an niyan kiran Mapaki-ilai so Kaya-an Nir­an: Mata-an! A sukaniyan na Pu­khailai Kano niyan sukaniyan a go so manga pagtao niyan sa di niyo siran khailai: Mata-an! A biyaloi Ami so manga Shaitan a manga Panarigan o siran a di Mapapara­tiyaya."},{"id":28,"translation":"28. Go igira-a Minggolaola siran sa Pakasisingai, na Tharo-on niran: A Miyatoon nami saya so manga Lokus ami; go so Allah na ini Sogo lyan rukami aya: Tharowangka: A Mata-an! A so Allah na di Niyan Ishogo so Piyamakasisingai: Ino niyo Pakiputharo-on ko Allah so da-a Kata-o niyo ron?"},{"id":29,"translation":"29. Tharowangka (Ya Muham­mad): A ini Sogo Rakun o Kadnan Ko so Kaontol; go bantakun niyo so manga Hadap iyo (ko Allah) sii ko oman i Kashambayang, go Showasowata niyo Sukaniyan, sa Bobo­nayona niyo Ron so okit ko Kapa­gintao: Lagid o kiyaphooni Niyan rukano (Madun), a Kaphakakasoi niyo."},{"id":30,"translation":"30. So salompok na Tiyoro lyan: Go so salompok na Miyatangkud kiran so Kadadag; Mata-an! A siran na kinowa iran so manga Shaitan a manga Panarigan, a salakao ko Al­lah, aya arangan niran na Mata-an! A siran i Khipaka-o Ontol."},{"id":31,"translation":"31. Hai manga Moriyatao o Adam! Solota niyo so Mapiya ko nditarun niyo ko oman i wakto a Kapushambayang: Go Kangkano go Inom kano: Go di kano Phano­bra, Mata-an! A Sukaniyan na di Niyan khabaya-an so Puphamano­bra."},{"id":32,"translation":"32. Tharowangka: Antawa-a i somiyapar ko (Kanditara ko) Para­hiyasan o Allah, a so Inadun Niyan a ruk o manga Oripun Niyan, go so manga pipiya ko Pagupur? Tharo­wangka: A giyaya na ruk o siran a Miyamaratiyaya si-i ko Kaoya­goyag ko Doniya, kabisa iran ko Alongan a Qiyamah. Lagid aya a Kapuphagosaya Mi ko manga Ayat ko pagtao a manga Tata-o."},{"id":33,"translation":"33. Tharowangka: A aya bo a ini Sapar o Kadnan Ko na so Piyama­kasisingai, so Mapayagon go so Masolun; go so Dosa go so Kapangarasi sa di Ontol; go so Kipusha­koton niyo ko Allah, ko da-a ln­itoron Niyan non a katantowan; go so gi-i niyo Kapakitharo-on ko Al­lah ko da-a Katao niyo ron."},{"id":34,"translation":"34. Na oman i pagtao na adun a diyandi iyan (ko kakhabinasa iran): na a pabila a makaoma so diyandi kiran, na di ran misundod sa isa ka oras, go di ran makutung."},{"id":35,"translation":"35. Hai manga Moriyatao o Adam! Amai ka Makatalingoma rukano so manga Sogo a pud rukano, a Puphamanotholun Niran rukano so manga Ayat Akun,- na sa dun sa Mananggila go Phiyapiya,- na da-a Pangandam iran, go di siran Ma­kamboko (ko Alongan a Maori)."},{"id":36,"translation":"36. Na so siran a Piyakambokhag iran so manga Ayat Ami go Pimar­atabatan niran,- na siran man i manga tao ko Naraka, sa ron siran non ndun Makakakal."},{"id":37,"translation":"37. Na ba-adun a lawan a Dar­owaka ko tao a inangkob iyan so Allah sa Kabokhag, o di na Piya­kambokhag iyan so manga Ayat Iyan? Siran man na ipuraot kiran so kipantag iran ko Kitab: Taman sa a pabila makaoma kiran so man­ga Sogo Ami a khowa ko manga Niyawa iran, sa Tharo-on niran: Anda dun so Piyanongganoi niyo a salakao ko Allah? Na Isumbag iran: A miya-ilang siran rukami, na shaksi-an iran so manga ginawa iran, sa Mata-an! A siran na miyabaloi siran a da Pamaratiyaya."},{"id":38,"translation":"38. Tharo-on (o Allah): Solud kano a rakhus o manga pagtao a andang a miya-ipos ko Miya-onaan niyo a manga Jinn a go manga Manosiya,- ko Naraka. Oman i ma­kasolud a pagtao na lpamaninta iyan so pud iyan, taman sa amai ka Makapuraraota siran ro-o lan­gon, na Tharo-on o Miya-ori kiran sa Makapantag ko Miya-ona kiran: A Kadnan nami! Siran naya i Dom­iyadag rukami: Na Talingomaingka siran sa siksa a takup ko Naraka. Tharo-on Niyan: A adun a ruk o oman i isa rukano a takup (ko siksa) Ogaid na di niyo katawan."},{"id":39,"translation":"39. Na Tharo-on o miya-ona kir­an ko miya-ori kiran: A da-a Milalawan niyo rukami; na ta-ami niyo so siksa sabap ko Pinggalubuk iyo (a marata)!"},{"id":40,"translation":"40. Mata-an! A so siran a Piya­kambokhag iran so manga Ayat Ami go Pimaratabatan niran noto, na di kiran kalukaan so manga Pinto o Langit, go di siran Makaso­lud ko Sorga, taman sa di Makaso­lud so Onta ko puso o ragom: Na lagid aya a lmbadal Ami ko manga rarata i Ongar."},{"id":41,"translation":"41. Adun a bagiyan niran ko Naraka Jahannam, a igaan go adun a Phamangikolob ko kaporowan niran (a Apoi): Na lagid aya a Imbadal Ami ko manga Darowaka."},{"id":42,"translation":"42. Na so Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga pi­piya,-da-a lphaliyogat Ami ko Bar­aniyawa, a inonta so khagaga niyan,- na siran man i manga tao ko Sorga, sa ron siran non ndun Makakakal."},{"id":43,"translation":"43. Na iniliyo Ami so matatago ko manga rarub iran a dungki;-Puph­amangondas ko kababaan niran so manga Lawasaig;- go Putharoon niran: So Podi na ruk o Allah, a Tomiyoro rukutano sii: Ka di tano Matoro, o da tano Torowa o Allah: Sabunsabunar a Mini-oma o manga Sogo o Kadnan tano so Bunar. Na ltawag kiran: A giyanan man so Sorga! A Piyakikhawali rukano, sa­bap ko Pinggolaola nyo (a Ma­piya)."},{"id":44,"translation":"44. Na itawag o manga tao ko Sorga ko manga tao ko Naraka: A Sabunar a Miyato-on Nami so ini diyandi rukami o Kadnan Nami a Bunar: Na ino Miyato-on niyo so ini diyandi rukano o Kadnan niyo a Bunar? Tharo-on niran: A owai; na lpananawag o Phananawag ko pa­gulutan niran: A Mata-an a so Mor­ka o Allah na si-i ko manga Darowaka;-"},{"id":45,"translation":"45. Siran so Puphangalang ko lalan o Allah go Puphuloloba-an niran non a kabukhog iyan: Go siran na so Akhirat na o Ongkirun iran."},{"id":46,"translation":"46. Na ka-alutan siran sa rund­ing, go adun a manga Mama ko liyawao o pagulut a makikilala iran so oman i isa kiran sabap ko manga Tanda iran: na Iputhawag iran ko manga tao ko Sorga: A Kalilintad a si-i Rukano: Da siran non Makaso­lud, a siran na adun a Panginam iran (sa Kapakasolud iran ko Sor­ga)."},{"id":47,"translation":"47. Na igira-a miyatingur so manga Kailai ran ko tampar ko manga tao ko Naraka, na Tharo­on niran: Kadnan nami! Di Kamingka mbaloya a pud ko pagtao a manga Darowaka."},{"id":48,"translation":"48. Go adun a Thawagun o man­ga tao ko pagulut a manga Mama a makikilala iran siran sabap ko man­ga Tanda iran, sa Tharo-on niran: Ino Miyakalinding rukano so piya­nimo iyo (a manga Tamok) go so Kiyapanakabor iyo?"},{"id":49,"translation":"49. Ba siran naya so Inishapa iyo sa da-a Phakasampain kiran o Al­lah a Limo? (Tharo-on kiran a:) Solud kano ko Sorga: Da-a Pangan­dam iyo, go da-a Mimboko iyo."},{"id":50,"translation":"50. Na Itawag o manga tao ko Naraka ko manga tao ko Sorga: Sirayati kami niyo ko ig o di na so ini Pagupur rukano o Allah. Isum­bag iran: A Mata-an! A so Allah na ini Sapar lyan a dowaya ko da Pamaratiyaya;-"},{"id":51,"translation":"51. Siran na biyaloi ran so Aga­ma iran a Kabimbanan go Katumbangan, go Miyakalimpang kiran so Kaoyagoyag ko Doniya. Na sa Alongan nai na Phakalipatan Nami siran, lagid o Kiyapakalipati ran ko kitumo ko Alongan niran na go so Kiyasangka-a iran ko manga Ayat Ami."},{"id":52,"translation":"52. Na Sabunsabunar a bigan Nami siran sa Kitab, a Piyagosai Ami Sukaniyan si-i ko Kata-o,-a Torowan a go Limo ko Pagtao a Mapaparatiyaya."},{"id":53,"translation":"53. Ba adun a Punayaon niran a rowar ko pakatana iyan? Si-i ko Alongan a Makatalingoma so paka­tana iyan, na Matharo o siran a Miyamakalipaton gowani: A Sabu­nar a Mini-oma o manga Sogo o Kadnan tano so Bunar. Na ba adun a manga Panandigan tano ka-an tano iran Masandig? o di na batano phakakasoya (ko Doniya )? Ka-an tano Makanggalubuk sa salakao ko Pinggalubuk tano. Sabunar a Miya­ binasa iran so manga ginawa iran, go miyakawatan kiran so Piyan­gumbaalan niran a Kabokhag."},{"id":54,"translation":"54. Mata-an! A aya Kadnan niyo na so Allah, a Miyadun ko manga Langit a go so Lopa sa Miyakanum Alongan, oriyan niyan na mithakna ko Aras: Ipundalong lyan so Gaga­wi-i ko Daondao, na Puphakiton­dog iyan non sa magaan: Go (lnadun Niyan) so Alongan, go so Olan, go so manga Bito-on, a Pao­notonot ko Sogowan Niyan. Tano­dan ka ruk lyan so Kiyapangadun go so Sogowan; Soti so Allah, a Kadnan o manga Ka-adun!"},{"id":55,"translation":"55. Panguni kano ko Kadnan niyo sa kapangalimbabaan go Masolun: Mata-an! A Sukaniyan na di Niyan khabayaan so Puphulala­wan."},{"id":56,"translation":"56. Go di kano Phaminasa ko Lopa, ko oriyan o kiyatanor iyan, go Panguni kano Ron sa Makapan­tag sa kaluk ago Arap: Mata-an! A so Limo o Allah na marani ko Miphipiyapiya."},{"id":57,"translation":"57. Go Sukaniyan so Pumbota­wan ko manga ndo a Puphamalata ko onaan o Limo lyan: Taman sa igira-a miyaka-awid sa Gabon a Kapupunudan (sa Oran), na ipama­ka-ig Ami sukaniyan ko Ingud a miyatai (so Lopa-on), na Pakatoro­ nun Nami ron so ig, na isabap Ami ron a Kapakagumawa Mi ko oman i manga Onga: Lagid aya man a Kaphakagumawa Mi ko Miyama­tai: Ka-angkano Puphakatadum."},{"id":58,"translation":"58. Na so lngud a Mapiya, na Puphakagumao so Mangunguto-on sabap sa idin o Kadnan Niyan: Na so (lngud a) marata, na da-a Pha­kagumao ron (a Mangunguto) in­onta o kapulogati: Lagid aya a gi-i Ami kashalinsalina Magosai ko manga Tanda ko pagtao a Manana­lamat (ko Allah)."},{"id":59,"translation":"59. Sabunsabunar a Siyogo Ami so Nuh ko pagtao Niyan , na Pitharo Iyan: Hai pagtao Akun! Showasowata niyo so Allah! Ka da-a Tohan niyo a salakao Rukani­yan. Mata-an! A ipukhawan Nakun sukano ko siksa ko Alongan a lubi a Mala!"},{"id":60,"translation":"60. Pitharo o manga Nakoda ko pagtao Niyan: A Mata-an! A Pukhailai ami Suka dun ko Kadadag a Mapayag."},{"id":61,"translation":"61. Pitharo o Nuh: Hai pagtao Akun! Da Rakun so Kadadag: Ogaid na Sakun na Sogo a pho-on ko Kadnan o manga Kaadun!"},{"id":62,"translation":"62. lpushampai Akun rukano so manga Sogowan o Kadnan Ko: go Puphanguthomaan Ko sukano, go Katawan Ko phoon ko Allah so di niyo katawan."},{"id":63,"translation":"63. Ino a go kano Phamumusa sa Kiyapakaoma rukano o undao a pho-on ko Kadnan niyo, a Minggo­lalan ko Mama a pud rukano, ka angkano Niyan Mapaka-iktiyar,- go angkano Makapananggila, ka an­gkano Mipangalimo?"},{"id":64,"translation":"64. Na Piyakambokhag iran, na Siyabut Ami Sukaniyan, go so man­ ga pud lyan ko Kapal: Na inulud Ami so siran a Piyakambokhag iran so manga Ayat Ami. Mata-an! A siran na Miyabaloi siran a pagtao a di Phamakanono!"},{"id":65,"translation":"65. Go (Siyogo Ami ko pagtao a) Ad, so Pagari ran a Hud. Pitharo lyan: Hai pagtao Akun! Showaso­wata niyo so Allah! Ka da-a Tohan niyo a salakao Rukaniyan. Ino kano di Phananggila?"},{"id":66,"translation":"66. Pitharo o manga Nakoda a so da Pamaratiyaya ko pagtao Niyan: A Mata-an! A sukami na Pukhailai ami Sukadun ko Kamomondowi! Go Mata-an! A sukami na Sabunar a arangan nami Ruka na pud ko manga Bokhag!"},{"id":67,"translation":"67. Pitharo o Hud: Hai pagtao Akun! Da-a Kamomondowi Rakun, na ogaid na Sakun na Sogo a pho­on ko Kadnan o manga Kaadun!"},{"id":68,"translation":"68. lpushampai Akun rukano so manga Sogowan o Kadnan Ko: Go Sakun na Puphanguthoma rukano a kasasana-an."},{"id":69,"translation":"69. Ino a go kano Phamumusa sa Kiyapakaoma rukano o undao a pho-on ko Kadnan niyo a Minggo­lalan ko Mama a pud rukano, ka­ angkano Niyan Mapaka-iktiyar? Na Tadumi niyo gowani a balowin kano Niyan a manga Khalifah ko oriyan o pagtao Nuh, go Piyakala­wan kano Niyan ko Kaadun sa Kapanga-ala. Na Tadumi niyo so manga Limo o Allah: Ka angkano Makasulang sa Maliwanag."},{"id":70,"translation":"70. Pitharo iran: Ba aya Kiyapa­katalingomangka rukami, na an ami Masimba so Allah a Isa Isa Suka­niyan, go an ami kaganati so Push­imba-an o manga lokus ami? Na Talingoma-an Ka rukami so Ipu­phangangaluk Ka rukami, o pud Ka ko manga Bunar!"},{"id":71,"translation":"71. Pitharo (o Hud): A Sabunar a adun a Miyatangkud rukano a pho­on ko Kadnan niyo a siksa go Rar­angit: Ino kano Rakun gi-i Pakipha­wala Makapantag ko manga ngaran a ini Pamutho niyo ron sukano go so manga lokus iyo,- a da-a Initoron non o Allah a Katantowan? Na nayao kano: Ka Mata-an! A Sakun na pud iyo, a pud o Khinanayao."},{"id":72,"translation":"72. Na Siyabut Ami Sukaniyan go so manga pud Iyan, sabap ko Limo a pho-on Rukami, na Tini­phad Ami so Kaposan o siran a Piyakambokhag iran so manga Ayat Ami go di siran Mapaparatiyaya."},{"id":73,"translation":"73. Go (Siyogo Ami ko pagtao a) Samood so Pagari ran a Salih. Pitharo lyan: Hai pagtao Akun! Showasowata niyo so Allah; ka da­ a Tohan niyo a salakao Rukaniyan. Sabunar a adun a Miyakaoma ru­kano a Karina a pho-on ko Kadnan niyo! Kati-i so Onta o Allah a nana­-o niyo: Na botawani niyo Sukani­yan ko Kapuphangangan Niyan ko Lopa o Allah, go di niyo ron thu­mon so marata, ka Masogat kano o siksa a Malipudus."},{"id":74,"translation":"74. Na Tadumi niyo gowani a balowin kano Niyan a manga Khalifah ko oriyan o Ad go Bigan kano Niyan sa Darpa ko Lopa: Gi-i kano Makambabalai ko manga Kapan­taran non sa manga Torogan, go Puphanonggirub kano ko manga Palao sa manga Walai; na Tadumi niyo so manga Limo o Allah, go di kano Phaminasa ko Lopa a Mama­kakaid kano."},{"id":75,"translation":"75. Pitharo o manga Nakoda a siran so Miyamanakabor ko pagtao Niyan ko siran a di Pakangangani­ nun a Miyamaratiyaya a pud kiran: A ba niyo Katawi a Mata-an! A so Salih na Siyogo a pho-on ko Kad­nan Niyan? Pitharo iran: A Mata­ an! A sukami na so ini Sogo-on na Paparatiyaya-an Nami oto."},{"id":76,"translation":"76. Pitharo o siran a Miyamana­kabor: A Mata-an! A sukami na so Piyaratiyaya niyo to na Inongkir ami."},{"id":77,"translation":"77. Na Biyono iran so Onta, go Pimaratabatan niran so Sogowan o Kadnan niran, go Pitharo iran: A hai Salih! Talingoma-an Ka rukami so Ipuphangangaluk Ka rukami, o Suka na pud ko manga Sogo!"},{"id":78,"translation":"78. Na Miyadansal siran o Linog, na Kiyapitaan siran ko manga In­gud iran a Miyamangundur!"},{"id":79,"translation":"79. Na inawaan Niyan siran, go Pitharo lyan: Hai pagtao Akun! Sabunsabunar a Minisampai Akun rukano so Sogowan o Kadnan Ko: Go Kiyapanguthoma-an Ko suka­ no, na ogaid na di niyo Khabayaan so Puphamanguthoma!"},{"id":80,"translation":"80. Go (Siyogo Ami) so Lut: Gowani na Pitharo lyan ko pagtao Niyan: A ino niyo gi-i nggolaola a so Piyakasisingai a da-a ba on Min­ggolaola a Miya-onaan niyo a isa bo ko manga Kaadun?"},{"id":81,"translation":"81. Mata-an! A sukano na aya dun a Puphangabayaan niyo na so manga Mama a sambi o manga Babai: Kuna, ka sukano na pagtao a Mimamalawani."},{"id":82,"translation":"82. Na da-a ini sumbagon o pag­tao Niyan a rowar sa Kiyatharowa iran: Sa Pakaawa-a niyo siran ko Ingud iyo: Ka Mata-an siran a man­ ga tao a Shosoti!"},{"id":83,"translation":"83. Na Siyabut Ami Sukaniyan a go so manga Taalokon, inonta so Karoma Niyan: Ka miyabaloi a pud ko Miyamangibagak (ko siksa)."},{"id":84,"translation":"84. Na Piyakaoranan Nami siran sa Oran (a Ator): Na Pamimikiranangka so Miyambutad o kiya-akir­ an ko manga rarata i Ongar!"},{"id":85,"translation":"85. Go (Siyogo Ami ko) pagtao a Madyan so Pagari ran a Shu'aib. Pitharo lyan: Hai pagtao Akun! Showasowata niyo so Allah; ka da­ a Tohan niyo a salakao Rukaniyan. Sabunar a adun a Miyakaoma ru­kano a Karina a pho-on ko Kadnan niyo! Na Tarotopa niyo so Kapaga­sad go so Kathimbang, go di niyo khorangi ko manga Manosiya so nganinganin niran; go di kano Pha­minasa ko Lopa ko oriyan o Kiya­ tanor iyan: Giyoto man i Mapiya rukano, o sukano na Khipapara­tiyaya."},{"id":86,"translation":"86. Go di kano Phamagayan ko oman i lalan, a Puphangangaluk kano, go Phangalangan niyo ko la­lan o Allah so Miyaratiyaya Ruka­ niyan, go Pumbabanogun niyo ron a kabukhog iyan; go Tadumi niyo gowani ko maito kano, na Piyaka­ dakul kano Niyan. Na Pamimikira­ na niyo so Miyambutad o kiya­ akiran ko Miyamaminasa."},{"id":87,"translation":"87. Na Mata-an a adun a saba-ad rukano a Piyaratiyaya iran so ini Sogo Rakun, go adun a saba-ad a da iran Paratiyaya-a, na Phantang kano taman sa Kokomun tano o Allah: Ka Sukaniyan i taralbi a Mapiya ko manga Kokoman."},{"id":88,"translation":"88. Pitharo o manga Nakoda a so Miyamanakabor ko pagtao Niyan: A Mata-an a Phakaawaan nami Suka dun hai Shu'aib! Go so Miya­maratiyaya a pud Ka phoon ko Ingud ami, inonta o Mata-an a ko­masoi Kano ko okit tano. Pitharo Iyan: A ti apiya di Ami kabaya?"},{"id":89,"translation":"89. Sabunar a kha-angkob Ami so Allah sa kabokhag, o kasoi Kami ko okit iyo ko oriyan o masa a kiyalupasa Rukami Ron o Allah; go di Rukami khapakai i ba Kami Ron kasoi inonta o kabaya o Allah, a Kadnan Nami. Mararangkom o Kadnan Nami a Kata-o so lango­wan taman. So bo so Allah i Siyar­igan Nami. Kadnan Nami! Kokoma Kamingka a go so pagtao Ami sa Ontol, ka Suka i Taralbi a Mapiya ko manga Kokoman."},{"id":90,"translation":"90. Na Pitharo o manga Nakoda a so da Pamaratiyaya ko pagtao Niyan: Ibut amai ka Onotan niyo so Shu'aib, na Mata-an! A sukano sa maoto na Miyangalologi dun!"},{"id":91,"translation":"91. Na Miyasogat siran o Linog, na Kiyapita-an siran ko manga In­gud iran a Miyamangundur!"},{"id":92,"translation":"92. So siran a Piyakambokhag iran so Shu'aib na lagid o ba siran ro-o da Maadun: Siran a Piyakam­bokhag iran so Shu'aib, na Miyaba­loi siran a siran i manga logi!"},{"id":93,"translation":"93. Na Inawa-an Niyan siran, go Pitharo lyan: Hai Pagtao Akun! Sabunsabunar a Minisampai Akun rukano so manga Pakawit o Kad­nan Ko: Go Piyanguthoma-an Ko sukano, na andamanaya i Kipum­boko-on Nakun ko pagtao a da Pamaratiyaya!"},{"id":94,"translation":"94. Na da-a Siyogowan Nami a Ingud sa Nabi, a ba Ami da sogatun ko tao ron so Masikot go so Kar­omasayan, ka-an siran Makapanga­limbaba-an."},{"id":95,"translation":"95. Oriyan niyan na siyambiyan Nami so butad a marata sa Mapiya, taman sa Mithagompiya siran, na Pitharo iran: A Sabunar a Miniso­gat ko manga lokus tano so Karo­masayan go so Kapakadadaya! Na siniksa Ami siran sa Minitalumba, a siran na di ran Mai-inungka."},{"id":96,"translation":"96. Na opama ka Mata-an! A so tao ko manga Ingud na Miyaratiyaya siran go Miyananggila siran, na Puluka-an Nami kiran ndun so manga Kapiya-an a pho-on ko Lan­git ago so Lopa; na ogaid na kagiya a Piyakambokhag iran (so manga Sogo), na siniksa Ami siran sabap ko Pinggalubuk iran (a Marata)."},{"id":97,"translation":"97. Ba sasana so manga tao ko manga Ingud sa di kiran Makatalingoma so siksa Ami ko Gagawi-i a siran na Khitotorogun siran?"},{"id":98,"translation":"98. O di na ba sasana so manga tao ko manga lngud sa di kiran Makatalingoma so siksa Ami ko Daondao a siran na Mabibimban siran?"},{"id":99,"translation":"99. Ba siran sasana (sa Malupas siran) ko siksa o Allah?- Da-a so­masana (sa Kalupas) ko siksa o Allah, a rowar ko pagtao a Miyan­galologi!"},{"id":100,"translation":"100. Ba da Makanggonana-o ko siran a Puphamangowali ko Lopa ko oriyan o (Kiyabinasa o) tao ron, a o kabaya Ami, na Khisogat Ami kiran (so siksa) sabap ko manga Dosa iran, go khaparkat Ami so manga poso iran na siran na di siran Mamakanug?"},{"id":101,"translation":"101. Giyoto man so manga Ingud a Puphanotholun Nami Ruka so saba-ad ko manga To-tholan non: Na Sabunsabunar a mini-oma kiran o manga Sogo kiran so manga Rar­ayag a karina: Na da iran Para­tiyaya-a so Piyakambokhag iran sa Paganai. Lagid aya a kaputhotopi o Allah ko manga poso o da pamar­atiyaya."},{"id":102,"translation":"102. Na da-a Miyato-on Nami ko kadakulan kiran a (Katoman sa) diyandi: Ka Mata-an a Miyato-on Nami so kadakulan kiran a da dun Pangongonotan."},{"id":103,"translation":"103. Oriyan niyan na Siyogo Ami ko kiya-ipos iran so Musa rakhus o manga Tanda Ami ko Pir-aon a go so manga Nakoda ko pagtao niyan, na Siyangka iran noto: Na Pamimi­kiranangka so miyambutad o kiya­bolosan o Miyamaminasa."},{"id":104,"translation":"104. Na Pitharo o Musa: Hai Pir-­aon! Mata-an! A Sakun na Sogo a pho-on ko Kadnan o manga Ka­adun,-"},{"id":105,"translation":"105. Patot a da-a Tharo-ongko Makapantag ko Allah a rowar ko Bunar. Sabunar a adun a Minioma ko rukano a Marayag a Karina a pho-on ko Kadnan niyo: Na Pakao­notangka Rakun so manga Moriya­tao o Israil."},{"id":106,"translation":"106. Pitharo (o Pir-aon): A o ba adun a Mini-omangka a Tanda, na Guma-on Ka,-o Suka na pud ko manga Bunar."},{"id":107,"translation":"107. Na ini ithog lyan so Badas lyan, na sa maoto na Sukaniyan na (Mimbaloi a) Nipai, a Marayag!"},{"id":108,"translation":"108. Go Tiyonggos Iyan a Lima Niyan, na sa maoto na Sukaniyan na Lominindao ko khibabantai!"},{"id":109,"translation":"109. Pitharo o manga Nakoda ko pagtao o Pir-aon: A Mata-an na-i! A titho a Balik Mata a Mapasang."},{"id":110,"translation":"110. Kabaya lyan a Mapaka-awa kano Niyan ko Lopa iyo: Na anto­na-a i Iphando iyo?"},{"id":111,"translation":"111. Pitharo iran (ko Pir-aon): A Pakanayawangka go si Pagari Ni­yan; go Sogowingka so manga In­gud sa Kalimod iran-"},{"id":112,"translation":"112. Ka-aniran ruka Mapaka­ song so oman i Balik Mata a Ma­pasang."},{"id":113,"translation":"113. Na Miyakaoma so manga Balik Mata ko Pir-aon Na Pitharo iran: A Mata-an! A adun a balas rukami o mabaloi kami a sukami i Mamakada-ag!"},{"id":114,"translation":"114. Pitharo iyan: Owai, go Mata-an! A sukano na pud dun ko manga dadashug (rakun)."},{"id":115,"translation":"115. Pitharo iran: Hai Musa! o Suka i (Mona) Mithog, odi na sukami i (Mona) Mamangithog?"},{"id":116,"translation":"116. Pitharo lyan: A ithog kano (Mona). Na kagiya Mithog siran, na miyabalik iran so manga Mata o manga Manosiya, go Kiyapakalu­kan niran siran: Go Miyakamba-al siran sa Balik mata a Mala."},{"id":117,"translation":"117. Na ini Ilaham Ami ko Musa: A ithogun Ka so Badas Ka: Na samaoto na Sukaniyan na Liyolok Iyan so ipuphamagakal iran!"},{"id":118,"translation":"118. Na Mithakna so Bunar. Na miyailang so Pinggalubuk iran."},{"id":119,"translation":"119. Na Miyapugus siran ro-o, go Miyamakandod siran a Miyama­kaito."},{"id":120,"translation":"120. Na Miyamangigupha so manga Balik Mata a Makasosodod siran."},{"id":121,"translation":"121. Miyatharo iran: a Piyara­tiyaya Mi so Kadnan o manga Ka­adun,"},{"id":122,"translation":"122. A Kadnan o Musa a go so Haroun."},{"id":123,"translation":"123. Pitharo o Pir-aon: A Piyar­atiyaya niyo Sukaniyan ko da Akun rukano pun Kapando-i? Mata-an! A giya-i na titho a ikmat a ini ikmat iyo to sangka-i a Ingud ka-aniyo ron Mapaka-awa so tao ron: Na katokawan niyo bo."},{"id":124,"translation":"124. Mata-an a Pakipamotolang­ ko dun so manga barokan niyo go so manga ai niyo sa di makapago­nod, oriyan niyan na Mata-an a Pakisola-akun sukano dun langon."},{"id":125,"translation":"125. Pitharo Iran: A Mata-an! A Sukami, na si-i Kami bo ko Kadnan Nami Phamangundod:"},{"id":126,"translation":"126. Na aya bo a indanug ka Rukami na giya Kiyaparatiyaya Ami ko manga Tanda o Kadnan Nami ko Kiyapakaoma Niyan Ru­kutano! Kadnan Nami! Bugi kamingka sa Kapantang, go Tarima­ a Kamingka a Khimbabayorantang (Ruka)!"},{"id":127,"translation":"127. Na Pitharo o manga Nako­da ko pagtao o Pir-aon: A bangka mbotawani so Musa a go so pagtao Niyan, ka-an siran Makapaminasa ko Lopa, go angka Niyan kaganati a go so manga Katohanan ka? Pitharo iyan: A Pamonoon tano so manga Wata iran a Mama; na lambaan tano so manga Babai kir­an; ka Mata-an! A sukutano i Maka-oombao Kiran a Puphamangarasi."},{"id":128,"translation":"128. Pitharo o Musa ko pagtao Niyan: A Panguni kano sa Tabang ko Allah, go Phantang kano: Ka Mata-an! a so Lopa na ruk o Allah, Pakiphangowaliyan Niyan noto ko tao a kabaya lyan ko manga Oripun Niyan; na so (Mapiya-a) khabolo­san na bagiyan o Khipanananggila."},{"id":129,"translation":"129. Pitharo Iran: A riyasai kami, ko Dangka rukami pun Kapakata­lingoma, go si-i ko oriyan o Kiya­ pakatalingomangka rukami . Pitharo lyan: a Mata-tangkud a so Kadnan niyo na mbinasa-an Niyan so ridowai niyo go ishambi kano Niyan a manga Khalifah ko Lopa; ka-a Niyan Mailai o antona-ai Punggolaola-an niyo."},{"id":130,"translation":"130. Na Sabunsabunar a ini siksa Ami ko pagtao o Pir-aon so Miya­ kapira ragon (a laon): Go so Kiya­khorang o manga Onga ka-an siran Mamakatanod."},{"id":131,"translation":"131. Na igira-a miyakaoma kiran so Mapiya, na Tharo-on niran: A ruk tano wai-i; na o masogat siran a marata, na isundit iran so sokna a marata ko Musa a go so manga pud Iyan! Tanodan! Ka Mata-an! A so sokna iran a marata na si-i bo pho­on ko Allah, na ogaid na so kada­kulan kiran na di ran katawan!"},{"id":132,"translation":"132. Na Pitharo iran: Apiya an­ tona-a i Khitalingomangka rukami a Tanda, a ipulimpang Ka rukami oto, na di ami Suka dun Phara­tiyaya-an."},{"id":133,"translation":"133. Na Biyotawanan Nami kir­an so Lapai: Go so Tarapan, go so Koto, go so manga Babak, go so Rogo: A manga Tanda a Piyama­ karayag: Na ba siran ndun Mimar­atabat,- go mimbaloi siran a pagtao a manga Baradosa."},{"id":134,"translation":"134. go masa a kiya pakatoron o Siksa ko Pir-awn a go so Pagtao niyan na Tharo-on niran: Hai Musa! Pangunin Kaming ka ko Kadnan Ka sabap ko ini diyandi Iyan Ruka: Ka lbut o Pokasangka rukami so siksa, na Mata-an a Para­ tiyaya-an nami Suka dun, go Mata­an a Sogo-on nami dun a Monot Ruka so manga Moriyatao o lsrail."},{"id":135,"translation":"135. na si-i ko masa a pakawata­nun o Allah kiran pokasun so siksa taman ko ta-alik a siran na riya-ot iran Sukaniyan,- na sa maoto na siran na Mbarungkas siran!"},{"id":136,"translation":"136. Na Siniksa Ami siran: Ka Inulud Ami siran ko Ragat, sabap ko Mata-an! A siran na Piyakambo­khag iran so manga Tanda Ami, go miyabaloi siran a da iran Inungka-a Sukaniyan."},{"id":137,"translation":"137. Na Piyakipangowaliyan Ami ko pagtao a so siran a di siran Pakanganganinun, so manga Sub­angan o Lopa go so manga Sudu­pan Niyan,- a so Piyakathagompiya Mi so dalum iyan. Na Miyatarotop so Katharo o Kadnan Ka a Mapiya ko manga Moriyatao o Israil, sabap ko Kiyaphantang iran; na Piyowalas Ami so Miyapasad o Pir-aon go so pagtao niyan, go so Pimbabalai ran a manga Poporo."},{"id":138,"translation":"138. Na Piyakaripag Ami so manga Moriyatao o Israil ko Kalo­dan. Na Miyatalingoma iran a pag­ tao a rurutukan niran so manga Barahala iran. Pitharo iran: Hai Musa! Sunggai Kamingka sa Tohan a lagid o manga Tohan niran. Pitharo lyan: A Mata-an! A sukano na pagtao a da-a manga Mulung iyo."},{"id":139,"translation":"139. Mata-an! A siran naya na Miyabinasa so okit iran,-go Miyai­lang so Pinggalubuk iran."},{"id":140,"translation":"140. Pitharo lyan: A ba adun a salakao ko Allah a Pumbabanogun Ko rukano a Tohan, a Sukaniyan na Piyakalawan kano Niyan ko manga Ka-adun (ko masa niyo)?"},{"id":141,"translation":"141. Go gowani na siyabut Ami sukano ko pagtao o Pir-aon, a irar­asai ran rukano so marata a siksa, ka Puphamono-on niran so manga Wata iyo a Mama na Phulamba-an niran so manga Babai rukano: Na matatago roo man so Tiyoba a pho-on ko Kadnan niyo a lubi a Mala."},{"id":142,"translation":"142. Na ini diyandi Ami ko Musa so tulo polo Gawi-i, na inomanan Nami oto sa sapolo: Na miyaganap so wakto o diyandi o Kadnan Ni­yan, a pat polo Gawi-i (a Kipumbi­tiyara-i Niyan non). Na Pitharo o Musa ko Pagari Niyan a Haroun: A Sambi-i Akongka ko pagtao Akun: Go Phiyapiya Ka, go Dingka khuduga so okit o Puphamaminasa."},{"id":143,"translation":"143. Na kagiya a maoma o Musa so diyandi Ami (a Kapumbitiyarai), na ini Mbitiyarai Sukaniyan o Kad­nan Niyan, Pitharo lyan: Kadnan Ko! Paki-ilai Ka Rakun, ka Anakun Suka Mapagilailai. Pitharo (o Al­lah): A Diyakongka dun Khailai; na ogaid na Patungingka so Palao; na o Thatakna ko darpa iyan, na Khailai Akongka. Na kagiya a Ma­payag so Tihaya o Kadnan Niyan ko Palao, na miyabaloi Niyan a Miyaropuroput, na Minipapus so Musa a Pipinsanun. Na kagiya a Makatanod na Miyatharo Iyan: Soti Ka (Ya Rabbi)! Mithaobat Ako Ruka, go Sakun i Paganai ko Miyamaratiyaya."},{"id":144,"translation":"144. Pitharo lyan: Hai Musa! Mata-an! A Sakun na Tinindos Akun Suka ko manga Manosiya, sabap ko manga Pakawit Akun go so Kinimbitiyara-in Ko Ruka: Na Kupitingka so ini bugai Akun Ruka, go tapi Ka ko Miyamanala­mat."},{"id":145,"translation":"145. Na Inisorat Ami Ron si-i ko manga Ondang Ondang so lango­wan taman, a Thoma go osayan ko langowan taman: Na (Pitharo Ami Ron a:) Kupitingkaya Shabunsabu­nar, go Sogo-on Ka ko Pagtaongka a Kupiti ran so lubi ron a Mapiya: Ka Phaki-ilai Ko Rukano dun so Ingud o manga Darowaka,-"},{"id":146,"translation":"146. Phakitalikhodan Ko dun so manga Ayat Akun ko siran a Khi­pananakabor ko Lopa sa di Ontol: Na o mailai ran so oman i Ayat, na di ran noto Paratiyayaan; go o Mailai ran so lalan ko Torowan, na di ran noto Khowa-an a lalan; na o Mailai ran so lalan ko Kadadag, na Khowa-an niran noto a lalan. Giyoto man na sabap ko Mata-an! A siran na Piyakambokhag iran so manga Ayat Ami, go siran na da iran noto Inungka-a."},{"id":147,"translation":"147. Na so siran a Piyakambo­khag iran so manga Ayat Ami go so Kitumo ko Akhirat,- na Miya-ilang so manga Galubuk iran: Ba-adun a imbalas kiran a rowar ko Pinggalu­buk iran?"},{"id":148,"translation":"148. Na mimba-al so pagtao o Musa ko oriyan (o Kiyalalakao Ni­ yan), pho-on ko manga Imbolawan niran, sa Sapi a Lawas iyan, a Mapuphaka-unga: Ba iran da Mailai a Mata-an! A sukaniyan na di niyan siran Mipumbitiyarai, go di niyan siran Khatoro sa lalan? Biyaloi ran noto (a Tohan) na Mimbaloi siran a manga Darowaka."},{"id":149,"translation":"149. Na kagiya a Makashundit siran, go Miya-ilai ran a Mata-an a siran na Sabunar a Miyadadag sir­an, na Pitharo iran: Ibut ka o di tano Kalimo-on o Kadnan tano go di tano Niyan napi-i, na Mata-an a khabaloi tano dun a pud ko Miyan­galologi."},{"id":150,"translation":"150. Na kagiya a Makandod so Musa ko pagtao Niyan, a Pukhar­arangitan a Makamboboko, na Pitharo lyan: A Mikharatarata a Kiyasambi-i niyo Rakun ko oriyan (o Kiyalalakao Akun): Ino niyo Pa­gonai so Sogowan o Kadnan niyo? Na ini ithog Iyan so manga Ondang Ondang, sa Kiyaputan Niyan a Olo i Pagari Niyan, sa Punggandurun Niyan sa ginawa Niyan. Pitharo (o Haroun): Wata i Ina! Mata-an! A so pagtao na da-ako iran pakangani­na, go maito bo na Mbono-on Nako iran! Na Dingka Phakapiya­ a a ginawa o manga ridowai sa sabap Rakun, go di Akongka mbaloya a pud ko pagtao a manga Darowaka."},{"id":151,"translation":"151. Pitharo lyan: Kadnan Ko! Napi-i Akongka go so Pagari Ko! Go Pakasoluda Kamingka ko Limo o Ka! Ka Suka i lubi a Makalimo­on ko Puphamangalimo!"},{"id":152,"translation":"152. Mata-an! A so siran a biya­loi ran so Sapi (a Tohan) na Kha­sogat siran dun a Rarangit a pho­ on ko Kadnan niran, go Kahina-an ko Kaoyagoyag ko Doniya: Na la­ gid aya a imbadal Ami ko Pupha­ mangumba-al sa Kabokhag."},{"id":153,"translation":"153. Na so siran a Miyanggalu­buk iran so manga rarata, oriyan niyan na Mithaobat siran ko oriyan noto go Miyaratiyaya siran,- na Mata-an! A so Kadnan Ka ko oriyan noto na titho a Manapi, a Ma­kalimo-on."},{"id":154,"translation":"154. Na kagiya a lomunggao ko Musa so gani, na kinowa Niyan so manga Ondang Ondang: A adun a matatago-on ko ini Soraton a Tor­owan go Limo a ruk o siran a lka­aluk iran so Kadnan niran."},{"id":155,"translation":"155. Na Miyamili so Musa ko pagtao Niyan sa pito polo a Mama si-i ko wakto a diyandi Ami: Na kagiya madansal siran o Linog, na Pitharo lyan: Kadnan Ko! o ini kabaya-a Ka na Miyabinasangka siran gowani, a go Sakun: Bangka Rukami mbinasa-an so Pinggalubuk o manga lalong Rukami? Da-a sal­akao saya a rowar sa Tiyoba-a Ka: Ndadagun Ka sa sabap saya so tao a kabaya-a Ka, go Thoro-on Ka so tao a kabaya-a Ka. Suka i Panar­igan Nami: Na Napi-i Kamingka go Kalimo-on KaMingka; a Suka i Taralbi a Mapiya ko manga Nana­pi."},{"id":156,"translation":"156. Na Tangkudangka a adun a bagiyan Nami si-i sangkai a Doniya a Mapiya, go si-i sa Akhirat: Mata­ an! a Sukami na Mimbalingan Kami Ruka. Pitharo (o Allah): A so siksa Akun na Ishogat Akun noto ko tao a kabaya Akun; go so Limo Akun na langkap ko lango­wan taman. Na Thangkudun na Kun naya a ruk o siran a Khipanananggila, go Puthonain niran so Zakat, go siran na siran na so man­ga Ayat Ami i Paparatiyaya-an nir­an;-"},{"id":157,"translation":"157. Siran na Phagonotan niran so Sogo, a Nabi a Ummi, so Pukha­to-on niran Sukaniyan a Misosorat si-i kiran,- ko Taurat go so lnjil;- a Pushogo kiran ko Mapiya go Push­apar kiran ko Marata; go Puphakai kiran ko manga Pipiyago Pushapar kiran ko manga Rarata; go Pupha­kapokas kiran ko manga pupunud iran go so manga rurugun a misa­sanggolai kiran. Na so siran a Miya­maratiyaya-on, go Mishulasula-on, go Miyamanabangon, go Miyaman­gonot ko (Qur-an a) Sindao a so Initoron a Pud Iyan,- na siran man na siran i Phamakasulang sa Maliwanag."},{"id":158,"translation":"158. Tharowangka (Ya Muham­ mad): Hai manga Manosiya! Mata­ an! A Sakun na Sogo rukano o Allah langon, a so khiruk ko Kapa-ar ko manga Langit a go so Lopa: Da-a Tohan a inonta Sukaniyan: A Puphangoyag go Puphangimatai. Na Paratiyaya-a niyo so Allah go so Sogo Iyan, a Nabi a Ummi, a so Mapaparatiyaya ko Allah go so manga Katharo Iyan: Na Onoti niyo Sukaniyan, ka-an­gkano Makakudug sa Ontol."},{"id":159,"translation":"159. Na adun a pud ko pagtao o Musa a isa ka Sagorompong a Iputhoro iran so Bunar, go o Onto­lun niran Sukaniyan."},{"id":160,"translation":"160. Na Pimba-aba-ad Ami siran sa sapolo a go dowa ka lokus a manga pagtao. Na ini Ilaham Ami ko Musa, gowani ko Manguni ron sa ig so pagtao Niyan: A Buntolun Ka so Badas Ka ko Ator: Na Kiyambowatan noto a sapolo a go dowa a Bowalan: Sabunar a Kiyatokawan o oman i isa ka lokus so saguba iran. Na ini sayap Ami kiran so Gabon, go Initoron Ami kiran so Manna go so (Papanok a) Salwa, (na Pitharo Ami kiran a:) Kang­kano ko manga Pipiya a ini Pagu­pur Ami rukano: Na da Kami ran kabinasa-i, na ogaid na giya ginawa iran i Kiyabinasa-an niran."},{"id":161,"translation":"161. Na gowani na Pitharo kiran: A Balingkano sangka-i a Ingud (a Baital Moqaddas) go Kangkano ron sa sadun sa kabaya iyo, go Tharo kano sa ikhada a dosa go solud kano ko Paitao sa Kapangalimba­ba-an: Ka Napin Nami rukano so manga Kasala-an niyo; Phagoma­nomanan Nami dun so (Balas ko) Miphipiyapiya."},{"id":162,"translation":"162. Na siyambiyan o siran a da kiran Pamaginontolan sa Katharo a salakao ko Pitharo kiran; na Piya­katoronan Ami siran sa siksa a pho­-on ko Langit, sabap ko da iran Kapaginontolan."},{"id":163,"translation":"163. Na isha-an Ka kiran so Ingud a matatago ko marani sa Ragat. Gowani ko Pushorang siran sa Pando ko Alongan a Sapto. Gowani na Puphakatalingoma kiran so manga Suda iran ko Alongan a sapto iran, andadakudakul, na si-i ko Alongan a di ran Sapto, na di kiran Phaka­talingoma: Lagid aya man a Ka­puthiyoba Ami kiran, sabap ko da iran Kapangongonotan."},{"id":164,"translation":"164. Na gowani na Pitharo o isa kiran ka Sagorompong: A ino kano Puphanguthoma sa pagtao a so Al­lah i Mbinasa kiran o di na shiksa kiran sa siksa a Sangat?- Pitharo iran: A kapamokas sa kataksilan si-i ko Kadnan niyo, go o ba siran Pananggila."},{"id":165,"translation":"165. Na kagiya a Pakalipatan niran so Inindao kiran, na inilidas Ami so siran a Puphanapar ko Mar­ata; na siniksa Ami so siran a da Pamaginontolan, sa siksa a Sangat, sabap ko Kiyandarowaka iran."},{"id":166,"translation":"166. Na kagiya a sogokun niran so ini Sapar kiran, na Pitharo Ami kiran: A Mbaloi kano a manga Amo, a Miyamakadapanas."},{"id":167,"translation":"167. Na gowani na Piyakitoka­wan o Kadnan Ka a Mata-an a Pakiphangarasiyan Niyan siran ndun, sa taman ko Alongan a Qiya­mah, sa tao a Phakisagadan Niyan kiran so Marata a siksa. Mata-an! A so Kadnan Ka na titho a Maga-an i Kandadanug, go Mata-an! A Suka­ niyan na titho a Manapi, a Makali­mo-on."},{"id":168,"translation":"168. Na Pimba-aba-ad Ami siran ko Lopa a Pishagorompong. Saba­-ad kiran so manga bilangatao, na saba-ad kiran na salakao ro-o. Na i­nitupung Ami kiran so manga pi­piya go so manga rarata: Ka-an siran Makambalingan (ko Ontol)."},{"id":169,"translation":"169. Na adun a Minilapis ko kiya-ipos iran a salapis: A Miyakha­wali ran so Kitab, a Pukhowa-an niran so Parayasan sangka-i a kor­ang (a Ingud), go gi-i ran Tharo-on: A Punapin rukutano bo. Na o adun a Makatalingoma kiran a Parayasan a lagid iyan, na Khowa-an niran pun noto. Ba kiran da makowa so diyandi ko Kitab, sa da-a Putharo­wa iran makapantag ko Allah a inonta so Bunar? Go Kiyapangadi­an niran so Madadalumon. Na so Ingud a Maori i lubi a Mapiya a bagiyan o siran a Khipanananggila. Ba da-a manga Sabot iyo?"},{"id":170,"translation":"170. Na so siran Komukupit ko Kitab go ini Pamayandug iran so Sambayang,- na Mata-an! A Suka­mi na di Ami Pagilangun so Balas ko Miphipiyapiya."},{"id":171,"translation":"171. Na gowani na inalangalang Ami so Palao ko Kaporowan niran, makasasaibarat Sukaniyan sa Atup, na tiyangkud iran a mata-an naya! A Phakatana kiran ndun: (Na Pitharo Ami a:) Kupiti niyo so ini bugai Ami rukano Shabunsabunar, go Tatadumi niyo so Madadalu­mon; ka-angkano Makapananang­gila."},{"id":172,"translation":"172. Na gowani na Piyakaliyo o Kadnan Ka pho-on ko manga Mor­iyatao a Adam pho-on ko manga likod iran so manga Moriya-tao iran, na Piyakishaksian Niyan kiran a ginawa iran, sa (Pitharo lyan a:) Ba di Sakun i Kadnan niyo?­ Pitharo iran: A owai (Suka i Kad­nan nami)! Pishaksi-an Nami! Ka o ba niyo Matharo ko Alongan a Qiyamah: I Mata-an! A Sukami na miyabaloi kami a di Ami aya Kata­wan."},{"id":173,"translation":"173. O di na o ba niyo Matharo: A aya bo a Miyanakoto na so man­ga lokus ami gowani, na Miyabaloi kami a manga Moriyatao ko oriyan niran (na Miyakaonot kami kiran): Inongka rukami Mbinasa-an so Pinggolaola o Minggagalubuk sa ribat?"},{"id":174,"translation":"174. Na lagid aya a gi-i Ami Kashumpada Magosai ko manga Ayat; ka-an siran Makambalingan (ko Ontol)."},{"id":175,"translation":"175. Na Pangadi-ingka kiran so Totholan ko (Bal-am Bunu Baorah a) tao a ini bugai Ami ron so manga Ayat Ami, na liyowas iyan noto: Na tiyalokonan sukaniyan o Shaitan, na Miyabaloi a pud ko Mithatari­dadag."},{"id":176,"translation":"176. Na o kabaya Ami, na Mata­-an a Maphakaoshor Ami sukaniyan sa sabap ro-o; na ogaid na sukani­yan na Mishoramig ko Doniya, go Piyangonotan niyan so Nunga iyan. Na aya ibarat iyan na lagid o Aso: A o Pakabasungingka sukaniyan, na Pakaloloyotun niyan a Dila iyan, o di na dingka khodi-in sukaniyan, na Pakaloloyotun niyan ndun a Dila iyan. Giyoto man i ibarat o pagtao a so Piyakambokhag iran so manga Ayat Ami; na Panotholangka so manga Tothol, ka-aniran Mapupha­mimikiran."},{"id":177,"translation":"177. Miyakaratarata a ibarat o pagtao a so Piyakambokhag iran so manga Ayat Ami go so manga ginawa iran i Bininasa iran."},{"id":178,"translation":"178. Sa dun sa Toro-on o Allah,­ na sukaniyan i Khatoro: Go sadun sa Dadagun Niyan,- na siran man na siran i Phangalologi."},{"id":179,"translation":"179. Na Sabunsabunar a Miya­dun Kami sa ruk o Naraka Jahan­nam a madakul a pud ko manga Jinn go so manga Manosiya: Adun a manga poso iran na di ran noto lpunggudaguda, go adun a manga Mata iran na di ran noto lphangilailai, go adun a manga Tangila iran na di ran noto lphamakinug. Siran man na lagid o manga Ayam,- kuna ka siran i lubi a Miyangadadadag: Siran man na siran so di maka-i inungka."},{"id":180,"translation":"180. Na ruk o Allah so manga ngaran a manga Pipiya: Na Buthon niyo Ron noto; na Ganati niyo so siran a Puphamakasila-in niran so manga ngaran Niyan: Ka imbadal kiran ndun so Pinggolaola iran."},{"id":181,"translation":"181. Na adun a pud ko Inadun Ami a pagtao a Iputhoro iran so Bunar so Sukaniyan na o Ontolun niran."},{"id":182,"translation":"182. Na so Miyamanaplis ko manga Ayat Ami, na shagintonun Ami siran (ko Phakabinasa kiran) sa di ran katawan;"},{"id":183,"translation":"183. Go Pakalalanatun Ko siran: Mata-an! A so siksa Akun na Ma­bagur."},{"id":184,"translation":"184. Ba iran nda Pamimikirana? A da ko (Muhammad a) Bolayoka Iran i Buthang: Da-a salakao ron a rowar sa Puphamaka-iktiyar a Ma­payag."},{"id":185,"translation":"185. Ba iran nda Mailai so Mala a Kapa-ar ko manga Langit go so Lopa go so Kiya-aduna o Allah ko langowan taman? Go so Kiyatang­kud a Kababaloi a Sabunar a Kiyapakarani o diyandi kiran? Na antona-a i Tothol ko oriyan naya i Pharatiyaya-an niran?"},{"id":186,"translation":"186. Sa dun sa Dadagun o Allah, na da-a Makanggonana-o ron: Na Mbotawanan Niyan siran ko Kapangangakowala iran, a gi-i siran Muromparompak."},{"id":187,"translation":"187. Iphagisha iran Ruka so Alongan a Qiyamah-o andai Ka­phakatalingoma niyan? Tharowang­ka: A Mata-an! A so katawi ron na si-i bo ko Kadnan Ko: Da-a Pha­kapayag ko wakto Niyan a inonta Sukaniyan. Mapunud ko manga Langit a go so Lopa. Di rukano Makatalingoma o di Mitukao. lpa­gisha iran Ruka a lagid o Bangka oto katawi: Tharowangka: A Mata­-an! A so katawi ron na si-i bo ko Allah, na ogaid na so kadakulan ko manga Manosiya na di ran kata­wan."},{"id":188,"translation":"188. Tharowangka: A da-a Mi­papa-ar Akun a bagiyan o ginawa Ko a Ompiya a go da-a Morala inonta sa kabaya o Allah. Na o adun a katawi Ko ko Damapayag, na Mata-an a pakadakulun Akun so Mapiya, go di Rakun misogat so marata: Sakun na matag Ako Puphamakaiktiyar, go Puphamanothol sa Mapiya ko pagtao a Mapaparatiyaya."},{"id":189,"translation":"189. Sukaniyan so (Allah a) Miyadun rukano pho-on ko (Adam a) isa ginawa, go biyaloi Niyan a Miyakapo-on Rukaniyan so Daro­dopa Iyan, ka-anon Lilintad. Na kagiya a Pamaka-in Niyan Sukani­yan, na Miyarimbit sa Karimbit a Makhap; na Pukhilalakao Niyan noto. Na kagiya a Makapunud, na Minipangangarapan Niran ko Al­lah, a Kadnan Niran: A Mata-an a o bugi Kamingka sa (Wata a) Ma­piya; na Mata-an a mabaloi Kami dun a pud ko Miyamanalamat."},{"id":190,"translation":"190. Na kagiya a bugan Niyan siran sa (Wata a) Mapiya, na mim­ba-al Siran sa manga Sakotowa Iyan ko ini bugai Niyan Kiran: Na Maporo so Allah a Ka-aawat Iyan ko Ipushakoto Iran non."},{"id":191,"translation":"191. Ino Iran Puphakasakotowa (ko Allah) so da-a Khamba-alan niyan a maito bo, ka siran na Pu­phangumba-alan?"},{"id":192,"translation":"192. Go da-a Khagaga iran a tabang kiran, go di ran Khataba­ngan so manga ginawa iran!"},{"id":193,"translation":"193. Na o Tawagun niyo kiran so Torowan, na di kano iran Khaono­tan: Magishan rukano o Tawaga niyo siran antawa-a bakano dun khigugunuk!"},{"id":194,"translation":"194. Mata-an! A so siran a Puphanongganowin niyo a salakao ko Allah, na manga Oripun a manga lagid iyo: Na Tawaga niyo siran, na Pakisumbag kano kiran, o sukano i manga Bunar!"},{"id":195,"translation":"195. Ba-adun a manga ai ran a Pukhilalakao iran? Antawa-a ba­-adun a manga Barokan niran a Pukhipangawakawa iran? Antawa-a ba-adun a manga Mata iran a Pukhipangilailai ran? Antawa- ba-adun a manga Tangila iran a Mipuphamamakinug iran? Tharowangka: A Panongganoya niyo so Ipupha­manakoto niyo, oriyan niyan na Pagantangani Ako niyo sa marata, na di niyo Rakun Tha-alika!"},{"id":196,"translation":"196. Mata-an! A aya somisiyap Rakun na so Allah, a so Tomiyoron ko Kitab, go Sukaniyan i somisiyap ko manga Bilangatao."},{"id":197,"translation":"197. Na so siran a Puphanongga­nowin niyo a salakao ko Allah, na da-a Khagaga iran a tabang rukano, go di ran Khatabangan so manga ginawa iran."},{"id":198,"translation":"198. Na o Tawagun niyo kiran so Torowan, na di ran khanug. Na Pukhailaingka siran a tutuntungan Ka iran, a siran na di siran Phama­kanono."},{"id":199,"translation":"199. Kupitingka so Kanapi; go Sogo-on Ka so Mapiya; go Talikho­dingka so da-a manga Mulungiyan."},{"id":200,"translation":"200. Na amai ka Khasogat Ka o onsi a pho-on ko Shaitan, na Lin­dongka ko Allah; Mata-an! A Su­kaniyan na Puphakanug, a Mata-o."},{"id":201,"translation":"201. Mata-an! A siran a Khipa­nananggila, na igira-a adun a Miya­kasogat kiran a Saramat a pho-on ko Shaitan, na Makatadum siran, na sa maoto na siran na Makapan­gilailai siran!"},{"id":202,"translation":"202. Na so manga Pagariya (o manga Shaitan) na ipumbolog iran siran ko Kadadag, oriyan niyan na di siran Puthangka."},{"id":203,"translation":"203. Na igira-a da-a Minitalingo­mangka kiran a Tanda, na Tharo­-on niran: A Inongka oto da Mipan­ton? Tharowangka: A aya bo a Phagonotan Ko na so Iphagilaham Rakun a pho-on ko Kadnan Ko: Giyaya na manga Rarayag a Kar­ina a pho-on ko Kadnan niyo, go Torowan, go Limo, a bagiyan o pagtao a Khipaparatiyaya."},{"id":204,"translation":"204. Na igira-a Pumbatiya-an so Qur-an, na Puphamamakinuga niyo Sukaniyan, go Lilintad kano: Ka­angkano Mipangalimo."},{"id":205,"translation":"205. Na Tatadumingka so Kad­nan Ka si-i ko Ginawangka, sa Ka­pangalimbaba-an a go Kaluk, go di Matanog a Katharo, si-i ko Kapita­pita go so Kagabigabi; go Dingka mbaloya so Ginawangka a pud ko Khikalilipat."},{"id":206,"translation":"206. Mata-an! A so (manga Ma­laikat a) manga rarani ko Kadnan Ka, nadi ran iphumaratabat a Ka­pushimba-a iran ko Allah: Go gi-i ran Iphoroporo Sukaniyan, go Ron siran Pangangalimbaba-an."}]},{"id":8,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ipagisha iran Ruka so manga Taban ko Kambonowai. Tharo­-wangka: A so manga Taban na Kapa-ar o Allah go so Rasul: Na Kalukun niyo so Allah, go Tanora niyo so Kaphapantapantagan niyo Go Onoti niyo so Allah go so Sogo lyan, o sukano na Khipaparatiyaya."},{"id":2,"translation":"2. Aya bo a titho a Khipapara­tiyaya na so siran, a igira-a Miya­aloi so Allah, na Somangkop so manga poso iran, go igira-a Piyan­gadi-an kiran so manga Ayat lyan, na Makaoman kiran sa Paratiyaya, go so bo so Kadnan niran i Sasarigan niran;"},{"id":3,"translation":"3. Siran na lpuphamayandug iran so Sambayang go so saba-ad ko ini bugai Ami kiran a lpupha­mumugai iran:"},{"id":4,"translation":"4. Siran man na siran so Khipaparatiyaya a titho: Adun a bagiyan niran a manga Pangkatan (ko Sor­ga) si-i ko Kadnan niran, go Ma-ap, go Pagupur a Mapiya:"},{"id":5,"translation":"5. Lagid o Kiyapakaliyowa Ruka o Kadnan Ka pho-on ko Walaingka sabap ko Bunar, na Mata-an! A adun a Salompok ko Miyamaratiyaya a tanto a di siran Kamaman­trangan,"},{"id":6,"translation":"6. Puphamawalungka iran Maka­pantag ko Bunar ko oriyan o Kiya­payag iran, lagid o ba siran Pundundugun ko Kapatai a siran na Kasasandungan niran."},{"id":7,"translation":"7. Na gowani ko idiyandi rukano o Allah so isa ko dowa pagtao, a Mata-an naya! A Khataban niyo: Na gi-i niyo Mandingandingan a so da-a Bugur iyan i Masangan niyo, na kabaya o Allah a tanto Niyan so Bunar sabap ko manga Katharo, Iyan, na Thiphadun Ni­yan so kaposan o da Pamaratiyaya;-"},{"id":8,"translation":"8. Ka thanto Niyan so Bunar na Pagilangun Niyan so ribat, apiya di kabaya o manga rarata i Ongar."},{"id":9,"translation":"9. Gowani ko Puphanguni kano sa Tabang ko Kadnan niyo, na In­isumbag lyan rukano: A Mata-an! A Sakun na Thabangan Ko sukano sa Sanggibo a manga Malaikat, a Makaputhondotondog."},{"id":10,"translation":"10. Na da-a kiyabaloya saya o Allah a rowar sa Tothol a iphaka­piya ginawa, go anon misabap a Kathatana o manga poso iyo: Na da ko Tabang inonta na si-i bo Pho­-on ko Allah; Mata-an! A so Allah na Mabagur, a Maongangun."},{"id":11,"translation":"11. Gowani na lpukholob lyan rukano so toratod, a Sarig a pho-on Rukaniyan, go Puthoronan kano Niyan a pho-on ko Kawang sa ig, ka-anon misabap a Kasotiya Niyan rukano, go a Niyan rukano Mailang so Pangangaluk o Shaitan, go a Niyan Matukhus so manga poso iyo, go anon misabap a Kapakabu­-kuna Niyan ko manga Parapara."},{"id":12,"translation":"12. Gowani na Iphagilaham o Kadnan Ka ko manga Malaikat: A Mata-an! A Sakun na pud iyo: Na Pakabukuna niyo so siran a Miya­maratiyaya: Ithumo Akun ndun ko manga poso o siran a da Pamara­tiyaya so kaluk: Na sogata niyo so Kaporowan o manga lig (iran), go sogata niyo kiran so oman i kumur."},{"id":13,"translation":"13. Giyoto man na sabap sa Mata-an! A siran na Siyorang iran so Allah go so Sogo lyan: Na sa dun sa Sorangun niyan so Allah go so Sogo Iyan, na Mata-an! A so Allah na Mailot i kapaniksa."},{"id":14,"translation":"14. Giyoto man (so siksa): Na ta­-ami niyo sukaniyan: Ka Mata-an! A bagiyan o da Pamaratiyaya so siksa ko Naraka."},{"id":15,"translation":"15. Hai Miyamaratiyaya! lgira Minithumo niyo (ko gi-i Mbonowa­yan) so siran a da Pamaratiyaya a Pukhamang siran, na di niyo kiran Thalikhodun so manga likod (iyo)."},{"id":16,"translation":"16. Na sa dun sa italikhod iyan kiran sa Alonga noto a likod iyan­ inonta a Pulimpang ko Kambono­wai, o di na Thapi ko pagtao (a pud iyan)- na Sabunar a miyakakholo­kog sa Rarangit a pho-on ko Allah, go darpa iyan so Naraka Jahannam,- a Mikharatarata a khabolo­san!"},{"id":17,"translation":"17. Na da niyo siran Mapatai; na ogaid so Allah i Miyakapatai kiran: Go kuna a ba Suka i Miyakasogat gowani a lomubad Ka, na ogaid na so Allah i Somiyogat (kiran): Ka­-an Niyan Matiyoba so Miyamara­tiyaya sa Tiyoba a Mapiya a pho-on Rukaniyan Mata-an! A so Allah na Puphakanug, a Mata-o."},{"id":18,"translation":"18. Giyoto dun man, ka Mata­ an! A so Allah na Puphakalobain Niyan so antangan a marata o da Pamaratiyaya."},{"id":19,"translation":"19. Na Ophangniyanio so Hoko­man (ko pagulut iyo ago so Mu­hammad) na sabnar a miyakaoma rukano so Hokoman (a so kiyataba­na rukano sa badur) Na o gunuk kano (Mongkir), na giyoto i Mapiya rukano: Na o kasoi kano na koma­soi Kami (Tomabang). Na da dun a Milinding rukano o pagtao niyo a maito bo, apiya i kadakul iyan:Ka Mata-an! A so Allah na babid o (Tabang lyan so) Miyamaratiyaya!"},{"id":20,"translation":"20. Hai Miyamaratiyaya! Onoti niyo so Allah go so Sogo lyan, go di niyo Thalikhodi Sukaniyan a su­kano na Pukhanug iyo."},{"id":21,"translation":"21. Go di niyo showa-a so siran a Pitharo iran: A Piyamakinug ami, a siran na di ran Phamamakinugun:"},{"id":22,"translation":"22. Mata-an! A Miyakaratarata ko manga Binatang si-i ko Allah so manga Bungul a manga Omao,- a siran na da-a manga Sabot iran."},{"id":23,"translation":"23. Na o katawi o Allah a adun a Matatago kiran a Mapiya, na Mata­-an a Pakapamamakinugun Niyan siran: Na apiya pakapamamakinu­-gun Niyan siran, na Thalikhod siran bo a siran na Khisasangka."},{"id":24,"translation":"24. Hai Miyamaratiyaya! Tari­ma-a niyo so Allah go so Rasul, igira-a Tiyawag kano Niyan ko Phakaoyag rukano; go Tangkuda niyo a Mata-an! A so Allah na Phagulutan Niyan so lut o tao a go so poso iyan, go Mata-an! A Sukaniyan na Ron kano Pulimoda."},{"id":25,"translation":"25. Go Pananggila-i niyo so Tiyoba, ka di khisogat ko siran a Mindadarowaka rukano sa ba Ma­tabis: Go Tangkuda niyo a Mata­ an! A so Allah na Mailot i kapanik­sa."},{"id":26,"translation":"26. Na Tadumi niyo gowani ko maito kano, a di kano Pakanganga­ninun ko Lopa, Ipukhaluk iyo o ba kano Mabiyag o manga Manosiya; na Piyakapagingud kano Niyan (sa Madinah), go ini Bagur lyan rukano so Tabang lyan, go Riniskhiyan kano Niyan ko manga Pipiya: K­aangkano Makapanalamat."},{"id":27,"translation":"27. Hai Miyamaratiyaya! Di niyo Pundonsiyani so Allah go so Rasul, go di niyo Pundonsiyani so manga Sarig rukano a sukano na Katawan niyo."},{"id":28,"translation":"28. Na Tangkuda niyo a so man­ga Tamok iyo go so manga Wata iyo na matag tupung; ka Mata-an! A so Allah na adun a shisi-i Ruka­niyan a Balas a lubi a Mala."},{"id":29,"translation":"29. Hai Miyamaratiyaya! o kalu­kun niyo so Allah, na sunggayan kano Niyan sa Padoman, go lalasun Niyan rukano so manga Dosa niyo, go Napiyan kano Niyan: Ka so Allah i Khiruk ko Limo a lubi a Mala."},{"id":30,"translation":"30. Na gowani na Puphagantan­ganan Ka sa marata o siran a da Pamaratiyaya, ka Tharongko-on Ka iran, o di na Mbono-on Ka iran, o di na Phaka-awa-an Ka iran. Na Puphagantangan siran sa marata, na Pumbadalan o Allah so antan­gan niran, ka so Allah i Makalala­wan ko Puphamagantangan sa marata."},{"id":31,"translation":"31. Na igira-a Biyatiya kiran so manga Ayat Ami, na Tharo-on nir­an: A Sabunar a Miyanug ami: Na o kabaya Ami, na Mata-an a Ma­putharo Ami so lagid aya: Ka da-a salakao saya a rowar sa manga Tothol a Kabokhag o Miyanga-o ona."},{"id":32,"translation":"32. Na gowani na Pitharo iran: Ya Allah! o giya-i na Sukaniyan so Bunar a pho-on ko Hadapan Ka, na Paka-orani kamingka sa Ator a pho-on ko Kawang, o di na Talin­ goma-i Kamingka sa siksa a Mal­ ipudus."},{"id":33,"translation":"33. Na da ko Allah i ban Niyan siran siksa-a a Matatago Ka kiran; go da ko Allah i ba Niyan siran siksa-a a Puphanguni siran sa Ma­-ap (ko Allah)."},{"id":34,"translation":"34. Na andamanaya idi kiran kasiksa-a o Allah, a siran na Pu­phangalang siran ko Masjid Al­-Haram- a kuna a ba siran i manga Wali ron? Ka da-a manga Wali ron a rowar ko Khipanananggila; na ogaid na so kadakulan kiran na di ran katawan."},{"id":35,"translation":"35. Na da-a Miyabaloi a Sam­bayang iran si-i sa Baitullah a rowar sa Kapamopoi go kandaopai: Na ta-ami niyo so siksa sabap ko da niyo Kaparatiyaya."},{"id":36,"translation":"36. Mata-an! A so siran a da Pamaratiyaya na gi-i ran nggaston so manga Tamok iran ka-an siran maka-alang ko lalan o Allah, na gi-i ran ndun noto nggaston; na oriyan niyan na pukhabaloi kiran a ka­ shundit; oriyan niyan na Pundaagun siran: Na siran a da Pamara­tiyaya na si-i siran ko Naraka Jahannam Pulimoda;-"},{"id":37,"translation":"37. Ka ishunggai o Allah so mar­ata a Mbulagun ko Mapiya, go ithapi lyan so marata, so saba-adon ko saba-ad, na Thimo-on Niyan noto langon, na Thago-on Niyan noto ko Naraka Jahannam. Siran man na siran so manga logi."},{"id":38,"translation":"38. Tharowangka ko siran a da Pamaratiyaya: A o gunuk siran, na Punapin kiran so andang a Miya­ipos; na o kasoi ran, na Sabunar a somiyagad so Kiyaokitan o Miyan­ga-o ona (a Miyabaloi a ladiyawan)."},{"id":39,"translation":"39. Na Pakimbonowai kano kir­an taman sa da-a mabaloi a Kapa­nakoto, go Mabaloi so okit ko Kapagintao a tanan ruk o Allah; na o gunuki ran, na Mata-an! A so Allah na so gi-i ran Nggolaola-an na Phagila-in Niyan."},{"id":40,"translation":"40. Na o Talikhod siran, na Tangkuda niyo a Mata-an! A so Allah i Panarigan niyo- Miyaka­piyapiya a Phanarigan go Miyaka­piyapiya a Phananabang."},{"id":41,"translation":"41. Na Tangkuda niyo a Mata-­an! A so Miyataban niyo, apiya antona-a, na Mata-an! A ruk o Al­lah so ikalima-on bagi,- go ruk o Rasul, go ruk o manga Tonganai Niyan, go so manga ilo, go so man­ga Miskin, go so Puphulayalayag,- o sukano na Piyaratiyaya niyo so Al­lah go so Initoron Ami ko Oripun Nami ko Alongan a Kiyapakasung­gaya (o Ontol a go so Ribat),- a Alongan a Kiyapakathumo o dowa pagtao (sa Badur). Na so Allah si-i ko langowan taman na Gaos Iyan."},{"id":42,"translation":"42. Gowani na shisi-i kano ko sabala ko Balintad a Marani (sa Madinah), na shisi-i siran ko sabala ko Balintad a Mawatan (sa Madi­nah), na so isa ka lalakawan (a manga Padagang) na shisi-i ko ka­baba-an niyo. Na o Miphapasada kano (sa Kaputhalabok iyo), na Pundorat kano dun ko Pasad: Na ogaid na kagiya adun a Pakapunggolalanun o Allah a Sogowan a Miyatangkud a Mapunggolaola; ka-an Thakna a Ka-o ongkir o tao a Miyongkir ko oriyan o Mar­ayag a Karina, go an Thakna a Kapaparatiyaya o tao a Miyara­tiyaya ko oriyan o Marayag a Karina. Na Mata-an! A so Allah na titho a Puphakanug, a Mata-o."},{"id":43,"translation":"43. Gowani na Puphaki-ilai Ruka siran o Allah ko Katotoroga Ruka a maito (siran): Na opama ka Piyaki­ ilai Niyan Ruka siran a Madakul (siran), na Mata-an a Ka-alapan kano, go Mata-an a di Kano Ma­gayonayon ko Punggolaola-an: Na ogaid na so Allah na migai sa Kalilintad: Mata-an! a Sukaniyan na katawan Niyan so shisi-i ko manga rarub."},{"id":44,"translation":"44. Na gowani na Puphaki-ilai Niyan Rukano siran ko masa a Kiyapakathumo Niyo, a maito a Kai-ilaya Niyo kiran, na maito a Kai-ilaya iran Rukano:Ka kagiya adun a Pakapunggolalanun o Allah a Sogowan a Miyatangkud a Ma­punggolaola. Na si-i bo Phakando­da ko Allah so mapunggogolaola."},{"id":45,"translation":"45. Hai Miyamaratiyaya! Igira adun a Minithumo Niyo a Sagor­ompong (a da Pamaratiyaya), na Pakathana-a Niyo, go Tatadumi niyo so Allah sa Madakul; ka-an­gkano Makada-ag:"},{"id":46,"translation":"46. Go Onoti Niyo so Allah go so Sogo lyan; go di Kano Pushoran­sorang, ka kaalapan Kano go mada so Bagur Iyo; go Phantang Kano: Ka Mata-an! A so Allah na babid o manga Papantang:"},{"id":47,"translation":"47. Go di Niyo Showa-a so siran a Lominiyo siran ko manga lngud iran sa Kapangandag go Kapaki­ ilailain ko manga Manosiya, go Puphangalang siran ko lalan ko Al­lah: Na so Allah si-i ko gi-i ran Nggolaola-an na katawan Niyan."},{"id":48,"translation":"48. Na gowani na Pipharasan kiran o Shaitan so manga Galubuk iran, go Pitharo lyan: A da-a Pha­kada-ag rukano sa Alongan na-i ko manga Manosiya, go Mata-an! A Sakun i Lomilinding rukano: Na kagiya Makambantaya so dowa ka Sagorompong, na Miyangundod ko talikhodan niyan, sa Pitharo iyan: A Mata-an! A sakun na angiyas ako rukano; ka Mata-an! A sakun na Pukhailai akun so di niyo Pukhailai; Mata-an! A sakun na ikhaluk akun so Allah; ka so Allah na mailoti kapaniksa."},{"id":49,"translation":"49. Gowani na gi-i Tharo-on o manga Monapik go so siran a kata­tagowan so manga poso iran sa Gudamun: A miyaka-ikmat ko sir­an naya so Agama iran. Na sadun sa Somarig ko Allah, na Mata-an! A so Allah na Mabagur, a Maongan­gun."},{"id":50,"translation":"50. Na o Mailaingka, so Masa a kathangana o manga Malaikat ko (Niyawa o) da Pamaratiyaya, a Puphuroronta-in Niran so manga Paras iran go so manga likod iran, na (gi-i Ran Tharo-on a:) Ta-ami niyo so siksa a Phakatotong-"},{"id":51,"translation":"51. Giyoto man na sabap ko Mini-ona o manga lima niyo (a Dosa:) Ka Mata-an! A so Allah na kuna a ba Salimbot ko manga Or­ipun Niyan:"},{"id":52,"translation":"52. Lagid o Sowasowa-i o pagtao o Piraon go so Miya-onaan niran: A da iran Pratiyaya-a so manga Ayat o Allah, na siniksa siran o Allah sabap ko manga Dosa iran: Mata-an! A so Allah na Mabagur, a Mailot i kapaniksa:"},{"id":53,"translation":"53. Giyoto man na sabap sa Mata-an! A so Allah na di Niyan Pagalinun so Limo a ini Pangalimo lyan ko pagtao taman sa di ran alinun so shisi-i ko manga ginawa iran: Ka Mata-an! A so Allah na Puphakanug, a Mata-o."},{"id":54,"translation":"54. Lagid o Sowasowa-i o pagtao o Piraon go so siran a Miyaonaan niran: A Piyakambokhag iran so manga Ayat o Kadnan niran: Na Bininasa Mi siran sabap ko manga Dosa iran, na inulud Ami so pagtao o Pir-aon: Ka tanan siran manga Darowaka."},{"id":55,"translation":"55. Mata-an! A Mikharatarata ko manga Binatang si-i ko Allah so siran a Miyamangongkir: Na sir­an na di Phamaratiyaya."},{"id":56,"translation":"56. Siran so Miniphasada Aka kiran, oriyan niyan na Pumbarung­ kasun niran so Pasad iran ko oman siran Makiphasada, a siran na di siran Phananggila."},{"id":57,"translation":"57. Na o Mapugus Ka siran ko Kambonowai, na Baloyangka siran a Thoma, ko tao a Phakatondog kiran, ka-aniran Pukhatadumi."},{"id":58,"translation":"58. Na amai ka Ikhawan Ka ko pagtao so kandorat, na Bokaingka kiran (so Pasad), sa Mapayag: Mata-an! A so Allah na di Niyan Khabaya-an so Mamakadodorata."},{"id":59,"translation":"59. Na di dun Thangkapa o siran a da Pamaratiyaya o ba siran Miya­kalipos: Mata-an! A siran na di ran Khalipos."},{"id":60,"translation":"60. Na Thiyagari Niyo siran sa sadun sa Khagaga Niyo a Bagur, go pudon so Kathiyagara ko manga Koda, a Mipuphangangaluk Iyo to ko ridowai o Allah, go ridowai Niyo, go so manga pud a salakao kiran, a di Niyo siran Katawan, so Allah i Mata-o kiran. Na sa dun sa Manggasto Niyo apiya antona-a si-i ko lalan o Allah, na Khitoman Rukano sa tarotop (so Balas iyan), a Sukano na di Kano Kasalimbotan."},{"id":61,"translation":"61. Na o Ramig siran ko Kalilin­tad, na Ramig Ka on (mambo), go Sarigingka so Allah: Mata-an! A Sukaniyan na Sukaniyan so Pupha­kanug, a Mata-o."},{"id":62,"translation":"62. Na o ba iran Khabaya-i a Kalimpanga iran Ruka,- na Mata­ an! A-a Angkosangka o Allah: Su­kaniyan so ini Bagur Iyan Ruka so Tabang Iyan go so Miyamaratiyaya;"},{"id":63,"translation":"63. Go Piyakakhakalayama Iyan so manga poso Iran: Apiya Nggas­ton Ka so nganin a shisi-i ko Lopa langon, na Dingka Mapakakhaka­layama so manga poso iran, na ogaid na so Allah i Miyakapagayo­nayon kiran: Mata-an! A Sukaniyan na Mabagur, a Maongangun."},{"id":64,"translation":"64. Hai Nabi! A Angkosan Ka o Allah,- go so tao a Miyonot Ruka a Miyamaratiyaya."},{"id":65,"translation":"65. Hai Nabi! Pi-isun Ka ko Miyamaratiyaya so Kapakimbono­wai. o adun Rukano a dowa polo, a manga Papantang, na Phakapugus siran sa dowa gatos: Na o adun Rukano a Magatos, na Phakapugus Siran sa Sanggibo ko siran a da Pamaratiyaya: Sabap sa Mata-an! A siran na pagtao a da-a manga Sabot iran."},{"id":66,"translation":"66. Imanto, na piyakakhapan Kano o Allah, ka katawan Niyan a Mata-an! A matatago Rukano so kalobai: Na o adun Rukano a ma­gatos, a manga Papantang, na Pha­kapugus siran sa dowa gatos, na o adun Rukano a Sanggibo, na Pha­kapugus siran sa dowanggibo, sa­bap sa idin o Allah: Ka so Allah na babid o (Tabang lyan so) manga Papantang."},{"id":67,"translation":"67. Da mapatot ko Nabi i ba adun a kowa-an Niyan ko manga Biyag (a a'on sa ginawa) taman sa di Makapugus ko Lopa. Khabaya­an Niyo so Parayasan ko Doniya; na so Allah na kabaya lyan (a Mambagiyan Niyo) so Akhirat: Na so Allah na Mabagur, a Maongan­ gun."},{"id":68,"translation":"68. O da so Kitab a pho-on ko Allah a Miya-ona, na Khasogat kano dun sabap ko Kinowa niyo a siksa a Mala."},{"id":69,"translation":"69. Na Kangkano ko Miyataban Niyo, a Halal a Mapiya: Go Kalu­kun Niyo so Allah: Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":70,"translation":"70. Hai Nabi! Tharowangka ko tao a shisi-i sa tangan Niyo a manga Biyag: A o adun a katawan o Allah a matatago ko manga poso iyo a Mapiya, na Mbugan kano Niyan sa Mapiya a di so Miyakowa rukano, go Punapiyan kano Niyan: Ka so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":71,"translation":"71. Na o kabaya iran so kandor­ata iran Ruka, na Sabunar a diyorat iran so Allah gowani, na piyakida­ag Iyan (Ruka) siran. Na so Allah na Mata-o, a Maongangun."},{"id":72,"translation":"72. Mata-an! a siran a Miyamar­atiyaya, go giyanatan Niran so manga Darpa Iran, go ini Panagon­ taman Niran so manga Tamok Iran go so manga ginawa Iran, si-i ko lalan o Allah, go so siran a So­miyandig Kiran go Tomiyabang Kiran (ko Nabi),- na siran man na so saba-ad Kiran i manga Wali ko saba-ad. Na so Miyamaratiyaya a da iran ganati so manga Darpa Iran, na da-a Kipantag iyo ko Ka­ pangowali-i kiran a maito bo taman sa di siran tomogalin; na o Panguni siran Rukano sa Tabang Makapan­ tag ko Agama, na Paliyogat Ruka­ no so Katabangi (kiran), inonta a aya iran khasogat so pagtao a adun a Pasad Iyo a go siran. Na so Allah na Phagila-in Niyan so gi-i Niyo Nggolaola-an."},{"id":73,"translation":"73. Na so siran a da Pamara­tiyaya, na so saba-ad kiran i manga Wali ko saba-ad: o di Niyo to Nggolaola-a, na Khatagowan sa sa­mok so Lopa, go Kapaminasa a Mala."},{"id":74,"translation":"74. Na so Miyamaratiyaya, go Miyamanogalin, go Miyamanagontaman ko lalan o Allah, go so siran a Somiyandig kiran go Tomiyabang kiran,- na siran man na siran so Miyamaratiyaya a titho: Na adun a bagiyan niran a Ma-ap, go Pagupur a Mapiya."},{"id":75,"translation":"75. Na so Miyamaratiyaya ko oriyan niyan, go Miyamanogalin, go pud iyo a Miyamanagonta­man,- na siran man na pud iyo. Na so Thotonganaya na so saba­-ad kiran i lubi a Wali ko saba-ad si-i ko Kitab o Allah. Mata-an! A so Allah na so Langowan taman na katawan Niyan."}]},{"id":9,"verses":[{"id":1,"translation":"1. (Giya-i) so Kiyabarungkas o Pasad a pho-on ko Allah go so Sogo Iyan, si-i ko siran a ini Pha­-sada Iyo ko manga Pananakoto:-"},{"id":2,"translation":"2. Na ndalakao Kano ko Lopa (hai manga Mosrik) sa pat Olan, go Tangkuda Niyo a Mata-an! A Su­-kano na di Niyo khalipos so (siksa o) Allah go Mata-an! A so Allah na Phakaito-on Niyan so manga Ka­ pir."},{"id":3,"translation":"3. Na Piyakalangkap a pho-on ko Allah go so Sogo lyan, ko man­ga Manosiya ko Alongan a Kapu­-naik Hajji a Mala,-a Mata-an! A thipud o Allah (so Pasad) ko manga Pananakoto; go (Thipud o) Sogo Iyan. Na o Thaobat kano, na giyoto i Mapiya rukano; na o talikhod kano, na Tangkuda niyo a Mata­ an! A sukano na di niyo khapala­-goyan so (siksa o) Allah. Na Pa­notholangka ko siran a da Pamaratiyaya so siksa a Malipudus."},{"id":4,"translation":"4. Inonta so siran a ini Phasada Iyo ko manga Pananakoto, oriyan niyan na da-a kiyorang iran Ruka­-no a maito bo, go da-a Tiyaban­ gan niran a Sorang Rukano a isa bo. Na tarotopa niyo kiran so diyandi kiran taman ko wakto iran (a Mapupunto): Mata-an! A so Allah na Pukhababaya-an Niyan so Khipanananggila."},{"id":5,"translation":"5. Na amai ka maipos so manga Olanolan a Khipaga-adatan, na Bo­ nowa Niyo so manga Pananakoto apiya anda Niyo siran Mato-on, go Pamiyaga Niyo siran, go Tarongko­-wa Niyo siran, go Pamagayani Niyo siran ko oman i Phagokitan; na o Thaobat siran, go Itindug iran so Sambayang go tonain niran so Za­-kat, na gikasi Niyo so lalan niran: Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":6,"translation":"6. Na amai ka-adun a sakatao a pud ko manga Mosrik a Manarig Ruka, na Pakasarigangka, taman sa pamakinugun iyan so Katharo o Allah; oriyan niyan na sampa-in Ka sukaniyan ko Phaka­-sarigon. Giyoto man na sabap sa Mata-an! A siran na pagtao a di manga Tata-o"},{"id":7,"translation":"7. Andamanaya i Kakhapatot ko manga Pananakoto o diyandi si-i ko Allah go si-i ko Sogo lyan, inonta so siran a ini diyandi Iyo si-i sa Masjid Al-Haram? Na sa dun sa Kapagi-inontolan niran Rukano, na Pagi, inontola ni Niyo siran (mambo): Mata-an! A so Allah na Pukhababaya-an Niyan so Khipa­-nananggila."},{"id":8,"translation":"8. Na andamanaya (i Kapakipu­ phasada Iyo kiran) a o Mapugus kano iran, na di ran rukano Pagi­ la-in i Kapulolot go Kaphapasada? Ipushowat iran Rukano so manga ngari iran, na Somasangka so man­ga poso iran; ka so kadakulan kiran na manga songklid."},{"id":9,"translation":"9. Ini Pamasa iran so manga Ayat o Allah sa arga a maito, go Miyangalang siran ko lalan Ruka­ niyan: Mata-an! A siran na Miya­-karatarata so Pinggolaola iran."},{"id":10,"translation":"10. Di ran Pagila-in ko Miyara­tiyaya so Kapulolot go Kaphapasa­da! Na siran man na siran so manga Malawani."},{"id":11,"translation":"11. Na o Thaobat siran, go Ithin­ dug iran so Sambayang go tona-in niran so Zakat,- na manga Pagari Niyo siran ko Agama: Na Pupha­-gosa-in Nami so manga Ayat, ko pagtao a manga Tata-o."},{"id":12,"translation":"12. Na o Barungkasa iran so manga Sapa iran ko oriyan o Kiya­ pakindiyandi iran, go Phapa-awin­gun niran so Agama Niyo,- na Pakimbonowai Kano ko manga Na­ koda ko Kaongkir: Mata-an! A sir­an na da-a Kipantag kiran o manga Sapa: Ka-an siran Makagunuk."},{"id":13,"translation":"13. Ino kano di Pakipumbonowai ko pagtao a Siyogok iran so manga Sapa iran, go Piyagungutan niyan a Kaphaka-awa-a iran ko Rasul, go siran na Piyangorawan Kano iran ko Paganai a Kiya-okitan? Ino Niyo siran Khalukun? Na so Allah i Pa­-tot a lkhaluk Iyo Sukaniyan, o Su­-kano na Khipaparatiyaya!"},{"id":14,"translation":"14. Pakimbonowai kano kiran, ka Shiksa-an siran o Allah sa Pung­ golalan ko manga Barokan Niyo, go Phakaito-on Niyan siran, go Thabangan Kano Niyan, sa Kada­-aga kiran, go Phakapiya-an Niyan so manga Rarub o pagtao a Khipa­ paratiyaya,"},{"id":15,"translation":"15. Go Pagilangun Niyan so otug ko manga poso iran. Na Phakatao­-batun o Allah so tao a kabaya lyan; ka so Allah na Mata-o, a Maongan­gun."},{"id":16,"translation":"16. Ba Niyo tiyangkap sa lpun­ darainon Kano, ka an katokawi o Allah so siranoto a miyamag-iklas ko kiya prang iran, go da siran kowa sa salakao ko Allah go so Sogo lyan go so Miyamaratiyaya sa manga Panarigan? Na so Allah na Kaip lyan so gi-i Niyo Nggolao­ la-an."},{"id":17,"translation":"17. Da Mapatot ko manga Pana­ nakoto, so Kaputhanosa iran ko manga Masjid o Allah Shasaksi-an niran so manga ginawa iran ko Kaongkir. Siran man na Miya-ilang so manga Galubuk iran: Na so Nar­ aka na siran na Tatap siran non."},{"id":18,"translation":"18. Aya bo (a Patot) a Puthanos ko manga Masjid o Allah na so tao a Piyaratiyaya Niyan so Allah go so Alongan a Maori, go ini Tindug Iyan so Sambayang go Tiyonai Ni­ yan so Zakat, go da-a ini Kaluk lyan a inonta so Allah. Na Mata­ tangkud a siran man i Khabaloi a pud ko Miyamakakudug sa Ontol."},{"id":19,"translation":"19. Ino Niyo mbaloya so Kapu­ phakainoma ko Nomanaik go so Kaputhanosa ko Masjid Al-Haram, a lagid o tao a Piyaratiyaya Niyan so Allah go so Alongan a Maori, go Miyanagontaman si-i ko lalan o Allah? Di siran Magishan si-i ko Allah: Ka so Allah na di Niyan Punggonana-on so pagtao a manga Darowaka."},{"id":20,"translation":"20. So Miyamaratiyaya , go Miyamanogalin (sa Ingud) go ini Panagontaman niran ko lalan o Al­lah, so manga Tamok iran go so manga ginawa iran, i Mala i Pang­katan ko Allah: Na siran man na siran so Phamakasulang sa Maliwa­ nag."},{"id":21,"translation":"21. Puphanotholan siran o Kad-­nan Niran sa Limo a pho-on Ruka­ niyan, go Kasosowat, go manga Sorga, a adun a bagiyan niran ro-o a Kapipiya ginawa a Tatap:"},{"id":22,"translation":"22. Makakal siran non sa dayon sa dayon. Mata-an! A so Allah na adun a shisi-i Rukaniyan a Balas a Mala."},{"id":23,"translation":"23. Hai Miyamaratiyaya! Di niyo khowa-a so manga lokus iyo go so manga Pagari Niyo a manga Panarigan amai ka Matomo iran so Kaongkir a di so Kaparatiyaya: Na sa dun sa Manarig kiran a pud Rukano, na siran man na siran so da Pamaginontolan."},{"id":24,"translation":"24. Tharowangka: A o so manga lokus iyo, go so manga Wata iyo, go so manga Pagariniyo, go so manga Karoma niyo, go so manga Tonga­nai niyo; go so manga Tamok a Miyasokat iyo; go so Dagangan a lpukhawan niyo so kalupas o wakto niyan: Go so manga Darpa a Ma­sosowat Kano ron-na Matomo iyo a di so Allah, go so Sogo Iyan, go so Kaphurang si-i ko lalan Rukani­ yan;- na nayawa niyo taman sa italingoma o Allah so Sogowan Ni­yan (a siksa): Ka so Allah na di Niyan Thoro-on so pagtao a manga Songklid."},{"id":25,"translation":"25. Sabunsabunar a Tiyabangan Kano o Allah si-i ko manga Thu­-mowan a madakul go so Alongan a (Kiyaphurang sa) Hunain: Gowani na Miyasowat Kano o kadakul iyo, na da-a Mininggai Niyan rukano a gona a maito bo: Go Piyakasimpit Rukano o Lopa so Kaolad iyan, oriyan niyan na Tomiyalikhod Kano a Puphamalagoi."},{"id":26,"translation":"26. Oriyan niyan na lnitoron o Allah so Kathatana lyan si-i ko Sogo lyan go si-i ko Miyamara­tiyaya, go Tomiyoron sa manga Tantara a (manga Malaikat) ada Niyo siran Mailai: go siniksa lyan so siran a da Pamaratiyaya: Na giyoto i Balas ko manga Kapir."},{"id":27,"translation":"27. Oriyan niyan na Phakataoba­tun o Allah ko kiya-ipos oto so tao a kabaya lyan: Ka so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":28,"translation":"28. Hai Miyamaratiyaya! Mata­-an a so manga Pananakoto na Mar­shik; na di siran pagobai ko Masjid Al-Haram ko oriyan a ungka-i a ragon niran (a Kiyabarungkas o Pasad). Na o ba Niyo khawanun so Kamiskin, na mbugan kano o Allah ko Kakaya-an Niyan, o ka­ baya lyan, Mata-an! A so Allah na Mata-o, a Maongangun."},{"id":29,"translation":"29. Pakimbonowai Kano ko siran a di Mapaparatiyaya ko Allah, go so Alongan a Maori, go di ran Ishapar so ini Sapar o Allah go so Sogo lyan, go di siran Magokit ko okit a Bunar, a pud ko siran a bigan ko Kitab, taman sa di siran mugai sa Bowis sa Kathangana-an, a sir­an na Phapasiyonot siran."},{"id":30,"translation":"30. Na Pitharo o manga Yahodi: A so Uzair na Wata o Allah, go Pitharo o manga Christian, A so Al-Masih na Wata o Allah. Giyoto man so Katharo iran ko manga ngari iran; a Ipuphananayan niran ko Katharo o siran a da Pamara­tiyaya gowani. Pimorka-an siran o Allah: Andamanaya i Kapuphamo­khag iran!"},{"id":31,"translation":"31. Kinowa iran so manga Olama kiran go so manga Barasimba kiran a manga Katohanan a salakao ko Allah, go so Al-Masih a Wata o Maryam; a da-a ini Sogo Kiran a rowar ko Kasimba-a Iran ko (Allah a) Tohan a Isa Isa: Da-a Tohan a inonta Sukaniyan. Soti Sukaniyan: Mawatan ko Ipushakoto iran non."},{"id":32,"translation":"32. Khabaya-an niran so Kapa­dunga iran ko Sindao o Allah a gi-i nggolalan ko manga ngari iran, na di Iphangonot o Allah inonta na Tharotopun Niyan so Sindao Ni­yan, apiya pun di kabaya o manga Kapir."},{"id":33,"translation":"33. Sukaniyan so (Allah a) Siyo­go lyan so Sogo Iyan a rakhus o Torowan go so Agama a bunar, ka Phaki-ombawan Niyan non so man­ga Agama, sa Kalangolangowan Ni­yan, apiya di kabaya o manga Pananakoto."},{"id":34,"translation":"34. Hai Miyamaratiyaya! Mata­-an! A madakul ko manga Olama ko manga Yahodi go so manga Olama ko manga Christiyan, a Mata-an a phagarabun niran so manga Tamok o manga Manosiya sa di ontol go Puphangalang siran ko lalan o Allah. Na so siran a Puphanimo-on niran so Bolawan a go Pirak na di ran noto Punggaston ko lalan o Allah: Na Panotholangka kiran so siksa a Malipudus."},{"id":35,"translation":"35. Si-i ko Alongan a Pakalang­ ga-an noto ko Apoi ko Jahannam, na Ipamirinsa oto ko manga Bu­-nung iran, go so manga kilid iran, go so manga likod iran. (Tharo-on kiran a:) Giyaya so Piyanimo iyo a ruk o manga ginawa niyo: Na Ta­-ami niyo so Piyanimo iyo!"},{"id":36,"translation":"36. Mata-an! A so itongan o manga Olanolan (ko Saragon) si-i ko Allah na sapolo a go dowa Olan si-i ko Kitab o Allah si-i ko Alon­gan a Kiya-aduna Niyan ko manga Langit go so Lopa; a adun a pudon a pat Olan a Khipaga-adatan: Giyo­ to man so okit a Ontol. Na di Niyo ro-o mbinasa-a so manga ginawa niyo; na Pakimbonowai Kano ko manga Pananakoto langon lagid o gi-i ran Rukano Kapakimbonowai langon. Na Tangkuda Niyo a Mata­ an! A so Allah na babid o (Tabang Iyan so) Khipanananggila."},{"id":37,"translation":"37. Mataan a so Kapphaka oriya (ko kasesela a ko Moharam siiko sapar) na phakaoman ko Kaong­kir: Pukhisabapon a Kapukhadadag o siran a Miyamangongkir: Pupha­-kain niran noto ko saragon, na ipushapar iran noto ko isa a ragon, ka Puphaka-ayonun niran ko itongan o ini Sapar o Allah na Pupha­-kain niran so ini Sapar o Allah. Pipharasan kiran so marata ko manga Galubuk iran. Na so Allah na di Niyan Punggonana-on so pag­tao a manga Kapir."},{"id":38,"translation":"38. Hai Miyamaratiyaya! Ino kano wa-i, a igira-a Pitharo rukano: A sorong kano ko Kambonowai si-i ko lalan o Allah, na ba kano dun ompulak ko Lopa? Ino kano Kha­ sowat ko Kaoyagoyag ko Doniya a di so Akhirat? Na da ko Parayasan ko Kaoyagoyag ko Doniya, ko Ki­ papantag iyan ko Akhirat inonta na Miyakaito-ito."},{"id":39,"translation":"39. O di kano sorong ko kambo­nowai, na shiksa-an kano o Allah sa siksa a Malipudus, go shambi sa pagtao a salakao rukano; na da-a mibinasa niyo Ron a maito bo. Na so Allah na so langowan taman na Gaos Iyan."},{"id":40,"translation":"40. O di niyo Tabangi (so Rasul), na Sabunar a Tiyabangan Sukani­yan o Allah, gowani a Paka-awa-an o siran a da Pamaratiyaya: A ika dowa ko dowa gowani a shisi-i siran a dowa ko Liyang (a Jabal Tur), na samaoto na gi-i Niyan Tharo-on ko pud lyan (a so Abu Bakur): Adi ka Pumboko, ka Mata-an! A so Allah na babid Ta (so Tabang Iyan): Na Piyakatoronon o Allah so Ithatana Iyan, go Tiyabangan Niyan sa man­ga Tantara a da Niyo mailai, go biyaloi Niyan so Katharo o siran a da Pamaratiyaya a mababa. Na so Katharo o Allah na giyoto i Ma­poro: Na so Allah na Mabagur, a Maongangun."},{"id":41,"translation":"41. Sorong kano ko Kambono­wai, Makhap sa Mapunud, go Pa­nagontamanun niyo so manga Tamok iyo go so manga ginawa niyo, si-i ko lalan o Allah. Giyoto man i Mapiya Rukano, o sukano na katawi Niyo."},{"id":42,"translation":"42. O adun a Parayasan (a Kha­ taban) a marani go so Pulalaka-on na Mathangka, na Magonot siran Ruka dun, na ogaid na Piyakawa­tan kiran o lalan a malayat. Na Pushapa siran ndun ko Allah, sa o Miyakagaga kami, na miyapud kami niyo dun a lominiyo: Pumbinasa-an iran so manga ginawa iran; na so Allah na katawan Niyan a Mata-an! A siran na titho a man­ga bokhag."},{"id":43,"translation":"43. Pima-apan Ka o Allah! Anda sabap i Kiya-idiningka kiran taman sa Mapayag Ruka so siran a Mima­mataan, go katokawan Ka so man­ga bokhag?"},{"id":44,"translation":"44. Di Ruka Phanguni sa idin so siran a Miyamaratiyaya ko Allah go so Alongan a Maori sa ba iran di Panagontamanun so manga tamok iran go so manga ginawa iran. Na so Allah na katawan Niyan so Khi­ panananggila."},{"id":45,"translation":"45. Aya bo a Phanguni Ruka sa idin (ko Kathalimbagak) na so siran a di Mapaparatiyaya ko Allah go so Alongan a Maori, go Mishangka so manga poso iran, na siran na mata­ ta-ap siran ko Kashasangka iran."},{"id":46,"translation":"46. Na o Miyabaya siran Lo­miyo, na Pithiyagaran niran ndun sa Bagur; na ogaid na da kabayai o Allah so Kapakaliyo iran; na Piya­kapamokul lyan siran, na adun a Mitharo: Sa Thalimbagak kano a pud o Mithatalimbagak."},{"id":47,"translation":"47. O Miyapud siran Rukano Lomiyo, na da-a Khiyoman niran Rukano a rowar sa Kabinasa, go Pulagosakun niran ndun so Pagulu­-tulutan Niyo ka lpumbabanog kano iran sa Samok, go adun a Matatago Rukano a Pakapuphanorimanun niran. Na so Allah na katawan Ni­ yan so manga Darowaka."},{"id":48,"translation":"48. Sabunsabunar a Pimbabanog iran so Samok gowani, go Pikhuli­ khulid iran Ruka so manga Bi­tiyara,- taman sa Miyakaoma so Bunar, go Miyapayag so Sogowan o Allah, a siran na lkagogowad iran."},{"id":49,"translation":"49. Na adun a pud kiran a gi-i Tharo: Sa Idini Akongka (ko Kathalimbagak) go di Akongka Pa­gologa ko Dosa. Tanodan ka Miya­ olog siran ko Dosa, na Mata-an! A so Naraka Jahannam na Katatang­kalan niyan ndun so manga Kapir."},{"id":50,"translation":"50. O Masogat Ka a Mapiya, na ikharata a ginawa iran; na o Maso­gat Ka a Tiyoba, na Tharo-on nir­an: A Sabunar a Miyakatoman kami ko galubuk ami gowani, na tomalikhod siran a siran na Pukha­-kababaya."},{"id":51,"translation":"51. Tharowangka: A dadun a Khisogat Rukami a rowar ko Inim­asad o Allah a bagiyan Nami: Su­kaniyan i Panarigan Nami: Na so Allah i Sarigi o Miyamaratiyaya."},{"id":52,"translation":"52. Tharowangka: A da-a Pu­-naya-on niyo Rukami a rowar ko isa ko dowa Mapiya (Kapakataban o di na Kashahid). Na Sukami na nanaya-on Nami rukano so Kaso­gata rukano o Allah a siksa a pho­-on ko Hadapan Niyan, o di na nggolalan ko manga Barokan Nami. Na nayao kano; ka Mata­ an! A pud Kami niyo a Khina­ nayao."},{"id":53,"translation":"53. Tharowangka: A Puphamu­-mugai kano sa Onot o di na Tugul: Da dun a Khatarima a pho-on ru­kano: Mata-an! A sukano na miya­ baloi kano a pagta o a manga Songklid."},{"id":54,"translation":"54. Na da-a Miyakagandawali kiran ko Katarima-a kiran ko Ipu­phamumugai ran: A rowar sa Mata­ an! a siran na da iran Paratiyaya-a so Allah a go so Sogo lyan; go di ran Ipunggolalan so Sambayang o di siran Khibobokul; go di siran Phamumugai o di siran Magogo­ wad."},{"id":55,"translation":"55. Na o ba Ruka Makabirai so manga Tamok iran go so manga Wata iran: Aya dun a kabaya o Allah na anon Misabap a Kasiksa­-a Niyan kiran si-i ko Kaoyagoyag ko Doniya, go an Makaliyo so man­ga Niyawa iran ko di ran Kapapar­atiyaya."},{"id":56,"translation":"56. Na gi-i siran Shapa ko Allah sa Mata-an! A pud Iyo siran ndun; a kuna aba Niyo siran pud: Na ogaid na siran na pagtao a Puphan­ga-aluk."},{"id":57,"translation":"57. O Makato-on siran sa Kha­ lindongan, o di na manga Liyang, o di na Khasolukan, na Magapas sir­an non ndun, a siran na gi-i siran Manishakai."},{"id":58,"translation":"58. Na adun a pud kiran a tao a gi-i Ka niyan shomanun ko Maka­ pantag ko manga Sadaqa: Na o Kabugi siran non, na Masowat sir­an, na o di siran non Kabugi, na sa maoto na siran na Ganiganin siran!"},{"id":59,"translation":"59. Na opama ka Mata-an! A siran na Miyasowat siran ko ini bugai kiran o Allah a go so Sogo lyan, go iran Pitharo: A Ka-a an­gkosan kami o Allah! Mbugan kami dun o Allah ko Kakaya-an Niyan go so Sogo lyan: Mata-an! A Sukami na so bo so Allah i Phangangar­apanan nami (na giyoto i Mapiya kiran)!"},{"id":60,"translation":"60. So manga Zakat na aya bo a Khibagiyan non na so Pukhaka­ murmuran, go so manga Miskin, go so manga Gomagalubukon; go so Pulayamun so manga poso iran (ko bunar); go so Ka-a ona ko Khika-o oripun, go so adun a ma­nga Bayadan niyan; go so si-i ko lalan o Allah, go so Gi-i Mu­layalayag a miya kawang sa La­lan: Paliyogat a pho-on ko Allah, na so Allah na Mata-o, a Maong­angun."},{"id":61,"translation":"61. Na pud kiran so siran a Phuringasa-an niran so Nabi go gi­ i ran Tharo-on: A Sukaniyan na Pananangila. Tharowangka: A Pa­ nanangila sa Mapiya a bagiyan niyo: Paparatiyaya-an Niyan so Al­lah, go Bubunarun Niyan so Miya­ maratiyaya, go Limo ko siran a Miyamaratiyaya a pud Rukano. Na so siran a Phuringasa ko Sogo o Allah, na adun a bagiyan niran a siksa a Malipudus."},{"id":62,"translation":"62. Gi-i siran Rukano Shapa ko Allah; ka-an Kano iran Masowat: A So Allah a go so Sogo lyan i Patot a Pushowasowatun niran, o siran na Khipaparatiyaya."},{"id":63,"translation":"63. Ba iran ndi katawi a Mata-an naya! A sa dun sa somorang ko Allah go so Sogo lyan. na Mata-an! A bagiyan niyan so Apoi ko Jahan­nam?- Sa Matatap ro-o Giyoto so Kahina-an a Mala."},{"id":64,"translation":"64. Ipukhawan o manga Mona­pik o ba adun a Mitoron a Maka­ pantag kiran a Surah, a Mapayag lyan kiran so shisi-i ko manga poso iran. Tharowangka: A Shagola kano dun Shandag! Ka Mata-an! A so Allah na Phakaguma-on Niyan so lpukhawan niyo (oba Mapayag)."},{"id":65,"translation":"65. Na lbut o Isha-ingka siran, na Putharo-on niran ndun: A sukami na giya-bo a gi-i ami Kapagikayat go kanggitagita. Tharowangka: A ba so Allah, go so manga Ayat lyan, go so Sogo lyan, Diiniyo pagishao-shaon?"},{"id":66,"translation":"66. Di kano dun Puphamitowa: A Sabunar a Miyongkir kano ko oriyan o Paratiyaya niyo. o Napi-i Ami so saba-ad rukano na shiksa­-an Nami so saba-ad, sabap sa Mata­ an! A siran na miyabaloi siran a manga Baradosa."},{"id":67,"translation":"67. So manga Monapik a manga Mama go so manga Monapik a manga Babai, na so saba-ad kiran na pud ko saba-ad: Ipushogo iran so marata, go lpushapar iran so Mapiya, go gagamak un niran a manga Lima iran (ka di siran Pha­-mumugai). Piyakalipatan niran so Allah; na Piyakalipatan siran mambo o Allah. Mata-an! A so manga Monapik na siran so manga Pasik."},{"id":68,"translation":"68. Ini diyandi o Allah ko manga Monapik a manga Mama go so manga Monapik a manga Babai, go so manga Kapir, so Apoi ko Jahannam: Makakakal siran non: Giyoto i Khabolosan niran: Na Pi­morka-an siran o Allah, go adun a bagiyan niran a siksa a Tatap,-"},{"id":69,"translation":"69. Lagid o siran a Miya-ona an Niyo: A Miyabaloi siran a lubi a Mabagur a di Sukano, go madakul i manga Tamok go manga Wata (a di Sukano). Na Siyawitan niran so Ki­pantag iran: Na Siyawitan niyo mambo so Kipantag iyo, lagid o Kiyasawiti o siran a Miya-ona an Niyo ko Kipantag iran; go Miyagi­ kayat kano (sa Kabokhag) lagid a Kiyapagikayat iran. Siran man na Miya-ilang so manga Galubuk iran si-i sa Doniya a go si-i sa Akhirat, na siran man na siran so Miyanga­ lologi."},{"id":70,"translation":"70. Ba kiran nda Makatalingoma so Totholan ko Miya-onaan niran?­ A pagtao o Nuh, go so Ad, go so Samood; go so pagtao o Ibrahim, go so Khibabaling sa Madyan, go so Miyangababaklid. Miyakatalin­goma kiran so manga Sogo kiran rakhus o manga Rarayag a Karina. Na da siran Salimboti o Allah, na ogaid na siran i Somiyalimbot ko manga ginawa iran."},{"id":71,"translation":"71. Na so Miyamaratiyaya a manga Mama go so Miyamara­ tiyaya a manga Babai, na so saba­-ad kiran na manga Panarigan o saba-ad: Ipushogo iran so Mapiya, go Ipushapar Iran so marata: Go Iputhindug Iran so Sambayang, go Puthona-in niran so Zakat, go Pha­ gonotan niran so Allah go so Sogo Iyan. Siran man na Ikhalimo siran ndun o Allah: Mata-an! A so Allah na Mabagur, a Maongangun."},{"id":72,"translation":"72. Di niyandi-an o Allah so Miyamaratiyaya a manga Mama go so Miyamaratiyaya a manga Ba­bai, sa manga Sorga a Puphaman­gondas ko Kababa-an Niyan so manga Lawasaig, Makakakal siran ro-o, go manga Darpa a manga Pipiya si-i ko manga Sorga a Tatap. Go Kasosowat a pho-on ko Allah a lawan ro-o pun: Giyoto man na Sukaniyan so Da-ag a Mala."},{"id":73,"translation":"73. Hai Nabi! Purangangka so manga Kapir a go so manga Mon­apik go Pakatugasingka siran. Na Darpa iran so Naraka Jahannam,-a Mikharatarata a Khabolosan."},{"id":74,"translation":"74. Gi-siran Shapa ko Allah sa da iran Matharo, go Sabunsabunar a Pitharo iran: So Katharo a Kaongkir, go Miyongkir siran ko oriyan o Kiyambayorantang iran (ko Allah); go Piyagungutan niran so (Kambonowa iran ko Nabi a) da iran Maparoli: Na da-a inipa-awing iran non a rowar sa Kiyabugi kiran o Allah go so Sogo lyan ko Kaka­wasa-an Niyan! Na o Thaobat sir­an, na mabaloi a Mapiya a bagiyan niran; na o Talikhod siran, na shik­sa-an siran o Allah sa siksa a Mal­ipudus si-i sa Doniya go sa Akhirat: Na da-a bagiyan niran ko Lopa a Panarigan go Tabanga."},{"id":75,"translation":"75. Na adun a pud kiran a Miya­ kindiyandi ko Allah, (sa Pitharo iyan a:) Ibut o bugi kami Niyan ko Kakaya-an Niyan, na Mata-an a Shasaduka kami dun, go Mata-an a mabaloi kami dun a pud ko man­ga Bilangatao."},{"id":76,"translation":"76. Na kagiya a bugan Niyan siran ko Kakaya-an Niyan, na ini Puligut iran, go Tomiyalikhod siran, a siran na Somasangka siran."},{"id":77,"translation":"77. Na inakir lyan siran ko Ka­ pumonapik si-i ko manga poso iran, taman ko Alongan a Kimbaratumo­ wa-an niran non: Sabap ko Kiya­ dorata iran ko Allah, ko ini bugai ran non a Pasad, go sabap ko Kiya­ pamokhag iran."},{"id":78,"translation":"78. Ba iran ndi katawi a Mata­ an! A so Allah na katawan Niyan so isosolun niran go so Puphamagu­-tonga-an niran, go Mata-an! A so Allah na katawan Niyan so da Ma­mangipayag?"},{"id":79,"translation":"79. Siran na gi-i ran Shodi-in so gi-i Khakapiya-an ko Miyamara­ tiyaya, makapantag ko manga Sa­duka, go so siran a da-a Khato-on niran a rowar ko (maito a) pukha­ ba-og iran,-na Puphamagurugan niran siran,-na mbadalan o Allah so Kapuphamagurug iran: Go adun a bagiyan niran a siksa a Malipu­ dus."},{"id":80,"translation":"80. Pangunin Ka siran sa Ma-ap, antawa-a Dingka siran Phangunin sa Ma-ap, na o pangunin Ka siran sa Ma-ap sa makapito polo mak­asoi, na di siran ndun Puma-apan o Allah: Giyoto man na sabap sa Mata-an! A siran na Inongkir iran so Allah go so Sogo lyan: Na so Allah na di Niyan Punggonanaon so pagtao a manga Songklid."},{"id":81,"translation":"81. Miyababaya so Mithatalim­ bagak sabap ko kinibagak iran ko Talikhodan o Sogo o Allah: Go ini Kagowad iran o ba iran Mipana­gontaman so manga Tamok iran go so manga ginawa iran, si-i ko lalan o Allah: Na Pitharo iran: A di kano Pagonot Phurang ko kakhakayao niyan, Tharowangka: A so Apoi ko Naraka Jahannam i taralbi a Mayao. Opama ka siran na Sasabo­ta iran!"},{"id":82,"translation":"82. Na khala siran sa maito: Na sugad siran sa madakul: Balas ko Miyapasad iran (a manga dosa)."},{"id":83,"translation":"83. Na opakakasoya Ka o Allah ko saba-ad kiran, na magodas siran Ruka makapantag ko Kapagonot iran lomiyo (ko Kaphurang), na Tharowangka: A di kano Rakun ndun Makaonot lomiyo sa dayon sa dayon, go di kano Rakun ndun Makaogop Makimbonowai ko Ri­ dowai: Ma ta-an! A sukano na Miyasowat kano ko Ka-o ontod ko Paganai a Kiya-okitan: Na o ontod kano dun a pud o Mithata­limbagak."},{"id":84,"translation":"84. Na da-a Shambayangingka kiran a isa bo a Miyatai sa dayon sa dayon, go di Ka Thindug ko Kobor iyan; Mata-an! A siran na Inongkir iran so Allah go so Sogo lyan, go Miyatai siran ko Kaso­ songklid iran."},{"id":85,"translation":"85. Na o ba Ka Mabarayat o manga Tamok iran go so manga Wata iran: Aya dun a kabaya o Allah na misabap ro-o a Kasiksa-a Niyan kiran si-i sa Doniya, go Ma­kaliyo so manga Niyawa iran ko Kao-ongkir iran."},{"id":86,"translation":"86. Na igira-a adun a Initoron a Surah (a Miya-aloi ron:) a Para­ tiyaya-a niyo so Allah go Phurang­ kano a pud o Sogo lyan , na Manguni Ruka sa idin so adun a manga Kakawasa-an niyan kiran, go Tharo-on niran: A bagakun Ka­ mingka: Ka-an kami mabaloi a pud ko Mithatalimbagak."},{"id":87,"translation":"87. Miyasowat siran sa Kitatapi iran ko Mithatalimbagak: Na Miya­ parkat so manga poso iran na siran na di siran Phamakasabot."},{"id":88,"translation":"88. Ogaid na so Sogo, go so Miyamaratiyaya a pud Iyan, na ini Phurang Iran so manga Tamok Iran go so manga ginawa Iran: Na siran man na bagiyan Niran so manga Pipiya: Go Siran man na Siran so Phamakasulang sa Maliwanag."},{"id":89,"translation":"89. Pithiyagaran siran o Allah sa manga Sorga a Puphamangondas ko kababa-an Niyan so manga Lawasaig, Makakakal siran non: Giyoto man so Da-ag a Mala."},{"id":90,"translation":"90. Na Miyakaoma so Puphama­ mitowa a pud ko manga Arab, ka­-an siran kaidini (ko Kathalimba­ gak); na Miyamangontod so siran a Piyamamokhagan niran so Allah go so Sogo Iyan. Na Khasogat dun so siran a Miyamangongkir kiran a siksa a Malipudus."},{"id":91,"translation":"91. Da ko manga lolobai, go so Pukhakasakit, go so siran a da-a Khato-on niran a Mapunggasto iran, a dosa, igira Miyangoyao siran a ruk o Allah go so Sogo Iyan: Da ko Miphipiyapiya i lalan (ko dosa): Ka so Allah na Manapi, a Makali­ mo-on."},{"id":92,"translation":"92. Go da-a dosa o siran a igira-a Miyakatalingoma siran Ruka ka-an Ka siran katanggongi, na Pitharo o Ka: A da-a Khato-on Ko a Khi­ tanggong Akun rukano; na Tomiya­ likhod siran, a so manga Mata iran na Puphamanoga sa lo' a rata a ginawa sa di ran Kaphakato-on sa Mapunggasto iran."},{"id":93,"translation":"93. Aya bo a adun a lalan non (o Dosa) na so siran a Puphamanguni siran Ruka sa idin (ko Kathalimba­ gak) a siran na manga Kawasa. Miyasowat siran sa Kitatapi iran ko Mithatalimbagak: Na Piyarkat o Allah so manga poso iran; na siran na di manga Tata-o."},{"id":94,"translation":"94. Puphamitowa-an kano iran igira-a Miyakandod kano kiran. Tharowangka: Di kano Puphamitowa: Ka di Ami sukano dun Phara­tiyaya-an: Sabunar a Piyanothol Rukami o Allah so manga Totholan rukano: Na Pagila-in o Allah go so Sogo lyan so Galubuk iyo: Oriyan niyan na Phakandodun kano ko (Allah a) Mata-o ko Migagaib a go so Mipapayag: Na Phanotholun Niyan rukano so Pinggolaola niyo."},{"id":95,"translation":"95. Pushapa siran Rukano sa lbut ko Allah, igira Miyakambalin­gan Kano kiran, ka-a Niyo siran Katalikhodi. Na Talikhodi Niyo sir­an: Mata-an! A siran na Marshik, na Darpa iran so Naraka Jahan­nam,-a Balas Ko Miyapasad iran (a manga dosa)."},{"id":96,"translation":"96. Pushapa siran Rukano, ka-a Niyo siran Karila-i; na o rila-i Niyo siran, na Mata-an! A so Allah na di Niyan Purila-an so Pagtao a manga Songklid."},{"id":97,"translation":"97. Adun a manga Arab a Ma­bagur i Kaongkir go Kapanangin, go dait a di ran Katawi ko manga Taman o Initoron o Allah ko Sogo lyan: Na so Allah na Mata-o, a Maongangun."},{"id":98,"translation":"98. Na adun a pud ko manga Arab a tao a babalowin niyan so Mipuphamumugai niyan a ilang, go nanaya-on niyan Rukano so Kapu­ phangasasalin o Masa: Si-i kiran So Kapukhasalin o Masa a marata: Na so Allah na Puphakanug, a Mata-o."},{"id":99,"translation":"99. Na adun a pud ko manga Arab a Paparatiyaya-an niyan so Allah go so Alongan a Maori, go babalowin niyan so Mipuphamu­-mugai niyan a lpuphamakarani si-i ko Allah go so manga Panguni o Rasul. Ba di Mata-an a Sukaniyan na iphakarani ran (ko Allah): Pha­ kasoludun siran ndun o Allah ko Limo Iyan: Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":100,"translation":"100. Na so manga Paganai a Miyanga-o ona ko manga Muhajir­in go so manga Ansar, go so siran a Miyamakatondog kiran ko Ka­ phiyapiya,- na Miyasowat kiran so Allah, go Miyasowat siran non (mambo): Na Pithiyagaran Niyan siran sa manga Sorga a Puphaman­ gondas ko kababa-an niyan so man­ga Lawasaig, Makakakal siran non Sa dayon sa dayon: Giyoto man so Da-ag a Mala."},{"id":101,"translation":"101. Na adun a pud ko Makali­ liyot rukano ko manga Arab a Pu­ phamanangin, go so saba-ad ko tao sa Madinah: Na Miyanamar siran ko Kapumonapik: Dingka siran ka­ tawan: Sukami i Mata-o kiran: Shiksa-an Ami siran ndun sa maka­ dowa: Oriyan niyan na Phoshangun siran ko siksa a Mala."},{"id":102,"translation":"102. Na adun a manga pud a ini pagikral iran so manga Dosa iran: Piyakasha-og iran so Galubuk a Mapiya go so pud a Marata. Mata­ tangkud a so Allah na Phakataoba­tun Niyan siran: Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":103,"translation":"103. Kowa Ka ko manga Tamok iran sa Sadaqah, a Misotingka kir­an; go kasabapan sa Kapaka-oshor­ angka kiran; Na Pangunin Ka siran. Mata-an! A so Panguningka na Ka­lilintad a bagiyan niran: Na so Al­lah na Puphakanug, a Mata-o."},{"id":104,"translation":"104. Ba iran ndi katawi a Mata­ an! A so Allah na Sukaniyan so Putharima ko Taobat pho-on ko manga Oripun Niyan go Putharima ko manga Sadaqah, go Mata-an! A so Allah na Sukaniyan so Pupha­narima ko Taobat, a Makalimo-on?"},{"id":105,"translation":"105. Na Tharowangka: A Ngga­lubuk kano: Ka Pagila-in o Allah go so Sogo lyan go so Miyamaratiyaya so Galubuk iyo: Na Phakandodun kano dun ko (Allah a) Mata-o ko Migagaib go so Mipapayag: Na Phanotholun Niyan rukano so Ping­golaola niyo."},{"id":106,"translation":"106. Na adun a manga pud, a Pakidadara kiran o Kokoman o Al­lah, o siksa-a Niyan siran, antawa-a Pakataobatun Niyan siran: Na so Allah na Mata-o, a Maongangun."},{"id":107,"translation":"107. Na so siran a Mimbalai sa Masjid a Kapaminasa go Kaongkir­ go an Maoparik so Miyamara­ tiyaya- go ipuphagipat ko tao a Romirido ko Allah go so Sogo lyan gowani. Na Mata-an a gi-i siran Shapa: Da-a antapami a rowar ko Mapiya; na shasaksi-an o Allah a Mata-an! A siran na titho a manga Bokhag."},{"id":108,"translation":"108. Di Kaon Pushambayang sa dayon sa dayon. Mata-an a so Mas­jid a Pimbalai makapantag ko Ka­pangongo notan (ko Allah) K o Paganai a Gawi-i; na aya Patot a Rongka Shambayang. Katatagowan sa manga Mama a Pukhababaya-an niran a Kasoti ran; na so Allah na Pukhababaya-an Niyan so manga Barasoti."},{"id":109,"translation":"109. Ino so tao a Pimbalai niyan so Walai niyan makapantag sa Onot ko Allah go so Kasosowat lyan aya Mapiya?- antawa-a so tao a Pimba­lai niyan so Walai niyan ko kilid o Thuba-an a Pukhatubar, na Miya­ olog iyan ko Apoi ko Jahannam. Na so Allah na di Niyan Punggo­ nanaon so pagtao a manga Daro­waka."},{"id":110,"translation":"110. Di khada so Walai ran a so Pimbalai ran kasangka a madada­lum ko manga poso iran, o di Ma­sharoput so manga poso iran. Na so Allah na Mata-o, a Maongangun."},{"id":111,"translation":"111. Mata-an! A so Allah na Piyamasa Niyan ko Miyamara­ tiyaya so manga ginawa iran go so manga Tamok iran; sa Mata-an! A ruk iran so Sorga: Gi-i siran Ma­kimbonowai sa lalan ko Allah, na Puphakapatai siran go Pukhapur­ ang siran: Diyandi lyan naya a di Pundorat, a shisi-i ko Taurat, a go so Injil, go so Qur-an: Na ba-adun a tao a makalawan ko Allah a tomo­ toman ko diyandi lyan? Na Pakapi­ piya-a niyo a ginawa niyo sabap ko Dagangan niyo a so Piphasa niyo to (ko Allah): Ka giyoto man so Da-ag a Mala."},{"id":112,"translation":"112. (Siran) So manga Baratao­bat; a manga Barasimba, a khipa­ nanalamat; a manga Barapowasa, a Puphuroroko, a Puphamanodod, a Puphamanogo ko Mapiya, go Pu- phanapar ko Marata, go Khisisiya­pun niran so manga taman o Allah;­ na Puphamanotholingka sa Mapiya so Miyamaratiyaya."},{"id":113,"translation":"113. Da Mapatot ko Nabi go so Miyamaratiyaya, i ba Iran Pangu­nin sa Ma-ap so manga Pananako­to, apiya pun i Katotonganai ran non, ko oriyan o Kiyapayag iyan kiran sa Mata-an! A siran na manga tao ko Naraka Jahim."},{"id":114,"translation":"114. Na aya bo a Kinipangunin sa Ma-ap o Ibrahim ki Ama Iyan na si-i bo ko diyandi a ini diyandi lyan non. Na kagiya a Mapayagon a Mata-an! A sukaniyan na Ridowai o Allah, na Tiyaplis Iyan sukaniyan: Mata-an! A so Ibrahim na lalayon Makaphuphagina-o, a Matigur."},{"id":115,"translation":"115. Na da ko butad o Allah o ba adun a dadagun Niyan a pagtao ko oriyan o Masa a Kiyatorowa Niyan kiran, taman sa di Niyan kiran Ma­payag so Phananggila-an niran­ Mata-an! A so Allah na so lango­wan taman na katawan Niyan."},{"id":116,"translation":"116. Mata-an! A so Allah na ruk lyan so Kapa-ar ko manga Langit a go so Lopa. Puphangoyag go Pu­ phangimatai. Na da-a bagiyan niyo a salakao ko Allah a Panarigan go da-a Tabanga."},{"id":117,"translation":"117. Sabunsabunar a Piyakatao­bat o Allah so Nabi, go so manga Muhajirin, go so manga Ansar,- a siran so Miyamangonoton ko oras a Marugun (ko Kiyaphurang sa Ta­buk), ko oriyan o Masa a maito bo na Khapaling so manga poso o Salompok kiran; oriyan niyan na Piyakataobat Iyan siran: Mata-an! A Sukaniyan i Mala kiran i Gagao, a Makalimo-on."},{"id":118,"translation":"118. Go (Piyakataobat lyan) so tulo katao a siran so Minibagak; taman sa samaoto na Piyakasimpit kiran o Lopa so Kaolad Iyan, go Kiyangutan kiran so manga ginawa iran,- na Tiyangkud iran a da-a Kaphagapasan pho-on ko Allah a inonta Sukaniyan. Oriyan niyan na Niyapiyan Niyan siran, ka-an siran Makataobat: Mata-an! A so Allah na Sukaniyan i Puphanarima ko Taobat, a Makalimo-on."},{"id":119,"translation":"119. Hai Miyamaratiyayal Kalu­kun niyo so Allah go tapi kano ko Mimamata-an."},{"id":120,"translation":"120. Da Mapatot ko tao sa Ma­dinah go so tao a Makaliliyot kiran ko manga Arab, i ba siran thalim­bagak ko oriyan o Sogo o Allah, go ba iran Matomo so manga ginawa iran a di so ginawa niyan: Giyoto man na sabap sa Mata-an! A siran na da-a Khisogat kiran a Kawao, go da-a Dokao, go da-a Ongos si-i ko lalan o Allah, go da-a Kaphanada­ an niran a Darpa a lkhararangit o manga Kapir, go da-a Khisogat iran ko Ridowai a Ringasa: A ba di Misorat a bagiyan niran sa sabap ro-o a Galubuk a Mapiya; Mata-an! A so Allah na di Niyan Pagilangun so Balas Ko Miphipiyapiya;-"},{"id":121,"translation":"121. Go da-a Mapunggasto iran a Gasto a maito a go Mala-go da-a Khatarapas iran a Balintad, a ba di Misorat (a Balas) a bagiyan niran; ka Imbalas kiran o Allah so Mapiya ko Pinggolaola iran."},{"id":122,"translation":"122. Na da Mapakai ko Miya­ maratiyaya i ba siran liyo langon: Na ino da liyo ko oman i salompok kiran so saba-ad, ka-an niran Pu­khasaboti so Agama, go an niran Mipuphamakaiktiyar ko pagtao iran igira Miyakandod siran kiran,­ ka-an siran Maka-iktiyar?"},{"id":123,"translation":"123. Hai Miyamaratiyaya! \nPa­kimbonowai kano ko siran a Maka-o obai rukano ko manga Ka­pir, go Pakiguda-an niyo kiran a adun a Katugas iyo: Na Tangkuda niyo a Mata-an! A so Allah na babid o (Tabang Iyan so) Khipana­nanggila."},{"id":124,"translation":"124. Na igira-a adun a Initoron a Surah, na adun a pud kiran a tao a gi-i Tharo: Sa antawa-a rukano i Miyakaoman non na-i sa Para­ tiyaya? Na so siran a Miyamara­ tiyaya,- na Miyakaoman kiran sa Paratiyaya, a siran na Pukhababaya siran."},{"id":125,"translation":"125. Na so siran a katatagowan so manga poso iran sa gudamun, - na ba kiran ndun Miyakaoman sa Kaongkir ko andang a Kao-ongkir iran, go Miyamatai siran a kapa­pantagan siran a manga Kapir."},{"id":126,"translation":"126. Ba iran ndi Khailai a Mata­ an! A siran na Puthiyoba-an siran ko oman ragon sa Makaisa o di na Makadowa? Oriyan niyan na di sir­an Puthaobat, go di siran Phakata­dum."},{"id":127,"translation":"127. Na igira adun a Initoron a Surah, na Tuntungan o saba-ad kir­an so saba-ad (sa Tharo-on niyan a:) Ba-adun a Puphakailai rukano a isa bo? Na oriyan niyan na tomali­ khod siran: Na Piyakatalikhod o Allah so manga poso iran; sabap sa Mata-an! A siran na pagtao a da-a manga Sabot iran."},{"id":128,"translation":"128. Sabunsabunar a adun a Miyakaoma rukano a Sogo a pud ko manga ginawa niyo: A awida­ akal lyan so Marugun niyo: Mala rukano i Sambatan: Si-i ko Miya­ maratiyaya Mala i Kapudi, a Ma­ kalimo-on."},{"id":129,"translation":"129. Na o Talikhod siran, na Tharowangka: A kasasana-an Ko so Allah: Da-a Tohan a salakao Rukaniyan: Ron Ako Ron So­miyarig,- ka Sukaniyan i Khiruk ko Kapa-ar a Mala!."}]},{"id":10,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Alif Lam Ra. So Allah i Mata- o ko Paka-a antapan Niyan non. Giyaya so manga Ayat ko Kitab a pimbaibaitan."},{"id":2,"translation":"2. Ino khabaloi ko manga Man­ osiya a Pakamumusa a Kiyailaha­mi Ami ko Mama a pud kiran?­ (Sa Pitharo-on a:) Pama ka-iktiyar­ angka so manga Manosiya, go Pamanotholangka ko \nsiran a Miyamaratiyaya: A Mata-an! A adun a bagiyan niran a Pangkatan a Maporo si-i ko Kadnan niran. Pitharo o da Pamaratiyaya: A Mata-an naya! A titho a Balik Mata a mapayag!"},{"id":3,"translation":"3. Mata-an! A aya Kadnan niyo na so Allah, so Miyadun ko manga Langit a go so Lopa si-i ko miyaka­ num Alongan, oriyan niyan na mithakna ko Aras, Thatandinganun Niyan so Mambubutad. Da-a Ma­ kaphanapa-at inonta ko oriyan o idin Niyan. Giyoto man so Allah a Kadnan niyo; na Showasowata niyo Sukaniyan Ino kano di Phanana­dum?"},{"id":4,"translation":"4. Ron kano phakandod, langon. Diyandi o Allah a bunar. Mata-an! A Sukaniyan i Puphanagipo-on ko Kapuphangadun, oriyan niyan na khasowin Niyan (Madun), ka \nMba­lasan Niyan so Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga pipiya sa kaontol; na so siran a da \nPamar­atiyaya na adun a bagiyan niran a inomun a phulikabo, go siksa a malipudus, sabap ko da iran\nKapar­atiyaya."},{"id":5,"translation":"5. Sukaniyan so Mimba-al ko Alongan a Masindao go so Olan a maliwanag, na diniyangka Iyan noto ko manga Darpa, kaan niyo katokawi so manga bilangan o manga ragon go so itongan. Da ko Kiya-aduna saya o Allah inonta na sabap ko bunar. Gi-i Ni­yan shumpadun magosai so manga Tanda ko pagtao a khitotomang­kud."},{"id":6,"translation":"6. Mata-an! A adun a Matatago ko gi-i kapakashambi o gagawi-i a go so daondao, go so Inadun o Allah ko manga Langit a go so Lopa, a titho a manga Tanda ko pagtao a khipanananggila."},{"id":7,"translation":"7. Mata-an! A so siran a di iran ikhaluk so Kimbaratumowa-an Ru­kami, go miyatomo iran so Kaoya­goyag ko doniya, go Miyasowat siran non, go siran na siran na so manga Ayat Ami na pakalilipatan iran,"},{"id":8,"translation":"8. Na siran man na darpa iran so Naraka, sabap ko Pinggalubuk iran."},{"id":9,"translation":"9. Mata-an! A so siran a Miya­ maratiyaya, go-Pinggalubuk iran so manga pipiya,-na Thoro-on siran o Kadnan niran (ko Sorga) sabap ko Paratiyaya iran: Puphamangondas ko kababa-an niran so manga law­asaig si-i ko manga Sorga a Pakal­ma."},{"id":10,"translation":"10. Aya Panguni ran ro-o: Na Soti Ka, Ya Allah! Na aya gi-i ran ro-o lkhokormata: Na Salaam! Na aya Mori ko Panguniran: Na so Podi na ruk o Allah, a Kadnan o manga Ka-adun!"},{"id":11,"translation":"11. Na opama ka Punggaga-ani o Allah ko manga Manosiya so Marata lagid o gi-i Niyan Kiran kanggaga-a ni ko mapiya,_ na Mininggolalan kiran ndun so ta­-alik kiran (ko kabinasa). Na bobo­ tawanan Nami so siran a di ran ikhaluk so Kimbaratumo wa-an Rukami, ko kadadadag iran, a gi- siran muromparompak."},{"id":12,"translation":"12. Na igira a minisogat ko Man­osiya so morala, na Manguni Ruka­mi, ko kai-iga iyan, o di na mo­-ontod, o di na gomaganat. Na ka­ giya a pokasun Nami ron so Morala rukaniyan, na initaros iyan ndun (so Kao-ongkir iyan), Lagid o da Ru­kami Panguni ko Morala a mini so­gaton! Lagid aya man a kiyapharasi ko manga Malawani ko Pinggolaola iran!"},{"id":13,"translation":"13. Na Sabunsabunar a bininasa Mi so miyagapidapid a pagtao ko miya-ona an niyo gowani a ndaro­waka siran: a Minitalingoma kiran o manga Sogo kiran so manga rar­ayag a karina, na da siran Para­tiyaya! Lagid aya man a kambalasi Ami ko pagtao a manga rarata i ongar!"},{"id":14,"translation":"14. Oriyan niyan na biyaloi Ami sukano a miyamakasambi ko Lopa ko oriyan niran, ka Pagilain Nami o antona-a i Punggolaola-an niyo!"},{"id":15,"translation":"15. Na igira-a Puphangadi-an kiran so manga Ayat Ami, a manga rarayag, na gi-i Tharo-on o siran a di-iran ikhaluk so kimbaratumo wa­-an Rukami: \nA bugai Ka sa Pu­phangadi-an a salakao si-i, o di na Sambi-ingka Sukaniyan; Tharo­wangka (Ya Muhammad): A di Ra­kun khapatot o ba Ko sambi-i Sukaniyan pho-on ko pantag ko ginawa Ko: Da-a Pagonotan Ko a rowar ko \nIphagilaham Rakun: Mata-an! a Sakun na ikhaluk Akun amai ka Sorangun Ko so Kadnan Ko, so siksa ko Alongan a mala."},{"id":16,"translation":"16. Tharowangka: a opama ka kabaya o Allah, na di Ko rukano aya Kapangadi-an, go di Niyan ru­kano aya pakitokawan. Na Sabunar a miyathai Ako rukano ko Kaoya­goyag Akun ko da pun aya: Ba da-a sabot iyo?"},{"id":17,"translation":"17. Na ba-adun a lawan a Dar­owaka ko tao a inangkob iyan so Allah sa kabokhag, o di na piya­ kambokhag iyan so manga Ayat lyan? Mata-an naya! a di phakasu­lang sa maliwanag so manga rarata i ongar."},{"id":18,"translation":"18. Na Pushimba-an niran a sal­akao ko Allah, so di kiran phakabi­nasa go di kiran phakaompiya, go gi-i ran Tharo-on: A siran naya na phamakaogop rukami si-i ko Allah. Tharowangka: Ba-adun a Pha­notholun niyo ko Allah a di Niyan katawan, si-i ko manga Langit a go so Lopa?_ Soti Sukaniyan! Go \nMa­poro a ka-a awat lyan ko lpupha­ nakoto iran non!"},{"id":19,"translation":"19. Na da-a Kiya-aduna ko man­ga Manosiya a rowar ko okit a isa, na da siran pagayonayon. Na oda so Katharo a miya-ona a pho-on ko Kadnan Ka, na Miyakokom siran ndun ko di iran phagayonayonan."},{"id":20,"translation":"20. Na gi-i ran Tharo-on: A ino a da-a Initoron non a Tanda a pho-on ko Kadnan Niyan? Na Tharowang­ ka: A so Migagaib na aya bo a phapa-aron na so Allah. Na nayao kano: Ka Mata-an! A Sakun na pud Ako niyo a pud ko Khinanayao."},{"id":21,"translation":"21. Na igira-a piyakata-am Ami so manga Manosiya sa Limo ko oriyan o morala a minisogat kiran, na sa maoto na adun a antangan niran a marata ko manga Ayat Ami! Tharowangka: A so Allah i maga­-an (i kabadal) ko antangan a mar­ata! Mata-an! A so manga Sogo Ami (a manga Malaikat) na ipush­orat Iran so Puphagantanganun niyo!"},{"id":22,"translation":"22. Sukaniyan so Puphakalalaka­on kano Niyan ko Kalopa-an go so Kalodan; taman sa igira-a miyakada kano ko Kapal;_ go niyan siran kutasun sabap ko ndo a manaot, na mababaya siran sa sabap ro-o; na maoma siran a ndo a mabagur go siran dansali o bagul a pho-on ko mbalabala, na matangkud iran a Mata-an! a siran na kiyatangkalan siran: Na Manguni siran ko Allah, sa Tolabosun niran non so Kapan­ guni: Sa lbut o sabuta Kamingka si­ i, na Mata-an a mabaloi kami dun a pud ko Miyamanalamat!"},{"id":23,"translation":"23. Na kagiya-a sabutun Niyan siran, na sa maoto na siran na Pu­ phanganiyaya siran ko Lopa sa di ontol! hai manga Manosiya! So Ka­ puphanganiyaya niyo na si-i bo phakatana ko manga ginawa niyo,_ sawiti niyo sa di mathai so Kaoya­ goyag ko doniya: Oriyan niyan na si-i kano Rukami phakandod, na Phanotholun Nami rukano so Ping­ golaola niyo."},{"id":24,"translation":"24. Aya dun a ibarat o Kaoya- goyag ko doniya na lagid o ig a Piyakatoron Ami sukaniyan a pho- on ko Kawang: Na minisabapon a kiyapakashaoshaog o Mangunguto ko Lopa, pud on so Pukhakan o manga Manosiya go so manga Ayam: Taman sa igira-a miyandi­tar o Lopa so Parayasan niyan go Kapharasan: Na ma-antang o\n khir­ukon a Mata-an! A siran na kha­paroli ran (so gona- on): Na \nmakatalingoma-on so Sogowan Ami ko kagagawi-i o di na ka­ daondao, na balowin Nami oto a lagid o piragon, lagid o ba da Ma­ adun kagai! Lagid aya a gi-i Yami kashumpada magosai ko manga Tanda ko _ pagtao a puphamimi­ kiranun niran."},{"id":25,"translation":"25. Na so Allah na lputhawag lyan so (Sorga a) Ingud a Kalilin­ tad: Go Thoro-on Niyan so tao a kabaya Iyan ko okit a makao-on­tol."},{"id":26,"translation":"26. Bagiyan o siran a Miphipiya­ piya so mapiya, go adun a ipago­manon! Na di ka koloban so manga paras iran sa maitum a go kahina­-an! Siran man i manga tao ko Sor­ ga; siran na ron siran non ndun makakakal!"},{"id":27,"translation":"27. Go adun a bagiyan o siran a Minggagalubuk ko manga rarata a balas a marata, a lagid iyan: Go kakoloban siran sa Kahina-an: Da­ a makalinding kiran ko (siksa o) Allah: Lagid o ba kiyakoloban so manga paras iran, sa saba-ad ko gagawi-i a miyangirungkirum: Siran man i manga tao ko Naraka: Siran na ron siran non ndun makakakal!"},{"id":28,"translation":"28. Na si-i ko Alongan a kalimo­da Mi kiran langon; oriyan niyan na Tharo-on Nami ko siran a Miyama­nakoto: (gugunuk kano ko) darpa iyo! Sukano a go so ini Pamanakoto niyo . Na pa kashusunggaya-an Nami siran, na Tharo-on o ini Pa­ manakoto iran: Da-ami rukano Sogo-on a Kiyashimba-a niyo ruka­ mi!"},{"id":29,"translation":"29. Na kiyasana-an so Allah a saksi rukami a go si-i rukano: Mata-an! A aya butad ami na di amidun katawan i Kapushimba-a niyo rukami!"},{"id":30,"translation":"30. Ro-o dun katupungi o oman i isa a ginawa so Miyanggalubuk iyan: Na pakandodun siran ko Al­lah a Kadnan niran a bunar, na makawatan kiran so Piyangumba­ alan niran a kabokhag."},{"id":31,"translation":"31. Tharowa ngka: Antawa-a i pum bugai rukano sa pagupur a pho-on ko Kawang go so Lopa? Ino antawa-a i Makapapa-ar ko kanug go so manga kailai? Go an­ tawa-a i puphakagumao ko Oya­goyag a pho-on ko Miyatai? Go antawa-a i puphaka gumao ko Miyatai a pho-on ko Oyagoyag? Go antawa-a i gi-i ndiyator ko Pu- khaolaola? Na Putharo-on niran ndun: A so Allah. Na Tharowang­ ka: A ino niyo di khalukun?"},{"id":32,"translation":"32. Na giyoto man so Allah, a Kadnan niyo a bunar: Na da-a ori­yan o bunar, a inonta so ribat; na andamanaya i kaputhalikhod iyo?"},{"id":33,"translation":"33. Lagid aya a kiyatangkud o Katharo o Kadnan Ka ko siran a miyamanongklid: Mata-an! A siran na di siran Mapaparatiyaya."},{"id":34,"translation":"34. Tharowangka: A ba-adun a pud ko lpuphamanakoto niyo a tao a puphanagipo-on ko Kapangadun, oriyan niyan na khasowin Niyan (Madun)? Tharowangka: A so Allah i Puphanagipo-on ko Kapangadun, oriyan niyan na khasowin Niyan (Madun): Na andamanaya i ka­ puthalikhod iyo?"},{"id":35,"translation":"35. Tharowangka: A ba-adun a pud ko lpuphamanakoto niyo a tao a Phakatoro ko bunar? Tharowang­ ka: A so Allah i Phakatoro ko bunar, Ino so Phakatoro ko bunar aya patot a onotan, antawa-a so di niyan khato-on so lalan odi Toro­wa? Na ino\n kanowai? Andamanaya i Kipukhokomun niyo (ko ribat)?"},{"id":36,"translation":"36. Na da-a Phagonotan o kada­kulan kiran a rowar sa arangan: Mata-an! A so arangan na da-a khibugai niyan a gona ko bunar a maito bo. Mata-an! A so Allah na katawan Niyan so gi-i ran nggolao­la-an."},{"id":37,"translation":"37. Na da ko butad angkai a Qur-an o ba gi-i mbaba-asa a pho-on ko salakao ko Allah; na ogaid na initanto ko miyaona an Niyan (a manga Kitab), go ini osai ko manga Kokoman, da-a sangka-a madadalumon, a pho-on ko Kad­nan o manga Ka-adun."},{"id":38,"translation":"38. Ino iran gi-i Tharowa: A pimbaba-as Sukaniyan (o Muham­mad)? Tharowangka: A bugai kano sa Surah a lagid lyan, go panongga­noi kano sa sadun sa khagaga niyo, a salakao ko Allah, o sukano i manga bunar!"},{"id":39,"translation":"39. Kuna, ka piyakambokhag iran so da iran sushuba so Kata-o Rukaniyan, go da kiran pun maka­talingoma so ta-awil iyan: Lagid aya so kiyapakambokhaga o siran a miya-ona a niran (ko manga Kitab): Na Pamimikiranangka so miyambu­tad o kiya-akiran ko manga daro­waka!"},{"id":40,"translation":"40. Na adun a pud kiran a tao a Maparatiyaya-on, go adun a pud kiran a tao a di ron Mapapara­ tiyaya: Na so Kadnan Ka i Mata-o ko Puphamaminasa."},{"id":41,"translation":"41. Na o ba Ka iran Pakapum­bokhaga, na Tharowangka: A ruk Akun so galubuk Akun, na ruk iyo so galubuk iyo! Sukano na angiyas kano ko gi-i Ko Nggalubukun, na Sakun na angiyas Ako ko gi-i niyo nggalubukun!"},{"id":42,"translation":"42. Na adun a pud kiran a tao a Puphamamakinugun Ka iran: Ino Suka Maphakanug Ka so manga bungul,_ apiya pun siran na da-a manga sabot iran?"},{"id":43,"translation":"43. Go adun a pud kiran a tao a Phagilaingka niyan: Ino Suka Kha­toro-o Ka so manga bota,_ apiya pun siran na di siran phamakanono?"},{"id":44,"translation":"44. Mata-an! A so Allah na di Niyan shalimbotan so manga Man­osiya sa maito bo: Na ogaid na so manga Manosiya i pushalimbot ko manga ginawa iran."},{"id":45,"translation":"45. Na si-i ko Alongan a Kali­moda Niyan kiran: Na lagid o ba da-a minitarugiran (ko doniya) a rowar ko isa ka oras ko kadaondao: Sa makakhikilala-i siran: Sabunar a miyalogi so siran a piyakambokha­g iran so Kimbaratumowa-an ko Al­lah, go da siran makakudug sa ontol."},{"id":46,"translation":"46. Na amai ka paki-ilai Ami Ruka so saba-ad ko idi diyandi Ami kiran (a siksa),- o di na tanga­nun Nami Suka,-na si-i siran Ruka­mi bo phakandod: Oriyan niyan na so Allah i saksi ko gi-i ran nggolao­la-an."},{"id":47,"translation":"47. Na oman i pagtao na adun a Sogo-on: Na amai ka makaoma so Sogo kiran, na Kokomun siran sa ontol, a siran na di siran kasalimbo­tan."},{"id":48,"translation":"48. Na gi-i ran Tharo-on: A anda dun angkai a diyandi,_ o sukano na Mumamata-an kano?"},{"id":49,"translation":"49. Tharowangka: A da-a Mipa­pa-ar Akun a ruk o ginawa Ko a kabinasa, a go da-a ompiya inonta sa kabaya o Allah. Adun a ruk o oman i pagtao a ta-alik: Na igira a miyakaoma so ta-alik kiran, na di ran khisundod sa isa ka oras, go di iran khakutung."},{"id":50,"translation":"50. Tharowangka: Aiguda iyo_, amai ka makatalingoma rukano so siksa Iyan ko gagawi-i, o di na daondao,_antona-a pun i pungga­ ga-anan non o manga rarata i on­gar?"},{"id":51,"translation":"51. Ino a sa oriyan niyan na igira­ a miyakatana (so siksa) na Phara­tiyaya-an niyo bo? lno a imanto bo (i Kapharatiyaya niyo) a Sabunar a giyaya so puphagalokalokan niyo?"},{"id":52,"translation":"52. Oriyan niyan na Tharo-on ko siran a da Pamaginontolan: Ta­ ami niyo so siksa a tatap! Da-a imbalas rukano a rowar ko Pingga­lubuk iyo!"},{"id":53,"translation":"53. Na pakiphanothol iran Ruka: Ino bunar Sukaniyan? Tharowang­ ka: Owai! Ibut ko Kadnan Ko! Ka Mata-an naya a titho a bunar! Na di niyo dun khapalagoyan!"},{"id":54,"translation":"54. Na Opama ka Mata-an! A ruk o oman i isa ginawa a da Paginontolan, so nganin a shisi-i ko Lopa (langon) na Mata-an a iya-on niyan noto sa ginawa niyan: Na misolun niran so kasundit ko masa a kasan­dungi ran ko siksa: Na Makokom siran sa ontol, a siran na di siran Kasalimbotan."},{"id":55,"translation":"55. Ba di Mata-an! a ruk o Allah so nganin a shisi-i ko manga Lagit a go so Lopa? Ba di Mata-an! A so diyandi o Allah na bunar? Na ogaid na so kadakulan kiran na di-iran katawan."},{"id":56,"translation":"56. Sukaniyan i Puphangoyag go pushabap ko Kapatai, go ron kano phakandoda."},{"id":57,"translation":"57. Hai manga Manosiya! Sabu­nar a adun a miyakaoma rukano a thoma a pho-on ko Kadnan niyo, go bolong ko nganin a shisi-i ko manga rarub,_go Torowan go Limo ko Miyamaratiyaya (a giya Qur-an naya)."},{"id":58,"translation":"58. Tharowangka: A sabap ko Gagao o Allah, go sabap ko Limo lyan,_na sabap ro-o na pakapipiya­ a iran a ginawa iran: Ka giyoto i tomo a di so puphanimo-on niran."},{"id":59,"translation":"59. Tharowangka: Aiguda iyo ko Initoron rukano o Allah a Pagupur? Na biyaloi niyo to a Haram go Halal. Tharowangka: Ba rukano ini Sogo o Allah, antawa-a pha­gangkobun niyo so Allah?"},{"id":60,"translation":"60. Na antona-a i arangan o siran a iphagangkob iran ko Allah so kahokhag (ko khabolosan niran), ko Alongan a Qiyamah? Mata-an! A so Allah na titho a mala i Gagao ko manga Manosiya, na ogaid na so kadakulan kiran na disiran Phana­ lamat."},{"id":61,"translation":"61. Na da-a khatagowan Ruka a butad, go da-a Kaphangadian Ka ko Qur-an,_go da-a Mapunggalu­buk iyo a galubuk,_a ba di Sukami i manga saksi Rukano ko masa a gi­-i niyo ron Kinggolalanun. Na da-a makaphagma ko Kadnan Ka a tim­bang bo o kolpong si-i ko Lopa go si-i ko Langit; go da-a maito a di giyoto go da-a mala, a ba di mata­tago ko (Laok Makpol a) Kitab a mapayag."},{"id":62,"translation":"62. Tanodan ka Mata-an! A so manga tabanga o Allah na da-a pangandam iran, go di siran ma­ kamboko (ko Alongan a Maori);"},{"id":63,"translation":"63. Siran na Miyamaratiyaya go Miyamananggila;_"},{"id":64,"translation":"64. Bagiyan niran so mapiya Tothol, ko Kaoyagoyag ko doniya go so Akhirat: Di khasambiyan so manga Katharo o Allah. Giyoto man na Sukaniyan so \nDa-ag a mala."},{"id":65,"translation":"65. Na o ba Ka Mapakamboko o Katharo iran: Mata-an! A so Mu­nang na ruk o Allah langon: Suka­ niyan so Puphakanug, a Mata-o."},{"id":66,"translation":"66. Tanodan ka Mata-an! A ruk o Allah so shisi-i ko manga Langit go so shisi-i ko Lopa. Na da ko Phagonotan o siran a Puphanong­ ganoi siran sa salakao ko Allah o ba manga sakotowa (o Allah); da-a Phagonotan niran a rowar ko ara­ngan, ka ba siran ndun di-i pangu­sar."},{"id":67,"translation":"67. Sukaniyan so Miyadun ruka­no ko Gagawi-i, ka-an kano ron puphakadukha, go so Daondao a \npuphakabugai sa Maliwanag . Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga Tanda ko pagtao a Puphamamakinug siran."},{"id":68,"translation":"68. Pitharo iran: A kominowa so Allah sa Wata lyan! Soti Sukaniyan! Sukaniyan na da-a Mapukhuno Ni­yan! Ruk lyan so shisi-i ko manga Langit go so shisi-i ko Lopa! Da-a karina niyo saya! Ino niyo gi-i Thar­owa makapantag ko Allah so di niyo katawan?"},{"id":69,"translation":"69. Tharowangka: A Mata-an! A siran a iphagangkob iran ko Allah so kabokhag na di siran makasu­lang sa Maliwanag."},{"id":70,"translation":"70. Matag sagad so Kapuphagi­nutao iran ko doniya!_ Oriyan ni­yan, nasi - i siran Rukami phakandod. Na oriyan niyan na pakita-aman Nami kiran so siksa a sangat sabap ko Kiya-ongkir iran."},{"id":71,"translation":"71. Na Pangadi-ingka kiran (Ya Muhammad) so Totholan ko Nuh. Gowani na Pitharo lyan ko pagtao Niyan: Hai pagtao Akun! o ba rukano mipupunud so katatago Akun rukano go so Kapuphakita­dumi Akun (rukano) ko manga Ayat o Allah,_na so bo so Allah i Siyarigan Ko. Na tu-khusa niyo i Punggolaola-an niyo rakhus o lpu­ phamanakoto niyo, oriyan niyan na di kakundongan rukano so \nPunggo­ laola-an niyo; na oriyan niyan na dansalun niyo Rakun, sa di niyo Rakun ndun tha-alika."},{"id":72,"translation":"72. Na o talikhod kano, na da-a piyanguni akun rukano a sokai: Da-a sokai Akun inonta so shisi-i ko Allah, na ini Sogo Rakun a kabaloi akun a pud ko Mimbabayorantang (ko Allah)."},{"id":73,"translation":"73. Na piyakambokhag iran \nSu­kaniyan, na siyabut Ami Sukaniyan, a go so manga pud lyan ko Kapal, go biyaloi Ami Siran a miyamaka­ sambi (ko Lopa), na inulud Ami so siran a Piyakambokhag iran so manga Ayat Ami. Na Pamimikira­ nangka so miyambutad o kiya-akir- an ko Piyamaka-iktiyar (a da dun Paratiyaya)!"},{"id":74,"translation":"74. Oriyan niyan na Siyogowan Ami ko kiya-ipos Iyan sa manga Sogo so pagtao iran: Na mini oma Iran kiran so manga rarayag a kar­ina, na da iran ndun Paratiyaya a so Piyakambokhag iran gowani. Lagid aya a Kaputhotopi Ami ko manga poso o manga Malawani."},{"id":75,"translation":"75. Oriyan niyan na Siyogo Ami ko kiya-ipos iran so Musa a go so Haron ko Pir-aon a go so manga Olowan ko pagtao niyan rakhus o manga Tanda Ami. Na ba siran ndun Mimaratabat: Go miyabaloi siran a pagtao a manga Baradosa."},{"id":76,"translation":"76. Na kagiya a makaoma kiran so bunar a pho-on ko Hadapan Nami, na Pitharo iran: Mata-an naya! A titho a Balik: Mata a ma­payag!"},{"id":77,"translation":"77. Pitharo o Musa: Ino niyo gi-i Tharowa ko bunar ko wakto a kiya­ pakaoma niyan rukano (i Balik Mata)? Ino Balik Mata ini? Na di phakasulang sa Maliwanag so man­ga Balik Mata."},{"id":78,"translation":"78. Pitharo iran: Ba aya Kiyapa­ katalingomangka rukami na phaki­ awa-an Ka rukami so kupit a\nmiya­to-on nami ron so manga lokus ami,_go a niyo makowa a dowa so kapa-ar ko Lopa? Na di Ami Suka­no Pharatiyaya-an!"},{"id":79,"translation":"79. Na Pitharo o Pir-aon: A wita niyo rakun so langowan o Ba­lik Mata a mapasang."},{"id":80,"translation":"80. Na kagiya a makaoma so manga Balik Mata, na Pitharo kiran o Musa: lthogun niyo i Ipagithog iyo!"},{"id":81,"translation":"81. Na kagiya a Mithog siran, na Pitharo o Musa: A so Minitalingo­ma niyo na Balik Mata: Mata-an! A so Allah na Phurata-an Niyan ndun noto: Mata-an! A so Allah na di Niyan pakaphamutusun so galubuk o Puphamaminasa."},{"id":82,"translation":"82. Na thanton o Allah so bunar sabap ko manga Katharo Iyan, apiya miyagowad so manga rarata i ongar!"},{"id":83,"translation":"83. Na da-a Miyamaratiyaya ko Musa a rowar ko Moriyatao a sa­bala ko pagtao (o Pir-aon), maka­ pantag sa kaluk ko Pir-aon a go so manga Nakoda kiran, sa ba niyan siran Pangarasi-i; na Mata-an! A so Pir-aon na titho a mangangarasi ko Lopa, go Mata-an! A sukaniyan na pud dun ko manga Malawani."},{"id":84,"translation":"84. Na Pitharo o Musa: Hai pag­tao Akun! o sukano na Piyara­tiyaya niyo so Allah, na sukaniyan bo i sarigi niyo o sukano na Mba­bayorantang kano."},{"id":85,"translation":"85. Na Pitharo iran: A so Allah i siyarigan ami. Kadnan Nami! Di Kamingka mbaloya a Pangangara­ siyan o pagtao a manga Darowaka;"},{"id":86,"translation":"86. Go sabap ko Limo-o Ka na Pokasa Kaming ka ko pagtao a Miyamangongkir."},{"id":87,"translation":"87. Na ini Ilaham Ami ko Musa a go so Pagari Niyan: A Mba-al Kano sa ruk o pagtao niyo sa man­ga Walai sa Missir, go tagowi Niyo so manga Walai Niyo sa gi-i Sham­bayangan, go Pamayandugun Niyo so Sambayang: Na Puphamanotho­lingka sa mapiya so Miyamara­tiyaya!"},{"id":88,"translation":"88. Na Pitharo o Musa: Kadnan Nami! Mata-an! A Suka na bigan Ka so Pir-aon go so manga Olowan ko pagtao niyan sa Parahiyasan go manga tamok ko Kaoyagoyag ko doniya, Kadnan Nami! Kagiya a mapuphakasilai ran (so manga Manosiya) pho-on ko lalan Ka; Kadnan Nami! Na Ilangangka so manga tamok iran, go \nPakatuga­sangka so manga poso iran, ka di siran Pharatiyaya taman sa di iran kasandungan so siksa a Malipudus."},{"id":89,"translation":"89. Pitharo (o Allah): A Sabunar a tiyarima so Panguni Niyo a Dowa! Na Paginontolan Kano, go di Niyo khuduga so lalan o siran a da-a manga mulung iran."},{"id":90,"translation":"90. Na piyakaripag Ami so man­ga Moriyatao o Israil ko Kalodan: Na siyaloba siran o Pir-aon a go so manga tantara iyan sa kapangako­ wala a go kapangarasi; taman, sa kagiya a raotun sukaniyan o kalud, na Miyatharo iyan: A Piyaratiyaya ko a Mata-an naya! A da-a Tohan a inonta so Piyaratiyaya Sukaniyan o manga Moriyatao o Israil: Go Sa­kun na pud ko Mimbabayorantang (ko Allah)."},{"id":91,"translation":"91. (Pitharo- on:) Ino a imanto bo (i Kapharatiyayangka)!_A Sabu­nar a somiyangka ka gowani? go miyabaloi ka a pud ko miyamami­nasa!"},{"id":92,"translation":"92. Na sa alongan nai na shabu­tun Nami suka sa sobo so lawas ka, ka-angka mabaloi a Tanda a tao o phakasalono ruka! Na Mata-an! A Madakul ko manga Manosiya a so manga Tanda Ami na titho a paka­ lilipatan niran!"},{"id":93,"translation":"93. Na Sabunsabunar a Piyaka­ pagingud Ami so manga Moriyatao o Israil ko Phagingudan a mapiya, go Riniskhiyan Nami siran sa man­ga pipiya: Na da siran shoransorang taman ko kiyapakaoma kiran o Kata-o. Mata-an! A so Kadnan Ka na Khokomun Niyan siran sa Alongan a Qiyamah ko da iran pagayonayom."},{"id":94,"translation":"94. Na oba Ka shasangka ko Initoron Nami Ruka (Ya Muham­mad), na Isha-ingka so Puphaman­gadi ko Kitab a miya-ona an Ka: Sabunsabunar a miyakaoma Ruka so bunar a pho-on ko Kadnan Ka: Na o ba Ka mabaloi a pud ko pukhakadowadowa-an."},{"id":95,"translation":"95. Go o ba Ka mabaloi a pud ko siran a Piyakam bokhag iran so manga Ayat o Allah, ka mabaloi Ka a pud ko miyangalologi."},{"id":96,"translation":"96. Mata-an! A siran a miyatang­kud kiran so Katharo o Kadnan Ka na di siran Pharatiyaya,"},{"id":97,"translation":"97. Apiya pun makaoma kiran so langowan o Tanda,_taman sa di iran kasandungan so siksa a Mal­ipudus."},{"id":98,"translation":"98. Na ino a da-a Miya-adun a Phagingud a Miyaratiyaya, (ko kiya-ilaya iran ko siksa),- na Miya­kanggai ron a gona so Paratiyaya niyan,- a rowar ko pagtao o Yunus? Na kagiya a Maratiyaya siran, na piyokas Ami kiran so siksa a kapa­ karondan ko Kaoyagoyag ko do­niya, na Piyakasawit Ami siran ko Kapaginutao taman ko wakto (o Kapatai)."},{"id":99,"translation":"99. Na o kabaya o Kadnan Ka, na Mata-an a Makaparatiyaya so tao ko Lopa,_Sa tanan siran lan­gon! Bangka khatugul so manga Manosiya, taman sa mabaloi siran a Miyamaratiyaya?"},{"id":100,"translation":"100. Na di pa-aran o Baraniyawa so Kapakaparatiyaya niyan, inonta o sabap sa Idin o Allah, na ishung­gai Niyan so siksa ko siran a da-a manga sabot iran."},{"id":101,"translation":"101. Tharowangka: A pamimikir­ ana niyo so matatago ko manga Langit a go so Lopa; na di phakang­gai a gona so manga Ayat go so Puphamaka-iktiyar ko pagtao a di Phamaratiyaya."},{"id":102,"translation":"102. Na ba-adun a punaya-on niran a rowar ko lagid o manga gawi-i o siran a miyanga-i ipos ko miya-ona a niran? Tharowangka: A nanayao kano: Ka Mata-an! A Sa­kun na pud iyo a pud ko Khina­nayao."},{"id":103,"translation":"103. Oriyan niyan na Pushabutun Nami so manga Sogo Ami a go so Miyamaratiyaya: Lagid aya a kabu­nar Rukami a kasabuta Mi ko Miyamaratiyaya!"},{"id":104,"translation":"104. Tharowangka: Hai manga Manosiya! o ba kano shasangka ko okit Akun, na Diyakun Pusho­ wasowatun so gi-i niyo Showasowa­ tun, a salakao ko Allah! Na ogaid na aya Pushowasowatun Ko na so Allah_a so Puthangan ko manga Niyawa niyo: Go ini Sogo Rakun a mabaloi Ako a pud ko Miyamar­atiyaya,"},{"id":105,"translation":"105. Go (Pitharo Rakun a:) Paka-antapangka so Hadap Ka ko okit a maka-o ontol, go di Ka thapi ko manga Pananakoto;"},{"id":106,"translation":"106. Go Dingka Phanongganoya, a salakao ko Allah so di Ruka Phakaompiya go di Ruka Phakabi­ nasa: Na Onggolaola-angka, na Mata-an! A Suka samaoto na pud ko manga Darowaka."},{"id":107,"translation":"107. Na o Sogati Ka o Allah sa morala, na da-a phakapokason a rowar Rukaniyan: Na o Paka-anta­ pi Ka Niyan sa mapiya, na da-a phakarun ko Gagao Niyan: lshogat lyan noto ko tao a kabaya lyan ko manga Oripun Niyan. Na Sukani­yan so Manapi, a Makalimo-on."},{"id":108,"translation":"108. Tharowangka: Hai manga Manosiya! Sahunar a miyakaoma rukano so bunar a pho-on ko Kad­nan niyo! Na sadun sa tao a komu­dug ko ontol, na Khatoro sa ruk bo o ginawa niyan; na sadun sa tao a somilai, na phakasilai sa si-i bo phakatana rukaniyan: Na kuna a ba kano Rakun paki-a akon."},{"id":109,"translation":"109. Na Onotingka so lphagila­ham Ruka, go Phantang Ka, taman sa Komokom so Allah: Ka Sukani­yan i Taralbi a mapiya ko manga Kokoman."}]},{"id":11,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Alif Lam Ra. So Allah i Mata- o ko paka-a antapan Niyan non. (Giya-i na) Kitab a Pimbaibaitan so manga Ayaton, oriyan niyan na Piyagosai a pho-on ko Hadapan o (Allah a) Maongangun, a Kaip:"},{"id":2,"translation":"2. Sa da-a Pushowasowata niyo a inonta so Allah. Mata-an! A Sakun na pho-on Rukaniyan a Puphama­ka-iktiyar rukano go Puphama­nothol sa mapiya:"},{"id":3,"translation":"3. Go Panguni kano sa Ma-ap ko \nKadnan niyo, oriyan niyan na Thaobat kano si-i Rukaniyan; ka Pakasawitun kano Niyan sa Kapa­ginutao a mapiya, taman ko ta-alik a miyapunto, go imbugai Niyan ko oman i adun a milulubi niyan so milulubi niyan! Na o talikhod kano, na Mata-an! a Sakun na ikhaluk Akun sukano ko siksa ko Alongan a mala (a so Alongan a Qiyamah):"},{"id":4,"translation":"4. Si-i ko Allah so khandodan niyo, na Sukaniyan si-i ko langowan taman na Gaos Iyan."},{"id":5,"translation":"5. Tanodan! Ka Mata-an! A siran na pagu-unusun niran ko manga rarub iran, ka puphaguma-an niran non; Tanodan! Ka so wakto a kishasalikombongun niran ko man­ga Nditarun niran, na katawan (o Allah) so isosolun niran, go so pa­payagun niran: Mata-an! A Sukani­yan na katawan Niyan so shisi-i ko manga rarub."},{"id":6,"translation":"6. Na da-a Baraniyawa ko Lopa a ba di Atas tanggongan o Allah so pagupuron: Go katawan Niyan so khatarugan niyan go so Kapumbu­ tadan niyan: Tanan matatago ko (Lauh Mahful a) Kitab a mapayag."},{"id":7,"translation":"7. Go Sukaniyan so Miyadun ko manga Langit a go so Lopa si-i ko miyakanum gawi-i a matatago so Aras lyan ko liyawao o ig- ka Thu­pungan kano Niyan, o antawa-a rukano i lubi a mapiya i galubuk. Na lbut o Tharowangka: A Mata­ an! A sukano na Pagoyagun kano ko oriyan o Kapatai, na Putharo-on ndun o siran a da Pamaratiyaya: A da ko ungkai inonta na Balik Mata a mapayag!"},{"id":8,"translation":"8. Na Mata-an a o sundodun Nami kiran so siksa taman ko man­ga wakto a mapupunto, na Putharo­ on niran ndun: A antona-a i maka-u urunon? Tanodan, ka so Alongan a kapakatalingoma niyan kiran, na di kiran ndun mikisar, go kalikopan siran o piyamagompat iran (a siksa)!"},{"id":9,"translation":"9. Go Mata-an a o pakata-ama Mi so Manosiya sa pho-on Rukami a Limo, oriyan niyan na gamitun Nami ron, na Mata-an naya! A kada-an ndun sa panginam, a ma­kala a Ka-o ongkir iran."},{"id":10,"translation":"10. Go Mata-an a o pakata-ama Mi sukaniyan sa Limo ko oriyan o morala a miyakasogaton, na Mata­ an a Tharo-on niyan ndun: A miya­ da rakun so manga rarata: Mata-an naya! A shonor dun a Mangangan­dag."},{"id":11,"translation":"11. Inonta so siran a Miphapan­tang, go Pinggalubuk iran so manga pipiya; siran man na adun a bagiyan niran a Ma-ap, go balas a mala."},{"id":12,"translation":"12. Na masikun a mibagak Ka so saba-ad ko Iphagilaham Ruka, go kasabapan Sukaniyan a igagut a Rarub Ka sa gi-i ran Katharowa: Sa ino a da-a Initoronon a Kaka­wasa-an, o di na miyakaoma a pud lyan a Malaikat? (Pitharo o Allah:) Suka na matag Puphamaka-iktiyar! Na so Allah i somisiyap ko langon taman!"},{"id":13,"translation":"13. Ino iran gi-i Tharowa: I Pim­baba-as aya (o Muhammad); Thar­owangka: Na bugai kano sa sapolo a manga Surah a lagid lyan a pim­baba-as, go Panongganoi kano (sa Makatabang rukano) sa sadun sa khagaga niyo, a salakao ko Alla­h!_O sukano i manga bunar!"},{"id":14,"translation":"14. Na amai ka di Kano iran masumbag, na tangkuda niyo a aya bo a Kinitoron Niyan na si-i ko Kata-o o Allah, go Mata-an naya a da-a Tohan a inonta Sukaniyan! Na ino sukano Mimbayorantang kano (ko Allah)?"},{"id":15,"translation":"15. Sadun sa kabaya iran so kaoyagoyag ko doniya, go so\n Para­hiyasan non,_na ithoman Nami kir­an sa tarotop so (balas o) manga galubuk iran (sa doniya),_a siran na da-a makorang kiran non ro-o (sa doniya)."},{"id":16,"translation":"16. Siran man so da-a bagiyan niran sa Akhirat a rowar ko apoi: Na miya-ilang so Pingolaola iran ro-o (sa Akhirat), go miyalaklak so Pinggalubuk iran!"},{"id":17,"translation":"17. Ba (niyan lagid) so tao a mithakna ko marayag a Karina a pho-on ko Kadnan niyan, go Pu­tondogun Sukaniyan o saksi a pho­-on ko Allah, go si-i ko miyaona an Niyan so Kitab o Musa,_a ladiya­wan go Limo? Siran man i Mapa­ paratiyaya-on; na sadun sa Mongkir on ko pishagorompong,_na so Nar­aka i khabolosan niyan. Na o ba Ka on katagowi sa anganangan: Mata­ an! A Sukaniyan so bunar a pho-on ko Kadnan Ka: Na ogaid na so kadakulan ko manga Manosiya na di siran Pharatiyaya!"},{"id":18,"translation":"18. Na ba-adun a lawan a Dar­owaka ko tao a inangkob iyan so Allah sa kabokhag? Siran man na pagowitun siran ko Kadnan niran, go Tharo-on o manga saksi: A siran naya so miyamamokhag makapan­tag ko Kadnan niran! Tanodan! Ka so Morka o Allah na ithomparak ko manga Darowaka!_"},{"id":19,"translation":"19. Siran na puphangalang siran ko lalan o Allah go phuloloba-an niran non a kabukhog iyan: Go siran na o Ongkirun niran so Akhir­at!"},{"id":20,"translation":"20. Siran man na da iran kapala­gowi (so siksa) ko Lopa, go da-a bagiyan niran a salakao ko Allah a manga Panarigan! Puthakutakupun kiran so siksa! Da iran gaga-a so Kapamamakinug, go da siran \npan­gilailai!"},{"id":21,"translation":"21. Siran man so liyogi ran so manga ginawa iran: Go diyorat sir­an o Pimbaba-as iran a kabokhag!"},{"id":22,"translation":"22. Matatangkud a Mata-an! A siran si-i ko Akhirat na siran so manga logi!"},{"id":23,"translation":"23. Mata-an! A so siran a Miya­ maratiyaya go Pinggalubuk iran so manga pipiya, go Mishalimbotawan siran ko Kadnan niran,-na siran mani manga tao ko Sorga,, sa ron siran non ndun makakakal!"},{"id":24,"translation":"24. Aya ibarat o dowa lompok na lagid o bota a go bungul, go so Puphakailai a go Puphakanug. Ba magishan a dowaya sa ibarat? Ino kano di Phananadum?"},{"id":25,"translation":"25. Na Sabunsabunar a Siyogo Ami so Nuh ko pagtao Niyan (sa Pitharo lyan a:) Mata-an! A Sakun na Puphamaka-i ktiyar rukano a mapayag:"},{"id":26,"translation":"26. Sa da-a Pushowasowata niyo inonta so Allah: Mata-an! A Sakun na ikhaluk Akun sukano ko siksa ko Alongan a masakit."},{"id":27,"translation":"27. Na Pitharo o manga Nakoda a so siran a da Pamaratiyaya ko pagtao Niyan: A da-a kapukhai­ layami Ruka a rowar sa Manosiya a lagid ami: Go da-a pukhailai ami Ruka a Miyonot Ruka a rowar ko siran a Pukhakalaklak rukami, a mababao i pamikiran: Go da-a pu­ khailai ami a mibibinta Iyo rukami: Kuna, ka arangan nami Rukano na manga bokhag!"},{"id":28,"translation":"28. Pitharo (o Nuh): Hai pagtao Akun! Aiguda iyo o Sakun na tha­takna ko marayag a karina a pho­ on ko Kadnan Ko, go bigan Nako Niyan sa Limo a pho-on ko Hada­pan Niyan, na kiyalimungan ruka­no? Na ba Ami rukano aya mitugul a sukano na ikagogowad iyo aya?"},{"id":29,"translation":"29. Na Hai pagtao Akun! Da-a phangunin Ko rukano saya a ta­mok: Da-a balas Rakun a rowar ko shishi-i ko Allah: Na di Akun boga-on so siran a Miyamara­ tiyaya,_Mata-an! A siran na Mi­ pumbaratumowa iran so Kadnan Niran,_na ogaid na pukhailai Akun sukano a pagtao a da-a manga mu­ lung iyo!"},{"id":30,"translation":"30. Na Hai pagtao Akun! Anta­ wa-a i makatabang Rakun ko Allah o bogawa Ko siran? Ba kano di Phananadum?"},{"id":31,"translation":"31. Na di Akun rukano Putharo­ on: I shisi-i Rakun so manga Kaka­ wasa-an o Allah, go di Akun kata­wan so Migagai b, go di Akun Putharo-on: I Mata-an! A Sakun na Malaikat. Go di Akun Putharo­ on ko siran a di itutumbo o manga mata niyo i ba da dun a imbugai kiran o Allah a mapiya: So Allah i Mata-o ko shisi-i Ko manga ginawa iran: Mata-an! A Sakun na o sowa-a koto, na khapud Ako dun ko man­ga Darowaka."},{"id":32,"translation":"32. Pitharo iran: Hai Nuh! Sabu­nar a piyamawal KaMingka, na piyakadakul Ka a Kapuphamawa­langka rukami: na talingoman-an Ka rukami so ipuphangangaluk Ka rukami (a siksa), o Suka na pud ko manga Bunar!"},{"id":33,"translation":"33. Pitharo lyan: A aya bo a phakabugai rukano ron na so Allah o kabaya lyan: Na di niyo dun kapalagoyan!"},{"id":34,"translation":"34. Na di rukano phakaompiya so thoma Ko, apiya kabaya Akun a kathoma-i Ko rukano, amai ka so Allah na kabaya lyan a kadadaga Niyan rukano: Sukaniyan i Kadnan niyo! go Ron kano phakandoda!"},{"id":35,"translation":"35. Ino iran gi-i Tharowa: I Pim­baba-as Iyan naya? Tharowangka: A o pimbaba-as Akun naya, a si-i Rakun phakatana so dosa Ko! na Sakun na angiyas Ako ko gi-i niyo imbaradosa!"},{"id":36,"translation":"36. Na ini Ilaham ko Nuh: A Mata-an naya! A da dun a Phara­tiyaya ko Pagtaongka, a rowar ko tao a andang a Miyamaratiyaya! Na Dingka Pumboko-on so Pinggolao­la iran;"},{"id":37,"translation":"37. Go Mba-alingka so Kapal, si­ i ko mga phangilailayan o mga Mata Ami a go so Ilaham Ami, go Dingka Rakun Pagangaya so makapantag ko siran a Mindadaro­ waka: Mata-an! a siran na pagulu­dun siran."},{"id":38,"translation":"38. Na so Kaphagumba-ali Ni­yan ko Kapal: Na oman i soma­gadon ko manga Nakoda ko pagtao Niyan, na pamagurugan niran Sukaniyan. Pitharo lyan: A apiya Kami niyo \npuphamagur­ugi, ka Mata-an! A Sukami na pamagurugan Nami sukano (mambo sa oriyan niyan) a lagid o kapuphamagurugi niyo Rukami!"},{"id":39,"translation":"39. Na katokawan niyo bo o antawa-a i katalingoma-an a siksa, a pakarondanun niyan,_go kaolo­gan sa siksa a tatap:"},{"id":40,"translation":"40. Taman sa kagiya a makaoma so Sogowan Nami, go piyamangum­ bowatan a ig so Lopa! Na Pitharo Ami: A Purorangka-on, ko oman i (sadinis sa) ngganapa a dowa (Mama go Babai), go so ta-alok Ruka, inonta so tao a miya-ona on so Katharo,_go (Puroranangka-on) so tao a Miyamaratiyaya. Na da-a Miyaratiyaya a pud lyan, a rowar ko maito."},{"id":41,"translation":"41. Na Pitharo Iyan: A da kano ron, si-i ko ngaran o Allah, so ka­ pukhutas iyan go so kaputharug iyan! Mata-an! A so Kadnan Ko na titho a Manapi, a Makalimo-on!"},{"id":42,"translation":"42. Na giyoto naipukhutas iyan siran ko manga bagul a lagid o manga Palao, go tiyawag o Nuh so Wata Iyan, a aya butad iyan na tomiyawarang: Hai Ikaritan Ko! Daka Rukami, go di ka thapi ko manga Kapir!"},{"id":43,"translation":"43. Pitharo (o Wata) lyan: A si-i ako phagapas ko Palao: Ka Kharun ako niyan ko ig. Pitharo (o Nuh): A da-a khapalihara sa Alongan na-i, ko Sogowan o Allah, inonta so tao a ini Kalimo lyan!_Na kiyalutan siran o bagul, na miyabaloi a pud ko miyanga-a alud."},{"id":44,"translation":"44. Na adun a Mitharo: Sa Hai Lopa! Lamudangka so ig ka, go Hai Kawang! Tarugun ka (so oran)! Na minirat so ig, go Minggolalan so Sogowan, go Miyakadongko (so Kapal) ko Palao a Al-Judi-i, Na adun a Mitharo: Sa kapakawatan (ko Limo) a bagiyan o pagtao a da Pamaginontolan!"},{"id":45,"translation":"45. Na Miyanguni so Nuh ko Kadnan Niyan, sa Pitharo lyan: A Kadnan Ko! Mata-an! A so Wata Akun a pud ko ta-alok Rakun! Go Mata-an! A so diyandi-i Ka na bu­nar, go Suka i taralbi a Maontol ko manga Kokoman!"},{"id":46,"translation":"46. Pitharo (o Allah): Hai Nuh! Mata-an! A sukaniyan na kuna a ba pud ko ta-alok Ruka: Mata-an naya! A galubuk a di mapiya; na Dingka Rakun Phanguniya so da-a Kata-ongka-on! Mata-an! A Sakun na Puphanguthoma-an Ko Suka, ka o ba Ka mabaloi a pud ko di manga Tata-o!"},{"id":47,"translation":"47. Pitharo (o Nuh): Kadnan Ko! Mata-an! A Sakun na Mulindong Ako Ruka, sa ba Ko Ruka Mapan­guni so da-a Kata-o Ko ron. Na o di Akongka Napi-i, go di Akongka Ipangalimo, na khabaloi ako a pud ko Miyangalologi!"},{"id":48,"translation":"48. Adun a Mitharo: Sa Hai Nuh! Tupad Ka, sa Kalilintad a pho-on Rukami, go madakul a mapiya a si-i Ruka go si-i ko manga pagtao a pud Ka: Na adun a manga pagtao a phakisawitan Nami kiran (so doniya), oriyan niyan na khaso­gat siran a siksa a Malipudus a pho­-on Rukami."},{"id":49,"translation":"49. Giyaya na pud ko manga Totholan ko Migagaib, A Iphagila­ham Ami Ruka: Na Dingkaya ka­tawan, (Ya Muhammad), Suka, go di katawan o Pagtaongka ko ona-an naya Na Phantangka: Mata-an! A so khabolosan a Da-ag na bagiyan o Khipanananggila."},{"id":50,"translation":"50. Go (Siyogo Ami ko) pagtao a Ad, so Pagari ran a Hud, Pitharo lyan: Hai pagtao Akun! Shimba-a niyo so Allah! Ka da-a Tohan niyo a salakao Rukaniyan, Sukano na ba kano dun di-i pamrak!"},{"id":51,"translation":"51. Hai pagtao Akun! Di Ako rukano saya mangindaki balas; da­ a balas Rakun, inonta so shisi-i ko Miyadun Rakun: Ba da-a manga sabot iyo?"},{"id":52,"translation":"52. Go Hai pagtao Akun! Pangu­ni kano sa Ma-ap ko Kadnan niyo, oriyan niyan na Thaobat kano si-i Rukaniyan: ka Pakatoronun Niyan rukano so oran a marugus, go oma­nan kano Niyan sa Bagur a rakhus o Bagur iyo: Na di kano thalikhod, a mbabaradosa kano!"},{"id":53,"translation":"53. Pitharo iran: Hai Hud! Da-a Minitalingomangka rukami a Kari­na, na di ami ngganatan so manga Katohanan nami, sa sabap bo ko Katharo o Ka! go di ami Suka Pharatiyaya-an!"},{"id":54,"translation":"54. Da-a isumbag ami a rowar ko kisogatun Ruka o saba-ad ko man­ga Katohanan nami ko marata. Pitharo lyan: A Mata-an! A Sakun na shasaksi-in Ko so Allah, na shaksi-i niyo a Mata-an! A Sakun na angiyas Ako ko Ipuphamanako­to niyo."},{"id":55,"translation":"55. A salakao Rukaniyan! Na palaya kano Rakun tipo, go di niyo Rakun ndun tha-alika."},{"id":56,"translation":"56. Mata-an! A Sakun na Siyar­igan Ko so Allah, a Kadnan Ko go Kadnan niyo! Da-a Baraniyawa, a ba di Sukaniyan i Phapa-aron. Mata-an! A so Kadnan ko na si-i ko okit a Maka-o ontol."},{"id":57,"translation":"57. Na o talikhod kano,_na Sa­bunar a Minisampai Akun Rukano so ini Sogo Rakun, a pagowitun rukano; na shambi so Kadnan Ko sa pagtao a salakao rukano, go da-a mibinasa niyo Ron a maito bo. Mata-an! A so Kadnan Ko, na so langowan taman na sisiyapun Ni­yan."},{"id":58,"translation":"58. Na kagiya a makaoma so Sogowan Nami, na siyabut Ami so Hud, go so siran a Miyamaratiyaya a pud lyan, sabap ko Limo a pho­-on Rukami; go siyabut Ami siran pho-on ko siksa a marugun."},{"id":59,"translation":"59. Giyoto man so pagtao a Ad: Inongkir iran so manga Ayat o Kadnan niran; go siyorang iran so manga Sogo Iyan; go Inonotan nir­an so Sogowan o oman i mangan­galandada, a somasangka."},{"id":60,"translation":"60. Na tiyondog siran sangkai a doniya a Morka,- go sa Alongan a Qiyamah. Tanodan! Ka Mata-an! A so pagtao a Ad na Inongkir iran so Kadnan niran! Tanodan! Ka kapa­kawatan (ko limo) a bagiyan o Ad, a pagtao o Hud!"},{"id":61,"translation":"61. Go (Siyogo Ami) si-i ko pag­tao a Samood so Pagari ran a Salih. Pitharo Iyan: Hai pagtao Akun! Shimba-a niyo so Allah: Ka da-a Tohan niyo a salakao Rukaniyan. Sukaniyan i Miyadun rukano pho­ on ko Lopa, go Piyakapagingud kano niyan non: Na panguni kano Ron sa Ma-ap, go Thaobat kano si-i Rukaniyan: Mata-an! A so Kadnan Ko na marani, a Puphanarima (ko Panguni)."},{"id":62,"translation":"62. Pitharo iran: Hai Salih! Sabu­nar a Miya-adun Ka rukami a Ipu­ phangangarapan ko ona-an naya! Inongka rukami shaparun a Ka­ pushimba-ami ko Pushimba-an o manga lokus ami? Na Mata-an! A sukami na matatago kami dun ko kashasangka ko Ipundolon Ka ru­kami, sa mala-a kashangka."},{"id":63,"translation":"63. Pitharo lyan: Hai pagtao Akun! Aiguda iyo o si-i Ako ko marayag a karina a pho-on ko Kad­nan Ko, go bigan Nako Niyan sa Limo a pho-on rukaniyan? Na an­tawa-a i Makatabang Rakun ko Allah o soranga Ko Sukaniyan? Na da-a miphagoman niyo Rakun a rowar ko kalogi."},{"id":64,"translation":"64. Na Hai pagtao Akun! Kati-i so Onta o Allah a nana-o niyo; na botawani niyo ko Kapuphangangan niyan ko Lopa o Allah, go di niyo ron thumon so marata, ka madansal kano o siksa a marani!"},{"id":65,"translation":"65. Na Biyono iran noto, na Pitharo (o Salih): A khariyala kano dun ko lngud iyo sa tulo gawi-i: Giyaya man na diyandi a kuna a ba kabokhag!"},{"id":66,"translation":"66. Na kagiya a makatalingoma so Sogowan Nami, na siyabut Ami so Salih, go so siran a Miyamara­tiyaya a pud lyan, a mini-sabap ko Limo a pho-on Rukami, go (siyabut Ami siran) ko Kahina-an ko Alon­gan noto. Mata-an! A so Kadnan Ka na Sukaniyan so Mabagur, a Domada-ag."},{"id":67,"translation":"67. Na Miyadansal so siran a da Pamaginontolan a lalis, na kiyapita- an siran ko manga Ingud iran a miyamangundur,_"},{"id":68,"translation":"68. Lagid o ba siran ro-o da Ma­ adun. Tanodan! Ka Mata-an! A so pagtao a Samood na Inongkir iran so Kadnan niran! Tanodan! Ka ka­pakawatan (ko Limo) a bagiyan o pagtao a Samood!"},{"id":69,"translation":"69. Na Sabunsabunar a minioma o manga Sogo Ami (a manga Ma­ laikat) ko Ibrahim so Tothol a ma­piya. Na Mitharo siran: Sa Salaam! Shimbag lyan, a Salaam! Na da mathai na mini-oma Niyan a maito a Sapi a iniyao."},{"id":70,"translation":"70. Na kagiya mailai Niyan a di oto khawa-an o manga Lima Iran, na miyasawang Kiran, go kiya-aki­nan Kiran sa kaluk. Pitharo Iran: A di Ka khawan: Ka Mata-an! A Su­kami na Siyogo Kami ko pagtao o Lut (ka mbinasa-an Nami siran)."},{"id":71,"translation":"71. Na si Karoma Niyan a tomi­tindug, na miyakakhala: Na Piya­nothol Ami ron (a Ipumbawata lyan) so Ishaq, go si-i ko oriyan o Ishaq, so Yaqoub."},{"id":72,"translation":"72. Pitharo lyan: Ah phamumusa Ta! Arati Pumbawata Ako, a Miya­ lokus Ako, go giya Karoma Ko wai na miyakatowa? Mata-an! A giya-i titho a shai a pakamumusa!"},{"id":73,"translation":"73. Pitharo Iran: A ino Ka pha- mumusa ko Sogowan o Allah? So Limo o Allah go so manga Gagao Niyan na si-i Rukano a manga tao ko Walai (o Ibrahim)! Mata-an! A so Allah i Kiyapatotan ko Podi, a Maginawa!"},{"id":74,"translation":"74. Na kagiya a mada ko Ibra­him so pangandam go Miyakaoma­on so Tothol a mapiya, na gi-i Rukami Makindaowa makapantag ko pagtao o Lut."},{"id":75,"translation":"75. Mata-an! A so Ibrahim na titho a matigur, a lalayon makapu­phaga-inao, a mu-undod (ko Allah)."},{"id":76,"translation":"76. Pitharo (o manga Malaikat): Hai Ibrahim! Talikhodingka dun na-i; Mata-an naya! A Sabunar a miyakaoma so Sogowan o Kadnan Ka: Go Mata-an! A siran na adun a Makatatalingoma kiran a siksa a di khindod!"},{"id":77,"translation":"77. Na kagiya a makaoma, so manga Sogo Ami ko Lut, na Miya­ kandamar sa sabap Kiran, go iniga­gut Siran a rarub Iyan . Na Miyatharo lyan: A giya-i na gawi-i a marugun."},{"id":78,"translation":"78. Na Miyakaoma-on so pagtao Niyan a puphamagarabaya siran non somong, a gowani na aya butad iran na gi-i siran nggolaola sa man­ga rarata. Pitharo lyan: Hai pagtao Akun! Kataya so manga Wata Akun a manga Babai (na Pamangaroma kano Kiran): Siran na Soti rukano! Na kalukun niyo so Allah, go di Ako niyo ndiyamana si-i ko manga Banta Akun! Ba da-a pud rukano a Mama a phakapando?"},{"id":79,"translation":"79. Pitharo iran: A Sabunsabu­nar a katawan Ka a da-a kabaya ami ko manga Wata a Ka a manga Babai: Go Mata-an! A Suka na katawan Ka dun so kabaya ami!"},{"id":80,"translation":"80. Pitharo lyan: A o adun a Bagur Akun a khi-ato Akun ruka­no, o di na adun a kharunda-an Ko a Mabagur a tanto (na runun Ko sukano)."},{"id":81,"translation":"81. Miyatharo (o manga Malai­kat): Hai Lut! Mata-an! A Sukami na manga Sogo o Kadnan Ka! Da dun a khisampai ran Ruka (a kabi­nasa)! Na pangulumun Ka lomala­kao so Ta-alok Ruka, si-i ko saba­-ad ko kagagawi-i, na da-a ndingil rukano a isa bo: Inonta so Karo­mangka: Mata-an naya! A khisoga­ton so khisogat kiran (a siksa). Mata-an! A aya diyandi kiran na so kapipita: Ba di marani so kapi­pita?"},{"id":82,"translation":"82. Na kagiya a makaoma so Sogowan Nami, na biyaloi Ami so liyawao (o manga Ingud iran) a miya didalum, go piya kaoranan Nami sa Ator a pho-on ko lipao a miyakomba, a piyakathondoton­dog,_"},{"id":83,"translation":"83. Toto-osan si-i ko Kadnan Ka: Na kuna a ba aya mawatan ko manga Darowaka!"},{"id":84,"translation":"84. Go (Siyogo Ami ko) pagtao a Madyan so Pagari ran a Shu'aib: Pitharo Iyan: Hai pagtao Akun! Shimba-a niyo so Allah: Ka da-a Tohan niyo a salakao Rukaniyan. Go di kano phangorang ko kapaga­sad go so kathimbang: Mata-an! A Sakun na Pukhailai Akun sukano ko mapiya (a Kaoyagan), go Mata­ an! A Sakun na ikhaluk Akun su­kano ko siksa ko Alongan a maka­tangkal."},{"id":85,"translation":"85. Na Hai pagtao Akun! Taro­topa niyo so kapagasad go so kathimbang sa ka-ontol, go da-a khoranga niyo ko manga Manosiya ko nganinganin niran: go di kano phaminasa ko Lopa a mamakakaid kano."},{"id":86,"translation":"86. So liyamba rukano o Allah na aya rukano mapiya, o sukano na Miyamaratiyaya kano! Na kuna a ba Sakun i somisiyap rukano!"},{"id":87,"translation":"87. Pitharo iran: Hai Shu'aib! Ba so Sambayang Ka i Somosogo Ruka sa kagunuki ami ko Pushim­ ba-an o manga lokus ami, o di na so (kagunuki ami ko) ipukhidiyami ko manga tamok ami sa sadun sa ka­baya ami? Mata-an! A Suka na titho Ka a matigur, a puphamando!"},{"id":88,"translation":"88. Pitharo lyan: Hai pagtao Akun! Aiguda iyo o Sakun na si-i ko marayag a karina a pho-on ko Kadnan Ko, go bigan Nako Niyan sa pagupur a Mapiya a pho-on Ru­kaniyan? Na di Yakun kabaya i ba Ko Manggolaola so ipushapar Akun rukano. Da-a kabaya Akun a rowar ko Kapangompiya sa sadun sa Khagaosan Ko; na da-a\n gu-us Akun inonta o sabap ko (tabang o) Allah. Sukaniyan i Siyarigan Ko, go Sukaniyan i Pagundodan Ko."},{"id":89,"translation":"89. Na Hai pagtao Akun! o ba kano matonda o di tano kaphaga­yon ko kisogat rukano o (siksa) lagid o minisogat ko pagtao o Nuh, o di na so pagtao o Hud, o di na so pagtao o Salih; na kuna a ba rukano mawatan so pagtao o Lut!."},{"id":90,"translation":"90. Na Panguni kano sa Ma-ap ko Kadnan niyo, oriyan niyan na Thaobat kano si-i Rukaniyan: Mata-an! A so Kadnan Ko na Ma­kalimo-on, a Makapudi-in."},{"id":91,"translation":"91. Pitharo iran: Hai Shu'aib! Madakul a di ami shabotun ko Katharo o Ka! Go Mata-an! A titho a pukhailai ami Suka a malobai rukami! na o da so manga Tonga­naingka, na radiyamun nami Suka dun! Go kuna a ba Suka i Paga­ adatan rukami!"},{"id":92,"translation":"92. Pitharo lyan: Hai pagtao Akun! Ba so manga Tonganai Akun i lubi a Paga-adatan niyo a di so Allah? Na inibowang iyo (so Sogo­wan Niyan) ko manga talikhodan niyo, a da dun panukhaida. Mata­ an! A so Kadnan Ko na so gi-i niyo nggolaola-an na katawan Niyan!"},{"id":93,"translation":"93. Go Hai pagtao Akun! Ngga­lubuk kano sa sadun sa kapasang iyo: Ka Mata-an! A Sakun na pung­galubuk Ako mambo: Katokawan niyo o antawa-a i tao a khatalingo­ ma-an sukaniyan a siksa a pakaito­-on niyan, go antawa-a i tao a suka­ niyan i bokhag! Na nayao kano! Ka Mata-an! A Sakun na pud iyo a nomanayao!"},{"id":94,"translation":"94. Na kagiya a makaoma so Sogowan Nami, na siyabut Ami so Shu'aib a go so Miyamaratiyaya a pud lyan, sabap ko Limo a pho-on Rukami: Na miyadansal so da pama­ginontolan o Lalis, na kiyapita-an siran ko manga Ingud iran a miya­mangundur,_"},{"id":95,"translation":"95. Lagid o ba siran ro-o da Ma­ adun! Tanodan! Ka kapakawatan (ko Limo) a bagiyan o pagtao a Madyan! Lagid o kiyapakawatan o pagtao a Samood (ko Limo)!"},{"id":96,"translation":"96. Go Sabunsabunar a Siyogo Ami so Musa, rakhus o manga Tan­da Ami go katantowan a mapayag,"},{"id":97,"translation":"97. Si-i ko Pir-aon go so manga Nakoda a pagtao Niyan: Naaya iran Inonotan so Sogowan o Pir­-aon, a da ko Sogowan o Pir-aon i ba maka-o ontol."},{"id":98,"translation":"98. Phagolowanan niyan so pag­ tao niyan ko Alongan a Qiyamah, na mapakasolud iyan siran ko Nar­aka: A mikharatarata a kaphakaso­lud o phakasoludunon!"},{"id":99,"translation":"99. Na tiyondog siran sangka-i (a doniya) a morka, a go sa Alongan Qiyamah: Miyakaratarata a pamu­ mugayan ko mbuganon!"},{"id":100,"translation":"100. Giyoto man na pud ko man­ga Totholan ko manga Ingud a Puphanotholun Nami Ruka (Ya Muhammad): So saba-adon na Ma­ katitindug, go (so saba-adon na) miyatubas."},{"id":101,"translation":"101. Na da-aMi siran salimboti: Na ogaid na siyalimbotan niran so manga ginawa iran: Na da-a mini­ linding kiran o manga Katohanan niran, a so Puphanongganowin nir­an a salakao ko Allah a maito bo, kagiya a makaoma kiran so Sogo­wan o Kadnan Ka: Go da-a mini­ oman niran kiran a rowar ko kabi­nasa!"},{"id":102,"translation":"102. Na lagid aya so siksa o kadnan ka igira-a siniksa lyan so (tao ko) manga Ingud a giyoto na Mindarowaka: Mata-an! a so siksa lyan na Malipudus, a tanto."},{"id":103,"translation":"103. Mata-an! A adun a Mata­tago ro-o man a titho a Tanda ko tao a inikaluk iyan so siksa ko Akhirat: Giyoto man so Alongan a pulimodun non so manga Mano­siya: Go giyoto man so Alongan a khamasa-an."},{"id":104,"translation":"104. Na di Ami oto isundod in­onta si-i ko ta-alik a mapupunto."},{"id":105,"translation":"105. Si-i ko Alongan a kapakata­ lingoma niyan, na da-a Makatharo a Baraniyawa inonta bo o sabap sa Idin o Allah: Na so saba-ad kiran na marata i okor, go (so saba-ad kiran na) mapiya i okor."},{"id":106,"translation":"106. Na so puman so siran a manga rarata i okor, na khatago ko Naraka: bagiyan niran ro-o so katagao, go so karangus:"},{"id":107,"translation":"107. Kakal siran ro-o sa sodun so kathai o manga Langit a go so Lopa (sa dayon sa dayon), inonta sa ka­baya o Kadnan Ka: Mata-an! A so Kadnan Ka na Punggolaola-an Ni­yan so kabaya lyan."},{"id":108,"translation":"108. Na so puman so siran a manga pipiya i okor na matago ko Sorga: Makakal siran ro-o sa sodun so kathai o manga Langit a go so Lopa (sa dayon sa dayon), inonta sa kabaya o Kadnan Ka: Pamumuga­yan a di Puthaman."},{"id":109,"translation":"109. Na di Ka pukhadowadowa-i ko Pushimba-an o siran naya. Da ko Kapushimba iran inonta na lagid o Kapushimba o manga lokus iran gowani: Na Mata-an! A Sukami na ithoman Nami kiran ndun so kipan­tag iran (ko siksa) sa di kakorangan."},{"id":110,"translation":"110. Na Sabunsabunar a inibu­gai Ami ko Musa so Kitab, na da pagayonayoni so madadalumon: Na o da so Katharo a miyaona a pho­-on ko Kadnan Ka, na Miyakokom siran ndun: Na Mata-an! A matata­go siran ndun ko kashasangka iran non sa mapayag a kashangka."},{"id":111,"translation":"111. Na Mata-an! A oman i isa kiran na lbut ka Tharotopun kiran ndun o Kadnan Ka so (balas ko) manga Galubuk iran: Mata-an! A Sukaniyan na so gi-i ran nggolaola­-an na Kaip lyan."},{"id":112,"translation":"112. Na Ontolangka mana-a so ini Sogo Ruka,_go (ontola o) tao a Mithaobat a pud Ka; go di kano Phumalawani: Mata-an! A Sukani­yan na so gi-i niyo nggolaola-an na Phagilain Niyan."},{"id":113,"translation":"113. Na di niyo pagampili so siran a miyamanalimbot, ka maso­gat kano o apoi; go da-a mambagi­ yan niyo a salakao ko Allah a manga Panarigan, oriyan niyan na di kano katabangan."},{"id":114,"translation":"114. Na Pamayandugun Ka so Sambayang ko mbala ko kadaon­dao, go so saba-ad ko gagawi-i: Mata-an! a so manga pipiya na khalalas iyan so manga rarata: Giyanan man na ndao ko Pupha­makindao:"},{"id":115,"translation":"115. Go Phantang Ka; ka Mata­ an! A so Allah na di Niyan Pagilan­gun so balas ko miphipiyapiya."},{"id":116,"translation":"116. Na ino a da-a miyabaloi ko manga pagtao ko miya-ona-an niyo, a adun a mibibinta iran a phanapar ko marata si-i ko Lapa a rowar ko maito a miyasabut Ami kiran? Go miyatumbang so siran a da Pamagi­ nontolan ko ini Pangalimo kiran, go miyabaloi siran a manga Baradosa."},{"id":117,"translation":"117. Na da ko butad o Kadnan Ka i ba Niyan binasa-a so (tao ko) manga Ingud sa Kapanganiyaya, a so tao ron na phipipiyapiya."},{"id":118,"translation":"118. Na o kabaya o Kadnan Ka, na Mata-an a khabaloi Niyan so manga Manosiya ko okit a isa: (na ogaid) Na di siran khada ko kasho­sorangsorang iran,"},{"id":119,"translation":"119. Inonta so tao a ini Kalimo o Kadnan Ka: Ka giyoto man i Kiya­ aduna Niyan kiran: Na miyatang­kud so Katharo o Kadnan Ka: A Mata-an a ipuno Akun ndun ko Naraka Jahannam so (da Pamara­tiyaya ko) manga Jinn go so manga Manosiya langon."},{"id":120,"translation":"120. Na so langowan noto a \nPu­phan otholun Nami Ruka a pud ko manga Totholan ko manga Sogo,_­ na pukhisabapon a kapuphakaba­gura Mi ko Poso o Ka: Na saya shisaya a Kiyapakatalingoma Ruka o bunar, go thoma, go undao ko Khipaparatiyaya."},{"id":121,"translation":"121. Na Tharowangka ko siran a di Mapaparatiyaya: A nggalubuk kano sa sadun sa kapasang iyo: Mata-an! A Sukami na Punggalu­buk Kami (mambo);"},{"id":122,"translation":"122. Go nayao kano! Ka Mata­ an! A Sukami na nomanayao Kami (mambo)."},{"id":123,"translation":"123. Na ruk o Allah so Migagaib ko manga Langit a go so Lopa, go ron phakandoda so Mapunggolaola sa kalangolangowan niyan: Na Sho­ wasowatangka Sukaniyan, go \nSari­gingka Sukaniyan. Na kuna a ba di Mai-inungka o Kadnan Ka so gi-i niyo nggolaola-an."}]},{"id":12,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Alif Lam Ra. So Allah i Mata- o ko paka-a antapan Niyan non. Giya-i so manga Ayat ko Kitab a Puphakapayag (ko ontol a go so ribat)."},{"id":2,"translation":"2. Mata-an! A Sukami na Initor­on Nami Sukaniyan sa Kapangadi a basa Arab, ka-a niyo kasaboti."},{"id":3,"translation":"3. Sukami na Puphanotholun Nami Ruka (Ya Muhammad) so lubi a mapiya a manga Tothol, si-i ko Kini-ilahamun Nami Ruka sang­ ka-i a Qur-an: Na Mata-an a miya­ baloi Ka ko ona-an naya a pud dun ko di Khipaka-i inungka."},{"id":4,"translation":"4. Gowani na Pitharo o Yusuf ki Ama lyan: Hai Ama Ko! Mata-an! A Sakun na Pithataginup Akun a sapolo a go isa a Bito-on go so Alongan go so Olan: A miya-ilai Akun Siran a Mangangalimbaba­ an siran Rakun!"},{"id":5,"translation":"5. Pitharo (o Yaqoub): Hai Wata Ko! Dingka Puphanothola so Tagi­nupun Ka ko manga Pagaringka, ka Pagan tanganan Ka iran sa tipo: Mata-an! a so Shaitan na ridowai o Manosiya a mapayag!"},{"id":6,"translation":"6. Na giyaya i Kaphiliya Ruka o Kadnan Ka, go kipagunda-o Niyan Ruka ko ta-awil o manga Tothol, go katharotopa Niyan ko Limo lyan Ruka a go so manga Moriya­tao o Yaqoub lagid o kiyatarotopa Niyan non ko dowa Lokus Ka go­wani: A so Ibrahim go so Ishaq! Mata-an! A so Kadnan Ka na Mata-o, a Maongangun."},{"id":7,"translation":"7. Sabunsabunar a adun, a miya­tago ko (Totholan ko) Yusuf a go so manga Pagari Niyan a manga Tanda a ruk o Puphamangingisha."},{"id":8,"translation":"8. Gowani na Pitharo iran: A Mata-an! A so Yusuf a go so Pagari Niyan na Pukhababaya-an o Ama tano a di sukutano: A sukutano na madakul tano. Mata-an! A si Ama tano na titho a myatago ko karibat, a mapayag!"},{"id":9,"translation":"9. (Miyatharo o isa kiran a:) Bonowa niyo so Yusuf odi na bowangun niyo ko Lopa (a mawa­tan), ka-an rukano mabonayon so gagao i Ama iyo: Go angkano mabaloi ko oriyan niyan a pagtao a Miyamakapiya!"},{"id":10,"translation":"10. Pitharo o Mitharo a pud kiran: A di niyo mbonowa so Yu­suf, na ba niyo dun ologa ko mal­ibotung a landung, ka-an mato-on o saba-ad ko somasagad o sukano na punggolaola-an niyo."},{"id":11,"translation":"11. Pitharo iran: Hai Ama ami! Inongka rukami di shana-an so Yu­suf,- a Mata-an! A sukami na titho a phagompiya-an nami?"},{"id":12,"translation":"12. Sogowangka a monot rukami amag ka-an mababaya go an\n ma­kanggitagita, ka Mata-an! A sukami na sisyapun namidun."},{"id":13,"translation":"13. Pitharo lyan: A Mata-an! A Sakun na titho Akun a mimboboko a kaphakaonota niyo Ron: Go ipu­ khawan Nakun o ba makan a Sar­igala a sukano na di niyo mai­-inungka."},{"id":14,"translation":"14. Pitharo iran: A ibut o makan Sukaniyan a Sarigala a sukami na madakul kami, na Mata-an! A sa maoto na titho kami a manga ilang!"},{"id":15,"translation":"15. Na kagiya a mapakaonot iran, go miya-opakat siran sa pago­logun niran ko malibotung a land­ung: Na ini Ilaham Ami Ron: A Mata-an a Maphanothol Ka kiran ndun a siyowa iran na-i sa siran na di iran katawan."},{"id":16,"translation":"16. Na miyakaoma siran ki Ama iran ko kagabigabi, a puphamanu­gad siran."},{"id":17,"translation":"17. Pitharo iran: Hai Ama ami! Mata-an! A lomiyalakao kami a gi-i kami magoradorad, na inibagak ami so Yusuf si-i ko manga igagama ami; na Kiyan Sukaniyan a Sariga­la, na da Ruka i Bakamingka Para­tiyaya-a apiya pun sukami na manga bunar."},{"id":18,"translation":"18. Na mini-oma iran so Bang­kala (o Yusuf) a masasalapot a rogo a kabokhag. Pitharo (o Yaqoub): A kuna, ka pipharasan rukano o man­ga napso niyo so Miyanggolaola; na Sabar dun a maliwanag: Ka so Allah i Phanguniyan sa Tabang ko iphuropa niyo."},{"id":19,"translation":"19. Na miyakaoma a isa ka lala­kawan: Na Siyogo iran so puphaka­ sagubun niran, na tiyayothon niyan so panabo iyan (ko landung). Pitharo iyan: Hai ontong akun nai­ i! Kati-i so Bagowamama! Na piya­guma iran (ka biyaloi ran) a tamok! Na so Allah na katawan Niyan so gi-i ran nggolaola-an!"},{"id":20,"translation":"20. Na Piphasa iran sa arga a korang,- a manga Dirham a miya­ pagitong: Go miyabaloi siran non a pud ko da-on pamagarga!"},{"id":21,"translation":"21. Na Pitharo o Miyamasaon sa Missir ko Karoma niyan: A phiya­piya-ingka so darpa Iyan: Masikun a makanggai rukuta a gona, o di na kowa-an ta Sukaniyan a Wata ta. Na giyaya man i kiyapakakhapa-ar Ami ko Yusuf si-i sa Lopa (a Mis­ sir), go an Ami Ron Minda-o so Ta­-awil o manga Tothol. Na so Allah na di kharun ko showa-an Niyan; na ogaid na so kadakulan ko manga Manosiya na di iran katawan."},{"id":22,"translation":"22. Na kagiya a Iraot ko kiya­ khasad Iyan, na bigan Ami Sukani­ yan sa Ongangun go Kata-o: Na lagid aya man a kambalasi Ami ko miphipiyapiya."},{"id":23,"translation":"23. Na piyangabaya-an Sukani­yan o (Zulaikha a) Khiwalai ko babalingan Niyan sa giyadun a gi­nawa Niyan: Go pinggagalidan ni­yan so manga pinto, sa Pitharo iyan: Songka si-i ka sadun sa ka­baya-a Ka rakun! Pitharo\n (o Yu­suf): A Mulindong Ako ko Allah! Mata-an naya! A so Kadnan ko na phipiyapiya-an Niyan so darpa Akun! Mata-an naya! A di phaka­ sulang sa maliwanag so manga Dar­owaka!."},{"id":24,"translation":"24. Na Sabunsabunar a kiyagudi­ an non (so Zulaikha) go kiyagudi­ an Rukaniyan (mambo so Yusuf), opama ka da Niyan mailai so Tanda o Kadnan Niyan (na khitaloga-on): Giyaya (i Pingolaola Mi), ka-an Ami mapakalidas ko marata go so pakasisingai: Mata-an! A Sukaniyan na pud ko manga Oripun Ami, a Piyaman olabos."},{"id":25,"translation":"25. Na miyagorad siran ko pinto, na miyarudit iyan so Bangkala (o Yusuf) sa talikhodan: Go mini-pha­sugawa iran si Karoma niyan si-i ko pinto, Pitharo (o Zulaikha): A da-a balas ko tao a phikhadiyatan Niyan so ta-alok ruka sa marata a rowar ko kakalabosowa-on, o di na siksa a malipudus."},{"id":26,"translation":"26. Pitharo (o Yusuf): A sukani­yan i miyangabaya Rakun sa gina­wa Ko. Na adun a mishaksi a saksi a pud ko tonganai niyan, (a Pitharo iran:)- o so Bangkala (o Yusuf) na si-i miyaburat sa sangoran, na bunar (so Zulaikha), na so Yusuf na pud ko manga bokhag!"},{"id":27,"translation":"27. Na o so Bangkala lyan na si-i miyarudit sa talikhodan, na miya­ mokhag (so Zulaikha), na so Yusuf na pud ko manga bunar!"},{"id":28,"translation":"28. Na kagiya mailai (i Karoman niyan) so Bangkala lyan,- a si-i miyarudit sa talikhodan- na Pitharo iyan: A Mata-an naya! A pud ko antangan niyo a marata! Mata-an! A so antangan niyo (a manga Ba­bai) a marata na mala!"},{"id":29,"translation":"29. Yusuf! Talikhodingka dun na-i; na Panguni ka sa Ma-ap (Zu­ laikha), makapantag ko Dosangka! Mata-an! A suka na miyabaloi ka a pud ko miyangadodosa!"},{"id":30,"translation":"30. Na Pitharo o manga Babai ko Bandar a Ingud: A so Karoma o Aziz na puphangabaya-an niyan so Mangoda niyan sa giyadun a gina­wa niyan: Sabunar a miya bunsad iyan so poso iyan a kabaya; Mata­ an! A Sukami na titho a pukhailai ami sukaniyan ko karibat a ma­payag."},{"id":31,"translation":"31. Na kagiya a manug iyan so anta-anta iran non, na Siyogo an niyan siran go pithiyagaran niyan siran sa Pangunungkun: Na piya­mugan niyan so oman i isa kiran sa gulat: Go Pitharo iyan: (Hai Yu­suf) Liyowingka siran, Na kagiya a mailai ran Sukaniyan, na miyaluma siran non, go\n miyangakakarad iran a manga lima iran: Na Miyatharo iran: Soti so Allah! Kuna a ba ini Manosiya! Da ko ungkai inonta na Malaikat a Susula-an!"},{"id":32,"translation":"32. Pitharo (o Zulaikha): Na giyoto man so piyamaganta ako niyo ron! Na Sabunsabunar a piyangabaya-angko Sukaniyan sa giyadun a ginawa Niyan na minda! Na Ibut o di Niyan nggolaola-a so Sogowan ko Ron, na khalaboson ndun, go khabaloi dun a pud ko Miyamakaito!"},{"id":33,"translation":"33. Pitharo (o Yusuf): Kadnan Ko! So kalaboso i pukhababaya-an Ko a di so ipundolon niran Rakun: Na o di Akongka pakalidasa ko antangan niran a marata, na mita­liyadok Ako kiran go mabaloi Ako a pud ko di manga \nTata-o."},{"id":34,"translation":"34. Na Tiyarima o Kadnan Ni­yan na piyakalidas Iyan ko antan­gan niran a marata: Mata-an! A Sukaniyan so \nPuphakanug , a Mata-o."},{"id":35,"translation":"35. Oriyan o kiyapayag iyan kir­an, si-i ko oriyan o kiya-ilaya iran ko manga Tanda, na (miyatomo o Azis a) kalaboson niyan ndun ta­man ko masa (a kada o siyanta)."},{"id":36,"translation":"36. Na adun a miyapud lyan ko kalaboso a dowa Mangoda. Pitharo o isa sa dowa oto: A Mata-an! A Pitha taginup akun a puthumuk ako sa arak. Na Pitharo o pud iyan: A Mata-an! a Sakun na Pithatagin­ up akun a ma-awid ako ko poro o Olo akun sa roti, a pukhun non a Papanok. Panotholangka rukami i Ta-abir iyan: Mata-an! A sukami na pukhailai ami Suka a pud ko Mi­ phipiyapiya."},{"id":37,"translation":"37. Pitharo (o Yusuf): A da-a phakatalingoma rukano a Pangu­ nungkun a pagupur rukano to a dowa a ba Akun rukano da Mapa­nothol so \nosayan non ko da niyan rukano pun\n kapaka talingoma . Giyoto man na pud ko Inindao Rakun o Kadnan Ko. Mata-an! A Sakun na giyanatan Ko so okit o pagtao a di ran Paparatiyaya-an so Allah. go siran na so Akhirat na siran na o Ongkirun niran."},{"id":38,"translation":"38. Na Inonotan Ko so okit o manga lokus Akun,- a so Ibrahim, a go so lshaq, go so Yaqoub; di Ru­kami patot o ba Ami rimbangun ko Allah so apiya antona-a: Giyoto man na pud ko Gagao Rukami o Allah go si-i ko manga Manosiya: Na ogaid na so kadakulan ko man­ga Manosiya na di siran Phanala­mat:"},{"id":39,"translation":"39. Hai dowa katao a pud Akun ko kalaboso! Ba so manga Katoha­nan a mbidabida i tomo, antawa-a so Allah a Isa Isa, a Phakaba-as?"},{"id":40,"translation":"40. Da ko Pushimba-an niyo a salakao Rukaniyan inonta na man­ga ngaran a ini pamutho niyo suka­niyan,- sukano a go so manga lokus iyo,- da-a Initoron non o Allah a katantowan: Da ko kokoman inon­ta na ruk o Allah: Ini Sogo lyan a da-a· Pushowasowata niyo a rowar Rukaniyan: Giyaya man i okit a ontol, na ogaid na so kadakulan ko manga Manosiya na di ran \nka­tawan."},{"id":41,"translation":"41. Hai dowa katao a pud Akun ko kalaboso! So isa rukano na \nka­puthalagadan niyan sa inomun a arak so Kadnan niyan: Na so pu­man so pud iyan, na khasola, na khun a Papanok so Olo niyan. Miyapasad so khasowa a so phaki­pitowa iyo to."},{"id":42,"translation":"42. Na Pitharo lyan ko miyaguda lyan a Mata-an! A sukaniyan i pha­kasulang kiran sa maliwanag: A aloya Kongka ko Kadnan Ka. Na linipat sukaniyan o Shaitan ko ka­ aloya niyan non ko Kadnan niyan: Na miyakatarug ko kalaboso sa miyakapira ragon."},{"id":43,"translation":"43. Na Pitharo o Datu (sa Missir): A Mata-an! A Sakun na Pitha­taginup Akun a pito a manga Sapi a manga kaolit, a pukhun siran o pito (a manga Sapi) a manga pagti,- go pito a mangunguto a lomolombai, go (pito a) pud iyan a manga gango. hai manga Nakoda! Pitowa-a niyo Rakun so Taginupun Ko o sukano na so Taginupun na Kha­ta-abir iyo."},{"id":44,"translation":"44. Pitharo iran: A shaosha-oga­ nan a manga taginupun, nadi kami Mata-o toma-abir ko manga taginu­ pun (a lagidanan)."},{"id":45,"translation":"45. Na Pitharo o miyakasulang sa maliwanag sa dowa oto, a miya­ katadum ko oriyan o miyathai a masa: A sakun na Maphanothol akun rukano so Ta-abir iyan: Na Sogo i niyo (so Yusuf)."},{"id":46,"translation":"46. (Na Pitharo iyan a:) Yusuf! Hai Mumamata-an! Pitowa-angka rukami so makapantag ko pito a manga Sapi a manga kaolit a pu­khun siran o pito (a manga Sapi) a manga pagti, go pito a mangunguto a lomolombai, go (pito a) pud iyan a manga gango: Ka-an ako makan­dod ko manga Manosiya, ka-an nir­an katokawi."},{"id":47,"translation":"47. Pitharo (o Yusuf): A Pamola kano sa pito ragon a makathondo­ tondog, na sa pukharagon niyo na di niyo purorowa ko andag iyan, inonta so maito a pukhun niyo;"},{"id":48,"translation":"48. Oriyan niyan na phakatalin­goma ko kaipos oto a pito (ragon), a manga sikot a khalungan niran so pithiyagar iyo kiran,- inonta so mai­to ko tataliyongun niyo:"},{"id":49,"translation":"49. Oriyan niyan na adun a pha­ katalingoma ko kaipos oto a ragon a pagodarunon so manga Mano­siya, go makaphanumuk siran non (sa mbarambarang a onga)."},{"id":50,"translation":"50. Na Pitharo o Datu: A Paka­songa niyo Rakun Sukaniyan. Na kagiya a makaomaon so Sogo, na Pitharo lyan: A kasoi ka ko Kad­nan ka, na isha-an ka-on o antona­ a i butad o manga Babai a so miyangakakarad iran so manga lima iran? Mata-an! A so Kadnan Ko na so antangan niran a marata na katawan Niyan."},{"id":51,"translation":"51. Pitharo (o Datu): A antona-a i miyasowa iyo gowani a Panga­baya-an niyo so Yusuf sa sodun so ginawa Niyan? Pitharo iran: Soti so Allah! Da-a katawan nami a karata-an Niyan! Pitharo o Karoma o Azis: A imanto na miyapayag so bunar: Sakun na piyangabaya-an ko Sukaniyan sa giyadun a ginawa ni­yan na Mata-an! A Skaniyan na pud dun ko manga bunar."},{"id":52,"translation":"52. (Pitharo o Yusuf a:) Giyaya man na a niyan katokawi a Mata­ an! A Sakun na da-a Kun ndonsiya­ ni Sukaniyan ko kigagaib iyan, go Mata-an! A so Allah na di Niyan phakagagadun so antangan a mar­ata o mamakadodorata."},{"id":53,"translation":"53. Na di Yakun khikiyas a gi­nawa Ko: Mata-an! A so ginawa na titho a Somosogo ko marata, inonta so ini Kalimo o Kadnan Ko: Mata­ an! A so Kadnan Ko na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":54,"translation":"54. Na Pitharo o Datu: A paka­songa niyo Rakun, ka tindosun Ko Sukaniyan si-i ko ginawa Ko. Na kagiya a Mimbitiyara-i Niyan, na Pitharo lyan: A Mata-an! A Suka sa Alongan na-i, si-i ko Hadapan Nami, i Piyakapha-ar a sasana-an!"},{"id":55,"translation":"55. Pitharo Iyan: A baloy aKongka (a sasana-an) ko manga Kakawasa-an ko Lopa (a Missir): Mata-an! A Sakun na masiyapun, a Mata-o."},{"id":56,"translation":"56. Na giyaya man i kiyapaka­ khapa-ar Ami ko Yusuf ko Lopa (a Missir), Puphagingudon sa sadun sa kabaya lyan. lpuphamili Ami so Limo Ami ko tao a kabaya Ami, go di Ami pagilangun so Balas ko Mi­phipiyapiya."},{"id":57,"translation":"57. Na Mata-an a so Balas ko Akhirat i mapiya, ko siran a Miya­maratiyaya, go Miyamananggila."},{"id":58,"translation":"58. Na miyakaoma so manga Pagari o Yusuf: Na somiyolud siran non, na miyakilala Niyan siran, a siran na masasawang siran non."},{"id":59,"translation":"59. Na kagiya a mibugai Niyan kiran so angin niran, na Pitharo lyan: A pakasonga niyo Rakun so Pagari niyo ko Ama iyo, ba niyo di khailai a Mata-an! A Sakun na Putharotopun Ko so kapagasad, go Sakun i lubi a mapiya ko Pupha­mamolosan?"},{"id":60,"translation":"60. Na o di niyo Rakun mapaka­song, na di kano Rakun Makapa­moko, go di kano Rakun phagobai."},{"id":61,"translation":"61. Pitharo iran: A pagomayo­ kun nami Sukaniyan ki Ama lyan: Go Mata-an! A sukami na nggolao­la-an nami dun."},{"id":62,"translation":"62. Na Pitharo Iyan ko manga Ngongoda Niyan: A tagowa niyo so manga dagangan niran ko manga potal iran, ka-aniran makilala amai ka makabaling siran ko manga ta­-alok kiran, ka-an siran Rukutano makakasoi."},{"id":63,"translation":"63. Na kagiya a makabaling siran ki Ama iran, na Pitharo iran: Hai Ama ami! Miyarun rukarni so ka­pamoko, na Pakaonotangka rukami so Pagari ami, ka-an kami makapa­moko; go Mata-an! a sukami na siyapun nami dun."},{"id":64,"translation":"64. Pitharo (i Ama iran): A da ko kisana-an Ko rukano Rukaniyan inonta na lagid o kinisana-an Ko rukano ko Pagari Niyan gowani; na so Allah i Taralbi a mapiya a somisiyap, go Sukaniyan i lubi a Maka­ lirno-on ko Puphamangalimo!"},{"id":65,"translation":"65. Na kagiya a pamukarun nir­an so manga barang iran, na miya­to-on niran non so manga dagangan niran a inikasoi kiran. Pitharo iran: Hai Ama ami! Antona-apun i pum­babanogun nami? Kati-i so manga dagangan nami a inikasoi rukami: Go pukhikowami sa Pangunung­kun so pagtao tano; go siyapun nami so Pagari ami; go makaoshor kami sa isa ka rorana a Onta. Giyo­ to man i kapamoko a malbod."},{"id":66,"translation":"66. Pitharo Iyan: A di Yakun rukano dun phakaonotun taman sa di Ako niyo bugan sa mailot a diyandi, a pho-on ko Allah, sa Mata-an a phakandodun niyo Ra­kun ndun Sukaniyan, inonta o bakano katangkali. Na kagiya a ibugairan non so diyandi iran, na Pitharo lyan: a so Allah i Tomotonggo ko Katharo Tano!"},{"id":67,"translation":"67. Go Pitharo lyan: Hai manga Wata Ko! Di kano sholud ko Pinto a satiman: Na solud kano ko manga Pinto a makambubulabulag; na da­ a khitabang Akun rukano ko (Ko­koman o) Allah a maito bo: Da ko Kokoman inonta na ruk o Allah: Sukaniyan i Siyarigan Ko: Go Su­kaniyan na Sarigi o Puphamanarig."},{"id":68,"translation":"68. Na kagiya a somulud siran sa sadun sa Sogowan kiran i Ama iran, na da-a Minitabang lyan kiran ko (Kokoman o) Allah a maito ho: Ogaid na so hadiyat a shisi-i sa ginawa o Yaqoub, na mininggolalan Niyan oto. Na Mata-an! A Sukani­yan na titho a adun a tanod lyan ko Ininda-o Ami Ron: Na ogaid na so kadakulan ko manga Manosiya na di iran katawan."},{"id":69,"translation":"69. Na kagiya a somolud siran ko Yusuf, na inikakup lyan si Pagari Niyan; Pitharo lyan: A Mata-an! A Sakun na Sakun si Pagaringka; na Dingka Pumboko-on so Pinggolao­la iran."},{"id":70,"translation":"70. Na kagiya a mibugai Niyan kiran so angin niran, na tiyago lyan so Phaginoman ko Potal i Pagari Niyan. Oriyan niyan na Miyanana­wag so Puphananawag: Hai manga Komokoda sa Onta! Mata-an kano! A titho a manga tukhao!"},{"id":71,"translation":"71. Pitharo iran: Sa somiyangor siran kiran: Antona-a i miyada a puphangudugun niyo?"},{"id":72,"translation":"72. Pitharo iran: A Puphangudu­gun nami a miyada a gantang o Datu; na sa tao a mikasoi niyan noto, na adun a bagiyan niyan a isa ka awid o satiman a Onta; go sakun na ako akun sukaniyan."},{"id":73,"translation":"73. Pitharo iran: A lbut ko Allah! Sabunsabunar a kiyatokawan niyo a kuna a ba kami miyakaoma sa ba kami phaminasa ko Lopa, go kuna a ba kami manga tukhao!"},{"id":74,"translation":"74. Pitharo iran: Antona-a i ka­sala-an o tukhao, o sukano na man­ga bokhag?"},{"id":75,"translation":"75. Pitharo iran: Aya kasala-an niyan na sadun sa tao a si-i mato-on ko potal iyan, na sukaniyan ndun i kasala-an niyan. Lagid aya a ipush­ala Ami ko manga Darowaka!"},{"id":76,"translation":"76. Na ini pho-on niyan ko man­ga potal iran, ko da pun so potal i Pagari Niyan: Oriyan niyan na ini gumao Niyan pho-on ko potal i Pagari Niyan. Giyaya i Piyakipagantangan Nami ko Yusuf. Di patot o ba Niyan makowa so Pagari Niyan si-i ko Kokoman o Datu o di so kabaya o Allah. Iphoro Ami sa phipira pangkat so tao a kabaya Ami: Na kao-ombawan so oman i adun a Kata-o niyan o lawanon sa Kata-o."},{"id":77,"translation":"77. Pitharo iran: o ba miyama­nukhao, na kagiya a miyamanu­khao si Pagari Niyan gowani. Na piyagunus oto o Yusuf si-i sa gina­wa Niyan, sa da Niyan kiran noto payaga. Pitharo Iyan: A sukano i marata i butad; na so Allah i lubi a Mata-o ko Iphuropa niyo!"},{"id":78,"translation":"78. Pitharo iran: Hai Azis! Mata­ an! A adun a Ama Iyan a lokus a miyakatowa, na Kowa-angka so isa rukami a sambi iyan; Mata-an! A sukami na ma-i ilai ami Suka a pud ko Miphipiyapiya."},{"id":79,"translation":"79. Pitharo Iyan: A Mulindong Kami ko Allah o ba adun a makowa Mi a rowar ko tao a miyato-on Nami ron so tamok Ami: Mata-an! A Sukami na samaoto na titho Kami a Phakasalimbot."},{"id":80,"translation":"80. Na kagiya a kada-an siran non sa panginam, na sominibai sir­an a miyagopakat siran. Pitharo o mala kiran: A ba niyo di katawi a Mata-an! A si Ama iyo na Sabunar a Kominowa rukano sa mailot a diyandi a pho-on ko Allah, gowani na mindorat kano makapantag ko Yusuf? Na di akun ndun ngganatan a Inguda-i taman sa di ako pando­wan i Ama, o di na Kokomun ako o Allah; ka Sukaniyan i lubi a mapiya ko manga Kokoman."},{"id":81,"translation":"81. Baling kano ki Ama iyo, na Tharowa niyo: Hai Ama ami! Mata­ an! A so Wata-a Ka na miyamanu­khao! Na da-a pishaksian nami a rowar ko kiyatokawan nami, na da rukami i ba ami masiyap so miga­gaib!"},{"id":82,"translation":"82. Na Isha-ingka so Phagingud a kiyatagowan rukami, go so manga Komokoda a minitho-ona ami ro-o, ka Mata-an kami a titho a manga bunar."},{"id":83,"translation":"83. Pitharo lyan: Kuna, ka pi­pharasan rukano o manga ginawa niyo so miya-olaola. Na sabar dun a Maliwanag; ka masikun a so Allah na pakatalingoma-an Niyan siran Rakun langon. Mata-an! A Sukani­yan so Mata-o, a Maongangun."},{"id":84,"translation":"84. Na tiyalikhodan Niyan siran, sa Pitharo lyan: Hai kiyaontanan so rata-a ginawa Ko ko Yusuf! Na miyakapoti so dowa mata Niyan pho-on ko boko, na Sukaniyan na ba Niyan ndun marurubun."},{"id":85,"translation":"85. Pitharo iran: A lbut ko Allah! Di ka dun khada sa Kapukhatadu­mingka ko Yusuf taman sa mabaloi Ka a pakapapata-in, o di na mitapi Ka ko miyamatai!"},{"id":86,"translation":"86. Pitharo lyan: A aya bo a puphanonan Ko ko rata a ginawa Ko go so boko Akun na so Allah, go Katawan Ko pho-on ko Allah so di niyo katawan."},{"id":87,"translation":"87. Hai manga Wata Ko! lalakao kano na go niyo panguduga so Yu­suf go so Pagari Niyan, na di kano khada-i sa panginam ko Limo o Allah: Mata-an! A da-a khada-an sa panginam ko Limo o Allah, a rowar ko pagtao a da Pamara­tiyaya."},{"id":88,"translation":"88. Na kagiya a mangadap siran non (sharoman), na Pitharo iran: Hai Azis! Minisogat rukami a go so pagtao ami so morala: Na adun a mini-oma mi a dagangan a garap: Na tarotopi Kamingka sa asad, go shaduka-i Kamingka: Mata-an! A so Allah na mbalasan Niyan so manga barasaduka."},{"id":89,"translation":"89. Pitharo (o Yusuf): Ino kata­wan niyo so Pinggolaola, niyo ko Yusuf a go so Pagari Niyan, gowani ko sukano na di kano manga Tata­-o?"},{"id":90,"translation":"90. Pitharo iran: Ba Mata-an! A Suka na Suka so Yusuf? Pitharo Iyan: Sakun so Yusuf, go giya-i so Pagari Ko: Sabunar a ini Kalimo Kami o Allah: Mata-an naya! A sadun sa Mananggila go Phantang,­ na Mata-an! A so Allah na di Niyan pagilangun so balas ko Miphipiya­ piya."},{"id":91,"translation":"91. Pitharo iran: Ibut ko Allah! Sabunsabunar a piyakalubi Ka \nrukami o Allah, go Mata-an a miya- baloi kami a titho a manga Baradosa!"},{"id":92,"translation":"92. Pitharo lyan: Da-a pangunsi niyo sa Alongan na-i: (Panguninta­ a) Napiyan kano o Allah, ka Suka­niyan i lubi a Makalimo-on ko Pu­ phamangalimo!"},{"id":93,"translation":"93. Balingun niyo a Bangkala Akun na-i, na kolobun niyo ko Paras i Ama: Ka-an makatalingoma a Puphakailai. Go pakasonga niyo Rakun so manga ta-alok rukano langon."},{"id":94,"translation":"94. Na kagiya a makaliyo so puphulalalakao, na Pitharo i Ama iran: A Mata-an! A Sakun na titho Akun a maguguda so Bao o Yusuf: O di Ako niyo Mbaloya a lalong."},{"id":95,"translation":"95. Pitharo iran: lbut ko Allah! Mata-an! A Suka na matatago Ka dun ko kiyaribat Ka a andang."},{"id":96,"translation":"96. Na kagiya a makaoma so Puphanonotholan sa mapiya, na \nin­ikolob iyan (so Bangkala) ko Paras (o Yaqoub), na somiyonod ko Ka­ puphakailai Niyan. Pitharo lyan: Ba Ko rukano da Tharowa, Mata­ an! A Sakun na katawan ko pho-on ko Allah so di niyo katawan?"},{"id":97,"translation":"97. Pitharo iran: Hai Ama ami! Panguniyangka a Kama-ap rukami o manga dosa mi, Mata-an! A su­kami na miyabaloi kami a manga Baradosa."},{"id":98,"translation":"98. Pitharo lyan: Ipanguni Akun sukano dun sa Ma-ap ko Kadnan Ko: Mata-an! A Sukaniyan so Man­api, a Makalimo-on."},{"id":99,"translation":"99. Na kagiya a somulud siran ko Yusuf, na inikakup Iyan so dowa Lokus lyan, go Pitharo lyan: A solud kano sa Missir ka Omiyog so Allah na somasarig kano."},{"id":100,"translation":"100. Na Piyakadarpa lyan so dowa a Lukus lyan ko Panggao, go somiyondong siran non sa Ka- pangalimbaba-an. Na Pitharo Iyan: Hai Ama! Giya-i so Ta-abir o Tagi­nupun Ko gowani! Sabunar a biya­loi Sukaniyan o Kadnan Ko a bunar! go Sabunar a Phipiyapiya­ an Nako Niyan gowani a pakaliyon Nako Niyan kokalaboso, go Piya­kaoma Kano Niyan a pho-on ko pagonayan (sa Palistine), ko oriyan o kiyabinasa-a Rakun o Shaitan a go so manga Pagari Ko. Mata-an! A so Kadnan Ko na mala i Gagao ko kabaya Iyan. Mata-an! A Sukani­yan so Mata-o, a Maongangun."},{"id":101,"translation":"101. Kadnan Ko! Sabunar a bi­gan na Kongka sa Kapa-ar, go In­inda-ongka Rakun so Ta-awil o manga Tothol,- a Miyadun ko man­ga Langit a go so Lopa! Suka i Panarigan Nakun ko doniya go so Akhirat. Tarima-a Kongka a Mba­bayorantang Ruka, go pakaraota Kongka ko manga Bilangatao."},{"id":102,"translation":"102. Giyaya man na pud ko manga Tothol a Migagaib, a Iphagilaham Ami Ruka (Ya Mu­hammad): Na di Ka kiran maka­mamasa gowani a pagopakatan niran so showa-an niran, a siran na Puphagantangan siran."},{"id":103,"translation":"103. Na da ko kadakulan ko manga Manosiya apiya i kashabnar Ka o ba siran Paratiyaya."},{"id":104,"translation":"104. Na kuna a ba Ka kiran saya phanguni sa sokai: Da-a antapiyan a rowar sa undao ko manga Ka­-adun."},{"id":105,"translation":"105. Na madakul a Tanda a ma­tatago ko manga Langit a go so Lopa a pukhasagadan niran Suka­niyan, a siran na di iran tatago-on sa ginawa!"},{"id":106,"translation":"106. Go di Pharatiyaya-an o ka­ dakulan kiran so Allah inonta o misasarta-on a Kapuphanakoto iran!"},{"id":107,"translation":"107. Ba siran sasarig sa da-a ma­ katalingoma kiran a khikolob a sik­sa o Allah,- o di na di kiran makatalingoma so Bangkit a mita­lumba, a siran na di iran mai-inung­ ka?"},{"id":108,"translation":"108. Tharowangka: A giya-i okit Akun: A Ipuphanolon Akun so (Kaparatiyaya-a ko) Allah,- si-i ko marayag a karina,- Sakun a go so tao a Miyonot Rakun. Na Soti so Allah! Go di Ako pud ko manga Pananakoto!"},{"id":109,"translation":"109. Na da-a Siyogo Ami ko Miya-ona an Ka (Ya Muhammad) a rowar sa manga Mama, a Phagi­lahaman Ami Siran,- a pud ko tao ko manga Ingud. Ba siran da lala­kao ko Lopa, ka-an niran mailai o antona-a i miyambutad o kiyabolo­san o siran a miya-ona a niran? Na Mata-an a so Ingud a Maori i lubi a mapiya, a ruk o siran a Miyama­nanggila. Ba da-a manga Sabot iyo?"},{"id":110,"translation":"110. Taman, sa kagiya a kada-an sa panginam so manga Sogo go miya-antang Iran a Mata-an! a Sir­an na Sabunar a Piyakambokhag Siran, na Miyakaoma kiran so Ta­bang Ami, na siyabut Ami so tao a kabaya Ami. Na di kharun so siksa Ami ko pagtao a manga rarata i ongar."},{"id":111,"translation":"111. Sabunsabunar a adun a ma­ tatago ko manga Totholan kiran a thoma ko manga papantas i akal. (giya Qur-an naya) na kuna a ba Tothol a Puphangumba-alan, na ogaid na initanto ko miya-ona an Niyan, go osayan ko langowan ta­man, go Torowan go Limo ko pag­tao a Mapaparatiyaya."}]},{"id":13,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Alif Lam Mim Ra. So Allah i Mata-o ko paka-a antapan Niyan non. Giyaya so manga Ayat ko Kitab: Na so Initoron Ruka a phoon ko Kadnan Ka na Bunar; na ogaid na so kadakulan ko manga Manosiya na di siran Mapapara­tiyaya."},{"id":2,"translation":"2. So Allah so iniporo lyan so manga Langit a da-a manga Po­laos a khailai niyo Sukaniyan; ori­yan niyan na Pithandingan Niyan so Kapa-ar; go Piyakaphasiyonot Iyan so Alongan a go so Olan (sa gi-i ron kanggona-i)! Oman i isa-on na Puphalalagoi si-i ko wakto a mapupunto. Titilikun Niyan so Pu­khaolaola, Puphayagun Niyan so manga Tanda, ka-an niyo matang­kud so Kimbaratumowa-an ko Kadnan niyo."},{"id":3,"translation":"3. Go Sukaniyan so Komiyayat ko Lopa, go tiyagowan Niyan noto sa manga Palao, go manga lawa­saig: Na so oman i manga Onga na biyaloi Niyan non a ngganapa a dowa: lpundalong Iyan so Gagawi-i ko Daondao. Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga Tanda ko pagtao a Puphamimikir­anun niran!"},{"id":4,"translation":"4. Go adun a matatago ko Lopa a pishalbo a makandada-i da-ir, go manga Pamomolan a manga An­ggor, go Purpuran, go manga Qor­mah a\nkhikariringkit , go di mariringkit: Puphakaigan sa ig a isa; na inilubi Ami so saba-adon ko saba-ad si-i ko Kapukhana-on. Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga Tanda ko pagtao a Punggudaguda-an niran!"},{"id":5,"translation":"5. Na o ba Ka Phamumusa, na aya lphamumusa na so Katharo iran: a ino amai ka mbaloi kami a botha, ba Mata-an! A sukami na khatago kami dun ko Ka-adun a bago? Siran so Miyamangongkir ko Kadnan niran! Go siran man na so manga sangkali na mitogor ko manga lig iran: Go siran man i manga tao ko Naraka, siran na ron siran non ndun makakakal!"},{"id":6,"translation":"6. Na Phangunin niran Ruka a kaga-an o marata ko da pun so mapiya: A Sabunar a miya-ipos ko miya-ona an niran, so manga siksa ko lagid iran! Na Mata-an! A so Kadnan Ka na titho a mala i Ma­-ap ko manga Manosiya si-i ko gi-i ran Kandarowaka, go Mata-an! A so Kadnan Ka na titho a sangat i kapaniksa."},{"id":7,"translation":"7. Na gi-i Tharo-on o siran a da Pamaratiyaya: A ino a da-a Initor­on non a Tanda a pho-on ko Kad­nan Niyan! Suka (Ya Muhammad) na matag Puphamaka-iktiyar; na adun a bagiyan o man i pagtao a gi-i nggonana-o."},{"id":8,"translation":"8. So Allah na katawan Niyan so ipukhaogat o langowan o Babai, go so pukhorangun o manga roranan a Wata go so iphagoman niyan, na so langowan taman na shisi-i ko Allah so diyangka iyan."},{"id":9,"translation":"9. Katawan Niyan so masolun a go so mapayag: A mala, a Maporo."},{"id":10,"translation":"10. Magishan non so pud rukano a \ntao a inipunanai niyan so Katharo go so tao a ini pakatanog iyan; go so tao a sukaniyan na magu-uma ko Gagawi-i go so pha­ payag ko Kadaondao."},{"id":11,"translation":"11. (So Manosiya) Na adun a puphamagilisa-on (a manga Malai­ kat) si-i ko ona-an niyan go si-i ko oriyan niyan: A sisiyapun Niran sukaniyan pho-on sa Sogowan o Al­lah. Mata-an! A so Allah na di Niyan pagalinun so butad o pagtao taman sa di iran alinun so butad o manga ginawa iran. Na igira-a adun a piyaka-antap o Allah ko pagtao a marata, na da-a phakarunon, go da­ a bagiyan niran a salakao Rukani­ yan a Kaphanarigan."},{"id":12,"translation":"12. Sukaniyan so puphaki-ilai Ni­yan rukano so Kilat, sa kaluk na go inam: Go Phagadun ko manga Ga­bon, a khikapupunudan (sa oran)!"},{"id":13,"translation":"13. Go Puthasbik so Dalundug sa Podi Rukaniyan, go so manga Ma­laikat po-on sa kaluk Rukaniyan: Na pumbotawanan Niyan so manga Luthi, ipushogat lyan noto ko tao a kabaya Iyan. Na siran na gi-i siran makiphapawala makapantag ko Al­lah, a Sukaniyan i sangat i kanda­ danug!"},{"id":14,"translation":"14. Ruk Iyan so Katharo a bu­nar: Na so siran a Puphanonggano­win niran a salakao ko Allah na da­ a khisumbag iran kiran a maito bo, inonta na lagid o ikakawa iyan so dowa palad a lima niyan ko ig ka-an makasampai ko ngari iyan, na di ron phakasampai sukaniyan: Ka da ko Panguni o da Pamaratiyaya in­onta na matatago sa ilang."},{"id":15,"translation":"15. Na Pushojiod sa bagiyan o Allah so matatago ko manga Langit a go so Lopa sa onot a go tugul,- go (Pushojiod) so manga Along iran ko manga kapipita go so manga kagabi gabi."},{"id":16,"translation":"16. Tharowangka: Antawa-a i khiruk ko manga Langit a go so Lopa? Tharowangka: A so Allah. Tharowangka: A ino niyo khowa-a so salakao Rukaniyan a manga Pa­ narigan, a da-a Mipapa-ar iran a ruk o manga ginawa iran a gona a go morala? Tharowangka: Ba ma­gishan so bota a go so puphakailai? Antawa-a ba magishan so manga lilibotung a go so maliwanag? Ba so Piyangumba-alan niran a manga Sakoto o Allah na Miyakapanga­ dun siran sa lagid o Kiyapangadun o Allah, na miyakashasaropa-i kir­an so manga Ka-adun? Tharowang­ ka: A so Allah i \nMiyadun ko langowan taman: Go Sukaniyan so Isa Isa, a Phakaba-as."},{"id":17,"translation":"17. Piyakatoron Niyan a pho-on ko Langit so ig, na tomiyoga so manga baogan, si-i ko diyangka iyan: Na miyaka-awid so dugan sa borabora a maliliyawao na pudon so Pukhatonag iran ko apoi a sin­ganin sa Parahiyasan, o di na Pagi­gimo, borabora a lagid iyan. Lagid aya a Kapuphayaga o Allah ko bunar a go so ribat. Na so puman so borabora na pukhailang a mibo­ bowang; na so puman so Phakaom­piya ko manga Manosiya na putharug ko Lopa. Lagid aya a Kapuphayaga o Allah ko manga ibarat."},{"id":18,"translation":"18. Bagiyan o siran a tiyarima iran so (Katharo o) Kadnan niran so mapiya. Na siran noto a da iran tarima-a Sukaniyan,- na apiya pun Mata-an! a ruk iran so matatago ko Lopa langon, go babidun pun a lagid iyan, na iya-on niran noto sa ginawa iran (na di kiran matarima). Siran man na bagiyan niran so mar­ata a itongan: Go darpa iran so Naraka Jahannam,- a mikharatara­ta a kaduna!"},{"id":19,"translation":"19. Ino so tao a bubunarun niyan a aya bo a Initoron Ruka a pho-on ko Kadnan Ka na so bunar, ba lagid o tao a sukaniyan na bota? Aya bo a Phakasaboton na so man­ga Papantas i akal;-"},{"id":20,"translation":"20. Siran na itotoman niran sa tarotop so diyandi o Allah, go di siran pundorat ko pasad;"},{"id":21,"translation":"21. Go siran na gi-i ran paka­ shompatun so ini Sogo o Allah a kapakashompata-on, go Somasang­ kop siran ko Kadnan niran, go \nlpu­khaluk iran so marata a itongan;"},{"id":22,"translation":"22. Go siran na Miphantang sir­an, sa singanin ko Kasosowat o Kadnan niran; go ini Pamayandug iran so Sambayang; go miyamumu­gai siran ko inibugai Ami kiran sa masolun go mapayag; go iphagurun niran so mapiya ko marata: Siran man na bagiyan niran so Phakaton­dog a Ingud,-"},{"id":23,"translation":"23. Manga Sorga a tatap: A Pha­ makasolud siran non, go so tao a Miyaratiyaya a pud ko manga lokus iran, go so manga Karoma iran, go so manga Mori ran a tao: Na so manga Malaikat na Puphamanolud kiran ko oman i isa pinto:"},{"id":24,"translation":"24. (Gi-i ran Tharo-on a:) Kali­lintad a si-i Rukano sabap ko Kiya­ phantang Iyo! Na Miyakapiyapiya so miyakatondog a Ingud (a bagi­ yan niyo)!"},{"id":25,"translation":"25. Na siran noto a Puphamar­ ungkasun niran so diyandi o Allah, ko oriyan o kiyatanto niyan, go Puthupudun niran so ini Sogo o Allah, a kapakashompata-on,go Pu­ phaminasa siran ko Lopa;- Na siran man na ruk iran so morka; go ruk iran so Mikharatarata a Ingud!"},{"id":26,"translation":"26. So Allah na puphakalowa­gun Niyan so Riskhi ko tao a kabaya Iyan, go phakasimpitun Niyan. Na miyababaya siran sabap ko Kaoyagoyag ko doniya: A da ko Kaoyagoyag ko doniya ko khi­ phapantagun Niyan ko Akhirat in­onta na matag sagad a kapipiya ginawa."},{"id":27,"translation":"27. Na gi- Tharo-on o siran a da Pamaratiyaya: A ino a da-a Initor­on non a Tanda a pho-on ko Kad­nan Niyan? Tharowangka (Ya Muhammad): A Mata-an! A so Al­lah na ndadagun Niyan so tao a kabaya Iyan; go Punggonana-on Niyan si-i Rukaniyan so tao a So­miyangoron,-"},{"id":28,"translation":"28. Siran na Miyamaratiyaya, go thatana so manga poso iran sabap ko Tadum ko Allah: Tanodan ka sabap ko Tadum ko Allah a katha­tana o manga poso."},{"id":29,"translation":"29. So siran a Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga pipiya, na kapakadaya a bagiyan niran, go mapiya a khandodan."},{"id":30,"translation":"30. Lagid man noto a Kiyasogo Ami Ruka (Ya Muhammad) si-i ko pagtao a Sabunar a adun a miya­ ipos ko miya-ona-an niran a manga pagtao; ka-an Ka kiran Kapuphan­gadi-i so ini Ilaham Ami Ruka; ko Kao-ongkira iran ko (Allah a) Ma­ salinggagao! Tharowangka: A Su­kaniyan so Kadnan Ko! Da-a Tohan a salakao Rukaniyan! Suka­ niyan i Siyarigan Ko, go Sukaniyan i Khandodan Ko!"},{"id":31,"translation":"31. Na opama ka Mata-an! A adun a Puphangadi-an a miyapaka­ lalakao sa sabap Rukaniyan so manga Palao, o di na miyabunsad sa sabap Rukaniyan so Lopa, o di na Minimbitiyara-i sa sabap Ruka­ niyan so miyamatai, (na Misabap sa Qur-an naya!) Kuna, ka Kapa-ar o Allah so Pukhasowa sa kalangolan­ gowan niyan! Ba di katawi o siran a Miyamaratiyaya a o Kabaya o Al­lah, na Mata-an a Khatoro lyan so manga Manosiya langon? Na da-a paruphai o siran a da Pamaratiyaya sa kapukhasogat iran a tiyoba, sa­bap ko Pinggolaola iran, o di na Makadarpa Ka ko marani ko darpa iran, taman sa makatalingoma so diyandi o Allah; Mata-an! A so Allah na di Pundorat ko diyandi."},{"id":32,"translation":"32. Na Sabunsabunar a adun a Piyamagompat a manga Sogo ko Miya-ona an Ka: Na Piyakadamai Akun so siran a da Pamaratiyaya, oriyan niyan na siniksa Akun siran: Na antona-a i Miyambutad o siksa Akun (kiran)!"},{"id":33,"translation":"33. Ino so sukaniyan a Tomo­tonggo ko oman i Baraniyawa ko Pinggalubuk iyan (ba lagid o sala­kao rukaniyan)? Na mimba-al siran sa manga Sakoto o Allah. Tharo­wangka: A Pamuthowa niyo siran! Ba adun a Maphanothol iyo Ruka­ niyan a di Niyan katawan ko Lopa, antawa-a ba si-i bo ko kapapayag o Katharo? Kuna! Ka Pipharasan ko siran a da Pamaratiyaya so antan­gan niran a marata, go piyakasilai siran ko lalan (a ontol). Na sadun sa dadagun o Allah, na da dun a Ma­ kanggonana-o ron."},{"id":34,"translation":"34. Adun a bagiyan niran a siksa­ ko Kaoyagoyag ko doniya, na ma­ tatangkud a so siksa ko Akhirat na lawanon sa karugun: Na da dun a bagiyan niran a makarun ko (siksa o Allah)."},{"id":35,"translation":"35. Aya ropa-an o Sorga a so ini diyandi ko Miyamananggila!- Na Puphamangondas ko kababa-an ni­ yan so manga Lawasaig: So Pangu­ nungkun non na tatap a go so along iyan: Giyoto man i darpa o siran a Miyamananggila; na aya darpa o da Pamaratiyaya na so Naraka."},{"id":36,"translation":"36. Na so siran a inibugai Ami kiran so Kitab na Pukhababaya-an niran so Initoron Ruka: Na adun a pud ko pishagorompong a tao a o Ongkirun niyan so saba-adon. Tharowangka (Ya Muhammad): A aya bo a ni Sogo Rakun na so Kasimba-a Ko ko Allah, go di Ko Pakisakotowan Sukaniyan. Sukani­yan i Ipuphanolon Nakun, go si-i Rukaniyan so Khandodan Nakun."},{"id":37,"translation":"37. Na lagid man noto a Kinitor­onun Nami (ko Qur-an), a Koko­man a basa arab lbut o Onotingka so manga kabaya iran a ribat ko oriyan o Kiyapakatalingoma Ruka o Kata-o, na dadun a Kapanarigan Ka go da-a Makalind­ing Ruka ko (siksa o) Allah."},{"id":38,"translation":"38. Na Sabunsabunar a Somiyo­go Kami sa manga Sogo ko miya­ ona-an Ka (Ya Muhammad), go singgayan Nami siran sa manga Karoma go manga Moriyatao: Na da Mapatot ko Sogo o ba adun a Mitalingoma Niyan a Tanda o di sabap sa idin o Allah. Oman i ta­-alik na adun a Kitab iyan."},{"id":39,"translation":"39. Puphonasun o Allah so ka­baya Iyan: Go Pakathatakna-an Ni­yan\n(so kabaya lyan), ka si-i Rukaniyan so Tomadung o Kitab."},{"id":40,"translation":"40. Na o Paki-ila-in Nami Ruka so saba-ad ko ididiyandi Ami kiran (a siksa), o di na Tanganun Nami Suka,- na ayabo a Paliyogat Ruka na so Kapamakasampai (o Sogo­wan Ruka): Na si-i Rukami so iton­gan."},{"id":41,"translation":"41. Ba iran da mailai a Mata-an! A Sukami na pushangorun Nami so Lopa na pukhorangan Nami so manga kilid iyan? Na so Allah i Pukhokom, da-a phakarun ko Ko­koman Niyan: Go Sukaniyan i maga-an i itongan."},{"id":42,"translation":"42. Na Sabunar a miyagantangan sa marata so siran a miyaona-an niran; na Kapa-ar o Allah so antan­gan sa kalangolangowan niyan. Katawan Niyan so pukhasokat o oman i Baraniyawa: Na khatokawan ndun o da Pamaratiyaya o antawa-a i Khibagiyan ko phakatondog a In­gud."},{"id":43,"translation":"43. Na gi-i Tharo-on o siran a da Pamaratiyaya: A kuna a ba Ka Siyogo. Tharowangka (Ya Muham­mad): A Kiyasana-an ndun so Allah a saksi Rakun a go si-i rukano, go so tao a adun a Kata-o niyan ko Kitab."}]},{"id":14,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Alif Lam Ra. So Allah i Mata- o ko paka-a antapan Niyan non. (Giyangkai a Qur-an) na Kitab a Initoron Ami Ruka (Ya Muham­mad), ka-an Ka mapaka-awa so manga Manosiya pho-on ko manga lilibotung sa mawit ko Maliwanag­ sabap sa idin o Kadnan niran-si-i ko okit o Allah a Mabagur a Pupho­ din!-"},{"id":2,"translation":"2. A so Allah, a so ruk Iyan so shisi-i ko manga Langit a go so shisi-i ko Lopa! Na so kabinasa na bagiyan o da Pamaratiyaya a pud ko siksa a sangat!-"},{"id":3,"translation":"3. Siran na matotomo iran so Kaoyagoyag ko doniya a di so Akhirat, go Puphangalang siran ko lalan o Allah go puphuloloba-an niran non a kabukhog iyan: Na siran man i matatago ko kadadag a mawatan."},{"id":4,"translation":"4. Na da-a Siyogo Ami a Sogo a ba di si-i ko basa o pagtao Niyan, ka-an Niyan kiran mapayag (so So­ gowan). Na ndadagun o Allah so tao a kabaya lyan, go punggonana­ o Niyan so tao a kabaya lyan: Go Sukaniyan i Mabagur, a Maongan­ gun."},{"id":5,"translation":"5. Na Sabunsabunar a Siyogo Ami so Musa rakhus o manga Tan­da Ami, (sa Pitharo Ami): A paka­ awa Angka so Pagtaongka pho-on ko manga Lilibotung sa mawit ko Maliwanag, go Pakitadumingka kir­an so manga Limo o Allah. Mata­ an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga Tanda ko oman Mapantang,- a Mananalamat."},{"id":6,"translation":"6. Na gowani na Pitharo o Musa ko pagtao Niyan: A Tadumi niyo so Limo rukano o Allah gowani ko sabutun kano Niyan ko pagtao o Pir-aon: A irarasai ran rukano so marata a siksa, go Puphanombali-in niran so manga Wata iyo a manga Mama, na phulamba-an niran so manga Babai rukano: Na adun a matatago ro-o man a tiyoba a pho­-on ko Kadnan niyo a lubi a Mala."},{"id":7,"translation":"7. Na gowani na Piyakalangkap o Kadnan niyo: A Mata-an a o Panalamat kano, na pagomanan Ko rukano dun (so Limo Akun); go Mata-an a o Ongkir kano, na Mata-an! A so siksa Akun na tanto a marugun."},{"id":8,"translation":"8. Na Pitharo o Musa: A o Ong­kir kano sukano a go so tao a matatago ko Lopa langon,- na Mata-an! A so Allah na da dun a Mapukhuno Niyan, a Khiruk ko Podi."},{"id":9,"translation":"9. Ba rukano da Makatalingoma so Totholan ko siran a Miya-ona an niyo?- So pagtao Nuh, go so Ad, go so Samood, go so siran a miya­ oriyan niran? Da-a Mata-o kiran a inonta so Allah. Miyakaoma kiran so manga Sogo kiran rakhus o man­ga rarayag a Karina; na piyangu­khub iran so manga lima iran, si-i ko manga ngari iran (sa otug), go Pitharo iran: A Mata-an! A sukami na Inongkir ami so ini Sogo Ruka­no to, go Mata-an!! A sukami na titho a shasangka kami ko Ipundo­lon Niyo rukami oto sa mapayag a kashangka."},{"id":10,"translation":"10. Pitharo o manga Sogo kiran: A ba adun a sangka ko makapantag ko Allah, a Miyadun ko manga Langit a go so Lopa? Puthawagun kano Niyan, ka-an Niyan rukano mapakada so manga dosa niyo, go pakalalanatun kano Niyan taman ko ta-alik a mapupunto! Pitharo iran: A kuna a ba Kano di Mano­siya a lagid ami! Khabaya-an Niyo a ka-alangan kami Niyo ko Push­imba-an o manga lokus ami: Na witikami niyo sa katantowan, a mapayag."},{"id":11,"translation":"11. Pitharo kiran o manga Sogo kiran: A kuna a ba Kami di Mano­siya a lagid iyo, na ogaid na so Allah na Pumbugan Niyan sa Limo so tao a kabaya lyan ko manga Oripun Niyan. Na di Rukami patot o ba adun a mawit Ami rukano a katantowan inonta o sabap ko idin o Allah. Na so bo so Allah i Sarigi o Miyamaratiyaya."},{"id":12,"translation":"12. Na andamanaya idi Ami Ka­ sarigi ko Allah? A Sabunar a Tiyoro Kami Niyan ko manga lalan Nami; na Mata-an a Puphantang Kami dun ko Kiyapamakasakiti niyo Ru­kami. Na so bo so Allah i Sarigi o Khisasarig."},{"id":13,"translation":"13. Na Pitharo o siran a da Pa­ maratiyaya ko manga Sogo kiran: Mata-an a paka-awa-an nami Suka­no dun ko Lopa ami, o di na Mata­-an a makakasoi Kano dun ko okit Tano. Na Ini-ilaham Kiran o Kad­nan Niran: A mbina-sa-an Nami dun so manga Darowaka!"},{"id":14,"translation":"14. Go Pakaphagingudun Nami sukano dun ko Lopa ko oriyan niran. Giyoto man na ruk o tao a inikaluk iyan so kapakatindug iyan ko Hadapan Ko,- go inikaluk iyan so siksa Akun."},{"id":15,"translation":"15. Na Miyanguni Siran sa ta­ bang (ko Allah), na miyalogi so oman i takabor a somosorang (ko bunar)."},{"id":16,"translation":"16. Si-i ko khabolosan niyan so Naraka Jahannam, go phakaino­mun ko ig a dana:"},{"id":17,"translation":"17. Phulikuganon, go marugun a kaphulinowaniyan non Go Pupha­ katalingoma-on so kapatai pho-on ko oman i darpa, a di bo phatai sukaniyan: Go si-i ko khabolosan niyan so siksa a mitataralo."},{"id":18,"translation":"18. Aya ibarat o siran a da Pa­ maratiyaya ko Kadnan niran na so manga Amal iran na lagid o ombi, a inibayog sukaniyan o ndo ko Alon­gan kapananagompot iyan: Da-a khasakum iran ko Pinggalubuk iran a maito bo: Giyoto man na sukani­yan i kadadag a miyakawatawatan."},{"id":19,"translation":"19. Bangka di katawi a Mata-an! A so Allah i Miyadun ko manga Langit a go so Lopa si-i ko bunar? O kabaya lyan, na khailang kano Niyan, go phakasambi sa Ka-adun a bago,"},{"id":20,"translation":"20. Na kuna a ba oto marugun ko Allah."},{"id":21,"translation":"21. Na mabayar siran ko Allah langon: Na Tharo-on o manga lolo­bai ko siran a Miyamanakabor: A Mata-an! A sukami na miyabaloi kami a Puphangongonotan rukano; na ino sukano khalinding kami niyo ko siksa o Allah sa maito bo? Tharo-on niran: A o Tiyoro kami o Allah, na Miyatoro ami sukano dun: Magishan rukutano o ino mi­ khaminan tano, antawa-a ba tano dun Miphantang: Ka da bo a Ka­ phagapasan tano."},{"id":22,"translation":"22. Na Tharo-on o Shaitan amai ka mapasad so Kokoman: A Mata­ an! a so Allah na inidiyandi lyan rukano so diyandi a bunar: Na in­idiyandi akun rukano (so ribat), na diyorat akun sukano. Na da-a miya­ baloi a kapa-ar akun rukano ogaid na giyogo akun sukano, na Inono­tan nako niyo: Na di ako niyo Phanunditi, na aya Panunditi niyo na so manga ginawa niyo. Diyakun sukano khatabangan, go di ako niyo khatabangan. Mata-an! A \nsa­kun na Inongkir akun so Kinisako­to niyo rakun (ko Allah) gowani. Mata-an! A so manga Darowaka na adun a bagiyan niran a siksa a mal­ipudus."},{"id":23,"translation":"23. Na pakasoludun so siran a Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga pipiya ko manga Sorga a Puphamangondas ko kaba­ba-an Niyan so manga lawasaig,­ makakakal siran ro-o sabap ko idin o Kadnan niran. Aya gi-i ran ro-o Ikhokormata: Na Salaam!"},{"id":24,"translation":"24. Bangka di katawi o andama­naya i Kiyamba-al o Allah sa ibarat?­ Katharo a mapiya lagid o kayo a mapiya, a so itado niyan na thata­kna, na so sapak iyan na shisi-i ko kawang,-"},{"id":25,"translation":"25. Pukhibugai niyan so Onga Niyan ko oman i masa, sabap sa Sogowan o Kadnan Niyan. Na Pha­gumba-alan o Allah so manga ibar­at ko manga Manosiya, ka-an siran Puphakatanod."},{"id":26,"translation":"26. Na aya ibarat o Katharo a marata na lagid o kayo a marata: A miya-andot ko liyawao o Lopa: A da-a thatakna-an niyan."},{"id":27,"translation":"27. Pakathatakna-an o Allah ko siran a Miyamaratiyaya so Katharo athatana (so Laa-ilaaha illallaah), si-i ko Kaoyagoyag ko doniya go si-i ko Akhirat; go ndadagun o Al­lah so manga Darowaka: Na Pung­golao-la-an o Allah so kabaya lyan."},{"id":28,"translation":"28. Bangka da katokawi so siran a pishambi-iran so Limo o Allah sa kada-a Tadum. Na Piyakapagingud iran so pagtao wiran ko Ingud a binasa;"},{"id":29,"translation":"29. A so Naraka Jahannam? a phakasolud siran non,- na \nmiyakar­atarata a Phagingudan!"},{"id":30,"translation":"30. Na miyangumba-al siran sa manga Sakoto o Allah, ka-an niran Madadag (so manga Manosiya) pho-on ko lalan o Allah! Tharo­ wangka: A shonor kano dun! Ka Mata-an! A aya khabolosan niyo na so Naraka!"},{"id":31,"translation":"31. Tharowangka ko manga Or­ipun \nKo a Miyamaratiyaya: A Puthindugun niran so Sambayang, go puphamumugai siran ko inibu­gai Ami Kiran, sa masolun a go mapayag, ko dapun kapakatalingo­ma o Alongan a da-a kaphapasa-i ron go da-a kambobolayoka-on (a phakabugai a gona)."},{"id":32,"translation":"32. So Allah so Miyadun ko manga Langit a go so Lopa, go Piyakatoron Niyan a pho-on ko kawang so ig, na mini-sabap on a kiyapakagumawa Niyan ko manga Onga a Pagupur rukano; go inipa­gadil lyan rukano so manga Kapal, ka-adun puphamakakutas ko Kalo­dan sabap ko Sogowan Niyan; go inipagadil lyan rukano so manga lawasaig (ka-an niyo gi-i kanggo­ na-i):"},{"id":33,"translation":"33. Go inipagadil lyan rukano so Alongan a go so Olan, a tatap a dowa oto ko okit iran; go inipagadil lyan rukano so gagawi-i a go so daondao (ka-an niyo gi-i kanggo­ na-i);"},{"id":34,"translation":"34. Go bigan kano Niyan ko oman i Piyanguni niyo Rukaniyan. Na o pagitonga niyo so Limo o Allah, na di niyo dun maitong. Mata-an! A so Manosiya (a da Paratiyaya) na titho a Darowaka, a da-a Tadum iyan."},{"id":35,"translation":"35. Na gowani na Pitharo o Ibra­him: Kadnan Ko! Baloyangka a ungkai a Ingud (a Makkah) a Pa­narigan: Go pakawatana Kongka a go so manga Moriyatao Akun ko Kapakasimba Mi ko manga Bara­hala."},{"id":36,"translation":"36. Kadnan Ko! Mata-an! A sir­an na Miyakadadag siran sa mada­kul ko manga Manosiya; na sadun sa Monot Rakun na Mata-an! A sukaniyan na pud Akun, na sadun sa somorang Rakun,- na Mata-an! a Suka i Manapi, a Makalimo-on."},{"id":37,"translation":"37. Kadnan Nami! Mata-an! A Sakun na Piyakapagingud Akun so saba-ad ko manga Moriyatao Akun ko Balintad (sa Makkah) a di Ka­pumbasokan, a marani ko Walaing­ka a Pagadatan; Kadnan Nami! Ka­ a Niran Mipamayandug so Sam­bayang: Na Baloyangka so manga poso o saba-ad ko manga Manosiya a magawi kiran, go Riskhi Ingka siran ko manga Onga: ka-an siran Makapanalamat."},{"id":38,"translation":"38. Kadnan Nami! Mata-an! A Suka na katawan Ka so isosolun Nami go so ipapayag Ami: Na da-a makaphagma ko Allah a maito bo si-i ko Lopa, go da-a (Makaphag­ ma-on) si-i ko Langit."},{"id":39,"translation":"39. So Podi na ruk o Allah, a so inibugai Niyan Rakun si-i ko kiya­ lokus Akun so Ismail go so Is'haq: Mata-an! A so Kadnan Ko i titho a Puphakanug ko Panguni!"},{"id":40,"translation":"40. Kadnan Ko! BaloyaKongka a Puphamayandug ko Sambayang, go so saba-ad ko manga Moriyatao Akun, Kadnan Nami! Go Tarima­ angka so Panguni Akun."},{"id":41,"translation":"41. Kadnan Nami! Napi-i Ya­ kongka, go so mbala a Lokus Akun, go so Miyamaratiyaya, ko Alongan a kapakatindug o itongan!"},{"id":42,"translation":"42. Na Dingka dun Tharima-a i ba di mai-inungka o Allah so gi-i nggolaola-an o manga Darowaka. Aya bo a kapakalalanata Niyan kiran na taman mbo. ko Alongan a Khasambolayangon so manga kailai,-"},{"id":43,"translation":"43. Gi-i siran makanggaga-an a milalangag iran a manga Olo iran, a di siran Phakapuruk, go so manga poso iran na makakawang (sabap sa kaluk)!"},{"id":44,"translation":"44. Na Paki-iktiyaringka ko manga Manosiya so Alongan a \nka­pakatalingoma kiran o siksa: Na Tharo-on o siran a da Pamaginon­ tolan: Kadnan Nami! Pakalanata Kamingka sa taman bo ko ta-alik a di mathai: Ka tarima-an Nami so Sogowan Ka, go Pagonotan nami so manga Sogo! (na isumbag kiran:) Ba kano da Shapa gowani sa dadun a kakhada iyo?"},{"id":45,"translation":"45. Na Miyakapagingud kano ko Piyamagingudan o siran a siyalim­ botan niran a manga ginawa iran; go miyapayag rukano so inikidiya Mi kiran; go inumba-alan Nami rukano so manga ibarat!"},{"id":46,"translation":"46. Na Sabunar a piyagantangan niran so antanganniran a marata, na si-i ko Allah so (balas o) antan­gan niran, go da mapatot ko antan­gan niran obaon misabap a kailang o manga Palao!"},{"id":47,"translation":"47. Na Dingka dun Tharima-a so Allah a ba ndorat ko diyandi Iyan ko manga Sogo Iyan: Mata-an! A so Allah na Mabagur,- a phapa-ar ko kandadanug."},{"id":48,"translation":"48. Si-i ko Alongan a kasambi­ yan so Lopa sa salakao a Lopa, go (kasambiyan) so manga Langit, go mabayar siran ko Hadapan o Allah, a Isa Isa, a Phakaba-as;"},{"id":49,"translation":"49. Na Mailaingka so manga Baradosa sa Alongan noto a piya­ kaphapatonga ko manga patong;-"},{"id":50,"translation":"50. So manga nditarun niran na tombaga a pulangga, go mikokolob ko manga paras iran so Apoi;"},{"id":51,"translation":"51. Ka imbadal o Allah ko oman i Baraniyawa so Pinggalubuk iyan; Mata-an! A so Allah na maga-an i itongan."},{"id":52,"translation":"52. Giyangka-i (a Qur-an) na Tarotop a undao ko manga Mano­siya: Go anon misabap a Kapaka­ iktiyara kiran, go \nan niran katokawi a Sukaniyan mbo i Tohan a Isa Isa: Go an makowa undao O manga papantas i akal."}]},{"id":15,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Alif Lam Ra. So Allah i Mata- o ko paka-a antapan Niyan non. Giyaya na manga Ayat ko Kitab,­ go Qur-an a miyakapayag (ko on­tol)."},{"id":2,"translation":"2. Madakul a kapundingandinga­na o siran a da Pamaratiyaya, sa o ba siran bo miyabaloi a manga Muslim."},{"id":3,"translation":"3. Botawaningka siran, ka-an siran Puphakakan, go aniran pukhasawiti (so doniya): Go so katutumbanga kiran o inam: Ka katokawan niran bo."},{"id":4,"translation":"4. Na da-a bininasa Mi a Phagin­gud a ba da-a Kitab iyan a mapu­punto."},{"id":5,"translation":"5. Di ka pungaga-anan o pagtao so Ajial iyan, go di iran khisundod."},{"id":6,"translation":"6. Na Pitharo iran: Hai Tiyoro­nan ko undao! Mata-an Ka a titho a Pumbuthangun!"},{"id":7,"translation":"7. Ino Kamingka di khawiti sa Malaikat o Suka na pud ko khipu­mamata-an?"},{"id":8,"translation":"8. (Pitharo o Allah:) A di Ami Phakatoronun so Malaikat inonta o rakhus o bunar: Na sa maoto na di siran ndun makanggowamai!"},{"id":9,"translation":"9. Mata-an! a Sukami na Sukami i Tomiyoron ko (Qur-an a) undao; go Mata-an! a Sukami i titho a somisiyapon."},{"id":10,"translation":"10. Na Sabunsabunar a Siyogo­wan Ami so miya-ona an Ka si-i ko Pithanggisa ka tindug ko miyanga-o ona:"},{"id":11,"translation":"11. Na da-a Miyakatalingoma kiran a Sogo a ba iran da pamagur­ugi Sukaniyan."},{"id":12,"translation":"12. Lagid aya man i kipushani­pun ami ron ko manga poso o manga Baradosa-"},{"id":13,"translation":"13. A di siran non Pharatiyaya; o ba di Sabunar a somiyagad so miya­sowa o miyanga-o ona."},{"id":14,"translation":"14. Na apiya pun lomuka Kami kiran sa pinto ko Langit, na maba­loi siran a makapanik siran non,"},{"id":15,"translation":"15. Na Tharo-on niran ndun: A Mata-an a birug so manga kailai tano: Kuna, ka sukutano na pagtao a miyangababalik a Mata niyan."},{"id":16,"translation":"16. Na Sabunsabunar a tiyago­wan Nami so Langit sa manga dar­pa o manga Bito-on, go ini pharas Ami ron noto a ruk o puphamakai­lai ron;"},{"id":17,"translation":"17. Na siniyap Ami oto pho-on ko langowan a Shaitan a puradiya­mun:"},{"id":18,"translation":"18. Ogaid na so miyamanukhao sa kanug, na siyaloba sukaniyan a kadug, a mapayag."},{"id":19,"translation":"19. So Lopa na kiyayat Ami oto; go piyamakatindugan Ami oto sa manga Palao; go Piyamakathowan ami oto sa mbarambarang a di­ diyangka-an."},{"id":20,"translation":"20. Go singgayan Nami sukano ron sa manga Kaoyagan,- a go so ku­na a ba sukano i Puphamagupuron."},{"id":21,"translation":"21. Na da-a nganin a ba Ami di Mipapa-ar so khitatagowan non; go da-a Phakatoronun Nami ron a ba di madidiyangka a mapupunto."},{"id":22,"translation":"22. Go Puphakasamburun Nami so manga ndo a puphamakatago sa ig ko Gabon, na Piyakatoron Ami a pho-on ko Kawang so ig, na Piya­kainom Ami sukano ron, na kuna a ba sukano i makakhakapa-aron."},{"id":23,"translation":"23. Go Mata-an! A titho a Suka­mi i Puphangoyag, go Puphangima­tai: Go Sukami i manga Waris (a Phama-apa-ar)."},{"id":24,"translation":"24. Na Sabunsabunar a katawan Nami so miyanga-o ona rukano, go Sabunsabunar a katawan Nami so Phanga-o ori rukano."},{"id":25,"translation":"25. Mata an ka so kadunan ka na pulimoden iyan siran sukaniyan na maongangun a matao."},{"id":26,"translation":"26. Na Sabunsabunar a lnadun Ami so Manosiya a pho-on ko Lopa a gango, a pho-on ko Lipao a miyarumbis;"},{"id":27,"translation":"27. Go so Jinn na lnadun Ami mona a pho-on ko Apoi a mararas."},{"id":28,"translation":"28. Na gowani na Pitharo o Kad­nan Ka ko manga Malaikat: A Mata-an! A Sakun na Magadun Ako sa Manosiya, a pho-on ko Lopa a gango, a pho-on ko Lipao a miyarumbis;"},{"id":29,"translation":"29. Na anda i kaimasada Ko ron go masokan Ko Sukaniyan sa Niya­wa, na Sondong Kano ron sa Pan­ gangalimbaba-an Kano."},{"id":30,"translation":"30. Na Miyangalimbaba-an non so manga Malaikat, sa tanan Siran, langon:"},{"id":31,"translation":"31. Inonta so Iblis: Ka somiyang­ka o ba mabaloi a pud ko Miya­ mangalimbaba-an."},{"id":32,"translation":"32. Pitharo (o Allah): Hai Iblis! Antona-a i miyakarun ruka sa dangka kapangupud ko Miyaman­galimbaba-an?"},{"id":33,"translation":"33. Pitharo iyan: A di Rakun patot o ba ako Pangalimbaba-an ko Manosiya, a Inadun Ka a pho­-on ko Lopa a gango, a pho-on ko Lipao a miyarumbis."},{"id":34,"translation":"34. Pitharo (o Allah): Na awa ka pho-on ko Langit; ka Mata-an! A suka na inibowang;"},{"id":35,"translation":"35. Go Mata-an! A shisi-i ruka so morka sa dayon ko Alongan a kam­ babadala."},{"id":36,"translation":"36. Pitharo iyan: Kadnan ko! Na pakanayawa Kongka sa dayon ko Alongan a Kaoyaga Kiran."},{"id":37,"translation":"37. Pitharo (o Allah): Na Mata­ an! A suka na pud ko phamaka­ naya-on-"},{"id":38,"translation":"38. Taman ko Alongan a masa a mapupunto."},{"id":39,"translation":"39. Pitharo iyan: Kadnan ko! lbut ko Kiyabaloyangka rakun a dadag, na Mata-an a barayatun ko siran ndun (ko Kandarowaka) ko Lopa, go Mata-an a dadagun ko siran ndun langon,-"},{"id":40,"translation":"40. Inonta so manga Oripun Ka, a pud kiran a Miyangatotolabos (Ruka)."},{"id":41,"translation":"41. Pitharo (o Allah): A kati-i so lalan Rakun a Maka-o ontol (a di ko Ipundarainon)."},{"id":42,"translation":"42. Mata-an! A so manga Oripun Ko na da-a mapukhapa-ar ka Kir­an, a rowar ko tao a Inonotan ka niyan a pud ko Miyangadadadag."},{"id":43,"translation":"43. Go Mata-an! A so Naraka Jahannam na diyandi kiran ndun langon!"},{"id":44,"translation":"44. Pito a pinto iyan: Oman i isa pinto na adun a bagiyan niyan kiran a saba-ad a misusunggai."},{"id":45,"translation":"45. Mata-an! A so Miyamanang­gila na Makaphagingud ko manga Pamomolan go manga Bowalan."},{"id":46,"translation":"46. (Tharo-on kiran a:) Solud Kano ron sa Kalilintad a Somasar­ig Kano."},{"id":47,"translation":"47. Na ilangun Nami so matata­go ko manga rarub iran a si-ig: A Phapagariya siran, a shisi-i ko man­ga Kantir a Khipaga-a dapa dapa."},{"id":48,"translation":"48. Da-a phakatalingoma Kiran ro-o a dokao, go di siran non ndun Maphamaka-a wa."},{"id":49,"translation":"49. Pamanotholangka ko manga Oripun Ko: A Mata-an! a Sakun na Sakun so Manapi, a Makalimo-on;"},{"id":50,"translation":"50. Go Mata-an! A so iphaniksa Akun na giyoto so siksa a malipu­dus."},{"id":51,"translation":"51. Go Pamanotholangka Kiran so manga banto o Ibrahim:"},{"id":52,"translation":"52. Gowani na somiyolud Siran non, na Mitharo Siran: Sa Salaam! Pitharo o Ibrahim: A Mata-an! a Sukami na Ipukhaluk Ami Sukano!"},{"id":53,"translation":"53. Pitharo Iran: A di Ka khaluk! Ka Mata-an! A Sukami na Pha­notholan Ami Suka sa (Ipumbawa­ ta-a Ka a) Wata a Mata-o."},{"id":54,"translation":"54. Pitharo Iyan: Ino Niyo Ra­kun Phanothola (a Kapumbawata Akun) a Riya-ot Ako a Kalokus? Na antona-a i sabap a Kaphanotho­la Niyo Rakun (saya)?"},{"id":55,"translation":"55. Pitharo Iran: A Piyanothol Ami Ruka so bunar: Na di Ka Phangupud ko piyanga-ada-an sa Panginam!"},{"id":56,"translation":"56. Pitharo Iyan: Na ba adun a tao a khada-an sa Panginam ko Limo o Kadnan Niyan, a rowar ko Mithataridadag?"},{"id":57,"translation":"57. Pitharo Iyan: Na antona-a i showa-an Niyo, Hai manga Sogo (o Allah)?"},{"id":58,"translation":"58. Pitharo Iran: a Mata-an! A Sukami na Siyogo Kami ko pagtao a manga Baradosa (a pagtao o Lut),"},{"id":59,"translation":"59. Inonta sa ta-alok ko Lut: Mata-an! A Sukami na shabutun Nami siran ndun langon,-"},{"id":60,"translation":"60. Inonta so Karoma Niyan, ka Kiyokom Ami a Mata-an! A suka­ niyan na pud dun ko phangakakal (ko siksa)."},{"id":61,"translation":"61. Na kagiya a makaoma ko Lut so manga Sogo (a manga Malaikat),"},{"id":62,"translation":"62. Na Pitharo Iyan: A Mata-an! A Sukano na pagtao a di makikila­la."},{"id":63,"translation":"63. Pitharo Iran: A kuna, ka in­owit Ami Ruka so (siksa a) siran na shasangka-on so pamikiran niran;"},{"id":64,"translation":"64. Go minitalingoma Mi Ruka so bunar, go Mata-an! A Sukami na titho Kami a Mumamata-an."},{"id":65,"translation":"65. Na Pangulumun Ka so ta­-alok Ruka, ko saba-ad ko kagaga­ wi-i, go Tondogangka siran sa tali­khodan: Na o ba adun a domingil Rukano a isa bo, go taros kano sa sadun sa Sogowan Rukano."},{"id":66,"translation":"66. Na Piyakitokawan Nami Ron angkoto a khasowa, a Mata-an! A khathiphad so siran naya ko kapita­ i kiran."},{"id":67,"translation":"67. Na miyakaoma so tao ko Bandar a lngud a pukhababaya sir­an."},{"id":68,"translation":"68. Pitharo (o Lut): A Mata-an! a siran na-i na khibobolos Rakun: Na di Ako niyo ndiyamana:"},{"id":69,"translation":"69. Go kalukun niyo so Allah, go di Ako niyo phakaitowa."},{"id":70,"translation":"70. Pitharo iran: A ba ami Ruka da saparun, so (kapakabolosa ko) khipananangga?"},{"id":71,"translation":"71. Pitharo lyan: Kati-i so manga Wata Akun a manga Babai, (na Pamangaroma kano ron) o ba adun a Punggolaola-an niyo."},{"id":72,"translation":"72. lbut ko Kaoyagoyag Ka (Ya Muhammad), ka Mata-an! A siran na matatago siran ndun ko kabu­burug iran a puphuromparompak siran."},{"id":73,"translation":"73. Na miyadansal siran o Lalis ko kiyasubangi kiran o Alongan."},{"id":74,"translation":"74. Na biyaloi Ami so liyawao (o Ingd iran) a didalum, go piyaka­ oranan Nami siran sa Ator a pho­-on ko Lopa a kiyomba."},{"id":75,"translation":"75. Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga Tanda a bagiyan o Puphamangilai sa piratas."},{"id":76,"translation":"76. Go Mata-an naya! a titho a matatago ko lalan a da ma-aog."},{"id":77,"translation":"77. Mata-an! A adun a mata­tago ro-o man a titho a Tanda a bagiyan o Miyamaratiyaya!"},{"id":78,"translation":"78. Na Mata-an naya! A miyaba­loi so manga tao sa Aika (a pagtao o Shu'aib) a titho a manga Daro­waka;"},{"id":79,"translation":"79. Na siniksa Ami siran. Na Mata-an! a giya dowaya (a lngud) na Sabunar a matatago ko mala a lalan, a mapapayag."},{"id":80,"translation":"80. Na Sabunsabunar a piyakam­ bokhag o manga tao sa Hijr (a pagtao o Salih) so manga Sogo (o Allah):"},{"id":81,"translation":"81. Go inibugai Ami kiran so manga Tanda Ami, na tiyalikhodan niran Sukaniyan."},{"id":82,"translation":"82. Go miyanonggirub siran ko manga Palao sa manga Walai, a khisasarig siran."},{"id":83,"translation":"83. Na Miyadansal siran o Lalis ko kiyapita-i kiran,"},{"id":84,"translation":"84. Na da kiran makalinding so pinggalubuk iran!"},{"id":85,"translation":"85. Na da ko Kiya-aduna Mi ko manga Langit, a go so Lopa, go so nganin a pagulutan a dowa nan, inonta na si-i ko bunar. Na Mata­ an! A so Bangkit na Phakatalingo­ma dun. Na Dapayangka (kiran) sa Kadapai a Maliwanag."},{"id":86,"translation":"86. Mata-an! A so Kadnan Ka na Sukaniyan so Puphangadun, a Mata-o."},{"id":87,"translation":"87. Na Sabunsabunar a bigan Nami Suka sa pito a manga Ayat (a so Fatiha) a gi-i makhasokasoi, go so Qur-an a Susula-an."},{"id":88,"translation":"88. Dingka phakaotunga so (kai­lai o) dowa Matangka ko nganin a piyakisawitan Ami oto a pishoson, ko saba-ad kiran, go Dingka siran Pumboko-on: Go Paka-inayangka so Gowagowaingka ko Miyamara­tiyaya."},{"id":89,"translation":"89. Go Tharowangka: A Mata­ an! A Sakun so Puphamakaiktiyar, a mapayag,-"},{"id":90,"translation":"90. Lagid o Initoron Ami ko mimbabagibagi,-"},{"id":91,"translation":"91. Siran na biyaloi ran so Qur­'an a di bo dun pira ba-ad."},{"id":92,"translation":"92. Na lbut ko Kadnan Ka, ka Mata-an a isha Ami kiran ndun langon,"},{"id":93,"translation":"93. So Pinggaolola iran."},{"id":94,"translation":"94. Na Payagangka so Sogowan Ruka, go Talikhodingka so manga Pananakoto."},{"id":95,"translation":"95. Mata-an! A Sukami na li­ninding Ami Suka ko gi-i Ruka shosodi,-"},{"id":96,"translation":"96. A siran so puphangumba-al sa rimbang o Allah a Tohan a sal­akao: Na katokawan niran bo."},{"id":97,"translation":"97. Na Sabunsabunar a katawan Nami a Mata-an! A Suka na ipung­gagut a Rarub Ka so gi-i ran Tharo­ on."},{"id":98,"translation":"98. Na Puthasbikun Ka so Podi ko Kadnan Ka, go Pangupud Ka ko Puphamanojiod;"},{"id":99,"translation":"99. Go Showasowatang ka so Kadnan Ka taman sa kapakatalin­goma Ruka o Kapatai."}]},{"id":16,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Phakatalingoma dun so Sogo­wan o Allah: Na di niyo phagalo­kaloki Sukaniyan: Soti Sukaniyan, go Maporo a ka-a awat Iyan ko Ipuphanakoto iran Non!"},{"id":2,"translation":"2. Puphakitoron Niyan ko Ma­laikat so Wahi pho-on sa Sogowan Niyan, ko tao a kabaya Iyan ko manga Oripun Niyan: Sa paki-in­ungka-a niyo a Mata-an naya! A da-a Tohan a salakao Rakun: Na Onoti Yako niyo."},{"id":3,"translation":"3. Inadun Niyan so manga Lan­git a go so Lopa si-i ko bunar: Maporo a ka-a awat lyan ko Ipu­phamanakoto iran Non!"},{"id":4,"translation":"4. Inadun Niyan so Manosiya a pho-on sa Notfa (a ig a phopoyot); na apiya maoto dun na sukaniyan na lampawi a mapayag!"},{"id":5,"translation":"5. Go so manga Ayam na Inadun Niyan noto a ruk iyo: A adun a matatago-on a pangurun (sa tung­gao), go manga pud a osba, go so saba-adon na Pukhakan niyo."},{"id":6,"translation":"6. Go adun a ruk iyo a matatago­on a kataid ko masa a kapukhodala niyo ron, go so masa a kapuphaka­ liyowa niyo ron;"},{"id":7,"translation":"7. Go puphaka-awid ko manga awid iyo a manga pupunud si-i ko Ingud a di kano ron ipuraot o di misabap ko karuguni ko manga gi­nawa: Mata-an! A so Kadnan niyo na titho a mala i Gagao, a Makali­mo-on."},{"id":8,"translation":"8. Go (Inadun Niyan) so manga Koda, go so manga Bigal, go so manga Khimar, ka-an niyo to gi-i Kakhoda-i, go Paramanis (iyo); go Phangadun sa di niyo katawan."},{"id":9,"translation":"9. Na si-i ko Allah so matitho a lalan, na so manga pud (a lalan) na makasisilai; Na o kabaya (o Allah) na Miyatoro kano Niyan ndun lan­gon."},{"id":10,"translation":"10. Sukaniyan so Piyakatoron Niyan pho-on ko Kawang so ig: A Puphakainom kano ron, go pukhi­sabap on so (kapuphakatho o) kayo a mapuphakakan niyo ron (so man­ga Ayam iyo)."},{"id":11,"translation":"11. Pukhisabapon a kapupha­katho a Niyan rukano ko manga Purpuran, go so manga Zaiton, go so manga Qormah, go so manga Anggor, go so pishoson a manga Onga: Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a Karina a ruk o pagtao a Puphamimikiranun niran."},{"id":12,"translation":"12. Na inipagadil lyan rukano so gagawi-i go so daondao; go so Alongan go so Olan (ka-an niyo gi-i kanggona-i); go so manga Bito-on na Phapasiyonot Siran ko Sogowan Niyan: Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga Tanda ko pagtao a punggudaguda­-an iran."},{"id":13,"translation":"13. Go (inipagadil Iyan rukano) so Inadun Niyan rukano ko Lopa a mbidabida so manga waruna niyan: Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a Tanda ko pagtao a Khipakatatadum."},{"id":14,"translation":"14. Na Sukaniyan so inipagadil lyan so Kalodan ka-an kano Pu­phakakan ko Puphakapo-on non a sapo (a suda) a malmuk, go an niyo ron mapuphakagumao so pa­kayan a gi-i niyo to Manditar; go Pukhailaingka so manga Kapal a Puphamangutas on, go angkano gi-i makambabanog ko Kakawasa­ an Niyan, go an kano Makapanala­mat."},{"id":15,"translation":"15. Na Tiyagowan Niyan so Lopa sa manga Palao, ka o ba kano Niyan pukhakoyong; go (tiyagowan Niyan sa) manga Lawasaig go man­ga lalan; ka-an kano makakudug sa ontoI;"},{"id":16,"translation":"16. Go manga padoman; na sa­bap ko manga Bito-on na siran na puphakakudug siran sa ontol."},{"id":17,"translation":"17. Ino so Puphangadun ba lagid o di Phaka-adun? Ino kano di Pha­ nanadum?"},{"id":18,"translation":"18. Na opamagitonga niyo so Limo o Allah, na di niyo dun mai­tong: Mata-an! A so Allah na titho a Manapi, a Makalimo-on."},{"id":19,"translation":"19. Na so Allah i Mata-o ko isosolun niyo, go so ipapayag iyo."},{"id":20,"translation":"20. Na so siran a Pushimba-an niran a salakao ko Allah, na da-a Kha-adun niran a maito bo, ka siran na Puphangumba-alan."},{"id":21,"translation":"21. Ma-atai siran, kuna a ba manga Oyagoyag: Go diran kata­wan o anda-i Kapagoyaga kiran."},{"id":22,"translation":"22. So Tohan niyo na Tohan a isaisa: Na siran a di Mapapara­ tiyaya ko Akhirat, na so manga poso iran na Mo-ongkir, a siran na manga takabor."},{"id":23,"translation":"23. Matatangkud a Mata-an! A so Allah na katawan Niyan so iso­solun niran, go so ipapayag iran: Mata-an! A Sukaniyan na di Niyan khabaya-an so manga takabor."},{"id":24,"translation":"24. Na igira a Pitharo kiran: A antona-a so Initoron o Kadnan niyo? Na Tharo-on niran: A manga iringa a kabokhag o miyanga-o ona!"},{"id":25,"translation":"25. Ka kagiya a kha-awidan nir­an so manga dosa iran a tarotop ko Alongan a Qiyamah, go so (lagid o) manga dosa o siran a Pukhadadag iran sabap ko di Kata-o. Tanodan, ka miyakaratarata so kha-awidan niran!"},{"id":26,"translation":"26. Sabunar a miyagantangan sa marata so miya-ona an niran: Na diniyongkat o Allah so manga ona­yan o manga Walai ran, na mini­ robar kiran so atup ko kaporowan niran; go miyatalingoma siran o siksa sa da-a katawi ran non."},{"id":27,"translation":"27. Oriyan niyan na diyamanun Niyan siran ko Alongan a Qiyamah, go Tharo-on Niyan: Anda dun so ini puririmbang iyo Rakun, a so da kano pagayonayon sa makapantag kiran? Tharo-on o siran a piyamu­gan ko Kata-o: A Mata-an! A so kadiyaman sa Alongan na-i go so marata na si-i ko da Pamaratiyaya,-"},{"id":28,"translation":"28. Siran na thanganun siran o manga Malaikat a ma-a aniyaya iran so manga ginawa iran. Na ma­ kaphasiyonot siran (sa Matharo iran a:) Kuna a ba kami gi-i nggo­laola sa marata. (na Tharo-on kiran a:) Owai na, Mata-an! A so Allah na katawan Niyan so gi-i niyo nggo­laola-an;"},{"id":29,"translation":"29. Na solud kano ko manga pinto o Naraka Jahannam, sa ma­kakal kano ron ndun. Na miyakar­atarata dun a darpa o manga takabor."},{"id":30,"translation":"30. Na Pitharo ko siran a Miya­ mananggila (ko marata): A antona­ a so Initoron o Kadnan Niyo? Na Pitharo iran: A mapiya. Adun a bagiyan o siran a Miphipiyapiya sangkai a doniya a mapiya, na ma­tatangkud a so Ingud a Maori i taralbi a mapiya, na miyakapiya­ piya dun a Ingud o Miyamananggi­la,-"},{"id":31,"translation":"31. Manga Sorga a tatap a Pha­ makasolud siran non: Puphaman­ gondas ko kababa-an Niyan so manga Lawasaig: Khakowa iran ro-o so nganin a kabaya iran: Lagid aya man a imbalas o Allah ko Miyamananggila,-"},{"id":32,"translation":"32. Siran na thanganun siran o manga Malaikat a phipiyapiya sir­an, sa gi-i ran Tharo-on: A Kalilin­tad a si-i Rukano; solud kano ko Sorga, sabap ko Kiyapagamal iyo (sa mapiya)."},{"id":33,"translation":"33. Ba adun a punayaon niran a rowar ko kapakatalingoma kiran o manga Malaikat, o di na so kapa­katalingoma o Sogowan o Kadnan Ka? Lagid aya man a Pinggolaola o siran a miya-ona an niran. Na da siran salimboti o Allah: Na ogaid na siran i Pushalimbot ko manga gina­wa iran."},{"id":34,"translation":"34. Na miyasogat siran o manga rarata ko Pinggalubuk iran, go kiyalikopan siran o piyamagompat iran (a siksa)."},{"id":35,"translation":"35. Na Pitharo o siran a Miya­ manakoto: A o kabaya o Allah, na da-a Masimbami a salakao Ruka­ niyan a maito bo- sukami a go so manga lokus ami,- go da-a misapar ami a salakao (ko inisapar lyan) a maito bo. Lagid aya man a Pinggo­laola o siran a miya-ona an niran. Na ba adun a Paliyogat ko manga Sogo a rowar ko Kapamakasampai (o Sogowan o Allah) a mapayag?"},{"id":36,"translation":"36. Na Sabunsabunar a Siyogo­ wan Ami so oman i pagtao sa Sogo (a Puphamakalangkapun Niran a:) Showasowata niyo so Allah, go pa­ kawatani niyo so Tagot: Na adun a pud kiran a tao a Tiyoro o Allah, go adun a pud kiran a tao a miyatang­ kudon so kadadag. Na lalakao kano ko Lopa, na pagilailaya niyo o An­tona-a imiyambutad o kiy akiran ko piyamakambokhag iran (so manga Sogo o Allah)."},{"id":37,"translation":"37. Apiya i Kapanamaringka sa Katoro iran, na Mata-an! A so Al­lah na di Niyan Thoro-on so tao a ndadagun Niya, go dadun a mama­katabang kiran."},{"id":38,"translation":"38. Na Mishapa siran ko Allah a Pithamanan o manga Sapa iran, sa di Pagoyagun o Allah so tao a Phatai: Owai na, diyandi Iyan naya a matatangkud: Na ogaid na so kadakulan ko manga Manosiya na di ran katawan."},{"id":39,"translation":"39. Ka-an Niyan kiran mapayag so di iran phagayonayonan, go an Katokawi o siran a da Pamara­tiyaya a Mata-an! A siran na miya­ baloi siran a manga bokhag."},{"id":40,"translation":"40. Aya bo a Putharo-on Nami ko apiya antona-a igira-a kabaya Ami a Kapagaduna Mi ron, na so Katharo Ami ron ko: Kon, na Ma­ adun."},{"id":41,"translation":"41. Na so siran a miyamanogalin sa Ingud makapantag ko Allah ko oriyan o Kiyapangarasi-i kiran,- na Pakaphagingudun Ami siran ndun ko doniya sa mapiya; na matatang­ kud a so balas ko Akhirat i lubi a mala. o siran na katawi ran!"},{"id":42,"translation":"42. Siran so Miphapantang, go so bo so Kadnan niran i sasarigan iran."},{"id":43,"translation":"43. Na da-a Siyogo Ami ko Miya-ona an Ka (Ya Muhammad) a rowar sa manga Mama, a Phagi­lahaman Nami Siran: Na isha-an niyo ko adun a Sabot iyan o Sukano na di niyo katawi."},{"id":44,"translation":"44. Rakhus o manga rarayag a karina go so manga Kitab; na In­itoron Ami Ruka so Qur-an ka-an Ka mapagosai ko manga Manosiya so Initoron kiran, go an niran Ma­puphamimikiran."},{"id":45,"translation":"45. Ba sasarig so siran a Miya­ magantangan ko manga rarata sa di siran landungun o Allah ko Lopa, odi na di siran matalingoma o siksa sa di ran mai-inungka?-"},{"id":46,"translation":"46. Odi na di Niyan siran siksa­ an ko gi-i ran kashorombaling, a di siran makapalagoi?-"},{"id":47,"translation":"47. Odi na di Niyan siran siksa­-an sa mashaginton a ma-aluk siran­ na Mata-an! A so Kadnan niyo na tanto a Masalinggagao, a Makali­ mo-on."},{"id":48,"translation":"48. Ba iran nda mailai so lango­wan taman a Inadun o Allah, a gi-i murombaromba so manga along iyan, ko manga kawanan a go man­ga diyowang, a Mangangalimbaba­-an ko Allah, a Phapasiyonot siran?"},{"id":49,"translation":"49. Na Pushojiod ko Allah so matatago ko manga Langit go so matatago ko Lopa, a Baraniyawa, go so (pun) so manga Malaikat: A Siran na di Siran phanakabor."},{"id":50,"translation":"50. lka-aluk Iran so Kadnan nir­an a kaporowan Niran, go Inggo­golalan Niran so Sogowan Kiran."},{"id":51,"translation":"51. Na Pitharo o Allah: Adi kano khowa sa dowa a Tohan: Sukaniyan bo i Tohan a isa isa: Na Sakun bo i kalukun niyo."},{"id":52,"translation":"52. Na ruk lyan so matatago ko manga Langit go so Lopa, go ruk lyan so Agama a tatap: Ba adun a salakao ko Allah a ikhaluk iyo?"},{"id":53,"translation":"53. Na langowan taman a ka­ piya-an niyo na pho-on ko Allah: Oriyan niyan na igira-a minisogat rukano so morala, na Sukaniyan bo i khagoraok iyo;"},{"id":54,"translation":"54. Oriyan noto na igira-a piyo­kas lyan rukano so morala, na sa maoto na so isa rukano ka sagor­ompong na Phurimbangun niran so Kadnan niran-"},{"id":55,"translation":"55. Ka Phagongkirun niran so inibugai Ami kiran! Na sawiti niyo (dun) so Kaoyagoyag; ka katoka­wan niyo bo!"},{"id":56,"translation":"56. Na Pushunggayan niran so da-a manga mulung iyan sa Kipan­tag ko inibugai Ami kiran! lbut ko Allah, ka Mata-an a ipagisha ruka­no dun so inipangangkob iyo (ko Allah)."},{"id":57,"translation":"57. Na Ipushunggai ran a ruk o Allah so manga Wata a Babai!- Soti Sukaniyan!- Go (lpushunggai ran a) ruk iran so matotomo iran (a manga Wata a Mama)!"},{"id":58,"translation":"58. Na igira-a Miyapanothol ko isa kiran a (Mimbawata sa) Babai, na makarimung a paras iyan, a su­kaniyan na tanto a Makamboboko!"},{"id":59,"translation":"59. Puphaguma ko pagtao, po-on ko marata a Miyapanothol on! (Sa pukhadowadowa-an o) ino phana­ gotiyapun niyan sa ka-a ya-an, odi na baniyan ndun lubungun ko Lopa (a bibiyag)? tanodan, ka sayana a marata so Ipukhokom iran."},{"id":60,"translation":"60. Ruk o siran adi Mapapara­tiyaya ko Akhirat, so ibarat a mar­ata: Na ruk o Allah so ibarat a Maporo: Na Sukaniyan so Maba­gur, a Maongangun."},{"id":61,"translation":"61. Na o siksa-a o Allah so man­ga Manosiya sabap ko Kiyandaro­waka iran, na da-a lamba-a Niyan ko liyawao o Lopa a Baraniyawa: Na ogaid na pakalalanatun Niyan siran sa taman ko ta-alik a mapu­punto: Na amai ka makatalingoma so ta-alik kiran, na di ran ndun misundod sa isa ka oras, go diran kanggaga-anan."},{"id":62,"translation":"62. Na lpushunggai ran a ruk o Allah so ipukhagowad iran (a man­ga Wata a Babai). go iphuropa o manga dila iran so kabokhag: Sa Mata-an! A siran i Khiruk ko ma­piya: Matatangkud a Mata-an! A ruk iran so Naraka, go Mata-an! A siran na indarainon siran!"},{"id":63,"translation":"63. lbut ko Allah, ka Sabunsabu­nar a Siyogowan Ami so manga pagtao a Miya-ona an Ka (Ya Mu­hammad): na pipharasan kiran o Shaitan so manga Galubuk iran: Na Sukaniyan i Panarigan niran sa Alongan nai, go adun a bagiyan niran a siksa a Malipudus."},{"id":64,"translation":"64. Na aya bo a Kinitoronun Nami Ruka ko Kitab na-an Ka kiran mapayag so da iran pagayo­nayoni, go Torowan go Limo ko pagtao a Mapaparatiyaya."},{"id":65,"translation":"65. Na so Allah na piyakatoron Niyan a pho-on ko kawang so ig, na ini-oyag lyan noto ko Lopa ko ori­yan o kiyapatai niyan: Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a Tanda ko pagtao a Puphamamaki­nugun iran."},{"id":66,"translation":"66. Na Mata-an! a adun a mata­tago ko manga Ayam a titho a undao rukano. Puphakainomun Nami sukano ko matatago ko man­ga tiyan niyan, a puphakapo-on ko pagulutan o nadis a go so rogo, a gatas a lombos, a malbod lino-on o puphamanginom."},{"id":67,"translation":"67. Na so manga Onga Qormah go manga Inab, na puphakamba-al kano ron sa Pakaburug go pagupur a mapiya: Mata-an! A adun a ma­tatago ro-o man a titho a Tanda ko pagtao a Punggudaguda-an niran"},{"id":68,"translation":"68. Na ini Ilaham o Kadnan Ka ko Tamaing: A mba-al ka ko manga Palao sa manga Walai, go so manga kayo, go so puphanagombalain nir­an;"},{"id":69,"translation":"69. Oriyan niyan na kangka ko oman i manga Onga, na okit ka ko manga lalan o Kadnan ka: A da-a manga gigimbura iyan. Adun a pu­ phakagumao a puphakapo-on ko manga tiyan niyan a inomun a mbi­ dabida so manga waruna niyan, a kadadaluman sa bolong o manga Manosiya: Mata-an! A adun a ma­ tatago saya man a titho a Tanda ko pagtao a Puphamimikiran non."},{"id":70,"translation":"70. Na so Allah i Miyadun ruka­no oriyan niyan na thanganun kano Niyan; na so saba-ad rukano na tao a phakandodun ko tanto a marata a butad ko Kapaginutao (a bongao), ka-an da-a katawi niyan a maito bo ko andang a katawan niyan: Mata­ an! A so Allah na Mata-o, a Gaos."},{"id":71,"translation":"71. Na so Allah na inilubi Niyan so saba-ad rukano ko saba-ad si-i ko riskhi: Na da ko siran a piyama­kalubi i ba iran bugan so riskhi kiran ko mipapa-ar o manga tangan niran (a manga Oripun), na siran na makapulagilagid siran non. Ba so Limo o Allah i shangka-an niran?"},{"id":72,"translation":"72. Na so Allah na singgayan kano Niyan sa manga Karoma a pud ko manga ginawa niyo, go singgayan kano Niyan, a pho-on ko manga Karoma niyo sa manga Wata go manga Apo, go Riniskhi­ yan kano Niyan ko manga pipiya: Ba so ribat i Phamaratiyaya-an niran, na so Limo o Allah na siran na Pagongkirun niran?-"},{"id":73,"translation":"73. Na Pushimba-an niran a sal­akao ko Allah,- so da-a mipapa-ar iyan a Riskhi kiran, a pho-on ko manga Langit a go so Lopa a maito bo, go da-a khagaga iran."},{"id":74,"translation":"74. Na di kano phangumba-al sa manga ibarat o Allah: Mata-an! A so Allah i Mata-o, na sukano idi manga Tata-o."},{"id":75,"translation":"75. Mimba-al so Allah sa ibarat: A Oripun, a mipapa-ar, a da-a khagaga niyan a maito bo; a go tao a bigan Nami sukaniyan sa pagupur a mapiya a pho-on Ruka­mi, na Sukaniyan na Puphamumu­gai ron, sa masolun a go mapayag: Ba siran makaphagishan? So lan­gowan o Podi na ruk o Allah! Kuna ka so kadakulan kiran na di manga Tata-o."},{"id":76,"translation":"76. Go mimba-al so Allah sa ibarat a dowa Mama: So isa kiran na omao, a da-a khagaga niyan a maito bo; go sukaniyan na ikariri­kor o khirukon; apiya anda niyan pakasangora sukaniyan, na da-a khitalingoma niyan a mapiya: Ba makaphagishan sukaniyan a go so tao a Pushogo ko ontol, a sukani­yan na komukudug sa lalan a maka­ o ontol?"},{"id":77,"translation":"77. Na ruk o Allah so misosolun ko manga Langit a go so Lopa. Na da ko okit o Bangkit inonta na lagid bo o sapuruk Mata, odi na lawan ro-o sa kaga-an: Mata-an! A so Allah na si-i ko langowan taman na Gaos lyan."},{"id":78,"translation":"78. Na so Allah na piyakaliyo kano Niyan pho-on ko manga Ti­yan o manga Ina iyo a da-a Kata­wan niyo a maito bo; go Inadun Niyan rukano so kanug go so man­ga kailai go so manga poso: Ka-an kano Makapanalamat (ko Allah)."},{"id":79,"translation":"79. Ba iran nda mailai so manga Papanok, a libod kiran a kapupha­ kalantap iran si-i ko solud o kawang? A da-a makatatayong kiran a rowar ko Allah. Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga Tanda ko pagtao a Khipapara­tiyaya."},{"id":80,"translation":"80. Na so Allah na Inadun Niyan rukano so manga Walai niyo a \nka­duna; go Inadun Niyan rukano so manga kobal o manga Ayam, a manga Walai, a ka-a khapan kano ron ko Alongan a gi-i niyo katho­togalin, go so Alongan a kagugunuk iyo; go (Inadun Niyan rukano) so manga bombol o Bilibili, go so man­ga bombol o Onta, go so manga bombol o Kambing, a kasangka­pan, go pagigimo taman ko masa (a kakharata iyan)."},{"id":81,"translation":"81. Na so Allah na smggayan kano Niyan ko Inadun Niyan sa manga along (a sironga); go singga­ yan kano Niyan ko manga Palao sa manga Liyang (a lindonga); go sing­gayan kano Niyan sa manga nditar­un a makarurunding rukano ko mayao, go manga nditarun a ma­karurunding rukano ko goma-an o ridowai niyo. Giyaya man i ka­ putharotopa Niyan ko Limo Iyan rukano, ka-an kano makashalimbo­ tawan (si-i Rukaniyan)."},{"id":82,"translation":"82. Na o talikhod siran, na aya bo a Paliyogat Ruka na so Kapa­ makasampai (o Sogowan Ruka) a mapayag."},{"id":83,"translation":"83. Kikilala-an niran so Limo o Allah; oriyan niyan na Phagongkir­un niran bo sukaniyan; na so kada­kulan kiran na manga Kapir."},{"id":84,"translation":"84. Na (Pakisabotingka) so Alon­gan a pakatindugan Nami so oman i pagtao sa saksi (a so Nabi ran): Oriyan niyan na di kabugan sa idin so da Pamaratiyaya, go di siran pakapamangunin sa rila."},{"id":85,"translation":"85. Go amai ka kasandungan o siran a da Pamaginontolan so siksa, na di kiran ndun pakakhapun, go di kiran ta-alikun."},{"id":86,"translation":"86. Na amai ka kasandungan o siran a Miyamanakoto so ini Pa­manakoto iran (ko Allah), na Tharo-on niran: Kadnan nami! Sir­an naya so ini Pamanakoto ami, a siran so Sinimba mi a salakao Ruka. Na salawada-an niran siran a Katharo: Mata-an! A sukano na titho a manga bokhag!"},{"id":87,"translation":"87. Na mapalad iran ko Allah sa Alongan noto so Kambayorantang; go doratun siran o Piyangumba­ alan niran a kabokhag."},{"id":88,"translation":"88. Siran a Miyamangongkir go miyangalang ko lalan ko Allah- na pagomanan Nami siran sa siksa a lawan ko siksa, sabap ko kiyapami­ nasa iran;"},{"id":89,"translation":"89. Na (pakisabotingka) so Alon­gan a pakatindugan Nami so oman i pagtao sa saksi kiran, a pud ko manga ginawa iran: Go pakatalin­ goma-an Nami Suka (Ya Muhammad) a saksi ko siran naya: Na Piyakatoron Ami Ruka so Kitab a osayan ko langowan taman, go \nTor­owan, go Limo, go Tothol a mapiya ko Mimbabayorantang (ko Allah)."},{"id":90,"translation":"90. Mata-an! A so Allah na Iso­sogo Iyan so kaontol, go so ka­phiyapiya , \ngo so kabugi ko tonganai, go isasapar Iyan so paka­ sisingai, go so marata, go so kapan­ganiyaya: Iphagundao Niyan rukano ka-an kano makatatadum."},{"id":91,"translation":"91. Na tomanun niyo so diyandi o Allah igira-a Miyakindiyandi kano, go di niyo mbarungkasa so manga sapa ko oriyan o kiyatanto niyan; a Sabunar a biyaloi niyo so Allah a saksi rukano; Mata-an! A so Allah na katawan Niyan so gi-i niyo nggolaola-an."},{"id":92,"translation":"92. Na di niyo pagiringi so Babai a kiyakasiyan so tinikur iyan ko oriyan o kinikibud iyan sa manga kanggolgol. Sa mabaloi niyo so manga sapa iyo a limpangan ko ndolondolonan niyo, sa kabaloi o isa a pagtao a Sukaniyan i madakul adi so isa a pagtao: Giyabo a ki­ puthupungun rukano ron o Allah; na Mata-an a phagosa-in Niyan rukano dun ko Alongan a Qiyamah so sukano na di kano ron phagayo­nayon."},{"id":93,"translation":"93. Na o kabaya o Allah, na Mata-an a khabaloi kano Niyan ko okit a isa: Na ogaid na ndadagun Niyan so tao a kabaya Iyan, go Thoro-on Niyan so tao a kabaya lyan: Na Mata-an a ipagisha ruka­no dun so Pinggolaola niyo."},{"id":94,"translation":"94. Na di niyo mbaloya so manga sapa iyo, a limpangan ko ndolondo­lonan niyo, ka midolas so parapara ko oriyan o kiyapakabukun niyan, go kata-aman niyo so marata sabap ko kiya-alangi niyo ko lalan ko Allah, go makambagiyan kano sa siksa a lubi a mala."},{"id":95,"translation":"95. Na di niyo phamasa-an so diyandi o Allah sa arga a maito: Mata-an dun a so shisi-i ko Allah na giyoto i tomo rukano, o sukano na katawi niyo."},{"id":96,"translation":"96. So shisi-i rukano na khada: Na so shisi-i ko Allah na kakal. Na Mata-an a imbalas Ami dun, ko siran a miphapantang, so balas kir­an si-i ko mapiya ko Pinggolaola Iran."},{"id":97,"translation":"97. Sadun sa nggalubuk sa ma­piya, a Mama odi na Babai, a suka­ niyan na Mapaparatiyaya, na Mata­ an a Pakapaginutaon Nami dun sukaniyan sa Kapaginutao a ma­piya, go Mata-an a ibalas Ami kiran ndun so balas kiran si-i ko mapiya ko Pinggolaola iran."},{"id":98,"translation":"98. Na igira-a mbatiya-an ka so Qur-an, na lindong Ka ko Allah po­on ko Shaitan a Phuradiyamun."},{"id":99,"translation":"99. Mata-an! A sukaniyan na da­ a mapukhapa-ar iyan ko siran a \nMiyamaratiyaya a so bo so Kadnan mran i sasangan iran."},{"id":100,"translation":"100. Aya bo a adun a mapukha­ pa-ar iyan non, na si-i ko siran a Puphamangonot rukaniyan go so siran a Puphamanakoto ko Allah."},{"id":101,"translation":"101. Na igira-a adun a ini sambi Ami a isa a Ayat ko darpa o isa Ayat,- a so Allah i Mata-o ko lputhoron Niyan,- na Tharo-on nir­an: A Suka dun (Ya Muhammad) i Puphangumba-al: Kuna, ka so ka­dakulan kiran na di manga Tata-o."},{"id":102,"translation":"102. Tharowangka: A Initoron Sukaniyan o (Jibril a) Niyawa Soti a pho-on ko Kadnan Ka a bunar, ka-an thakna so (poso o) siran a Miyamaratiyaya, go Torowan go Tothol a mapiya ko Mimbabayor­antang (ko Allah)."},{"id":103,"translation":"103. Na Sabunsabunar a kata­wan Nami a Mata-an! A siran na gi-i ran Tharo-on: A matagon naya \nipuphangu ndao a Manosiya . (Pitharo o Allah a:) so basa a so ipuphangambir iran non na ino a Adiyami, na giya Qur-an naya na basa Arab, a mapayag."},{"id":104,"translation":"104. Mata-an! A so siran a di Mapaparatiyaya ko manga Ayat o Allah,-na disiran Thoro-on o Allah, go adun a bagiyan niran a siksa a Malipudus."},{"id":105,"translation":"105. Aya bo a Puphangumba-al ko kabokhag na so siran a di \nMa­paparatiyaya ko manga Ayat o \nAl­lah: Na siran man na siran i manga bokhag!"},{"id":106,"translation":"106. Sadun sa tao o Ongkirun niyan so Allah ko oriyan o Kiyapar­atiyaya niyan,- inonta so tao a miyatugul, a so poso iyan na thata­kna ko Paratiyaya-na ogaid na sadun sa maliwanag sa ginawa niyan so Kaongkir,- na si-i kiran so rar­angit a pho-on ko Allah, go adun a bagiyan niran a siksa a lubi a mala."},{"id":107,"translation":"107. Giyoto man na sabap sa Mata-an! a siran na miyatomo iran so Kaoyagoyag ko doniya a di so Akhirat: Na Mata-an! A so Allah na di Niyan Thoro-on so Pagtao a da Pamaratiyaya."},{"id":108,"translation":"108. Siran man so Piyatri o Allah so manga poso iran, go so kanug iran, go so manga kailai ran; na siran man na siran so khikalilipat."},{"id":109,"translation":"109. Matatangkud a Mata-an! A siran na siran so manga logi ko Akhirat."},{"id":110,"translation":"110. Oriyan niyan na Mata-an! A so Kadnan Ka,- makapantag ko siran a Miyamagoyag ko oriyan o kiyapangarasi-i kiran,- oriyan niyan na Miphurang siran go Miphantang siran,- na Mata-an! A so Kadnan Ka, ko oriyan naya na titho a Man­api, a Makalimo-on."},{"id":111,"translation":"111. (Pakisabotingka:) So Alon­gan a makatalingoma so oman i ginawa na domaowa sa linding iyan sa ginawa niyan, go itoman sa taro­top ko oman i ginawa so Miyang­ galubuk iyan, a siran na di siran kasalimbotan."},{"id":112,"translation":"112. Na mimba-al so Allah sa ibarat: A ingud a miyabaloi a Lo­milintad, a thatakna, Puphakatalin­goma -on so pagupur on a moramora a puphaka po-o n ko mbalabala a darpa: Na Inongkir iyan so manga Limo o Allah: Na piyakita-aman non o Allah so kini­ kolobon o kaor go so kaluk sabap ko siyowa iran."},{"id":113,"translation":"113. Na Sabunsabunar a adun a miyakaoma kiran a Sogo a pud kiran, na Piyakambokhag iran Su­kaniyan; na miyadansal siran o sik­sa a siran na kapapantagan a manga Darowaka."},{"id":114,"translation":"114. Na kangkano ko ini Pagu­pur rukano o Allah a halal a ma­piya; go Panalamat kano ko Limo o Allah, o sukano na aya niyo bo Pushowasowatun."},{"id":115,"translation":"115. Aya dun a inisapar lyan rukano na so miyatai (a da masom­bali), go so rogo (a tomiyoga) go so sapo a Baboi, go so ini Panambai ko salakao ko Allah: Na sa tao a Ka­sungutan, a kuna a ba pangangako­wala, go kuna a ba Pumamalawani,­ na Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":116,"translation":"116. Na di niyo Putharowa ko kiphuropa-an non o manga dila iyo ko kabokhag,- a giya-i na halal, go giyaya na haram, ka khiyangkob iyo ko Allah so kabokhag. Mata-an! A siran a iphagangkob iran ko Al­lah so kabokhag, na di siran pha­makasulang sa maliwanag."},{"id":117,"translation":"117. Khasawitan niran sa maito (ko doniya); na adun a bagiyan niran a siksa a malipudus."},{"id":118,"translation":"118. Na si-i Ami bo inisapar ko manga Yahodi so Piyanothol Ami Ruka gowani: Na da Ami siran salimboti, na ogaid na siran i push­alimbot ko manga ginawa iran."},{"id":119,"translation":"119. Oriyan niyan na Mata-an! A so Kadnan Ka,- si-i ko siran a miyakanggalubuk siran sa marata sabap ko kada-a mulung, oriyan niyan na Mithaobat siran ko oriyan noto go Miphiyapiya siran,- na Mata-an! A so Kadnan Ka ko ori­yan naya, na tanto a Manapi, a Makalimo-on."},{"id":120,"translation":"120. Mata-an! A so Ibrahim na miyabaloi a ladiyawan, a Puphan­ gongonotan ko Allah, a tomataliya­dok ko bunar, go da mapud ko manga Pananakoto:"},{"id":121,"translation":"121. Mananalamat ko manga Limo o Allah, Pinili lyan, go Ping­gonana-o Niyan Sukaniyan ko lalan a maka-o ontol."},{"id":122,"translation":"122. Go bigan Nami Sukaniyan si-i ko doniya sa mapiya, go Mata­an! A si-i ko Akhirat na pud dun ko manga Bilangatao."},{"id":123,"translation":"123. Oriyan niyan na ini Ilaham Ami Ruka (Ya Muhammad): A Ku­dugangka so okit o Ibrahim a sha­ salimbotawan, go da mapud ko manga Mosrikh."},{"id":124,"translation":"124. Aya bo a Piyaliyogatan (ko Kapumasla-a) ko Sapto na so siran a da-on pagayonayon; na Mata-an! A so Kadnan Ka na Khokomun Niyan siran ndun ko Alongan a Qiyamah, ko da iran pagayonayoni."},{"id":125,"translation":"125. Panolonun Ka so lalan o Kadnan Ka sa nggolalan ko Ongan­gun go so undao a mapiya; go dao­ wa-an Ka kiran so lubi a mapiya; Mata-an! A so Kadnan Ka na Su­kaniyan i Mata-o ko tao a somini­lai, pho-on ko lalan Rukaniyan, go Sukaniyan i Mata-o ko Miyaman­gudug ko ontol."},{"id":126,"translation":"126. Na o shaop kano, na saop kano sa so lagid o inikidiya rukanoto: Na lbut o Shabar kano, na Mata-an a giyoto i mapiya a bagi­yan o miyamakasabar."},{"id":127,"translation":"127. Na Shabar Ka, na di ka phakasabar inonta a sabap ko Al­lah; na Dingka siran Pumboko-on: Go di nggagutun a Rarub Ka so Kapuphagantangan niran sa mara­ta."},{"id":128,"translation":"128. Mata-an! A so Allah na babid o siran a Miayamananggila, go so siran a Miphipiyapiya."}]},{"id":17,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Soti so (Allah a) Piyakalalakao Niyan so Oripun Niyan (a Muham­mad) ko Kagagawi-i pho-on ko Masjidil Al-Haram si-i ko Masjidil Al-Aqsa, so piyakandakulan Nami sa mapiya so muliliyota-on,- ka Phakaila-in Nami Sukaniyan ko manga Tanda Ami: Mata-an! A so Allah so Puphakanug, a Puphakai­lai."},{"id":2,"translation":"2. Na inibugai Ami ko Musa so Kitab, go biyaloi Ami Sukaniyan a Torowan ko manga Moriyatao o Israil,- (Pitharo Ami a:) Da-a kho­wa-an niyo a salakao Rakun a sa­ sangan."},{"id":3,"translation":"3. (Hai) Kiyababadan ko tao a iyoran Nami a pud o Nuh (ko Ka­pal)! Mata-an! A so Nuh na aya butad lyan na Oripun, a Mananalamat."},{"id":4,"translation":"4. Na Piyakitokawan Nami ko manga Moriyatao o Israil si-i ko Kitab, a Mata-an a phaminasa kano dun ko Lopa sa makadowa, go Mata-an a phangarasi kano dun sa kapangarasi a mala!"},{"id":5,"translation":"5. Na amai ka makaoma so diyandi a paganai sa dowa oto, na pakipangarasiyan Nami sukano ko manga Oripun Nami a adun a bagur iyan a mitataralo: Na pakaphaga­ shoga-an niran so pagulutulutan o manga walai; na miyabaloi a diyan­ di a mapunggolaola."},{"id":6,"translation":"6. Oriyan niyan na ikasoi Yami rukano so kapupugusa kiran: Go bugan Nami sukano sa manga ta­mok (a madakul), go manga Wata, go balowin Nami sukano a madakul a tao."},{"id":7,"translation":"7. (Na Pitharo Ami a:) o phiya­piya kano, na miyakaphiyapiya kano sa ruk o ginawa niyo; na o mbinasa kano, na ruk o ginawa niyo. Na amai ka makaoma so diyandi a mori, (na Pakapangarasin Nami siran), ka-an niran mapakar­ imung so manga Paras iyo, go an siran makasolud ko Masjid (al­ Aqsa) lagid o kiyapakasolud iran non ko paganai a kiya-okitan, go an niran mabinasa so miyamugus sa mala a Kapaminasa."},{"id":8,"translation":"8. Masikun so Kadnan niyo na lkalimo kano Niyan; na o kasoi kano (Maminasa), na ikasoi Ami (so siksa rukano): Na ini sunggai Ami so Naraka Jahannam a thar­ ongkowan ko Miyamangonkir."},{"id":9,"translation":"9. Mata-an! A giyangkai a Qur­-an na Phakatoro ko Sukaniyan a lubi a matitho, go Puphanotholun Niyan ko Miyamaratiyaya a siran so Minggagalubuk ko manga pi­ piya, a Mata-an! A adun a bagiyan niran a balas, a lubi a mala;"},{"id":10,"translation":"10. Na Mata-an! A siran a di Mapaparatiyaya ko Akhirat, na mithiyagar Kami sa bagiyan niran a siksa a Malipudus."},{"id":11,"translation":"11. Na Puphangunin o Manosiya so marata (igira-a pukhararangitan) lagid o kapuphanguniya niyan ko mapiya, na tatap a so Manosiya na ga-angga-anun."},{"id":12,"translation":"12. Na biyaloi Ami so Gagawi-i a go so Daondao a dowa Tanda: Na piyakasalum Ami so Tanda a Ga­ gawi-i, na biyaloi Ami so Tanda o Daondao a Masindao; ka-an kano gi-i makambabanog sa riskhi a pho­-on ko Kadnan niyo, go a niyo ka­ tokawi so bilangan o manga ragon, go so itongan: Na so langowan taman na piyagosai Ami sukaniyan sa marayag a kapagosai."},{"id":13,"translation":"13. Na oman i Manosiya na in­ itambud Ami ron so sorat o Amal iyan si-i ko lig iyan: Na pakaguma­ on Nami ron sa Alongan a Qiyamah a sorat a masangat iyan a maka­ kayat."},{"id":14,"translation":"14. (Tharo-on non a:) Batiya-an­g ka so sorat ka: Makatatarotop so ginawangka sa Alongan na-i a pha­magitong ruka."},{"id":15,"translation":"15. Sa dun sa komudug ko ontol, na phakakudug ko ontol sa ruk bo a ginawa niyan: Na sa dun sa somilai, na phakasilai sa rombo phakatana: Na di kha-awidan o baradosa so dosa o pud iyan: Na di Kami pha­niksa taman sa di Kami Makasogo sa Sogo."},{"id":16,"translation":"16. Na igira-a kabaya Ami a kabinasa Ami ko Phagingud, na Sogo-on Nami so manga Nakoda rukaniyan (a Nggolalan ko manga Rasul) na ndarowaka siran ro-o; na mapatoton so Katharo (a siksa): Na binasa-an Nami sukaniyan sa taro­ top a kabinasa."},{"id":17,"translation":"17. Na madakul a bininasa Mi ko manga pagtao a miya-oriyan o Nuh! Na makatatarotop so Kad nan Ka si-i ko manga dosa o manga Oripun Niyan a Kaip a Puphakailai."},{"id":18,"translation":"18. Sadun sa aya butad iyan na kabaya iyan so maga-an, na nggaga­ anan Nami ron si-i (sa doniya) so khabaya-an Nami si-i ko tao a ka­ baya Ami: Oriyan niyan na isunggai Ami a ruk iyan so Naraka Jahan­nam: A phakasoludon a kapapa­ awingan, a mibobowang."},{"id":19,"translation":"19. Na sadun sa kabaya iyan so Akhira t , go Panamaran niyan nggalubuk so Punggalubukun ru­kaniyan, a sukaniyan na Mapara­ tiyaya,- na siran man na miyabaloi so galubuk iran a tatarima-an."},{"id":20,"translation":"20. Oman i isa na pumbugan Nami so siran na-i go so siran naya, ko Pamumugayan o Kadnan Ka: Na da ko butad o Pamumugayan o Kadnan Ka iba kharun."},{"id":21,"translation":"21. Pamimikiranangka o anda­ manaya i kiyapakalu bi Ami ko saba-ad kiran ko saba-ad; na mata­ tangkud a so Akhirat i lubi a mala a kiyapakaphapangkata go lubi a mala a kiyapakapululubiya."},{"id":22,"translation":"22. Di Ka Phangumba-al sa pud o Allah a Tohan a salakao; ka makaoshad Ka a kapapa-awingan, a misisili."},{"id":23,"translation":"23. Na ini Paliyogat o Kadnan Ka a da-a Pushowasowata niyo a inonta Sukaniyan, go (Phiyapiya i niyo) so mbala a Lokus sa sampor­ na a kaphiyapiya. Na o raota ko kamamasa-i Ruka so Kalokus o isa sa dowa oto, odi na tanan siran, na Dingka kiran Putharowa i khari­morung Ako, go Dingka siran phur­arasunga, go Tharowangka kiran so Katharo a Kapaga-adat."},{"id":24,"translation":"24. Go pakainayangka kiran so gowagowai ko Kapangalimbaba-an, pho-on ko Kalimo, go Tharowangka: A Kadnan Ko! Kalimo-on Ka Siran lagid o Kiyapagoyagoyaga iran Ra­ kun ko kaito Akun."},{"id":25,"translation":"25. So Kadnan myo i lubi a Mata-o ko nganin a shisi-i ko man­ga ginawa niyo: o mabaloi kano a manga Bilangatao, na Mata-an! a Sukaniyan na tatap a Manapi ko manga barataobat."},{"id":26,"translation":"26. Na bugan Ka ko tonganai so kabunar iyan, go so Miskin, go so Gi-i Mulayalayag makakhakadiat a miya kawang sa Lalan. Go di Ka phamagola sa kapulaga."},{"id":27,"translation":"27. Mata-an! A so manga taola­ an na miyabaloi siran a manga Pa­ gari o manga Shaitan; na aya butad o Shaitan na Mo-ongkir ko Kadnan Niyan."},{"id":28,"translation":"28. Na o Thalikhodingka siran sa kambabanog sa Limo a pho-on ko Kadnan Ka, a nanayaon Ka suka­ niyan, na Tharowangka kiran: So Katharo a mainai."},{"id":29,"translation":"29. Go Dingka mbaloya so Li­mangka a mitatambud ko lig Ka, go Dingka mbukara sukaniyan sa taro­top a kabukar, ka makaoshad Ka a kapapa-awingan, a kiyawiswisan."},{"id":30,"translation":"30. Mata-an! A So Kadnan Ka na puphakalowagun Niyan so Pa­gupur si-i ko tao a kabaya lyan, go puphakasimpitun Niyan. Mata-an a Sukaniyan na tatap si-i ko manga Oripun Niyan a Kaip, a Puphakai­ lai."},{"id":31,"translation":"31. Go di niyo mbonowa so man­ ga Wata iyo sa kaluk ko Kamiskin: Ka Sukami i Puphagupur kiran, go Puphagupur rukano. Mata-an! A so Kabonowa kiran na miyabaloi a dosa a mala."},{"id":32,"translation":"32. Go di kano pagobai ko kashina: Ka Mata-an naya! A miya baloi a pa-kasisingai, go miyakaratarata a okit."},{"id":33,"translation":"33. Go di niyo mbonowa so gi­ nawa a so inisapar o Allah inonta o misabap ko kabunar. Na sa tao a mabono a pimbaba-an, na Sabunar a singgayan Nami so wali ron sa kapa-ar: Na di pulawan ko kakitas; Mata-an! A sukaniyan na miyabaloi a tatabangan."},{"id":34,"translation":"34. Go di kano pagobai ko ta­ mok o ilo inonta o so i phakapiya niyan, taman sa iraot ko kakhasad iyan; go tomana niyo so diyandi, Mata-an! A so diyandi na tatap a khi-isha (ko Alongan a Qiyamah)."},{"id":35,"translation":"35. go tarotopa niyo so kapaga­ sad igira-a miyagasad kano, go thimbang kano ko timbangan a on­ tol: Giyoto man i tomo, go lubi a mapiya a ondas iyan."},{"id":36,"translation":"36. Go Dingka puthindugi so da­ a Kata-ongka-on; Mata-an! A so kanug, a go so kailai, go so poso na oman i isa kiran na khaisha-an."},{"id":37,"translation":"37. Go di Ka pulalakao ko Lopa sa Kambantogan: Mata-an! A suka na dingka dun mabunsad so Lopa, go dingka dun marupung so manga Palao sa kaporo."},{"id":38,"translation":"38. Oman i isa ro-o na miyabaloi so karata-an niyan si-i ko Kadnan Ka a Piyakagowagowad."},{"id":39,"translation":"39. Giyoto man na pud ko ini Ilaham Ruka o Kadnan Ka (Ya Muhammad) a Ongangun; na di Ka Phangumba-al sa pud o Allah a Toh a n a sa l ak a o , k a M a ­ phoshangka ko Naraka Jahannam, a kapapa-awingan, a mibobowang."},{"id":40,"translation":"40. Ba rukano piyakibisa o Kad­ nan niyo so manga Wata a Mama, na kinowa Niyan so manga Malai­ kat (a Wata Iyan) a manga Babai? Mata-an! A sukano na matatang­ kud a gi-i kano Tharo sa Katharo a miyakalupas!"},{"id":41,"translation":"41. Na Sabunsabunar a pishalisai Ami sangka-i a Qur-an, ka-an niran kasaboti, na da-a minipagoman Ni­ yan kiran a rowar sa kiyapalagoi (ko bunar)!"},{"id":42,"translation":"42. Tharowangka: A o adun a pud o Allah a manga Tohan,- lagid o Katharo iran,- na sa maoto na Mata-an a muloloba siran sa lalan ko khiruk ko Kapa-ar!"},{"id":43,"translation":"43. Soti Sukaniyan! Go Maporo a ka-a awat Iyan ko gi-i ran Tharo- on! Amaporo a Lubi a Mala!"},{"id":44,"translation":"44. Puthasbik Rukaniyan so manga Langit a pito go so Lopa, go so matatago kiran, na da-a nga­ nin a badi Puthasbik sa Podi Ruka­ niyan; na ogaid na di niyo shabotun so Tasbik iran! Mata-an! A Sukani­ yan na tatap a Matigur, a Manapi!"},{"id":45,"translation":"45. Na igira-a Biyatiya-a Ka so Qur-an, na Puthagowan Ami so lut Ka a go so lut o siran a di Mapa­ paratiyaya ko Akhirat, sa runding a marurunding:"},{"id":46,"translation":"46. Go tiyagowan Nami so man­ ga poso iran sa manga totop ka-an niran di khasaboti Sukaniyan, go (tiyagowan Nami) so manga tangila iran sa kabungul: Na igira-a Miya­ aloingka so Kadnan Ka si-i ko Qur­ an, ko Kai Isa Isa Niyan, na tomin­ gur siran, ko manga talikhodan nir­ an sa kapalagoi."},{"id":47,"translation":"47. Sukami i lubi a Mata-o ko sabap a Kapuphamamakinug iran noto gowani ko Puphamamakinu­ gun Ka iran; go gowani ko siran a gi-i siran mbibitiyara-i, sa masa oto na gi-i Tharo-on o manga Darowa­ ka: A da-a Phagonotan niyo a ro­ war ko Mama a tataraponan!"},{"id":48,"translation":"48. Pamimikiranangka (Ya Mu­ hammad) o andamanaya i kinipan­ g i b a r a t u n n i r a n R u k a : N a miyadadag siran, na da-a khakudug iran a lalan."},{"id":49,"translation":"49. Na Pitharo iran: Ino amai ka mbaloi kami a manga tolan go botha, ba Mata-an! A sukami na Pagoyagun kami dun sa Ka-adun a bago?"},{"id":50,"translation":"50. Tharowangka: A mbaloi kano pun a Ator, odi na Potao,"},{"id":51,"translation":"51. Odi na ka-adun a pud ko mala (a kaguguda-a niyo ron), ko manga rarub iyo (na Khaoyag kano dun)! Na Putharo-on niran ndun: Antawa-a i maphakakasoi kami ni­ yan (ko Kaoyagoyag)? Tharowang­ ka: A so Miyad un ru kano ko paganai a kiya-okitan! Na khulung­ kulungun niran Ruka a manga Olo iran, na Tharo-on niran: Andai ki­ khitana iyan? Tharowangka: A ma­ tatangkud a mababaloi a marani!"},{"id":52,"translation":"52. Si-i ko Alongan a tawagun kano Niyan, na misumbag iyo so Podi Rukaniyan, go aya arangan niyo na da-a minitarug iyo (ko Do­ niya) a rowar ko maito!"},{"id":53,"translation":"53. Na Tharowangka (Ya Mu­ hammad) ko manga Oripun Ko: A Putharowa iran so mapiya: Mata­ an! A so Shaitan na punggoriga-on niyan siran: Mata-an! A so Shaitan na miyabaloi a ridowai o manga Manosiya a mapayag."},{"id":54,"translation":"54. So Kadnan niyo i Mata-o rukano: o kabaya lyan, na lkalimo kano Niyan, odi na o kabaya lyan, na siksa-an kano Niyan: Na kuna a ba Ami Suka Siyogo a somisiyap kiran."},{"id":55,"translation":"55. Na so Kadnan Ka i Mata-o ko tao a shisi-i ko manga Langit go so Lopa: Na Sabunsabunar a piya­ kalubi Ami so saba-ad ko manga Nabi ko saba-ad: Go bigan Nami so Dawood sa (Kitab a) Zaboor."},{"id":56,"translation":"56. Tharowangk a: Panongga­ noya niyo so siran a ini tugo niyo (a manga Katohanan) a salakao ko Allah: Na da-a Mipapa-ar iran ko kapokas rukano o Morala go di ran khitogalin."},{"id":57,"translation":"57. Siran man so siran a Pupha­ nongganowin niran na gi-i ran mba­ banogun so okit a kapakarani ko Kadnan niran,- (Puphamagarabaya) o antawa-a kiran i lubi ron a mada­ sug: Go a-arapun niran so Limo Iyan go ika-aluk iran so siksa Iyan: Mata-an! A so siksa o Kadnan Ka na tatap a pakalukluk."},{"id":58,"translation":"58. Na da-a Ingud a ba Ami di binasa-a sukaniyan ko da pun so Alongan a Qiyamah, odi na ba Ami di siksa-a sukaniyan sa siksa a sangat: Miyabaloi oto a misosorat ko Kitab (a Lauh Mahfol)."},{"id":59,"translation":"59. Na da-a miyakarun Rukami ko Kapuphakatoron Nami ko man­ ga Tanda, a rowar sa kiyapakambo­ khaga-on o miyanga-o ona: Na inibugai Ami ko Samood so Babai a Onta a karina a mapayag, na Pindarowaka-an nira n noto: Na da-a (salakao a) Kapuphamakator­ on Nami ko manga Tanda a rowar sa pangangaluk."},{"id":60,"translation":"60. Na gowani na Pitharo Ami Ruka: A Mata-an! A so Kadnan Ka na katatangkalan Niyan so manga Manosiya: Na da-a kinisungga-in Nami ko kailai a so Piyaki-ilai Ami Ruka, a rowar sa tupung ko manga Manosiya,- go (lagid oto) so kayo a Pimorka-an a miya-aloi ko Qur-an: Na ipuphangangaluk Ami kiran, na da-a minipagoman niyan kiran a rowar sa kapangakowala a mala!"},{"id":61,"translation":"61. Na gowani na Pitharo Ami ko manga Malaikat: A Pangalimba­ ba-an Kano ko Adam: Na Miyan­ galimbaba-an Siran non, inonta so lblis: Ka Pitharo iyan: A ino ako Phangalimbaba-an ko tao a Inadun Ka a botha?"},{"id":62,"translation":"62. Pitharo (o Iblis): Aiguda-a Ka sangka-i a Piyakaombaongka rakun? Ibut o bugi Akongka sa ta­ alik taman ko Alongan a Qiyamah na lunganungko dun domadag so manga Moriyatao Niyan inonta so maito!"},{"id":63,"translation":"63. Pitharo (o Allah): A nggola­ lanun ka (i kabaya-a ka); ka sadun sa monot ruka kiran, na Mata-an! A so Naraka Jahannam i balas ruka- no, a balas a tarotop."},{"id":64,"translation":"64. Go pamodiyokun ka ko sa dun sa khagagangka kiran, so so­ warangka; go lalisangka siran ra­ khus o manga Komokoda-a ka, go so Puphamakalalaka-on ka; go pa­ kithompok ka kiran ko manga ta­ mok go so manga Wata (iran); go bugingka siran sa pasad. Na da-a ipumbugai kiran a pasad o Shaitan a rowar sa kapulalalong."},{"id":65,"translation":"65. Mata-an! A so manga Oripun Ko (a Miyamaratiyaya), na da dun a kapa-ar ka kiran: Go makatataro­ top so Kadnan ka a somisiyap."},{"id":66,"translation":"66. So Kadnan niyo so Puphaka­ latas rukano ko manga Kapal ko Kalodan, ka-an kano gi-i makam­ babanog ko Kakawasa-an Niyan. Mata-an! A Sukaniyan na tatap a mala rukano i Limo."},{"id":67,"translation":"67. Na igira-a minisogat rukano so morala ko Kalodan, na mada so Puphanongganowin niyoinonta bo so Sukaniyan (a Allah)- na kagiya mabaton kano Niyan ko Kalopaan, na tomiyalikhod kano. Na tatap a so Manosiya na da-a Tadum iyan!"},{"id":68,"translation":"68. Ba kano somiyarig sa di kano Niyan landungun ko didalum o Lopa, odi na di kano Niyan bota­ wanan sa sobosobo a puthad, a sa oriyan niyan na da dun a mato-on niyo a Panarigan?"},{"id":69,"translation":"69. Odi na ba kano somiyarig sa di kano Niyan ro-o pakakasowin sharoman, na botawanan kano Ni­ yan sa mabagur a ndo na ludun kano Niyan sabap ko Kiya-ongkir iyo, oriyan niyan na da dun a mato­ on niyo a abanga iyo Rukami ron?"},{"id":70,"translation":"70. Na Sabunsabunar a piyaka­ lubi Ami sa Munang so manga Moriyatao o Adam; go piyakapagu­ da Ami siran ko Kalopa-an a go so Kalodan; go ini Riskhi Ami kiran so manga pipiya; go Piyakaom bao Ami siran ko madakul ko manga Inadun Nami sa titho a Kapakaom­ bao."},{"id":71,"translation":"71. Si-i ko Alongan a itawag Ami ko oman i Manosiya so Daptar iran: Na sa dun sa mibugai ron so Kitab iyan si-i ko kawanan niyan, na siran man na Mabatiya iran so Kitab iran, na da-a masalimbot kir­ an a ishambo o dadangulisun."},{"id":72,"translation":"72. Na sadun sa miyabaloi si-i (sa Doniya) a bota, na sukaniyan si-i ko Akhirat na bota dun, go tanto a miya-awat ko lalan."},{"id":73,"translation":"73. Na Mata-an a maito bo na khapokas Ka iran ndun ko ini Ila­ ham Ami Ruka (Ya Muhammad), ka-an Ka Rukami Miyangkob so salakao rukaniyan: Na o giyoto i miyasowa na Khowa-angka iran ndun a bolay oka!"},{"id":74,"translation":"74. Na o da Ami Suka pakatha­ kna-a, na Sabunsabunar a mararani mitaliyadok Ka kiran sa shai a mai­ to."},{"id":75,"translation":"75. Na o giyoto i miyasowa na kaphakita-aman Nami Ruka dun so takup a siksa ko Kaoyagoyag, go so takup a siksa ko kapatai: Oriyan niyan nada-a mato-on Ka a taban­ ga-a Ka Rukami!"},{"id":76,"translation":"76. Na Mata-an a maito bo na khabogao Ka iran ko Lopa (a Ma­ dinah), ka phaka-awa-an Ka iran non; na o giyoto i miyasowa na da-a khitarug iran ko kaipos Ka, a rowar ko maito."},{"id":77,"translation":"77. Okit o tao a Sabunar a Siyo­gowan Nami a miya-ona an Ka sa pud ko manga Sogo Ami: Na da-a khato-on Ka a misalin ko okit Ami."},{"id":78,"translation":"78. Pamayandugun Ka so Sam­ bayang-ko kapolid o Alongan ta­ man ko kalibotung o Gagawi-i, go so Kapangadi-i ko Qur-an ko Sam­ bayang ko khapita: Mata-an! A so Sambayang ko khapita na tatap a shasaksian."},{"id":79,"translation":"79. Na so saba-ad ko Kagagawi-i na puphaguna-on Ka so Qur-an: A malalawan ko manga Paliyogat a ruk Ka: Matatangkud a phakadar­ pa-an Ka o Kadnan Ka ko darpa a mababantog!"},{"id":80,"translation":"80. Na Tharowangka: Kadnan Ko! Pakasolud Akongka sa kasolud a kasosowat, go Pakaliyowa Kong­ ka sa kaliyo a Kasosowat; go sung­ gai Akongka pho-on ko Hadapan Ka sa bagur a phakatabang."},{"id":81,"translation":"81. Go Tharowangka: A miya­ kaoma so bunar, na miyailang so ribat: Mata-an! A so ribat na tatap a ilang."},{"id":82,"translation":"82. Na Iputhoron Nami a pud ko Qur-an so bolo ng go Limo ko Miyamaratiyaya: Na ba dun pupha­ kaoman ko manga Darowaka sa kalogi."},{"id":83,"translation":"83. Na igira-a ini Pangalimo Ami so Manosiya, na tomalikhod go itangkiri iyan a kilid iyan, na igira- a minisogaton so marata na mabaloi a kada-an sa panginam!"},{"id":84,"translation":"84. Tharowangka: A oman i isa na gi-i nggalubuk si-i ko okit iyan: Na so Kadnan niyo i lubi a Mata-o ko tao a sukaniyan i maka-o ontol sa lalan."},{"id":85,"translation":"85. Na ipagisha iran Ruka so Niyawa. Tharowangka: A so Niya­wa na si-i ko ilmo o Kadnan Ko: Go da-a inibugai rukano ko Kata-o rowar ko maito."},{"id":86,"translation":"86. Na Mata-an! a o inikabaya Ami, na matatangkud a maphakada Ami dun so ini Ilaham Ami Ruka: Na sa oriyan niyan na da-a mato-on Ka makapantag Rukaniyan a Pa­ narigan Rukami,-"},{"id":87,"translation":"87. Ogaid na Limo a pho-on ko Kadnan Ka: Mata-an! A so Kapudi lyan na tatap a si-i Ruka lubi a mala."},{"id":88,"translation":"88. Tharowangka: A Mata-an a apiya thampotampong so manga Manosiya go so manga Jinn sa kam­ ba-al iran sa lagid angka-i a Qur-an, na di siran ndun makamba-al sa lagid iyan, apiya pun mabaloi so saba-ad kiran a tabanga o saba-ad."},{"id":89,"translation":"89. Na Sabunsabunar a di bo dun pira a kiniropa-an Nami ko Mano­ siya, si-i sangka-i a Qur-an, ko oman i ibarat: Na da tarima-a o kadakulan ko manga Manosiya ka ba iran ndun siyangka!"},{"id":90,"translation":"90. Na Pitharo iran: A di ami Suka dun Pharatiyaya-an, taman sa da-a mapakambowat Ka rukami pho-on ko Lopa a manga Bowalan,"},{"id":91,"translation":"91. O di na adun a mabaloi a ruk Ka a Pamomolan a manga Qormah go manga Anggor, na kapakam­ bowatan Ka so lumbak iyan sa manga Lawasaig a manga baban­ dus;"},{"id":92,"translation":"92. O di na makaolog Ka ko Langit, mana-a so ini Daowangka rukami sa sapangkat; o di na mapa­ kadarupa-a Ka so Allah go so man­ ga Malaikat sa mipagadapa;"},{"id":93,"translation":"93. O di na adun a mabaloi a ruk Ka a Walai a Bolawan, o di na makapanik Ka ko Langit. Na di ami dun Pharatiyaya-an i Kiyapa­ kapanik Ka on taman sa di Ka­ mingka K atoronan sa Kitab a mabatiya ami Sukaniyan. Tharo­ wangka: Soti so Kadnan Ko! Ba adun a butad Akun a rowar sa Manosiya;- a Sogo?"},{"id":94,"translation":"94. Na da-a miyakarun ko Man­ osiya ko Kapakaparatiyaya iran go­ w a n i k o m a k a om a ki r a n so Torowan, a rowar sa Kiyatharowa iran: Sa ino Shogo so Allah sa Manosiya a Sogo?"},{"id":95,"translation":"95. Tharowangka: o aya matata­ go ko Lopa, na manga Malaikat a Puphulalalakao a khibabalingon, na Mata-an a Pakatoronan Nami siran a pho-on ko Langit sa Malaikat a Sogo."},{"id":96,"translation":"96. Tharowangka: Makatataro­ top so Allah a saksi Rakun a go si-i rukano: Mata-an! a Sukaniyan na tatap si-i ko manga Oripun Ni­ yan a Kaip, a Puphakailai."},{"id":97,"translation":"97. Na sa dun sa Toro-on o Allah, na sukaniyan i phakakudug ko ontol; go sadun sa dadagun Ni­ yan-na Dingka siran ndun mito-on sa manga Panarigan a salakao Ru­ kaniyan. Go limodun Nami siran ko Alongan a Qiyamah, a mikakaman­ ga so manga Paras iran, a manga bota, go manga omao, go manga bungul: Darpa iran so Naraka Ja­ han nam: Oman pupho ndao, na omanan Nami kiran sa kakadug."},{"id":98,"translation":"98. Giyoto man i balas kiran, sabap sa Mata-an! A siran na In ongkir iran so manga Ayat Ami, go Pitharo iran: Ino amai ka mbaloi kami a manga tolan go botha, ba Mata-an a sukami na Khaoyag kami dun sa Ka-adun a bago?"},{"id":99,"translation":"99. Ba iran ndi katawi a Mata­ an! A so Allah, so Miyadun k o manga Langit go so Lopa, khagaga Niyan a Madun sa lagid iran? Go singgayan Niyan siran sa ta-alik, a da-a sangka-a madadalumon. Na da tarima-a o manga Darowaka ka ba iran ndun siyangka."},{"id":100,"translation":"100. Tharowangka: o sukano i makapapa-ar ko khitatagowan ko Limo o Kadnan Ko, na sa maoto na Mata-an a runun niyo, sa kaluk ko kanggasto: Ka aya butad o Man­ osiya na maikot!"},{"id":101,"translation":"101. Na Sabunsabunar a bigan Nami so Musa sa siyao a manga Tanda, a manga rarayag: Na isha­ an Ka ko manga Moriyatao o Israil: Gow ani a ma kaoma kiran, na Pitharo-on o Pir-aon: Mata-an! A sakun na aya dun a kaguguda-a ko Ruka Hai Musa! na tataraponan!"},{"id":102,"translation":"102. Pitharo (o Musa): Sabunsa­ bunar a katawan ka a da-a To­ miyoron saya a rowar ko Kadnan o manga Langit go so Lopa a man­ ga karina: Na Mata-an! A Sakun na aya dun a kaguguda-a Ko ruka Hai Pir-aon! Na ilang!"},{"id":103,"translation":"103. Na kabaya iyan a mbogao­ on niyan siran ko Lopa (a Missir): Na inulud Ami sukaniyan go so langowan a pud iyan."},{"id":104,"translation":"104. Go Pitharo Ami ko manga Moriyatao o Israil ko oriyan niyan: a Pagingud kano ko Lopa (a Mis­ sir): Na amai ka makaoma so diyan­ di ko Akhirat, na pakatalingoma-an Nami sukano langon."},{"id":105,"translation":"105. Na si-i ko bunar a Kini­ torunun Nami (ko Qur-an), go si-i ko bunar a Kiyapakatoron Niyan: Na da-a Kiyasogo Ami Ruka (Ya Muhammad) a rowar sa Puphanonotholan sa mapiya, go Puphamaka-iktiyar."},{"id":106,"translation":"106. Na so Qur-an na piyakasu­ sunggaya Ami Sukaniyan, ka-an Ka oto Mabatiya ko manga Manosiya sa malanat: Go Initoron Ami oto sa (miyakashasaliyob a) Kinitoron Ni­ yan."},{"id":107,"translation":"107. Tharowangka: Piyaratiyaya­ niyo Sukaniyan odi na di niyo Pharatiyaya-a, Mata-an! A siran a piyamugan ko Kata-o a miya-ona a Niyan, na igira-a Pumbatiya-an kir­ an, na lpushondong iran so manga baka a Mangangalimbaba-an siran,"},{"id":108,"translation":"108. Sa gi-ran Tharo-on: Soti so Kadnan nami! Mata-an a tatap a so diyandi o Kadnan nami na Ma­ punggolaola dun!"},{"id":109,"translation":"109. Go lpushondong iran so manga baka, sa Puphamanugad sir­ an, go puphakaoman kiran sa Ka­ pangalimba ba-an."},{"id":110,"translation":"110. Tharowa ngka: Pangu ni kano ko Allah, o di na Panguni kano ko Rahman: Apiya anda saya i ipanguni niyo Ron, na ruk lyan so manga ngaran a manga pipiya. Na Dingka phakatanogu n so Sam- bayang Ka, go Dingka oto Phuna­ na-in, na mbabanog Ka ko pagulu­ tan noto sa okit."},{"id":111,"translation":"111. Na Tharowangka: So Podi na ruk o Allah, da kowa sa Wata, go da-a miyabaloi a Sakotowa lyan ko Kapa-ar: Go da-a miyabaloi a tabanga lyan makapantag ko kapa­ kaito: Na Shulasulangka Sukaniyan sa Samporna a Kashulasula!."}]},{"id":18,"verses":[{"id":1,"translation":"1. So Podi na ruk o Allah, a so Initoron Niyan ko Oripun Niyan so Kitab, go da-a biyaloi Niyan non a bukhog:"},{"id":2,"translation":"2. Matitho ka-a Niyan kapaki­ iktiyari so siksa a sangat a pho-on Rukaniyan , go a Ni yan Mapa­ nothol ko Miyamaratiyaya a siran so gi-i nggalubuk ko manga pipiya, a Mata-an! A adun a bagiyan niran a balas a mapiya."},{"id":3,"translation":"3. Matatatap siran non sa dayon sa dayon:"},{"id":4,"translation":"4.Go a Niyan Mapakaiktiyar so siran a Mitharo: Sa kominowa so Allah sa Wata:"},{"id":5,"translation":"5. Da-a Kata-oiran non, a go so ma nga lokus iran. Miya kala a Katharo a puphakambowat pho-on ko manga ngari iran. Da-a gi-i ran Tharo-on a rowar sa kabokhag!"},{"id":6,"translation":"6. Na masikun a mapakapagugut Ka a Ginawangka (Ya Muham­ mad), makapantag ko manga rarad iran o di ran Paratiyaya a angkai a Tothol sa makapantag sa boko."},{"id":7,"translation":"7. Mata-an! A Sukami na biyaloi Ami so matatago ko Lopa a Para­ hiyasan niyan, ka ana Mi siran ka­ tupungi o antawa-a kiran i taralbi a mapiya i galubuk."},{"id":8,"translation":"8. Na Mata-an! A Sukami na adun ndun a pumbalowin Nami a matatago-on a Lopa kabagabagas."},{"id":9,"translation":"9. Ba-aya tangkap Ka na Mata­ an! A so manga tao ko Liyang a go so migaga-angon na miyabaloi siran a pud ko manga tanda Ami a paka­ mumusa?"},{"id":10,"translation":"10. Gowani a magapas so manga Ngongoda ko Liyang: Na Pitharo iran: Kadnan nami! Bugi Kamingka pho-on Ruka sa Limo, go Tanor­ angka Rukami so butad Ami sa Torowan!"},{"id":11,"translation":"11. Na Piyakatorog Ami siran ko Liyang, ko manga ragon a mai­ itong,"},{"id":12,"translation":"12. Oriyan niyan na piyakagogo­ nao Ami siran, ka ana mimapunto o antawa-a ko dowa lompo k i Miyakatundo ko masa a kiyathi ran!"},{"id":13,"translation":"13. Sukami na Puphanotholun Nami Ruka (Ya Muhammad) so Toth olan kira n si-i ko bu nar: Mata-an! A siran na manga Ngon­ goda a Piyaratiyaya iran so Kadnan niran, na inomanan Nami siran sa Torowan:"},{"id":14,"translation":"14. Go piyakabagur Ami so man­ ga poso iran: Gowani a gomanat siran na Pitharo iran: Aya Kadnan Nami na so Kadnan o manga Lan­ git a go so Lopa: Da dun a Phan­ guniyan Nami a salakao Rukaniyan a Tohan: Sabunsabunar a o sowa-a Mi oto na Miyakatharo Kami sa miyakalupas (a Katharo)!"},{"id":15,"translation":"15. Siran naya a pagtao Ami na kominowa siran sa salakao Rukani­ yan a manga Tohan: Ino a da-a khitalingoma iran kiran a katanto­ wan a mapayag? Na ba adun a lawan a darowaka ko tao a inan­ gkob iyan so Allah sa kabokhag?"},{"id":16,"translation":"16. Na amai ka ganatan niyo siran a go so Pushimba-an niran a salakao ko Allah, na pagapas kano ko Liyang: Ka saboyagan kano o Kadnan niyo ko Limo Iyan, go thiyagaran kano Niyan sa rangkap o butad iyo."},{"id":17,"translation":"17. Na Pukhailaingka so Alon­ gan, a igira a somibang, na mirar­ amig ko Liyang iran sa tampar sa kawanan, na igira a sumidup, na pukha-awat kiran sa tampar sa diyowang, a si-i siran matatago ko madaya-on. Giyoto man na pud ko manga Tanda o Allah: Nasa dun sa Toro-on o Allah na sukaniyan i phakakudug ko ontol; na sa dun sa dadagun Niyan, na Dingka dun mito-on sa panarigan a makanggo­ nanao ron."},{"id":18,"translation":"18. Na aya tangkap Ka kiran na khipagu-unao, a o ba di siran na khitotorogun; na gi-i Ami siran pa­ kakhulikhulidun sa tampar sa ka­ wanan go sa tampar sa diyowang: Na so Aso iran na igagamba iyan so dowa kamona mona niyan ko gimo­ wa: Omailaingka siran na Katali­ k h o d a n K a s i r a n n d u n s a kapalagoi, go mapuno-puno Ka kir­ an ndun a kaluk."},{"id":19,"translation":"19. Na giyaya i kiyapakagogona­ wa Mi kiran, Ka-an siran makapa­ magishai. Pitharo o Mitharo a pud kiran: A pira i kiyathi niyo? Pitharo iran: A aya kiyathi tano na Salon­ gan, o di na saba-ad sa Salongan. Pitharo (o saba-ad kiran): A so Kadnan niyo i Mata-o ko kiyathi niyo. Na sogowa niyo so isa rukano rakhus o pirak iyo ai si-i ko Bandar a Ingud: Na pangilailai sa sadun sa Soti a Pangunungkun na wita niyan rukano, a pagupur a pho-on Ruka- niyan: Go lalanat, go di kano niyan ndun phakitokawi sa isa a tao."},{"id":20,"translation":"20. Mata-an! A siran na o kato­ kawi kano iran, na radiyamun kano iran, odi na pakakasowin kano iran ko okit iran, na di kano dun maka­ sulang sa maliwanag sa maoto sa dayon sa dayon."},{"id":21,"translation":"21. Na giyaya i kiyapayaga Mi kiran ka-a niran katokawi a Mata­ an! a so diyandi o Allah (a Kaoyag ko Yaomol Qiyamah) na Bunar, go Mata-an! A so Bangkit na da-a sangka-a madadalumon. Gowani ko puphangasasawalan kiran so bu­ tad iran. Na Pitharo iran: Mbalai kano ko obai ran sa Walai: So Kadnan niran i taralbi a Mata-o kiran: Pitharo o siran a miyakasogat siran ko kupit iran: A mba-al tano dun ko obai ran sa Masjid."},{"id":22,"translation":"22. Adun a Putharo kiran: Sa tulo, a ika pat iran so Aso iran; go adun a Putharo kiran sa lima, a ika num iran so Aso iran; kapan­ gusar sa gaib; go adun a Putharo kiran: Sa pito, a ika walo iran so Aso iran. Tharowangka: A so Kadnan Ko i taralbi a Mata-o ko bilangan niran; da-a mata-o kiran a rowar ko maito. Na di Ka paki­ pushasawala makapantag kiran, in­ on t a s o k a p a k ish a s a w a la a mapayag, go da-a Pagishaingka kiran sa makapantag kiran a isa bo."},{"id":23,"translation":"23. Na Dingka dun Putharowa ko apiya antona-a, i Mata-an! A Sakun na Punggolaola-a ngko to amag,-"},{"id":24,"translation":"24. Inonta (obana-in Ka-on a) Omiyog so Allah! Go Tadumingka so Kadnan Ka igira a miyalipat Ka, go Tharowangka: A masikun a Toro-on Nako o Kadnan Ko si-i ko marani a di giya i a ontol."},{"id":25,"translation":"25. Na miyakatarug siran ko :Liyang iran sa Tulo gatos ragon, na inomanan niran sa siyao (ragon)."},{"id":26,"translation":"26. Tharowangka: A so Allah i taralbi a Mata-o ko kiyathai a kiya­ pakatarug iran: Ruk lyan so mapa­ gu-uma ko manga Langit a go so Lopa: Sayana a lambas i Kailai Sukaniyan, go sayana a Malambut i Kapamamakinug! Da-a bagiyan niran a salakao Rukaniyan a Panar­ igan; go da-a phakasakoto Niyan ko Kokoman Niyan a isa bo."},{"id":27,"translation":"27. Na Batiya-angka so Initoron Ruka ko Kitab o Kadnan Ka: Da-a phakasambi ko manga Katharo lyan, go da dun a khato-on Ka a salakao Rukaniyan a kaphagapasan."},{"id":28,"translation":"28. Na Gun-gunangka a Ginawa­ ngka rakhus o siran a Pushimba-an niran so Kadnan niran ko kapipita go so kagabigabi, a kabaya iran so Kasosowat lyan; go di siran pulu­ pasa o dowa Matangka, sa kabaya- a Ka sa Parayasan ko Kaoyagoyag ko doniya; go Dingka Pagonoti so tao a piyakilipatan Nami ko poso iyan so Tadum Rukami, go inono­ tan niyan so kabaya iyan a ribat, go mimbaloi so butad iyan a miyaka­ lupas."},{"id":29,"translation":"29. Na Tharowangka: A so bunar na pho-on ko Kadnan niyo: Na sa dun sa khabaya, na Paratiyaya, go sa dun sa khabaya, na Khapir: Mata-an! A Sukami na pithiyagaran Nami so manga darowaka sa Apoi, khalikopan siran o manga kadug iyan; na amai ka manguni siran sa inomun na paka-inomun siran sa ig a lagid o totonagun a timbuga, a phakatotong ko manga paras. Piya­ kasisingai a inomun! Go miyakara­ tarata a darpa!"},{"id":30,"translation":"30. Mata-an! A so siran a Miya­ maratiyayago pinggalubuk iran so manga pipiya, na Mata-an! A Suka­ mi na Diyami ndadasun so balas ko tao a miphiyapiya sa galubuk."},{"id":31,"translation":"31. Siran man i khibagiyan ko manga Sorga a tatap, a Puphaman­ gondas ko kababa-an niran so man­ ga lawasaig: Phangimowan siran ro­ o ko manga Salunda a Bolawan, go Makapunditar siran sa Nditarun a Gadong a manipis a Sotra, go ma­ kapal a Sotra; gi-i siran ro-o Shan­ d asa n d an g k o m ang a K ant i r. Pakaluma a balas! Go miyakapiya­ piya a darpa!"},{"id":32,"translation":"32. Na Mba-alingka kiran a ibar­ at, a dowa Mama: A singgayan Nami so isa on sa dowa a Asinda a manga Anggor go piyakalibutan Nami a dowa oto sa Qormah; go biyaloi ami so pagulutan a dowa oto a babasoka."},{"id":33,"translation":"33. Omani isa sa dowaya a Asin­ da na pukhibugai niyan so Onga niyan, go da-a khorangun niyan non a maito bo: Na piyakaondasan Nami so lumbak a dowa oto sa lawasaig."},{"id":34,"translation":"34. Na miyakatimo sa manga Onga: Na Pitharo iyan ko pud iyan a sukaniyan na puphangandagan niyan: A sakun i madakul a di suka i Tamok, go tanto a mabagur i manga tabanga."},{"id":35,"translation":"35. Na somiyolud ko Asinda ni­ yan ko gi-i niyan kandarowaka-i sa ginawa niyan: Pitharo iyan: A di ko puraotun a kirakira a ba ini mailang sa dayon sa dayon,"},{"id":36,"translation":"36. Go di ko puraotun a kirakira i so Bangkit na ba makatindug: Na ibut o makandodako ko Kadnan ko, na Mata-an a phakato-on nako dun sa tomo adi giyai a darpa a khan dodan."},{"id":37,"translation":"37. Pitharo on o pud iyan, a gi-i ron makishinumbaga: A inongka Pagongkira so (Allah a) Inadungka Niyan a pho-on sa botha, oriyan niyan na pho-on sa Notfa, oriyan m y an n a Pi th a on gk a n iy an a Mama!"},{"id":38,"translation":"38. Ogaid na (sakun na miyagik­ ral ako sa) Sukaniyan so Allah, a Kadnan ko, na da-a Ishakoto akun ko Kadnan ko a isa bo."},{"id":39,"translation":"39. Na inongka da Tharowa isa ko somolud ka ko Asindangka: A sa dun sa kabaya o Allah! Da-a bagur odi si-i ko Allah! Apiya aya kapu­ khailayangka rakun na sakun na maito a di sukai Tamok a go Mor­ iyatao;"},{"id":40,"translation":"40. Na matatangkud a mbugan nako o Kadnan ko sa tomo a di so Asindangka, na botawanan Niyan (so asindangka) sa manga Luthi a pho-on ko Langit, na mabaloi a Lopa a miyagunasnas!-"},{"id":41,"translation":"41. O di na mabaloi so igon a somunup, na dingka dun oto maga­ ga mbabanog."},{"id":42,"translation":"42. Na miya-ilang so Pur iyan, na miyabaloi a di-i niyan mapakakho­ sowa so dowa a palad iyan maka­ pantag ko miyanggasto niyan non, a giyoto na Miyangaguguba so manga ta-aron, sa gi-i niyan Matharo: Hai o ba bo da-a Minisakoto akun ko Kadnan a isa bo!"},{"id":43,"translation":"43. Na da-a miyabaloi ron a pag­ tao a makaphananabangon a sala- kao ko Allah, go da niyan malind- mg a gmawa myan."},{"id":44,"translation":"44. Ro-o man na so Parinta na ruk o Allah, a ontol. Sukaniyan i mapiya i kabalas, go mapiya a kha­ bolosan."},{"id":45,"translation":"45. Na Payagangka kiran so ibar­ at o Kaoyagoyag ko doniya: Lagid o ig a Piyakatoron Nami sukaniyan pho-on ko Kawang: Na miyaka­ shaosaog sa sabap rukaniyan so manga Mangunguto ko Lopa, (na sa oriyan niyan) na mimbaloi a gapok, a ipukhayambur sukaniyan o manga ndo: Na tatap a so Allah si-i ko langowan taman na Gaos lyan."},{"id":46,"translation":"46. So tamok a go so Manga Moriyatao na (matag) Parahiyasan ko Kaoyagoyag ko doniya: Na so manga tatap a manga pipiya, i tar­ albi a mapiya a balas si-i ko Kadnan Ka, go taralbi a mapiya a a-arapun."},{"id":47,"translation":"47. Na (Tadumingka) so Alon­ gan a pakalalakaon Nami so manga Palao, na Mailaingka so Lopa a mamamayas, go timo-on Nami sir­ an, na da-a ibagak Ami kiran a isa bo."},{"id":48,"translation":"48. Na ipangadap siran ko Kad­ n an K a a sh asa-asa -ap siran , (Tharo-on o Allah:) Sabunsabunar a miyakaoma kano Rukami sa lagid o Kiya-aduna Mi rukano ko paga- nai a kiya-okitan: Kuna, ka ini tugo niyo a da dun a isunggai Ami ruka­ no a ta-alik (a ka Khaoyag iyo)!"},{"id":49,"translation":"49. Na mibutad so Daptar, na Mailaingka so manga baradosa a ma-aluk siran po-on ko nganin a matatago-on; Go Matharo iran: Hai miyabinasa tano! Antona ini a Daptar! A da-a pulao-on niyan a maito go da-a mala, a ba niyan nda maitong! Na maoma iran non so pinggalubuk iran a makamama­ sa: Na da-a shalimbotan o Kadnan Ka a isa bo."},{"id":50,"translation":"50. Na gowani na Pitharo Ami ko manga Malaikat: A pangalimba­ ba-an kano ko Adam: Na Miyanga­ limbaba-an siran inonta so Iblis. Sukaniyan na pud ko manga Jinn, na siyangka iyan so Sogowan o Kadnan Niyan. Ba niyo khowa-a sukaniyan a go so manga tonas iyan a manga panarigan a ishambi-iyo Rakun? A siran na manga ridowai niyo! Sayana a marata a kiyasambi o manga darowaka!"},{"id":51,"translation":"51 Kuna a ba Akun kiran piya­ kishaksi-an a Kiya-aduna ko manga Langit a go so Lopa, o dina so Kiya-aduna ko manga ginawa iran: Go kuna a ba Akun kinowa so phamakadadag a manga tabanga!"},{"id":52,"translation":"52. Na (Tadumingka) so Alon­ gan a Tharo-on (o Allah): A tawaga niyo so ini puririmbang iyo Rakun, a siran so ini tugo niyo; na Panong­ ganowin niran siran, na di ran siran masumbag; na tagowan Nami so pagulutan niran sa Landung a pha­ kabinasa."},{"id":53,"translation":"53. Na kasandungan o manga baradosa so Apoi na matangkud iran a Mata-an! A siran na khaolog siran non: Go da-a mato-on niran a milidason."},{"id":54,"translation":"54. Na Sabunsabunar a pishalin­ salin Ami magosai sangkai a Qur­ an, ko manga Manosiya so oman i ibarat: Na tatap a so Manosiya, na lubi a madakul i kapamawal ko apiya antona-a."},{"id":55,"translation":"55. Na da-a miyakarun ko manga Manosi ya ko Kapakaparati yaya iran, isa ko makaoma kiran so Tor­ owan, a go so Kapakapanguni ran sa Ma-ap ko Kadnan niran, a rowar sa kaphakatalingoma kiran o kiyao­ kitan o miyanga o ona, o di na so kaphakatalingoma kiran o siksa a mithomlanga (iran)."},{"id":56,"translation":"56. Na da-a Kiyasogo Ami ko manga Sogo a rowar sa Pakapha­ manotholun siran sa mapiya go Phamaka-iktiyar siran: Na ipupha­ mawal o siran a Miyamangongkir so ribat, ka imbinasa iran noto ko bunar, go kinowa iran so manga Ayat Akun go so Piyaki-iktiyaran kiran a kasandagan!"},{"id":57,"translation":"57. Na ba adun a tao a makala­ wan a darowaka ko tao a minindao ron so manga Ayat o Kadnan ni­ yan, na tiyalikhodan niyan, go piya­ kalipatan niyan so Miyanggalubuk o dowa lima niyan (a dosa)? Mata­ an! A Sukami na tiyagowan Nami so manga poso iran sa manga totop ka-a niyan ndi khasabot, go (Tiya­ gowan Nami) so manga tangila iran, sa kabungul. Na apiya pun tawagun Ka siran ko Torowan, na di siran ndun Phakaontol sa maoto sa day­ on sa dayon."},{"id":58,"translation":"58. Na so Kadnan Ka a Manapi, i khiruk ko Limo. o danuga Niyan siran sabap ko pinggalubuk iran, na Mata-an a kapunggaga-a nan Niyan kiran so siksa: Kuna, ka adun a bagiyan niran a ta-alik, na da dun a mato-on niran a salakao Rukani­ yan a kapagapasan."},{"id":59,"translation":"59. Na giyangkoto a (tao ko) manga lngud na bininasa Mi siran ko kiyandarowaka iran; go tiyago­ wan Nami so kakhabinasa iran sa ta-alik."},{"id":60,"translation":"60. Na gowani na Pitharo o Musa ko Mangoda Niyan: A di Yako Tharug taman sa di Yako Misampai ko kiyambaratumowa-an o dowa Kalodan, o di na makapo­ pos Ako sa phipira ragon."},{"id":61,"translation":"61. Na kagiya a iraot siran ko kiyambaratumowa-an a dowa oto (a Kalodan), na kiyalipatan niran so suda iran, na miyakamba-al sa lalan Niyan ko Kalodan a okita (a kiya­ mara-an)."},{"id":62,"translation":"62. Na kagiya a makalupas siran na Pitharo lyan ko Mangoda Ni­ yan: Witangka si-i so ipagoto ta; Sabunsabunar a riya-ot Ta sa ka­ phulalakao Ta ini a dokao."},{"id":63,"translation":"63. Pitharo (o Mangoda Niyan): A ino Miya-ilaingka gowani ko Do­ mukhata ko lakongan? Na Mata­ an! A Sakun na kiyalipatangko so suda: Na da-a lominipat Rakun non ko Ka-aloya ko ron a rowar ko Shaitan: Na Miyakamba-al sa lalan Niyan ko Kalodan a Pakamumusa!"},{"id":64,"translation":"64. Pitharo (o Musa): A giyoto man so Puphuloloba-an Ta: Na ko­ miyasoi Siran ko kiyaiposan Niran, sa gi iran panondogun so Lakawir­ an."},{"id":65,"translation":"65. Na miyakato-on Siran sa isa a Oripun, a pud ko manga Oripun Nami, a bigan Nami Sukaniyan sa Limo a pho-on ko Hadapan Nami, go Inundao Ami Sukaniyan pho-on ko Hadapan Nami sa Kata-o."},{"id":66,"translation":"66. Pitharo-on o Musa: Ino o onota Ko Ruka, sa Undaon Ka Rakun so Inindao Ruka a Ontol?"},{"id":67,"translation":"67. Pitharn o (Khidhr): A Mata­ an! A Suka na di Ka dun Makagaga Phantang sa Kapagonot Ka Rakun!"},{"id":68,"translation":"68. Na andamanaya i Kakhapan­ tangangka ko Dangka sukaniyan sushuba a Kata-o?"},{"id":69,"translation":"69. Pitharo o (Musa): A Khatu­ khadakongka, Omiyog so Allah, a Mapantang: Go da-a Shorangung­ ko a Sogowan Ka."},{"id":70,"translation":"70. Pitharo (o Khidhr): Na o Pagonot Ka Rakun, na Dingka Ra­ kun Pagisha-an so apiya antona-a taman sa di Ko Ruka Mapanothol sa maosai i sabap iyan."},{"id":71,"translation":"71. Na lomiy alakao Siran a dowa: Taman sa kagiya a makada Siran ko Awang, na libo Niyan. Pitharo (o Musa): Ba aya Kiyalubo Wangka-on na Paguludun Ka so tao ron? Sabunsabunar a Miya­ kanggolaola Ka sa shai a tanto a maratal"},{"id":72,"translation":"72. Pitharo lyan: Ba Akun da Tharowa a Mata-an! A Suka na di Ka dun makagaga Phantang sa Ka­ pagonot Ka Rakun?"},{"id":73,"translation":"73. Pitharo (o Musa): Diyakong­ ka khararangiti sabap ko Kiyalipat Akun, go Diyakongka Phaliyogati ko Miyanggolaola Ko sa marugun."},{"id":74,"translation":"74. Na lomiyalakao Siran a dowa: Taman sa minitho-ona Iran a Bagowamama, na biyono lyan. Pitharo (o Musa): Ino Ka Phamono sa baraniyawa a da-a sala iyan ka da-a miyabono iyan a tao? Subun­ sabunar a Minggolaola Ka sa shai a mala a Pakasisingai!."},{"id":75,"translation":"75. Pitharo lyan: Ba Ko Ruka da Tharowa a Mata-an! A Suka na di Ka dun Makagaga Phantang sa ka­ pagonot Ka Rakun?"},{"id":76,"translation":"76. Pitharo (o Musa): Amai ka i Isha Akun Ruka so apiya antona-a ko oriyan naya, na di Yakongka dun Phagonota-an: Sabunar a piya­ kataman Ka so rason a pho-on Rakun."},{"id":77,"translation":"77. Na lomiyalakao a dowa Oto: Taman sa kagiya a makata­ lingoma Siran ko manga tao ko isa a Ingud, na miyanguni siran sa Pangunungkun ko manga tao ron, na tiyaplis iran o ba iran Mapa­ gana a dowa Oto. Na miyakato­ on Siran ro-o sa sasilang a Kota a marani ko kakhaothang iyan, na bi y an gon Ni y an . Pi t h ar o (o M usa): o pishinganin Ka, na miyakakowa Ka-on ndun sa sokai!"},{"id":78,"translation":"78. Pitharo (o Khidhr): Giyai dun i kapakapumbulag Akun a go Suka: Panotholun Ko Ruka so osa­ yan ko pakatana o Dangka Magaga Phantang."},{"id":79,"translation":"79. Na so puman so Awang, na aya butad iyan na ruk o manga Miskin: A ipuphaningkaoyagun nir­ an ko Kalodan: Na kiyabaya-an Ko a kiya-aibi Ko ron, ka adun ko khabolosan niran a Datu a pukho­ wa-an niyan a tugul so langowan a Awang (a mapiya)."},{"id":80,"translation":"80. Na so puman so Bagowama­ ma, na aya butad o mbala a Lokus iyan na Miyamaratiyaya, na inika­ wan Nami i ba Niyan siran kapa­ liyogati sa k and arow ak a a go Kaongkir."},{"id":81,"translation":"81. Na kiyabaya-an Nami a sam­ biyan kiran o Kadnan Niran sa tomo a di sukaniyan sa Kasosoti go lubi ron sa karani i Kapangali­ mo."},{"id":82,"translation":"82. Na so puman so sa silang a Kota, na aya butad iyan na ruk o dowa Bagowamama, a manga ilo, si-i ko Bandar a Ingud; na adun a matatago ko didalum iyan, a Ga­ dong a ruk iran; na aya butad o Arna iran na Bilangatao: Na kabaya o Kadnan Ka a iraot siran ko ka­ tarotop o Bagur iran, na migumao iran so Gadong iran-a Limo a pho­ on ko Kadnan Ka. Na kuna a ba Akun naya Pinggolaola sa ba pho­ on sa kaba-a ba-as Akun. Giyoto man iosayan o pakatana o Dangka Magaga Phantang."},{"id":83,"translation":"83. Na Ipagisha iran Ruka (Ya Muhammad) so Zulqarnain. Tharo­ wangka: Batiya-an Ko rukano Su­ kaniyan sa Pananadum."},{"id":84,"translation":"84. Mata-an! A Sukami na Piya­ ka khapa-a r Ami Sukaniya n ko Lopa, go bigan Nami Sukaniyan ko langowan taman sa okit."},{"id":85,"translation":"85. Na miyakakudug sa okit,"},{"id":86,"translation":"86. Taman sa kagiya a iraot ko pushudupan o Alongan, na miyagu­ da lyan a pushudup ko Bowalan a mayao: Na miyakato-on ro-o sa pagtao: Pitharo Ami: Hai Zulqar­ nain! (Mbayabaya Ka,) o Ndanu­ gangka (siran), o di na Magumba-al Ka kiran sa mapiya."},{"id":87,"translation":"87. Pi tharo Iyan: Sa tao a ndar­ owaka, na shiksa-an Nami dun su­ k a n i y a n ; o r i y a n n i y a n n a Phakandodun ko Kadnan Niyan; na siksa-an Niyan sa siksa a paka­ sismgai."},{"id":88,"translation":"88. Na sa puman sa tao a Mar­ atiyaya, go nggalubuk sa mapiya; Na adun a bagiyan niyan a balas a mapiya, go Tharo-on Nami dun Su­ kaniyan ko Sogowan Nami sa mal­ bod."},{"id":89,"translation":"89. Oriyan myan na miyakaku­ dug sa lalan,"},{"id":90,"translation":"90. Taman sa kagiya a iraot ko pushubangan o Alongan, na miya­ guda lyan a Pushubang ko pagtao a da-a inisunggai Ami kiran ko tam­ par rukaniyan a runding."},{"id":91,"translation":"91. Maoto dun man: Na Sabunar a katawan Nami so shisi-i Rukani­yan a Tothol."},{"id":92,"translation":"92. Oriyan myan na miyakaku­ dug sa lalan,"},{"id":93,"translation":"93. Taman sa kagiya a iraot ko pagulutan a dowa a Palao, na miya­ kato-on, ko obai a dowa oto sa pagtao a marugun a kapuphakasa­ bot iran sa Katharo."},{"id":94,"translation":"94. Pitharo iran: Hai Zulqarnain! Mata-an! A so Yajuj a go so Majuj na Puphaminasa siran ko Lopa: Na o sunggai Ami Suka sa tundan sa asara Tagowingka so pagulutan nami a go siran sa run?"},{"id":95,"translation":"95. Pitharo Iyan: A so Piyakikha­ pa-ar Rakun Sukaniyan o Kadnan Ko na aya tomo: Na ba Ako niyo dun tabangi a Bagur: Ka Tagowan Ko so Pagulutan niyo a go siran sa Kota:"},{"id":96,"translation":"96. Witi Yako niyo sa Piyamilo­ lang a potao; taman sa kagiya a matilub lyan so Pagulutan o dowa Pimping, na Pitharo lyan: Biyagi niyo, taman sa kagiya a mabaloi Niyan noto a (lagid o) Apoi, na Pitharo lyan: Witi Yako niyo sa Maodod Akun non, a Galang."},{"id":97,"translation":"97. Na da iran magaga i ba iran kaliyawawi Sukaniyan, go da iran magaga lomubo."},{"id":98,"translation":"98. Pitharo lyan: Giya-i na Limo a pho-on ko Kadnan Ko: Na amai ka makaoma so diyandi o Kadnan Ko, na mbalowin Niyan Na-i a roput; na tatap a so diyandi o Kad­ nan Ko na bunar."},{"id":99,"translation":"99. Na botawanan Nami so saba­ ad kiran sa Alongan noto na mis­ harundada iyan so saba-ad: na Iyo­ pun so Sanggakala, na limodun Nami siran langon."},{"id":100,"translation":"100. Na sandigun Nami so Ja­ hannam sa Alongan noto ko manga Kapir sa Samporna a Kasandig,"},{"id":101,"translation":"101. Siran na miyatago so manga Mata iran ko runding ko Panana­ dum Rakun, go aya butad iran na di iran khabarao mamamakinug (so Katharo o Allah)."},{"id":102,"translation":"102. Ba aya tiyangkapan non o siran a Miyamangongkir na khako­ wa iran so manga Oripun Ko a salakao Rakun a manga Panarigan? Mata-an! A Sukami na inithiyakap Ami so Naraka Jahannam ko man­ ga Kapir (a pithiyagar) a darpa."},{"id":103,"translation":"103. Tharowangka (Ya Muham­ mad): Ba Ami rukano Phanothola so titho a Miyangalologi ko manga galubuk?-"},{"id":104,"translation":"104. Siran so miya-ilang so galu­ buk iran ko Kaoyagoyag ko doniya, a siran na tatarima-an niran sa M ata-an! A siran na gi-i siran phiyapiya sa galubuk?"},{"id":105,"translation":"105. Siran man so Miyaman­ gongkir ko manga Ayat o Kadnan niran, go so Kimbaratumowa-an Rukaniyan: Na miyailang so manga galubuk iran, na da-a pakatindugun Nami a bagiyan niran ko Alongan a Qiyamah, a timbang (iran)."},{"id":106,"translation":"106. Giyoto man i balas kiran, a so Naraka Jahannam; sabap ko Kiya-ongkir iran, go kinowa iran so manga Ayat Akun a go so manga Sogo Akun a kasandagan."},{"id":107,"translation":"107. Mata-an! A so Miyamara­ tiyaya go Pinggalubuk iran so man­ ga pipiya, na miyabaloi a bagiyan niran so manga Sorga Pirdaos (a Pithiyagar) a darpa,"},{"id":108,"translation":"108. Makakakal siran non: Di siran non khabaya mawa."},{"id":109,"translation":"109. Tharowangka: Apiya mbaloi so Kalodan a dawat (a isorat) ko manga Katharo o Kadnan Ko, na thaman ndun so Kalodan na di pun thaman so manga Katharo o Kad­ n. an Ko., apiya mugai Kami sa lagid iyan a iyoman non."},{"id":110,"translation":"110. Tharowangka (Ya Muham­ mad): A Sakun na matag Manosiya a lagid iyo, a lphagilaham Rakun, a aya bo a Tohan niyo na Tohan a isa isa; na sa dun sa tao a aya butad iyan na a-arapun niyan so Kimbar­ atumowa-an ko Kadnan Niyan, na nggalubuk sa galubuk a mapiya, go di niyan Phakisakotowi so Sowaso­ wat ko Kadnan Niyan sa isa bo."}]},{"id":19,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Kaf. Ha. Ya. Ain. Sad. So Allah i Mata-o ko paka-a antapan Niyan ro-o."},{"id":2,"translation":"2. (Giyaya so) Pananadum ko Limo o Kadnan Ka ko Oripun Ni­yan a Zakariya."},{"id":3,"translation":"3. Gowani na Miyanguni ko Kadnan Niyan sa Kapanguni a ma­ solun,"},{"id":4,"translation":"4. Pitharo Iyan: Kadnan Ko! Mata-an! A Sakun na lomimuk Ra­ kun so tolan, go kominindat so Olo sa bok a Mapoti: Go da-a Ko ma­ baloi ko Panguni Yakun Ruka Kad­ nan Ko a miya-ola!"},{"id":5,"translation":"5. Na Mata-an! A Sakun na ini Kawan Ko so manga Tonganai Ya­ kun ko oriyan Ko: Ka aya butad o Karoma Ko na baluk: Na bugi Ya­ kongka pho-on ko Hadapan Ka sa Wata,-"},{"id":6,"translation":"6. A makapangowaris Rakun, go Makapangowaris ko manga Tonganai o Yaqoub; go Baloyang­ ka Sukaniyan, Kadnan Ko! A Makasosowat (Ruka)!"},{"id":7,"translation":"7. (Pitharo Rukaniyan:) Hai Za­ kariya! Mata-an! A Sukami na Phanotholun Nami Ruka a (Pum­ bawata Ka sa) Bagowamama: A aya ngaran Niyan na Yahya: Da-a biyaloi Ami Rukaniyan gowam a sangai (Niyan)."},{"id":8,"translation":"8. Pitharo lyan: Kadnan Ko! An­ damanaya i khakha-adun Rakun o Bagowamama, a aya butad o Kar­ oma ko na Baluk, go Sabunar a iniraot Ako po-on ko Kalokus sa Kiyamara-an?"},{"id":9,"translation":"9. Pitharo (o Sogo): Maoto dun man, Pitharo o Kadnan Ka: A Su­ kaniyan na malbod Rakun: Go Sa­ bunar a Inadun Akun Suka gowani, a da Ka pun sa maito bo!"},{"id":10,"translation":"10. Pitharo lyan: Kadnan Ko! Sunggai Akongka sa Tanda. Pitharo (o Sogo): A aya Tanda a Ka, na Dingka (Magaga i Bangka) Mimbi­ tiyarai so manga Manosiya sa tulo gawi-i, a da-a Sakit (Ka)."},{"id":11,"translation":"11. Na liniyowan Niyan so pag­ tao Niyan a pho-on ko Mihrab: Na ini purowayat lyan kiran: A Tasbik kano (ko Allah) ko kapita-pita go so kagabi gabi."},{"id":12,"translation":"12. (Pitharo o Allah:) Hai Yahyal Kupitingka so Kitab Shabunsabu­ nar: Go inibugai Ami Rukaniyan so Ongangun ko kaito lyan,"},{"id":13,"translation":"13. Go (bigan Nami sa) Kapudi pho-on ko Hadapan Nami, go Ka­ sosoti: Go miyabaloi a Puphangon­ gonotan,"},{"id":14,"translation":"14. Go Makapudi-in ko mbala a lokus lyan, go da mabaloi a Mamu­ mundug a darowaka."},{"id":15,"translation":"15. Na Kalilintad a si-i Rukani­ yan ko Gawi-i a Kinimbawata-a non, go so Gawi-i a Kapatai Niyan, go so Gawi-i a Kapakatinduga-on (pho-on ko Kobor iyan) a Oya­ goyag!"},{"id":16,"translation":"16. Na Aloyangka ko Kitab so Maryam, gowani a makawatan ko pagtao Niyan (ka Somiyong) ko darpa a tampar sa Subangan."},{"id":17,"translation":"17. Na Mimba-al ko tampar kir­ an sa runding; na Siyogo Ami si-i Rukaniyan so Sogo Ami, na miya­ niyaropa-on sa Manosiya a tarotop."},{"id":18,"translation":"18. Pitharo (o Maryam): Mata­ an! A Sakun na Mulindong Ako ko (Allah a) Masalinggagao: Po-on Ruka, o aya butad Ka na Mana­ nanggila."},{"id":19,"translation":"19. Pitharo lyan: A Matag Ako Sogo o Kadnan Ka, sa kambugi Akun Ruka sa Wata a Soti."},{"id":20,"translation":"20. Pitharo (o Maryam): A anda­ manaya i Kakha-adun Rakun o Wata, a da-a Miyakapamakai Ra­ kun a Mama, go da-a Ko mabaloi a barashina?"},{"id":21,"translation":"21. Pitharo (o Sogo): Maoto dun: Pitharo o Kadnan Ka: A Sukaniyan na malbod Rakun: Go kagiya a mbalowin Nami Sukaniyan a Tanda ko manga Manosiya go Limo a pho-on Rukami: Na miyabaloi a Sogowan a miyapasad."},{"id":22,"translation":"22. Na Inikaogat lyan Sukani­ yan, na inisibai Niyan ko darpa a mawatan."},{"id":23,"translation":"23. Na miyapakasong Sukaniyan o Balilit ko Kayo a Qormah: Na Miyatharo lyan: Hai o ba Ako bo Miyatai ko ona-an nai! Go miyaba­ loi Ako a kiyalipatan a di dun Pu­ kha-aloi!"},{"id":24,"translation":"24. Na Tiyawag Sukaniyan (o Sogo) ko kababa-an Niyan: Di Ka mboboko! Sabunar a tiyagowan o Kadnan Ka so kababa-an Ka sa lawasaig (a maito);"},{"id":25,"translation":"25. Na Koyongangka si-i Ruka so Kayo a Qormah: Ka Angka ni­ yan kapangologi sa Onga a Qormah a kiyalotowan."},{"id":26,"translation":"26. Na Kangka go inom Ka go Pakapipiya-angka a Ginawangka. Na o adun a Khailaingka ko manga Manosiya a sakatao, na Tharo­ wangka: A Mata-an! A Sakun na minishamaya Akun ko (Allah a) Masalinggagao so Kathigur, na di Ak o du n M akipum biti y arai sa Alongan nai sa Manosiya."},{"id":27,"translation":"27. Na inowit Iyan ko pagtao Niyan, a a-awidan Niyan. Pitharo iran: Hai Maryam! Sabunsabunar a Miyakanggolaola Ka sa Shai a lubi a mala a piyakagowagowad!"},{"id":28,"translation":"28. Hai Babai o Haroun! Da ko butad i Arna a Ka o ba tao a marata, go da ko butad i Ina a Ka ba Pashisina!"},{"id":29,"translation":"29. Na initoro Iyan (so Wata). Pitharo iran: Andamanaya i Ki­ pumbitiyarain nami ko tao a mata­ tago ko saloyota a maito a Wata?"},{"id":30,"translation":"30. Pitharo (o Wata): A Mata-an! a Sakun na Oripun o Allah: Inibu­ gai Niyan Rakun so Kitab go biya­ loi Ako Niyan a Nabi;"},{"id":31,"translation":"31. Go biyaloi Ako Niyan a Pu­ phangompiya, apiya anda Ko Ma­ tago, go ini Sogo Iyan Rakun so Sambayang go so Zakat ko masa a Kaoyagoyag Akun;"},{"id":32,"translation":"32. Go (biyaloi Ako Niyan a) Makapudi-in ko Ina Akun, go da a Ko Niyan baloya a Mamumundug a darowaka;"},{"id":33,"translation":"33. Go so Kalilintad na si-i Rak- un ko Gawi-i a Kinimbawata-an Ra- kun, go so Gawi-i a Kapatai Akun, go so Gawi-i a Kapakatind uga Ra- kun a Oyagoyag!"},{"id":34,"translation":"34. Giyoto man so Isa a Wata o Maryam: Katharo a Bunar, a so kapaparampangan siran non."},{"id":35,"translation":"35. Da Mapatot ko Allah i ba Kowa sa Wata. Soti Sukaniyan! lgira adun a Pakapunggolalanun Niyan a Sogowan, na aya bo a Putharo-on Niyan non: Na Kon, na Kha-adun."},{"id":36,"translation":"36. Na Mata-an! A so Allah i Kadnan Ko go Kadnan niyo: Na Showaso w ata niy o Suk aniy an: Giyaya i okit a maka-o ontol."},{"id":37,"translation":"37. Na da pagayonayon so Pisha­ gorompong kondolondolonan nir­ an, na sangat a siksa a ruk o siran a Miyamangongkir, ko kapakanda­ darpai ko Gawi-i a mala!"},{"id":38,"translation":"38. Sayana siran a phakanug, go sayana siran a phakailai, ko Gawi-i a kapakatalingoma iran Rukami! Ogaid na so manga Darowaka sa Alongan nai na matatago ko kada­ dag a mapayag!"},{"id":39,"translation":"39. Na Paki-iktiyaringka kiran so Alongan a kasundit, a masa a ka­ kokoma ko Miyanggolaola: na siran na matatago ko kalipat a siran na da siran Pamaratiyaya!"},{"id":40,"translation":"40. Mata-an! A Sukami na Suka­ mi i phangowaris ko Lopa, go so tao a matatago-on: Go si-i siran Rukami Phamakandoda."},{"id":41,"translation":"41. Na Aloyangka ko Kitab so Ibrahim: Mata-an! A Sukaniyan na aya butad lyan na tanto a Muma­ mata-an, a Nabi."},{"id":42,"translation":"42. Gowani na Pitharo lyan ki Arna lyan: Hai Arna! lnongka Push­ imba-a so di Phakanug go di Pha­ kailai, go da-a khilinding lyan Ruka a maito bo?"},{"id":43,"translation":"43. Hai Arna! Mata-an! A Sakun na Sabunar a miyakaoma Rakun so Kata-o: A so da Ruka makatalingo­ ma: Na onoti Yakongka: Ka Nggo­ nanaon Ko Suka sa lalan a matitho."},{"id":44,"translation":"44. Hai Arna! Dingka Pushowa­ sowata so Shaitan: Mata-an! A so Shaitan na miyabaloi ko (Allah a) Masalinggagao a darowaka."},{"id":45,"translation":"45. Hai Arna! Mata-an! A Sakun na ipukhawan Nakun o ba Ka ma­ sogat a siksa a pho-on ko (Allah a) Masalinggagao, na mabaloi Ka a bolayoka o Shaitan."},{"id":46,"translation":"46. Pitharo (i Arna lyan): Bangka khagowadun so manga Katohanan ko, Hai Ibrahim? Mata-an a Odi­ ngka Gunuki, na Sabunar a Radiya­ mun Ko Suka dun: Na tawaranga Kongka sa mathai!"},{"id":47,"translation":"47. Pitharo (o Ibrahim): Kalilin­ tad a si-i Ruka: lpanguni Yakun Suka dun sa Ma-ap ko Kadnan Ko: Mata-an! a Sukaniyan na tatap a mala Rakun i Gagao."},{"id":48,"translation":"48. Na Pumbulag Ako rukano a go so Puphanongganowin niyo a salakao ko Allah: Go Phanguni Ako ko Kadnan Ko: Matatangkud a di Yako Khabaloi ko Panguni Akun ko Kadnan Ko, a khaola."},{"id":49,"translation":"49. Na kagiya a mbulag kiran a go so Pushimba-an niran a salakao ko Allah, na inibugai Ami Ron so Ishaq go so Yaqoub; na oman i isa Kiran na biyaloi Ami a Nabi."},{"id":50,"translation":"50. Go bigan Nami Siran ko Limo Ami, go singgayan Nami Sir­ an sa mapiya a Bantogan a Maporo."},{"id":51,"translation":"51. Na Aloyangka ko Kitab so Musa: Mata-an! A Sukaniyan na miyabaloi a tolabos, go miyabaloi a Sogo a Nabi."},{"id":52,"translation":"52. Na tiyawag Ami Sukaniyan ko kilid o Palao sa tampar sa kawa­ nan, go piyakarani Ami Sukaniyan, a Kinimbitiyarain Nami Ron."},{"id":53,"translation":"53. Go inibugai Ami Ron a pud ko Limo Ami, so Pagari Niyan a Haroun, a Nabi."},{"id":54,"translation":"54. Na Aloyangka ko Kitab so Ismail: Mata-an! A Sukaniyan na miyabaloi a tomotoman sa pasad, go miyabaloi a Sogo, a Nabi."},{"id":55,"translation":"55. Na miyabaloi a Ipushogo lyan ko manga tonganai Niyan so Sambayang go so Zakat, go miya­ baloi si-i ko Kadnan Niyan a Ma­ kasosowat."},{"id":56,"translation":"56. Na Aloyangka ko Kitab so Edris: Mata-an! A Sukaniyan na miyabaloi a Mumamata-an, a Nabi:"},{"id":57,"translation":"57. Go ini Poro Ami Sukaniyan ko darpa a Maporo."},{"id":58,"translation":"58. siran man so ini Kalimo Siran o Allah a manga Nabi; a pud ko Moriyatao o Adam, go pud ko riyoran Nami (ko Kapal) a pud o Nuh, go pud ko kiyababadan ko Ibrahim go so Israil,- go pud ko tao a Tiyoro Ami go Pinili Ami. Igira a Puphangadi-an Kiran so manga Ayat o (Allah a) Masaling­ gagao, na Pushondong Siran a Khi­ sosodod go Puphamanugad."},{"id":59,"translation":"59. Na adun a miyakasalono ko oriyan Niran a miyakasambi a in­ ilang iran so Sambayang, go piyan­ gonotan niran so manga kabaya a ribat, na maolog siran ndun ko landung (ko Naraka),-"},{"id":60,"translation":"60. Inonta so tao a Mithaobat go Miyaratiyaya, go Minggalubuk sa mapiya: Na siran man i Phamaka­ solud ko Sorga, go di siran khasa­ limbotan sa maito bo,-"},{"id":61,"translation":"61. Manga Sorga a tatap, so in­ idiyandi o (Allah a) Masalinggagao ko manga Oripun Niyan a da ma­ payag: Mata-an! A Sukaniyan na tatap a so diyandi Iyan na khito­ man."},{"id":62,"translation":"62. Da-a khanug iran ro-o a siya­ siya, ogaid na Kalilintad: Go adun a bagiyan niran a pagupur kiran ro-o, sa kapita go magabi."},{"id":63,"translation":"63. Giyoto man so Sorga a so pakiphangowaliyan Nami ko manga Oripun Nami a tao a miyabaloi a Manananggila."},{"id":64,"translation":"64. Na (Pitharo o Jibril:) di Kami Phakatoron inonta o sabap ko So­ gowan o Kadnan Ka: Kapa-ar lyan so kasasangoran Nami go so kata­ talikhodan Nami, go so pagulutan noto: Na da ko butad o Kadnan Ka i ba Khalipat,-"},{"id":65,"translation":"65. Kadnan o manga Langit a go so Lopa, go so pagulutan a dowa oto: Na Simba-angka Sukaniyan, go Phantang Ka makapantag ko Simba Rukaniyan: Ba adun a katawan Ka a sangai Niyan?"},{"id":66,"translation":"66. Na gi-i Tharo-on o Mano­ siya: Ino amai ka matai yak o, Mata-an a phakag uma on na k o dun a Oyagoyag?"},{"id":67,"translation":"67. (Pitharo o Allah:) Ba di kha­ tadumi o Manosiya a Mata-an! A Sukami na Inadun Nami sukaniyan gowani a da pun Ma-adun sa maito bo?"},{"id":68,"translation":"68. Na lbut ko Kadnan Ka, Ma ta-an a limodun Nami siran ndun, rakhus o manga Shaitan; ori­ yan niyan na Mata-an a witun Nami siran ndun ko muliliyota ko Jahan­ nam a pukhidola iran a lub iran;"},{"id":69,"translation":"69. Oriyan niyan na Mata-an a mamitbit Kami dun ko oman i isa ka tindug sa sadun sa tanto kiran a somiyangka ko (Allah a) Masaling­ gagao."},{"id":70,"translation":"70. Oriyan niyan na Sukami dun i Mata-o ko siran a siran i kiyapa­ totan ko kapakasolud ko Naraka."},{"id":71,"translation":"71. Na da-a isa rukano bo a Ba­ on ndi makasagad: Miyabaloi si-i ko Kadnan Ka, a miyapasad a Ko­ koman."},{"id":72,"translation":"72. Oriyan niyan na sabutu n Nami so Miyamananggila, na i ba­ gak Ami ro-o so manga darowaka, a pukhidola iran a lub iran."},{"id":73,"translation":"73. Na igira a Puphangadi-an kiran so manga Ayat Ami, a manga Rarayag, na gi-i Tharo-on o siran a Miyamangongkir, ko siran a Miya­ maratiyaya: Antawa-a ko dowa ka sagorompong i tomo i darpa, go mapiya i kalimodan?"},{"id":74,"translation":"74. Na madakul a bininasa Mi ko miya-ona an niran a pagtao, a siran i lubi a mapiya i kasangkapan go so kaphagilaya-on!"},{"id":75,"translation":"75. Tharowangka: Sa dun sa ma­ tago ko kadadag, na mbugan sa ta­ alik sukaniyan o (Allah a) Masa­ linggagao sa madakul, taman sa amai ka kasandungan niran so idi­ diyandi kiran-a siksa, o di na so Bangkit,- na katokawan niran ndun so tao a sukaniyan i lubi a marata i darpa, go tanto a malobai i manga tabanga!"},{"id":76,"translation":"76. Na Puphagomanan o Allah so siran a komidug sa ontol: Sa Torowan: Na so manga tatap a manga pipiya, na tomo si-i ko Kad­ nan Ka, i balas, go tomo a khando­ dan."},{"id":77,"translation":"77. Ino kiyatokawan Ka so In­ ongkir iyan so manga Ayat Ami, go Pitharo iyan: A Mata-an a khabu­ gan nako dun sa tamok go Wata?"},{"id":78,"translation":"78. Ba niyan miya-ilai so da ma­ payag, antawa-a ba miyakakowa si-i ko (Allah a) Masalinggagao sa pa­ sad?"},{"id":79,"translation":"79. Kuna oto! lpushorat Ami dun so gi-i niyan Tharo-on: Go pagomanan Nami ron so siksa sa kaoman (a madakul);"},{"id":80,"translation":"80. Go pangowaliyan Nami ru­ kaniyan so gi-i niyan Tharo-on, go makatalingoma Rukami a tawanta­ wan."},{"id":81,"translation":"81. Na kominowa siran sa sala­ kao ko Allah a manga Katohanan, ka-an siran kon mabaloi a mama­ kaogop kiran!"},{"id":82,"translation":"82. Kuna oto, ka Pagongkirun niran ndun so Kiyasimba-a kiran, go khabaloi siran a manga ridowai ran."},{"id":83,"translation":"83. Bangka da katokawi a Mata­ an! A Sukami na biyotawanan nami so manga Shaitan ko Miyama n­ gongkir, a puphangondoi kiran sa tanto a kapangondoi?"},{"id":84,"translation":"84. Na Dingka kiran punggaga ani (so siksa), ka Mata-an! Phama­ gitongun Nami Kiran ndun sa sam­ porna a kapamagitong."},{"id":85,"translation":"85. Si-i ko Alongan a limodun Nami so Miayamananggila si-i ko Masalinggagao, a khikokoda (a Khisusula-an),"},{"id":86,"translation":"86. Na idundug Ami so manga baradosa ko Naraka Jahannam, a ma-a wao siran,-"},{"id":87,"translation":"87. Da-a makapapa-ar kiran ko Sapa-at, inonta so tao a miyakako­ wa si-i ko (Allah a) Masalinggagao sa diyandi."},{"id":88,"translation":"88. Na Pitharo iran: A kominowa so (Allah a) Masali nggagao sa Wata!"},{"id":89,"translation":"89. (Pitharo o Allah): Sabunsa­ bunar a Mitharo kano sa Shai a minitaralo a pakasisingai!"},{"id":90,"translation":"90. Maito bo na so manga Langit na manga bubunsad, sa po-on ro-o, go manga bubungkag so Lopa, go mamangitombak so manga Palao a shagonaot,"},{"id":91,"translation":"91. Sa kinidaowa-an niran sa adun a Wata o (Allah a) Masaling­ gagao."},{"id":92,"translation":"92. Na di patot ko Masalingga­ gao i ba kowa sa Wata."},{"id":93,"translation":"93. Da (isa bo) ko langowan a tao a matatago ko manga Langit go so Lopa a ba di makatalingoma ko (Allah a) Masalinggagao, a Maka­ pangangalimbaba-an."},{"id":94,"translation":"94. Sabunsabunar a mai-itong lyan siran, go mabibilang lyan siran sa samporna a bilangan."},{"id":95,"translation":"95. Na oman i isa kiran na Ma­ katalingoma Rukaniyan ko Alon­ gan a Qiyamah a tawantawan."},{"id":96,"translation":"96. Mata-an! A so Miyamara­ tiyaya go Pinggalubuk iran so man­ ga pipiya, na sunggayan siran ndun o (Allah a) Masalinggagao sa kaka­ si."},{"id":97,"translation":"97. Na aya dun a kiyaluboda Mi ko Qur-an ko Basangka (Ya Mu­ hammad), na-an Ka oto Mapupha­ manothol ko Miyamananggila, go an Ka oto Mipamaka-iktiyar ko pagtao a manga pawal."},{"id":98,"translation":"98. Na madakul a bininasa Mi ko miya-on an niran a pagtao! Ba adun a pukhagudam Ka kiran a isa bo, o di na pukhanug Ka kiran a karan­ gus?"}]},{"id":20,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ta Ha. So Allah i Mata-o ko pakaa- antapan Niyan non."},{"id":2,"translation":"2. Kuna a ba aya Kinitoronun Nami Ruka (Ya Muhammad) ko Qur-an na Angka makandamar,"},{"id":3,"translation":"3. Ogaid na undao ko tao a ma­ alukun (ko Allah),-"},{"id":4,"translation":"4. Initoron a miyakapo-on ko Miyadun ko Lopa a go so manga Langit a manga poporo."},{"id":5,"translation":"5. So Masalinggagao a si-i ko Aras mithakna."},{"id":6,"translation":"6. Ruk Iyan so matatago ko manga Langit a go so matatago ko Lopa, go so pagulutan a dowa oto, go so didalum o Lopa."},{"id":7,"translation":"7. Na o pakatanogun Ka so Katharo, na Mata-an! a Sukaniyan na katawan Niyan so masolun a go so lubi a mapagu-uma."},{"id":8,"translation":"8. So Allah! Da-a Tohan a sala­ kao Rukaniyan! Ruk Iyan so manga Ngaran a manga pipiya."},{"id":9,"translation":"9. Ino a miyakatalingoma Ruka so Totholan ko Musa?"},{"id":10,"translation":"10. Gowani a makailai sa Apoi: Na Pitharo Iyan ki Karoma Niyan: A apa kano; ka Mata-an! A Sakun na miyakailai Ako sa Apoi; kaloka­ lo kawitan Ko sukano ron sa bar­ abad, o di na makato-on Nako si-i ko Apoi sa nana-o."},{"id":11,"translation":"11. Na kagiya a makatalingoma­ on, na Kiyatalowan: Hai Musa!"},{"id":12,"translation":"12. Mata-an! A Sakun na Sakun so Kadnan Ka! Na Ndaingka so dowa a Talompa-a Ka: Mata-an! A Suka na matatago ko Balintad a Soti a giya Tuwa;"},{"id":13,"translation":"13. Na Sakun na Pinili Akun Suka: Na Pakinugangka so Ipagila­ ham (Ruka)."},{"id":14,"translation":"14. Mata-an! A Sakun na Sakun so Allah: Da-a Tohan a salakao Rakun: Na simba-a Kongka, go Pamayandugun Ka so Sambayang sa Pananadum Rakun."},{"id":15,"translation":"15. Mata-an! A so Bangkit na phakatalingoma-marani a pagu­ uma-an Ko Sukaniyan-ka-an miba­ las ko oman i isa ginawa so galubuk iyan."},{"id":16,"translation":"16. Na o ba Ka on ka-alangi o tao a di ron Mapaparatiyaya go inonotan niyan so nunga iyan, ka Mabinasa Ka!"},{"id":17,"translation":"17. Na antona-a angkanan a shi­ si-i sa Kawanan Ka, hai Musa?"},{"id":18,"translation":"18. Pitharo lyan: Giyaya na Ba­ das Akun: A ipuphanukun Nakun Sukaniyan, go ipuphangawit Akun oto (sa Pukhun) o Kambing Akun, go adun a manga Osba Ko ron a pud."},{"id":19,"translation":"19. Pitharo (o Allah): ithogun Ka, hai Musa!"},{"id":20,"translation":"20. Na ini ithog lyan, na sa mao­ to na Sukaniyan na Nipai, a gi-i ndoladola sa maga-an."},{"id":21,"translation":"21. Pitharo (o Allah): Kowa-an­ gka Sukaniyan, go di Ka khaluk: Ka phakandodun Nami bo Sukani­ yan ko butad lyan a paganai:"},{"id":22,"translation":"22. Go soludun Ka a Limangka ko kilid Ka: Ka-an makambowat a Masindao, a kuna a ba Panggal,­ Tanda pun a salakao,-"},{"id":23,"translation":"23. Ka phakailain Nami Suka ko manga tanda Ami a manga Ala."},{"id":24,"translation":"24. Songka ko Pir-aon, ka Mata­ an! A Sukaniyan na miyangakowa­ la."},{"id":25,"translation":"25. Pitharo (o Musa): Kadnan Ko! Pakalowagangka Rakun so Rarub Akun,"},{"id":26,"translation":"26. Go Lubodangka Rakun so Showa-an Nakun,"},{"id":27,"translation":"27. Go Pakalowayangka so kabi­ gur o dila Akun,"},{"id":28,"translation":"28. K a - anir an K asab oti so Katharo Akun:"},{"id":29,"translation":"29. Go Sunggai Akongka sa Wa­ shir a pud ko tonganai Akun,"},{"id":30,"translation":"30. So Haroun, a Pagari Ko,"},{"id":31,"translation":"31. Bakhushun Ka Sukaniyan ko Bagur Akun,"},{"id":32,"translation":"32. Go Pakatompokangka Suka­ niyan ko Galubuk Akun:"},{"id":33,"translation":"33. Ka Angka Mi Ruka Pupha­ katasbik sa madakul,"},{"id":34,"translation":"34. Go ana Mi Suka Katatadumi sa madakul:"},{"id":35,"translation":"35. Mata-an! A Suka tatap a phagilai Rukami."},{"id":36,"translation":"36. Pitharo (o Allah): A Sabunar a ini bugai Ruka so Panguningka, hai Musa!"},{"id":37,"translation":"37. Na Sabunsabunar a ini Pan­ galimo Ami Suka ko kiyaokitan a salakao."},{"id":38,"translation":"38. Gowani a i Ilaham Ami ki Ina a Ka so Iphagilaham:"},{"id":39,"translation":"39. (Sa Pitharo-on:) Tagowangka Sukaniyan (a Musa) ko Kahan, na anodangka ko Lawasaig a Nail: Na Pimpirun Sukaniyan o Lawasaig a Nail ko thuba-an, ka-an makowa o Ridowai Akun go Ridowai Niyan: Na Tiyagowangko Suka sa kakasi a pho-on Rakun: Go Angka mapa­ goyagoyag si-i ko mga Mata akn (Siyap akn, Pangilailayan akn, Linding akn)."},{"id":40,"translation":"40. Gowani a puphulalakao si Babaingka na gi-i Niyan Tharo-on: O torowi ko sukano sa tao a ma­ kambaromitan non? Na Piyakan­ dod ami Suka ki Ina a Ka, ka-an makapiya Ginawa Niyan go an ndi makamboboko. Na Miyamono Ka sa tao, na siyabut Ami Suka pho-on ko rata a ginawa, go Piyanupungan Nami Suka a manga tupung. Na miyakatarug Ka sa miyakapira ra­ gon ko manga tao sa Madiyan; oriyan niyan na miyakaoma Ka sa Takdir Akun, hai Musa!"},{"id":41,"translation":"41. Go Pinili Akun Suka (a siya­ na-an) o ginawa Ko:"},{"id":42,"translation":"42. Lalakao Ka, Suka go si Pa­ garingka, rakhus o manga Tanda Akun, go di Niyo paparina so Ta­ dum Rakun."},{"id":43,"translation":"43. Songkano a Dowa, ko Pir­ aon, Mata-an! A sukaniyan na miyangakowala;"},{"id":44,"translation":"44. Na Mbitiyarain Niyo suka­ niyan, sa lalag a malinanuk, ka kalokalo o sukaniyan na makapa­ ginungka, o di na maluk."},{"id":45,"translation":"45. Pitharo Iran a Dowa: Kad­ nan Nami! Mata-an! A Sukami na ipukhaluk Ami i ba Kami niyan sakotika-a, o di na magoman a ka­ puphangakowala niyan."},{"id":46,"translation":"46. Pitharo (o Allah): Di Kano khaluk: Mata-an! A Sakun na babid Iyo: Pukhanug Akun go Pukhailai Yakun (so khasowa Iyo)."},{"id":47,"translation":"47. Na Songkano Ron, na Thar­ owa Niyo: A Mata-an! A Sukami a Dowa na Sogo o Kadnan ka: Na bokaingka rukami so manga Mor­ iyatao o Israil, go dingka siran Pushiksa-a: Sabunar a adun a minioma Miruka a Tanda, a pho-on ko Kadnan ka! Na so Kalilintad na si-i ko tao a komidug ko Torowan!"},{"id":48,"translation":"48. Mata-an! A Sukami na Sabu­ nar a ini Ilaham Rukami a Mata-an! A so siksa na si-i ko tao a tomiya­ plis go tomiyalikhod."},{"id":49,"translation":"49. Pitharo (o Pira-aon): Anta­ wa-a i Kadnan Niyo hai Musa?"},{"id":50,"translation":"50. Pitharo (o Musa): Aya Kad­ nan Nami na so inibugai Niyan ko oman i isa Shai so ini Adun non, oriyan niyan na Pinngonana-o Ni­ yan."},{"id":51,"translation":"51. Pitharo (o Pir-aon): Antona-a miyasowa o manga pagtao a miyan­ ga-o ona?"},{"id":52,"translation":"52. Pitharo (o Musa): So Katawi ron na si-i ko Kadnan Ko, ka ma­ tatago ko Kitab: Di Kharibat so Kadnan Ko, go di Khalipat,-"},{"id":53,"translation":"53. So inisunggai Niyan rukano so Lopa a miyakayat, go tiyagowan kano Niyan non sa manga lalan; go Piyakatoron Niyan a pho-on ko Kawang so ig; na adun a Pupha­ kambowatun Nami sa sabap on a pishoson a Mangunguto a mbidabi­ da."},{"id":54,"translation":"54. Kangkano (ron) go Pagupura niyo (ron) so manga Ayam iyo: Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga Tanda ko adun a manga gudaguda iyan."},{"id":55,"translation":"55. Inadun Nami sukano a pho­ on ko Lopa, go ron Nami sukano phakakasoya, go ron Nami sukano phakagumawa so khaokitan a sala­ kao."},{"id":56,"translation":"56. Na Sabunsabunar a piyaki­ ilai Yami (ko Pir-aon) so manga Tanda Ami sa kalangolangowan ni­ yan, na tomiyaplis go somiyangka."},{"id":57,"translation":"57. Pitharo (o Pir-aon): Ba aya kiyasong Ka rukami na Angka Min- gka mapaka-awa ko Lopa ami sa­ bap ko Balik Matangka, hai Musa?"},{"id":58,"translation":"58. Na Mata-an a khawitan nami Suka dun sa balik Mata a lagid iyan! Na tundo Ka ko lut ami go so lut Ka sa kaputhalabok, di kami ron ndoratsukami go Suka-(si-i ko) darpa a kasosokodan (Rukutano)."},{"id":59,"translation":"59. Pitharo (o Musa): Aya katha­ labok iyo na so Alongan a Kalilang, go malimod so manga Manosiya ko kiporo o Alongan."},{"id":60,"translation":"60. Na tomiyalikhod so Pir-aon: Na tinimo iyan so antangan niyan, oriyan niyan na miyakatalingoma."},{"id":61,"translation":"61. Pitharo kiran o Musa: Dow­ an dowan kano! Di niyo pagangko­ ba so Allah sa kabok hag, ka i binasa Niyan rukano so siksa: Na Sabunar a kiyawiswisan so tao a inangkob iyan (so Allah)!"},{"id":62,"translation":"62. Na Piyamagodasa-an niran i showa-an niran, ko ndolondolonan niran, go piyagunus iran so bitiyara (iran)."},{"id":63,"translation":"63. Pitharo iran: A Mata-an! A giya Dowaya na titho a manga Ba­ lik Mata: A kabaya Iran a mapaka­ awa kano Iran ko Lopa iyo sa mis­ abap ko Balik Mata Iran, go mai­ lang Iran so okit iyo a makalulubi."},{"id":64,"translation":"64. Na timowa niyo so antangan niyo, oriyan niyan na talingoma kano a khishisinundai: Na Sabunar a Miyakada-ag sa Alongan nai so tao a miyakaombao."},{"id":65,"translation":"65. Pitharo iran: Hai Musa! Na ithog Ka o di na mabaloi kami a paganai a tao a minithog?"},{"id":66,"translation":"66. Pitharo lyan: Kuna, ka ithog kano! Na sa maoto na so manga tali ran go so manga badas iran-na aya kaguguda-a Niyan non pho-on ko Balik Mata iran-na Mata-an noto! A puphamanola!"},{"id":67,"translation":"67. Na kiyagudi-an sa si-i bo ko Ginawa Niyan sa kaluk so Musa."},{"id":68,"translation":"68. Pitharo Ami: Di Ka pukha­ luk! Mata-an! A Suka na Suka i Maporo:"},{"id":69,"translation":"69. Na ithogun Ka so shisi-i ko Kawanan Ka: Ka-a Niyan malolok so biyaloi ran; Mata-an! A so biya­ loi ran na limpangan o Balik Mata: Na di Phakada-ag so Balik Mata, apiya anda lomiyabo."},{"id":70,"translation":"70. Na miyamangi omung so manga Balik Mata sa Khipakasoso­ dod: Pitharo iran: Piyaratiyaya Mi so Kadnan o Haroun a go so Musa."},{"id":71,"translation":"71. Pitharo (o Pir-aon): Ino niyo Pharatiyaya-a Sukaniyan a da akun sukano pun kaidini? Mata-an! A Sukaniyan i titho a Goro niyo, a so Miyangundao rukano ko Balik Mata! Na Mata-an a pamotolan ko dun so manga lima niyo go so man­ ga Ai niyo sa di magonod, go Mata­ an a sola-an ko sukano dun ko manga kayo a Qormah: Go Mata­ an a katokawan niyo dun, o anta­ wa-a rukami i lubi a sangat i siksa go lubi a kakal!"},{"id":72,"translation":"72. Pitharo iran: Di Ami suka dun ipulawan ko miyakaoma ruka­ mi a manga Rarayag a Karina, a go so Miyadun Rukami! Na nggolala­ nun ka i ipunggolalan ka: Si-ingka bo mipungolalan sangkai a Kaoya­ goyag ko doniya."},{"id":73,"translation":"73. Ma ta -an! A Suk ami, na Piyaratiyaya Mi so Kadnan Nami: Ka o ba Niyan Rukami Napiya so manga kasala-an Nami, go so initu­ gul ka Rukami sukaniyan a Balik Mata: Na so Allah i lubi a Mapiya go lubi a Tatap."},{"id":74,"translation":"74. Mata-an naya! A sa dun sa tao a makatalingoma ko Kadnan Niyan a baradosa,- na Mata-an! A bagiyan niyan so Naraka Jahan­ nam: Di ro-o Pha-tai go di Khaoyag (sa Kaoyag a mapiya)."},{"id":75,"translation":"75. Na sa dun sa makatalingoma Rukaniyan a Mapaparatiyaya a Sa­ bunar a Pinggalubk Iyan so manga pipiya,- na siran man i khibagiyan ko manga Daradat a manga Po­ poro,-"},{"id":76,"translation":"76. Manga Sorga a Tatap, a Pu­ phamangondas ko kababa-an niyan so manga Lawasaig: Makakakal sir­ an ro-o: Na giyoto man i balas ko tao a Mishoti."},{"id":77,"translation":"77. Na Sabunsabunar a ini Ila­ ham Ami ko Musa: A Pangulumun Ka so manga Oripun Ko, na mba­ alun Ka siran sa lalan ko Kalodan a mamara, di Ka khawan i ba Kano raota go di Ka khaluk."},{"id":78,"translation":"78. Na tiyondog Siran o Pir-aon rakhus o manga tantara iyan, na Minitanggob kiran so Kalodan so nganin a minitanggob kiran."},{"id":79,"translation":"79. Na miyadadag o Pir-aon so pagtao niyan, go da niyan Matoro."},{"id":80,"translation":"80. Hai manga Moriyatao o Is­ rail! Sabunar a siyabut Ami sukano ko ridowai niyo, go ini phasada Ami sukano ko kilid o Palao sa kawanan, go Initoron Nami rukano so Manna go so (Papanok a) Sal­ wwa:"},{"id":81,"translation":"81. (Pitharo Ami:) Kangkano ko manga pipiya ko nganin a ini Pagu­ pur Ami rukano, go di kano ron Phumalawani, ka matangkud ruka­ no so Rarangit Akun: Na sa dun sa matangkud on so Rarangit Akun na Sabunar a mabinasa!"},{"id":82,"translation":"82. Na Mata-an! A Sakun na titho a Manapi ko tao a Mithaobat, go Miyamaratiyaya, go Minggalu­ buk sa Mapiya,- oriyan myan na komidug ko ontol."},{"id":83,"translation":"83. Na antona-a i minipagaloka­ lok Ka (sa Kiya-ona Ingka) ko Pagtaongka, hai Musa?"},{"id":84,"translation":"84. Pitharo Iyan: Siran na kataya siran si-i ko Talikhodan Ko (a ma­ totondog Ako iran): Na miyagalo­ kalok Ako Ruka Kadnan Ko, ka-o Bangka Kasowatun."},{"id":85,"translation":"85. Pitharo (o Allah): Na Mata­ an! A Sukami na tiniyoba Ami so Pagtaongka ko oriyan Ka (ko Kiya­ bulagangka kiran): Ka diyadag sir­ an o Samiri."},{"id":86,"translation":"86. Na mimbalingan so Musa ko pagtao Niyan a Pukhararangitan a Makamboboko. Pitharo lyan: Hai pagtao Akun! Ba kano da diyandi-i o Kadnan niyo sa diyandi a mapiya? Ba rukano miyathai so masa? Anta­ wa-a ba niyo kabaya a matangkud rukano so Rarangit a pho-on ko Kadnan niyo, sa kiyandorat iyo ko diyandi Akun?"},{"id":87,"translation":"87. Pitharo iran: Kuna a ba kami mindorat ko diyandi i Ka, sa ba sabap ko kapa-ar ami: Na ogaid na piyakaawid kami sa manga pu­ punud pho-on ko imbolawan o pag­ tao, na inipangithog ami oto (ko Apoi), ka lagid oto a kiya-ithog o Samiri."},{"id":88,"translation":"88. A inigumao niyan kiran a maito a Sapi: A lawas iyan, a Pha­ gunga Na Pitharo iran: A kati-i so Tohan niyo, go Tohan o Musa, na miyalipat!"},{"id":89,"translation":"89. Ba iran ndi khailai a da-a khisumbag iyan kiran a Katharo, go da-a Mipapa-ar iyan kiran a Morala o di na Ompiya?"},{"id":90,"translation":"90. Na Sabunsabunar a Pitharo kiran o Haroun gowani: A Hai pag­ tao Akun! Giyabo a kinitupungun rukano ron: Ka Mata-an! A aya Kadnan niyo na so (Allah a) Masa­ linggagao: Na Onoti Ako niyo go onoti niyo so Sogowan Ko."},{"id":91,"translation":"91. Pitharo iran: Diyami dun itharug a karurutuki ami ron So­ mim ba, taman sa di makabaling rukami so Musa."},{"id":92,"translation":"92. Pitharo (o Musa): Hai Har­ oun! Antona-a i miyakarun Ruka, gowani a Mailaingka siran a miya­ dadag siran."},{"id":93,"translation":"93. Sa Dangka Rakun kaonoti? Inongka Shoranga so Sogowan Ko?"},{"id":94,"translation":"94. Pitharo Haron: Hai Wata i Ina! Dingka nggandura so Sompa Akun go giya Olo Akun! Mata-an! A Sakun na inikaluk Akun o Bang­ ka Matharo: A inoparik Ka so man­ ga Moriyatao o Israil, go Dangka Kanayawi so lalag Akun!"},{"id":95,"translation":"95. Pitharo (o Musa): Antona-a i Siyowa Aka, Hai Samiri?"},{"id":96,"translation":"96. Pitharo iyan: A miya-ilai akun so da iran mailai sukaniyan: Na komim us ako sa sakumus ko lakao o Sogo, na ini ithog akun non: Na giyoto i ini barayat rakun o ginawa ko."},{"id":97,"translation":"97. Pitharo (o Musa): Na awa ka! Na Mata-an a ruk ka ko Kaoya­ goyag so gi-ingka Katharowa: Sa da-a kashukhowai; go Mata-an! A adun a ruk ka a diyandi a di ka-on ndun makandorat: Na ilayangka so Tohan ka, a so tiyatap ka a Ka­ pushim ba-angka-on: Mata-an a Thotongun Nami dun sukaniyan oriyan niyan na Mata-an a ikayam­ bur ami dun sukaniyan ko Kalodan sa titho a ka kayambur!"},{"id":98,"translation":"98. Aya bo a Tohan niyo na so Allah: So da-a Tohan a salakao Rukaniyan: Rangkom lyan a kata­o so langowan taman."},{"id":99,"translation":"99. Lagid aya a Kapuphanothola Mi Ruka ko saba-ad ko manga Totholan ko andang a miya-ona: Na Sabunar a bigan Nami Suka pho-on ko Hadapan Nami sa Pana­ nadum."},{"id":100,"translation":"100. Sa dun sa tomalikhodon, na Mata-an! A sukaniyan na Phaka­awid ko Alongan a Qiyamah sa mapunud;"},{"id":101,"translation":"101. Makakakal siran non: Na Miyakaratarata a bagiyan niran ko Alongan a Qiyamah a awid,-"},{"id":102,"translation":"102. Si-i ko Alongan a Iyopun so Sanggakala: Na limodun Nami so manga Baradosa, sa Alongan noto, a khikabobota."},{"id":103,"translation":"103. Na mipuphamagutonga iran kondolondol onan niran: A da-a minitarug iyo a rowar ko sapolo (gawi-i);"},{"id":104,"translation":"104. Sukami i Mata-o ko gi-i ran Tharo-on: ko masa a gi-i Tharo-on o Maka-o ontol kiran i Pamikiran: A da-a kiyapakatarug iyo a rowar ko Salongan!"},{"id":105,"translation":"105. Na ipagisha iran Ruka so manga Palao: Na Tharowangka: a ikhayontong sukaniyan o Kadnan Ko sa Sampoma a ka kayontong;"},{"id":106,"translation":"106. Na ibagak lyan (so Lopa) a Pantar a mamumunas;"},{"id":107,"translation":"107. A da-a Khailaingka-on a Maluluna, go da-a Mibobobong."},{"id":108,"translation":"108. Sa Alongan noto na kaono­ tan niran so Puphananawag: Sa da­ a kakhorikori on: Na mapunut so manga Sowara ko (Allah a) Masa­ linggagao: Na da-a khanug Ka a rowar sa dalupuk."},{"id":109,"translation":"109. Sa Alongan noto na di Pha­ kanggai a gona so kapangongogo- pan inonta so tao a inidinan Suka­ niyan o (Allah a) Masalinggagao, go Miyasowaton sa Katharo."},{"id":110,"translation":"110. Katawan Niyan so kasasan­ goran niran go so katatalikhodan niran: Go di iran khasushub Suka­ niyan a Kata-o."},{"id":111,"translation":"111. Na Makapangalimbaba-an so manga Paras ko (Allah a) Oya­ goyag, a Thatandingan: Na Sabunar a kiyawiswisan so tao a miyaka­ awid sa Kandarowaka."},{"id":112,"translation":"112. Na sa dun sa tao a nggalu­ buk ko manga pipiya, a Sukaniyan na Mapaparatiyaya, na di mawan sa ba kasalimboti go ba kakorangi (so Amal lyan a Mapiya)."},{"id":113,"translation":"113. Na lagid aya a Kinitoronun Nami Rukaniyan a Qur-an a basa Arab-go phisalinsalin Nami mago­ sai ko solud lyan so pangangaluk, ka-an siran Makapananggila, o di na makabago kiran sa Undao."},{"id":114,"translation":"114. Na Maporo so Allah, a Phapa-ar , a Bunar! Na Dingka Punggaga-ani (Ya Muhammad) so Qur-an ko da pun kapopos o ki­ pushampain Ruka-on, na tharo­ w an gk a: K ad n an K o! Om a ni Yakongka sa Kata-o."},{"id":115,"translation":"115. Na Sabunsabunar a diniyan­ di-an Nami so Adam, gowani, na Miyalipa t: Go da-a miyato-o n Nami ron a katutukhus."},{"id":116,"translation":"116. Na gowani na Pitharo Ami ko manga Malaikat: Pangalimbaba­ an kano ko Adam, na Miyangalim­ baba-an siran, inonta so iblis: Ka somiyangka."},{"id":117,"translation":"117. Na Pitharo Ami: Hai Adam! Mata-an! A giyaya na Ridowaingka go si Karomangka: Na o ba kano niyan Mapaka-awa ko Sorga, ka marasai Ka."},{"id":118,"translation":"118. Mata-an! A ruk Ka a Ding­ ka ro-o ka Khaor go di Ka Khata­ landiyang,"},{"id":119,"translation":"119. Go Mata-an! A Suka na di Ka ro-o Mawao, go di Ka ranti-an a Alongan."},{"id":120,"translation":"120. Na piyangonsi Sukaniyan o Shaitan: Pitharo iyan: Hai Adam! Ba ko Ruka Thora-on so Kayo a katatap, go Kapa-ar a di khada?"},{"id":121,"translation":"121. Na Komiyan Siran non, na miyapayag Kiran so Aorat Iran: Go aya miyata-ad iran, na giya kapu­ phanangkir Iran, ko Raon sa Sorga: A minisapung Iran ko Aorat Iran; na siyorang o Adam so Kadnan Niyan, na Miyaribat."},{"id":122,"translation":"122. Oriyan niyan na pinili Ska­ niyan o Kadnan Niyan: Na Piyaka­ taobat Iyan, go Tiyoro Iyan."},{"id":123,"translation":"123. Pitharo Iyan: A tupad kano, pho-on Rukaniyan (a Sorga) lan­ gon, so saba-ad Rukano na ridowai o saba-ad: Amai ka adun a Maka­ talingoma Rukano a pho-on Rakun a Tomwan, na sa dun sa Monot ko Tomwan Ko, na di madadag, go di marasai."},{"id":124,"translation":"124. Na sa dun sa tomalikhod ko Tadum Rakun, na Mata-an! A adun a ruk iyan a Kaoyagoyag a masim­ pit, go witun Nami sukaniyan ko Kalilimod ko Alongan a Qiyamah a bota."},{"id":125,"translation":"125. Tham-on niyan: Kadnan Ko! antona-a i sabap a Kiyawitang­ ka rakun ko kalilimod a bota ko, a Sabunar a miyabaloi ako a Pupha­ kailai (si-i sa doniya)?"},{"id":126,"translation":"126. Tham-on (o Allah): A lagid a nan, a miyakatalingoma Ruka so manga Ayat Ami, na piyakalipatan ka oto: Na lagid a nan, a sa Alon­ gan nai, na Pulipatangka."},{"id":127,"translation":"127. Go lagid aya a kambalasi Ami ko tao a Mimalawani go da niyan Paratiyaya-a so manga Ayat o Kadnan Niyan: Na Mata-an a so siksa ko Akhirat i lubi a sangat go kakal."},{"id":128,"translation":"128. Ino kiran nda Makanggona­ nao so madakul a bininasa Mi ko miya-ona an niran a pud ko manga pagtao (a miyanga-o ona), a Pupha­ kalalakao siran ko Piyamagingudan niran? Mata-an! A adun a matatago m-o man a titho a manga Tanda ko adun a manga gudaguda iyan."},{"id":129,"translation":"129. Na o da so Katharo a miya­ ona a pho-on ko Kadnan Ka, na Mata-an a khabaloi (so siksa) a Tatap, go so ta-a lik a miyapunto."},{"id":130,"translation":"130. Na Tigurangka so gi-i ran Katharo: Go Puthasbikun Ka so Podi o Kadnan Ka, ko da pun so Kasubang o Alongan, go so da pun so Kasudup lyan; go so saba-ad ko m an ga Or as k o Ga gaw i - i , n a Puthasbik Ka, go so manga kilid o ka-daondao: Ka-angka Masowat."},{"id":131,"translation":"131. Na Dingka Phakasagata so (Kailai o) dowa Matangka ko Piya­ kisawitan Nami kiran noto a pisho­ son a Parayasan ko Kaoyagoyag ko Doniya, ka iputhupung Ami kiran noto: Na so Riskhi o Kadnan Ka (ko Sorga) i mapiya go Tatap."},{"id":132,"translation":"132. Na Sogo-on Ka ko Ta-alok Ruka so Sambayang, go Phantang Ka si-i Rukaniyan. Di Kami Ruka phanguni sa Pagupur: Sukami i Pu­ phagupur Ruka. Na so khabolosan (a Mapiya) na bagiyan o Mana­ nanggila."},{"id":133,"translation":"133. Na Pitharo iran: A ino a da­ a Khitalingoma Niyan rukutano a Tanda a pho-on ko Kadnan Niyan? Bada-a miyakatalingoma kiran a Karina a so matatago ko manga Kitab a Paganai?"},{"id":134,"translation":"134. Na opama ka Mata-an! A inibinasa Mi kiran so siksa ko ona- an naya, na Putharo-on niran ndun: Kadnan Nami! Ino kamingka da Sogowi sa Sogo, ka-a nami kaonoti so manga Ayat Ka ko da-a mi pun kapakaito a go kahina."},{"id":135,"translation":"135. Tharowangka: A oman i isa na Nomanayao: Na nayao kano, ka katokawan niyo bo o antawa-a i khimangaruk ko lalan a Ontol, go sa miyakatoman."}]},{"id":21,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Miyakarani ko manga Mano­siya so Kaphamagitonga kiran: A siran na matatago ko kalipat a khi­ tatalikhod."},{"id":2,"translation":"2. Da-a phakatalingoma kiran a Pananadum a pho-on ko Kadnan niran a bago, a ba iran ndi Phama­makinuga a siran na Sasabula-on niran,-"},{"id":3,"translation":"3. Mabibimban so manga poso iran. Na ini Punanai ran so bitiyara a siran na manga darowaka: A da ko ungkaya inonta na Manosiya a lagid iyo; a ti shongkano ko Balik Mata a sukano na Pukhailai niyo?"},{"id":4,"translation":"4. Pitharo (o Muhammad): So Kadnan Ko na katawan Niyan so Katharo Ko Langit a go so Lopa: Go Sukaniyan so Puphakanug a Mata-o."},{"id":5,"translation":"5. Kuna, ka Pitharo iran: A man­ ga sambar a manga Taginupun!­ Kuna, ka Pimbaba-as lyan noto!­ Kuna, ka Sukaniyan na Pababayok! Na witi tano Niyan sa Tanda lagid o Kiyasogowa ko miyanga-o ona!"},{"id":6,"translation":"6. Da-a Miyaratiyaya a Miya­ ona an niran a Phagingud, a bini­ nasa Mi sukaniyan: Ino siran Phar­atiyaya siran?"},{"id":7,"translation":"7. Na da-a Siyogo Ami ko Miya­ ona an Ka a r owar sa manga Mama, a Phagilahaman Nami siran: Na ishai niyo so adun a Kata-o Niyan o sukano na di niyo katawi."},{"id":8,"translation":"8. Na da-a Mi siran sunggai sa lawas a di Phamangangan ko Pan­ gunungkun, go kuna a ba suan Phangakakakal (ko Doniya)."},{"id":9,"translation":"9. Oriyan niyan na initoman Nami kiran so diyandi, na Siyabut Ami siran a go so tao a kabaya Ami, go bininasa mi so manga Malawani."},{"id":10,"translation":"10. Sabunsabunar a Tiyoronan Nami sukano sa Kitab a ndodon so Munang iyo: Ino niyo di Pung­ gudaguda-a?"},{"id":11,"translation":"11. Na madakul a bininasa Mi a Phagingud a aya butad iyan na Darowaka, na mimbago Kami ko onyan myan sa pagtao a manga salakao!"},{"id":12,"translation":"12. Na kagiya a magudam iran so siksa Ami, na sa maoto na siran na Punggaga-anan niran malagoi."},{"id":13,"translation":"13. (Pitharo kiran): Di kano Pha­ malagoi, go kasoi kano ko ini Pan­ galimo rukano, go so manga darpa iyo, ka angkano kai sha-i."},{"id":14,"translation":"14. Miyatharo iran: Hai dowan dowan tano! Mata-an! A sukutano na mimbaloi tano a manga Daro­ waka!"},{"id":15,"translation":"15. Na da dun maputa angkoto a Kapunggoraok iran, taman sa biya­ loi Ami siran a (lagid o) piragon a miyanga-tutubas."},{"id":16,"translation":"16. Na kuna a ba aya Kiya-adu­ na Mi ko Langit a go so Lopa go so nganin a lut a dowa nan na ba Ami Kabimbanan!"},{"id":17,"translation":"17. O kabaya Ami a komowa Kami sa Karimbaran, na Mata-an a kowa- an Nami sukaniyan pho-on ko Hadapan Nami, o Sukami na Punggolaola Ami!"},{"id":18,"translation":"18. Kuna, ka ipumbasbas Ami so Ontol ko ribat, na mapakaphagotu­ kotuk lyan, na sa maoto na suka­ niyan na Pukhailang! Na aya ruk iyo na so sangat a siksa po-on ko iphuropa niyo."},{"id":19,"translation":"19. Na Ruk lyan so shisi-i ko manga Langit go so Lopa: Go so (manga Malaikat a) shisi-i ko Ha­ dapan Niyan na di iran lphunama a ka Pushimba-a Rukaniyan, go di siran Purotosun:"},{"id":20,"translation":"20. Gi-i Ran lphoroporo ko Ga­ gawi-i go so Daondao sa di Iran Purintasun."},{"id":21,"translation":"21. Ba siran miyakakowa sa man­ ga Katohanan pho-on ko Lopa a siran na Makaphangoyag siran sa Miyatai?"},{"id":22,"translation":"22. O adun a matatago sa dowa oto, a manga Tohan a salakao ko Allah, na Mabinasa dun a dowa oto! Na Soti so Allah, a Kadnan o Aras: Po-on ko iphuropa iran!"},{"id":23,"translation":"23. Di ron khi-isha so gi-i Niyan Nggolaola-an, ka siran i khaisha-an."},{"id":24,"translation":"24. Ba siran miyakakowa sa man­ ga Katohanan a salakao ko Allah? Tharowangka: A bugai kano sa kar­ ina niyo: Giyaya na Pananadum o tao a pud Akun, go Pananadum o tao a miya-ona an Ko; ogaid na so kadakulan kiran na di iran katawan so Bunar, na siran na khitatalikhod."},{"id":25,"translation":"25. Na da-a Siyogo Ami ko Miya-ona an Ka a Sogo a ba Ami Ron di Phagilahamun: A Mata-an naya! A da-a Tohan a inonta Sakun; na Simba-a Ko niyo."},{"id":26,"translation":"26. Na Pitharo iran: A kominowa so (Allah a) Masalinggagao sa Wata ( a manga Malaikat ) Soti Sukani­ yan! Kuna, ka manga Oripun a Khisusula-an."},{"id":27,"translation":"27. Da-a Khi-ona iran Non a Katharo, go Siran na so Sogowan Niyan i gi-i ran Manggolaola."},{"id":28,"translation":"28. Katawan Niyan so kasasan­ goran Niran, go so katatalikhodan Niran, go da-a Khaogopan Niran a inonta so Miyasowaton (so Allah,), go Siran na po-on ko kaluk Ruka­ niyan na Somasangkop Siran."},{"id":29,"translation":"29. Na sa dun sa Tharo a pud Kiran: Sa Mata-an! A Sakun na Tohan a salakao ko Allah, na giyo­ to man na imbadal Ami ron so Naraka Jahannam: Lagid man noto a imbadal Ami ko manga Darowa­ ka."},{"id":30,"translation":"30. Ba da katokawi o siran a Miyamangongkir a Mata-an! A so manga Langit a go so Lopa na aya butad a Dowa oto na masasatiman (sa awal), na piyakambulag Ami Siran? Na Inadun Ami a pho-on ko ig so langowan taman a Oya­ goyag. Ba siran ndi Pharatiyaya?"},{"id":31,"translation":"31. Na Piyamakabukunan Nami so Lopa sa manga Palao, ka-aniyan siran ndi Pukhakoyong, go Miyan­ gumba-al Kami ron sa manga da­ daya a okita: A manga lalan, ka-an siran makakudug ko Ontol."},{"id":32,"translation":"32. Go biyaloi Ami so Langit a Atup a sisiyapun: Na siran na so manga Tanda on na tatalikhodan niran!"},{"id":33,"translation":"33. Na Sukaniyan so Miyadun ko Gagawi-i go so Daondao, go so Alongan go so Olan: Oman i isa on na si-i ko okit lyan Puphaman­ gudug."},{"id":34,"translation":"34. Na da-a singgayan Nami a Manosiya a miya-ona an Ka ko kakakal (ko doniya): Ino amai ka Matai Ka, na siran na khakakal siran?"},{"id":35,"translation":"35. Oman i Baraniyawa na Pha­ kata-am ko Kapatai: Na iputhu­ pung Ami rukano so marata go so Mapiya, ka Tiyoba. Na si-i kano Rukami Phakandoda."},{"id":36,"translation":"36. Na igira a miya-ilai Ka o siran a Miyamangongkir, na ba Ka iran ndun pukhowa-a Kasandagan. (Gi-i ran Tharo-on): Ba giya i so phagaloi ko ma nga Katohanan niyo? Go siran ko kapukha-aloi o (Allah a) Masalinggagao na siran na o Ongkirun niran!"},{"id":37,"translation":"37. Inadun so Manosiya a a-alo­ kalokun: Phaki-ilai Yakun rukano dun so manga Tanda Akun; na di niyo phagalokaloki!"},{"id":38,"translation":"38. Na gi-i ran Tharo-on: Anda dun angkai a diyandi, o sukano na Mumamata-an Kano?"},{"id":39,"translation":"39. O katokawi o siran a Miya­ mangongkir so masa a di ran marun ko manga Paras iran so Apoi, go so manga likod iran, go di siran kata­ bangan (na diran noto Matharo)!"},{"id":40,"translation":"40. Kuna, ka phakatalingoma kiran sa mitalumba, na makatuku­ tuk kiran: Na di ran magaga i kar­ una-on, go di kiran mata-alik."},{"id":41,"translation":"41. Na Sabunsabunar a piyama­ gompat so manga Sogo ko miya­ ona an Ka; na Miyakatoron ko siran a miyamagurug kiran so Piya­ magompat iran (a siksa)."},{"id":42,"translation":"42. Tharowangka: A antawa-a i makasiyap rukano ko Gagawi-i go so Daondao ko (siksa o Allah a) Masalinggagao? Kuna, ka siran na so Pananadum ko Kadnan niran na tatalikhodan niran."},{"id":43,"translation":"43. Ba adun a manga Katohanan niran a Makalinding kiran a salakao Rukami! Di ran khagaga i kataban­ gi ko manga ginawa iran, go da-a Makaphaninindugan kiran pho-on Rukami."},{"id":44,"translation":"44. Kuna, ka piyakisawitan Nami so Kapaginutao ko siran naya, a go so manga lokus iran taman sa miya­ kalundo kiran so Omor. Ba iran ndi khailai a Mata-an! a Sukami na pushangorun Nami so Lopa, na pu­ khora ngan N ami suk aniyan ko mbalabala-on? Ba siran i Phamaka­ da-ag?"},{"id":45,"translation":"45. Tharowangka (Ya Muham­ mad): A aya bo a ipuphamaka-ik­ tiyar Akun rukano na so Wahy (a pho-on ko Allah): Na di Phamaki­ nugun o manga bungul so Panana­ wag, igira a Puphamaka-iktiyarun siran!"},{"id":46,"translation":"46. Na Mata-an a o adun a mis­ ogat kiran a maito bo ko siksa o Kadnan Ka, na Mata-an a Putharo­ on niran ndun: Hai dowan dowan tano! Mata-an! A sukutano na mim­ baloi tano a manga Darowaka!"},{"id":47,"translation":"47. Na ibutad Ami so manga Timbangan a Ontol si-i ko Alongan a Qiyamah, na da-a Kasalimbotan a Baraniyawa sa maito bo. Na o adun a timbang (bo) o od a Hardal, na italingoma Mi sukaniyan: Na Ma­ katatarotop Kami a manga pagi­ itong."},{"id":48,"translation":"48. Na Sabunsabunar a ini bugai Ami ko Musa go so Haroun so (taurat) a Padoman, go Sindao go Pananadum a bagiyan o Khipana­ nanggila,-"},{"id":49,"translation":"49. Siran na somasangkop siran ko Kadnan niran a Migagaib, go siran na so Bangkit na ika-aluk iran."},{"id":50,"translation":"50. Na giyangkaya (a Qur-an) na Pananad um a piyakandakulan sa Mapiya: A Initoron Nami Sukani­ yan; ino sukano Pagongkirun niyo Sukaniyan?"},{"id":51,"translation":"51. Na Sabunsabunar a inibugai Ami ko Ibrahim so Torowan Ruka­ niyan gowani, go Sukami i manga Tata-o ron."},{"id":52,"translation":"52. Gowani na Pitharo lyan ki Arna lyan go so pagtao Niyan: an­ tona-a angkai a manga Barahala, a so sukano na aya niyo dun Sisimba­ an?"},{"id":53,"translation":"53. Pitharo Iran: A miyato-on nami so manga lokus ami a Pupha­ manimba-an niran."},{"id":54,"translation":"54. Pitharo lyan: A Sabunsabu­ nar a miyatago kano sukano go so manga lokus iyo ko Kadadag a Mapayag."},{"id":55,"translation":"55. Pitharo iran: Bangka rukami inowit so Bunar, antawa-a Suka na pud ko manga Sasabulao?"},{"id":56,"translation":"56. Pitharo lyan: Kuna, ka aya Kad nan niyo na so Kad nan o manga Langit a go so Lopa, a so Miyadun kiran: Na Sakun sa makapantag ro-o man na pud ko manga saksi (on)."},{"id":57,"translation":"57. Na lbut ko Allah, ka Purata­ an Ko dun so manga Barahala niyo­ ko oriyan o kalalakao niyo, a Ma­ makatalikhod kano."},{"id":58,"translation":"58. Na pipho-onan Niyan siran Muroroput, inonta so mala kiran, ka kalokalo siran na pangundodan niran sukaniyan."},{"id":59,"translation":"59. Pitharo iran: Antawa-a i Min­ ggolaola si-i ko manga Katohanan tano? Mata-an! A Sukaniyan na pud dun ko manga Darowaka!"},{"id":60,"translation":"60. Pitharo iran: A miyanug Ami a Mangoda a phagalowin Niyan siran: A Pumbuthowan Sukaniyan sa Ibrahim."},{"id":61,"translation":"61. Pitharo iran: Na wita niyo Sukaniyan ko phanga-i ilai o manga Manosia, ka-an niran kashaksi-i:"},{"id":62,"translation":"62. Pitharo iran: Ba Suka i Min­ ggolaola saya ko manga Katohanan nami, hai Ibrahim?"},{"id":63,"translation":"63. Pitharo lyan: Kuna, ka aya Minggolaola-on na giya mala kiran naya! Na ishai niyo siran, o siran na Makaputharo siran!"},{"id":64,"translation":"64. Na kiyandodan niran a gina­ wa iran na Pitharo iran: A Mata-an! A sukano na sukano i manga Dar­ owaka!"},{"id":65,"translation":"65. Oriyan niyan na Miyabar­ iyonsong a manga Olo iran (na Pitharo iran:) Sabunsabunar a kata­ wan Ka a di siran naya Makaputha­ taro!"},{"id":66,"translation":"66. Pitharo lyan: Ino niyo Push­ imba-a a salakao ko Allah, so da-a Khiyompiya niyan rukano a maito bo, go da-a Khibinasa niyan ruka­ no?"},{"id":67,"translation":"67. Marshik kano, a go so Push­ imba-an niyo a salakao ko Allah! Ba kano di Punggudaguda?"},{"id":68,"translation":"68. Pitharo iran: Totonga niyo Sukaniyan, go tabangi niyo so man­ ga Katohanan niyo, o sukano na Punggolaola-an niyo!"},{"id":69,"translation":"69. Pitharo Ami: Hai. Apoi! mba­ loi ka a matunggao, go Kalilintad a si-i ko Ibrahim!"},{"id":70,"translation":"70. Na piyaka-antapan niran Su­ kaniyan sa tipo: Na biyaloi Ami siran a titho a manga logi!"},{"id":71,"translation":"71. Na siyabut Ami so Ibrahim go so Lut sa inowit Ami ko Lopa (a Sham) a so piyakandakulan Nami sa Mapiya so dalum iyan, a bagiyan o manga Ka-adun."},{"id":72,"translation":"72. Na inibugai Ami Ron so Ishaq; go so Yaqoub a ini oman. Na oman i isa Kiran na biyaloi Ami a manga Bilangatao,"},{"id":73,"translation":"73. Go biyaloi Ami Siran a Pu­ khakaonotan, a Ipuphamando Iran so Sogowan Nami, go ini Ilaham Ami Kiran so Kanggolaola-a ko manga Pipiya, go so kipamayandu­ gun ko Sambayang, go so katonaya ko zakat; go miyabaloi Siran a Pu­ phamanimba Rukami."},{"id":74,"translation":"74. Go so Lut, na bigan Nami Sukaniyan sa Kokoman go Kata-o, go siyabut Ami Sukaniyan ko (tao ko) Ingud a so miyabaloi a gi-i n ggol aola k o manga ru rus hi k: Mata-an! A siran na miyabaloi siran a pagtao a marata, a manga songk­ lid."},{"id":75,"translation":"75. Na piyakasolud Ami Suka­ niyan ko Limo Ami: Mata-an! A Sukaniyan na pud ko manga Bi­ langatao."},{"id":76,"translation":"76. Go so Nuh, ko masa a kiya­ panguni Niyan gowani: na tiyarima Ami Sukaniyan, go siyabut Ami Sukaniyan go so Ta-alokon pho-on ko boko a mala."},{"id":77,"translation":"77. Go tiyabangan Nami Sukani­ yan ko pagtao a so Piyakambokhag iran so manga Ayat Ami: Mata-an! A siran na miyabaloi siran a pagtao a marata: Na inulud Ami siran lan­ gon."},{"id":78,"translation":"78. Go so Dawood go so Sulai­ man, na gowani na Pukhokomun Niran so Pangoma-an gowani a manathabon so Kambing o pagtao: Na miyabaloi Kami ko Kokoman Niran a manga saksi."},{"id":79,"translation":"79. Na piyakisabotan Nami oto ko Sulaiman: Go oman i isa Kiran na bigan Nami sa Kokoman go Kata-o; go piyakaphasiyonot Ami a rakhus o Dawood so manga Palao a Puthasbik Siran, a go so manga Papanok: Na Sukami i Minggolaola (ro-o)."},{"id":80,"translation":"80. Go Inindao Ami Ron so ka­ phandai sa Rabun a bagiyan niyo, ka-angkano Niyan marunding ko goma-an (o ridowai) niyo: Na una, sukano Phanalamat kano?"},{"id":81,"translation":"81. Go (Piyakaphasiyonot Ami ko) bagiyan o Sulaiman so ndo a mabagur, pushambur sa sabap sa Sogowan Niyan, si-i ko Lopa a so piyakandakul Ami ron so manga pipiya: Na miyabaloi Kami si-i ko langowan taman a manga Tata-o."},{"id":82,"translation":"82. Go (Piyakaphasiyonot Ami Ron) so manga Shaitan, a so ipu­ phaninub iran (sa Montiya) go gi-i siran nggalubuk sa galubuk a sala­ kao ro-o; na Sukami i somisiyap kiran."},{"id":83,"translation":"83. Go so Ayyub, gowani na Miyanguni ko Kadnan Niyan, (sa Pitharo Iyan:) Mata-an! A Sakun na miyasogat Ako a morala, na Suka i Lubi a Makalimo-on ko Puphaman­ galimo."},{"id":84,"translation":"84. Na tiyarima Ami Sukaniyan: Na inangkat Ami so minisogaton a morala, go inibugai Ami Ron so ta­ alokon, go so lagid iran a rakhus iran,- a Limo a pho-on ko Hadapan Nami, go Pananadum a bagiyan o manga Barasimba."},{"id":85,"translation":"85. Go so Ismail, go so Idris, go so Zilkifli, oman i isa Kiran na pud ko manga Papantang;."},{"id":86,"translation":"86. Na piyakasolud Ami Siran ko Limo Ami: Mata-an! A Siran na pud ko manga Bilangatao."},{"id":87,"translation":"87. Go so Yunus a liyamud a suda, gowani a lomalakao a Pu­ khararangitan: Na aya antanga n Niyan na di Yami dun kaphakasim­ pitan Sukaniyan! Na minigoraok lyan ko katatago lyan ko manga lilibotung: Da-a Tohan a inonta Suka: Soti Ka: Mata-an! A Sakun na miyabaloi Ako a pud ko manga Baradosa!"},{"id":88,"translation":"88. Na tiyarima Ami Sukaniyan: Go siyabut Ami Sukaniyan pho-on ko kapakandadamar: Na lagid man naya a kashabuta Mi ko Miyamar­ atiyaya."},{"id":89,"translation":"89. Go so Zakariya, gowani a Manguni ko Kadnan Niyan: Kad­ nan Ko! Diyakongka mbagakun a tawantawan, na Suka i Lubi a ma­ piya ko manga Waris."},{"id":90,"translation":"90. Na tiyarima Ami Sukaniyan: Go inibugai Ami Rukaniyan so Ya­ hya: Go tiyanor Ami Rukaniyan si Karoma Niyan. Mata-an! A Siran na miyabaloi Siran a gi-i Siran ma­ goradorad ko manga pipiya: Go Puphamanguni Siran Rukami sa ka­ baya a go kaluk, go miyabaloi Siran a si-i Siran Rukami Puphananang kopan."},{"id":91,"translation":"91. Go so (Maryam a) sinyap lyan a Ginawa Niyan: Na ini iyop Ami Ron so pud ko Inadun Nami a Niyawa, go biyaloi Ami Sukaniyan a go so Wata lyan a Tanda ko manga Ka-adun."},{"id":92,"translation":"92. Mata-an! A giya i okit iyo a okit a isa, go Sakun i Kadnan niyo: Na Simba-a Ko niyo."},{"id":93,"translation":"93. Na pishapotol iran so okit iran, ko lut-lut iran: Na oman i isa kiran na si-i siran Rukami Phama­ kandod."},{"id":94,"translation":"94. Na sa dun sa nggalubukun niyan so manga pipiya a sukaniyan na Mapaparatiyaya,- na di kalimun­ gan so galubuk iyan: Go Mata-an! A Sukami i Puphanoraton."},{"id":95,"translation":"95. Na inurun so Phagingud a bininasa Mi sukaniyan: Mata-an! A siran na di siran makambalingan,"},{"id":96,"translation":"96. Taman ko masa a kaluka-an so Yajuj a go so Majuj, a siran na Mamakapo-on ko oman i bobongan a gi-i siran shasakoya."},{"id":97,"translation":"97. Na miyakarani so diyandi a bunar: Na sa maoto na giyoto! Na Masambolayang so manga kailai o siran a Miyamangongkir: (Matharo iran:) Hai dowan dowan tano! Sa­ bunar a miyatago tano ko da kai­ n u n gk a - a sa n gk a i ; k u n a , k a mimbaloi tano a manga darowaka!"},{"id":98,"translation":"98. Mata-an.! A sukano a go so Pusimba-an niyo a salakao ko Al- lah, na itagon ko Naraka Jahan- nam! Sukano na rongkano Phama­ kasolud!"},{"id":99,"translation":"99. O aya butad o siran naya na manga Katohanan, na di siran non mamakasolud! Na oman i isa kiran na ron siran non ndun makakakal."},{"id":100,"translation":"100. Aya bagiyan niran non na katagao, go siran na di siran ro-o phamakanug."},{"id":101,"translation":"101. Mata-an! A siran a miyaona a bagiyan niran a pho-on Rukami so mapiya, na siran man na piyaka­ watan siran non,"},{"id":102,"translation":"102. Di ran khanug so dagudub iyan: Go siran i khatago ko pukha­ babaya-an o manga ginawa iran, sa makakakal siran (ro-o)."},{"id":103,"translation":"103. Di siran mapakamboko o pakalukluk a lubi a mala: Go ipa­ galao kiran o manga Malaikat: A giyai so Alongan niyo,-a so sukano na idi diyandi rukano."},{"id":104,"translation":"104. Alongan a kalolona Mi ko Langit lagid o kapulolona o Pano­ norat ko manga Kitab,- lagid-o kinipho-onun Nami ko paganai a Kiyapangadun, a khasowin Nami sukaniyan: Diyandi a matatangkud Rukami: Mata-an! A Sukami i tatap a Punggagalubuk."},{"id":105,"translation":"105. Na Sabunsabunar a ini Sor­ at Ami ko Zaboor, ko oriyan o Pananadum: A Mata-an! A so Lopa na Kaphangowarisan noto o manga Oripun ko, a manga Bilangatao."},{"id":106,"translation":"106. Mata-an! A matatago saya so tanto a tarotop a undao a bagi­ yan o pagtao a manga Barasimba."},{"id":107,"translation":"107. Na da-a Kiyasogo Ami Ruka (Ya Muhammad), a rowar sa Limo ko manga Ka-adun."},{"id":108,"translation":"108. Tharowangka (Ya Muham­ mad): A aya bo a lphagilaham Ra­ kun na aya bo a Tohan niyo na Tohan a Isa: Na una, sukano Mim­ bayorantang kano?"},{"id":109,"translation":"109. Na amai ka tomalikhod sir­ an, na Tharowangka: A piyakato­ kao Akun sukano sa mulagilagid; na di Ko katawan o ino marani antawa-a mawatan so idi diyandi rukano."},{"id":110,"translation":"110. Mata-an! A Sukaniyan na k atawa n Ni ya n so m atan og a Katharo, go katawan Niyan so pagu-uma an rnyo."},{"id":111,"translation":"111. Na Diyakun katawan o ba giyaya na tiyoba rukano, go kasho­ nor taman ko masa (o kapatai)."},{"id":112,"translation":"112. Pitharo lyan: Kadnan Ko! Kokomun Ka (Rukami) so bunar! Na aya Kadnan Nami na so (Allah a) Masalinggagao a Kapuphanguni­ yan sa tabang, a sorang ko iphuropa niyo!"}]},{"id":22,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Hai manga Manosiya! Kalu­ kun niyo so Kadnan niyo! Mata-an! A so linog ko Bangkit na Shai a lubi a mala!"},{"id":2,"translation":"2. Si-i ko Alongan a mailai niyo to, na kalipatan o oman i puphaka­ soso so puphakasoson niyan, go Mimbawata o oman i Maogat so Ikaogat iyan: Go Mailaingka so manga Manosiya a (lagid o) khika­buburug, a kuna a ba siran khika­ buburug: Na ogaid na so siksa o Allah a sangat (i ka-ada i kiran sa akal)."},{"id":3,"translation":"3. Na adun a pud ko manga Manosiya a tao a gi-i makiphapa­ wala makapantag ko Allah, sa kuna a ba Kata-o, go phagonotan niyan so oman i Shaitan a puphaminasa!"},{"id":4,"translation":"4. Minikokom rukaniyan a Mata-an! A sa dun sa manarigon, na Mata-an! A sukaniyan na kha­dadag iyan, go mapunggonanao ni­yan ko siksa ko Naraka Sair."},{"id":5,"translation":"5. Hai manga Manosiya! o ba kano shasangka ko kaoyag (ko ori­yan o kapatai), na Mata-an!A Sukami na Inadun Nami sukano a pho­-on sa botha, oriyan niyan na pho-on sa Notfa, oriyan niyan na pho-on sa rogo a mbabathik, oriyan niyan na pho-on sa sapo-ron a sapo, a miya­baloi a go da mabaloi, ka-an Nami rukano mapakaliwanag; go puthan­gunun Nami ko manga Tiyan so kabaya Ami taman ko ta-alik a miyapunto, oriyan niyan na pupha­kaliyon Nami sukano a manga Wata, oriyan niyan (na puphakala­ an Nami sukano), ka-angkano rao­tun ko katarotop o bagur iyo; na adun a pud rukano a tao a puphatai (a kangoda-an), go adun a pud ru­kano a tao a phakakasowin ko tan­to a korang a kaoyagoyag, ka-an da-a katawan niyan ko oriyan o Kata-o a maito bo. Na Pukhailaing­ ka so Lopa a kamamara-an, na igira a piyakatoron Nami ron so ig, na pananabadun, go shibokar, go ma­ pakato iyan so oman i mbarambar­ang (a Mangunguto) a mapiya i paras."},{"id":6,"translation":"6. Giyoto man na sabap sa Mata­an! A so Allah na Sukaniyan so bunar: Go Mata-an! A Sukaniyan na Pagoyagun Niyan so Miyamatai, go Mata-an! A Sukaniyan na so langowan taman na Gaos lyan."},{"id":7,"translation":"7. Na Mata-an! A so Bangkit na Phakatalingoma: Da-a sangka a madadalumon, go Mata-an! A so Allah na Pagoyagun Niyan so tao a matatago ko manga kobor."},{"id":8,"translation":"8. Na adun a pud ko manga Manosiya a gi-i makiphapawala makapantag ko Allah, a kuna a ba Kata-o, go kuna a ba Torowan, go kuna a ba Kitab a puphakabugai sa Maliwanag,-"},{"id":9,"translation":"9. A lilingi-in niyan a lig iyan, ka­ an makadadag pho-on ko lalan o Allah: A adun a bagiyan niyan si-i ko doniya a Kahina-an, go pakita­ aman Nami ron ko Alongan a Qiya­mah so siksa a Phakatotong."},{"id":10,"translation":"10. (Putharo-on non:) Giyaya man na sabap ko Miyanggalubuk o mbala a limangka, go Mata-an! a so Allah na kuna a ba salimbot ko manga Oripun Niyan."},{"id":11,"translation":"11. Na adun a pud ko manga Manosiya a Pushimba-an niyan so Allah sa pukha-alangalangan: Na o masogat sukaniyan a mapiya, na Masowaton; na o masogat sukani­yan a tiyoba, na kulidun niyan a paras iyan: Miyalogi sa doniya go sa Akhirat: Giyoto man na sukaniyan so kalogi a mapayag!"},{"id":12,"translation":"12. Puphanongganowin niyan a salakao ko Allah, so di ron phaka­ binasa, go di ron phaka-ompiya: Giyoto man na sukaniyan so kada­dag a mawatan!"},{"id":13,"translation":"13. Puphanongganowin niyan so nganin a so kaphakabinasa niyan na lubi a marani a di so Kaphakaompiya niyan. Tanto a marata a Panarigan, go tanto a marata a bolayoka!."},{"id":14,"translation":"14. Mata-an! A so Allah na Pha­ kasoludun Niyan so Miyamara­tiyaya go Pinggalubuk iran so manga pipiya, ko manga Sorga, a Puphamangondas ko kababa-an ni­yan so manga lawasaig: Mata-an! A so Allah na Punggolaola-an Niyan so nganin a kabaya lyan."},{"id":15,"translation":"15. Sadun sa tao a aya butad iyan na tatarima-an niyan sa di dun thabangan o Allah (so Muhammad) si-i sa doniya go sa Akhirat, na butur sa tali ko bo-ongan oriyan niyan na Pagugut: Na nggudagu­ da-a niyan o ino khailang dun o antangan niyan a marata so igagani gani ron!"},{"id":16,"translation":"16. Na lagid aya a Kinitoronun Nami ron a manga Tanda a manga rarayag; go Mata-an! A so Allah na Punggonana-on Niyan so tao a ka­ baya lyan!"},{"id":17,"translation":"17. Mata-an! A so Miyamara­tiyaya, go so manga Yahodi, go so manga Sabi-in, go so manga Chris­tians, go so manga Majusi, go so Miyamanakoto,- na Mata-an! A so Allah na Khokomun Niyan siran ko Alongan a Qiyamah: Mata-an! A so Allah i saksi ko langowan taman."},{"id":18,"translation":"18. Bangka di katawi a Mata-an! A so Allah na Somosododon so matatago ko manga Langit go so matatago ko Lopa,- go so Alongan, go so Olan, go so manga Bito-on; go so manga Palao, go so manga Kayo, go so manga Binatang; go madakul a pudon ko manga Man­osiya? Na madakul a miyatangku­don so siksa: Na sadun sa Hina­an o Allah, na da-a makabugai ron sa Munang: Mata-an! A so Allah na Punggolaola-an Niyan so nganin a kabaya lyan."},{"id":19,"translation":"19. Giya dowaya a pukharido na miyarido siran makapantag ko Kadnan niran: Na so Miyaman­gongkir, na khasunggayan siran sa nditarun a Apoi Phangododun ko poro o manga Olo iran so Phulika­bo a ig."},{"id":20,"translation":"20. Iputhonag oto ko matatago ko manga Tiyan niran, go so manga kobal."},{"id":21,"translation":"21. Go adun a manga bagiyan niran a manga rompi a potao (a ipumbasal kiran)."},{"id":22,"translation":"22. Oman niran makhadiyat a kapagawa iran non, pho-on ko boko, na pakakasowin siran non, go (Tharo-on kiran:) Ta-ami niyo so siksa a phakatotong!"},{"id":23,"translation":"23. Mata-an! A so Allah na Pha- kasoludun Niyan so Miyamara- tiyaya go PinggaIubuk iran so manga pipiya, ko manga Sorga a Puphamangondas ko kababa-an ni­ yan so manga lawasaig: Phangimo­ wan Siran ro-o ko manga Salunda a Bolawan go Montiya, go aya manga nditarun niran ro-o na Sotra."},{"id":24,"translation":"24. Go Miyanggonanao siran ko mapiya a Katharo: Go Miyanggo­ nanao siran ko lalan o (Allah a) Diya-itan o Podi."},{"id":25,"translation":"25. Mata-an! A so Miyaman­gongkir, go Puphangalang siran ko lalan o Allah, a go so Masjidil Har­am, a so inisunggai ami Sukaniyan a bagiyan o manga Manosiya, a mu­lagidon so mababalingon, a go so mananangga. Na sa dun sa khadiyat ro-o sa di ontol sabap sa kapanga­niyaya, na pakata-amun Nami su­kaniyan ko siksa a Malipudus."},{"id":26,"translation":"26. Na gowani na piyayag Ami ko Ibrahim, so darpa o Walai, (sa Pitharo Ami Ron:) Da-a Shakoton Ka Rakun a maito bo; go Sotiyang­ ka so Walai Yakun a bagiyan o gi-i Thatawap, a go so Puphamanindug, go so Puphuroroko a Puphamano­dod."},{"id":27,"translation":"27. Na tawagun Ka ko manga Manosiya so Kapunaik Hajji: Ka Mamakatalingoma siran Ruka a Puphulalalag, go (Khikokoda ko) oman i Onta, a mamakatalingoma siran a pho-on ko oman i lalan a mawatan;"},{"id":28,"translation":"28. Ka-a niyan kamasai so Pha­maka-ompiya kiran, go a niran Pu­kha-aloi so ngaran o Allah, si-i ko manga Alongan a khikapupunto, makapantag ko Iniriskhi Niyan kir­an a manga Binatang a manga Ayam: Na kangkano ron go paka­ kana niyo (ron) so karurugunan a pukhamurmuran."},{"id":29,"translation":"29. Oriyan niyan na lalanun nir­an so okit iran (ko Kapunaik Hajji), go tomanun niran so manga samaya iran, go Thawap siran ko Walai a andang."},{"id":30,"translation":"30. Giyoto man: Na sadun sa sula-an niyan so piyakipamagada­ tan o Allah, na giyoto i mapiya-on si-i ko Kadnan niyan. Na piyakai rukano so manga Ayam, inonta so Kapuphangadian rukano (so Kiya­harama-on): Na pakawatani niyo so marshik a manga Barahala, go paka­ watani niyo so Katharo a kabo­khag,-"},{"id":31,"translation":"31. A Shasa limbotawan kano ko Allah, sa di niyo Puphamanakoton Sukaniyan: Na sa dun sa Ipanakoto niyan so Allah, na lagid o ba miya­ olog a pho-on ko kawang na push­ ayabun sukaniyan o manga Papa­nok, o di na ipumbayog sukaniyan o ndo ko darpa a mawatan."},{"id":32,"translation":"32. Giyoto man: Na sa dunsa sula-an niyan so manga Tanda o Allah, na Mata-an naya! a pud ko Kapuphangongonotan o manga poso."},{"id":33,"translation":"33. Adun a bagiyan niyo ron a manga gona taman ko ta-alik a pupunto-on: Oriyan niyan na so Shombaliyan non na si-i ko (o bayo) Walai a andang."},{"id":34,"translation":"34. Na oman i pagtao na shing­gayan Nami sa Puphanombaliyan, ka-a niran Pukha-aloi so ngaran o Allah si-i ko Inipagupur lyan kiran a Binatang a manga Ayam. Na so Tohan niyo na Tohan a Isa: Na rongkano Mbayorantang: Na Pu­ phamanotholingka sa mapiya so Khipangangalimbaba-an,-"},{"id":35,"translation":"35. Siran n a igira miya-aloi so Allah, na somangkop so manga poso iran, go manga Papantang ko nganin a mini-sogat kiran (a tiyo­ba), go Khipamamayandug ko Sam­ bayang, go so saba-ad ko Inibugai Ami kiran na ipuphamumugai ran."},{"id":36,"translation":"36. Na so manga Onta na ini sunggai Ami sukaniyan a bagiyan niyo a pud ko manga Tanda o Allah: Adun a bagiyan niyo ron a mapiya: Na aloya niyo so ngaran o Allah ko kasombaliyaon a khipaka­ titindug: Na igira minibutad so manga kilid iran (ko Lopa), na kangkano ron, go pakakana niyo (ron) so domadapai, go so bara­ arapan: Lagid oto man a kiyapaka­ phasiyonota Mi kiran rukano, ka­ angkano Makapanalamat."},{"id":37,"translation":"37. Di dun ishampai ko Allah so manga sapo iran, go so manga rogo iran: Na ogaid na ishampai Ron so Kapangongonotan a pho-on ruka­ no: Lagid oto man a Kiyapakapha­siyonota Niyan kiran rukano, ka-an niyo Mashulasula so Allah ko Kiyanggonanaowa Niyan rukano: Na Puphamanotholingka sa mapiya so Miphipiyapiya."},{"id":38,"translation":"38. Mata-an! A so Allah na lilin­ dingun Niyan so Miyamaratiyaya: Mata-an! A so Allah na di Niyan khabaya-an so langowan o maka­ dorat, a Miyongkir."},{"id":39,"translation":"39. Bigan sa idin (ko kaphur­ang) so siran a Puphamono-on siran sabap sa Mata-an! A siran na inan­ iyaya siran;- Na Mata-an! A so Allah si-i ko katabangi kiran na Sabunar a Gaos lyan;-"},{"id":40,"translation":"40. Siran na biyogao siran ko manga Ingud iran sa di ontol,- giya bo a gi-i ran Katharowa: Sa aya Kadnan nami na so Allah. Na o da runa o Allah so manga Manosiya so saba-ad kiran sabap ko saba-ad, na miyangaguguba dun so manga (Simba-an a), Sawami, go Biya-on, go Salawato, go so manga Masjid, a Pukha-aloi ron so ngaran o Allah sa madakul. Na Mata-an a thabangan ndun o Allah so Puthabang Ruka­ niyan;- Mata-an! A so Allah na titho a Mabagur, a di kharun."},{"id":41,"translation":"41. Siran na o pakakhapa-ara Mi siran ko Lopa, na iphamayandug iran so Sambayang go tonain niran so Zakat, go Isogo iran so mapiya go isapar iran so marata: Na kapa­ ar o Allah so kha-akiran ko pukha­ kaolaola."},{"id":42,"translation":"42. Na o taplisa Ka iran (Ya Muhammad), na Sabunar a tomiya­ plis ko miya-ona-an niran so pagtao o Nuh, go so Ad, go so Samood;"},{"id":43,"translation":"43. Go so pagtao o Ibrahim, go so pagatao o Lut;"},{"id":44,"translation":"44. Go so manga tao sa Madyan; go tiyaplis so Musa. Na piyakathali Yakun sa malayat so manga Kapir, oriyan niyan na Diyanug Akun sir­ an: Na antona-a i miyambutad o kiya-alina Ko (kiran)!"},{"id":45,"translation":"45. Na madakul a Phagingud a bininasa Mi sukaniyan, ko gi-i ran kandarowaka, na sukaniyan na miyamangirobar so manga Atup iyan, go Paridi a kiyaganatan, go Torogan a maporo."},{"id":46,"translation":"46. Ba siran nda makalalakao ko Lopa, na adun a bagiyan niran a manga poso a Mipunggudaguda iran, o di na manga tangila a Mi­ phamamakinug iran? Na Mata-an naya! A di khabota so manga kailai, na ogaid na aya khabota na so manga poso a so shisi-i ko manga Rarub."},{"id":47,"translation":"47. Na Phangunin niran Ruka (Ya Muhammad) a kapagalokalo­ ki ko siksa! Na di dun pundorat so Allah ko diyandi lyan. Na Mata-an! A so salongan si-i ko Kadnan Ka na lagid o sanggibo ragon ko itongan niyo (sa doniya)."},{"id":48,"translation":"48. Na madakul a Phagingud a piyakathali Akun sa malayat, ko gi-i ran kandarowaka, oriyan niyan na siniksa Akun sukaniyan. Na Sakun i khandodan."},{"id":49,"translation":"49. Tharowangka: Hai manga Manosiya! Sakun na matag Ako ruka no Phamakaiktiyar a ma­payag:"},{"id":50,"translation":"50. Na siran a Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga pi­ piya, na adun a bagiyan niran a Ma­ap, a go Pagupur a mapiya."},{"id":51,"translation":"51. Na siran a miyamanamar mamina sa ko manga Ayat Ami, a rorompisan mran;- na siran man manga tao ko Naraka Jahim."},{"id":52,"translation":"52. Na da-a Siyogo Ami ko miya­ ona-an Ka (Ya Muhammad) a Sogo o di na Nabi, a ba di igira Miyatiya, na pusharampongun o Shaitan so Batiya lyan: Na Phagilangun o Al­lah so ipusharampong o Shaitan, oriyan niyan na gi-i pakathakna-an o Allah so manga Ayat lyan: Na so Allah na Mata-o, a Maongangun:"},{"id":53,"translation":"53. Ka mbalowin Niyan so ipush­ arampong o Shaitan a tiyoba ko siran a kadadaluman so manga poso iran sa gudamun, Go so manga tutugas so manga poso iran: Na Mata-an! A so manga darowaka na matatago dun ko kiyanggibas, a mawatan:"},{"id":54,"translation":"54. Go adun katokawi o siran a piyamugan ko Kata-o a Mata-an! (A giya Qur-an naya) na bunar a pho-on ko Kadnan Ka, go Mapar­ atiyaya iran naya, go thakna ruka­ niyan so manga poso iran: Na Mata-an! A so Allah i titho a Pung­ gonanao ko siran a Miyamaratiyaya ko okit a ontol."},{"id":55,"translation":"55. Na di khapokas so siran a Miyamangongkir ko kashasangka Rukaniyan taman sa kapakatalin­ goma kiran o Bangkit a mitalumba, o di na makatalingoma kiran so siksa ko gawi-i a da-a kapipiya-on a ginawa."},{"id":56,"translation":"56. So kapa-ar sa Alongan noto na ruk o Allah: Khokomun Niyan siran: Na siran a Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga pi­piya, na matago ko manga Sorga a Pakadarandang."},{"id":57,"translation":"57. Na so Miyamangongkir go piyakambokhag iran so manga Ayat Ami, na siran man na adun a bagi­yan niran a siksa a phakahina."},{"id":58,"translation":"58. Na so Miya manogalin sa In­gud makapantag ko lalan o Allah, oriyan niyan na Miyapurang siran, o di na Miyatai siran,- na Mata-an a Puriskhiyan siran ndun o Allah sa riskhi a mapiya: Na Mata-an! A so Allah na Sukaniyan ndun i lubi a mapiya ko puphamamugai sa riskhi."},{"id":59,"translation":"59. Mata-an a phakasoludun Ni­ yan siran ndun ko (Sorga a) khaso­ ludan a Khasowat siran non: Na Mata-an! A so Allah na titho a Mata-o, a Matigur."},{"id":60,"translation":"60. Giyoto dun man. Na sa dun sa somaop sa lagid o kiya a niyaya-a on oriyan niyan na inaniyaya puman sukaniyan, na Mata-an a tha­ bangan ndun sukaniyan o Allah: Mata-an! A so Allah na titho a Mama-apun, a Manapi."},{"id":61,"translation":"61. Giyoto dun man. Sabap sa Mata-an! A so Allah na Puphaka­ soludun Niyan so gagawi-i ko daondao, go puphakasoludun Ni­yan so daondao ko gagawi-i; na Mata-an! A so Allah na Puphaka­nug, a Puphakailai."},{"id":62,"translation":"62. Giyoto dun man. Sabap sa Mata-an! A so Allah na Sukaniyan so Bunar; go Mata-an! A so Pupha­ nongganowin niran a salakao Ru­ kaniyan,- na sukaniyan so ribat: Go Mata-an! A so Allah na Sukaniyan so Maporo, a Mala."},{"id":63,"translation":"63. Bangka di katawi a Mata-an! A so Allah na piyakatoron Niyan a pho-on ko kawang so ig, na pukha­ baloi so Lopa a M agagad ong? Mata-an! A so Allah na tanto a Mala i Gagao, a Kaip."},{"id":64,"translation":"64. Ruk Iyan so shisi-i ko manga Langit a go so shisi-i ko Lopa: Na Mata-an! A so Allah na titho a Sukaniyan so Kawasa, a Puphodin."},{"id":65,"translation":"65. Bangka di katawi a Mata-an! A so Allah na Piyakaphasiyonot Iyan rukano so shisi-i ko Lopa, a go so manga Kapal a Puphamangu­ tas ko Kalodan sabap sa Sogowan Niyan? Go u-urunun Niyan so Lan­ git ka o ba makatana ko Lopa in­ onta o sabap sa idin Niyan: Mata­ an! A so Allah na tanto a Makapu­ di-in ko manga Manosiya, a Maka­ limo-on;"},{"id":66,"translation":"66. Go Sukaniyan so Miyoyag rukano, oriyan niyan na mbono-on kano Niyan, oriyan niyan na Pa­ goyagun kano Niyan (ko oriyan o Kapatai): Mata-an! A so Manosiya na titho a da-a tadum iyan!."},{"id":67,"translation":"67. Oman i pagtao na shinggayan Nami sa okit, a siran na aya iran noto phagokitan: Na o ba Ka iran mapokas ko okit (a Maka-o ontol); na Panolonun Ka so (Okit o) Kad­ nan Ka: Mata-an! A Suka na mata­tangkud a si-i ko Torowan a Matitho."},{"id":68,"translation":"68. Na amai ka makipuphawala siran Ruka, na Tharo-wangka: A so Allah i Mata-o ko gi-i niyo ngolao­ la-an."},{"id":69,"translation":"69. So Allah na Khokomun kano Niyan ko Alongan a Qiyamah si-i ko nganin a miyabaloi kano ron a diniyo phagayonayonan."},{"id":70,"translation":"70. Bangka di katawi a Mata-an! A so Allah na katawan Niyan so shisi-i ko Langit a go so Lopa? Mata-an! A giyoto man na matata­ go ko Kitab, Mata-an! A giyoto man si-i ko Allah na malubod."},{"id":71,"translation":"71. Na Pushimba-an niran a sal­akao ko Allah, so da-a Initoron Niyan non a katantowan, go so da-a bagiyan niran non a Kata-o: Na da-a bagiyan o manga darowaka a phakatabang."},{"id":72,"translation":"72. Na igira a Pumbatiya-an kir­ an so manga Ayat Ami, a manga rarayag, na Masarinongka ko man­ ga Paras o siran a Miyamangongkir so kagowad ! Sama- iran mbo di phamuntola so Puphamatiya kiran ko manga Ayat Ami. Tharowangka: Ino o Panothola Ko rukano so mar­ata a di giyoto? So Naraka! Na ini thiyagar oto o Allah ko siran a Miyamangongkir! Na mikharatara­ ta a khabolosan!"},{"id":73,"translation":"73. Hai manga Manosiya! Adun a inumba-alan a ibarat! Na Pama- kinuga niyo sukaniyan! Mata-an! A so Puphanongganowin niyo a sala­ kao ko Allah, na da dun a kha-adun niran a satiman mbo a tunduk, apiya pun thimotimowan niran noto! Nao adun a khowa-an kiran o tunduk a maito bo, na di iran noto kharun rukaniyan. Malumuk so Puphangampit, a go so Puphan­ gampitun!"},{"id":74,"translation":"74. Da iran sula-an ko Allah so titho a kala lyan: Mata-an! A so Allah na titho a Mabagur, a Doma­ da-ag."},{"id":75,"translation":"75. So Allah na Puphamili ko manga Malaikat sa manga Sogo a go so saba-ad ko manga Manosiya; Mata-an! A so Allah na Puphaka­ nug, a Puphakailai."},{"id":76,"translation":"76. Katawan Niyan so kasasan­ goran niran go so katatalikhodan niran: Na si-i bo ko Allah phakan­doda so pukhakaolaola."},{"id":77,"translation":"77. Hai so Miyama ratiyaya! Roko kano, go Sodod kano, go Simba-aniyo so Kadnan niyo, go nggolaola-aniyo so mapiya; ka-an­ gkano Makada-ag."},{"id":78,"translation":"78. Na Panagontamanun niyo si-i ko Allah so ontol a kapanagonta­ man Rukaniyan, Sukaniyan na pi­nili kano Niyan, go da-a inisunggai Niyan rukano si-i ko Agama a ma­ simpit; okit o Arna iyo a Ibrahim. Sukaniyan i mitho rukano sa manga Muslim gowani, go si-i sangkai (a Qur-an); ka-an mabaloi so Sogo a saksi rukano, go mabaloi kano a manga saksi ko manga Manosiya! Na Pamayandugun niyo so Sam­ bayang, go tonaya niyo so Zakat, go sarigi niyo so Allah! Sukaniyan i Panarigan niyo; na miyakapiyapiya a Panarigan, go miyakapiyapiya a Phananabang!."}]},{"id":23,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Sabunar a Phakada-ag so Miyamaratiyaya,-"},{"id":2,"translation":"2. So siran si-i ko Sambayang iran na somasangkop siran,"},{"id":3,"translation":"3. Go so siran si-i ko ilang na tatalikhodan niran,"},{"id":4,"translation":"4. Go so siran si-i ko Zakat na inggogolalan niran,"},{"id":5,"translation":"5. Go so siran si-i ko manga Kaya-an niran na sisiyapun niran,"},{"id":6,"translation":"6. Inonta si-i ko manga Karoma iran, o di na so Miyakhapa-ar o manga tangan niran,- ka Mata-an! A siran na di siran non mapusho­man,"},{"id":7,"translation":"7. Na sa dun sa mamagingar sa salakao ro-o, na siran man na siran i Mimamalawani;-"},{"id":8,"translation":"8. Go so siran si-i ko manga sarig kiran, go so diyandi kiran na sisiya­pun niran,"},{"id":9,"translation":"9. Go so siran si-i ko manga Sambayang iran na Papalihara-an niran"},{"id":10,"translation":"10. Siran man na siran i manga Waris,"},{"id":11,"translation":"11. Siran i Makaphangowaris ko (Sorga) Firdaus: Sa ron siran non ndun makakakal."},{"id":12,"translation":"12. (lbut ka) Sabunsabunar a In­adun Nami so Manosiya a pho-on ko Rasa a pho-on ko Lipao;"},{"id":13,"translation":"13. Oriyan niyan na biyaloi Ami sukaniyan a Mani si-i ko darpa a Matotongkop,"},{"id":14,"translation":"14. Oriyan niyan na Inadun Ami so Mani a rogo a mbabathik; Na Inadun Ami so rogo a mbabathik a saporon a sapo; na Inadun Ami so saporon a sapo a manga tolan, na biyongkosan Ami so manga tolan sa sapo; oriyan niyan na Inadun Nami sukaniyan sa Ka-adun a salakao. Na Maporo so Allah, a tanto a mapiya ko Mithatakdir!"},{"id":15,"translation":"15. Oriyan niyan na Mata-an! a sukano ko oriyan noto, na mata­tangkud a Phamatai kano."},{"id":16,"translation":"16. Oriyan niyan na Mata-an! A sukano ko Alongan a Qiyamah, na Pagoyagun kano."},{"id":17,"translation":"17. Na Sabunsabunar a Inadun Nami ko kaporowan niyo so pito a manga lalan (a manga Langit); go da ko butad Ami i ba Ami kalilipati so manga Ka-adun."},{"id":18,"translation":"18. Na Piyakatoron Ami pho-on ko kawang so ig a madidiyangka, na piyaka tarug Ami sukaniyan k o Lopa; na Mata-an! A Sukami si-i ko kailang oto na Sabunar a Gaos Ami."},{"id":19,"translation":"19. Na Piyakathowan Nami ru­kano sa sabap rukaniyan sa manga Pamomolan a manga Qormah go manga Anggor a ruk iyo: Katatago­ wan noto sa manga Onga a mada­ kul: Go so saba-adon na Pukhakan niyo,"},{"id":20,"translation":"20. Go kayo a puphakagumao ko Palao a Torisaina, a phagutho sa Lana, go dilota a bagiyan o gi-i Khakan."},{"id":21,"translation":"21. Na Mata-an! A adun a bagi­ yan niyo ko manga Ayam a titho a undao: Puphakainomun Nami su­ kano ko matatago ko manga Tiyan niran (a Gatas); go adun a bagiyan niyo ron a manga gona a madakul; go so saba-adon na Pukhakan niyo;"},{"id":22,"translation":"22. Go Pukharoran kano kiran, go si-i ko manga Kapal."},{"id":23,"translation":"23. Na Sabunsabunar a Siyogo Ami so Nuh ko pagtao Niyan: Na Pitharo Iyan: Hai pagtao Akun! Simba-a niyo so Allah! Da-a Tohan niyo a salakao Rukaniyan. Ino kano di Phananggila?"},{"id":24,"translation":"24. Na Pitharo o manga Nakoda ko siran a Miyamangongkir ko pag­ tao Niyan: A kuna ini a ba di Manosiya a lagid iyo: A khabaya­ an Niyan a Kaombawan kano Ni­yan: Na o kabaya o Allah na Mata­an a Tomoron sa Malaikat: Da tano manug angkai ko manga lokus tano a miyanga-o ona."},{"id":25,"translation":"25. Da ko Sukaniyan inonta na Mama a tataraponan: Na thiguri niyo Sukaniyan taman ko masa (a kada Iyan)."},{"id":26,"translation":"26. Pitharo Iyan: Kadnan Ko! Tabangi Yakongka: Sabap ko kiya­ pakambokhaga iran Rakun!"},{"id":27,"translation":"27. Na ini Ilaham Ami si-i Ruka­ niyan: A mba-al Ka sa Kapal si-i ko manga Kailai Yami go so Sogowan Nami: Na amai ka makaoma so Sogowan Nami, na mamangilipho­ wak (a ig) ko daporan, na Puror­ angka-on ko oman i ngganapa sa dowa, go so Ta-alok Ruka, inonta so tao a miya-ona on so Katharo a pud kiran: Go Dingka Rakun pagangaya so Mindadarowaka ka Mata-an! a siran na paguludun sir­an."},{"id":28,"translation":"28. Na amai ka makathakna Ka Suka a go so manga pud Ka ko Kapal, na Tharowangka: So Podi na ruk o Allah, a so siyabut Kami Niyan pho-on ko pagtao a manga Darowaka."},{"id":29,"translation":"29. Go Tharowangka: Kadnan Ko! Pakatupadakongka ko khatu­padan a Piyakandakulan sa mapiya: Ka Suka i lubi a mapiya ko Pupha­makatupad."},{"id":30,"translation":"30. Mata-an! A adun a madada­lum ro-o a titho a manga Tanda, go Mata-an a tatap a Sukami i titho a Puphaniyoba."},{"id":31,"translation":"31. Oriyan niyan na Miyadun Kami ko oriyan niyan sa pagtao a manga salakao."},{"id":32,"translation":"32. Na Siyogo-an Nami siran sa Sogo a pud kiran (sa Pitharo Iyan:) Simba-a niyo so Allah! Da-a Tohan niyo a salakao Ruk aniyan. Ino kano di Phananggila?"},{"id":33,"translation":"33. Na Pitharo o manga Nakoda ko pagtao Niyan a so Miyaman­gongkir go Piyakambokhag iran so kitumo ko Akhirat, go piyamugan Nami siran sa Limo ko Kaoyagoyag ko doniya: A kuna ini a ba di Manosiya a lagid iyo: A pukhan ko pukhun niyo, go phaginom ko phaginomun niyo."},{"id":34,"translation":"34. Na Ibut o onot kano sa Man­ osiya a lagid iyo, na Mata-an! A sukano sa maoto na titho a manga logi,"},{"id":35,"translation":"35. Ino Niyan rukano diyandi-in i Mata-an! A sukano na amai ka Matai kano go mbaloi kano a botha go manga tolan, na Mata-an! A sukano na phamakaguma-on (ko manga kobor)?"},{"id":36,"translation":"36. Miyakawatawatan so ipun diyandi rukano!"},{"id":37,"translation":"37. Da-a Kaoyag a rowar ko Kaoyagoyag tano ko doniya! Pha­ matai tano na Pukhaoyag (so man­ ga Wata) tano! Na kuna a ba tano Phanga-o oyag (sharoman)!"},{"id":38,"translation":"38. Da ko Sukaniyan inonta na Mama a inangkob Iyan so Allah sa kabokhag, na di tano Sukaniyan Pamaratiyaya-an!"},{"id":39,"translation":"39. Pitharo lyan: Kadnan Ko! Tabangi Yakongka: Sabap ko kiya­ pakambokhaga iran Rakun."},{"id":40,"translation":"40. Pitharo (o Allah): A di mathai na Mata-an a khabaloi siran ndun a mamakasundit!"},{"id":41,"translation":"41. Na miyadansal siran o lalis a minggolalan ko bunar, na biyaloi Ami siran a pur l Na kapakawatan (ko Limo) a bagiyan o pagtao a manga darowaka!"},{"id":42,"translation":"42. Oriyan niyan na Miyadun Kami ko oriyan niran sa manga pagtao a manga salakao."},{"id":43,"translation":"43. Dikhakutung o pagtao so Adiyal iyan, go di iran khisonggod."},{"id":44,"translation":"44. Oriyan niyan na Siyogo Ami so manga Sogo Ami a miyakathata­ liwana: Oman i makaoma ko pagtao a Sogo kiran, na pakambokhagun niran Sukaniyan: Na initondog Ami ko saba-ad kiran so saba-ad: Go biyaloi Ami siran a manga Tothol: Na kapakawatan (ko Limo) a bagi­ yan o pagtao a di siran Mapapara­ tiyaya!"},{"id":45,"translation":"45. Oriyan niyan na Siyogo Ami so Musa go so Pagari Niyan a Har­oun, rakhus o manga Tanda Ami go so Katantowan a Mapayag,"},{"id":46,"translation":"46. Si-i ko Pir-aon go so manga Nakoda ko pagtao niyan: Na Mi­ maratabat siran: Go miyabaloi siran a pagtao a Miphapaporo."},{"id":47,"translation":"47. Na Pitharo iran: Ino tano Pharatiyaya-a so dowakatao a lagid tano? A so pagtao iran na si-i siran rukutano Puphangongonotan!"},{"id":48,"translation":"48. Na Piyakambokhag iran a dowa oto, na miyabaloi siran a pud ko miyangabibinasa."},{"id":49,"translation":"49. Na Sabunsabunar a ini bugai Ami ko Musa so Kitab, ka-an siran Makaontol."},{"id":50,"translation":"50. Na biyaloi Ami so Wata o Maryam a go si Ina lyan a Tanda: Go piyakakadun Nami siran ko bo­ bongan, a adun a pantar iyan go Bowalan."},{"id":51,"translation":"51. Hai manga Sogol Kangkano ko manga pipiya (a Pangunung­ kun), go nggalubuk kano sa ma­ piya: Mata-an! A Sakun na so gi-i niyo ngalubukun na Katawan Ko."},{"id":52,"translation":"52. Na Mata-an! a giya i okit iyo a okit a isa, go Sakun i Kadnan niyo: Na onoti yako niyo."},{"id":53,"translation":"53. Na pisharoput iran so okit iran ko ndolondolonan niran, sa kasharoput, a mbidabida: Oman i isa ka sagorompong na so kupit iran na pukhababaya-an niran."},{"id":54,"translation":"54. Na Ganatingka siran ko ka­ adai kiran sa mulung taman ko masa (a Kapamatai ran)."},{"id":55,"translation":"55. Ba iran tatangkapa sa Mata­an! A so ipumbugai Ami kiran noto a tamok go manga Wata,"},{"id":56,"translation":"56. Na punggaga-anan Nami kir­ an so manga pipiya? Kuna, ka di iran mai-inungka."},{"id":57,"translation":"57. Mata-an! A so siran a pho-on ko kasasangkop ko Kadnan niran na ma-aluk siran;"},{"id":58,"translation":"58. Go so siran a so manga Ayat o Kadnan niran i Paparatiyaya-an niran;"},{"id":59,"translation":"59. Go so siran a so Kadnan niran na di iran Iphanakoto;"},{"id":60,"translation":"60. Go siran a Puphamumugai siran ko ini Pamumugai ran a so manga poso iran na somasangkop, sa Mata-an! A siran na si-i siran mbo ko Kadnan niran phamakan­dod;"},{"id":61,"translation":"61. Siran man i gi-i magoradorad ko manga pipiya, go siran i phanga­ o ona on."},{"id":62,"translation":"62. Na da-a lphaliyogat ami ko Baraniyawa a rowar ko khagaos iyan: Na shisi-i Rukami so Kitab a gi-i Tharo ko bunar: Na siran na di siran kasalimbotan."},{"id":63,"translation":"63. Kuna, ka so manga poso iran na matatago ko kalilipati sangkai; go adun a bagiyan niran a manga galubuk a salakao ro-o, a siran na aya iran gagalubukun,-"},{"id":64,"translation":"64. Taman sa igira a piyakadan­sal Ami ko piyamugan kiran sa Limo so siksa, na sa maoto na siran na nggoraok siran sa tabang!"},{"id":65,"translation":"65. (Tharo-on kiran a:) di kano nggoraok sa tabang sa Alongan nai; Mata-an! A sukano na di kano kha­ tabangan pho-on Rukami."},{"id":66,"translation":"66. Sabunar a miyabaloi so manga Ayat Akun a Puphangadi­ an rukano, na bakano dun miyan­ gundod ko manga talikhoda niyo,"},{"id":67,"translation":"67. A Pumamaratabatan niyo Su­ kaniyan: Gi-i niyo Tothothola-an ko gagawi- a ikagogowad iyo."},{"id":68,"translation":"68. Ba iran nda nggudaguda-a so Katharo, antawa-a ba kiran miya­ kaoma so da makatalingoma ko manga lokus iran a miyanga-o ona?"},{"id":69,"translation":"69. Ba iran nda makilala so Sogo kiran, a go iran Pagongkira Suka­ niyan?"},{"id":70,"translation":"70. Ino iran gi-i Tharowa: I Ta­ taraponan Sukaniyan? Kuna, Ka mini-oma Niyan kiran so bunar, na kadakulan kiran a so bunar na ikagogowad iran."},{"id":71,"translation":"71. Na o inonotan o bunar so manga kabaya iran, na miyabinasa dun so manga Langit a go so Lopa, go so madadalum kiran. Kuna, ka initalingoma Mi kiran so undao kir­an, na siran na so undao kiran na tiyalikhodan niran."},{"id":72,"translation":"72. Ba Ka kiran phanguni sa sokai? Na so sokai o Kadnan Ka i tomo: Go Sukaniyan i lubi a mapiya ko Puphamamugai sa riskhi."},{"id":73,"translation":"73. Na Mata-an! A Suka na Sa­ bunar a Puthawagun Ka siran ko lalan a matitho;"},{"id":74,"translation":"74. Na Mata-an! A so di iran Paparatiyaya-an so Akhirat na so lalan na Sabunar a sisilayan niran."},{"id":75,"translation":"75. Na o ini Kalimo Ami siran go piyokas Ami kiran so misosogat kiran a morala, na tomataros siran ndun ko kadadadag iran, a gi-i siran muromparompak."},{"id":76,"translation":"76. Na Sabunsabunar a piyaka­ dansal Ami kiran so siksa, na da siran sangkop ko Kadnan niran, go di siran phangangarapan!"},{"id":77,"translation":"77. Taman sa kagiya a lomuka Kami kiran sa isa a pinto a adun a siksa-on a sangat: Na sa maoto na siran na kiya da-an siran ro-o sa panginam!"},{"id":78,"translation":"78. Na Sukaniyan so Miyadun rukano ko manga kanug, go so manga kailai, go so manga gudagu­ da: Na miyakaito ito a Kapuphana­lamat iyo!"},{"id":79,"translation":"79. Go Sukaniyan so Miyarum­bad rukano ko Lopa, go Ronkano pulimoda."},{"id":80,"translation":"80. Go Sukaniyan so Puphan­ goy a g go Puphangimatai , go Kapa-ar Iyan so gi-i kapakashambi o gagawi-i a go so daondao: Ino kano di Punggudaguda?"},{"id":81,"translation":"81. Kuna, ka Pitharo iran so lagid o Pitharo o miyanga-o ona."},{"id":82,"translation":"82. Pitharo iran: Ino amai ka matai kami go mbaloi kami a botha go manga tolan (a miyarophod), ba Mata-an! A sukami na Pagoyagun kami dun?"},{"id":83,"translation":"83. Sabunsabunar a mini diyandi rukami sukami a go so manga lokus ami a ungkai gowani! Da ko ungkai inonta na manga iringa a kabokhag o miyanga-o ona!"},{"id":84,"translation":"84. Tharowangka: Antawa-a i Khiruk ko Lopa a go so matatago­on, o sukano na katawi niyo?"},{"id":85,"translation":"85. Na Putharo-on niran ndun: A ruk o Allah! Tharowangka: A ino kano di Phananadum?"},{"id":86,"translation":"86. Tharowangka: Antawa-a i khiruk ko manga Langit a pito, go khiruk ko Aras a mala?"},{"id":87,"translation":"87. Putharo-on niran ndun: A ruk o Allah. Tharowangka: A ino kano di Phananggila?"},{"id":88,"translation":"88. Tharowangka: Antawa-a i si-i sa tangan Niyan so Kapa-ar ko langowan taman, go Sukaniyan i Puphakalinding, go da-a Phakaru­ non, o sukano na katawi niyo?"},{"id":89,"translation":"89. Putharo-on niran ndun: a ruk o Allah. Tharowangka: Na andama­ naya i kapukhalimpang iyo?"},{"id":90,"translation":"90. Kuna, ka ini talingoma Mi kiran so bunar: Na Mata-an! A siran na titho a manga bokhag!"},{"id":91,"translation":"91. Da kowa so Allah sa Wata Iyan, go da-a miyabaloi a pud Iyan a Tohan: o adun a pud Iyan na bisa-an ndun o oman i isa tohan so Inadun Niyan, go pugusun ndun o saba-a kiran so saba-ad! Soti so Allah! Mawatan ko iphuropa iran!"},{"id":92,"translation":"92. Katawan Niyan so Gaib a go so Mapayag: Na Maporo a ka-a awat Iyan ko lpuphanakoto iran (Non)!"},{"id":93,"translation":"93. Tharowangka: Kadnan Ko! O Bangka Rakun phakimasai so ididiyandi kiran,-"},{"id":94,"translation":"94. Kadnan Ko! Na di Yakongka mbaloya a pud ko pagtao a manga darowaka!"},{"id":95,"translation":"95. Na Mata-an! A Sukami si-i ko kapakimasa-i Ami Ruka ko i didiyandi Ami kiran na Sabunar a khagaga Mi."},{"id":96,"translation":"96. Runun Ka so lubi a mapiya ko marata: Sukami i Mata-o ko puphamurakun niran."},{"id":97,"translation":"97. Na Tharowangka: Kadnan Ko! Mulindong Ako Ruka pho-on ko manga pangonsi o manga Shai­tan."},{"id":98,"translation":"98. Go Mulindong Ako Ruka Kadnan Ko! Ka o ba siran Rakun makadasug."},{"id":99,"translation":"99. Taman sa igira miyakaoma ko isa kiran so kapatai, na Matharo iyan: K adnan Ko! Pakakasoya Kongka (sa doniya);-"},{"id":100,"translation":"100. Ka-ana ko makanggolaola sa mapiya ko minibagak akun. Na di dun noto mapunggolaola! Ka Mata-an naya! A si-i bo sa Katharo: A sukaniyan i Mitharo-on; go si-i ko kasasangoran niran so pagulut taman ko gawi-i a Kaoyaga kiran."},{"id":101,"translation":"101. Na amai ka Iyopun so Sang­gakala, na da-a Kambangunsa ko ndolondolonan niran sa Alongan noto, go di siran makapamagishai!"},{"id":102,"translation":"102. Na sa dun sa makapunud so manga timbang iyan,- na siran man na siran i Phamakada-ag:"},{"id":103,"translation":"103. Na sa dun sa makakhap so manga timbang iyan, na siran man so inilang iran so manga ginawa iran; si-i siran makakakal ko Nar­aka Jahannam."},{"id":104,"translation":"104. Puthotongu n so m anga paras iran o Apoi, a siran ro-o na khipakasasangingi."},{"id":105,"translation":"105. (Putharo-on kiran:) Ba da mabaloi so manga Ayat Akun a Pukhabatiya rukano, na sukano na piyakam bokhag iyo Sukaniyan?"},{"id":106,"translation":"106. Tharo-on niran: Kadnan nami! Miyapugus kami o okor ami a marata, go miyabaloi kami a pag­ tao a manga dadag!"},{"id":107,"translation":"107. Kadnan nami! Paka-awa-a Kamingka (ko Naraka): Na o kaso­ wiami (so Kaongkir), na Mata-an! A sukami na manga darowaka!"},{"id":108,"translation":"108. Tharo-on Niyan: Kikipus kano san! Go di kano gi-i Tharo!"},{"id":109,"translation":"109. Mata-an naya! A adun a saba-ad ko manga Oripun Ko, a gi-i ran Tharo-on: Kadnan nami! Miyaratiyaya kami; na napi-i Ka­ mingka, go Kalima-on Kamingka: Ka Suka i lubi a Mapiya ko Pupha­ mangalimo!"},{"id":110,"translation":"110. Na kinowa niyo siran a pa­ gurug, taros a miyakatumbang siran rukano ko Tadum Rakun, go miya­ baloi kano a gi-i niyo siran i khaka­la!"},{"id":111,"translation":"111. Mata-an! A Sakun na biya­lasan Ko siran sa Alongan nai sa­ bap ko Kiyaphantang iran: Mata­an! A siran na siran i miyamakasu­lang sa Maliwanag."},{"id":112,"translation":"112. Tharo-on Niyan: Aikiyathai niyo ko Lopa ko bilangan o manga ragon?"},{"id":113,"translation":"113. Tharo-on niran:Aya kiyathai ami na Salongan o di na saba-ad sa Salongan: Na isha-an Ka ko manga pagi-itong."},{"id":114,"translation":"114. Tharoon Niyan : Da a kiyathai niyo a rowar ko maito; o Mata-an! A sukano na aya butad iyo na katawan niyo!"},{"id":115,"translation":"115. Ba niyo tiyangkap sa aya bo a Kiya-aduna Mi rukano na Kar­imbaran, go Mata-an! A sukano na di kano Rukami phakandodun?"},{"id":116,"translation":"116. Na Maporo so Allah, a Phapa-ar, a Bunar: Da-a Tohan a inonta Sukaniyan, a Kadnan o Aras a piphiyapiya-an!"},{"id":117,"translation":"117. Na sa dun sa manongganoi, a irimbang iyan ko Allah, sa Tohan a salakao, a da-a karina niyan non; na so imbadalon na si-i dun ko Kadnan niyan! Mata-an naya! A di Phakada-ag so manga Kapir!"},{"id":118,"translation":"118. Na Tharowangka: Kadnan Ko! Napi Ka go Pangalimo Ka! Ka Suka i lubi a mapiya ko Puphaman­galimo!."}]},{"id":24,"verses":[{"id":1,"translation":"1. (Giyangkai a) Surah na Initor­on Nami Sukaniyan, go ini Paliyo­gat Ami Sukaniyan: Go adun a Initoron Nami a madadalumon a manga Ayat a manga rarayag, ka-a niyo katanodi."},{"id":2,"translation":"2. So mishina a Babai a go so mishina a Mama,- na luphadi niyo so oman i isa kiran a dowa, sa magatos a luphad: Na o ba kano makowa o ranon sa dowa oto, si-i ko Kokoman o Allah, o sukano na Paparatiyaya-an niyo so Allah a go so Alongan a Maori: Go shaksi-i so siksa a dowa oto o saba-ad ko Miyamaratiyaya."},{"id":3,"translation":"3. So mishina Mama na da-a Maphangaroma niyan a rowar ko mishina a Babai, o di na Pananako­to a Babai: Go so mishina a Babai na da a Makaphangaroma-on a ro­war ko mishina a Mama, o di na Pananakoto a Mama: Na ini sapar oto ko Miyamaratiyaya."},{"id":4,"translation":"4. Na so siran a tokasan niran so manga pati-is a manga Babai, ori­ yan niyan na da-a mitalingoma iran a Pat a manga saksi, na luphadi niyo siran sa walo polo a luphad; go da-a tharima-an niyo kiran a ka­ shaksi sa dayon sa dayon: Na siran man na siran so manga songklid;-"},{"id":5,"translation":"5. Inonta so Mithataobat ko ori­ yan noto, go Miphipiyapiya siran; ka Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":6,"translation":"6. Na so siran a tokasan niran so manga Karoma iran, go da-a maba­loi a manga saksi iran a rowar ko manga ginawa iran,- na so kashaksi o isa kiran na pat a manga kashaksi (Makapushapa) sa Ibut ko Allah Mata-an! A sukaniyan na pud dun ko manga bunar;"},{"id":7,"translation":"7. Go ika lima na Mata-an! A so Morka o Allah na mikolobon o sukaniyan na pud ko manga bo­khag."},{"id":8,"translation":"8. Na marunding so Babai ko siksa o kashaksi iyan sa pat a man­ga kashaksi (Makapushapa) sa lbut ko Allah, Mata-an! A so Mama na pud dun ko manga bokhag;"},{"id":9,"translation":"9. Go ika lima na Mata-an! A so rarangit o Allah na mikolobon o so Mama na pud ko manga bunar."},{"id":10,"translation":"10. Na o da so Gagao o Allah rukano, go so Limo lyan, go (ka­ giya a) Mata-an! A so Allah na Puphanarima ko Taobat, a Maon­ gangun (na sakotika-angkano Ni­ yan)."},{"id":11,"translation":"11. Mata-an! A so siran a mini­ oma iran so tumpo na sagorompong rukano: Di niyo thangkapa sukani­ yan i ba marata rukano; kuna, ka giyoto na mapiya rukano: Bagiyan o oman i isa kiran so pishokatiyan ko dosa, go so miyamalata sa kiya­ pakala iyan a pud kiran, na adun a bagiyan niyan a siksa a mala."},{"id":12,"translation":"12. na o gowani a manug iyo to na da makapamikir so Miyamara­ tiyaya a Mama, go so Miyamara­ t iyaya a Babai, -si -i k o ma nga ginawa iran sa mapiya, go wiran Pitharo: A giyaya na kabokhag a mapayag?"},{"id":13,"translation":"13. Ino a da-a minitalingoma iran non a pat a manga saksi? Na gowa­ ni a da-a minitalingoma iran a man­ga saksi, na siran man si-i ko Allah, na siran i manga bokhag!"},{"id":14,"translation":"14. Na o da so Gagao o Allah rukano, go so Limo lyan si-i ko doniya go so Akhirat, na miyatumo kano dun sabap ko ini tharmo iyo to a siksa a mala."},{"id":15,"translation":"15. Gowani na gi-i niyo to pa­ kimbasisa ko manga dila iyo, go gi-i niyo Pakitharo ko manga ngari iyo so da-a Kata-o niyo ron go tatang­ kapun niyo to sa malbod a giyoto si-i ko Allah na lubi a mala (a dosa)."},{"id":16,"translation":"16. Na gowani a manug iyo to, na ino niyo da Tharowa: A di ru­kutano patot so gi-i tano Katharo­ wa sangkai: Soti Ka (Ya Allah)! Giyaya na tumpo a mala?"},{"id":17,"translation":"17. Phanguthoma-an kano o Al­lah, ka o ba niyo kasowi so lagid aya, sa dayon sa dayon, o sukano na Khipaparatiyaya."},{"id":18,"translation":"18. Go Puphayagun rukano o Allah so manga Ayat: Na so Allah na Mata-o, a Maongangun."},{"id":19,"translation":"19. Mata-an! A siran a Pukhaba­ baya-an niran a kalangkap o paka­ sisingai makapantag ko siran a Miyamaratiyaya, na adun a bagiyan niran a siksa a malipuds si-i sa doniya a go sa Akhirat: Na so Allah i Mata-o, na sukano idi manga Tata-o."},{"id":20,"translation":"20. Na o da so Gagao o Allah rukano, go so Limo lyan, go (ka­ giya a) Mata-an! A so Allah na Makapudi-in, a Makalimo-on (na sakotika-an kano Niyan)."},{"id":21,"translation":"21. Hai so Miyamaratiyaya! Di niyo khuduga so manga okit o Shai­tan: Na sa dun sa komudug ko manga okit o Shaitan, na Mata-an! A sukaniyan na lpushogo iyan so pakasisingai, go so pakagowago­ wad: Na o da so Gagao o Allah rukano, go so Limo lyan, na da-a Soti Niyan rukano a isa bo sa dayon sa dayon: Na ogaid na so Allah na Shoti Niyan so tao a kabaya lyan: Na so Allah na Puphakanug, a Mata-o."},{"id":22,"translation":"22. Na di Pushapa so adun a Miyo-ombao niyan a pud rukano, go (adun a ruk iyan a) Kakawasa­ an sa di ran mbugan so manga tonganai, go so manga Miskin, go so miyamanogalin ko lalan ko Al­ lah: Na Puma-ap siran, go Napi siran. Ba niyo di khabaya i a Napi­ yan kano o Allah? Na so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":23,"translation":"23. Mata-an! A so siran a toka­ san niran so manga pati-is a manga Babai, a pakalilipatan niran (so ka­ shina), a Miyamaratiyaya, na Pi- morka-an siran si-i sa Doniya go sa Akhirat: Go adun a bagiyan niran a siksa a mala,"},{"id":24,"translation":"24. Si-i ko gawi-i a shaksi-an siran o manga dila iran, go so man­ga lima iran, go so manga airan si-i ko pinggolaola iran."},{"id":25,"translation":"25. Sa Alongan noto na itoman kiran sa tarotop o Allah, so balas kiran a bunar, go katokawan niran a Mata-an! A so Allah na Sukani­ yan so bunar a Mapayag."},{"id":26,"translation":"26. So manga rurushik a manga Babai na pantag o manga rurushik a manga Mama, go so manga rurush­ ik a manga Mama na pantag o manga rurushik a manga Babai, na so manga Soti a manga Babai na pantag o manga Soti a manga Mama, go so manga Soti a manga Mama a pantag o manga Soti a manga Babai: Siran man na di ma­ sosogat o Katharo iran (a kabo­ khag): Adun a bagiyan niran a Ma-ap, go Pagupur a mapiya."},{"id":27,"translation":"27. Hai so Miyamaratiyaya! Di kano sholud ko manga Walai a salakao ko manga Walai niyo, ta­ man sa di kano makaodas, go Ma­ salam iyo so tao ron: Giyoto man i lubi a mapiya rukano, ka angkano Puphakatadum."},{"id":28,"translation":"28. Na o da-a mato-on niyo ron a sakatao bo, na di kano ron sholud, taman sa di kano kaidinan: Na o Tharowa rukano a kasoi kano, na kasoi kano: Giyoto i lubi a Soti a bagiyan niyo: Na so Allah na so gi-i myo nggolaola-an na katawan Ni­ yan."},{"id":29,"translation":"29. Da-a dosa niyo ko kasolud iyo ko manga Walai a di babalin­gan, a adun a matatago-on a gona a bagiyan niyo: Na so Allah na kata­ wan Niyan so ipapayag iyo, go so pagu-uma-an myo."},{"id":30,"translation":"30. Tharowangka ko Miyamar­atiyaya a manga Mama: A pinggu­ na iran so manga kailai ran (ko Haram), go siyapa iran so manga kaya-an niran: Giyoto man i lubi a Soti a bagiyan niran: Mata-an! A so Allah na Kaip lyan so gi-i ran nggolaola-an."},{"id":31,"translation":"31. Go Tharowangka ko Miya­ maratiyaya a manga Babai: A ping­guna iran so manga kailai ran (ko Haram), go siyapa iran so manga kaya-an niran; go di ran pushawai so. Parahiyasan niran inonta. so miyapayagon; go sapungun niran so manga kombong iran ko manga lig o bangkala iran, go di ran push­awai so Parahiyasan niran inonta o si-i ko manga Karoma iran, o di na so manga ama iran, o di na so manga ama o manga Karoma iran, o di na so manga Wata iran a manga Mama, o di na so manga Wata a Mama o manga Karoma iran, o di na so manga Pagari ran a Mama, o di na so manga Wata a Mama o manga Pagari ran a Mama, o di na so manga Wata a Mama o manga Pagari ran a Babai, o di na so manga Babai kiran, o di na so miyakhapa-ar o manga tangan nir­an, o di na so puphamangonotonot a da-a kabaya iran (sa Babai) a pud ko manga Mama, o di na so manga Wata a da iran pun kasaboti so manga aorat o manga Babai; na di ran ndaphukhun so manga ai ran sa ba sabap sa-an Katokawi so pagu­ uma-an niran ko Parahiyasan niran. Na Thaobat kano ko Allah langon, Hai Miyamaratiyaya! Ka angkano makasulang sa maliwanag."},{"id":32,"translation":"32. Na Pakipamangaroma-an niyo so da-a manga Karoma niyan rukano, go so manga Bilangatao a pud ko manga Oripun niyo a Mama, go so manga Oripun niyo a Babai: Na o mabaloi siran a manga Miskin, na mbugan siran o Allah ko Kakawasa-an Niyan: Na so Allah na maginawa, a Mata-o."},{"id":33,"translation":"33. Na thigur so da-a khibaog iran ko Kapangaroma, taman sa bugan siran o Allah ko Kakawasa­ an Niyan. Na so khabaya-an niran so kasorat (sa Kamaradika iran) a pud ko miyakhapa-ar o manga tan­ gan niyo, na soratun niyo siran, o katawi niyo a adun a matatago kiran a mapiya; go bugi niyo siran ko Tamok o Allah a so ini bugai Niyan rukano. Na di niyo mba-asa so manga Oripun niyo a manga Babai ko kashina, o kabaya iran so kaphati-is, sabap sa ipumbaba­ nog iyo ko kakaya-an ko Kaoya­ goyag ko doniya. Na sa dun sa tao a ba-asun niyan siran (ko kashina), na Mata-an! a so Allah ko oriyan o kiyaba-asa kiran, na Manapi, a Ma­kalimo-on."},{"id":34,"translation":"34. Na Sabunsabunar a Piyaka­ toronan Nami sukano sa manga ayat a miyamakapayag, go ladiyawan a pud ko siran a miyanga-i ipos ko miya-ona an niyo, go thoma a bagiyan o khipanananggila."},{"id":35,"translation":"35. So Allah i Sindao o manga Langit a go so Lopa. Aya ibarat o Sindao Niyan na lagid o tagowai sa solo a kadadaluman sa palita-an: So palita-an na madadalum ko paga­longan: So pagalongan na lagid o ba sukaniyan Bito-on a Masindao: Ma­ puphakakadug poon ko Kayo a Piyakambarakat, a Shaitona, kuna a ba isubanganun go kuna a ba isudupanun, maito bo na so lana niyan na Shindao, apiya da masu­ kho sukaniyan a Apoi: Sindao ko liyawao o Sindao! Punggonana-on o Allah ko Sindao Niyan so tao a kabaya lyan: Phangumba-alan o Al­lah so manga ibarat a bagiyan o manga Manosiya: Na so Allah na so langowan taman na katawan Ni­yan."},{"id":36,"translation":"36. Shi-i ko manga Walai a ini Sogo o Allah so Kasula-a on, go so Kapukha-aloi ron o ngaran Niyan, gi-i Shambayang a bagiyan Niyan ro-o ko manga kapita pita go so manga kagabi gabi,"},{"id":37,"translation":"37. So manga Mama a di kiran phakasundod so kapamasa go so kaphasa pho-on ko Tadum ko Al­lah, go so Kipamayandugun ko Sambayang, go so katonaya ko Za­kat: lpukhaluk iran so gawi-i a Pha­nanabadun ro-o so manga poso, go so manga kailai,-"},{"id":38,"translation":"38. Ka imbalas kiran o Allah so mapiya a Pinggolaola iran, go Pa­ gomanan Niyan siran ko Kakawa­sa-an Niyan: Na so Allah na Puriskhiyan Niyan so tao a kabaya lyan, sa di khasar a Pandapat."},{"id":39,"translation":"39. Na so Miyamangongkir, na so manga galubuk iran na lagid o pamaloi ko manga landap a Lopa, aranganon o Pukhawao na ig. Ta­man sa igira a miyakaoma-on na da-a khato-on niyan non a maito bo: Na khato-on niyan so Allah si-i ko obai niyan, na ithoman Niyan non sa tarotop so balas iyan: Na so Allah na maga-an i kabalas."},{"id":40,"translation":"40. O di na lagid o manga lili­ botung ko Kalodan a madalum, a kakokoloban sukaniyan sa bagul, a kaliliyawawan sukaniyan pun sa bagul, a kaliliyawawan sukaniyan sa gabon: Manga lilibotung, a so saba­ adon na maliliyawao ko sabaad: lgira a iniliyo niyan a lima niyan, na marugun a kakhailaya niyan non! Na sa dun sa di sunggayan o Allah sa bagiyan niyan sa Sindao, na da-a bagiyan niyan a Sindao!"},{"id":41,"translation":"41. Bangka di Katawi a Mata­an! A so Allah na Puthasbik Ruka­ niyan so matatago ko manga Langit a go so Lopa, go so manga Papanok a shasarungkap? Oman i isa na Sa­ bunar a kiyatokawan so Sambayang iyan go so Tasbik iyan. Na so Allah na katawan Niyan so gi-i ran nggo­laola-an."},{"id":42,"translation":"42. Na ruk o Allah so Kapa-ar ko manga Langit a go so Lopa; na si-i bo ko Allah so khandodan."},{"id":43,"translation":"43. Bangka di Katawi a Mata­an! A so Allah na ipumbayog lyan so Gabon, oriyan niyan na puthi­mo-on Niyan sukaniyan, oriyan ni­yan na pumbalowin Niyan a miyagungkapungkap? Na Pukhai­laingka so oran a phulutos pho-on ko pagulutulutan niyan. Go Pupha­ katoronun Niyan phoon ko Ka­wang so saba-ad ko manga Palao ron a ilo: Na ipushogat Iyan noto ko tao a kabaya lyan, go ipukhisar lyan noto ko tao a kabaya lyan. Maito bo na so Sindao o Kilat iyan na khailang iyan so manga kailai."},{"id":44,"translation":"44. Gi-i pakashambi-in o Allah so gagawi-i a go so daondao: Mata­an! A adun a matatago roo man a titho a nana-o a bagiyan o adun a manga kailai niyan!"},{"id":45,"translation":"45. Na so Allah i Miyadun ko oman i Baraniyawa a pho-on sa ig: Na adun a pud kiran a so ipundola niyan a tiyan niyan; go adun a pud kiran a so phulalakao sa dowa ai, go so adun a pud kiran a so phula­ lakao sa pat (a ai). Phagadunun o Allah so nganin a kabaya lyan; Mata-an! A so Allah si-i ko langowa taman na Gaos lyan."},{"id":46,"translation":"46. Sabunsabunar a Tomiyoron Kami sa manga Ayat a miyamaka­ osai: Na so Allah na Punggonana­ on Niyan so tao a kabaya Iyan ko lalan a matitho."},{"id":47,"translation":"47. Na gi-i ran Tharo-on: A Piyaratiyaya mi so Allah a go so Rasul, go Inonotan nami: Oriyan niyan na Puthalikhod so isa ka sa­ gorompong kiran ko oriyan oto: Na kuna man a ba siran Khipapara­ tiyaya."},{"id":48,"translation":"48. Na igira a tiyawag siran si-i ko (Kitab o) Allah a go so Sogo lyan, ka-a Niyan siran Makokom na sa maoto na so isa kiran ka sagorompong na somasangka siran."},{"id":49,"translation":"49. Na O adun a ruk iran a kabunar, na somong siran non, a gi-i siran nggaga-an."},{"id":50,"translation":"50. Ba katatagowi so manga poso iran sa gudamun? Antawa-a ba siran pukhadowa dowa i, anta­ wa-a ba iran pukhalukun o ba siran salimboti o Allah go so Sogo Iyan? Kuna, ka siran man na suan so manga darowaka."},{"id":51,"translation":"51. Aya bo a miyabaloi a Katharo o Miyamaratiyaya, igira-a tiyawag siran sii ko (Kitab o) Allah go so Sago Iyan, kaan Niyan siran Makokom, na so gi-i ran Katharo­wa: Sa Piyamakinug Ami go Inono­ tan Ami: Na siran man na siran so Miyamakada-ag."},{"id":52,"translation":"52. Na sa dun sa Mangongono­ tan ko Allah go so Sago Iyan, go ika-aluk iyan so Allah, go Puphan­gongonotan Rukaniyan, na siran man na siran so Phamakasulang sa Maliwanag."},{"id":53,"translation":"53. Na ini Shapa iran ko Allah so toto-o a manga Sapa iran: Sa lbut ka o Sogowangka siran, na Mata-an a muliyo siran ndun (ko kaphurang). Tharowangka: Di kano gi-i Shapa; ka so Kapangongonotan na katotokawan; Mata-an! A so Allah na Kaip Iyan so gi-i niyo nggolaola-an."},{"id":54,"translation":"54. Tharowangka: Onoti niyo so Allah, go Onoti niyo so Rasul: Na o talikhod siran, na aya bo a ini Pa­liyogat ko Rasul na so ini Sago-on, go aya bo a ini Paliyogat rukano na so ini Sogo rukano. Na o Onoti niyo Sukaniyan, na Matoro kano. Na da-a ini Paliyogat ko Sogo a rowar ko kapamakasampai (o ini Sogo-on) a mapayag."},{"id":55,"translation":"55. Ini diyandi o Allah ko siran a Miyamaratiyaya, a pud rukano go Pinggalubuk iran so manga pipiya, a Mata-an a phakasambi-in Niyan siran ndun ko Lopa, lagid o kiya­ pakasambia Niyan ko siran a miya­ ona an niran; go Mata-an a phaka­ tindugun Niyan kiran ndun so Aga­ ma iran, a so ini Kasowat lyan kiran; go Mata-an a shambiyan Ni­ yan kiran ndun ko oriyan o kaluk iran, sa kasasarig: Pushim ba-an Ako iran, da-a Ishakoto iran Rakun a maito bo. Na sa dun sa Mongkir ko oriyan noto, na siran man na siran i manga songklid."},{"id":56,"translation":"56. Na Pamayandugun niyo so Sambayang, go tonaya niyo so Za­kat, go Onoti niyo so Rasul, ka angkano Mipangalimo."},{"id":57,"translation":"57. Dingka dun Thangkapa so Miyamangongkir o ba siran maka­ palagoi ko Lopa: Na aya darpa iran na so Apoi,- Na miyakaratarata dun a khabolosan!"},{"id":58,"translation":"58. Hai so Miyamaratiyaya! Pu­ phanguni rukano sa idin so siran a miyakhapa-ar o manga tangan niyo, go so da pun puraraotun ko Katha- taginup a pud rukano ko tulo a manga wakto: Si-i ko ona-an o Sambayang a Sobo, go so wakto a kandai niyo ko manga nditarun niyo ko kaotho a Alongan, go si-i ko oriyan o Sambayang a Aisah: Tulo a (khikasasawai ko) manga aorat iyo: Da rukano go da kiran i dosa ko oriyan noto: Puphagaloyan siran rukano so saba-ad rukano ko saba-ad: Lagid aya a Kapuphayaga o Allah rukano ko manga Ayat: Na so Allah na Mata-o, a Maongan­ gun."},{"id":59,"translation":"59. Na igira-a miniraot so man­ga Wata rukano ko Kathataginup, na Puphanguni siran sa idin, lagid o kiyapanguni sa idin o siran a miya­ onaan niran: Lagid aya a Kapu­phagosaya o Allah rukano ko man­ ga Ayat lyan: Na so Allah na Mata­o, a Maongangun."},{"id":60,"translation":"60. Na so Piyamanaphukan ko manga Babai a so da-a inam iran ko Kapangaroma,- na da-a dosa iran ko kandai ran ko (maliliyawao ko) manga nditarun niran, a kuna a ba siran phangangarig sa Parahiyasan: Na so di iran non kandai i tomo kiran: Na so Allah na Puphakanug, a Mata-o."},{"id":61,"translation":"61. Da-a dosa o bota, go da-a dosa o lupo, go da-a dosa o pukha­ sakit (ko di ran kaphakaonot ko Kaphurang), go da-a dosa o manga ginawa niyo, ko kapukhan niyo ko manga Walai niyo, o di na so manga Walai o manga ama iyo, o di na so manga Walai o manga Ina iyo, o di na so manga Walai o manga Pagari niyo a Mama, o di na so manga Walai o manga Pagari niyo a Babai, o di na so manga Walai o manga Pakiyama-an niyo sa Arna, o di na so manga Walai o manga Pakina-an niyo sa Ama, o di na so manga Walai o manga Pakiyama-an niyo sa Ina, o di na so manga Walai o manga Pakina-an niyo sa Ina, o di na so mimpa-ar iyo so manga gonsi iyan, o di na so bolayoka iyo: Da-a dosa niyo ko kakan niyo a kapama­ gatowang, o di na kashisibasibaya. Na igira-a sholud kano ko manga Walai, na Salama niyo so manga ginawa niyo, sa Kormat a pho-on ko Allah, a Piyakambarakat a rinar­ inao. Lagid aya a Kapuphagosaya o Allah rukano ko manga Ayat: Ka-a niyo sabota."},{"id":62,"translation":"62. Aya bo a Miyamaratiyaya, na siran a Piyaratiyaya iran so Allah go so Sogo Iyan: Go igira-a miya­ tago siran a pud so Rasul ko galu­buk a makasasamaya, na di siran ngganat taman sa di siran non ma­ kaodas; Mata-an! A siran a Pupha­ mangodas siran Ruka, na siran man so Khipaparatiyaya ko Allah a go so Sogo Iyan; Na igira-a miyanguni siran Ruka sa idin, makapantag ko saba-ad ko galubuk iran, na idining­ ka so tao a kabaya-a Ka kiran, go Pangunin Ka siran sa Ma-ap ko Allah: Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":63,"translation":"63. Di niyo mbaloya so Ka­ puthawaga ko Rasul ko sharonsar­ongan niyo a lagid o Kaputhawaga o sabaad rukano ko saba-ad: Sa­ bunar a katawan o Allah so gi-i siran thitinonggosan lomiyo a pud rukano, a puphamanolilap: Na ik­ tiyar so khisosorang ko, Sogowan Niyan, ka khasogat siran a tiyoba, o di na khasogat siran a siksa a mal­ ipuds."},{"id":64,"translation":"64. Tanodan, ka Mata-an! A ruk o Allah so shisi-i ko manga Langit a go so Lopa. Sabunar a katawan Niyan so butad iyo: Go (katawan Niyan) so Alongan a Phakandodun siran si-i Rukaniyan, na Phanotho­ lun Niyan kiran so Pinggolaola iran: Na so Allah si-i ko langowan taman na katawan Niyan."}]},{"id":25,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Mala so (Allah a) Tomiyoron ko gi-i makasunggaya (ko ontol a go so ribat) si-i ko Oripun Niyan (a Muhammad), ka-an mabaloi ko manga Ka-adun a Puphamaka-ik­tiyar,."},{"id":2,"translation":"2. So (Allah a) khiruk ko Kapa­ ar ko manga Langit a go so Lopa: Go da kowa sa Wata lyan, go da-a Miya-ad un a Sakotowa lyan ko Kapa-ar: Go Inadun Niyan so lan­gowan taman, na diniyangka Iyan sa Samporna a diyangka."},{"id":3,"translation":"3. Na kominowa siran sa salakao Rukaniyan sa manga Katohanan, a da-a Kha-adun niran a maito bo, ka siran na Puphangumba-alan; go da­ a Mipapa-ar iran a bagiyan o man­ ga ginawa iran a kabinasa, go om­piya; go da-a Mipapa-ar iran a kapatai, go Kaoyag, a go Kaoyag ko oriyan o Kapatai."},{"id":4,"translation":"4. Na Pitharo o siran a Miya­ mangongkir: Da ko ungkai (a Qur­ an) inonta na kabokhag, a pimba­ ba-as Sukaniyan (o Muhammad), go kiyatabanganon Sukaniyan o pagtao a manga salakao. Na Sabu­nar a Miyakanggolaola siran sa kandarowaka, go kabokhag."},{"id":5,"translation":"5. Go Pitharo iran: A manga iringa a kabokhag o miyanga-o ona, a piyakipanorat lyan: Na giyo­ to na Phukhudugunon sa kapita go magabi."},{"id":6,"translation":"6. Tharowangka: A Initoron noto o (Allah a) Mata-o ko masolun ko manga Langit a go so Lopa: Mata-an! a Sukaniyan na tatap a Manapi, a Makalimo-on."},{"id":7,"translation":"7. Na Pitharo iran: Antona ini a Sogo, a pukhan ko Pangunung-kun, go Phulalakao ko manga Pa­diyan? Ino da Pakatoroni Sukani­ yan sa Malaikat, na mabaloi a pud lyan a Puphamaka-iktiyar?"},{"id":8,"translation":"8. O di na kabugan sukaniyan sa Kakawasa-an, o di na adun a mam­ bagiyan Niyan a Pamomolan a pu­ phakakan non? Na Pitharo o manga darowaka: A da-a Phagonotan niyo a rowar ko Mama a tataraponan."},{"id":9,"translation":"9. Nggudaguda-angka o anda manaya i kiyapayaga iran Ruka ko manga ibarat! Na miyadadag siran, na di ran khagaga i kapakato-on sa lalan!"},{"id":10,"translation":"10. Mala so (Allah a) okabaya Iyan, na khasungayan Ka Niyan sa mapiya a di giyoto,- a manga Pa­momolan a Puphamangondas ko kababa-an niyan so manga lawa­ saig; go khasunggayan Ka Niyan sa manga Torogan."},{"id":11,"translation":"11. Kuna, ka piyakambokhag iran so Bangkit: Na pithiyagaran Nami so tao a piyakambokhag iyan so Bangkit sa kadug:"},{"id":12,"translation":"12. Na igira a miya-ilai niyan siran ko darpa a mawatan, na ma­ kanug siran non sa kambaragani, go katagao."},{"id":13,"translation":"13. Na igira a piyamoshang siran non, ko darpa a masimpit, a piya­ kapamagikuta siran, na migoraok iran ro-o so kabinasa!"},{"id":14,"translation":"14. (Tharo-on kiran:) Di niyo nggoraokun sa Alongan nai so ka­ binasa a isa: Na goraokun niyo so kabinasa a madakul!"},{"id":15,"translation":"15. Tharowangka: Ba giyoto i tomo, antawa-a so Sorga a kakal, a so inidiyandi ko Miyamananggila? Miyabaloi a bagiyan niran a balas go khandodan."},{"id":16,"translation":"16. Mapumbagiyan niran ro-o so nganin a kabaya iran: A makakakal siran (ro-o): Miyabaloi si-i ko Kad­nan Ka a diyandi a Puphangunin."},{"id":17,"translation":"17. Na si-i ko Alongan a limo­dun Niyan siran a go so Pushimba­an niran a salakao ko Allah, na Tharo-on Niyan: Ba sukano na diyadag iyo so manga Oripun Ko a siran naya, antawa-a siran i miya­ mangawa ko lalan?"},{"id":18,"translation":"18. Tharo-on niran: Soti Ka (Ya Allah)! Da mapatot rukami i ba kami kowa sa salakao Ruka a man­ga Panarigan: Na ogaid na piyaka­ sawit Ka siran (sa kapipiya ginawa), a go so manga lokus iran, taman sa kiyalipatan niran so Pananadum: Na mimbaloi siran a pagtao a miyangabibinasa."},{"id":19,"translation":"19. Na Sabunar a pakapumbo­ khagun kano iran ko Katharo iyo: Na da-a magaga niyo a kapakali­das, o di na pananabang. Na sa dun sa ndarowaka rukano, na pakata­ amun Nami sukaniyan sa siksa a mala."},{"id":20,"translation":"20. Na da-a Siyogo Ami ko miya-onaan Ka a manga Sogo a ba di Mata-an! a siran na Sabunar a pukhan siran ko Pangunungkun, go phulalakao siran ko manga Padi­yan: Na biyaloi Ami so saba-ad rukano ko saba-ad a tupung: Ino Puphantang kano? Na tatap a so Kadnan Ka na Puphakailai."},{"id":21,"translation":"21. Na Pitharo o siran a di ran pagarapun so kimbaratumowa-an Rukami: Ino kami da Pakatoroni sa manga Malaikat, o di na mailai yami so Kadnan nami? Sabunsabu­nar a Mimaratabat siran si-i ko manga ginawa iran, go Mimalawani siran sa Kapumalawani a mala!"},{"id":22,"translation":"22. Si-i ko gawi-i a kailaya iran ko ma nga Malaikat,- n a da-a Tothol a mapiya sa Alongan noto a bagiyan o manga rarata i ongar: Na Matharo iran: A run ko pagur­ unun!"},{"id":23,"translation":"23. Na sangorun Na mi so Miyanggalubuk iran a galubuk, na balowin Nami sukaniyan a lopapuk a mikakayambur."},{"id":24,"translation":"24. So manga tao ko Sorga sa Alongan noto, i mapiya i darpa, go matanos i dukha-i."},{"id":25,"translation":"25. Na si-i ko gawi-i a manga bubunsad so Langit, a rakhus o manga gabon, go Pakatoronun so manga Malaikat, sa Samporna a Katoron,"},{"id":26,"translation":"26. So kapa-ar sa Alongan noto a bunar, na ruk o (Allah a) Masa­ linggagao: Na mabaloi a gawi-i si-i ko Miyamangongkir a masikot."},{"id":27,"translation":"27. Na si-i ko gawi-i a garungu­tun o darowaka so mbala a lima niyan, gi-i niyan Matharo: Hai o ba a ko bo miyakakowa a rakhus o Rasul sa lalan (ko Torowan)!"},{"id":28,"translation":"28. Hai dowan dowan nako! Oba akumbo da makowa si girao a bolayoka!"},{"id":29,"translation":"29. Sabunsabunar a miya-awat ako niyan ko Pananadum ko oriyan o masa a kiyapakaoma niyan rakun! Na miyabaloi so Shaitan si-i ko manga Manosiya a pukhiyas!"},{"id":30,"translation":"30. Na Pitharo o Rasul: Hai Kadnan Ko! Mata-an! A so pagtao Akun na biyaloi ran angkai a Qur­'an a puphalagoyan."},{"id":31,"translation":"31. Na lagid aya a kiyasunggai Yami ko oman i Nabi sa ridowai a pud ko manga rarata i ongar: Na makatatarotop so Kadnan Ka a Punggonana-o, go Phananabang."},{"id":32,"translation":"32. Na Pitharo o siran a Miya­ mangongkir: A ino Ron da Toro- nun so Qur-an sa miyatimbul sa miyakaisa? Lagid aya, ka-an Nami mapakathakna sa sabap Rukaniyan so poso o Ka, go Piyakashasaliyob Ami Sukaniyan sa malanat;"},{"id":33,"translation":"33. Na da-a khitalingoma iran Ruka a ibarat, a ba Ami Ruka da talingoma-an so bunar, go lubi a matanos a osayan."},{"id":34,"translation":"34. Siran na limodun siran a mikakamanga a manga Paras iran ko Naraka Jahannam,- siran man i marata i darpa, go tanto a miyapo­ kas ko lalan."},{"id":35,"translation":"35. Na Sabunsabunar a ini bugai Ami ko Musa so Kitab, go biyaloi Ami a babid lyan so Pagari Niyan a Haroun a tabanga;"},{"id":36,"translation":"36. Na Pitharo Ami: Songkano a dowa, ko pagtao a so piyakambo­khag iran so manga ayat Ami: Na bininasa Mi siran sa samporna a kabinasa."},{"id":37,"translation":"37. Go (bininasa Mi) so pagtao o Nuh,- kagiya pakambokhagun nir­ an so manga Sogo, na inulud Ami siran, go biyaloi Ami siran ko man­ga Manosiya a ibarat; na pithiya­ garan Nami so manga darowaka sa siksa a malipudus;-"},{"id":38,"translation":"38. Go (bininasa Mi) so Ad, go so Samood, go so manga tao sa Ingud a Rassi, go so manga pagtao ko pagulutan noto a madakul."},{"id":39,"translation":"39. Na oman i isa (kiran) na piyayag Ami ron so manga ibarat; na oman i isa (kiran) na bininasa Mi sa Samporna a kabinasa."},{"id":40,"translation":"40. Na Sabunsabunar a miyaka­ song siran ko Ingud a so piyaka­ oranan sa oran a marata: Ba iran noto da mailai? Kuna, ka aya butad iran na di iran ikhaluk so Kaoyag ko oriyan o kapatai."},{"id":41,"translation":"41. Na igira a miya-ilai ka iran (Ya Muhammad), na Pumbalowin Ka iran ba dun a kasablawan, (gi-i ran Tharo-on:) Ba giya i so Siyogo o Allah a Sogo?"},{"id":42,"translation":"42. Mata-an a maito bo na khapokas tano Niyan ndun ko man­ga Katohanan tano, o da tano Phantangi Sukaniyan! Na katoka­ wan niyan mbo, ko masa a kasan­ dungi ran ko siksa, o antawa-a i tao a titho a miyapokas ko lalan!"},{"id":43,"translation":"43. Aiguda Aka ko tao a kinowa niyan a Katohanan niyan so babaya iyan? Ba Suka ikhabaloi a Wakil iyan?"},{"id":44,"translation":"44. Antawa-a Bangka tatangka­ pa sa Mata-an! A so kadakulan kiran na Puphamakinug siran, o di na gi-i siran nggudaguda? da ko siran inonta na lagid o manga Ayam; kuna, ka siran i lubi a miya­ pokas ko lalan."},{"id":45,"translation":"45. Bangka da katokawi so Kad­nan Ka o andamanaya i kiyapaka­laa Niyan ko along? Na o kabaya lyan, na khabaloi Niyan ndun noto a makatatarug! Oriyan niyan na biyaloi Ami so Alongan a nana-o ron;"},{"id":46,"translation":"46. Oriyan niyan na khikhum Ami sukaniyan si-i rukami sa kaku­khum a malbod."},{"id":47,"translation":"47. Na Sukaniyan so (Allah a) biyaloi Niyan rukano so gagawi-i a nditarun, go so torog a idudukha, go biyaloi Niyan so daondao a iphuloloba sa kaoyagan."},{"id":48,"translation":"48. Go Sukaniyan so miyotawan ko manga ndo a puphamalata ko ona-an o Limo lyan; na piyakator­ on Nami pho-on ko kawang so ig a Phakasoti,-"},{"id":49,"translation":"49. Ka Iphagoyag Ami oto ko Ingud a ma-atai, go puphaki-inom Ami oto ko Inadun Nami a manga Ayam, go manga Manosiya a ma­dakul."},{"id":50,"translation":"50. Na Sabunsabunar a ini parak Ami oto ko lut-lut iran, ka-an siran makatanod, na somiyangka so ka­ dakulan ko manga Manosiya, ogaid na Kaongkir."},{"id":51,"translation":"51. Na o kabaya Ami, na ka­ phakitindugan Nami dun so oman i pagtao sa Puphamakaiktiyar."},{"id":52,"translation":"52. Na Dingka pagonoti so man­ga Kapir, na Panagontamanun Ka kiran (a Qur-an naya), sa Kapana­ gontaman a lubi a mala."},{"id":53,"translation":"53. Na Sukaniyan so (Allah a) Miy otawan ko dowa Kalodan: Giyaya na tabang a Pakadunggao, go giyaya na matimos a mapulud go tiyagowan Niyan so pagulutan a dowa oto sa lut, go runding, a pan­gurun;"},{"id":54,"translation":"54. Go Sukaniyan so Miyadun pho-on ko ig sa Manosiya: Na biya­loi Niyan oto a Bangunsa, go Ka­khakamonga: Na tatap a so Kadnan Ka i Gaos."},{"id":55,"translation":"55. Na Pushimba-an niran a salakao ko Allah so di kiran pha­kaompiya, go di kiran phakabinasa: Na miyabaloi so Kapir a tabanga o sorang ko Kadnan niyan!"},{"id":56,"translation":"56. Na da-a Kiyasogo Ami Ruka (Ya Muhammad) a rowar sa Pupha­ manothol sa mapiya, go Puphama­ka iktiyar."},{"id":57,"translation":"57. Tharowangka: A kuna a ba Ako rukano phanguni sa makapan­ tag saya sa sokai: Ogaid na sa tao a khabaya na-an makakowa sa lalan ko Kadnan niyan."},{"id":58,"translation":"58. Na Sarig Ka ko (Allah a) Oyagoyag a so di Phatai; go Puthas­ bikun ka so Podi Rukaniyan; na makatatarotop Sukaniyan a Kaip ko manga dosa o manga Oripun Niyan;-"},{"id":59,"translation":"59. So Miyadun ko manga Lan­git a go so Lopa go so nganin a pagulutan a dowa nan si-i ko num a manga gawi-i, onyan myan na Mithakna ko Aras: So (Allah a) Masalingagao: Na isha-an Ka oto ko Kaip."},{"id":60,"translation":"60. Na igira a Pitharo kiran: Sodod kano ko (Allah a) Masaling­gagao! Na Tharo-on niran: Naan­ tona-a so Masalinggagao? A ti Sodod kami ko apiya antona-a i Ishogo o Ka rukami? Na ba kiran ndun miyakaoman sa kapalagoi."},{"id":61,"translation":"61. Mala so (Allah a) tomiyago ko Langit sa manga darpa o manga Bito-on, go tomiyago-on sa (Alon­gan) a Palita-an, go Olan a Masin­dao;"},{"id":62,"translation":"62. Go Sukaniyan so biyaloi Niyan so gagawi-i a go so daondao a gi-i makashambi: A bagiyan o tao a miyabaya Mananadum, o di na miyabaya Manalamat."},{"id":63,"translation":"63. Na so manga Oripun o (Al­lah a) Masalinggagao na so Puphulalakao siran ko Lopa sa Kapangalimbaba-an, go igira-a ini Mbitiyarai siran o manga lalong, na Tharo siran: Sa Kalilintad!"},{"id":64,"translation":"64. Go siran na gi-i siran mba­basagawi-i sa ruk o Kadnan niran a Khisosodod, go Khigaganat;"},{"id":65,"translation":"65. Go siran na gi-i ran Tharo­ on: Kadnan Nami! Pakalidasa Ka­ mingka ko siksa ko Naraka Jahan­nam, Mata-an! A so siksa ro-o na miyabaloi a tatap,-"},{"id":66,"translation":"66. Mata-an noto! A miyakara­tarata a kaputhakna-an, go darpa;"},{"id":67,"translation":"67. Go siran, na igira-a minggas­ to siran, na di siran Puthabowakar, go di phagikot, go miyabaloi ko pagulutan noto a katatangka-an;"},{"id":68,"translation":"68. Go siran na di siran pha­nongganoi sa pud o Allah a Tohan a salakao, go di iran mbono-on so Baraniyawa a so inisapar o Allah, inonta o sabap ko kabunar, go di siran pushina na sa dun sa nggo­laola ro-o na khatumo niyan so siksa;"},{"id":69,"translation":"69. Puthaktakupunon so siksa ko Alongan a Qiyamah, go kakal ro-o, a makadadapanas;"},{"id":70,"translation":"70. Inonta so tao a Mithaobat, go Miyaratiyaya, go Minggalubuk sa galubuk a mapiya, na siran man na shambiyan o Allah so manga karata-an niran sa manga pipiya, na tatap a so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":71,"translation":"71. Na sa dun sa Thaobat, go nggalubuk sa mapiya, na Mata-an! A sukaniyan na Phakataobat ko Allah sa Sampoma a Taobat."},{"id":72,"translation":"72. Na siran na di ran Pushaksi­ an so kabokhag, go igira-a siyaga­ dan niran so ilang, na panishagadan niran a mbibilangatao siran;"},{"id":73,"translation":"73. Go siran na igira-a miya-aloi kiran so manga Ayat o Kadnan niran, na di siran non shondong sa ba siran mbubungul bota;"},{"id":74,"translation":"74. Go siran na gi-i ran Tharo­on: Kadnan nami! Bugikamingka sa pho-on ko manga Karoma mi go so manga Moriyatao ami sa kapipiya ginawa, go baloya Kamingka ko Miyamangongonotan a pukhaono­ tan."},{"id":75,"translation":"75. Siran man na imbalas kiran so Pangkatan a Maporo, sabap ko Kiyaphantang iran: Go ala-on siran ro-o (sa Sorga) a Kormat, a go Salaam,"},{"id":76,"translation":"76. Makakakal siran ro-o; Miya­ kapiya piya a kaputhakna-an, go darpa!"},{"id":77,"translation":"77. Tharowangka: Di kano lilin­ga-in o Kadnan Ko o da so dowa-a niyo: Na Sabunar a Piyakambokhag iyo (so Rasul), na khabaloi dun (so siksa) a tatap!"}]},{"id":26,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ta Sin Mim. So Allah i Mata­o ko paka-a antapan Niyan ro-o."},{"id":2,"translation":"2. Giyaya na manga Ayat ko Kitab a miyakaosai."},{"id":3,"translation":"3. Ba-andangka mapakapagugut a Ginawangka (Ya Muhammad) ko di ran kabaloi a Khipaparatiyaya."},{"id":4,"translation":"4. O kabaya Ami, na Pakator­ onan Nami siran A pho-on ko Langit sa Tanda, na matatap so manga lig iran sa Kapakasosondong iran non."},{"id":5,"translation":"5. Na da-a phakatalingoma kir­ an a Pananadum a pho-on ko (Al­lah a) Masalinggagao, a bago, a ba siran nda mabaloi a khitatalikhod Rukaniyan."},{"id":6,"translation":"6. Na Sabunar a piyakambokhag iran (so Rasul): Na phakatalingoma kiran ndun so manga Totholan ko miyabaloi siran non a gi-i ran shan­dagan!"},{"id":7,"translation":"7. Ba iran nda mailai so Lopa,­ aikadakul a Piyakatho Ami ron ko oman i sasoson a mapiya?"},{"id":8,"translation":"8. Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga Tanda: Na da mabaloi so kadakulan kiran a Khipaparatiyaya."},{"id":9,"translation":"9. Na Mata-an! a so Kadnan Ka, na titho a Sukaniyan so Mabagur, a Makalimo-on."},{"id":10,"translation":"10. Na gowani na tiyawag o Kadnan Ka so Musa: Songka ko pagtao a manga darowaka,-"},{"id":11,"translation":"11. Pagtao o Pir-aon: Ino siran ndi Phananggila?"},{"id":12,"translation":"12. Pitharo Iyan: Kadnan Ko! Mata-an! A Sakun na ipukhaluk Akun o ba Ako iran pakambokha­ga:"},{"id":13,"translation":"13. Go Gomagut a Rarub Akun, go di mapukas a dila Akun: Na Sogowingka so Haroun (sa mimba­ bid Akun);"},{"id":14,"translation":"14. Go adun a kasala-an Ko kiran, na ipukhaluk Akun o ba Ako iran bonowa."},{"id":15,"translation":"15. Pitharo (o Allah): A kuna pun nai! Na lalakao Kano a dowa, rakhus o manga Tanda Ami; Mata­an! A Sukami na babid Iyo, a Pu­phamamakinug."},{"id":16,"translation":"16. Na Songkano ko Pir-aon, na Tharowa Niyo: A Mata-an! A Su­kami na Sogo o Kadnan o manga Kaadun;"},{"id":17,"translation":"17. Botawaningka Rukami so manga Moriyatao o Israil."},{"id":18,"translation":"18. Pitharo (o Pir-aon): Ba ami Suka da Pagoyagoyaga si-i rukami, ko Kawawata-i Ruka, go miyaka­ tarug Ka rukami ko Kaoyagoyag Ka sa miyakaphipira ragon?"},{"id":19,"translation":"19. Go Pinggolaolangka so Ping­ golaolangka, a so Pinggolaolangka (a kiyapamono o Ka), na Suka na miyapud ko da-a manga Tadum lyan!"},{"id":20,"translation":"20. Pitharo (o Musa): Miyang­ golaola Koto, na sa maoto na Sa­ kun na pud ko Miyangariribat."},{"id":21,"translation":"21. Na piyalagoyan Ko sukano, ka kagiya ini kaluk Akun sukano; na bigan Ako o Kadnan Ko sa Ongangun, go biyaloi Ako Niyan a pud ko manga Sogo."},{"id":22,"translation":"22. Na giyoto man na Limo a Ipuphangalimo o ka Rakun noto,­ sa Kiyapangongoripunangka ko manga Moriyatao o Israil!"},{"id":23,"translation":"23. Pitharo o Pir-aon: Na anto­ na-a so Kadnan o manga Ka-adun?"},{"id":24,"translation":"24. Pitharo (o Musa): A so Kad­nan o manga Langit a go so Lopa, go so nganin a pagulutan a dowa nan,- o sukano na khitotomangkud."},{"id":25,"translation":"25. Pitharo (o Pir-aon) ko ma­ kalilibuton: Ba niyo da manug?"},{"id":26,"translation":"26. Pitharo (o Musa): A so Kad­nan niyo go Kadnan o manga lokus iyo a miyanga-o ona!"},{"id":27,"translation":"27. Pitharo (o Pir-aon): A Mata­an! a so Sogo rukano a so Siyogo rukano na Mata-an a Pumbuthan­gun!"},{"id":28,"translation":"28. Pitharo lyan: A Kadnan o Subangan a go so Sudupan, go so nganin a pagulutan a dowa nan! o sukano na shabota niyo!"},{"id":29,"translation":"29. Pitharo (o Pir-aon): A Mata­an a o kowa Ka sa Tohan a salakao Rakun, na Sabunar a itapi Ami Suka dun ko manga kalaboso!"},{"id":30,"translation":"30. Pitharo lyan: Ati apiya adun a mmi-oma Ko ruka a Tanda a mapayag?"},{"id":31,"translation":"31. Pitharo (o Pir-aon): Na ta­ lingoma-an Ka Sukaniyan, o miya­ baloi Ka a pud ko manga bunar!"},{"id":32,"translation":"32. Na ini ithog lyan so Badas Iyan, na sa maoto na Sukaniyan na Nipai a mala!"},{"id":33,"translation":"33. Go tiyonggos Iyan a lima Niyan, na sa maoto na Sukaniyan na Sindao (a miya-ilai o) khibaban­ tai!"},{"id":34,"translation":"34. Pitharo (o Pir-aon) ko man­ga Nakoda a lomilibuton: A Mata­an naya! a titho a balik mata a lubi a Mata-o:"},{"id":35,"translation":"35. Khabaya-an Niyan a mapa­ ka-awa kano Niyan ko Lopa iyo sabap ko balik mata Niyan; na an­ tona-a i pangoyao niyo?"},{"id":36,"translation":"36. Pitharo iran: A pakalana­ tangka Sukaniyan go so Pagari Ni­yan, na Sogo ingka so manga Ingud sa kalimod iran:"},{"id":37,"translation":"37. Ka-an niran ruka mawit so oman i balik mata a lubi a Mata-o."},{"id":38,"translation":"38. Na miyatimo so manga balik mata ko diyandi a kaputhatalabok ko gawi-i a miyapunto,"},{"id":39,"translation":"39. Na Pitharo ko manga Man­osiya: Ino sukano miyatimo kano?-"},{"id":40,"translation":"40. Ka-an tano kaonoti so man­ga balik mata, o mabaloi siran a siran i mamakada-ag."},{"id":41,"translation":"41. Na kagiya a makaoma so manga balik mata, na Pitharo iran ko Pir-aon: Ino Mata-an! A adun a mapumbagiyan nami a titho a balas o mabaloi kami a sukami i mama­ kada-ag?"},{"id":42,"translation":"42. Pitharo iyan: Owai, go Mata­an! A sukano sa maoto na pud dun ko manga dadasug (rakun)."},{"id":43,"translation":"43. Pitharo kiran o Musa: Itho­gun niyo so sukano na ipagithog iyo!"},{"id":44,"translation":"44. Na ini ithog iran so manga tali ran go so manga badas iran, go Pitharo iran: lbut ko Munang o Pir­ aon, ka Mata-an! A sukutano na sukutano dun i phamakapugus!"},{"id":45,"translation":"45. Na ini ithog o Musa so Badas lyan, na sa maoto na Suka­ niyan na Puphulololokun Niyan so ipuphanaliba iran!"},{"id":46,"translation":"46. Na Miyakasondong so man­ga balik mata, sa Khipakasosodod,"},{"id":47,"translation":"47. Pitharo iran: Piyaratiyaya mi so Kadnan o manga Ka-adun,"},{"id":48,"translation":"48. A Kadnan o Musa a go so Haroun."},{"id":49,"translation":"49. Pitharo (o Pir-aon): A Piyar­atiyaya niyo to a da akun sukano pun kaidini; Mata-an! A Sukaniyan na titho a mala rukano a so Miyan­gundao rukano ko balik mata! Na Mata-an a katokawan niyo dun! Mata-an a pamotolan ko dun so manga lima niyo go so manga ai niyo sa di magonod, go Mata-an a sola-an ko sukano dun langon!"},{"id":50,"translation":"50. Pitharo iran: a di rukami phaka morala so puki tumo rukami a pud ko siksa sa Donya Mata-an! A sukami na si-i bo ko Kadnan nami phamakandod!"},{"id":51,"translation":"51. Mata-an! A sukami na mai­ inam ami a kanapiya rukami o Kad­nan nami ko manga sala ami, sa kiyabaloi ami a paganai ko Miya­ maratiyaya!"},{"id":52,"translation":"52. Na ini Ilaham Ami ko Musa: A pangulumun Ka so manga Ori­pun Ko; Mata-an! A Sukano na phanalokonan Kano (iran)."},{"id":53,"translation":"53. Na Siyogowan o Pir-aon so manga Bandar a Ingud sa Kalimod iran,"},{"id":54,"translation":"54. (Sa gi-i niyan Tharo-on:) Mata-an! A siran naya na titho a pagtao a manga i ito,"},{"id":55,"translation":"55. Go Mata-an! A siran na titho tano iran a piyakanggani;"},{"id":56,"translation":"56. Go Mata-an! A sukutano na langon tano dun maka-i iktiyar."},{"id":57,"translation":"57. Na piyaka-awa Ami siran ko manga Pamomolan, go so manga Bowalan,"},{"id":58,"translation":"58. Go so manga Kakawasa-an, go so darpa a mapiya;"},{"id":59,"translation":"59. Lagid oto, na piyakipango­ warisan Nami oto ko manga Mor­iyatao o Israil."},{"id":60,"translation":"60. Na pithalokonan niran Siran ko kiyasubangi kiran o Alongan."},{"id":61,"translation":"61. Na kagiya a makamban taya so dowa a madakul, na Pitharo o manga pud o Musa Mata-an! A Sukutano na puraotun tano dun."},{"id":62,"translation":"62. Pitharo (o Musa): Kuna pun nai! Mata-an! A babid Akun so Kadnan Ko! Na Thoroon Nako Niyan!"},{"id":63,"translation":"63. Na ini Ilaham Ami ko Musa: A Buntolun Ka so Badas Ka ko Kalodan (na ini-buntol lyan non). Na miyasurai, na mimbaloi so oman i sasurai a lagid o Palao a mala."},{"id":64,"translation":"64. Na piyakasipug Ami ro-o so manga salakao (kiran)."},{"id":65,"translation":"65. Na siyabut Ami so Musa a go so manga Pud lyan, sa langon Siran;"},{"id":66,"translation":"66. Oriyan niyan na inulud Ami so manga salakao (kiran)."},{"id":67,"translation":"67. Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a Tanda: Na da mabaloi so kadakulan kiran a Khi­paparatiyaya."},{"id":68,"translation":"68. Na Mata-an! A so Kadnan Ka na Sukaniyan ndun i Mabagur, a Makalimo-on."},{"id":69,"translation":"69. Na Batiya-angka kiran so Totholan ko Ibrahim."},{"id":70,"translation":"70. Gowani na Pitharo lyan ki Ama lyan go so pagtao Niyan: An­ tona-a i Pushimba-an niyo?"},{"id":71,"translation":"71. Pitharo iran: A Pushimba kami sa manga Barahala, na gi-i yami Mbabasa-alonganan a Ka­ pushimba ami ron."},{"id":72,"translation":"72. Pitharo lyan: A ino Pukhanug kano iran ko masa a Kapupha­nongganoya niyo (kiran),"},{"id":73,"translation":"73. O di na khapiyaan kano iran, o di na khabinasa-an kano iran?"},{"id":74,"translation":"74. Pitharo iran: A kuna, ka miyato-on nami so manga lokus ami a lagid oto a gi-i ran nggolao­ la-an."},{"id":75,"translation":"75. Pitharo lyan: Aiguda iyo ko sukano na Pushimba-an niyo,-"},{"id":76,"translation":"76. Sukano go so manga lokus iyo a miyanga-o ona?-"},{"id":77,"translation":"77. Na Mata-an! A siran na ridowai Yakun, inonta so Kadnan o manga Ka-dun;"},{"id":78,"translation":"78. A so Miyadun Rakun, go Sukaniyan i Punggonanao Rakun;"},{"id":79,"translation":"79. Go Sukaniyan iPuphakakan Rakun, go Puphakainom Rakun,"},{"id":80,"translation":"80. Go igira-a Miyasakit Ako, na Sukaniyan i Puphakapiya Ra­kun;"},{"id":81,"translation":"81. Go Sukaniyan i Phakapatai Rakun, oriyan niyan na Pagoyagun Nako Niyan;"},{"id":82,"translation":"82. Go Sukaniyan i Phangangar­apanan Ko, sa napi Niyan Rakun so Kasala-an Ko ko gawi-i a kapa­ malas."},{"id":83,"translation":"83. Kadnan Ko! Bugi Yakongka sa Ongangun, go tapi-in Nakongka ko manga Bilangatao;"},{"id":84,"translation":"84. Go Sunggai yakongka sa Bantogan a mapiya si-i ko phanga­ o ori"},{"id":85,"translation":"85. Go Baloya Kongka a pud ko manga waris ko Sorga a Pakalma;"},{"id":86,"translation":"86. Go Napi-i ngka si Ama, Mata-an! A sukaniyan na miyabaloi a pud ko Miyangadadadag;"},{"id":87,"translation":"87. Go Diyakongka Phakaron­ dana ko gawi-i a Kaoyaga kiran (ko Alongan a Qiyamah);-"},{"id":88,"translation":"88. Gawi-i a di phakanggai a gona so Tamok, go so manga Wata,"},{"id":89,"translation":"89. Inonta so tao a minitalingo­ ma Niyan ko Allah so poso a Li­nang;"},{"id":90,"translation":"90. Na ipakarani so Sorga ko Miyamananggila,"},{"id":91,"translation":"91. Go Pakisandungan so Nar­aka Jahim ko Miyangadadadag;"},{"id":92,"translation":"92. Go Tharo-on kiran: Anda so sukano na Pushimba-an niyo,-"},{"id":93,"translation":"93. A salakao ko Allah? Ino khatabangan kano iran, o di na khatabangan niran a ginawa iran?"},{"id":94,"translation":"94. Na Panalimpato-on siran ro­o siran a go so Miyangadadadag,"},{"id":95,"translation":"95. Go so pagtao o lblis sa kasamasama iran."},{"id":96,"translation":"96. Tharo-on niran a siran na gi­ i siran ro-o shasawala:"},{"id":97,"translation":"97. lbut ko Allah, ka Mata-an a miyatago kami dun ko kadadag a mapayag,"},{"id":98,"translation":"98. Gowani a irimbang ami su­ kano ko Kadnan o manga Ka-adun;"},{"id":99,"translation":"99. Na da-a miyakadadag ruka­mi a rowar ko manga rarata i ongar."},{"id":100,"translation":"100. Na da-a bagiyan nami a phamakaogop,"},{"id":101,"translation":"101. Go da-a bolayoka a goma­gut sa ginawa (ko masosowa ami)."},{"id":102,"translation":"102. Na o Mata-an! A adun a kapakakasoi ami (sa doniya), na mabaloi kami a pud ko Miyamara­ tiyaya!"},{"id":103,"translation":"103. Mata-an! A adun a matata­go roo man a titho a Tanda, na da mabaloi so kadakulan kiran a Khi­paparatiyaya."},{"id":104,"translation":"104. Na Mata-an! A so Kadnan Ka na Sukaniyan ndun so Maba­gur, a Makalimo-on."},{"id":105,"translation":"105. Piyakambokhag o pagtao o Nuh so manga Sogo."},{"id":106,"translation":"106. Gowani na Pitharo kiran o Pagari ran a Nuh: Ino kano di Phananggila?"},{"id":107,"translation":"107. Mata-an! A Sakun na Sogo rukano a kasasana-an:"},{"id":108,"translation":"108. Na kalukun niyo so Allah, go Onoti Yako niyo."},{"id":109,"translation":"109. Na da-a Phangunin Ko rukano saya a balas: Da-a balas Rakun inonta si-i ko Kadnan o manga Ka-adun:"},{"id":110,"translation":"110. Na kalukun niyo so Allah, go Onoti Ako niyo."},{"id":111,"translation":"111. Pitharo iran: Ino ami Suka Pharatiyaya-a a aya Phagonot Ruka na so tanto a manga bababa?"},{"id":112,"translation":"112. Pitharo Iyan: A da ko Kata­o Akun so nganin a siran na gi-i ran nggolaola-an,"},{"id":113,"translation":"113. So itongan kiran na si-i bo ko Kadnan Ko, o katawi niyo."},{"id":114,"translation":"114. Na kuna a ba Rakun paki­ phamoga-on so Miyamaratiyaya."},{"id":115,"translation":"115. Sakun na matag Ako Pu­ phamaka-iktiyar a mapayag."},{"id":116,"translation":"116. Pitharo iran: A Mata-an! A Odingka gunuki, hai Nuh! Na Mata-an a khabaloi Ka dun a pud ko Puraradiyamun."},{"id":117,"translation":"117. Pitharo lyan: Kadnan Ko! Mata-an! A so pagtao Akun na piyakambokhag Ako iran."},{"id":118,"translation":"118. Na Kokoma Kongka a go siran sa Kokoman (a Ontol), go Sabuta Kongka a go so manga pud Akun a Miyamaratiyaya."},{"id":119,"translation":"119. Na siyabut Ami Sukaniyan a go so manga pud lyan, ko Kapal a mapupuno."},{"id":120,"translation":"120. Oriyan niyan na inulud Ami ko kiya-ipos oto so miyangalalam­ ba."},{"id":121,"translation":"121. Mata-an! A adun a mata­tago ro-o man a titho a Tanda: Na da mabaloi so kadakulan kiran a Khipaparatiyaya."},{"id":122,"translation":"122. Na Mata-an! A so Kadnan Ka na Sukaniyan ndun so Maba­gur, a Makalimo-on."},{"id":123,"translation":"123. Piyakambokhag o (pagtao a) Ad so manga Sogo."},{"id":124,"translation":"124. Gowani na Pitharo kiran o Pagari ran a Hud: Ino kano di Phananggila?"},{"id":125,"translation":"125. Mata-an! a Sakun na Sogo rukano a Kasasarigan:"},{"id":126,"translation":"126. Na kalukun niyo so Allah, go Onoti Yako niyo."},{"id":127,"translation":"127. Go da-a Phanguning Ko rukano saya a balas: Da-a balas Rakun inonta so si-i ko Kadnan o manga Ka-adun."},{"id":128,"translation":"128. Ino kano gi-i mbabalai ko oman i darpa a maporo sa to-os a karimbaran niyo?"},{"id":129,"translation":"129. Go Puphangumba-al kano sa manga Torogan ka angkano ma­ kakal:"},{"id":130,"translation":"130. Go igira a minggolima kano, na minggolima kano a khipa­mumundug:"},{"id":131,"translation":"131. Na kalukun niyo so Allah, go Onoti Yako niyo."},{"id":132,"translation":"132. Na kalukun niyo so (Allah a) migai rukano ko nganin a kata­wan niyo;"},{"id":133,"translation":"133. Migai rukano ko manga Ayam go manga Wata,-"},{"id":134,"translation":"134. Go manga Pamomolan go manga bowalan."},{"id":135,"translation":"135. Mata-an! A Sakun na ikha­wan Nakun sukano ko siksa ko gawi-i a mala."},{"id":136,"translation":"136. Pitharo iran: Magishan ru­kami o ino Miyanguthoma Ka an­ tawa-a da Ka mabaloi a pud ko manga Pangunguthoma!"},{"id":137,"translation":"137. Da ko ungkaya inonta na Parangai o miyanga-o ona,"},{"id":138,"translation":"138. Na kuna a ba kami phan­gasisiksa!"},{"id":139,"translation":"139. Na piyakambokhag iran Sukaniyan, na bininasa Mi siran. Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a Tanda: Na da maba­loi so kadakulan kiran a Khipapar­ atiyaya."},{"id":140,"translation":"140. Mata-an! A so Kadnan Ka na Sukaniyan ndun so Mabagur, a Makalimo-on."},{"id":141,"translation":"141. Piyakambokhag o (pagtao a) Samood so manga Sogo."},{"id":142,"translation":"142. Gowani na Pitharo kiran o Pagari ran a Salih: Ino kano di phananggila?"},{"id":143,"translation":"143. Mata-an! A Sakun na Sogo rukano a kasasana-an."},{"id":144,"translation":"144. Na kalukun niyo so Allah, go Onoti Yako niyo."},{"id":145,"translation":"145. Na da-a phangunin ko ru­kano saya a balas: Da-a balas Ra­ kun inonta so si-i ko Kadnan o manga Ka-adun."},{"id":146,"translation":"146. Ba kano khibagak, si-i ko nganin a matatago si-i a khisasarig kano?-"},{"id":147,"translation":"147. Si-i ko manga Pamomolan go manga Bowalan,"},{"id":148,"translation":"148. Go manga Purpuran, go manga Qormah a so Onga niyan na kiyalotowan?"},{"id":149,"translation":"149. Go Puphamuso kano ko manga Palao sa manga Walai, a pukhababaya kano."},{"id":150,"translation":"150. Na kalukun niyo so Allah, go Onoti Yako niyo;"},{"id":151,"translation":"151. Na di niyo Pagonoti so Sogowan o manga Malawani,"},{"id":152,"translation":"152. A siran na Puphaminasa siran ko Lopa, go di siran Phan­gompiya."},{"id":153,"translation":"153. Pitharo iran: A Suka na pud dun ko khitataraponan!"},{"id":154,"translation":"154. Kuna a ba Ka di Manosiya a lagid ami: Na bugai Ka sa Tanda, o Suka na pud ko manga bunar!"},{"id":155,"translation":"155. Pitharo Iyan: A kati-i so Onta: A adun a kipantag iyan ko kainom, go adun a kipantag iyo ko kainom, ko gawi-i a mapupunto."},{"id":156,"translation":"156. Na di niyo shogata sukani­yan a marata, ka madansal kano a siksa ko gawi-i a mala."},{"id":157,"translation":"157. Na biyono iran noto: Na miyabaloi siran a miyamakasundit."},{"id":158,"translation":"158. Na miyadansal siran o sik­sa. Mata-an! A adun a madadalum ro-o man a titho a Tanda: Na da mabaloi so kadakulan kiran a Khi­ paparatiyaya."},{"id":159,"translation":"159. Na Mata-an! a so Kadnan Ka na Sukaniyan ndun so Maba­gur, a Makalimo-on."},{"id":160,"translation":"160. Piyakambokhag o pagtao o Lut so manga Sogo."},{"id":161,"translation":"161. Gowani na Pitharo kiran o Pagari ran a Lut: Ino kano di Pha­nanggila?"},{"id":162,"translation":"162. Mata-an! A Sakun na Sogo rukano a kasasana-an."},{"id":163,"translation":"163. Na kalukun niyo so Allah, go Onoti Yako niyo."},{"id":164,"translation":"164. Na da-a phangunin Ko rukano saya a balas: Da-a balas Rakun inonta so si-i ko Kadnan o manga Ka-adun."},{"id":165,"translation":"165. Ino niyo Puphangabaya i so manga Mama ko manga Ka-adun,"},{"id":166,"translation":"166. Na Pungganata niyo so lnadun rukano o Kadnan niyo a manga Karoma niyo? Kuna, ka su­ kano na pagtao a manga Malawani!"},{"id":167,"translation":"167. Pitharo iran: A Mata-an a Odingka gunuki, hai Lut! Na Mata­an a khabaloi Ka dun a pud ko piyamaka-awa!"},{"id":168,"translation":"168. Pitharo lyan: A Mata-an! A Sakun na pud ko Pukhakararangit ko galubuk iyo."},{"id":169,"translation":"169. Kadnan Ko! Sabut Akong­ ka a go so Ta-alok Rakun pho-on ko gi-i ran nggolaola-an!"},{"id":170,"translation":"170. Na siyabut Ami Sukaniyan a go so ta-alokon a kasamasama Iran,-"},{"id":171,"translation":"171. Inonta so lokus (a Karoma Niyan) ka minitapi ko miyangaka­ kakal ko siksa."},{"id":172,"translation":"172. Oriyan niyan na piyolang Ami so manga salakao (kiran)."},{"id":173,"translation":"173. Go piyakaoranan Nami siran sa oran (a Ator): Na miyakar­ atarata a ini oran ko piyamaka-ik­ tiyar (a da dun Paratiyaya)!"},{"id":174,"translation":"174. Mata-an! A adun a mata­tago ro-o man a titho a Tanda: Na da mabaloi so kadakulan kiran a Khipaparatiyaya."},{"id":175,"translation":"175. Na Mata-an! A so Kadnan Ka na Sukaniyan ndun so Maba­gur, a Makalimo-on."},{"id":176,"translation":"176. Piyakambokhag o manga tao sa Aikah so manga Sogo."},{"id":177,"translation":"177. Gowani na Pitharo kiran o Shu'aib: Ino kano di Phananggila?"},{"id":178,"translation":"178. Mata-an! A Sakun na Sogo rukano a kasasana-an."},{"id":179,"translation":"179. Nakalukun niyo so Allah, go onoti yako niyo"},{"id":180,"translation":"180. Na da-a Phangunin Ko rukano saya a halas: Da-a halas Rakun inonta so si-i ko Kadnan o manga Ka-adun."},{"id":181,"translation":"181. Tarotopa niyo so kapaga­sad, na o ba kano mahaloi a pud ko puphamangorang."},{"id":182,"translation":"182. Na thimhang kano ko tim­bangan a maka-o ontol;"},{"id":183,"translation":"183. Go da-a khoranga niyo ko manga Manosiya ko nganinganin niran, go di kano phangalandada ko Lopa, a puphamaminasa kano;"},{"id":184,"translation":"184. Go kalukun niyo so (Allah a) Miyadun rukano, go (Miyadun ko) manga Ka-adun a miyanga-o ona."},{"id":185,"translation":"185. Pitharo iran: A Suka na pud dun ko khitataraponan!"},{"id":186,"translation":"186. Na kuna a ba Ka di Man­osiya a lagid ami, na Mata-an! A arangan nami Ruka na pud dun ko manga bokhag!"},{"id":187,"translation":"187. Na ologi Kamingka sa pisha gintasan ko siksa ko Langit, o Suka na pud ko manga bunar!"},{"id":188,"translation":"188. Pitharo Iyan: A so Kadnan Ko i Mata-o ko gi-i niyo nggolaola­ an."},{"id":189,"translation":"189. Na piyakamhokhag iran Sukaniyan. Na miyadansal siran o siksa ko Alongan a kinilalansai o gabon, Mata-an naya! A miyabaloi a siksa ko Alongan a mala."},{"id":190,"translation":"190. Mata-an! A adun a mata­tago ro-o man a titho a Tanda: Na da mabaloi so kadakulan kiran a Khipaparatiyaya."},{"id":191,"translation":"191. Na Mata-an! A so Kadnan Ka na Sukaniyan ndun so Maba­gur, a Makalimo-on."},{"id":192,"translation":"192. Na Mata-an a giya Qur-an naya! A titho a Initoron o Kadnan o manga Ka-adun:"},{"id":193,"translation":"193. Initoron naya o Niyawa a kasasarigan (a so Jibril),"},{"id":194,"translation":"194. Si-i ko poso o Ka (Ya Muhammad), ka Angka mabaloi a pud ko Miyamaka-iktiyar,"},{"id":195,"translation":"195. Sa basa Arab a mapayag."},{"id":196,"translation":"196. Na Mata-an naya! a titho a madadalum ko manga Kitab a miyanga-o ona."},{"id":197,"translation":"197. Ba da-a Miya-adun kiran a Tanda a katawan Sukaniyan o man­ ga Olama ko manga Moriyatao o Israil?"},{"id":198,"translation":"198. Na o Initoron Nami Suka­niyan ko saba-ad ko kuna a ba manga Arab,"},{"id":199,"translation":"199. Na go Niyan kiran noto Biyatiya, na di ran noto Pharatiyaya-an."},{"id":200,"translation":"200. Lagid aya a kiyapakasolud Ami ran ko manga poso o manga rarata i ongar."},{"id":201,"translation":"201. Di ran noto Pharatiyaya-an taman sa di ran kasandungan so siksa a malipudus;"},{"id":202,"translation":"202. Na Makatalingoma kiran (so siksa) sa mitalumba, a siran na di-iran mai-inungka;"},{"id":203,"translation":"203. Na Matharo iran: Ina su­ kutano khata-alik rukutano?"},{"id":204,"translation":"204. (Pithara o Allah:) Ina a so siksa ami na puphangunin niran a kaga-an niyan?"},{"id":205,"translation":"205. Aiguda-a Ka? Amai ka pakasawitun Nami siran ko kapi­piya a ginawa sa phipira ragon,"},{"id":206,"translation":"206. Oriyan niyan na makaoma kiran so ini-diyandi kiran (a siksa)!"},{"id":207,"translation":"207. Na di kiran makalinding so piyakisawitan kiran a kapipiya gi­nawa!"},{"id":208,"translation":"208. Na da-a bininasa Mi a Phagingud, a ba da-a Miyamakaik­ tiyar ron"},{"id":209,"translation":"209. Pananadum; na kuna a ba Kami manga salimbot."},{"id":210,"translation":"210. Go kuna a ba Initoron Sukaniyan o manga Shaitan:"},{"id":211,"translation":"211. Go di kiran patot, go di ran khagaga."},{"id":212,"translation":"212. Mata-an! A siran na so kapamamakinug (ko Langit) na piyakigunukan kiran ndun."},{"id":213,"translation":"213. Na di Ka Phanongganoi sa pud o Allah, a Tohan a salakao ka Mabaloi Ka a pud ko phangasi­ siksa."},{"id":214,"translation":"214. Na Paka-iktiyarangka so manga Tonganaingka, a manga da­ dasug,"},{"id":215,"translation":"215. Go Paka-inayangka so Go­ wagowaingka ko tao a Miyonot Ruka, a pud ko Miyamaratiyaya."},{"id":216,"translation":"216. Na amai ka Sorangungka iran, na Tharowangka: A Mata-an! A Sakun na angiyas Ako ko gi-i niyo nggolaola-an!"},{"id":217,"translation":"217. Go Panarig Ka ko (Allah a) Mabagur, a Makalimo-on,-"},{"id":218,"translation":"218. A so puphakailai Ruka ko masa a Kaputhindug Ka,"},{"id":219,"translation":"219. Go so Kapuphagukaskas Ka a rakhus o Puphamanojiod."},{"id":220,"translation":"220. Mata-an naya! A Sukani­yan so Puphakanug, a Mata-o."},{"id":221,"translation":"221. Ba Ko rukano Phanothola, so tao a puthupadan o manga Shai­ tan?"},{"id":222,"translation":"222. Puthupad ko oman bo­ khag, a baradosa,"},{"id":223,"translation":"223. A tatandangan niran sa Pamamakinugan (so manga Shai­tan), na so kadakulan kiran na man­ ga bokhag."},{"id":224,"translation":"224. Na so manga Pababayok,­ na Phagonotan siran o Miyangada­ dadag:"},{"id":225,"translation":"225.Bangka da mailai a Mata-an! A siran na puphuromparompak sir­an ko oman i labowai?"},{"id":226,"translation":"226. Go Mata-an a siran na gi-i ran Tharo-on so di ran Punggolao­ la-an,-"},{"id":227,"translation":"227. Tabiya-on so Miyamara­ tiyaya, go Pinggalubuk iran so man­ga pipiya, go Tiyaduman niran so Allah sa madakul, go siyabut iran a ginawa iran ko oriyan o kiyasalim­boti kiran; na katokawan ndun o siran a manga salimbot o antona-a darpa a khandodan i khandodan niran!"}]},{"id":27,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ta Sin. So Allah i Mata-o ko paka-a antapan Niyan non. Giyaya man na manga Ayat ko Qur-an,- go Kitab a miyakaosai,"},{"id":2,"translation":"2. Torowan, go Tothol a mapiya a bagiyan o Miyamaratiyaya,"},{"id":3,"translation":"3. Siran na ipuphamayandug iran so Sambayang go puthonain niran so Zakah, go siran na so Akhirat na tatangkudun niran."},{"id":4,"translation":"4. Mata-an! a siran a di Mapa­ paratiyaya ko Akhirat, na piphara­ san Nami kiran so manga galubuk iran; na siran na Puphuromparom­ pak siran."},{"id":5,"translation":"5. Siran man so mapumbagiyan niran so marata a siksa: Go siran si­ i ko Akhirat na siran i titho a manga logi."},{"id":6,"translation":"6. Na Mata-an! A Suka (Ya Muhammad) i titho a puphaladan ko Qur-an a pho-on ko Hadapan o (Allah a) Maongangun, a Mata-o."},{"id":7,"translation":"7. (Tadumingka-a) gowani na Pitharo o Musa ko Ta-alokon: A Mata-an! A Sakun na miyakailai Ako sa Apoi; na kabugan Ko suka- no ron sa Tothol, o di na kabugan Ko sukano sa Masindao a barabad, ka-angkano makathitirarang."},{"id":8,"translation":"8. Na kagiya a makaoma-on, na Minitawagon: Piyakambarakat so tao a matatago ko Apoi go so tao a makalilibuton: Na Soti so Allah, a Kadnan o manga Ka-adun."},{"id":9,"translation":"9. Hai Musa! Mata-an naya! A Sakun so Allah, a Ma bagur, a Maongangun!"},{"id":10,"translation":"10. Na ithogun Ka so Badas Ka! (na ini-ithog lyan)! Na kagiya a Mailai Niyan Sukaniyan a gi-i Kao­ khaog lagid o Sukaniyan Nipai a maga-an i kadola, na Miyakatingur a Tomiyalik hod , go da Dingil, (Pitharo o Allah:) Hai Musa! Di Ka khaluk: Mata-an! A Sakun na di khaluk ko Hadapan Ko so man­ ga Sogo,-"},{"id":11,"translation":"11. Ogaid na so tao a miyakasa­ limbot, oriyan niyan na somiyambi sa mapiya ko oriyan o marata, na Mata-an! A Sakun na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":12,"translation":"12. Na Soludun Ka a Limangka ko lig o bangkala-a Ka, ka-an Ka Mapakaliyo a Masindao a kuna-a ba sakit: Pud ko siyao a manga Tanda a Pagowitun ko Pir-aon go so pagtao niyan: Mata-an! A siran na miyabaloi siran a pagtao manga songklid."},{"id":13,"translation":"13. Na kagiya a makaoma kiran so manga Tanda Ami, a marayag, na Pitharo iran: A giyaya na balik mata a mapayag!"},{"id":14,"translation":"14. Na siyangka iran noto, o ba di tiyangkud oto o manga ginawa iran, sa kapanalimbot go kapha­poro; na Pamimikiranangka o anto­ na-a i miyambutad o kiya-akiran ko miyamaminasa!"},{"id":15,"translation":"15. Na Sabunsabunar a bigan Nami so Dawood go so Sulaiman sa Kata-o: Na Pitharo Iran: A so Podi na ruk o Allah, so inilubi Kami Niyan ko madakul ko manga Ori­pun Niyan a Miyamaratiyaya!"},{"id":16,"translation":"16. Na kiyapangowarisan o Su­ laiman so Dawood. Na Pitharo lyan: Hai manga Manosiya! Piyaki­ sabotan Rukami so Katharo o man­ ga Papanok, go Bigan Kami ko langowantaman: Mata-an! A giyaya na skaniyan ndun so Limo a Mapayag."},{"id":17,"translation":"17. Na Linimod ko Sulaiman so manga Tantara lyan, a manga Jinn go manga Manosiya go manga Pa­ panok, na siran na pakapuphuna­ nayawa-an siran."},{"id":18,"translation":"18. Taman sa kagiya makatalin­goma siran ko balintad o manga Pila, na Pitharo o (Datu a) Pila: Hai manga Pila! Solud kano ko manga darpa iyo, di kano phakiroput ko Sulaiman go so manga Tan­tara lyan a siran na di iran mai­ inungka."},{"id":19,"translation":"19. Na Miyakanggumunggumun (so Sulaiman), a makakhakala pho­on ko Katharo ( o Pila ); go Miyatharo lyan: Kadnan Ko! Ilaha­ mun Ka Rakun so Kapakapanalamat Akun ko Limo o Ka, a so ini Pangalimo o Ka Rakun a go so mbala a Lokus Akun, go so kapa­ kanggalubuk Akun sa mapiya a Masowat Ka on: Go pakasoluda Kongka (ko Sorga), sabap ko Limo o Ka, a pud ko manga Oripun Ka a manga Bilangatao."},{"id":20,"translation":"20. Na piyariksa lyan so manga Papanok; na Miyatharo Iyan: A ino a Diyakun khailai so (Papanok a) Hudhud? Ba miyabaloi a pud ko miyamangigaib?"},{"id":21,"translation":"21. Mata-an a siksa-an Ko dun sukaniyan sa siksa a sangat, o di na Mata-an a Sombali-in Ko dun su­kaniyan, o di na Mata-an a kabugan Nako niyan sa karina a mapayag."},{"id":22,"translation":"22. Na miyakatarug sa da mathai: Na Miyatharo (o Hudhud): A miya­ sushub akun so Dangka masushub sukaniyan, go minitalingoma ko Ruka pho-on sa Saba so Tothol a matatangkud."},{"id":23,"translation":"23. Mata-an! A sakun na miya­ to-on ko a Babai a Kandadatu-an niyan siran, go kiyabugan ko langowan taman, go adun a Kantiriyan a mala."},{"id":24,"translation":"24. Miyato-on ko sukaniyan a go so pagtao niyan a Pushododan niran so Alongan a salakao ko Al­lah: Go phipharasan kiran o Shai­tan so manga galubuk iran, na kiya­alangan niyan siran ko lalan (a on­tol), na siran na di siran maka-o ontoi,"},{"id":25,"translation":"25. Sa di iran Kasodod ko Allah, a so puphakagumao ko masolun ko manga Langit go so Lopa, go Mata­ o ko Pag-uma-an niyo go so pa­ payagun niyo."},{"id":26,"translation":"26. So Allah!- Da-a Tohan in­onta Sukaniyan!-A Kadnan o Arash a mala!"},{"id":27,"translation":"27. Pitharo (o Sulaiman): A ilain Tadun o ino bunar ka antawa-a miyabaloi ka a pud ko manga bo­khag!"},{"id":28,"translation":"28. Lalakaon ka a Sorat Akun nai, na sampain kaya kiran: Oriyan niyan n a awatangka siran, na ilayangka o antona-a i phakakaso­ win niran (a sumbag)."},{"id":29,"translation":"29. Pitharo (o Bai sa Saba): A Hai manga Nakoda! Mata-an! A Sakun na minisampai rakun a Sorat a Paga-adatan."},{"id":30,"translation":"30. Mata-an naya! A pho-on ko Sulaiman, go Mata-an naya! (a Misosoraton): A si-i ko ngaran o Allah, a Masalinggagao, a Makalimo-on:"},{"id":31,"translation":"31. Diyako niyo Puphaporo i, go songkano Rakun a Mbabayoran­ tang kano."},{"id":32,"translation":"32. Pitharo iyan: A Hai manga Nakoda! Mosawiri Ako niyo sa punggolaola-angko: Da-a pagima­sadungko a punggolaola-an taman sa di kano makamasa."},{"id":33,"translation":"33. Pitharo iran: A sukutano i khipakatatangan ko bagur, go khi­ pakatatangan ko gu-us ko kambo­ nowai a mala: Na so kapanonogo na si-i ruka; na phandapatingka o antona-a i Ishogo-o ka."},{"id":34,"translation":"34. Pitharo iyan: A Mata-an! A so manga Datu, na igira-a somiyo­lud Siran ko lngud, na pumbinasa­an Niran noto, go pumbalowin Nir­an so manga ala i Pangkatan ko tao ron a puphamakarondan, Na lagid oto a gi-i Ran ngolaola-an."},{"id":35,"translation":"35. Na Mata-an! A sakun na phakiwitan ko siran sa pamumuga­yan, ka pagilaing ko o antona-a mipumbalingan o manga Sogo."},{"id":36,"translation":"36. Na kagiya a makaoma ko Sulaiman (so Sogo iyan), na Pitharo (o Sulaiman): A ino Ako niyo mbu­gi sa tamok? A so ini bugai Rakun o Allah na tomo a di so inibugai Niyan rukano! Kuna, ka sukano na so pamumugayan myo na pu­khababaya-an niyo!"},{"id":37,"translation":"37. Kasowin ka kiran, ka Mata­-an a khitalingoma Mi kiran ndun so manga tantara a da-a kaphaka-ato iran non: Go Mata-an a mbogaon Nami siran ndun ro-o a khipakar­ orondan, a siran na khipakadada­ panas."},{"id":38,"translation":"38. Pitharo lyan: Hai manga Nakoda! Antawa-a rukano i maka­wit Rakun ko Kantir iyan ko da iran Rakun pun kapakatalingoma, a Mbabayorantang siran?"},{"id":39,"translation":"39. Pitharo o Ifrit, a pud ko manga Jinn: A sakun i makawit Ruka on ko Dingka pun kapakaga­nat ko darpa-a Ka: Na Mata-an! A sakun ko makapantagon na titho a mabagur, a kasasana-an."},{"id":40,"translation":"40. Pitharo o (Ashif lbnu Bar­ kiya a) adun a shisi-i Rukaniyan a Kata-o ko Kitab: A Sakun i maka­wit Ruka on sa di pun makandod si­ i Ruka so Kailaingka! Na kagiya a mailai Niyan a makabubukun ko obai Niyan, na Miyatharo lyan: A giya-i na pud ko Limo o Kadnan ko!- Ka ithupung lyan Rakun o ino Phanalamat Ako antawa-a Ma­ gongkir Ako! Na sa dun sa Man­alamat , na Mata-an ! A so Kapuphanalamat iyan na bagiyan o ginawa niyan; na sa dun sa Mongkir, na Mata-an! A so Kad­nan Ko na Kawasa, a Maginawa!"},{"id":41,"translation":"41. Pitharo lyan: A barungkasa niyo ron so Kantir iyan, ka ilain Tano o ino khakilala niyan, anta­ wa-a mabaloi a pud ko siran a di ron phamakakilala."},{"id":42,"translation":"42. Na kagiya a makaoma (so Bai sa Saba), na adun a Mitharo: Ba lagida-i so Kantir ka? Pitharo iyan: A lagid o ba sukaniyan; na inibugai Rukami so Kata-o ko o na-an naya, go miyabaloi Kami a Mimbabayor­ antang."},{"id":43,"translation":"43. Na kiya-alangan Sukaniyan (ko Paratiyaya ko Allah) o miyaba­loi a Pushimba-an niyan a salakao ko Allah: Ka Mata-an! A sukaniyan na miyabaloi a pud ko pagtao a manga Kapir."},{"id":44,"translation":"44. Pitharo-on: Solud ka ko Astana: Na kagiya mailai niyan oto, na tiyarima iyan noto sa mala a ig, na kiyasawa-an niyan so mbala a pamosowan niyan . Pitharo ( on o Sulaiman ): A Mata-an naya! a Astana a mati­lak a Pagalongan. Pitharo iyan: A Kadnan Ko! Mata-an! a Sakun na kiyasalimbotan Ko a ginawa Ko: Na Mimbayorantang Ako a pud o Sulaiman ko Allah, a Kadnan o manga Ka-adun."},{"id":45,"translation":"45. Na Sabunsabunar a Siyogo Ami ko (pagtao a) Samood, so Pa­gari ran a Salih, sa Shimba-a niyo so Allah: Na sa maoto, na siran na miyadowa siran lompok a gi-i siran shasawala."},{"id":46,"translation":"46. Pitharo lyan: Hai pagtao Akun! Ino niyo phagalokaloki so marata ko da pun so mapiya? Ino kano di Phanguni sa Ma-ap ko Al­lah, ka angkano Mipangalimo."},{"id":47,"translation":"47. Pitharo iran: A kiyashokna­ an kami sa marata sa sabap Ruka go sabap ko manga pud Ka. Pitharo lyan: A so sokna iyo a marata na si­ i ko Allah; kuna, ka sukano na pagtao a phphaniyoba-an."},{"id":48,"translation":"48. Na adun a matatago ko Bandar a Ingud a siyao katao a puphamaminasa siran ko Lopa, go di siran Phangompiya."},{"id":49,"translation":"49. Pitharo iran: A shasapa-i kano sa lbut ko Allah ka Mata-an a sulumun tano dun Sukaniyan go so Ta-alokon, oriyan niya n na Tharo-on tano dun ko Wali ron: A da tano kamasa-i a kiyapolang o Ta-alokon, go Mata-an! A sukutano na titho a manga bunar."},{"id":50,"translation":"50. Na miyagikmat siran sa sam­por na a ikmat, go miyagikmat Kami sa samporna a ikmat, a siran na di ran mai-inungka."},{"id":51,"translation":"51. Na Nggudaguda-angka o antona-a i miyambutad o kiyaakir­ an ko ikmat iran!-Mata-an! A Su­kami na piyolang Ami siran go so pagtao wiran, sa langon siran."},{"id":52,"translation":"52. Na giyoto man so manga Walai ran,-a miyangaguguba,- sa­ bap ko Kiyandarowaka iran Mata­ an! A adun a matatago ro-o man a titho a Tanda ko pagtao a manga Tata-o."},{"id":53,"translation":"53. Na siyabut Ami so Miyamar­atiyaya, go mimbaloi siran a Khipa­nananggila."},{"id":54,"translation":"54. Na (Aloyangka) so Lut go­ wani na Pitharo lyan ko pagtao Niyan: A ino niyo gi-i nggolaola-a so pakasisingai, a sukano na pu­ khailai niyo (a marata)?"},{"id":55,"translation":"55. Ino a Mata-an! A sukano na iputh- alingom a niyo ko manga Mama so kababaya a salakao ko manga Babai? Kuna, ka sukano na pagtao a da-a manga mulung iyo!"},{"id":56,"translation":"56. Na da-a miyabaloi a sumbag o pagtao Niyan a rowar sa Kiyatharowa iran: Sa paka-awa-a niyo so manga ta-al ok ko Lut ko ingud iyo: Mata-an siran! A manga tao a Pushosoti!"},{"id":57,"translation":"57. Na siyabut Ami sukaniyan go so Ta-alokon, inonta so Karoma Niyan: Ka inokor Ami sukaniyan a pud ko mithatalimbagak."},{"id":58,"translation":"58. Na piyakaoranan Nami siran sa oran (a ator): Na miyakaratarata a ini oran ko Piyamaka-iktiyar (ada siran ndun Paratiyaya)!"},{"id":59,"translation":"59. Tharowangka: A so Podi na ruk o Allah, go Kalilintad a si-i ko manga Oripun Niyan a Pinili lyan. Ino so Allah aya lubi a mapiya, antawa-a so lpuphanakoto iran?"},{"id":60,"translation":"60. Ba (di aya lubi a mapiya) so Miyadun ko manga Langit a go so Lopa, go Piyakatoronan kano Ni­yan pho-on ko kawang sa ig? Na Piyakatho Ami sa sabap rukaniyan so manga Sapad a manga pipiya i paras: Na da-a miyabaloi a kapa-ar iyo ko Kapakatho a niyo ko kayo niyan. Ba adun a Tohan a pud o Allah? Kuna, ka siran na pagtao a phurimbangun niran (so Allah)."},{"id":61,"translation":"61. Ba (di aya lubi a mapiya) so biyaloi Niyan so Lopa a thatakna; go tiyagowan Niyan so pagulutulu­ tan niyan sa manga lawasaig; go tiyagowan Niyan sa manga Palao; go tiyagowan Niyan so pagulutan a dowa Kalodan sa Lut? Ba adun a Tohan a pud o Allah? Kuna, ka so kadakulan kiran na di iran kata­wan."},{"id":62,"translation":"62. Ba (di aya lubi a mapiya) so Pusumbag ko karurugunan, igira a miyanguni ron, go puphokas ko marata, go pumbaloi rukano a pu­ phamakasambi ko Lopa? Ba adun a Tohan a pud o Allah? Miyakaito-ito a Kapuphakatadum iyo!"},{"id":63,"translation":"63. Ba (di aya lubi a mapiya) so gi-i rukano ngonana-o ko manga lilibotung ko Kalopa-an go so Ka­ lodan, go so pumbotawan rukano ko manga ndo a puphamalata ko ona-an o Limo Iyan? Ba adun a Tohan a pud o Allah? Maporo so Allah a ka-a awat Iyan ko Ipupha­ manakoto iran (non)!"},{"id":64,"translation":"64. Ba (di aya lubi a mapiya) so Puphanagipho-on ko Kapangadun, oriyan niyan (ko Kapatai), na Kha­sowin Niyan (Madun so Miyama­ tai), go Puphagupur rukano ko pho­on ko kawang a go so Lopa? Ba adun a Tohan a pud o Allah? Thar­owangka: A bugan niyo i karina niyo, o sukano i manga bunar!"},{"id":65,"translation":"65. Tharowangka: A da-a Mata­ o a tao a matatago ko manga Langit go so Lopa, ko migagaib a inonta so Allah: Go di ran mai-inungka o andai Kapagoyaga kiran."},{"id":66,"translation":"66. Ba riya-ot o Kata-o iran so Akhirat? Kuna, ka siran na pukha­ dowadowa-an siran non, kuna, ka siran na miyangabobota siran non!"},{"id":67,"translation":"67. Na Pitharo o siran a Miya­ mangongkir: a ino amai ka mbaloi kami a botha, a go so manga lokus ami, ba Mata-an! a sukami na pha­ makaguma-on ndun (ko manga ko­bor)?"},{"id":68,"translation":"68. Sabunsabunar a minidiyandi rukutano waya,- sukutano go so manga lokus tano gowani: Da ko ungkaya inonta na manga iringa a kabokhag o miyanga-o ona."},{"id":69,"translation":"69. Tharowangka: lalakao kano ko Lopa na phapandapat i niyo so miyambutad o kiyaak iran ko manga rarata i ongar."},{"id":70,"translation":"70. Go Dingka siran pumboko­ on, go di nggagutun a rarub Ka so ikmat iran."},{"id":71,"translation":"71. Na gi-i ran Tharo-on: A anda dun angkai a diyandi (a ka­ phakatalingoma o siksa) o sukano i manga bunar?"},{"id":72,"translation":"72. Tharowangka: A matatang­ kud a khabaloi a marani rukano so saba-ad ko puphagalokalokan niyo (a siksa)!"},{"id":73,"translation":"73. Na Mata-an! A so Kadnan Ka i titho a mala i Gagao ko manga Manosiya: Na ogaid na so kadaku­lan kiran na di siran Phanalamat."},{"id":74,"translation":"74. Na Mata-an! A so Kadnan Ka na katawan Niyan ndun so pagu-uma an o manga rarub iran, go so papayagun niran."},{"id":75,"translation":"75. Go da-a migagaib, ko Langit a go so Lopa, a ba di matatago ko (Lauh Mahful a) Daptar a ma­payag."},{"id":76,"translation":"76. Mata-an! A giyangkaya a na Puphanotholun Niyan ko manga Moriyatao o Israil so kadakulan ko siran na di siran non phagayonayon."},{"id":77,"translation":"77. Na Mata-an naya! A titho a Torowan go Limo ko Miyamara­ tiyaya."},{"id":78,"translation":"78. Mata-an! A so Kadnan Ka na lkhokom Iyan kiran so kokoman Niyan: go Sukaniyan so Domada­ag, a Mata-o."},{"id":79,"translation":"79. Na Sarigingka so Allah: Mata-an! a Suka na si-i ko bunar a mapayag."},{"id":80,"translation":"80. Mata-an! A Suka na Dingka M aphakinug ko Miyamatai, go Dingka Maphakinug ko manga bungul, so Pananawag igira-a tomi­ningur siran a khitatalikhod."},{"id":81,"translation":"81. Na da Ruka i Bangka Man­ ggonana-o so manga bota, sa kapo­kas ko kadadadag iran: Da-a Maphakanug Ka a rowar ko tao a Mapaparatiyaya ko manga Ayat Ami, na siran i Mimbabayorantang."},{"id":82,"translation":"82. Na amai ka makatana kiran so Katharo, na pakagumawan Nami siran sa binatang ko Lopa: Sa Imbitiyarai niyan siran, sa Mata­ an! A so manga Manosiya na miya­ baloi siran a so manga Ayat Ami na di iran tatangkudun."},{"id":83,"translation":"83. Na si-i ko gawi-i a timo-on Nami pho-on ko oman i pagtao so isa ka Sagorompong a pud ko tao a gi-i niyan Pakambokhagun so man­ ga Ayat Ami, na siran na pakaphu­ punanayawa-an siran,-"},{"id":84,"translation":"84. Taman sa amai ka makaoma siran (ko Allah), na Tharo-on niyan: Ino niyo Pakapumbokhaga so man­ ga Ayat Akun, go da niyo to sushu­ba a Kata-o, ino antona-a so Pinggolaola niyo?"},{"id":85,"translation":"85. Na maka tana kira n so Katharo, sabap ko Kiyandarowaka iran, na siran na di siran maka Putharo."},{"id":86,"translation":"86. Ba iran nda Manggudaguda a Mata-an! A Sukami na biyaloi Ami so gagawi-i ka-an siran non puphakadukha, go so daondao a Mipuphangilailai? Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a man­ ga Tanda ko pagtao a Khipapara­ tiyaya!"},{"id":87,"translation":"87. Na si-i ko gawi-i a Kaiyopa ko Sanggakala, na kalukan so ma­ tatago ko manga Langit, go so ma­ tatago ko Lopa, inonta so kabaya o Allah: Na oman i isa na Makatalin­ goma siran Rukaniyan a Khipaka­ pangangalimbaba-an."},{"id":88,"translation":"88. Na Mailaingka so manga Palao, a aya Tarima-a Kaon na thatakna: A (o ba di) sukaniyan na somasagumbut sa (lagid o) kasasa­gumbut o Gabon: Galubuk o Allah, a so Mimbaibait ko langowan ta­man: Mata-an! A Sukaniyan i Kaip ko gi-i niyo nggolaola-an."},{"id":89,"translation":"89. Sa tao a mitalingoma niyan so mapiya, na adun a bagiyan niyan a mapiya a di sukaniyan; go siran ko pakalukluk sa Alongan noto na Khisasarig siran."},{"id":90,"translation":"90. Na sa tao a mitalingoma niyan so marata, na Phoshangun so manga Paras iran ko Naraka (Tharo-on kiran:) Ba adun a im­ balas rukano a rowar ko Pinggolao­la niyo?"},{"id":91,"translation":"91. (Tharowangka:) Aya bo a ini Sogo Rakun na so Kasimba-a Ko ko Kadnan angkai a lngud, a so Piyakipagadatan Niyan Sukaniyan, go ruk Iyan so langowan taman: go ini Sogo Rakun a mabaloi Ako a pud ko Mimbabayorantang,-"},{"id":92,"translation":"92. Go so Kapuphangadi-i Ko ko Qur-an: Na sa tao a Montol, na Phakaontol sa ruk bo o ginawa niyan; na sa tao a somilai, na Thar­owangka: A Sakun na matag Ako pud ko Puphamaka-iktiyar."},{"id":93,"translation":"93. Go Tharowangka: A so Ban­togan na ruk o Allah, Phaki-ilai Ni yan rukano so manga Tanda lyan, na khakilala niyo to; na da ko Kadnan Ka i ba Niyan kalilipati so gi-i niyo nggolaola-an."}]},{"id":28,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ta Sin Mim. So Allah i Mata­o ko paka-a antapan Niyan non."},{"id":2,"translation":"2. Giyaya na manga Ayat ko Kitab a miyakaosai."},{"id":3,"translation":"3. Pumbatiya-an Nami Ruka so saba-ad ko Totholan ko Musa go so Pir-aon si-i ko bunar, a bagiyan o pagtao a Khipaparatiyaya."},{"id":4,"translation":"4. Mata-an! A so Pir-aon na Miphaporo ko Lopa go biyaloi ni­yan so tao ron a miyamba-a ba-ad, Pangangarasiyan niyan so saba-ad kiran: Puphanombali-in niyan so manga Wata iran a manga Mama, na Phulamba-an niyan so manga Babai kiran: Mata-an! A Sukaniyan na miyabaloi a pud ko Puphamami­nasa."},{"id":5,"translation":"5. Na kabaya Ami a lkalimo Ami so siran a Piyamangarasiyan ko Lopa, go balowin Nami siran a Pukhakaonotan, go balowin Nami siran a manga Waris,"},{"id":6,"translation":"6. Go Pakakhapa-arun Nami siran ko Lopa, go paki-ilai Ami ko Pir-aon, go so Haman, go so Tan­tara iran a dowa, a pho-on kiran, so siran na ipukhaluk iran."},{"id":7,"translation":"7. Na ini Ilaham Ami ko (Yoha ­nid a) Ina o Musa: A Pakasoso­ wangka Sukaniyan, na o Bangka khalukun sa ba kamarata-i Sukani­ yan, na Anodangka Sukaniyan ko Kalodan a Nail, go di ka pukhaluk, go di Ka mboboko: Mata-an! A Sukami na Phakandodun Nami Su­ kaniyan si-i Ruka, go mbalowin Nami Sukaniyan a pud ko manga Rasul."},{"id":8,"translation":"8. Na miyato-on Sukaniyan o manga ta-alok ko Pir-aon: Ka ka­ giya a khabaloi ko bagiyan niran a ridowai go boko: Mata-an! A so Pir-aon go so Haman go so manga Tantara iran a dowa na miyabaloi siran a manga ribat."},{"id":9,"translation":"9. Na Pitharo o (Asiyah a) Kar­oma o Pir-aon: A iphakapiya gina­wa, a bagiyan Ko go bagiyan ka: Di niyo mbonowa Sukaniyan. Masikun a Makaompiya rukuta, o di na kowa-anta Sukaniyan a Wata ta; a siran na di iran mai-inungka!"},{"id":10,"translation":"10. Na miyabaloi so poso o Ina o Musa a makakawang: Mata-an a maito bo na khapayag iran ndun noto o da-a Mi tukhusa so poso Iyan, ka adun mabaloi a pud ko Miyamaratiyaya."},{"id":11,"translation":"11. Na Pitharo Iyan ko Babai Niyan: A tondogangka Sukaniyan. Na tiyaodan Niyan Sukaniyan sa mawatan; a siran na di iran mai­ inungka."},{"id":12,"translation":"12. Na inurun Nami Sukaniyan ko Puphamakasoso (ron) sa paga­ nai, na Pitharo (o Babai Niyan): A ino o toro-on Ko rukano so tao ko isa a Walai a tagikorun niran Suka­ niyan rukano, go siran na siyapun Niran Sukaniyan?"},{"id":13,"translation":"13. Na piyakakasoi Ami Suka­ niyan ki Ina lyan, ka adun maka­ piya a Ginawa Niyan, go an ndi makamboboko, go a Niyan katoka­ wi a Mata-an! A so diyandi o Allah na bunar: Na ogaid na so kadaku­lan kiran na di iran katawan."},{"id":14,"translation":"14. Na kagiya a isampai ko katarotop o Bagur Iyan, go mikha­sad, na bigan Nami Sukaniyan sa Ongangun, go Kata-o: Na lagid aya man a kambalasi ami ko Miphipiya­ piya."},{"id":15,"translation":"15. Na somiyolud ko Bandar a Ingud si-i ko masa a kalilipat o tao ron: Na miyakato-on non sa dowa Mama a gi-i siran mbono,- giyang­ kaya (a isa on) na pud ko tampil Rukaniyan, go giyangkaya (a ika dowa) na pud ko ridowai Niyan. Na Miyanguni Rukaniyan sa ta­ bang so pud ko tampil Rukaniyan si-i ko pud ko ridowai niyan, na siyontok sukaniyan o Musa na miyapatai Niyan. Pitharo lyan: A giyaya na pud ko galubuk o Shai­tan: Mata-an! a sukaniyan na rido­ wai a Phakadadag, a mapayag!."},{"id":16,"translation":"16. Pitharo lyan: Kadnan Ko! Mata-ana Sakun na Kiyandarowa­ ka-an Ko a Ginawa ko! Na Napi-i Yakongka! Na Niyapiyan Niyan Sukaniyan: Mata-an a so Allah! A Sukaniyan so Manapi, a Makalimo­ on."},{"id":17,"translation":"17. Pitharo lyan: Kadnan Ko! Sabap ko Kinipangalimo-on Ka Rakun, na di Ako dun mabaloi a tabanga o manga rarata i ongar!"},{"id":18,"translation":"18. Na kiyapita-an ko Bandar a Ingud, a ma-aluk, a pakatatana-an Niyan (i Mapunggolaola Niyan), na sa maoto na so miyakitabangon ka­ gai, na phakitabangon (puman). Pitharo-on o Musa: A Mata-an ka a titho a ribat a Mapayag!"},{"id":19,"translation":"19. Na kagiya a makhadiyat lyan a kaputan Niyan so ridowai ran, na Pitharo (o phakitabang): Hai Musa! Bangka kadiyat a mbo­ no-on Nakongka lagid o Kiyapa­mono o Ka sa tao kagai? Da-a kadiyat Ka a rowar sa Kabalowing­ ka a talibono ko Lopa, go Dingka kadiyat o ba Ka mabaloi a pud ko Puphamangompiya!"},{"id":20,"translation":"20. Na miyakaoma a Mama, a pho-on ko kilid o Bandar a Ingud, a gi-i nggaga-an. Pitharo iyan: Hai Musa! Mata-an! A so manga Nako­ da na Puphagopakatan Ka iran, ka mbono-on Ka iran: Na awa Ka, Mata-an! A sakun sa makapantag Ruka na pud ko pupharnangoyao sa rnapiya."},{"id":21,"translation":"21. Na rniyawa ro-o a pukhaluk, a nornanayao (sa Mapunggolaola Niyan), Pitharo Iyan: Kadnan Ko! Sabutakongka pho-on ko pagtao a manga Darowaka."},{"id":22,"translation":"22. Na kagiya a rnakasangor sa tampar sa Madyan, na Pitharo lyan: o ba bo so Kadnan ko na nggonana-on Nako Niyan ko ontol a lalan."},{"id":23,"translation":"23. Na kagiya a makaoma ko ig sa Madyan, na miyato-on Niyan non a madakul a tao a Pupharnana­gub siran, go rniyato-on Niyan ko kababa-an niran a dowa a Babai a puphangurunun niran (so rnanga Karnbing iran). Pitharo lyan: Ino kano wanan? Pitharo a dowa oto: A di karni Phakasagub taman sa di domlas so pupharnarnagonong (sa Karnbing): Na so ama ami na lokus a matowa."},{"id":24,"translation":"24. Na inisagub Iyan siran: Ori­yan niyan na somiyong ko kasisir­ongan, na Pitharo lyan: Kadnan ko! Mata-an! A Sakun na apiya antona­ a i Initoron Ka Rakun a Pangu­nungkun na Makhakadiyat Akun!"},{"id":25,"translation":"25. Na miyakaoma-on so isa sa dowa oto (a Babai), a puphulalakao a pukharnarnala. Pitharo iyan: A Mata-an! A si ama na Thawagun Ka Niyan ka imbalas lyan Ruka so balas o kinisagubun Ka rukami. Na Kagiya a makaoma-on go Piya­ nothol lyan non so Manga Tothol (ko miyasowa Iyan), na Pitharo (o Shuaib): Di ka pukhaluk: Ka miya­ kalidas Ka ko pagtao a manga Dar­owaka."},{"id":26,"translation":"26. Pitharo o isa sa dowa oto (a Babai): Hai Ama! Sokaingka Sukaniyan: Mata-an! A mapiya a Tao a Shokayan Ka, ka Mabagur a Kasa­sangan."},{"id":27,"translation":"27. Pitharo (o Shuaib): A Mata­ an! A Sakun na kabaya Akun a Pakiphangaroma Ko Ruka so isa sangkai a dowa a Wata Akun, sa asar kanggalubukan Ka Rakun sa walo ragon; na o Tarotopangka a sapolo (ragon) na pho-on sa ka­ baya-a Ka; ka di Ko kabaya iba ko Suka pakaruguni: Khato-on Na­ kongka Omiyog so Allah, a pud ko manga Bilangatao."},{"id":28,"translation":"28. Pitharo (o Musa): A giyanan (i pasad Ta) kolut Akun a go so lut Ka: Apiya anda ko dowa-a ta-alik i mitoman Nakun, na di Ako ron Kamaridowan. Na so Allah si-i ko gi-i Ta Tharo-on i saksi."},{"id":29,"translation":"29. Na kagiya a matarotop o Musa so ta-alik, na lomiyalakao a pud lyan si Karoma Niyan, na miyakailai ko kilid o Palao sa Apoi, na Pitharo lyan ki Karoma Niyan: Tarug kano; Mata-an! A Sakun na miyakailai Ako sa Apoi; na kaloka­lo o Kawitangko sukano a pho-on rukaniyan sa Tothol, o di na waga a pho-on ko Apoi, ka-an kano ma­ kathitirarang."},{"id":30,"translation":"30. Na kagiya a Makatalingoma­ on, na Miyatawag ko kilid o balin­tad sa kawanan, si-i ko darpa a Piyakambarakat pho-on ko kayo: Hai Musa! Mata-an! A Sakun na Sakun so Allah, a Kadnan o manga Ka-adun."},{"id":31,"translation":"31. Na ithogun Ka so Badas Ka (na ini-ithog lyan)! Na kagiya a mailai Niyan a gi-i khaokaog lagid o ba Sukaniyan Nipai, na Tominin­gur a Puphalagoi, go da Kasoi: (na Miyatawag:) Hai Musa! Sangor Ka, go di Kakhaluk: Mata-an! A Suka na pud ko khipakasasarig."},{"id":32,"translation":"32. Soludun Ka a Limangka kolig o bangkala-a Ka, ka-an Ka ma­ pakaliyo a Sindao a kuna a ba sakit, go kakupun Ka a Limangka po-on ko kaluk. Na giyaya na dowa-a Tanda a pho-on ko Kadnan Ka a ishampai ko Pir-aon go so manga Nakoda o pagtao niyan: Mata-an! A siran na miyabaloi siran a pagtao a manga songklid."},{"id":33,"translation":"33. Pitharo lyan: Kadnan Ko! Mata-an! A Sakun na miyakapatai Ako Kiran sa sakatao, na ikhaluk Akun o ba Ako iran bonowa."},{"id":34,"translation":"34. Na so Pagari Ko a Haroun, na Sukaniyan i masagogod a di Sakun i Katharo; Na Sogo Angka Sukaniyan a pud Akun a Puphaka­ tabang, a pukhabunar Ako Niyan: Mata-an! A Sakun na ipukhaluk Akun o ba Ako iran Pakambokha­ga."},{"id":35,"translation":"35. Pitharo (o Allah): A imbagur Ami ko barokan ka so Pagaringka, go sunggayan Ami Sukano sa gu-us, na da-a misampai ran Rukano (a marata): Sabap ko manga Tanda Ami na Sukano a dowa go so Miyo­not Rukano i Phamakada-ag."},{"id":36,"translation":"36. Na Kagiya a makaoma Kir­ an so Musa a rakhus o manga Tan­da Ami a manga rarayag, na Pitharo iran: A da ko ungkaya in­onta na balik mata a pimbaba-as; Go da tano manug a ungkai ko manga Lokus tano a miyangao ona!"},{"id":37,"translation":"37. Na Pitharo o Musa: A so Kadnan Ko i Mata-o ko tao a mini­oma Niyan so Torowan a pho-on ko Hadapan Niyan, go so tao a kha-adun a bagiyan niyan so pha­katondog a Ingud: Mata-an naya! A di phakada-ag so manga darowaka."},{"id":38,"translation":"38. Na Pitharo o Pir-aon: Hai manga Nakoda! Da-a katawan ko a bagiyan niyo a Tohan a salakao rakun: Na komba-an na kongka Hai Haman! Salipao, na mba-alun na kongka sa Bantabantai, ka-ana ko makapanik ko Tohan o Musa: Ka Mata-an! A sakun na ikakarang ko dun Sukaniyan sa pud ko manga bokhag!"},{"id":39,"translation":"39. Na miyanakabor sukaniyan go so manga tantara iyan ko Lopa sa di ontol, go inipagarangan niran sa Mata-an! A siran na di siran Rukami phakandodun!"},{"id":40,"translation":"40. Na siniksa Ami sukaniyan go so manga tantara iyan, na inibow­ ang Ami siran ko Kalodan: Na Pamimiki ranangka o antona-a i miyambutad o kiya-akiran ko man­ga darowaka!"},{"id":41,"translation":"41. Na biyaloi Ami siran a man­ga Nakoda a ipuphananawag iran so Naraka; na si-i ko Alongan a Qiyamah na di siran Khatabangan."},{"id":42,"translation":"42. Na tiyondog Ami siran san­kai a doniya a morka: Na si-i ko Alongan a Qiyamah na siran na pud ko inipamowang."},{"id":43,"translation":"43. Na Sabunsabunar a ini bugai Ami ko Musa so Kitab ko oriyan o kiyabinasa Ami ko miyagapidapid a manga pagtao a paganai, manga liliwanag a osayan ko manga Man­ osiya, go Torowan a go Limo, ka-an niran katanodi."},{"id":44,"translation":"44. Na kuna a ba ka matatago (Ya Muhammad) ko kilid (o Palao) a tampar sa Sudupan gowani ko i Ilaham Ami ko Musa so Sogowan, go kuna aba Ka pud ko khipaka­mamasa."},{"id":45,"translation":"45. Na ogaid na Miyadun Kami sa miyagapidapid a manga pagtao, na Miyakalundo kiran so Omor; go kuna a ba Ka babaling ko manga tao sa Madyan, a pukhabatiya-a Ka kiran so manga Ayat Ami; na ogaid na tatap a Sukami i Miyanonogo (ko manga Sogo)."},{"id":46,"translation":"46. Go kuna a ba Ka matatago ko kilid o Palao gowani a manana­ wag Kami; na ogaid na Limo a pho­ on ko Kadnan Ka, ka-an Ka Ma­paka-iktiyar so pagtao a da-a miya­ katalingoma kiran a Miyamaka­ iktiyar a miya-ona-an Ka: Ka-an siran makatanod."},{"id":47,"translation":"47. Na o da (aya) na so kasogat iran a tiyoba sabap ko miyanggalu­ buk o manga lima iran, na Tharo­-on niran: A Kad nan Nami! Ino Kamingka da Sogo i sa Sogol Ka­ an Nami kaonoti so manga Ayat Ka, go angkami mabaloi a pud ko Miyamaratiyaya!"},{"id":48,"translation":"48. Na kagiya a makaoma kiran so bunar a pho-on ko Hadapan Nami, na Pitharo iran: Ino Ron da bugan, so lagid o ini bugai ko Musa? Ba iran nda Ongkira so in­ ibugai ko Musa gowani? Pitharo iran: A dowa-a balik mata a mitha- banga Siran! Go Pitharo iran: A Mata-an! A sukami na oman i isa Kiran na Inongkir ami!"},{"id":49,"translation":"49. Tharowangka: Na witi Ako niyo sa Kitab a pho-on ko Hadapan o Allah, a Sukaniyan i lubi a Pha­katoro a di giya Dowaya (a Kitab), ka onotan Ko Sukaniyan! o sukano i manga bunar!"},{"id":50,"translation":"50. Na o di Ka iran Masumbag, na Tangkudangka a aya bo a Pha­gonotan niran na so manga kabaya iran a ribat: Na ba adun a tao a makalubi a dadag ko tao a Inono­ tanniyan so kabaya iyan a ribat, a kuna a ba torowan a pho-on ko Allah? Mata-an! A so Allah na di Niyan Punggonana-on so pagtao a manga darowaka."},{"id":51,"translation":"51. Na Sabunsabunar a piyaka­ shonosono Ami kiran so Katharo, ka-an siran makatanod."},{"id":52,"translation":"52. So siran a inibugai Ami kiran so Kitab ko ona-an naya,- na siran na Sukaniyan i Paparatiyaya-an niran;"},{"id":53,"translation":"53. Go igira-a Pumbatiya-an kiran, na Pitharo iran: A Piyara­ tiyaya mi aya, Mata-an naya! A bunar a pho-on ko Kadnan Nami: Mata-an! A sukami na miyabaloi kami ko ona-an naya a Mimba­ bayorantang."},{"id":54,"translation":"54. Siran man na imbugai kiran so balas kiran sa takup, sabap ko Kiyaphantang iran, go iphagurun niran so mapiya ko marata, go so saba-ad ko inibugai Ami kiran na ipuphamumugai ran."},{"id":55,"translation":"55. Go igira-a miyanug iran so ilang, na puthalikhodan niran noto go gi-i ran Tharo-on: A rukami so manga galubuk ami, na rukiyo so manga galubuk iyo; Kalilintad a si-i rukano: Da-a singanin nami ko da-a manga mulung iyan."},{"id":56,"translation":"56. Mata-an! A Suka na Dingka Khatoro so tao a kiyababaya-an Ka; na ogaid na so Allah i Thoro ko tao a kabaya lyan; go Sukaniyan i Mata-o ko khikukudug ko ontol."},{"id":57,"translation":"57. Na Pitharo iran: A o Onoti ami so Torowan a pud ami Suka, na kha-agao kami ko Lopa ami. Ba Ami siran da sunggai sa lindonga a Panarigan, a pukhawiton so manga Onga o langowan taman, a Pagupur a pho-on ko Hadapan Nami? Na ogaid na so kadakulan kiran na di iran katawan."},{"id":58,"translation":"58. Na madakul a bininasa Mi a Phagingud, a inishonor iran so Kaoyagan niran! Na katatan so manga darpa iran, a da kabalingi ko oriyan niran, inonta so maito! Na aya butad Ami na Sukami i manga Waris!"},{"id":59,"translation":"59. Na da ko butad o Kadnan Ka i ba Niyan binasa-a so manga lngud taman sa di Niyan Kasogo­ wan so ponsowan niyan sa Sogo, a Puphakabatiya kiran ko manga Ayat Ami; go da ko butad Ami i ba Ami binasa-a so manga Ingud inonta o so tao ron na manga dar­owaka."},{"id":60,"translation":"60. Na so inibugai Rukano a apiya antona-a, na matag sagad a kapipiya ginawa ko Kaoyagoyag ko doniya go Parahiyasan non; na so shisi-i ko Allah i tomo a go kakal: Ba niyo di Mapunggudaguda?"},{"id":61,"translation":"61. lno so tao a diniyandi-an Nami sukaniyan sa diyandi a ma­piya, na sukaniyan na khatumo niyan oto, ba lagid o tao a piyaki­ sawitan Nami ron so matag sagad a kapipiya ginawa ko Kaoyagoyag ko doniya, oriyan niyan na suka­ niyan ko Alongan a Qiyamah, na pud ko phamakadarpa-an (ko Nar­aka)?"},{"id":62,"translation":"62. Na si-i ko gawi-i a tawagun Niyan siran, na Tharo-on Niyan: Anda i manga Sakotowa Akun a siran so initugo niyo (sa phamaka­ tabang rukano)?"},{"id":63,"translation":"63. Tharo-on o siran a piyama­ dayan siran o Katharo: Kadnan Nami! Siran naya so diyadag ami: Diyadag ami siran, lagid o kiyada­ dag ami: Angiyas kami (kiran) ka si­ i kami Ruka: Kuna (a ba ami So­ gowan) i Kiyasimba-a iran rukami."},{"id":64,"translation":"64. Na adun a Tharo: Sa tawaga niyo so Ipuphamanakoto niyo: Na tawagun niran siran, na diran siran masumbag; go kasandungan niran so siksa (na Mandingandingan nir­an a); o ba siran mbomiyabaloi a khipaka-o ontol!"},{"id":65,"translation":"65. Na si-i ko gawi-i a tawagun Niyan siran, na Tharo-on Niyan: Antona-a i ini sumbag iyo ko man­ga Sogo?"},{"id":66,"translation":"66. Na karimbotan siran o man­ga Tothol sa Alongan noto, na siran na di siran makapamagishai."},{"id":67,"translation":"67. Na so puman so tao a Mithaobat, go Miyaratiyaya, go Minggalubuk sa mapiya, na mata­tangkud a khabaloi a pud ko Miya­ makada-ag."},{"id":68,"translation":"68. Na so Kadnan Ka na Pha­gadunun Niyan so nganin a kabaya lyan: Go gi-i Shasamili: Da-a miya­ adun a bagiyan niran ko kashasa­ mili; Soti so Allah! Go Maporo a ka-a awat lyan ko lpuphanakoto iran (non)!"},{"id":69,"translation":"69. Na so Kadnan Ka na kata­ wan Niyan so pagu-uma-an o man­ga rarub iran go so papayagun niran."},{"id":70,"translation":"70. Go Sukaniyan so Allah: Da­ a Tohan inonta Sukaniyan. Ruk Iyan so Podi, sa awwal go sa akir: Go ruk Iyan so Kokoman, go rong­kano phakandoda."},{"id":71,"translation":"71. Tharowangka: Aiguda iyo? O baloya o Allah rukano so gagawi­ i a tatap sa taman ko Alongan a Qiyamah, antawa-a i Tohan a sala­ kao ko Allah, a kawitangkano ni­yan sa maliwanag? Ino kano di Phamamakinug?"},{"id":72,"translation":"72. Tharowangka: Aiguda iyo? o baloya o Allah rukano so daondao a tatap sa taman ko Alongan a Qiyamah, antawa-a i Tohan a sala­ kao ko Allah, a kawitangkano ni­yan sa gagawi-i a puphakadukha kano ron? Ino kano di Phangilailai?"},{"id":73,"translation":"73. Go pud ko Limo lyan a kini sunggain Niyan rukano ko gagawi-i a go so daondao,- ka angkano ron puphakadukha, go angkano gi-i ma­ kambabanog ko kakawasa-an Ni­yan;- go angkano Makapanalamat."},{"id":74,"translation":"74. Na si-i ko gawi-i a tawagun Niyan siran, na Tharo-on Niyan: Anda i manga Sakotowa Akun a siran so initugo niyo?"},{"id":75,"translation":"75. Na morot Kami ko oman i pagtao sa saksi, na Tharo-on Nami: Bayanun niyo i karina niyo: Na katokawan niran a Mata-an! A so bunar na ruk o Allah, go mailang kiran so pimbaba-as iran a kabo­khag."},{"id":76,"translation":"76. Mata-an! A so Qaroun na Miya-adu n a pud ko pagtao o Musa; na inombawan niyan Siran: Go bigan Nami sukaniyan ko man­ ga Kakawasa-an, Mata-an! A so bo so manga Gonsi iyan na Mata-an a khipunud ko madakul a manga ba­ bagur. Gowani na Pitharo-on o pagtao niyan: Di ka shosonor, Mata-an! A so Allah na di Niyan khababaya-an so khikasosonor;"},{"id":77,"translation":"77. Go thontotun ka so ini bugai ruka o Allah, ko lngud a Maori, go dingka phakalipati so kipantag ka ko doniya: Go phiyapiyaka, lagid o kiyaphiyapiya i ruka o Allah, go dingka phangontaruma so kapami­ nasa ko Lopa: Mata-an! A so Allah na di Niyan khababaya-an so pu­ phamaminasa."},{"id":78,"translation":"78. Pitharo iyan: A aya bo a kinibugan rakun saya na makapan­ tag ko kata-o a shisi-i rakun. Ba niyan ndi katawi a Mata-an! A so Allah na Sabunar a bininasa Niyan ko miya-ona an niyan so manga pagtao, a so sukaniyan i lubi a di sukaniyan i bagur go lubi a mada­ kul i miyatimo? Na di ipagisha ko manga baradosa so manga dosa iran."},{"id":79,"translation":"79. Na lominiyo ko pagtao niyan ko kiyaphaparahiyasan niyan . Pitharo o siran a pukhababaya ko Kaoyagoyag ko doniya: Ah! o ba adun mbo a ruktano ko lagid o inibugai ko Qaroun! Mata-an! A sukaniyan i titho a khiruk ko on­tong a mala!"},{"id":80,"translation":"80. Na Pitharo o siran a piya­ mugan ko Kata-o: Dowan dowan kano! So balas o Allah i lubi a mapiya a ruk o tao a Miyaratiyaya go Minggalubuk sa mapiya: Na da­ a khabugan non a rowar ko manga Papantang."},{"id":81,"translation":"81. Na Liyandung Ami sukani­ yan a go so darpa iyan ko Lopa, na da-a Miya-adun a bagiyan niyan a pagtao a katabangan niran sukani­ yan a salakao ko Allah, go da ma­baloi a pud ko miyangasasabut iran a ginawa iran."},{"id":82,"translation":"82. Na miyabaloi so siran a mindingandingan ko darpa iyan ka­gai, a gi-i ran Matharo: A phamu­musa ko! Ka Mata-an! A so Allah na puphakaoladun Niyan so Riskhi ko tao a kabaya Iyan, ko manga Oripun Niyan! Go puphakasimpi­ tun Niyan, o da kami Kalimo-on o Allah, na Mata-an a Liyand ung kami Niyan (pun)! Phamumusa ko! Ka Mata-an naya! A di phakada-ag so manga Kapir."},{"id":83,"translation":"83. Giyangk oto a lngud a Maori, na isusungai Ami oto a ba­ giyan o siran a di siran khabaya mangarasi ko Lopa, go di phamina­ sa: Na so mababantog a Ingud na bagiyan o Khipanananggila."},{"id":84,"translation":"84. Sa dun sa Mitalingoma niyan so mapiya, na adun a bagiyan niyan a tomo a di giyoto; go sa dun sa Mitalingoma niyan so marata, na da-a imbalas ko siran a Minggolao­la ko manga rarata a rowar ko Pinggolaola iran."},{"id":85,"translation":"85. Mata-an! A so Tomiyoron Ruka ko Qur-an, na phakakasowin Ka Niyan ndun ko khandodan. Tharowangka: A so Kadnan Ko i Mata-o ko tao a Minitalingoma Ni­yan so Torowan, go so tao a suka­niyan na matatago ko kadadag a mapayag."},{"id":86,"translation":"86. Na kuna a Bangka mapipikir (Ya Muhammad) i ki Ilahamun Ruka ko Kitab, ogaid na Limo a pho-on ko Kadnan Ka: Na di Ka dun pumbaloi a tabanga o manga Kapir;"},{"id":87,"translation":"87. Go di Ka kiran ndun phaki­alang ko manga Ayat o Allah ko oriyan o masa a Kinitoron Niyan Ruka: Go Panolonun Ka so (Ka­ simba-a ko) Kadnan Ka, go di Ka dun pumbaloi a pud ko manga Pana- nakoto;"},{"id":88,"translation":"88. Go di Ka Phanongganoi, sa pud o Allah a Tohan a salakao. Da­ a Tohan a inonta Sukaniyan. So langowan taman na khabinasa in­onta so Dhat lyan. Ruk Iyan so Kokoman, go rongkano phakando­ da."}]},{"id":29,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Alif. Lam. Mim. So Allah i Mata-o ko paka-a antapan Niyan non."},{"id":2,"translation":"2. Ba tiyarima o manga Mano­siya sa di siran pukhodi-in asara gi-i ran Matharo: A Miyaratiyaya kami, na siran na di siran Thiyoba-an?"},{"id":3,"translation":"3. Na Sabunsabunar a Tiniyoba Ami so miya-ona an niran, na Mata-an a punto-on ndun o Allah so Mimamata-an, go Mata-an a punto-on Niyan ndun so manga bokhag."},{"id":4,"translation":"4. Ba tiyarima o siran a gi-i nggagalubuk ko manga rarata sa khapalagoyan Kami ran? Miyakar­atarata so lpukhokom iran!"},{"id":5,"translation":"5. Sa tao a mabaloi a a-arapun niyan so khitho-ona an niyan ko Allah, na Mata-an! A so diyandi o Allah na phakatalingoma dun: Go Sukaniyan so Puphakanug, a Mata-o."},{"id":6,"translation":"6. Na sa tao a Managontaman, na Makaphanagontaman sa ruk bo o ginawa niyan: Mata-an! A so Al­lah na Sabunar a di Makaphangan­garongan ko manga Ka-adun."},{"id":7,"translation":"7. Na siran a Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga pipiya, na Mata-an a lalasun Nami kiran ndun so manga dosa iran, go Mata­ an a ibalas Ami kiran ndun so mapiya ko Pinggolaola iran."},{"id":8,"translation":"8. Na piyanginsana Mi ko Man­osiya so (kaphiyapiya i niyan ko) mbala a lokus iyan, Sa samporna a kaphiyapiya: Na o tugulun niran Ruka a Kisakoton Ka Rakun ko da-aruk Ka on a Kata-o, na Dingka siran pagonoti. Si-i Rakun so khan­dodan niyo, na Phanotholun Ko rukano so Pinggolaola niyo."},{"id":9,"translation":"9. Na siran a Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga pipiya,­ na matatangkuda phakasoludun Nami siran ndun (ko Sorga) a pud o manga Bilangatao."},{"id":10,"translation":"10. Na adun a pud ko manga Manosiya a tao a gi-i niyan Tharo­on: A Piyaratiyaya mi so Allah; na igira a miyaringasa makapantag ko Allah, na balowin niyan so Pangar­asi o Manosiya a ishan o siksa o Allah! Na lbut o adun a makaoma a tabang a pho-on ko Kadnan Ka, na Mata-an a Putharo-on niran ndun: A Mata-an! A sukami na aya butad ami na pud iyo! Ba di so Allah i Mata-o ko nganin a shisi-i ko man­ga rarub o manga Ka-adun?"},{"id":11,"translation":"11. Na Mata-an a katawan ndun o Allah so Miyamaratiyaya, go Mata-an a katawan Niyan ndun so Puphamanangin."},{"id":12,"translation":"12. Na Pitharo o siran a Miya­mangongkir ko siran a Miyamara­tiyaya: A kuduga niyo so okit ami, ka awidan nami so manga dosa niyo; a da-a kha-awidan niran ko manga dosa iran a maito bo: Mata­an! A siran na titho a manga bo­khag!"},{"id":13,"translation":"13. Na Mata-an a kha-awidan niran ndun so manga dosa iran, go so manga dosa (o diyadag iran), a rakhus o manga dosa iran, go Mata­an a ipagisha kiran ndun ko Alon­ gan a Qiyamah so pimbaba-as iran a kabokhag."},{"id":14,"translation":"14. Na Sabunsabunar a Siyogo Ami so Nuh ko pagtao Niyan, na Miyakatarug kiran sa sanggibo ra­gon korang bo sa lima polo ragon: Na Piyolang siran o ig a mala, a siran na manga darowaka."},{"id":15,"translation":"15. Na siyabut Ami Sukaniyan a go so manga pud a miyakada ko Kapal, go biyaloi Ami oto a Tanda ko manga Ka-adun!"},{"id":16,"translation":"16. Go (Siyogo Ami) so Ibrahim gowani na Pitharo Iyan ko pagtao Niyan: A Showasowata niyo so Al­lah: Go Onoti niyo Sukaniyan: Giyoto man i mapiya rukano, o sukano na katawi niyo!"},{"id":17,"translation":"17. Aya bo dun a Pushimba-an niyo a salakao ko Allah na manga Barahala, go Puphangumba-alan niyo a kabokhag. Mata-an! A so Pushimba-an niyo a salakao ko Al­lah na da-a makhakapa-ar iran ru­kano a Pagupur: Na Thontota niyo si-i ko Allah so Pagupur, go Shim­ba-a niyo Sukaniyan, go Panalamat kano Rukaniyan: Ka rongkano phakandoda."},{"id":18,"translation":"18. Na o ba niyo Pakapumbo­khaga (so Rasul), na Sabunar a Piyakambokhag o manga pagtao a miya-ona an niyo (so manga Rasul): Na da-a Paliyogat ko Rasul a rowar ko Kapamakasampai (o Sogowan) a Mapayag."},{"id":19,"translation":"19. Ba iran da manggudaguda o andamanaya i kapuphakapanagi­pho-ona o Allah ko Kapuphanga­ dun, oriyan niyan na khasowin Niyan Sukaniyan (Madun)? Mata­ an! A giyoto man si-i ko Allah na malbod."},{"id":20,"translation":"20. Tharowangka: A lalakao kano ko Lopa na Pamimikirana niyo o andamanaya i Kiyapho-oni Niyan (Madun) ko manga Kaadun,­ oriyan niyan na so Allah na Phan­gadun sa Kapangadun a Mori: Mata-an! A so Allah na si-i ko langowan taman na Gaos Iyan."},{"id":21,"translation":"21. Shiksa-an Niyan so tao a kabaya Iyan, go Ikhalimo Iyan so tao a kabaya lyan, na rongkano phakandoda."},{"id":22,"translation":"22. Na da rukano i ba niyo kapalagowi (so siksa) si-i ko Lopa go da si-i ko Langit, go da-a bagi­yan niyo a salakao ko Allah a Pa­narigan, go da-a tabanga."},{"id":23,"translation":"23. Na siran a Miyamangongkir ko manga Ayat o Allah, go so khitho-ona an Rukaniyan,- na siran man na ka-a da-an siran sa pangi­nam ko Limo Akun: Go siran man na adun a bagiyan niran a siksa a Malipudus."},{"id":24,"translation":"24. Na da-a miyabaloi a sumbag o pagtao (o Ibrahim) a rowar sa Kiyatharo a iran: Sa bonowa niyo Sukaniyan, o di na Totonga niyo Sukaniyan. Na siyabut Sukaniyan o Allah pho-on ko Apoi. Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga Tanda ko pagtao a Mapa­paratiyaya."},{"id":25,"translation":"25. Na Pitharo Iyan: A aya bo dun a kinowa niyo a salakao ko Allah na manga Barahala, a pinggi­ginawa-iyan o lut iyo si-i ko Kaoya­ goyag ko doniya; oriyan niyan na si­ i ko Alongan a Qiyamah na taplisun o saba-ad rukano so saba-ad, go ipaninta o saba-ad rukano so saba­ ad; go darpa iyo so Apoi, go da-a bagiyan niyo a phamakatabang."},{"id":26,"translation":"26. Na Piyaratiyaya Sukaniyan o Lut: Na Pitharo (o Ibrahim): A Mata-an! A Sakun na phagapas Ako ko Kadnan Ko: Mata-an! A Sukaniyan na Sukaniyan so Maba­gur, a Maongangun."},{"id":27,"translation":"27. Na inibugai Ami Rukaniyan so Ishaq go so Yaqoub, go inisung­gai Ami si-i ko manga Moriyatao Niyan so Kananabi-i go so Kitab, go inibugai Ami ron so balas Ruka­niyan si-i sa doniya; go Mata-an! A Sukaniyan na si-i sa Akhirat na pud dun ko manga Bilangatao."},{"id":28,"translation":"28. Go (Siyogo Ami) so Lut gowani na Pitharo lyan ko pagtao Niyan: Mata-an! A sukano na Push­ogokun niyo dun so pakasisingai, da-a miyakaona rukano saya a isa bo ko manga Ka-adun."},{"id":29,"translation":"29. Ino a Mata-an! A sukano na Sabunar a Puphangabaya-an niyo so manga Mama, go puphamagayan kano ko lalan, go gi i niyo nggolao­la-an ko pukhalimodan rukano so marata? Na da-a miyabaloi a sum­bag o pagtao Niyan a rowar sa Kiyatharo a iran: Sa Talingoma-an Ka rukami so siksa o Allah, o Suka na pud ko manga bunar."},{"id":30,"translation":"30. Pitharo lyan: Kadnan Ko! Tabangi Akongka ko pagtao a pu­phamaminasa!"},{"id":31,"translation":"31. Na kagiya a miyoma o man­ga Sogo Ami (a manga Malaikat) ko Ibrahim so mapiya Tothol, na Pitharo Iran: A Mata-an! A Sukami na mbinasa-an Nami so tao sangkai a Ingud: Mata-an! A so tao ron na miyabaloi siran a manga darowaka."},{"id":32,"translation":"32. Pitharo (o Ibrahim): A Mata-an! A matatago ro-o so Lut. Pitharo Iran: A Sukami i Mata-o ko tao a matatago ro-o: Mata-an a Shabutun Nami dun Sukaniyan a go so Ta-alokon,- inonta si (Wailah a) Karoma Niyan: Ka miyabaloi a pud ko Puthatalimbagak (ko siksa)!"},{"id":33,"translation":"33. Na kagiya a Makaoma so manga Sogo Ami ko Lut, na Mini­mboko Iyan siran, go ini gagut siran a rarub (Iyan): Na Pitharo Iran: A di Ka pukhaluk, go di Ka Mbobo­ko: Mata-an! A Sukami na Shabu­tun Nami Suka a go so Ta-alok Ruka, inonta so Karomangka: Ka miyabaloi a pud ko Mithatalimba­gak."},{"id":34,"translation":"34. Mata-an! A Sukami na pa­gowitan Nami so tao sangkai a In­gud sa siksa a pho-on ko Langit, sabap ko kiyapanongklid iran."},{"id":35,"translation":"35. Na Sabunsabunar a ini ba­gak Ami aya a Tanda a Mapayag, ko pagtao a punggudaguda-an nir­an."},{"id":36,"translation":"36. Go (Siyogo Ami) si-i ko pagtao a Madyan so Pagari ran a Shuaib. Na Pitharo lyan: Hai pag­tao Akun! Shimba-a niyo so Allah, go kalukun niyo so Alongan a Maori: Go di kano phuribogar ko Lopa, sa puphamaminasa kano."},{"id":37,"translation":"37. Na piyakambokhag iran Su­kaniyan: Na miyadansal siran o Li­nog, na kiyapita-an siran ko darpa iran a miyamangundur."},{"id":38,"translation":"38. Go (bininasa Mi) so pagtao a Ad, go so pagtao a Samood: Na Sabunar a miyapayag rukano sa sabap ko manga darpa iran: Go pipharasan kiran o Shaitan so man­ga galubuk iran, na kiya-alangan niyan siran ko lalan (a ontol), a aya butad iran na Puphamakailai siran."},{"id":39,"translation":"39. Go (bininasa Mi) so Qaroun, go so Pir-aon, go so Haman: Na Sabunsabunar a mini-oma kiran o Musa so manga rarayag a Karina, na miyanakabor siran ko Lopa; go da siran makapalagoi (ko siksa Ami)."},{"id":40,"translation":"40. Na oman i isa kiran na siniksa Ami sa sabap ko dosa niyan: Na pud kiran, so biyotawanan Ami sukaniyan sa ndo a Ator; go pud kiran so miyadansal sukaniyan o Sowara a phakapolang; go pud kir­an so Liyandung Ami sukaniyan ko Lopa; go pud kiran so inulud Ami: Na da ko butad o Allah i ba Niyan siran Pushalimboti: Na ogaid na aya butad iran na so manga ginawa iran i pushalimbotan niran."},{"id":41,"translation":"41. Aya ibarat o siran a komi­nowa siran sa salakao ko Allah a manga Panarigan na lagid o Lala­wa, a mimba-al sa Walai; Na Mata­ an! A aya lubi a malobai ko manga Walai na Sabunar a so Walai o Lalawa; o siran na katawi ran."},{"id":42,"translation":"42. Mata-an! A so Allah na katawan Niyan so Puphanonggano­win niran a salakao Rukaniyan a shai: Go Sukaniyan so Mabagur, a Maongangun."},{"id":43,"translation":"43. Na giyangkaya a manga ibarat na phagumba-lan Nami aya ko manga Manosiya; na da-a pha­kasabot saya a rowar ko manga Tata-o."},{"id":44,"translation":"44. Inadun o Allah so manga Langit a go so Lopa si-i ko bunar: Mata-an! A adun a matatago saya a titho a Tanda ko Miyamaratiyaya."},{"id":45,"translation":"45. Batiya-angka so ini Ilaham Ruka a Kitab, go Pamayandugun Ka so Sambayang: Mata-an! A so Sambayang na phakasapar ko pa­ kasisingai, go so marata; na Mata­-an a so Tadun ko Allah i lubi a mala. Na so Allah na katawan Ni­yan so gi-i niyo nggolaola-an."},{"id":46,"translation":"46. Na di kano pakipuphapawa­la ko Tiyoronan sa Kitab, inonta o so sukaniyan na lubi a mapiya, liyo bo ko siran a da kiran Pamaginon­tolan: Go Tharowa niyo: A Piyar­atiyaya mi so Initoron rukami go so Initoron rukano (a Kitab); go so Tohan Nami go Tohan niyo na isa isa; go Sukami na Ron Kami Mba­bayorantang."},{"id":47,"translation":"47. Na lagid aya man a Kinitor­ onun Nami Ruka ko Kitab. Na siran a inibugai Ami kiran so Kitab na Paparatiyaya-an niran noto, na adun a pud ko siran naya a tao a Miyamaratiyaya-on: Na da-a soma­sangka ko manga Ayat Ami a rowar ko manga Kapir."},{"id":48,"translation":"48. Kuna a ba adun a Pukhaba­tiya-a Ka ko ona-an naya a Kitab, go kuna a Bangka Pukhisorat Su­kaniyan a gi-i nggolalan ko kawa­ nan Ka: Ka sa maoto na Mata-an a kaparampangan so gi-i nggagalu­buk sa ribat."},{"id":49,"translation":"49. Kuna, ka Sukaniyan na man­ga Ayat a manga rarayag a shisi-i ko manga rarub o siran a piyamu­gan ko Kata-o: Na da-a somasang­ka ko manga Ayat Ami a rowar ko manga darowaka."},{"id":50,"translation":"50. Na Pitharo iran: A ino a da-a Initoronon a manga Tanda a pho­ on ko Kadnan Niyan? Tharowang­ ka: A so manga Tanda na si-i bo pho-on ko Allah: Na Sakun na ma­tag Puphamaka-iktiyar a mapayag."},{"id":51,"translation":"51. Ba kiran da makatarotop so Mata-an a Kinitoronun Nami Ruka ko Kitab a Pukhabatiya kiran? Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a Limo go Pananadum a bagiyan o pagtao a Mapapara­tiyaya."},{"id":52,"translation":"52. Tharowangka (Ya Muham­mad): A miyakatarotop so Allah ko lut Akun a go so lut iyo a saksi: Katawan Niyan so shisi-i ko manga Langit a go so Lopa. Na so siran a Piyaratiyaya iran so ribat go Inong­kir iran so Allah, na siran man na siran so manga logi."},{"id":53,"translation":"53. Na Puphangunin niran Ruka a kaga-an o siksa: Na o da so ta-alik a miyapunto, na makaoma kiran ndun so siksa: Na makatalingoma kiran ndun a mitalumba, a siran na di iran mai-inungka!"},{"id":54,"translation":"54. Puphangunin niran Ruka a kaga-an o siksa: A Mata-an! A so Naraka Jahannam na Sabunar a katatangkalan niyan so manga Kapir!"},{"id":55,"translation":"55. Si-i ko gawi-i a mibongkos kiran so siksa pho-on ko kaporo­wan niran go pho-on ko kababa-an o manga a'i ran, na Tharo-on Ni­yan: Ta-ami niyo so Pinggolaola niyo!"},{"id":56,"translation":"56. Hai manga Oripun Ko a so Miyamaratiyaya! Mata-an! A so Lopa Akun na maolad: Na Sakun mbo i Simba-a niyo!"},{"id":57,"translation":"57. Oman i baraniyawa na pha­ kata-am ko Kapatai: Oriyan niyan na si-i kano Rukami phakandoda."},{"id":58,"translation":"58. Na so siran a Miyamara­tiyaya go Pinggalubuk iran so manga pipiya, na Mata-an a Paka­puphanta-on Nami siran ndun ko Sorga,-a manga darpa a manga poporo a Puphamangondas ko ka­ baba-an Niyan so manga lawa­saig , - makakakal siran non , ­ sayana a mapiya a balas ko Miya­ magamal (sa mapiya)!-"},{"id":59,"translation":"59. A siran na Miphantang sir­an, go so bo so Kadnan niran i Sasarigan niran."},{"id":60,"translation":"60. Na madakul a Baraniyawa a di phaka-awid sa Pagupuron: Na so Allah i Puphagupuron, go (Pupha­gupur) rukano: Na Sukaniyan so Puphakanug, a Mata-o."},{"id":61,"translation":"61. Na Ibut o isha-an Ka kiran, o antawa-a i Miyadun ko manga Langit a go so Lopa, go piyakapha­ siyonot lyan so Alongan go so Olan? na Mata-an a Putharo-on niran ndun: A so Allah. Na anda­manaya i ka-puthalikhod iran?"},{"id":62,"translation":"62. So Allah na puphakaoladun Niyan so Riskhi ko tao a kabaya Iyan ko manga Oripun Niyan; go puphakasimpitun Niyan rukaniyan; Mata-an! A so Allah si-i ko lango­wan taman na katawan Niyan."},{"id":63,"translation":"63. Na lbut o isha-an Ka kiran, o antawa-a i Tomiyoron pho-on ko kawang ko ig, na ini Oyag Iyan noto ko Lopa ko oriyan o Kiyapatai niyan? Na Mata-an a Putharo-on niran ndun: A so Allah! Tharo­wangka: So Podi na ruk o Allah! Kuna, ka so kadakulan kiran na di siran punggudaguda."},{"id":64,"translation":"64. Na da ko ungkai a Kaoya­goyag ko doniya inonta na karim­baran go katumbangan; na Mata­-an! A so lngud a Maori na titho a Sukaniyan i Kaoyagoyag, o siran na katawi ran."},{"id":65,"translation":"65. Na igira a miyakada siran ko Kapal, na Manguni siran ko Allah, sa totolabosun niran Rukaniyan so okit ko Kapaginutao; na kagiya a sabutun Niyan siran a iraot siran ko Kalopa-an, na sa maoto na siran na Puphanakoto siran!-"},{"id":66,"translation":"66. Ka kagiya a Phagongkirun niran so inibugai Ami kiran, go kagiya a masosonor siran! Na kato­kawan niran ndun."},{"id":67,"translation":"67. Ba iran nda mailai a Mata­-an! A Sukami na sominggai Kami sa lindonga, a Panarigan, na Pupha­nikhumun so manga Manosiya ko muliliyota kiran? Ba so ribat i Phar­atiyaya-an niran, na so Limo o Al­lah na Phagongkirun niran?"},{"id":68,"translation":"68. Na ba adun a tao a makalubi a darowaka ko tao a inangkob iyan so Allah sa kabokhag, o di na Piya­kambokhag iyan so bunar kagiya makaoma-on? Ba da-a matatago ko Naraka Jahannam a darpa a bagiyan o manga Kapir?"},{"id":69,"translation":"69. Na so siran a Miyamanagon­taman makapantag Rukami,- na Mata-an a Nggonana-on Nami sir­an ndun ko manga okit Ami: Na Mata-an! A so Allah na pud dun o Miphipiyapiya."}]},{"id":30,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Alif Lam Mim. So Allah i Mata-o ko paka-a antapan Niyan ro-o."},{"id":2,"translation":"2. Tiyaban so pagtao a Rum-"},{"id":3,"translation":"3. Si-i ko marani a Lopa; na si-i ko oriyan o kiyatabana kiran, na phakataban siran ndun-"},{"id":4,"translation":"4. Si-i ko mamakapira ragon. Ruk o Allah so miyanggolaola paganai, a go so khaori: na sa Alongan noto na khababaya so Miyamaratiyaya-"},{"id":5,"translation":"5. Sabap ko tabang o Allah. Thabangan Niyan so tao a kabaya, lyan Sukaniyan so Mabagur, a Maka- limo-on."},{"id":6,"translation":"6. Diyandi o Allah. Di pundorat so Allah ko diyandi lyan: Na ogaid na so kadakulan ko manga Mano­siya na di iran katawan."},{"id":7,"translation":"7. Katawan niyan so mapapayag ko Kaoyagoyag sa doniya: A siran na so Akhirat na siran na diiran mai-inungka."},{"id":8,"translation":"8. Ba iran nda pamimikirana sii ko manga ginawa iran? A da ko Kiya-aduna o Allah ko manga Lan­ git a go so Lopa go so nganin a pagulutan a dowanan: Inonta na si-i ko bunar, go so ta-alik a miyapun­ to; na Mata-an! A madakul ko man­ ga Manosiya a so kitho-ona an ko Kadnan niran na titho a o-Ongkir­un niran!"},{"id":9,"translation":"9. Ba siran nda lalakao ko Lopa ka-an niran mapagilailai o antona-a i miyambutad o kiya-akiran ko sir­an a miya-ona an niran? Aya butad iran na tanto a mala a di siran i bagur: Go pindado iran so Lopa go pimbabalayan niran noto sa mada­kul a di so kiyambalai ranon: Go mini-oma kiran o manga Sogo kiran so manga rarayag a karina; na da ko butad o Allah i ba Niyan siran pushalimboti, na ogaid na aya bu­tad iran na so manga ginawa iranna pushalimbotan niran."},{"id":10,"translation":"10. Oriyan niyan na aya dun a khabolosan o siran a minggagalu­buk sa marata, na so marata; sa kiyapakambokhaga iran ko manga Ayat o Allah, go miyabaloi siran a gi-i ran noto pagishawisha on."},{"id":11,"translation":"11. So Allah i puphanagipo-on (Mangadun) ko manga Ka-adun; oriyan niyan na khasoi Niyan (Ma­dun ko Akhirat); oriyan myan na Ron kano phakandoda."},{"id":12,"translation":"12. Na si-i ko gawi-i a kapaka­ tindug o Bangkit, na kada-an sa panginam so manga baradosa;"},{"id":13,"translation":"13. Go da-a mabaloi a bagiyan niran ko ipuphamanakoto iran a mamakaogop, go mabaloi siran a so ipuphamanakoto iran na Ongkir­un niran."},{"id":14,"translation":"14. Go si-i ko gawi-i a kapaka­ tindug o Bangkit, na sa Alongan noto na makambulabulag siran."},{"id":15,"translation":"15. Na so siran a Miyamara­ tiyaya go pinggalubuk iran so man­ ga pipiya, na siran i khatago ko Sorga a kokormatun siran."},{"id":16,"translation":"16. Na so siran a Miyamangong­kir go piyakambokhag iran so man­ga Ayat Ami a go so kitumo ko Akhirat, na siran man i khatago ko siksa a phamakadarpa-an siran non."},{"id":17,"translation":"17. Na Phodi Podi a niyo so Allah, ko masa a kagabini rukano, go so masa a kapita i rukano;"},{"id":18,"translation":"18. Na ruk lyan so Podi, si-i ko manga Langit a go so Lopa; go so kagabi-gabi go so masa a kapulohor iyo."},{"id":19,"translation":"19. Puphakagumaon Niyan so Oyagoyag a pho-on ko Miyatai, go puphakagumaon Niyan so Miyatai pho-on ko Oyagoyag, go Phagoya­ gun Niyan so Lopa ko oriyan o kiyapatai niyan: Na lagid oto man a kaphakagumawa rukano (pho-on ko manga kobor)."},{"id":20,"translation":"20. Na pud ko manga tanda lyan, a Kiya-aduna Niyan rukano a pho-on sa botha; oriyan niyan na sa maoto na sukano na Manosiya a Khipapayapat!"},{"id":21,"translation":"21. Go pud ko manga tanda lyan, a Inadunan kano Niyan a pho-on ko manga ginawa niyo, sa manga darodopa, ka angkano ma­ paparo si-i rukaniyan, go singgayan Niyan so lut iyo sa kabaya a go Limo: Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga tanda ko pagtao a puphamimikiran nun nir­an."},{"id":22,"translation":"22. Go pud ko manga tanda lyan, a Kiya-aduna Niyan ko man­ ga Langit a go so Lopa, go so kambida bida o manga basa niyo go so manga waruna niyo: Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga tanda ko manga Tata-o."},{"id":23,"translation":"23. Go pud ko manga tanda lyan, so torog iyo ko gagawi-i a go so daondao, go so kapuphuloloba a niyo ko Kakawasa-an Niyan: Mata­an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga tanda ko pagtao a puphamamakinug siran."},{"id":24,"translation":"24. Go pud ko manga tanda lyan, a puphaki-ilai Niyan rukano so kilat, sa kaluk a go inam, go Iputhoron Niyan a pho-on ko ka­ wang so ig a oran na phagoyagun Niyan sa sabap Rukaniyan so Lopa ko oriyan o kiyapatai niyan: Mata­ an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga tanda ko pagtao a punggudaguda-an niran."},{"id":25,"translation":"25. Go pud ko manga tanda Iyan, a kapakatitindug o Langit a go so Lopa sa sabap sa Sogowan Niyan: Oriyan niyan na amai ko tawagun kano Niyan, sa isa a pananawag, pho-on ko Lopa, na sa maoto na sukano na mamakagumao kano (pho-on ko manga kobor iyo)."},{"id":26,"translation":"26. Na ruk Iyan so shisi-i ko manga Langit go so Lopa: Tanan non Makaphapasiyonot."},{"id":27,"translation":"27. Go Sukaniyan so puphana­ gipo-on (Mangadun) ko manga Ka­ adun; oriyan niyan na khasoi Niyan (Madun ko Akhirat); na giyoto na tanto a malbod si-i Rukaniyan. Go ruk Iyan so butad a maporo si-i ko manga Langit a go so Lopa: Go Sukaniyan so Mabagur, a Maon­ gangun."},{"id":28,"translation":"28. Mimba-al rukano sa ibarat a pho-on ko manga ginawa niyo: Ba adun a ruk iyo a pud ko miyakha­ pa-ar o manga tangan niyo a khipa­katotompok ko pagupur Ami rukano? Na sukano na mulagilagi­ don, na ipukhaluk iyo siran lagid o kipukhalukun niyo ko manga gina­wa niyo? Lagid aya a gi-i Ami ka­ shumpada magosai ko manga tanda ko pagtao a Phunggudaguda-an nir­an."},{"id":29,"translation":"29. Kuna, ka aya inonotan o siran a minggogolaola sa ribat na so manga kabaya iran a kuna a ba Kata-o. Na antawa-a i makatoro ko tao a diyadag o Allah! Go da-a bagiyan niran a phamakatabang."},{"id":30,"translation":"30. Na Pakambatangangka so Hadap Ka ko Agama: A Shasalim­ botawangka; okit a Kiyapangadun o Allah: A so Inadun Niyan so manga Manosiya si-i Rukaniyan. Da-a kasambi ko Kiyapangadun o Allah: Giyoto man i okit a ontol, na ogaid na so kadakulan ko manga Manosiya na di iran katawan."},{"id":31,"translation":"31. Sasangor kano si-i Rukaniyan, go onoti niyo Sukaniyan, go pamayandugun niyo so Sambayang, go o ba kano mabaloi a pud ko manga Pananakoto;-"},{"id":32,"translation":"32. A siran so pimba-a ba-ad iran so okit iran, go miyabaloi siran a mithitinduga;- oman i isa ka sa­ gorompong na so shisi-i kiran (a kupit) na pukhababaya-an niran!"},{"id":33,"translation":"33. Na igira a miyasogat so manga Manosiya a morala, na man­guni siran ko Kadnan niran, a mba­balingan siran non: Oriyan niyan na igira a piyakata-am lyan siran sa pho-on Rukaniyan a Limo, na sa maoto na so isa ka sagorompong kiran na so Kadnan niran na Pu­ phakisakotowan niran,-"},{"id":34,"translation":"34. Ka Phagongkirun niran so inibugai Ami kiran! Na sawiti niyo (so doniya); ka katokawan niyo bo."},{"id":35,"translation":"35. Ba adun a Initoron Ami kiran a katantowan, na sukaniyan i gi-i Tharo ko nganin a siran na lpushakoto iran Non?"},{"id":36,"translation":"36. Na igira a piyakata-am Ami so Manosiya sa Limo, na mababaya siran sa sabap rukaniyan: Na o masogat siran a marata sabap ko mini-ona a galubuk o manga lima iran, na sa maoto na siran na pu­khada-an siran sa panginam!"},{"id":37,"translation":"37. Ba iran nda mailai a Mata­an! A so Allah na puphakaoladun Niyan so Riskhi ko tao a kabaya lyan, go puphakasimpitun Niyan? Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga tanda ko pagtao a Khipaparatiyaya."},{"id":38,"translation":"38. Na bugan Ka ko tonganai so kabunar iyan, go so Miskin, go so Gi-i Mulayalayag a maka khakadiat a miya kawang sa Lalan. Giyoto man i lubi a mapiya a bagiyan o siran a kabaya iran so balas o Allah; na siran man na siran i phamakada­ag."},{"id":39,"translation":"39. Na sa dun sa ipamumugai niyo a pho-on sa kapaka-isug ka an makaisug ko manga tamok o manga Manosiya, na di phakaisug si-i ko Allah: Na sa dun sa ipamumugai niyo a pho-on sa Pangalinggagao a kabaya iyo ko balas o Allah, na siran man na siran i gi-i thakutakup."},{"id":40,"translation":"40. So Allah so Miyadun ruka­ no: Oriyan niyan na riniskhiyan kano Niyan; oriyan niyan na pha­ tain kano Niyan; oriyan niyan na pagoyagun kano Niyan (ko Alon­gan a Qiyamah). Ba adun a pud ko lpuphamanakoto niyo a makapung­ golaola ro-o sa maito bo? Soti Su­ kaniyan! Go Maporo a ka-a awat lyan ko lpuphanakoto iran!"},{"id":41,"translation":"41. Miyapayag so kabinasa ko kalopa-an a go so kalodan sa sabap ko pinggalubuk o manga lima o manga Manosiya (a kandarowaka), ka phakita-aman Niyan kiran so (karata o) saba-ad ko pinggolaola iran: Ka-an siran makambalingan (ko ontol)."},{"id":42,"translation":"42. Tharowangka: A ndalakao kano ko Lopa na pagilailaya niyo o antona-a i miyambutad o kiya-akir­ an ko siran a miyaona: Miyabaloi so kadakulan kiran a manga Pana­nakoto."},{"id":43,"translation":"43. Na antapun Ka so Hadap Ka ko Agama ontol, ko dapun so kapakatalingoma o gawi-i a da-a makarunon pho-on ko Allah: Sa Alongan noto na makasushunggaya siran."},{"id":44,"translation":"44. Sa tao a Mongkir na phaka­ tana-on so Kiyaongkir iyan: Na sa tao a nggalubuk sa mapiya na ba­ giyan o manga ginawa iran a pu­khatibaba iran a dukhai:"},{"id":45,"translation":"45. Ka mbalasan Niyan so Miyamaratiyaya go pinggalubuk iran so manga pipiya, ko kakawa­ sa-an Niyan. Mata-an! A Sukaniyan na di Niyan khababaya-an so Miya­mangongkir."},{"id":46,"translation":"46. Na pud ko manga tanda lyan, a kapumbotawani Niyan ko manga ndo, a puphamalata (ko oran), go angkano Niyan mapaka­ ta-am ko Limo lyan, go an pupha­ makabuthas so manga Kapal sabap ko sogo a Niyan, go angkano gi-i makambabanog ko kakawasa-an Niyan: Go angkano Makapanana­lamat."},{"id":47,"translation":"47. Na Sabunsabunar a So­ miyogo Kami ko miya-ona an Ka, sa manga Sogo si-i ko pagtao iran; na miyakatalingoma siran kir­an a rakhus o manga karina a manga rarayag: Na siniksa Ami so Mimbabaradosa; na miyabaloi a kabunar Rukami so katabangi ko Miyamaratiyaya."},{"id":48,"translation":"48. So Allah so puphakasambur ko manga ndo, na pukhibayog iyan so gabon: Na pukhayatun niyan ko kawang sa sadun sa kabaya lyan, go pum balowin Niyan sukaniyan a pishagintas; na Pukhailaingka so oran a pulutos pho-on ko pagulutu­ lutan niyan: Na igira ini sogat lyan noto ko tao a kabaya lyan ko man­ga Oripun Niyan, na sa maoto na siran na pukhababaya siran!-"},{"id":49,"translation":"49. Na Mata-an a miyabaloi siran ko da kirannompun Kitoronun ko ona-an niyan a titho a khi­ ka-a da-an sa panginam!"},{"id":50,"translation":"50. Na Ilayangka so rarad o Limo o Allah!- o andamanaya i kaphagoyaga Niyan ko Lopa ko oriyan o kiyapatai niyan: Mata-an! A giyoto man i titho a phangoyag ko Miyamatai: Go Sukaniyan si-i ko langowan taman na Gaos lyan."},{"id":51,"translation":"51. Na Ibut o Sogo Kami sa ndo na go iran mailai (so pangoma-an) a maka binaning,- na itataros iran ndun ko oriyan niyan a Kao-ongkir iran!"},{"id":52,"translation":"52. Na Mata-an! A Suka na Dingka Maphakinug ko miyamatai, go Dingka Maphakinug ko manga bungul so Panolon, igira a tominin­gur siran, a khitatalikhod."},{"id":53,"translation":"53. Go da Ruka i Bangka man­ggonanao so manga bota sa kapo­ kas iran ko kadadadag iran: Da-a maphakanug Ka a rowar ko tao a Mapaparatiyaya ko manga Ayat Ami, na siran na Mbabayorantang siran."},{"id":54,"translation":"54. So Allah so Miyadun rukano pho-on ko malumuk, oriyan niyan na biyaloi Niyan a pho-on ko ori­ yan o malumuk a mabagur, oriyan niyan na biyaloi Niyan a pho-on ko oriyan o mabagur a malumuk, go kalokus. Phagadunun Niyan so ka­ baya lyan, na Sukaniyan so Mata-o, a Gaos."},{"id":55,"translation":"55. Na si-i ko gawi-i a kapaka­ tindug o Bangkit, na pushapa so manga baradosa sa da-a minitarug iran (ko Doniya) a salakao ko isa ka oras: Lagid oto man a kiyabaloi ran a gi-i mbaba-as sa kabokhag!"},{"id":56,"translation":"56. Na Tharo-on o siran a piya­mugan ko Kata-o, a go Paratiyaya: A Sabunsa bunar a miyakatarug kano si-i ko Kitab o Allah, sa taman ko gawi-i a kapangoyag, na giyai so gawi-i a kapangoyag: Na ogaid na sukano na aya butad iyo na di niyo katawan!"},{"id":57,"translation":"57. Na sa Alongan noto na di phakanggai a gona ko siran a Mindadarowaka so dalina iran, go di siran pakaphangunin sa rila."},{"id":58,"translation":"58. Na Sabunsabunar a piyayag Ami ko manga Manosiya, sangkai a Qur-an so oman i ibarat: Na lbut o Katalingomaingka siran sa tanda, na Mata-an a Putharo-on ndun o siran a da Pamaratiyaya: Da ko sukano inonta na manga ribat."},{"id":59,"translation":"59. Lagid oto man a kapuphar­kata o Allah ko manga poso o siran a di iran katawan."},{"id":60,"translation":"60. Na Phantangka: Mata-an! a so diyandi o Allah na bunar: Go o ba Ka mathitilakhap o siran a di khitotomangkud."}]},{"id":31,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Alif Lam Mim. So Allah i Mata-o ko paka-a antapan Niyan ro-o."},{"id":2,"translation":"2. Giyaya na manga Ayat ko Kitab a katatagowan sa Ongangun,-"},{"id":3,"translation":"3. A Torowan go Limo ko Mi­ phipiyapiya,-"},{"id":4,"translation":"4. A so ipuphamayandug iran so Sambayang, go puthonain niran so Zakat, go siran na so Akhirat na siran na tatangkudun niran."},{"id":5,"translation":"5. Siran man i thatakna ko Torowan a pho-on ko Kad nan nir­an; go siran man na siran i Phama­ kada-ag."},{"id":6,"translation":"6. Na adun a pud ko manga Manosiya, a tao a puphamasa sa katumbangan a Tothol, ka-an ma­ kadadag ko lalan o Allah, a kuna a ba Kata-o, go phagumba-alan niyan a kasandagan: Siran man na adun a bagiyan niran a siksa a phakahina."},{"id":7,"translation":"7. Na igira a puphangadi-a non so manga Ayat Ami, na tomali­khod, a Mananakabor, lagid o ba niyan noto da manug, lagid o ba kiyatagowan so mbala a tangila ni­ yan sa kabungul: Na Puphanotho­ langka on so siksa a malipuds."},{"id":8,"translation":"8. Mata-an! a so Miyamara­ tiyaya go pinggalubuk iran so man­ga pipiya, na adun a bagiyan niran a manga Sorga a pakalma,-"},{"id":9,"translation":"9. Makakakal siran non. Diyan­ di o Allah a bunar: Na Sukaniyan so Mabagur, a Mao-ngangun."},{"id":10,"translation":"10. Inadun Niyan so manga Langit a da-a manga polaos a khai­ lai niyo sukaniyan; go piyakabuku­ nan Niyan so Lopa sa manga Palao, ka angkano niyan di pukhakaog; go iniparak lyan non so oman i bara­ niyawa. Na piyakatoron Ami pho­on ko kawang so ig a oran, na piyakatho Ami ron so oman i pisho­son a mapiya."},{"id":11,"translation":"11. Giyaya a Inadun o Allah: Na paki-ilai niyo Rakun o antona-a i Miya-adun o siran a salakao Ruka­ niyan: kuna, ka so manga darowaka na matatago ko kadadag, a ma­payag."},{"id":12,"translation":"12. Na Sabunsabunar a ini bugai Ami ko Luqman so Ongangun (na Pitharo-on a): Panalamat Ka ko Allah. Na sa tao a Manalamat, na Makaphanalamat sa ruk bo o gina­wa niyan: Na sa tao a Mongkir, na Mata-an! A so Allah na Angkos, a Puphodin."},{"id":13,"translation":"13. Na gowani na Pitharo o Luqman ko Wata lyan, a Sukani­ yan na Puphanguthoma-an Niyan: Hai lkaritan Ko!Dingka Shakoton so Allah: Mata-an! A so Kapanako­ to na titho a kandarowaka, a lubi a mala."},{"id":14,"translation":"14. Na piyanginsana Mi ko Manosiya so mbala a lokus iyan: Kiya-awidan sukaniyan o Ina lyan ko kalumuk, a maliliyawao ko isa a kalumuk: Go miyakagunuk somoso ko solud a dowa ragon: Panalamat Ka Rakun a go so mbala a lokus Ka: Si-i Rakun so khabolosan."},{"id":15,"translation":"15. Na o ba Ka iran mba-a sa sa Kisakoton Ka Rakun ko da-a ruk Kaon a Kata-o, na Dingka siran Pagonoti; go pakipagupuda Ka kir­ an si-i ko doniya sa adat a mapiya; na kudug Ka ko lalan a tao a mimbalingan si-i Rakun: Oriyan ni­yan na si-i Rakun so khandodan niyo, na Phanotholun Ko rukano so Pinggolaola niyo."},{"id":16,"translation":"16. (Pitharo o Luqman:) Hai lkaritan Ko! Mata-an naya! A o adun a Ma-adun (a Amal) a tim­ bang o od a Hardal, na matago si-i ko lakongan, odi na si-i ko manga Langit, odi na si-i ko Lopa, na ithalingoma Sukaniyan o Allah: Mata-an! A so Allah na Lambas Kata-o, a Kaip."},{"id":17,"translation":"17. Hai lkaritan Ko! Pamayan­ dugun Ka so Sambayang, go Sogo­ on Ka so mapiya, go saparun Ka so marata: Go Phantangka ko apiya antona-a i minisogat Ruka; Mata­ an! A giyoto man na pud ko mailot a manga Sogowan."},{"id":18,"translation":"18. Go Dingka thangkiri-in so biyas Ka ko manga Manosiya (sa kapanakabor), go di Ka pulalakao ko Lopa a Mangangandag; Mata­ an! A so Allah na di Niyan khabaya-an so oman i takabor, a Ma­ salibantog;"},{"id":19,"translation":"19. Go Shokodingka so Kapula­ lakaongka, go Pakainayangka so Sowarangka; Mata-an! A aya piya­ kagowagowad ko manga sowara na Sabunar a so sowara Kimar."},{"id":20,"translation":"20. Ba niyo da mailai a Mata-an! A so Allah na Piyakaphasiyonot Iyan rukano so nganin a shisi-i ko manga Langit a go so shisi-i ko Lopa, go siyamporna lyan rukano so manga Limo lyan sa mapayag, go masolun? Na adun a pud ko manga Manosiya a gi-i makiphapa­ wala makapantag ko Allah, a kuna a ba Kata-o, go di Torowan, go di Kitab a miyakabugai sa sindao!"},{"id":21,"translation":"21. Na igira a Pitharo kiran: Akuduga niyo so Initoron o Allah, na Tharo-on niran: A kuna, ka aya khudugun nami na so miyato-on nami ron so manga lokus ami. Ati apiya aya butad o Shaitan na putha­ wagun niyan siran ko siksa a Push­okhaya o (na ayairan ndun phagonotan)?"},{"id":22,"translation":"22. Na sa tao a lmbayorantang iyan a ginawa niyan ko Allah, a sukaniyan na phipiyapiya, na Sabu­ nar a kiyakaputan niyan so kaputa a mabagur: Na si-i ko Allah so khaakiran ko manga olaola."},{"id":23,"translation":"23. Na sa tao a Mongkir, na o ba Ka mapakam boko o Kiyaongkir iyan: Si-i Rukami so khandodan niran, na Phanotholun Ami kiran so pinggolaola iran: Mata-an! A so Allah na katawan Niyan so shisi-i ko manga rarub."},{"id":24,"translation":"24. Phakasawitun Ami siran (ko doniya) sa maito: Oriyan niyan na pakapagubongun Ami siran ko sik­sa a sangat."},{"id":25,"translation":"25. Na lbut ka o isha-an Ka kiran, o antawa-a i Miyadun ko manga Langit a go so Lopa? Na Mata-an a Putharo-on niran ndun: A so Allah. Tharowangka: A so Podi na ruk o Allah! Kuna, ka so kadakulan kiran na di iran katawan."},{"id":26,"translation":"26. Ruk o Allah so nganin a shisi-i ko manga Langit, go so Lopa: Mata-an! A so Allah na Su­ kaniyan i Angkos, a Puphodin."},{"id":27,"translation":"27. Na apiya pun Mata-an! A so matatago ko Lopa a kayo na manga Pansom, go so Kalodan (na dawat), na omanan Niyan noto sa pito a manga Kalodan, na di thaman so manga Katharo o Allah: Mata-an! A so Allah na Mabagur, a Maon­gangun."},{"id":28,"translation":"28. Da ko Kiya-aduna rukano, go da ko kapagoyaga rukano, inon­ ta na lagid o ginawa a isa: Mata-an! A so Allah na Puphakanug, a Pu­phakailai."},{"id":29,"translation":"29. Bangka da mailai a Mata-an! A so Allah na puphakasoludun Ni­ yan so gagawi-i ko daondao, go puphakasoludun Niyan so daondao ko gagawi-i; go piyakaphasiyonot Iyan so Alongan, a go so Olan, oman i isa na pukhudug (ko lalan niya) taman ko taalik a pupunto­on; na Mata-an! A so Allah na so gi-i myo nggolaola-an na Kaip Iyan?"},{"id":30,"translation":"30. Giyoto man na sabap sa Mata-an! A so Allah na Sukaniyan so Bunar; na Mata-an! A so Pupha­ nongganowin niran a salakao Ru­kaniyan na ribat; na Mata-an! A so Allah, na Sukaniyan so Maporo, a Mala."},{"id":31,"translation":"31. Bangka da mailai a Mata-an! A so manga Kapal na puphamangtas ko Kalodan sabap ko Limo o Al­lah?- Ka puphaki-ilai Niyan rukano so manga tanda Iyan? Mata-an! A dun a matatago ro-o man a titho a manga tanda ko oman i Mapan­tang, a Mananalamat."},{"id":32,"translation":"32. Na igira a kiyakoloban siran sa bagul a lagid o manga Palao, na Manguni siran ko Allah, a totola­ bosun niran Rukaniyan so Panguni. Na kagiya a sabutun Niyan siran, a iraot siran ko kalopa-an, na so saba-ad kiran na Miyaginontolan. Na da-a shangka ko manga tanda Ami a rowar ko omani makadorat, a Miyongkir!"},{"id":33,"translation":"33. Hai manga Manosiya! Onoti niyo so Kadnan niyo, go kalukun niyo so gawi-i a da-a khiyogop o Mimbawata ko Wata iyan, go da ko Inimbawata i ba niyan kaogopi so Mimbawata on, sa maito bo. Mata­-an! A so diyandi o Allah na Bunar: Na o ba kano malimpang o kaoya­ goyag ko doniya, go o ba kano malimpang sa sabap ko (katigur o) Allah o Puphulilimpang."},{"id":34,"translation":"34. Mata-an! A so Allah na shisi­ i Rukaniyan so katawi ko Bangkit; go so kapuphakatorona Niyan ko oran; go katawan Niyan so nganin a shisi-i ko manga Tiyan. Na di kata­ wan o Baraniyawa o antona-a i mapunggalubuk iyan mapita: go di katatawan o Baraniyawa o andai Lopa a phatayan niyan. Mata-an! A so Allah na Mata-o, a Kaip."}]},{"id":32,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Alif Lam Mim. So Allah i Mata-o ko paka-a antapan Niyan ro-o."},{"id":2,"translation":"2. Na Initoron so Kitab a da a sangka a madalumon,- a pho-on ko Kadnan o manga Ka-adun."},{"id":3,"translation":"3. Ino a di iran Tharo-on: A Pimba-as aya o Muhammad? Kuna, ka Sukaniyan so Bunar a pho-on ko Kadnan Ka, ka-an Ka Mapakaiktiyar so pagtao a da-a miyakatalin­goma kiran a Miyamakaiktiyar a miyaona-an Ka ka-an siran maka­kudug ko ontol."},{"id":4,"translation":"4. So Allah so Miyadun ko manga Langit, a go so Lopa, go so nganin a pagulutan a dowa nan, si-i ko num a Alongan; oriyan Niyan na Lominiyawaw ko Aras sa samporna a kaliyawaw ko domadaiton: Da-a bagiyan niyo a salakao Rukaniyan, a Panarigan, go da-a Phangongogo­pan: Ino kano di Phananadum?"},{"id":5,"translation":"5. Tomatakdir ko Sogowan a pho-on ko Langit a phagowitun ko Lopa: Oriyan niyan na phamanik si-i Rukaniyan, si-i ko Alongan, a miyabaloi so diyangka iyan a sang­gibo ragon ko itongan niyo (giyoto so Alongan a Qiyamah)."},{"id":6,"translation":"6. Giyoto man so Mata-o ko Gaib, a go so Mapayag, a Mabagur, a Makalimoon;"},{"id":7,"translation":"7. So miphiyapiya ko langowan taman a Inadun Niyan: Go piyaka­ po-on Niyan a Kiya-aduna Niyan ko Manosiya ko lipao,"},{"id":8,"translation":"8. Oriyan niyan na biyaloi Niyan so Moriyatao niyan a pho-on sa Rasa a pho-on sa ig a malowig:"},{"id":9,"translation":"9. Oriyan niyan na inimasad Iyan thaong sukaniyan, go inima­sok Iyan non so pud ko Niyawa a Inadun Niyan. Na tiyagowan kano Niyan sa kanug, go manga kailai, go manga poso; miyakaitoito a ka­ puphanalamat iyo!"},{"id":10,"translation":"10. Na Pitharo iran: Ino amai ka shanao kami ko Lopa, ba Mata-an! A sukami na khatago kami dun ko Ka-adun a bago? Kuna, ka siran na so kitho-ona an ko Kadnan niran na o Ongkirun niran!"},{"id":11,"translation":"11. Tharowangka: A thanga­nungkano o Malakalmaot, a so piyakakibir rukano, oriyan niyan na si-i kano ko Kadnan niyo Pha­makandoda."},{"id":12,"translation":"12. Na o Mailaingka amai ka so manga baradosa a misosondong iran a manga Olo iran sa Hadapan o Kadnan niran, (Matharo iran:) Kadnan nami! miyakailai kami, go miyakanug kami: Na pakakasoya Kamingka (sa doniya): Kanggalu­buk kami sa mapiya: Mata-an! A sukami na Mithomangkud kami."},{"id":13,"translation":"13. Na o kabaya Ami, na khi­bugai Ami dun ko oman i ginawa so Torowan rukaniyan: Na ogaid na miyatanto so Katharo a pho-on Rakun: Mata-an a ipunopuno a Kun ndun ko Naraka Jahannam so saba-ad ko manga Jinn, go so manga Manosiya langon."},{"id":14,"translation":"14. Na ta-ami niyo sa sabap ko kiyapakalipati niyo ko kapakambabaratumowa sa Alongan niyo wai, Mata-an! A Sukami na piyakalipa­tan Ami sukano na taami niyo so siksa a kakal sabap ko pinggolaola niyo!"},{"id":15,"translation":"15. Aya dun a Mapaparatiyaya ko manga Ayat Ami, na so siran a igira a miya-aloi kiran Sukaniyan, na Somondong siran, a Khisoso­dod, go ithasbik iran so Podi ko Kadnan niran, a siran na di siran Phumaratabat."},{"id":16,"translation":"16. Pukhakalukat so manga kilid iran ko manga igaan, Puphaman­guni siran ko Kadnan niran, sa kaluk, a go Arap: Go so saba-ad ko inibugai Ami kiran na ipupha­mumugai ran."},{"id":17,"translation":"17. Na di katawan o ginawa so piyaguma a bagiyan niran-a kapipiya ginawa, a balas, sabap ko ping­golaola iran (a manga pipiya)."},{"id":18,"translation":"18. Ino so tao a aya butad iyan na Mapaparatiyaya ba lagid o tao a aya butad iyan na songklid? kuna a ba siran magishan."},{"id":19,"translation":"19. Aya puman a so Miyamar­atiyaya go pinggalubuk iran so manga pipiya, na bagiyan niran so Sorga a Jannatol Ma'wah, a tiniba­ba a darpa sabap ko pinggolaola iran (a manga pipiya)."},{"id":20,"translation":"20. Na so puman so miyama­ nongklid, na darpa iran so Naraka: Oman niran khadiyatun a kapaka­awa iran non, na pakakasowin siran non, go Tharo-on kiran: Taami niyo so siksa ko Naraka, a so suka­no na gi-i niyo to pakambokhagun."},{"id":21,"translation":"21. Na Mata-an a puphakata­ amun Ami siran ndun ko siksa a korang (si-i sa doniya) ko da pun so siksa a mala (ko Akhirat), ka-an siran makambalingan (ko ontol)."},{"id":22,"translation":"22. Na ba adun a lubi a daro­waka a di so tao a miya-aloi so manga Ayat o Kadnan niyan, ori­ yan niyan na tiyalikhodan niyan? Mata-an! A Sukami i shiksa ko manga rarata i ongar."},{"id":23,"translation":"23. Na Sabunsabunar a ini bugai Ami ko Musa so Kitab: Na o ba Ka matago ko a nganangan ko kitho­ona an Ka Rukaniyan: Go inisung­gai Ami oto a Torowan ko manga Moriyatao o Israil."},{"id":24,"translation":"24. Go biyaloi Ami so saba-ad kiran a manga Nakoda, a pukhipa­mando iran so Sogowan Ami, ko masa a Kiya phantang iran; go miya­baloi siran ko manga Ayat Ami a Khitatangkud."},{"id":25,"translation":"25. Mata-an! A so Kadnan Ka na Sukaniyan i Khokom ko lut iran ko Alongan a Qiyamah, si-i ko siran a di siran non phagayonayon."},{"id":26,"translation":"26. Ba kiran nda makanggona­nao so kadakul a bininasa Mi ko miya-ona an niran, a miyagapidapid a manga pagtao, a puphakalalakao siran ko manga darpa iran? Mata­ an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga tanda: Ba siran ndi Phamamakinug?"},{"id":27,"translation":"27. Ba iran nda mailai a Mata­ an! A Sukami na ipuphamakaig Ami so ig ko Lopa a kabagabagas, na puphakagumawan Nami sa sa­bap rukaniyan sa pur a puphakaka­non so manga Ayam iran, go so manga ginawa iran? ba siran ndi Phangilailai?"},{"id":28,"translation":"28. Na gi-i ran Tharo-on: Anda i masa angkai a kapakada-ag, o su­kano i manga bunar?"},{"id":29,"translation":"29. Tharowangka: A si-i ko Alongan a kapakada-ag, (a giyoto so Alongan a Qiyamah), na di pha­kanggai a gona ko siran a Miya­mangongkir so Paratiyaya iran! Go di kiran Maputhata-alik."},{"id":30,"translation":"30. Na Talikhodingka siran, go nayao Ka: Mata-an! A siran na khinanayao (ko phakatalingoma a mapunggolaola)."}]},{"id":33,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Hai Nabil Lalayonangka so kaluk ko Allah, go Dingka Pagonoti so manga Kapir, go so manga Mon­apik: Mata-an! A so Allah na Tatap a Mata-o, a Maongangun."},{"id":2,"translation":"2. Go Onotingka so Iphagilaham Ruka a pho-on ko Kadnan Ka: Mata-an! A so Allah na tatap a so gi-i niyo nggolaolaan na Kaip lyan."},{"id":3,"translation":"3. Go Sarigingka so Allah, ka Makatatarotop so Allah a Somi­siyap."},{"id":4,"translation":"4. Da-a singgayan o Allah a Mama sa dowa a poso si-i ko sumba niyan: Go da Niyan baloya so man­ga Karoma niyo a so ipuphangingir­ing iyo siran (ko manga Ina iyo) a manga Ina iyo: Go da Niyan baloya so piyamangowa niyo a manga Wata iyo a manga Wata iyo. Giyoto man na Katharo iyo a si-i bo ko manga ngari iyo. Na so Allah i gi-i Tharo ko Bunar, go Sukaniyan i di-i Nggonanao ko lalan."},{"id":5,"translation":"5. Talo niyo kiran so manga ama iran: Giyoto i tanto a kaontol si-i ko Allah. Na o di niyo katawi so manga ama iran, na manga Pagari niyo (siran) si-i ko Agama, go man­ga ginawai niyo. Na da-a dosa niyo si-i ko miyaribat kano ron: Na ogaid na so pimbaba o manga poso iyo: Na tatap a so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":6,"translation":"6. So Nabi i Lubi a Patot (ko kasisiyapa) .ko Miyamaratiyaya a di so manga ginawa iran, go so manga Karoma Niyan na manga Ina iran. Na so thotonganaya na so saba-ad kiran i lubi a patot (ko kapango­ waris) si-i ko saba-ad, si-i ko Kitab o Allah a di so Miyamaratiyaya a go so manga Muhajir: Ogaid na so kanggolaola i niyo ko manga gina­wa i niyo sa mapiya: na miyabaloi oto si-i ko Kitab a Misosorat."},{"id":7,"translation":"7. Na gowani na tiyarima Ami pho-on ko manga Nabi so diyandi iran, go pho-on Ruka, go pho-on ko Nuh, go so Ibrahim, go so Musa, go so Isa a Wata o Maryam: Go ko­minowa Kami kiran sa diyandi a Mapunud:"},{"id":8,"translation":"8. Ka ipagisha Iyan ko miyama­noman so kiyatoman niran: Na pithiyagaran Niyan so manga Kapir sa siksa a malipudus."},{"id":9,"translation":"9. Hai so Miyamaratiyaya! Ta­dumi niyo so Limo rukano o Allah, gowani a makaoma rukano so man­ga tantara, na Siyogo-an Nami siran sa ndo, go manga tantara (a manga Malaikat) ada niyo to mailai: Na tatap a so Allah na so gi -i niyo nggolaola-an na Phagilain Niyan."},{"id":10,"translation":"10. Gowani na miyakaoma siran rukano pho-on ko kaporowan niyo, go pho-on ko kababa-an niyo, go gowani na miyagilagila so manga kailai, go iniraot so manga poso ko manga bakurung, go ipuphagar­angan niyo so Allah sa manga ara­ngan!"},{"id":11,"translation":"11. Ro-o miyatiyoba so Miya­maratiyaya: Go kiyayongkong siran sa kayongkong a sangat."},{"id":12,"translation":"12. Na gowani na gi-i Tharo-on O manga Monapik, go so kiyatago­ wan so manga poso iran sa guda­mun: Da-a indi diyandi rukutano o Allah, go so Sogo lyan a rowar sa limpangan!"},{"id":13,"translation":"13. Na gowani na Pitharo o isa ka sagorompong kiran: Hai tao sa Yathrib! Da-a khadarpa-an niyo na kasoi kano! Na puphagodas so sal­ ompok kiran ko Nabi, gi-i ran Tharo-on: A Mata-an! A so manga Walai yami na mamamayas, a kuna a ba oto mamamayas: Ka da-a ka­ diyat iran a rowar sa kapalagoi."},{"id":14,"translation":"14. Na o kiyasoludan siran pho­-on ko mbalabala-on, oriyan niyan na piyanguni kiran so Kapanakoto, Na imbugai ran ndun noto, na da-a khitarug iran ro-o a rowar sa maito!"},{"id":15,"translation":"15. Na Sabunsabunar a miyaba­loi siran a miyakiphasada siran ko Allah gowani sa di siran Phalagoi ko manga talikhodan; na tatap a so diyandi o Allah na khi-isha."},{"id":16,"translation":"16. Tharowangka: A di rukano Phaka-ompiya so kapalagoi, o pala­gowi niyo so Kapatai, o di na so Kabono; na sa maoto na da bo a phakisawitan rukano a rowar ko maito!"},{"id":17,"translation":"17. Tharowangka: A antawa-a i makarun rukano ko Allah amai ka paka-antapan kano Niyan sa mara­ta, o di na paka-antapan kano Ni­yan sa Limo? Na da-a khato-on niran a bagiyan niran a salakao ko Allah, a Panarigan, a go Tabanga."},{"id":18,"translation":"18. Sabunar a katawan o Allah so Puphamanumpowa rukano, go so gi-i Thataro ko manga Pagari ran: A songkano rukami, go da-a ishong iran ko Kambonowai a ro­war ko maito,"},{"id":19,"translation":"19. Puliligutan kano iran. Na igira a miyakaoma so kaluk na Mailaingka siran a Tutuntungangka iran, a pukhatingur a manga mata iran, lagid o mikokolob rukaniyan so Kapatai: Na igira a miyada so kaluk, na Panondiyarun kano iran a manga Katharo, a magarang, man­ga liligut ko mapiya. Siran man na da siran Paratiyaya; na inilang o Allah so manga amal iran: Na miya­ baloi oto si-i ko Allah a malbod."},{"id":20,"translation":"20. Arangan niran ko Mitham­potampong na da siran awa; na o Makatalingoma so Mithampotampong (sharoman), na Mapundin­gan-dingan niran a o ba bo Mata­-an! A siran na miyatago siran ko manga Badawi, na Pukhi-isha iran so manga Totholan rukano; na apiya miyatago siran rukano na da-a kapagato iran a rowar ko mai­to."},{"id":21,"translation":"21. Sabunsabunar a Miya-adun rukano si-i ko Rasulollah so ladiya­wan a mapiya, si-i ko tao a miyaba­loi a a-arapun niyan so (balas o) Allah, a go so Alongan a Maori, go Tiyaduman niyan so Allah sa madakul."},{"id":22,"translation":"22. Na kagiya a mailai o Miyamaratiyaya so Mithampotampong, na Pitharo iran: a giyaya so ini­diyandi rukutano o Allah, a go so Sogo lyan, na Tomiyoman so Allah a go so Sogo lyan. Na da-a mini­ pagoman Niyan kiran a rowar sa Paratiyaya, a go Kambayorantang."},{"id":23,"translation":"23. Adun a pud ko Miyamara­tiyaya a manga Mama a tiyoman niran so inibugai ran a diyandi ko Allah si-i Rukaniyan: Na so saba-ad kiran na minitoman niyan so Sa­maya iyan, go so saba-ad kiran na nomanayao: Na da siran Pagalin sa Samporna a kapagalin:"},{"id":24,"translation":"24. Ka Mbalasan o Allah so miyamanoman sabap ko Kiyato­man niran, go Shiksa-an Niyan so Miyamanangin o kabaya iyan, o di na Phakataobatun Niyan siran: Mata-an! a so Allah na Tatap a Manapi, a Makalimo-on."},{"id":25,"translation":"25. Na Piyakandod o Allah so Miyamangongkir a khi-ootugan siran: A da-a Miyaparoli ran a ma­piya; na Lininding o Allah so Miya­maratiyaya ko Kambonowai. Na Tatap a so Allah na Mabagur, a Phakapugus."},{"id":26,"translation":"26. Na piyakatupad Iyan so tomiyabang kiran a pud ko Tiyor­onan ko Kitab, pho-on ko manga iliyan niran, go tiyago Iyan ko man­ga poso iran so Kaluk. So saba-ad na Puphamono-on niyo, go Pupha­miyagun niyo so saba-ad."},{"id":27,"translation":"27. Na piyakipangowarisan Ni­yan rukano so Lopa iran, go so manga Bangon iran, go so manga Tamok iran, go so Lopa a da niyo to kapanada-i. Na Tatap a so Allah si-i ko langowan taman na Gaos lyan."},{"id":28,"translation":"28. Hai Nabi! Tharowangka ko manga Karomangka: A o Sukano na kabaya iyo so Kaoyagoyag ko doniya, go so Parahiyasan non, na songkano si-i! Ka ibugai Yakun Rukano so kabaya iyo, go Talakun Ko sukano sa Talak, a Maliwanag."},{"id":29,"translation":"29. Na o Sukano na Kabaya iyo so (ikasosowat o) Allah, go so Sogo lyan, go so Ingud a Maori, na Mata-an! A so Allah na Pithiyagar­an Niyan so Miphipiyapiya Rukano sa Balas, a Mala."},{"id":30,"translation":"30. Hai manga Karoma o Nabi! Sa dun sa Somogok Rukano sa pakasisingai, a mapayag, na thaku­punon so siksa sa dowa takup; na Miyabaloi oto si-i ko Allah a malbod."},{"id":31,"translation":"31. Na sa dun sa Mangongono­tan rukano ko Allah go so Sogo lyan, go Nggalubuk sa mapiya, na lmbugai Ami ron so balas rukani­yan sa takup: Go Thiyagaran Ami sukaniyan sa Pagupur, a Mapiya."},{"id":32,"translation":"32. Hai manga Karoma o Nabi! Kuna a ba kano lagid o Pithang­gisa-an ko manga Babai: o Pangongonotan kano, na di niyo phakaronoka so Katharo, ka main­am o katatagowan so poso iyan sa Gudamun, go Tharo kano sa Katharo a Ontol."},{"id":33,"translation":"33. Go kakadun kano ko manga Walai niyo, go di kano Phangangar­ig, sa Kapangangarig ko kadaa Mu­lung, a paganai; na tindugun niyo so Sambayang, go tonaya niyo so Za­kat; go Onoti niyo so Allah go so Sogo lyan. Aya dun a Kabaya o Allah na-a Niyan rukano Mailang so Marshik (Hai) tao ko Walai (o Nabi), go an kano Niyan Masoti sa Samporna a Kasoti."},{"id":34,"translation":"34. Go tanodi niyo so Puphan­gadi-an ko manga Walai niyo, a manga Ayat o Allah, go Ongangun: Mata-an! A so Allah na Tatap a Lambas i Kata-o, a Kaip."},{"id":35,"translation":"35. Mata-an! A so Mimbabayor­antang a manga Mama, go so Mim­babayorantang a manga Babai, go so Miyamaratiyaya a manga Mama go so Miyamaratiyaya a manga Ba­bai, go so Miyamangongonotan a manga Mama, go so Miyamangon­gonotan a manga Babai, go so Miyamangimbunar a manga Mama, go so Miyamangimbunar a manga Babai, go so manga Papantang a manga Mama, go so manga Papan­tang a manga Babai, go so Khipan­gangalimbaba-an a manga Mama, go so Khipangangalimbaba-an a manga Babai, go so gi-i Shaduka a manga Mama, go so gi-i Shasaduka a manga Babai, go so manga barapowasa a manga Mama, go so manga Bar­apowasa a manga Babai, go so Khisisiyapun niran so manga Ginawa iran a manga Mama, go so manga Masiyapun a manga Babai, go so Khipakatatadum ko Allah sa Madakul a manga Mama, go so Khipakatatadum amanga Babai, na Pithiyagaran siran o Allah sa Maap, go Balas a Mala."},{"id":36,"translation":"36. Na da mapatot ko Miyara­tiyaya a Mama, go da ko Miyaratiyaya a Babai, igira a adun a ini Sogo o Allah a go so Sogo lyan, a Sogowan, o ba adun a mabaloi a bagiyan niran a Kambayabaya ko okit iran: Na sa dun sa Sorangun niyan so Allah go so Sogo lyan, na Sabunar a Miyadadag sa kadadag a mapayag."},{"id":37,"translation":"37. Na Gowani na Gi-ingka Tharo-on ko ini Kalimo o Allah Sukaniyan, go ini Kapudi-i Ka Su­kaniyan: A Thatapi-in Ka si Karo­mangka, go Kalukun Ka so Allah; a Pagu-uma-an Ka si-i ko Ginawang­ ka so nganin a so Allah na Phaya­gun Niyan noto: Go Ipukhaluk Ka so manga Manosiya, a so Allah i Patot a lkhaluk Ka Sukaniyan. Na kagiya a Minggolalan non i Shaid so Hadiyat, na Piyakipangaroma Mi Ruka Sukaniyan: Ka-an nda a khabaloi ko Miyamaratiyaya a dosa si-i ko manga Karoma o Piyaman­gowairan a manga Wata iran, igira a Mininggolalan niran kiran so Ha­diyat. Na Tatap a so Sogowan o Allah na Mapunggolaola."},{"id":38,"translation":"38. Da-a Miya-adun ko Nabi a dosa si-i ko Piyakai Ron o Allah. Okit o Allah si-i ko siran a Miyan­ga-i ipos gowani. Na Miyabaloi so Sogowan o Allah a takus, a Madi­diyangka."},{"id":39,"translation":"39. Siran na Ipushampai ran so manga Sogowan o Allah, go lpu­khaluk iran Sukaniyan, go da-a lkhaluk iran a isa bo inonta so Allah. Na Makatatarotop so Allah a Pagi-itong."},{"id":40,"translation":"40. Da mabaloi so Muhammad a Ama o isa ko manga Mama rukano, na ogaid na Sogo o Allah, go Mori ko manga Nabi: Na Tatap a so Allah si-i ko langowan taman na Katawan Niyan."},{"id":41,"translation":"41. Hai so Miyamaratiyaya! Ta­dumi niyo so Allah sa Taduma madakul;"},{"id":42,"translation":"42. Go Phoroporo-on niyo Su­kaniyan ko kapita-pita go so kaga­bi-gabi."},{"id":43,"translation":"43. Sukaniyan so Puphangalimo rukano, go so manga Malaikat lyan (na ipukhalimo kano iran), ka pha­kaawaan kano Niyan pho-on ko manga Lilibotung a makasong kano ko Maliwanag: Na Tatap a Makalimo-on ko Miyamaratiyaya."},{"id":44,"translation":"44. Aya Kormat kiran ko Alon­gan a Kimbaratumowa-an niran ko Allah na Salaam! Go Pithiyagaran Niyan siran sa Balas, a Mapiya."},{"id":45,"translation":"45. Hai Nabi! Mata-an! A Suka­mi na Siyogo Ami Suka a Saksi, go Puphamanothol sa Mapiya, go Puphamaka-iktiyar,"},{"id":46,"translation":"46. Go Puphanolon ko (Onot ko) Allah sabap sa ldin Niyan, go Palita-an a Masindao."},{"id":47,"translation":"47. Na Puphamanotholangka ko Miyamaratiyaya: A Mata-an! A adun a Bagiyan niran a pho-on ko Allah a Kakaya-an, a lubi a mala."},{"id":48,"translation":"48. Na Dingka Pagonoti so Miyamangongkir , go so manga Monapik, go Talikhodingka so Ka­ phuringasa a iran (Ruka), go Sarigingka so Allah; Ka Makatatarotop so Allah a Sasarigan."},{"id":49,"translation":"49. Hai so Miyamaratiyaya! Igira a Miyamangaroma kano ko Miyamaratiyaya a manga Babai, oriyan niyan na ini showai niyo siran ko da niyo kiran pun Kipur­orada-an, na da-a bagiyan niyo kir­an a idda a maphagitong iyo sukaniyan: Na bugi niyo siran sa ipakapiya a ginawa iran; go bulaga niyo siran sa Kambulag, a maliwa­nag."},{"id":50,"translation":"50. Hai Nabi! Mata-an! A Suka­mi na Hiyalal Ami Ruka so manga Karomangka, a so mini Bugaingka so manga Butang kiran; go so Miya­ khapa-ar o tangan Ka a pud ko Piyakitaban Ruka o Allah (ko Kiyathidawa); go so manga Wata a Babai o Pagari i Ama Ka, go so manga Wata a Babai o Babai i Ama Ka, go so manga Wata a Babai o Laki i Ina a Ka, go so manga Wata a Babai o Pagari i Ina a Ka, a siran so Miyamanogalin sa Ingud a pud Ka; go so Babai a Mapaparatiyaya o Thawakimun niyan a ginawa niyan ko Nabi, o kabaya o Nabi a Kapangaroma a Niyan non;-si-i Ruka bo Miya­ pharo, liyo ron so Miyamaratiyaya; Sabunar a Katawan Ami so ini Pa­liyogat Ami kiran makapantag ko manga Karoma iran, go so Miya­khapa-ar o manga tangan niran-ka an da-a kha-adun Ruka a masimpit. Na Tatap a so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":51,"translation":"51. Maphaka-oringka so tao a kabaya-a Ka kiran, go Khikakup Ka so tao a Kabaya-a Ka: Na sa tao a Khabaya-an Ka a pud ko tao a Tiyawarang Ka na da-a Dosangka (on). Giyoto man i marani a kapha­kapiya a ginawa iran, go di ran Kapakapumboko, go Kasosowat iran ko iniBugaingka kiran sa ta­nan siran: Na so Allah na Katawan Niyan so shisi-i ko manga poso iyo: Na Tatap a so Allah na Mata-o, a Matigur."},{"id":52,"translation":"52. Di Ruka Halal so manga Babai ko oriyan naya, go di (Ruka Halal) so Kasambi-ingka kiran sa pud a manga Karoma, apiya i Kiya­ sowata Ruka o Kataid iran, inonta so Miyakhapa-ar o tangan Ka: Na Tatap a so Allah si-i ko langowan o Shai na Totonggowan Niyan."},{"id":53,"translation":"53. Hai so Miyamaratiyaya! Di­ kano sholud ko manga Walai o Nabi,-inonta o kaidini kano,- si-i ko Pangunungkun, sa di niyo na­nayawa i Kaloto iyan: Na ogaid na igira a tiyalowan kano, na solud kano; na igira a Miyakakan kano, na mbulabulag kano, na di kano Puphamanumbatumbang sa maka­ pantag sa Tothol. Mata-an! A giyo­to man na khabaloi a Phakaringasa ko Nabi: Na lpukhaya kano Niyan, na so Allah na di Niyan lkhaya so Bunar. Na igira adun a lpagisha iyo kiran a Hadiyat, na Isha-an niyo kiran ko liyo o runding: Giyoto man i tanto a Phakasoti ko manga poso iyo, a go so manga poso iran. Na da rukano mapatot o ba niyo Ringasa-a so Rasulollah, go o ba niyo Pangaroma-a so manga Karo­ma Niyan ko oriyan niyan sa dayon sa dayon. Mata-an! A giyoto man na miyabaloi si-i ko Allah a mala (a dosa)."},{"id":54,"translation":"54. O adun a payagun niyo a Shai o di na Paguma-an niyo suka­niyan, na Mata-an! A so Allah na Tatap a si-i ko langowan taman na Katawan Niyan."},{"id":55,"translation":"55. Da-a dosa iran si-i ko manga Ama iran, go da ko manga Wata iran a manga Mama, go da ko manga laki ran, go da ko manga Wata a manga Mama o manga laki ran, go da ko manga Wata a manga Mama o manga Pagari ran, go da ko manga Babai kiran, go da ko Miyakhapa-ar o manga tangan nir­an (i dosa). Na kalukun niran so Allah; Mata-an! A so Allah na Ta­tap a Saksi ko langowan taman."},{"id":56,"translation":"56. Mata-an! A so Allah a go so manga Malaikat Iyan na lpu­phangalimo iran so Nabi: Hai so Miyamaratiyaya! Pangunin niyo sa Limo Sukaniyan, go Pangunin niyo sa Kalilintad a Samporna a Kalilin­tad."},{"id":57,"translation":"57. Mata-an! A siran a gi-i Shiyanta ko Allah a go so Sogo Iyan, na Pimorka-an siran o Allah si-i sa doniya go sa Akhirat, go Pithiyagaran Niyan siran sa siksa a Phakahina."},{"id":58,"translation":"58. Na siran a gi-i ran i shiyanta ko Miyamaratiyaya a manga Mama go so Miyamaratiyaya a manga Ba­bai so da iran manggalubuk, na Sabunar a miyaka-awid siran sa tumpo, go dosa a mapayag."},{"id":59,"translation":"59. Hai Nabil Tharowangka ko manga Karomangka go so manga Wata a Ka a manga Babai, go so manga Babai ko Miyamaratiyaya, a sapungun iran ko mga olowiran go si-i ko manga Paras iran so man­ga nditarun iran go so manga sa­pungiran kaan kadilongi so manga paras iran ago so manga Rarub iran ago so manga olo iran. Giyoto man i lubi a marani a kaki­lala a kiran, na di siran Mashiyanta. Na Tatap a so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":60,"translation":"60. Ibut o di gunuk so manga Monapik, go so siran a katatagowan so manga poso iran sa Guda­mun, go so Puphamangalap sa Madinah, na Mata-an a Pakipan­garasiyan Ami Ruka siran ndun: Oriyan niyan na da-a Makishirin­gan kiran Ruka ro-o inonta so maito:"},{"id":61,"translation":"61. Piyangamomorka-an: A piya anda siran mato-on na puphango­wa-an siran, go puphamono-on sir­an sa Samporna a Kapamono."},{"id":62,"translation":"62. Okit o Allah si-i ko siran a Miyanga-i ipos gowani: Na da dun a khato-on Ka a Kasambi-i ko Okit o Allah."},{"id":63,"translation":"63. Ipagisha Ruka o manga Manosiya so Bangkit, Tharowang­ ka: A so katawi ron na si-i bo ko Allah: Na antawa-a i kaphakitoka­wan niyan Ruka?- sa masikun a so Bangkit na khabaloi a marani!"},{"id":64,"translation":"64. Mata-an! A so Allah na Pimorka-an Niyan so manga Kapir, go Pithiyagaran Niyan siran sa ka­dug,-"},{"id":65,"translation":"65. Makakakal siran non sa day­on sa dayon: Da-a Khato-on niran a Panarigan, go da-a tabanga."},{"id":66,"translation":"66. Si-i ko gawi-i a kakhulikulida ko manga Paras iran ko Apoi, na Matharo iran: Ah hai! o ba tano bo Kiya-onotan so Allah go Kiya-onotan tano so Rasul!"},{"id":67,"translation":"67. Go Tharo-on niran: A Kad­nan nami! Mata-an! A Sukami na Kiya-onotan nami so manga Nako­da ami, go so manga Ala rukami, na Miyadadag kami ran ko lalan."},{"id":68,"translation":"68. Kadnan nami! Bugingka sir­an sa dowa Takup ko siksa, go Pumorka-ingka siran sa Morka a mala!"},{"id":69,"translation":"69. Hai so Miyamaratiyaya! Di niyo showa-a so siran a Mishiyanta ko Musa, na piyakakiyas Sukaniyan o Allah ko Pitharo iran: Go miya­ baloi si-i ko Allah a Mumunangan."},{"id":70,"translation":"70. Hai so Miyamaratiyaya! Onoti niyo so Allah, go Tharo kano sa Katharo a ontol:"},{"id":71,"translation":"71. Ka tanorun Niyan rukano so manga galubuk iyo, go Napi Niyan rukano so manga dosa niyo: Na sa tao a Onotan niyan so Allah a go so Sogo lyan, na Sabunar a Miyakada­-ag sa Da-ag a mala."},{"id":72,"translation":"72. Mata-an! A Sukami na ini ayag Ami so Sarig ko manga Langit go so Lopa go so manga Palao; na da iran Pangurawa o ba iran noto Awidi, go inikaluk iran noto: Na Inawidan noto o Manosiya;- Mata­ an! A Sukaniyan na aya butad iyan na Salimbot, a da-a Mulung iyan;-"},{"id":73,"translation":"73. Kagiya Shiksa-an o Allah so manga Monapik a manga Mama go so manga Monapik a manga Babai, go so manga Pananakoto a manga Mama go so manga Pananakoto a manga Babai, go Phakataobatun o Allah so Miyamaratiyaya a manga Mama, go so Miyamaratiyaya a manga Babai: Na Tatap a so Allah na Manapi, a Makalimo-on."}]},{"id":34,"verses":[{"id":1,"translation":"1. So Podi na ruk o Allah, a so Khiruk ko nganin a shisi-i ko man­ga Langit go so nganin a shisi-i ko Lopa: Go rukiyan so Podi ko Akhirat: Go Sukaniyan so Maon­gangun, a Kaip."},{"id":2,"translation":"2. Katawan Niyan so Puphaka­ solud ko Lopa, go so Puphakam­bowat a pho-on rukaniyan; go so Puphakatoron a pho-on ko Langit, go so Puphakapanik ko solud iyan. Na Sukaniyan so Makalimo-on, a Manapi."},{"id":3,"translation":"3. Na Pitharo o siran a Miyaman­gongkir: A di rukutano Phakatalin­goma so Bangkit: Tharowangka: Owai na! lbut ko Kadnan Ko, ka Mata-an a Phakatalingoma rukano dun; a Mata-o ko Migagaib; da-a Makaphagma-on a timbang bo o susurum si-i ko manga Langit, go da si-i ko Lopa: go da-a maito a di giyoto, go da-a mala, a ba di Mata­tago ko Kitab a mapayag:"},{"id":4,"translation":"4. Kagiya a mbalasan Niyan so Miyamaratiyaya go Pingalubuk iran so manga pipiya: Siran man na adun a bagiyan niran a Ma-ap, go pagupur a mapiya."},{"id":5,"translation":"5. Na so Miyamanamar (Murun) ko manga Ayat Ami, a rorompisan niran; na siran man na adun a ba­ giyan niran a siksa,- a pud ko san­gat a siksa a Malipudus."},{"id":6,"translation":"6. Na katawan o siran a Piya­mugan ko Kata-o so Initoron Ruka a pho-on ko Kadnan Ka a Sukani­yan so Bunar, go Makapunggona­nao ko lalan o (Allah a) Mabagur, a Puphodin."},{"id":7,"translation":"7. Na Pitharo o siran a Miya­mangongkir: Ba ami rukano Thoro­-on so Mama a Phanotholun Niyan rukano, a amai ka masharoput kano sa Samporna a Kasharoput, na Mata-an! A sukano na Khatago dun ko Ka-adun a bago?"},{"id":8,"translation":"8. Ba niyan Inangkob so Allah sa kabokhag, antawa-a ba katata­gowi Sukaniyan sa Buthang?- Kuna, ka siran a di Mapaparatiyaya ko Akhirat, na Khatago ko siksa, go so Kadadag a mawatan."},{"id":9,"translation":"9. Ba iran nda mailai so kasa­sangoran niran, go so katatalikhodan niran, ko Langit a go so Lopa? O kabaya Ami, na khalandung Ami siran ko Lopa, o di na khaologan Ami siran sa sagintas ko Langit. Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a tanda ko oman Oripun a Puphananangoran."},{"id":10,"translation":"10. Na Sabunsabunar a bigan Ami so Dawood sa pho-on Rukami a Kakaya-an: Hai manga Palao! Pundoyoga niyo Sukaniyan! go so manga Papanok! Go Piyakalumuk Ami Ron so Potao;-"},{"id":11,"translation":"11. (Pitharo Ami:) Phandai Ka sa manga Rabun a manga lolowag, go Shokhodingka sa ringkar, go ngalubuk Kano sa mapiya; Mata­-an! A Sakun i Phagilai ko gi-i niyo nggolaola-an."},{"id":12,"translation":"12. Na (Piyakaphasiyonot Ami) si-i ko Solaiman so ndo: A so sagad iyan ko kapipita na Saolan (a ilala­kao ron), go so sagad iyan ko ka­ gabigabi na Saolan (a ilalakao); go Piyakatoga Ami Ron so Bowalan a Galang; go so saba-ad ko manga Jinn na tao a gi-i nggalubuk ko Hadapan Niyan, sabap ko Idin o Kadnan Niyan; na sa tao a Phasi­wang kiran ko Sogowan Ami, na Phakata-amun Nami sukaniyan ko siksa a kadug."},{"id":13,"translation":"13. Ipuphangumba-al iran sa kabaya lyan, a manga Masjid, go manga toladan, go manga Apag andalagid o Paridi, go manga Ko­dun a manga bubukun: Nggalubuk kano a manga tonganai o Dawood, sa Kapanalamat! Maito ko manga Oripun Ko so Mananalamat!"},{"id":14,"translation":"14. Na kagiya a Pakanggolala­nun Ami Ron so Kapatai, na da-a Miyakatoro kiran ko Kiyapatai Ni­yan a inonta so Ingan ko Lopa, a Pukhun Niyan so tongkat lyan: Na kagiya a Maothang, na miyapayag so manga Jinn a opama ka siran na katawi ran so Migagaib, na di siran malanggai ko karomasayan a Pha­kahina."},{"id":15,"translation":"15. Sabunsabunar a adun a ruk o (tao sa) Saba, si-i ko darpa iran a tanda, a dowa a Asinda, sa kawa­nan go sa diyowang. (pitharo kir­an:) Kan kano ko Pagupur o Kadnan niyo, go Panalamat kano Rukaniyan: Ingud a Thatagompiya, na so Kadnan na Manapi!"},{"id":16,"translation":"16. Na tomiyalikhod siran, na biyotawanan Ami kiran so dugan o pulit, go siyambi-an Ami kiran so dowa a Asinda iran sa dowa a Pa­momolan a Phagonga sa mapait, go dagiyangas, go nganin a Sidar (kayo a maroni raon ago onga so raoniyan na ipurigo sa miyatai) a maito."},{"id":17,"translation":"17. Giyoto man i inibadal Ami kiran sabap ko kiyaongkir iran: Na ba adun a mbadalan Ami saya a rowar ko Miyongkir."},{"id":18,"translation":"18. Go Tiyagowan Ami so lut iran a go so lut o manga Ingud (sa Sham) a so Piyakandakulan Ami oto sa mapiya, sa manga Ingud a ma nga Ba bantai, go diniyangka Ami ro-o so kalalakao: (Pitharo Ami): Lalakao kano ron ko manga Kagagawi-i go manga Kadaondao, a Khisasarig kano."},{"id":19,"translation":"19. Na Pitharo iran: Kadnan Nami! Pakakhakawatana-angka so lut o manga dukha-i ami: Go Pin­darowaka-an niran so manga gina­wa iran. Na biyaloi Ami siran a manga Tothol, go iniparak Ami sir­an sa Samporna a kiparak. Mata­an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga tanda ko oman Mapantang, a Mananalamat."},{"id":20,"translation":"20. Na Sabunsabunar a miyato­ man kiran o lblis so antangan ni­yan , na Kiya-onotan niran sukaniyan, inonta so isa ka Sagor­ ompong a pud ko Miyamaratiyaya."},{"id":21,"translation":"21. O ba di da-a Kapa-ar iyan kiran,- ogaid na-a Nami mapunto so tao a Mapaparatiyaya ko Akhir­at si-i ko tao a sukaniyan na sha­sangka-on: Na so Kadnan Ka Somisiyap ko langowan taman."},{"id":22,"translation":"22. Tharowangka: A Tawaga niyo so siran a initugo niyo (a To­han) a salakao ko Allah: Da-a Mi­ papa-ar iran a timbang o susurum, si-i ko manga Langit go da si-i ko Lopa: Go da-a mitotompok iran non, go da-a tabanga iyan kiran;"},{"id":23,"translation":"23. Go da-a khibugai a gona o kapangalubalub si-i ko Hadapan Niyan, inonta si-i ko tao a Inidinan Niyan. Taman sa igira kiyada-an sa kaluk so manga poso iran na Tharo­ on niran: A antona-a so Pitharo o Kadnan niyo? Tharo-on niran: A so Bunar; go Sukaniyan so Maporo, a Mala."},{"id":24,"translation":"24. Tharowangka: A antawa-a i Puphagupur rukano, a puphakapo­ on ko manga Langit a go so Lopa? Tharowangka: So Allah; na Mata­ an a Sukami o di na sukano, na Mata-an a matatago ko Torowan, o di na si-i ko Kadadag, a Ma­payag!"},{"id":25,"translation":"25. Tharowangka: A di rukano khi-isha so mini-shala ami, go di Rukami khi-isha so gi-i niyo nggo­laola-an."},{"id":26,"translation":"26. Tharowangka: A Pulimodun tano o Kadnan tano: Oriyan niyan na Ikhokom lyan rukutano so Bu­nar: Ka Sukaniyan so Kokoman,"},{"id":27,"translation":"27. Tharowangka: A Paki-ilai niyo Rakun so siran a Inirimbang iyo Ron: A manga Sakotowa; Sabu­nar, a kuna, ka so bo so Allah, a Mabagur, a Maongangun (a da-a sakotowa lyan)."},{"id":28,"translation":"28. Na da-a Kiyasogo Ami Ruka (Ya Muhammad) a rowar sa langkap ko manga Manosiya, a Puphamanothol sa mapiya, go Puphamaka-iktiyar, na ogaid na so kadakulan ko manga Manosiya na di iran katawan."},{"id":29,"translation":"29. Na gi-i ran Tharo-on: A anda dun angkai a diyandi (a siksa) o sukano na manga Bunar?"},{"id":30,"translation":"30. Tharowangka: A ruk iyo so diyandi ko Alongan, a di niyo to khisongod sa isa ka oras, go di niyo khakutung."},{"id":31,"translation":"31. Na Pitharo o siran a Miya­mangongkir: A di ami dun Phara­tiyaya-an angkai a Qur-an, go di (yami Pharatiyaya-an) so Miya­ ona-an niyan. Na o Mailaingka amai ka so manga Darowaka na tarongko-on siran ko Hadapan o Kadnan niran, na Pangundodan o saba-ad kiran so saba-ad a Katharo! Tharo-on o siran a Piyamangarasi­yan ko siran a Miyamanakabor: A o da so sukano, na miyabaloi kami dun a Miyamaratiyaya!"},{"id":32,"translation":"32. Tharo-on o siran a Miyama­nakabor ko siran a Piyamangarasi­yan: A ba sukami i miyaka-alang rukano ko Torowan ko oriyan o masa a Kiyapakaoma niyan ruka­no? Kuna, ka miyabaloi kano a manga baradosa."},{"id":33,"translation":"33. Na Tharo-on o siran a Piya­mangarasiyan ko siran a Miyama­nakabor: A kuna! Ka so antangan a marata ko kagagawi-i a go so ka­ daondao: Gowani ko Pushogo-on kami niyo so Kaongkirami ko Allah go so kapangumba-al ami sa manga Saginda Niyan (i miyaka-alang ru­kami ko Paratiyaya)! Na misolun niran so Kasundit ko masa a kai­laya iran ko siksa: Go tago-on Ami so manga patong ko manga lig o siran a Miyamangongkir: Ba adun a imbalas kiran a rowar ko Pinggo­laola iran?"},{"id":34,"translation":"34. Na da-a Siyogowan Nami a lngud sa Phamaka-iktiyar, a ba da Tharowa o manga Olowan non: a Mata-an! A sukami na so ini Sogo rukano to na Inongkir ami."},{"id":35,"translation":"35. Go Pitharo iran: A sukami i madakul i manga Tamok go manga Wata, go kuna a ba sukami i Pha­maniksa-an."},{"id":36,"translation":"36. Tharowangka: A Mata-an! A so Kadnan Ko na Puphakaoladun Niyan so rishki ko tao a kabaya lyan, go Puphakasimpitun Niyan, na ogaid na so kadakulan ko manga Manosiya na di ran katawan."},{"id":37,"translation":"37. Na kuna a ba so manga Tamok iyo, go kuna a ba so manga Wata iyo, so maphakarani kano niyan Rukami sa Samporna a kapa­ karani: Ogaid na so tao a Miyaratiyaya go Miyagamal sa Mapiya na siran man i khibagiyan ko balas a takup sabap ko Pinggolaola iran, go siran i khatago ko manga darpa ko Sorga a khisasarig siran!"},{"id":38,"translation":"38. Na siran a Mananamar sa kabinasa o manga Ayat Ami, a rorompisan niran, na siran man i Phamakadarpa-an ko siksa."},{"id":39,"translation":"39. Tharowangka: A Mata-an! A so Kadnan Ko na Puphakaoladun Niyan so Rishki ko tao a kabaya lyan ko manga Oripun Niyan, go Puphakasimpitun Niyan non. Na apiya antona-a i mapunggasto niyo a Shai na Sukaniyan i pushambi on: Go Sukaniyan i taralbi a Mapiya ko (puphamamugai sa riskhi)."},{"id":40,"translation":"40. Na si-i ko gawi-i a limodun Niyan siran langon, oriyan niyan na Tharo-on Niyan ko manga Malai­kat: A ba siran naya so sukano i Sinimba iran?"},{"id":41,"translation":"41. Tharo-on niran: A Soti Ka! Suka i Panarigan nami a salakao kiran. Kuna, ka siran na aya Push­imba-an niran na so manga Jinn: So kadakulan kiran na siran i Papara­tiyaya-an niran."},{"id":42,"translation":"42. Na sa Alongan noto na da a Mapukhapa-ar o saba-ad rukano a bagiyan o saba-ad a gona, o di na Morala: Na Tharo-on Ami ko siran a Mindadarowaka: A ta-ami niyo so siksa ko Naraka,-a so sukano na Piyakambokhag iyo sukaniyan!"},{"id":43,"translation":"43. Na igira a Puphangadian kiran so manga Ayat Ami a manga Rarayag, na Tharo-on niran: A da ko ungkai inonta na Mama a ka­baya Iyan a ka-alangan kano niyan ko Pushimba-an o manga lokus iyo. Go Pitharo iran: A da ko ungka ya inonta na kabokhag a Pimbaba-as! Go Pitharo o siran a Miyamangong­kir ko Bunar ko Kiyapakatalingo­ma niyan kiran: A da ko ungkaya inonta na balik Mata, a mapayag!"},{"id":44,"translation":"44. Na da-a inibugai Ami kiran a manga Kitab a Kapuphangadi-an niran noto, go da-a Miyasogo Ami kiran a Miya-ona an Ka a Pupha­makaiktiyar."},{"id":45,"translation":"45. Na Piyakambokhag o siran a miya-ona an niran (so manga Sogo), a da siran raotun ko ikashasapolo bagi ko inibugai Ami kiran: Na Piyakambokhag iran so manga Sogo Akun!"},{"id":46,"translation":"46. Tharowangka: A aya bo a lpagundao Akun rukano na isa: So Kipamayandugun niyo (ko Bunar) sa makapantag ko Allah,-sa mado­wadowa kano, sa Matarambisa kano,-oriyan niyan na Puphamimi­kiran kano: Da ko (Muhammad a) pud iyo i Buthang: Da ko Sukani­yan na inonta na Puphamaka-ik­tiyar rukano, ko da pun so siksa a sangat."},{"id":47,"translation":"47. Tharowangka: A da-a Phan­guningko rukano a sokai: Ka giyoto na ruk iyo: Da-a sokai Yakun in­onta so shisi-i ko Allah: Go Suka­niyan i Saksi ko langowan taman."},{"id":48,"translation":"48. Tharowangka: A Mata-an! A so Kadnan Ko na ipushorong lyan so Bunar; lubi a Mata-o ko manga Gaib."},{"id":49,"translation":"49. Tharowangka: A Miyakata­ingoma so Bunar, go di makapu­pho-on so ribat go di phakakasoi."},{"id":50,"translation":"50. Tharowangka: A o Madadag Ako, na khadadag Ako sa si-i bo phakatana ko Ginawa Ko: Na o Makaontol Ako, na sabap ko lpha­gilaham Rakun o Kadnan Ko: Mata-an! A Sukaniyan i Puphakanug, a Marani."},{"id":51,"translation":"51. Na o Mailaingka so masa a Kaluki kiran, na da-a Kapakapala­goi (ran), go Gandurun siran pho­-on ko darpa a marani."},{"id":52,"translation":"52. Go Tharo-on niran: A Piyar­atiyaya-mi Sukaniyan (a Qur-an); na andamanaya i kakhaparoliya iran ko kiraot ko Kathaobat pho­on ko darpa a mawatan-"},{"id":53,"translation":"53. A Sabunar a Inongkir iran noto gowani, go puphangusarun niran so Migagaib ko darpa a ma­watan?"},{"id":54,"translation":"54. Na kalutan siran a go so Mashishinganin niran, lagid o iniki­diya ko manga ishan niran sa kupit gowani: Mata-an! A siran na miya­tago siran ko Kashasangka, a Ma­payag a Kashangka."}]},{"id":35,"verses":[{"id":1,"translation":"1. So Podi na ruk o Allah, a Mimba-as ko manga Langit a go so Lopa, a biyaloi Niyan so manga Malaikat a manga Sogo, a adun a manga Papak Iyan, ndodowa, go tuthulo, go phapat: Phagomanan Niyan ko Ka-adun so kabaya Iyan: Mata-an! A so Allah si-i ko lango­wan taman na Gaos Iyan."},{"id":2,"translation":"2. Sa dun sa Iuka-an o Allah ko Manosiya a Limo na da-a Makar­ unon: Go sa dun sa runun Niyan non, na da-a makabotawanon ko oriyan niyan: Na Sukaniyan so Ma­bagur, a Maongangun."},{"id":3,"translation":"3. Hai manga Manosiya! Tadu­mi niyo so Limo o Allah rukano! Ba adun a Miyangadun a salakao ko Allah, a Puphagupur rukano ko pho-on ko Langit a go so Lopa? Da-a psimbaan a thito inonta Skaniyan ( a Allah) : Na andamanaya i Kaputhalikhod iyo?"},{"id":4,"translation":"4. Na o ba Ka iran Pakapumbo­khaga, na Sabunar a Piyakambo­khag so manga Sogo a Miya-ona­ an Ka: Na si-i bo ko Allah Phakan­doda so Pukhakaolaola."},{"id":5,"translation":"5. Hai manga Manosiya! Mata­-an! A so diyandi o Allah na Bunar. Na o ba kano Malimpang o kaoya­goyag ko doniya, go o ba kano Malimpang ko (okit o) Allah o Phulilimpang."},{"id":6,"translation":"6. Mata-an! A so Shaitan na ridowai niyo: Na baloya niyo suka­niyan a ridowai. Aya bo a lputha­wagiyan ko ma-ampilon, na-an siran mabaloi a pud ko manga tao ko kadug (ko Naraka)."},{"id":7,"translation":"7. Siran a Miyamangongkir, na adun a bagiyan niran a siksa· a sangat: Na so Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga pipiya, na adun a bagiyan niran a Ma-ap, go Balas a mala."},{"id":8,"translation":"8. Ino so tao a Pipharasan non so marata ko galubuk iyan, na aya kiya-ilaya niyan non na mapiya. (Ba lagid o Tiyoro o Allah)? Na Mata­an! A so Allah na ndadagun Niyan so tao a kabaya lyan, go thoro-on Niyan so tao a kabaya Iyan . Na o ba Mailang so Ginawangka sa pantag o manga awida-akal kiran: Mata­ an! A so Allah na katawan Niyan so gi-i ran nggolaola-an!"},{"id":9,"translation":"9. Na so Allah so miyotawan ko manga ndo, na pukhiporo iyan so Gabon, na ipuphamakaig Ami oto ko Ingud a Miyatai, na Inoyag Ami sa sabap rukaniyan so Lopa ko oriyan o Kiyapatai niyan: Lagid man oto so kapagoyaga ko Miya­ matai!"},{"id":10,"translation":"10. Sa tao a kabaya iyan so Munang, na ruk o Allah so Munang sa kalangolangowan niyan. Si-i Ru­kaniyan Puphakapanik so Katharo a Mapiya: Go so Amal a ontol; na lpuphoro lyan sukaniyan (ka Putharima-an Niyan). Na so Pupha­magantangan ko manga rarata, na adun a bagiyan niran a siksa a sangat; na so antangan o siranoto na giyoto na khailang."},{"id":11,"translation":"11. Na so Allah i Miyadun ru­kano pho-on ko botha, oriyan niyan na pho-on ko Notfa; oriyan niyan na biyaloi kano Niyan a nggagana­ pa. Na da-a Ikhaogat o Babai, go da-a lpumbawata Iyan, a ba di si-i ko Kata-o Niyan. Go da-a Pagum­bowain a Khambowai, go da-a Pha­ kababa-an so Omor iyan, a ba di matatago ko Daptar (a so laokh makhpol). Mata-an! A giyoto man si-i ko Allah na malbod."},{"id":12,"translation":"12. Na kuna a ba magishan so dowa a Kalodan,- giya i na tabang, a pakadunggao, a malbod so kaino­ma-on, go giyaya na matimos, a mapulud. Na Puphakakan kano ko puphakapo-on ko omani isa ro-o, a Sapo a Malumbo, go mapuphaka­ gumao niyo so pakayan a gi-i niyo to Manditar (a manga Montiya); na Pukhailaingka so manga Kapal ru­kaniyan a Puphamangutas, ka-an niyo mapuphuloloba so Kakawasa­-an Niyan, go angkano Makapuphanalamat."},{"id":13,"translation":"13. Puphakasoludun Niyan so gagawi-i ko daondao, go Puphaka­ soludun Niyan so daondao ko ga­ gawi-i, go Piyakaphasiyonot Iyan so Alongan a go so Olan: Oman i isa ro-o na Puphalalagoi si-i ko ta-alik a miyapunto. Giyoto man so Allah, a Kadnan niyo: A khiruk ko Kapa­ar. Na so siran a Puphanonggano­win niyo a salakao Rukaniyan, na da a Mipapa-ar iran a ishambo o dadanglisun."},{"id":14,"translation":"14. O Panguni kano kiran, na di iran khanug so Panguni niyo, na apiya Manug iran, na di kano iran sumbagun. Na si-i ko Alongan a Qiyamah na Pagongkirun niran so Kinisakoto niyo (kiran ko Allah). Na da-a Makaphanothol Ruka a lagid o (Allah a) Kaip."},{"id":15,"translation":"15. Hai manga Manosiya! Suka­no na manga Bara-arapan ko Allah: Na so Allah na Sukaniyan so Kaya, a Puphodin."},{"id":16,"translation":"16. O Kabaya Iyan na khailang kano Niyan, go tomalingoma sa Ka-adun a bago."},{"id":17,"translation":"17. Na kuna oto a ba marugun ko Allah."},{"id":18,"translation":"18. Na di kha-awidan o ma-awid so dosa o pud iyan. Go apiya Pan­gunin o kapupunudan so ka-awidi ron, na da-a phakiawidan non a maito bo, apiya pun sukaniyan na tonganai niyan. Aya bo a Mapha­kaiktiyar Ka na so siran a ikaaluk iran so Kadnan niran a da Mapayag go ini pamayandug iran so Sam­bayang. Na sa tao a Shoti na Ma­kapushoti sa ruk bo o ginawa niyan; na si-i bo ko Allah so khabolosan."},{"id":19,"translation":"19. Na kuna a ba magishan so Bota a go so Puphakailai;"},{"id":20,"translation":"20. Go di (magishan) so manga lilibotung a go so Maliwanag;"},{"id":21,"translation":"21. Go di (magishan) so kasisir­ongan a go so Mayao:"},{"id":22,"translation":"22. Go kuna a ba magishan so manga Oyagoyag a go so Miyama­tai Mata-an! A so Allah na Mapu­phakanug Iyan so tao a kabaya Iyan; na Dingka Maphakanug so tao a matatago ko manga kobor."},{"id":23,"translation":"23. Suka na matag Puphamaka­ iktiyar."},{"id":24,"translation":"24. Mata-an! A Sukami na Siyo­go Ami Suka (Ya Muhammad) ra­khus o Bunar, a Puphamanothol, go Puphamaka-iktiyar: Na da-a pagtao a ba da-a Miya-iposon a Puphama­ ka-iktiyar."},{"id":25,"translation":"25. Na o Pakambokhaga Ka iran, na Sabunar piyakambokhag o siran a Miya-ona-an niran (so man­ga Rasul), Minitalingoma kiran o manga Rasul kiran so manga Rar­ayag a Karina, go so manga Daptar, go so Kitab a Miyakabugai sa Sin­dao."},{"id":26,"translation":"26. Oriyan niyan na siniksa Akun so siran a Miyamangongkir: Na antona-a i miyambutad o siksa Akun (kiran)!"},{"id":27,"translation":"27. Bangka da Mailai a Mata­ an! A so Allah na Piyakatoron Ni­yan a pho-on ko Kawang so ig? Na Piyakagumao Ami sa sabap rukani­yan so manga Onga a mbidabida so manga Waruna niyan. Go pud ko manga Palao so manga lalan a Ma­poti go Mariga, a mbidabida so manga Waruna niyan, go Miyaman­gintukintum."},{"id":28,"translation":"28. Go pud so manga Manosiya go so manga Binatang, go so manga Ayam, a mbidabida so manga War­una niyan a ishan noto. Aya bo a Ma-aluk ko Allah, ko manga Ori­pun Niyan, na so manga Tata-o: Mata-an! A so Allah na Mabagur, a Manapi."},{"id":29,"translation":"29. Mata-an! A so siran a Pu­phamangadi ko Kitab o Allah, go ini Pamayandug iran so Sam­bayang, go Miyamumugai siran ko ini Pagupur Ami kiran, sa Masolun go Mapayag, na Ma-aarap iran so Kandagang a di dun khalapis:"},{"id":30,"translation":"30. Ka ithoman Niyan kiran sa tarotop so manga balas kiran, go Pagomanan Niyan kiran so Gagao Niyan: Mata-an! A Sukaniyan na Manapi, a Masalamatun."},{"id":31,"translation":"31. Na so ini Ilaham Ami Ruka (Ya Muhammad) a Kitab, na giyoto so Bunar,- a toma tanto ko Miya­ ona-an niyan: Mata-an! A so Allah na titho a Kaip ko manga Oripun Niyan, a Puphakailai;-"},{"id":32,"translation":"32. Oriyan niyan na Piyakipan­gowarisan Ami so Kitab ko siran a Miyapili Ami ko manga Oripun Nami: Na so saba-ad kiran na Pin­darowaka-an niyan a ginawa niyan; go pudkiran so thatangka go so saba-ad kiran na miya-ona ko manga pipiya sabap sa Idin o Allah; giyoto man na Sukaniyan so Limo a mala."},{"id":33,"translation":"33. Manga Sorga a Tatap a Phamakasolud siran non: Phangi­mowan siran ro-o ko manga Salu­nda a Bolawan, go Montiya a Tipai; go aya nditarun niran ro-o na Sotra."},{"id":34,"translation":"34. Na Tharo-on niran: A so Podi na ruk o Allah, so inilang lyan rukami so Boko: Mata-an! a so Kadnan Nami na titho a Manapi, a Masalamatun:"},{"id":35,"translation":"35. A so Piyakaphantao kami Niyan ko lngud a kakal sa po-on ko Gagao Niyan: Di kami ron kha­sogat a dokao, go di kami ron kha­sogat a robas."},{"id":36,"translation":"36. Na so Miyamangongkir na bagiyan niran so Apoi ko Naraka Jahannam: Di siran i Thaman, ka o ba siran Mamatai, go di kiran pha­kakhapun so siksa-on. Lagid man noto a kambalasi Ami ko oman i Miyongkir!"},{"id":37,"translation":"37. Na siran na Pukhigoraok iran ro-o: A Kadnan nami! Paka­liyowa Kamingka (ko Naraka): Ka nggalubuk kami sa ontol, a sala­kao ko Pinggalubuk ami! (Tharo­ on o Allah:) Ba Ami sukano da Pakapaginutawa sa diyangka a Makaphananadumon so tao a Pha­nanadum? Go Miyakaoma rukano so Miyamakaiktiyar. Na ta-ami niyo ka da-a bagiyan o manga Darowaka a phakatabang."},{"id":38,"translation":"38. Mata-an! A so Allah i Mata-o ko Migagaib ko manga Langit a go so Lopa: Mata-an! A Sukaniyan i Matao ko shisi-i ko manga Rarub."},{"id":39,"translation":"39. Sukaniyan so hiyaloi kano Niyan a manga Khalifah ko Lopa: A sa dun sa Mongkir na phakatana­ on so (karata o) Kiyaongkir iyan: Go da-a khiyoman ko manga Kapir o Kiya-ongkir iran si-i ko Kadnan niran: A inonta so Rarangit; go da-a khiyoman ko manga Kapir o Kiya­ ongkir iran a inonta so Kalogi."},{"id":40,"translation":"40. Tharowangka (Ya Muham­mad): Aiguda iyo ko lpuphamanakoto niyo a so siran na Pupha­nongganowin niyo a salakao ko Allah? Paki-ilai niyo Rakun o an­tona-a i Miya-Adun niran ko Lopa; Antawa-a ba adun a mito­ tompok iran ko manga Langit? Antawa-a ba adun a inibugai Ami kiran a Kitab na siran na si-i ko marayag a Karina a pho­on Rukaniyan?-kuna, ka da-a ipumbugai a pasad o manga Dar­owaka so saba-ad kiran ko saba-ad a rowar sa limpangan."},{"id":41,"translation":"41. Mata-an! A so Allah na a urunun Niyan so manga Langit a go so Lopa, ka o ba siran mapokas: Na lbut o mapokas siran, na da-a ma­karun kiran a isa bo ko oriyan niyan: Mata-an! A Sukaniyan na Tatap a Matigur, a Manapi."},{"id":42,"translation":"42. Na ini Shapa iran ko Allah so Pithamanan a manga Sapairan sa Ibut o adun a Makatalingoma kiran a Puphamaka-iktiyar, na Mata-an! A khabaloi siran ndun a lubi a phakaontol a di so Pithanggi­ sa-an ko manga pagtao: Na ka giya adun a Miyakatalingoma kiran a Puphamaka-iktiyar, na da-a mini­pagoman Niyan kiran a rowar sa kapalagoi,-"},{"id":43,"translation":"43. Makapantag sa Kapumara­tabat ko Lopa, go kapagantangan sa marata Na da-a khatangkalan o antangan a marata a rowar ko khir­ukon. Na ba adun a punayaon niran a rowar ko kiya-okitan o miyanga-o ona? Na da dun a mato-on Ka a kasambi-i ko okit o Allah: Go da dun a Mato-on Ka a ka-alin o okit o Allah."},{"id":44,"translation":"44. Ba siran nda makandalakao ko Lopa, ka-a niran mapamimikir­an o antona-a i miyambutad o kiya­ akiran ko siran a miya-ona an nir­an,- a siran i lubi a di siran i bagur? Na da ko Butad o Allah o ba adun a makarompison a shai ko manga Langit go da si-i ko Lopa: Mata­-an! A Sukaniyan na Tatap a Mata­-o, a Gaos."},{"id":45,"translation":"45. Na o shiksa-an o Allah ko manga Manosiya so Pinggalubuk iran (a manga dosa), na da-a lam­ba-an Niyan ko liyawao o Lopa a Baraniyawa: Na ogaid na pakalala­natun Niyan siran taman ko ta-alik a miyapunto: Na igira a miyakata­lingoma so ta-alik kiran, na Mata­-an! A so Allah na Tatap a Phagilain Niyan so manga Oripun Niyan."}]},{"id":36,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Yasin. So Allah i Mata-o ko paka-a antapan Niyan ro-o."},{"id":2,"translation":"2. Ibut ko Qur-an, a hokoman (a pimbaibaitan);-"},{"id":3,"translation":"3. Mata-an! A Suka (Ya Mu­hammad) na pud dun ko manga Sogo (o Allah),"},{"id":4,"translation":"4. A si-i ko okit a maka-o ontol (a so Islam)."},{"id":5,"translation":"5. Initoron o (Allah a) Mabagur, a Makalimo-on."},{"id":6,"translation":"6. Ka-an Ka Mapaka-iktiyar so pagtao, a da Mapaka-iktiyar so manga Lokus iran, na siran na di khipaka-i inungka."},{"id":7,"translation":"7. Sabunsabunar a Miyatangkud so Katharo (a siksa) ko kadakulan kiran: Na siran na di siran Mapa­paratiyaya."},{"id":8,"translation":"8. Mata-an! A Sukami na tiya­gowan Ami so manga lig iran sa manga patong, na giyoto na taman ko manga baka,na ba siran ndun makalilintangag;"},{"id":9,"translation":"9. Go tiyagowan Ami so kasa­sangoran niran sa runding, go so katatalikhodan niran sa runding, na pinilusan Ami siran: na siran na di siran phakanono."},{"id":10,"translation":"10. Na magishan kiran o ino Piyaka-iktiyar Ka siran, antawa-a Dangka siran Paka-iktiyara: Ka di siran mbo Pharatiyaya."},{"id":11,"translation":"11. Aya bo a Maphaka-iktiyar Ka na so tao a Miyonot ko Qur-an, go inikaluk iyan so (Allah a) Masa­ linggagao, a Migagaib: Na Pupha­manotholangka-on so Ma-ap, go so Balas a mapiya."},{"id":12,"translation":"12. Mata-an! A Sukami na Su­kami i Magoyag ko Miyamatai, go lpushorat Ami so miniona iran, go so manga rarad iran; na langowan taman na mai-itong Ami sukaniyan ko Kitab a Mapayag (a so laokh makhpol)."},{"id":13,"translation":"13. Na Mba-alingka kiran a ibarat: So manga tao ko Ingud (a Intakiyah). Gowani na Miyakaoma kiran so manga Sogo."},{"id":14,"translation":"14. Gowani a Sogowan Nami siran sa dowa Katao, na Piyakam­bokhag iran a dowa oto: Na biyagur Ami a ika tulo: Na Pitharo iran: A Mata-an! A Sukami na si-i rukano manga Sogo."},{"id":15,"translation":"15. Pitharo iran: A da ko Suka­no inonta na Manosiya a lagid ami; go da-a Initoron o (Allah a) Masa­linggagao a maito bo (a Wahy): Da ko Sukano inonta na Puphamamo­khag kano."},{"id":16,"translation":"16. Pitharo iran: A so Kadnan tano na Katawan Niyan a Mata-an! A Sukami na si-i rukano titho a manga Sogo:"},{"id":17,"translation":"17. Na da-a Paliyogat Rukami a rowar ko Kapamakasampai (ko So­ gowan o Allah) a Mapayag."},{"id":18,"translation":"18. Pitharo iran: A Mata-an! A sukami na miyakashokna kami sa marata sa sabap Rukano: lbut o di Kano gunuk, na Mata-an a radiya­ mun nami Sukano dun, go Mata-an a masogat Kano dun o pho-on ru­ kami a siksa a Malipudus."},{"id":19,"translation":"19. Pitharo Iran: A so sokna iyo a marata na sarta iyo: A tiamai ko Piyakatadum kano (na pishokna-an kano sa marata)? Kuna, ka sukano na pagtao a manga Malawani!"},{"id":20,"translation":"20. Na miyakaoma a pho-on ko pikhilidan o Bandara Ingud a Mama (a si Habibo Najar), a gi-i nggaga­ an, Pitharo Iyan: Hai pagtao Akun! Onoti niyo so manga Sogo:"},{"id":21,"translation":"21. Onoti niyo so tao a da-a Phangunin Niyan rukano a sokai, ka Siran i Maka-o ontol.."},{"id":22,"translation":"22. Na antona-a i bagiyan Ko sa di Yakun ka Shimba-a ko (Allah a) Sukaniyan i Miyadun Rakun, go rongkano phakandoda?"},{"id":23,"translation":"23. A ti Khowa-an Ko so sala­ kao Rukaniyan a manga Katoha­nan? A o paka-antapi Yako o (Allah a) Masalinggagao sa morala, na da-a khilinding Rakun, o Pan­gongogopan niran a maito bo, go di Yako iran khasabut."},{"id":24,"translation":"24. Mata-an! A Sakun na sa maoto na miyatago Ako dun ko Kadadag a Mapayag."},{"id":25,"translation":"25. Mata-an! A Sakun na Piyar­atiyaya Ko so Kadnan niyo na Pa­kinuga Ko niyo: (Na Biyono iran)!"},{"id":26,"translation":"26. Pitharo (Rukaniyan): Solud Ka ko Sorga. Pitharo lyan: Hai dingan o Mambo! o so pagtao Akun na katawan niran!"},{"id":27,"translation":"27. So Kiyapuma-api Rakun o Kadnan Ko, go so Kiyabaloya Ni­yan Rakun a pud ko Khipaga-ada­tan!"},{"id":28,"translation":"28. Na da-a Piyakatoron Ami ko pagtao Niyan, ko oriyan niyan, a tantara a pho-on ko Langit, go da Kami Sogo."},{"id":29,"translation":"29. Da-a rowar ko lalis a isa, na sa maoto na siran na Miyapadung siran."},{"id":30,"translation":"30. Hai Kasundit a phakatana ko manga Oripun (o Allah)! A da-a Puphakatalingoma kiran a Sogo a ba iran noto da pamagurugi!"},{"id":31,"translation":"31. Ba iran nda katokawi a madakul a bininasa Mi a miyaona an niran ko miyagapidapid a pag­tao? Mata-an! A siran na di siran kiran phakandod:"},{"id":32,"translation":"32. Na da ko omani isa o ba di langon si-i ko Hadapan Nami pha­makadarpa-a."},{"id":33,"translation":"33. Na tanda kiran so Lopa a miyatai: A inoyag Ami sukaniyan, go piyakagumawan Nami sukaniyan sa Pur, na so saba-a don na pukha­kan niran."},{"id":34,"translation":"34. Go tiyagowan Nami oto sa manga Pamomolan a manga Qor­mah, go manga Anggor, go piyama­ kambowat Ami ron so manga Bowalan:"},{"id":35,"translation":"35. Ka-an siran Puphakakan ko Onga niyan: Go so miyanggalubuk sukaniyan o manga lima iran: Ati di siran Phanalamat?"},{"id":36,"translation":"36. Soti so (Allah a) Miyadun ko nggaganapa sa kalangolangowan ni­ yan, pudon so Puphakatho-on o Lopa, go pudon so manga ginawa iran, go so nganin a di iran kata­wan."},{"id":37,"translation":"37. Go tanda kiran so Gagawi-i: A puphokasun Nami ron so Daon­ dao, na sa maoto na siran na Pu­khalibotungan siran;"},{"id":38,"translation":"38. Go so Alongan a Puphalala­goi si-i ko Takus lyan: Giyoto na takedir o (Allah a) Mabagur, a Mata-o."},{"id":39,"translation":"39. Go so Olan,- a singgayan Nami sukaniyan sa manga darpa taman sa makakasoi sa lagid o ta­ lingtang a Qormah a miyatha i."},{"id":40,"translation":"40. Da ko Alongan o ba-on mapatot i karaota niyan ko Olan, go da ko Gagawi-i o ba niyan kaona i so Daondao: Na omani isa na si-i ko okit iyan puphamangudug."},{"id":41,"translation":"41. Go tanda kiran a kiyarorana Mi ko manga Mimoriyatao kiran ko Kapal (o Nuh) a mapupuno;"},{"id":42,"translation":"42. Go Inadun Ami kiran so lagid oto a Kapuphaguda-an niran."},{"id":43,"translation":"43. Na o kabaya Ami, a ludun Ami siran: Na da-a makatabang kiran, go da-a makasabut kiran,"},{"id":44,"translation":"44. Inonta so Limo a pho-on Rukami, go so kapakasungka sa di mathai taman ko wakto (o Kapatai)."},{"id":45,"translation":"45. Na igira a Pitharo kiran: A Kalukun niyo so miya-ona an niyo a go so khaoriyan niyo, ka angkano Mipangalimo (na tomalikhod sir­an);"},{"id":46,"translation":"46. Go da-a phakatalingoma kiran a tanda a pud ko manga tanda o Kadnan niran, inonta na miyaba­loi siran non a khitatalikhod."},{"id":47,"translation":"47. Go igira a Pitharo kiran: A Puphamumugai kano ko ini Pagu­pur rukano o Allah, na Tharo-on o siran a Miyamangongkir ko siran a Miyamaratiyaya: Ino ami Phakaka­ na so tao a o kabaya o Allah, na Phakakun Niyan sukaniyan? da ko inonta na matatago ko Karibat a mapayag."},{"id":48,"translation":"48. Go gi-i ran Tharo-on: A anda dun angkai a diyandi (a siksa), o sukano na manga Bunar?"},{"id":49,"translation":"49. Da-a pukhanayao iran a rowar ko Lalis a isa: A phakadansal kiran ko gi-i ran kaphapawala!"},{"id":50,"translation":"50. Na di siran lomakai thanan, go di siran makandod ko manga tonganai ran!"},{"id":51,"translation":"51. Na lyopun so Sanggakala. Na sa maoto na siran na makapo­ on ko manga kobor, a Puphamagar­ abaya siran ko Kadnan niran!"},{"id":52,"translation":"52. Tharo-on niran: Hai dowan dowan tano! Antawa-a i miyokao rukutano ko Pakatotorogan tano? (lsumbag kiran a) Giyaya so midiyandi o (Allah a) Masalinggagao; go miyatoman so (Katharo o) man­ga Sogo!"},{"id":53,"translation":"53. Da-a Kha-adun a rowar ko Lalis a isa, na sa maoto na siran na langon si-i ko Hadapan Nami pha­makadarpa-a!"},{"id":54,"translation":"54. Na sa Alongan naya, na da-a kha-a niyaya a Baraniyawa a maito bo, go da-a Imbalas rukano a rowar ko Pinggolaola niyo."},{"id":55,"translation":"55. Mata-an! A so manga tao ko Sorga sa Alongan naya na matatago ko katumbangan a Pukhababaya siran;"},{"id":56,"translation":"56. Siran a go so manga Karoma iran, na si-i ko khikasisirongan ko liyawao o manga Kantir, a gi-i siran Shasandasandang;"},{"id":57,"translation":"57. Adun a bagiyan niran ro-o a manga Onga; go khakowa iran so nganin a Phangunin niran;"},{"id":58,"translation":"58. Kalilintad a Katharo a pho­-on ko Kadnan a Makalimo-on!"},{"id":59,"translation":"59. Na sibai kano sa Alongan naya! Hai manga Baradosa!"},{"id":60,"translation":"60. Ba Akun rukano da banain hai manga Moriyatao o Adam, a di niyo Pushowasowata so Shaitan; Mata-an! A sukaniyan na ridowai niyo a mapayag?-"},{"id":61,"translation":"61. Na Showasowata Ko niyo; giyaya i okit a maka-o ontol."},{"id":62,"translation":"62. Na Sabunsabunar a Miyaka­ dadag rukano so Ka-adun a mada­kul. Ba da-a manga sabot iyo?"},{"id":63,"translation":"63. Kati-i so Naraka Jahannam a so sukano na idi diyandi rukano!"},{"id":64,"translation":"64. Pamanolud kano ron sa Alongan naya, sabap ko Kiyaongkir iyo."},{"id":65,"translation":"65. Sa Alongan naya na Parka­tun Nami so manga Ngari iran; go Imbitiyarai Kami o manga Lima iran, go Shaksi-an o manga Ai ran, so Pinggalubuk iran."},{"id":66,"translation":"66. Na o kabaya Ami, na Mata­ an a khabota Mi so manga Mata iran; na makapagoradorad siran ko lalan, na andamanaya i kaphakano­ no iran?"},{"id":67,"translation":"67. Na o kabaya Ami, na Mata­-an a khasalin Nami siran si-i ko manga darpa iran; na di iran maga­ ga lomipos, go di siran phakandod."},{"id":68,"translation":"68. Na sa tao a Pagumbowain Nami sukaniyan, na phato-on Nami sukaniyan ko korang a Ka-adun: Ba iran ndi shabota?"},{"id":69,"translation":"69. Na da-a Mi ndaon (ko Nabi) so Bayok, go di ron patot: Da ko Sukaniyan (a Minitalingoma Niyan) inonta na Pananadum, go Qur-an a Miyakapayag:"},{"id":70,"translation":"70. Ka-a Niyan Mapaka-iktiyar so tao a aya butad iyan na Oya­ goyag, (i poso) go anmatangkud so Katharo (a siksa) ko Miyaman­gongkir."},{"id":71,"translation":"71. Ba iran nda mailai a Mata­ an! A Sukami na Miyadun Kami sa ruk iran-a pud ko Pinggalubuk o manga Gu-us Ami-a manga Ayam, na siran i Makapapa-ar on?-"},{"id":72,"translation":"72. Go Piyakaphasiyonot Ami kiran noto, ka so saba-adon na gi-i ran Kakhoda-an, go so saba-adon na Pukhakan niran:"},{"id":73,"translation":"73. Go adun a bagiyan niran non a manga gona, go manga inomun (a manga Gatas). Ino siran ndi Phanalamat?"},{"id":74,"translation":"74. Na kominowa siran sa sala­kao ko Allah, sa manga Katohanan, ka-an siran Katabangi!"},{"id":75,"translation":"75. Di ran khagaga so Kataban­gi kiran: Go siran na manga Tan­tara iran a phamakadarpa-an (ko Naraka)."},{"id":76,"translation":"76. Na o ba Ka Mapakamboko o Katharo iran. Mata-an! A sukami na Katawan Nami so isosolun nir­an, go so Papayagun niran."},{"id":77,"translation":"77. Ba di katawi o Manosiya a Mata-an! A Sukami na inadun Ami sukaniyan a pho-on sa Notfa! Na sa maoto na sukaniyan na lampawi, a mapayag!"},{"id":78,"translation":"78. Na mimba-al Rukami sa ibarat, go kiyalipatan niyan so Kiya-aduna on: Pitharo iyan: A an­ tawa-a i Phakaoyag ko manga tolan a sukaniyan na miyardak?"},{"id":79,"translation":"79. Tharowangka: A Pagoyagun noto o Miyadun non ko paganai a kiya-okitan! Ka Sukaniyan i Mata-o ko-oman i (okit a) Kapangadun!-"},{"id":80,"translation":"80. So Inadunan kano Niyan pho-on ko Kayo a mailao sa Apoi, na sa maoto na sukano na mapu­ phakakadug iyo (sukaniyan)!"},{"id":81,"translation":"81. Ba di so Miyadun ko manga Langit a go so Lopa i Phakagaga sa Ka-aduna Niyan ko lagid iran?­ Owai na, Suka so Puphangadun, a Matao-!"},{"id":82,"translation":"82. Aya dun a butad iyan, na igira a Kabaya lyan so apiya anto­na-a, na Tharo-on Niyan non: so Kon, na Ma-adun!"},{"id":83,"translation":"83. Na Soti so shisi-i sa Tangan o Lima Niyan so Kapa-ar ko langowan ta­man: Go Ron kano Phamakandoda (ko kaphamagitonga ko manga Amal)."}]},{"id":37,"verses":[{"id":1,"translation":"1. lbut ko Shasa-asa-ap sa Samporna a kasha-ap,"},{"id":2,"translation":"2. Go so Puphamapundug (ko Gabon) sa Samporna a Kapanun­dug,"},{"id":3,"translation":"3. Go so Puphamamatiya sa Pananadum (a manga Malaikat)!"},{"id":4,"translation":"4. Mata-an! A so Tohan niyo na Matatangkud a Isa!-"},{"id":5,"translation":"5. Kadnan o manga Langit a go so Lopa, go so paglutan a dowa oto, go Kadnan o manga Subangan!"},{"id":6,"translation":"6. Mata-an! A Sukami na iniPharas Ami ko Langit a marani so Parahiyasan a manga Bito-on,-"},{"id":7,"translation":"7. Go Siyap ko oman i Shaitan a gi-i mbinasa,"},{"id":8,"translation":"8. Di ran maphamamakinug so (manga Malaikat a) a pagtao a Ma­ poro, ka Puphululubadun siran ko mbalabala,"},{"id":9,"translation":"9. Sa kapamogao, go adun a bagiyan niran a siksa a Tatap,"},{"id":10,"translation":"10. Inonta so miyakasinggaot sa isa a kasinggaot (ko Katharo o manga Malaikat), na siyaloba suka­ niyan o Sindao o Bito-on a Masin­dao (a Phakatotong)."},{"id":11,"translation":"11. Na Paki-osain Ka kiran: o ba siran i lubi a Mabagur a Ka­ adun, antawa-a so Inadun Ami (i lubi a Mabagur)? Mata-an! A Suka­ mi na Inadun Ami siran a pho-on ko Lipao, a Mapilit!"},{"id":12,"translation":"12. Kuna, ka Miyamumusa Ka, go Puphamagurugangka iran,"},{"id":13,"translation":"13. Na igira a Piyakatadum sir­an, na di siran Phakatadum,-"},{"id":14,"translation":"14. Go igira a Miyakailai siran sa tanda, na Puphamagurugan nir­an,"},{"id":15,"translation":"15. Go Pitharo iran: A da ko ungkai inonta na Balik Mata a Ma­payag!"},{"id":16,"translation":"16. Ino amai ka Matai kami, go mbaloi kami a botha, go manga tolan, ba Mata-an! A sukami na Pagoyagun kami dun?"},{"id":17,"translation":"17. Antawa-a so manga Lokus ami a miyanga-o ona?"},{"id":18,"translation":"18. Tharowangka: A owai, (Pa­goyagun kano dun), go sukano na Phamakarondan."},{"id":19,"translation":"19. Na giyoto na satimambo a Lalis; na sa maoto na siran na ma­ kananayao siran!"},{"id":20,"translation":"20. Go Matharo iran: A Hai dowan dowan tano! Giya i so Alon­gan a Kapamalas!"},{"id":21,"translation":"21. (Na Tharo-on kiran:) Giya i so Alongan a Kokoman, a so suka­ no na Piyakambokhag iyo sukani­yan!"},{"id":22,"translation":"22. (Tham-on o Allah ko manga Malaikat:) Limoda niyo so Mind­ adarowaka, rakhus o manga ogana­pa iran, go so Piyamanimba iran-"},{"id":23,"translation":"23. A salakao ko Allah, na nggonanaowa niyo siran ko lalan ko Naraka Jahim!"},{"id":24,"translation":"24. Go tarongkowa niyo siran, ka Mata-an! A siran na Pagisha-an siran:"},{"id":25,"translation":"25. (Putharo-on kiran:) Ino kano di Makaputhatabanga?"},{"id":26,"translation":"26. Kuna, ka siran sa Alongan naya na Makambabayorantang sir­an;"},{"id":27,"translation":"27. Na sangoran o saba-ad kiran so saba-ad, a gi-i siran shusundita."},{"id":28,"translation":"28. Tharo-on niran: A Mata-an! A sukano na aya butad iyo na Pushong kano rukami sa kapanu­gul!"},{"id":29,"translation":"29. Isumbag iran: Kuna, ka da kano mabaloi a Miyamaratiyaya!"},{"id":30,"translation":"30. Go da-a Miya-adun a ruka­ mi rukano a Kapa-ar. Kuna, ka miyabaloi kano a pagtao a manga Darowaka!"},{"id":31,"translation":"31. Na Miyatangud rukutano, so Katharo o Kadnan tano. Mata-an! A sukutano na khata-a man tano dun (angkai a siksa)."},{"id":32,"translation":"32. Na Miyadadag ami sukano: ka Mata-an! A sukami na miyabaloi kami a manga Dadag."},{"id":33,"translation":"33. Na Mata-an! A siran sa Alongan noto, na Makashasakoto­ wa siran ko siksa."},{"id":34,"translation":"34. Mata-an! A Sukami na lagi­daya dun a ikhidiya Mi ko manga Baradosa."},{"id":35,"translation":"35. Mata-an! A siran na aya butad iran na igira Pitharo kiran: A da-a Patot a Pushowasowatun a inonta so Allah, na Mumaratabat siran,"},{"id":36,"translation":"36. Go Tharo-on niran: A ati Mata-an! A sukutano na mibagak tano dun so manga Katohanan tano, Makapantag ko Pababayok, a Pumbuthangun?"},{"id":37,"translation":"37. Kuna, ka aya Minitalingoma o Muhammad na so Bunar, go miyatanto Niyan so manga Sogo."},{"id":38,"translation":"38. Mata-an! A sukano na kha­ta-aman niyo dun so siksa a Mal­ipudus;-"},{"id":39,"translation":"39. Ka da-a imbalas rukano a inonta so Pinggolaola niyo;-"},{"id":40,"translation":"40. Ogaid na so manga Oripun o Allah, a manga Tolabos (nadi siran phakata-am ko siksa),-"},{"id":41,"translation":"41. Siran man na adun a bagiyan niran a Pagupur a mapupunto,"},{"id":42,"translation":"42. A manga Onga; a siran na khisusula-an,"},{"id":43,"translation":"43. Si-i ko manga Sorga a Pa­kalma,"},{"id":44,"translation":"44. (Si-i siran) ko manga Kantir a khipaga-a dapa-dapa:"},{"id":45,"translation":"45. lpuphagilid kiran so tatago­wan sa Inomun a pho-on ko Bowa­lan,"},{"id":46,"translation":"46. Mapoti, a mapiya i ta-am ko Puphamanginom,"},{"id":47,"translation":"47. Da-a matatago-on a Paka­ langot; go di siran non Phangabu­ burug."},{"id":48,"translation":"48. Go shisi-i kiran so (manga Darodopa a) manga thatangka i kailai, a manga pipiya i kapumata;"},{"id":49,"translation":"49. Lagid o ba siran Montiya a totongkopun."},{"id":50,"translation":"50. Na sangoran o saba-ad kiran so saba-ad a Puphamagishai siran."},{"id":51,"translation":"51. Tharo-on o Putharo kiran: A Mata-an! A sakun na adun a Bo­layoka akun,"},{"id":52,"translation":"52. A gi-i niyan Tharo-on: A ba Mata-an! A suka na pud dun ko Miyamangimbunar?"},{"id":53,"translation":"53. Ino amai ka Matai tano, go mbaloi tano a botha, go manga tolan, ba Mata-an! A sukutano na khabalasan tano dun?"},{"id":54,"translation":"54. Tharo-on niyan: A ba niyo Purongawi?"},{"id":55,"translation":"55. Na rongawan niyan, na mai­lai niyan ko lumbak o Naraka Ja­him."},{"id":56,"translation":"56. Tharo-on niyan: lbut ko Allah! Ka maito bo na Mata-an a khabinasa kongka!"},{"id":57,"translation":"57. Na o da so Limo o Kadnan ko, na miyabaloi ako dun a pud ko Piyamakadarpa (ko Naraka)!"},{"id":58,"translation":"58. Ino di tano Phamatai,"},{"id":59,"translation":"59. Inonta so Kiyapatai tano paganai, go di tano phangasisiksa?"},{"id":60,"translation":"60. Mata-an naya! A titho a sukaniyan so Da-ag a mala!"},{"id":61,"translation":"61. Makapantag ko lagid aya, na Panamar Magamal so Puphamaga­mal."},{"id":62,"translation":"62. Ba giyoto i mapiya a talagad, antawa-a so kayo a Zaqqum?"},{"id":63,"translation":"63. Mata-an! A Sukami na ini sunggai Ami aya a tiyoba ko manga Darowaka."},{"id":64,"translation":"64. Mata-an! A sukaniyan na kayo a Mu-utho ko piyaganakana­ kan o Naraka Jahim:"},{"id":65,"translation":"65. So Onga niyan na miphula­gid sukaniyan o manga Olo o man­ga Shaitan:"},{"id":66,"translation":"66. Na Mata-an! a siran na Phakakan siran non ndun na kha­puno iran non so manga tiyan nir­an."},{"id":67,"translation":"67. Oriyan niyan na Mata-an! A bagiyan niran noto a titho a kasa­ saogan sa phulikabo a ig."},{"id":68,"translation":"68. Oriyan niyan na Mata-an! A aya khandodan niran na so dun so Naraka Jahim."},{"id":69,"translation":"69. Mata-an! A siran na Miyato­ on niran so manga lokus iran a khikadadadag;"},{"id":70,"translation":"70. Na siran na si-i siran gi-i shasakoya ko manga lakao iran!"},{"id":71,"translation":"71. Na Sabunsabunar a Mithar­idadag ko miya-ona an niran so kadakulan ko miyangao ona;-"},{"id":72,"translation":"72. Go Sabunsabunar a Siyogo an Nami siran sa Puphamakaik­ tiyar;-"},{"id":73,"translation":"73. Na Pamimikiranangka o an­ tona-a i miyambutad o kiya-a kiran ko Piyamaka-i ktiyar (a da dun Paratiyaya),-"},{"id":74,"translation":"74. Inonta so manga Oripun o Allah a manga Tolabos."},{"id":75,"translation":"75. Na Sabunsabunar a Miyan­ gangarapan Rukami so Nuh, na Mata-an a miyakapiyapiya so To­ miyarima (ko Panguni Niyan)."},{"id":76,"translation":"76. Na Siyabut Ami Sukaniyan a go so Ta-alokon ko boko a mala,"},{"id":77,"translation":"77. Go biyaloi Ami so Kiyaba­ badan non, a siran i miyangalalam­ba;"},{"id":78,"translation":"78. Go inibagak Ami Sukaniyan ko miyanga-o ori (a Kapuphanana­duman):"},{"id":79,"translation":"79. Kalilintad a si-i ko Nuh ko manga Ka-adun!"},{"id":80,"translation":"80. Mata-an! A Sukami na lagid man noto a Kambalasi Ami ko Miphipiyapiya."},{"id":81,"translation":"81. Mata-an! A Sukaniyan na pud ko manga Oripun Ami a Miya­maratiyaya."},{"id":82,"translation":"82. Oriyan niyan na inulud Ami so manga pud (ada Pamaratiyaya)."},{"id":83,"translation":"83. Na Mata-an! A ma-apud ko okit lyan so Ibrahim."},{"id":84,"translation":"84. Gowani a somangor ko Kad­nan Niyan a rakhus o poso a da-a saninsaning iyan."},{"id":85,"translation":"85. Gowani na Pitharo Iyan ki ama Iyan, a go so pagtao Niyan: A antona-a i Pushimba a niyo?"},{"id":86,"translation":"86. Ba so kabokhaga manga Katohanan-a salakao ko Allah i khabaya-an niyo?"},{"id":87,"translation":"87. Na antona-a i arangan niyo ko Kadnan o manga Ka-adun?"},{"id":88,"translation":"88. Na inilai Niyan sa kailai a gudaguda so manga Bito-on,"},{"id":89,"translation":"89. Na Pitharo Iyan: A Mata-an! A Pukhasakit Ako!"},{"id":90,"translation":"90. Na inawa-an niran Sukani­yan, a miyamanalikhod siran."},{"id":91,"translation":"91. Na minanai somong ko man­ga Katohanan niran, na Pitharo Iyan: A ino kano di khan?"},{"id":92,"translation":"92. Ino a di kano Putharo?"},{"id":93,"translation":"93. Na siyongowan Niyan siran sa mananai, na pirorompi Niyan shabunar."},{"id":94,"translation":"94. Na Piyamantuk iran Sukani­yan a gi-i siran mamagarabaya."},{"id":95,"translation":"95. Pitharo Iyan: A ino niyo Pushimba-a so gi-i niyo phapanda­yan?"},{"id":96,"translation":"96. A so Allah i Miyadun ruka­no, a go so Puphangumba-alan niyo!"},{"id":97,"translation":"97. Pitharo iran: A mbalain niyo Sukaniyan sa Walai, na lubadun niyo Sukaniyan ko Kadug!"},{"id":98,"translation":"98. Na Pikhadiyatan niran Su­kaniyan sa tipo, na biyaloi Ami siran a manga bababa!"},{"id":99,"translation":"99. Na Pitharo Iyan: A Mata-an! A Sakun na shong Ako ko Kadnan Ko! A Punggonanao Rakun!"},{"id":100,"translation":"100. Kadnan Ko! Bugi Yakong­ka sa (Wata a) pud ko manga Bi­langatao!"},{"id":101,"translation":"101. Na Piyanothol Ami Ron a (Pumbawata sa) Wata a Mama a Matigur."},{"id":102,"translation":"102. Na kagiya iraot sa Mipha­gonota lyan lomalakao, na Pitharo Iyan: Hai Wata Ko! Mata-an! A Sakun na Pithataginup Akun ko katotoroga (Rakun) a Mata-an! A Sakun na Shombali-in Ko Suka: Na Nggudaguda-a ngka o antona-a i Pandapat Ka! Pitharo Iyan: Hai Ama! Nggolalanun Ka so Sogowan Ruka: Ka khato-on Nakongka, Omiyog so Allah, a pud ko manga Papantang!"},{"id":103,"translation":"103. Na kagiya a Mbayorantang siran a dowa, go Piyakaiga lyan a tomatakilid;"},{"id":104,"translation":"104. Na Tiyawag Ami Sukani­ yan: Hai Ibrahim!"},{"id":105,"translation":"105. Sabunar a Miyatoman Ka so Taginupun!- Mata-an! A Sukami na lagid man noto a Kambalasi Ami ko Miphipiyapiya."},{"id":106,"translation":"106. Mata-an! A giyaya na titho a sukaniyan na Tiyoba a Mapayag-"},{"id":107,"translation":"107. Na Siyanggar Ami Sukani­yan a Kibas a Mala:"},{"id":108,"translation":"108. Go inibagak Ami Sukani­yan (a Kapuphananaduman) ko miyanga-o ori:"},{"id":109,"translation":"109. Kalilintad a si-i ko Ibrahim!"},{"id":110,"translation":"110. Lagid man noto a Kamba­lasi Ami ko Miphipiyapiya."},{"id":111,"translation":"111. Mata-an! A Sukaniyan na pud ko manga Oripun Ami a Miya­ maratiyaya."},{"id":112,"translation":"112. Na Piyanothol Ami Ron (a lpumbawa ta lyan) so I shaq -a Nabi,- a pud ko manga Bilangatao."},{"id":113,"translation":"113. Na Piyakandakulan Ami sa mapiya Sukaniyan a go so Ishaq: Na so saba-ad ko manga Mori ran a tao na Phipiyapiya, go (so saba-ad na) siyalimbotan niyan a ginawa niyan a mapayag."},{"id":114,"translation":"114. Na Sabunsabunar a ini Pangalimo Ami so Musa a go so Haroun,"},{"id":115,"translation":"115. Go Siyabut Ami Siran a go so pagtao Wiran ko boko a mala;"},{"id":116,"translation":"116. Go Tiyabangan Nami Sir­an, na miyabaloi Siran a Siran i Miyamakada-ag;"},{"id":117,"translation":"117. Go inibugai Ami Kiran so Kitab a Miyakapayag (ko manga Kokoman);"},{"id":118,"translation":"118. Go Pinggonanao Ami Kir­an so lalan a Matitho."},{"id":119,"translation":"119. Go inibagak Ami Siran (a Kapuphananaduman) ko Miyanga­ o on:"},{"id":120,"translation":"120. Kalilintad a si-i ko Musa a go so Haroun!"},{"id":121,"translation":"121. Mata-an! A Sukami na lagid man noto a Kambalasi Ami ko Miphipiyapiya."},{"id":122,"translation":"122. Mata-an! a giya dowa oto na pud ko manga Oripun Allah a Miyamaratiyaya."},{"id":123,"translation":"123. Go Mata-an! A so Ilyas na pud dun ko manga Sogo."},{"id":124,"translation":"124. Gowani na Pitharo lyan ko pagtao Niyan: A ino kano di Pha­nanggila?"},{"id":125,"translation":"125. Ino niyo Puphanongganoya so Barahala Ba'al, na ipumbagak iyo so Lubi a mapiya a Miyangadun;"},{"id":126,"translation":"126. A so Allah, a Kadnan niyo go Kadnan o manga Lokus iyo a Miyanga-o ona?"},{"id":127,"translation":"127. Na Piyakambokhag iran Sukaniyan, na Mata-an! A siran na Phamakadarpa-an ndun (ko Nara­ka),-"},{"id":128,"translation":"128. Inonta so manga Oripun o Allah a manga Tolabos."},{"id":129,"translation":"129. Na inibagak Ami Sukani­ yan (a Kapuphananaduman) ko Miyanga-o ori:"},{"id":130,"translation":"130. Kalilintad a si-i ko Ilyasin!"},{"id":131,"translation":"131. Mata-an! a Sukami na lagid man noto a Kambalasi Ami ko Miphipiyapiya."},{"id":132,"translation":"132. Mata-an! A Sukaniyan na pud ko manga Oripun Ami a Miya­maratiyaya."},{"id":133,"translation":"133. Go Mata-an! A so Lut na pud dun ko manga Sogo (Ami)."},{"id":134,"translation":"134. Gowani na Siyabut Ami Sukaniyan a go so Ta-alokon, sa Kasamasama iran."},{"id":135,"translation":"135. Inonta so lokus (a Karoma Niyan) ka miyapud ko miyamangi­ bagak (ko Siksa):"},{"id":136,"translation":"136. Oriyan niyan na bininasa Mi so manga salakao (kiran)."},{"id":137,"translation":"137. Na Mata-an! A Sukano na Sabunar a pukhasagadan niyo siran, ko kapukhapita-i rukano,-"},{"id":138,"translation":"138. A go so Gagawi-i: Ba niyo di ITiapunggudaguda?"},{"id":139,"translation":"139. Go Mata-an! A so Yunus na pud dun ko manga Sogo."},{"id":140,"translation":"140. Gowani na miyalagoi a Miyagapas ko Kapal a tutugubun,"},{"id":141,"translation":"141. Na Miyakipuripa, na niya­ baloi a pud ko Piyamanaban:"},{"id":142,"translation":"142. Na Liya mud Sukaniyan o suda, a sukaniyan na makapuphan­gisoya."},{"id":143,"translation":"143. Na o da (kagiya a) Mata-an a Sukaniyan na miyabaloi a pud ko Miyamanasbik,"},{"id":144,"translation":"144. Na Khatatap dun ko Tiyan o Suda sa taman ko Alongan a Kaoyaga kiran (ko Alongan a Qiya­mah)."},{"id":145,"translation":"145. Na inidaITipar Ami Sukani­ yan ko Taog a Pagilidan a Sukani­ yan na Pukhasakit,"},{"id":146,"translation":"146. Go Piyakatho-an Nami so kaporowan Niyan, sa Pamomolan a pundonapa (a kiyasirongan Niyan)."},{"id":147,"translation":"147. Na Siyogo ami Sukaniyan ko Magatos nggibo (a manga tao) o di na makalalawan siran (sa Maga­tos nggibo)."},{"id":148,"translation":"148. Na Miyamaratiyaya siran; na Piyakasawit Ami siran ko Kapa­ginutao taman ko wakto (o Kapatai)."},{"id":149,"translation":"149. Na Paki-osain Ka kiran: o ba ruk o Kadnan Ka so manga Wata a Babai, na ruk iran so manga Wata a Mama?-"},{"id":150,"translation":"150. Antawa-a ba Ami Inadun so manga Malaikat a manga Babai, a siran na kamamasa-an niran?"},{"id":151,"translation":"151. Tanodan, ka Mata-an! A siran na po-on ko Kabokhag iran na Putharo-on niran ndun:"},{"id":152,"translation":"152. A Mibawata so Allah? Go Mata-an! A siran na titho a manga bokhag!"},{"id":153,"translation":"153. A ti miyatomo lyan so manga Wata a Babai a di so manga Wata a Mama?"},{"id":154,"translation":"154. Ino kano wai? Andamanaya i Khipukhokomun niyo saya?"},{"id":155,"translation":"155. Ino kano di Phananadum?"},{"id":156,"translation":"156. Antawa-a ba adun a karina niyo a Mapayag?"},{"id":157,"translation":"157. Na talingoma-an niyo i Kitab iyo o sukano i manga bunar!"},{"id":158,"translation":"158. Na mimba-al siran ko lut o Allah a go so lut o manga Jinn sa bangunsa: Na Sabunsabunar a kiya­ tokawan o manga Jinn a Mata-an! a siran na Phamakadarpa-an ndun (ko Naraka)!"},{"id":159,"translation":"159. Soti so Allah! A mawatan ko Iphuropa iran!"},{"id":160,"translation":"160. Inonta so manga Oripun o Allah, a manga Tolabos."},{"id":161,"translation":"161. Na Mata-an! A sukano a go so Pushimba-an niyo,-"},{"id":162,"translation":"162. Na da rukano i sorang Rukaniyan a Madadag iyo,"},{"id":163,"translation":"163. Inonta so sukaniyan a Pha­kasolud ko Naraka Jahim!"},{"id":164,"translation":"164. Na da-a pud rukami (a manga Malaikat) a ba da-a ba-giyan Niyan a darpa a mapupunto;"},{"id":165,"translation":"165. Go Mata-an! A Sukami na Sabunar a shasa-a sa-ap;"},{"id":166,"translation":"166. Go Mata-an! A Sukami na Sabunar a Sukami so Puphamanas­bik (ko Allah)!"},{"id":167,"translation":"167. Na Mata-an! A siran na Putharo-on niran ndun:"},{"id":168,"translation":"168. A oba bo Mata-an! A adun a shisi-i rukami a Pananad um a pho-on ko Miyanga-o ona,"},{"id":169,"translation":"169. Ka miyabaloi kami dun a manga Oripun o Allah, a manga Tolabos!"},{"id":170,"translation":"170. Na inongkir iran so Qur-an: Na katokawan niran mbo!"},{"id":171,"translation":"171. Na Sabunsabunar a miyao­ na so Katharo Ami ko manga Or­ipun Ami a Piyamanogo:"},{"id":172,"translation":"172. Mata-an! A siran na siran ndun so Phangatatabangan,"},{"id":173,"translation":"173. Go Mata-an! A so manga Tantara Ami, na siran ndun so Pha­makada-ag."},{"id":174,"translation":"174. Na Talikhodingka siran sa taman ko masa (a di mathai)."},{"id":175,"translation":"175. Go Paka-ilayangka siran, ka mailai ran mbo!"},{"id":176,"translation":"176. Ba so Siksa Ami na Phagalokalokan niran?"},{"id":177,"translation":"177. Na a pabila Makatoron (so siksa) ko sharonsarongan niran, na miyakaratarata a kakhapita-i ko Piyamaka-iktiyar (a da dun Para­tiyaya)!"},{"id":178,"translation":"178. Na Talikhodingka siran sa taman ko masa (a di mathai),."},{"id":179,"translation":"179. Go Paka-ilayangka (siran), ka khailai ran mbo!"},{"id":180,"translation":"180. Soti so Kadnan Ka, a Kad­nan o Munang, a mawatan ko iphuropa iran!"},{"id":181,"translation":"181. Na Kalilintad a si-i ko manga Sogo!"},{"id":182,"translation":"182. Go so Podi na ruk o Allah, a Kadnan o manga Ka-adun."}]},{"id":38,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Saad: So Allah i Mata-o ko paka-a antapan Niyan ro-o. lbut ko Qur-an, a ndodon so Pananadum (ka Mata-an A so Muhammad na bunar):"},{"id":2,"translation":"2. Kuna, ka so Miyamangongkir na matatago ko Maratabat, go so Kasosorang."},{"id":3,"translation":"3. Madakul a bininasa Mi ko miya-ona-an niran a pagtao, na minithatawaga iran: A da-a masa a kapakapalagoi!"},{"id":4,"translation":"4. Na Miyamumusa siran ko kiyapakaoma kiran o Miyamaka­ iktiyar a pud kiran! Go Pitharo o Miyamangongkir: A giya i na balik Mata a bokhag!"},{"id":5,"translation":"5. Ino niyan mbaloya so manga Katohanan a Tohan a isa isa? Mata­-an! A giya na titho a shai a Paka­ mumusa!"},{"id":6,"translation":"6. Na inilalakao o manga Nako­ da iran: A dadayon kano, go thata­ kna kano ko manga Katohanan niyo! Mata-an! A giya i na titho a shai a paka-a antapun (rukutano)!"},{"id":7,"translation":"7. Da tano waya manug ko okit a miyaori: Da ko ungkaya inonta na Piyangumba-alan (a kabokhag)!"},{"id":8,"translation":"8. Ino Sukaniyan mbo i Thoroni ko Pananadum ko ndolondolanan tano? Kuna, ka siran na matatago ko kashasangka ko Pananadum Akun! Kuna, ka (ka giya) da iran pun kata-ami so siksa Akun!"},{"id":9,"translation":"9. Antawa-a ba shisi-i kiran so khikatatagowan ko Limo o Kadnan Ka-a Mabagur, a Puphamumugai?"},{"id":10,"translation":"10. Antawa-a ba iran ruk so Kapa-ar ko manga Langit a go so Lopa, go so nganin a pagulutan a dowa nan? Na Pamanik siran ko Puphamangokitan!"},{"id":11,"translation":"11. Tantara a so ndodo-o a pugus, a pud ko Mithampotam­pong."},{"id":12,"translation":"12. Tomiyaplis ko miya-ona an niran so pagtao a Nuh, a go so pagtao a Ad, go so Pir-aon a khiruk ko manga Lutakan,"},{"id":13,"translation":"13. Go so pagtao a Samood, go so pagtao o Lut, go so manga tao sa Aikah;- siran man so Mithampo­tampong."},{"id":14,"translation":"14. Da ko oman i isa kiran inonta na Piyakambokhag iyan so manga Sogo, na Miyatangkud (kir­an) so Siksa Akun."},{"id":15,"translation":"15. Na da-a punaya-on o sira­ naya a rowar ko Lalis a isa, a da-a kaphakandod iyan."},{"id":16,"translation":"16. Na Pitharo iran: A Kadnan nami! Nggaga-aningka rukami so kipantag ami ko da pun so Alongan a kapamagitong!"},{"id":17,"translation":"17. Phantang Ka ko Katharo iran, go Aloyangka so Oripun Ami a Dawood, a adun a Bagur Iyan: Mata-an! A Sukaniyan na Puphananangoran (ko Allah)."},{"id":18,"translation":"18. mata an! A Sukami na Piya­kaphasiyonot Ami so manga Palao, a pud lyan a Puthasbik Siran, ko Kagabigabi, a go so Kapita-pita,"},{"id":19,"translation":"19. Go so manga Papanok a matitimo: Na tanan si-i ko Allah Puphananangoran."},{"id":20,"translation":"20. Go Piyakabagur Ami so Kadatu lyan, go inibugai Ami Ron so Ongangun, a go so Kata-o ko Kokoman."},{"id":21,"translation":"21. Na ino a Miyakatalingoma Ruka so Totholan ko Pukhakarido? gowani a manga lakat siran ko Daud si-i ko Darpa a diniyan Sam­bayangan;"},{"id":22,"translation":"22. Gowani na somiyolud siran ko Dawood, na inikaluk lyan siran, Pitharo iran: A di Ka khaluk: Ka Pukharido Kami a dowa, ka inan­iyaya o saba-ad Rukami so saba-ad: na Kokoma Kamingka sa ontol, go di Ka Phuramiramig; go Nggona­ naowa Kamingka ko ontol a lalan."},{"id":23,"translation":"23. Mata-an! a giyangkai a Pa­gari Ko: Na adun a siyao polo a go siyao a Bilibili Niyan, na adun a Bilibili Akun a satiman: Na Pitharo lyan: A Pakitagikorun ka Rakun noto, na kiyadaoban Nako Niyan sa Katharo."},{"id":24,"translation":"24. Pitharo (o Dawood): A Sa­ bunsabunar a Kiyasalimbotan Ka Niyan sa kiyapanguniya Niyan ko Bilibili Ngka a Kinitapi lyan ko manga Bilibili Niyan: Ka Mata-an! A madakul koshasakotowa a Sabu­ nar a Phaganiyaya-an o saba-ad kiran so saba-ad: Inonta so siran a Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga Pipiya, na tanto a maito siran? Na Miya-antang o Da­wood a giyabo a kinitupung Nami Ron: Na Miyakapanguni sa Ma-ap ko Kadnan Niyan, go Somiyondong a Mangangalimbaba-an, go Miya­nanangoran (ko Allah)."},{"id":25,"translation":"25. Na Niyapi Ami Ron Noto: Go Mata-an! A Miyambagiyan Ni­ yan si-i Rukami so titho a Kapakar­ani, a go so mapiya a khandodan."},{"id":26,"translation":"26. Hai Dawood! Mata-an! A Sukami na Biyaloi Ami Suka a Khalifah ko Lopa: Na Koko-man­ gka so manga Manosiya sa Ontol: Go Dingka Pagonoti so kabaya a ribat, ka Madadag Ka Niyan ko lalan o Allah: Mata-an! A so phan­ gadadadag ko lalan oAllah, na adun a bagiyan niran a siksa a sangat, sa- hap ko Kiyapakalipat iran ko Alon­gan a Kapamagitong."},{"id":27,"translation":"27. Na da ko kiya-aduna Mi ko Langit a go so Lopa go so nganin a lut a dowa nan i ba ilang! Giyoto man i arangan o siran a Miyaman­gongkir! Na sangat a siksa a bagi­ yan o siran a Miyamangongkir ko Naraka!"},{"id":28,"translation":"28. Ba Ami babaloya so Miya­ maratiyaya go Pinggalubuk iran so manga Pipiya, a lagid o Puphama­minasa ko Lopa? Antawa-a ba Ami babaloya so khipanananggila, a la­gid o manga Bara-dosa?"},{"id":29,"translation":"29. (Giya i na) Kitab a Initoron Ami Sukaniyan si-i Ruka, a Piya­kandakulan sa mapiya, ka-a niran Manggudaguda so manga Ayat Ru­kaniyan, go an Kasaboti o adun a manga Sabot iyan."},{"id":30,"translation":"30. Na ini bugai Ami ko Da­ wood so (Wata lyan a) Solaiman,­ Miyakapiyapiya a Oripun! Mata-an! A Sukaniyan na Puphananangoran (ko Allah)!"},{"id":31,"translation":"31. Gowani a Pakimasa-an ko Solaiman ko Kagabi-gabi so manga Koda a manga Gaga-an;"},{"id":32,"translation":"32. Na Miyatharo Iyan: A Mata­ an! A Sakun na Miyatomo Akun so kabaya ko Mapiya (sa doniya), a di so Tadum ko Kadnan Ko,- taman sa miyakadalong (so Alongan) ko runding:"},{"id":33,"translation":"33. (Pitharo o Solaiman:) Ndo­ dun niyo siran Rakun. Na Phipho­onan Niyan mamotol sa manga Ai go manga Lig."},{"id":34,"translation":"34. Na Sabunsabunar a Tiniyoba Ami so Solaiman: Ka Piyakidarpa­ an Ami so Korsi lyan sa isa a lawas: Oriyan niyan na Mithaobat:"},{"id":35,"translation":"35. Pitharo lyan: Kadnan Ko! Napi-i Yakongka, go Bugi Yakong­ ka sa Kadatu, a da-a Kapatotan non a isa bo ko oriyan Ko: Mata­-an! A Suka na Suka so Puphamu­mugai."},{"id":36,"translation":"36. Na Piyakaphasiyonot Ami Ron so ndo, a Pushambur sabap ko Sogowan Niyan, a malanat, a apiya anda Niyan Puphaka-antapa,-"},{"id":37,"translation":"37. Go so manga Shaitan, a tanan Pababalai, go Panininub,-"},{"id":38,"translation":"38. Go so manga pud a khipapatongun ko manga Sangkali."},{"id":39,"translation":"39. (Pitharo Ami ron a) Giyaya na Pamumugayan Ami: Na Pamu­mugai Ka, o di na Kakaputingka, sa da-a Kapamagitong."},{"id":40,"translation":"40. Na Mata-an! A adun a ba­ giyan Niyan si-i Rukami a titho a Kapakarani, go mapiya a khando­dan."},{"id":41,"translation":"41. Na Aloyangka so Oripun Ami a Ayyob. Gowani na ini Pan­gangarapan Niyan ko Kadnan Ni­yan: A M ata-a n! A Sakun na Minisogat Rakun o Shaitan so do­ kao a go so siksa!"},{"id":42,"translation":"42. (Pitharo-on:) Dasulun Ka so Aingka: Giyaya na Papaigowai a Matunggao, go Inomun."},{"id":43,"translation":"43. Na inibugai Ami Ron (bo) so manga Ta-alokon, a go so lagid iran a inibabid kiran,- a Limo a pho-on Rukami, go Pananadum, o adun a manga Sabot iyan."},{"id":44,"translation":"44. Go (Pitharo-on:) Kowa-an Ka so Limangka sa sakukhum a Rasa-as, na luphadun Ka (ki Kar­ omangka): Ka Dika Kasapa-an. Mata-an! A Sukami na Miyato-on Ami Sukaniyan a Mapantang. Saya­ na a mapiya a Oripun! Mata-an! A Sukaniyan na Puphangongonotan (ko Allah)!"},{"id":45,"translation":"45. Go Aloyangka so manga Oripun Ami a so Ibrahim, go so lshaq, go so Yaqoub, a manga Ba­ bagur, go manga ala i Pandapat."},{"id":46,"translation":"46. Mata-an! A Sukami na in­itolabos Ami Kiran so tolabos a Pananadum ko lngud (a Akhirat)."},{"id":47,"translation":"47. Go Mata-an! A siran si-i ko Hadapan Nami, na pud dun ko Miyangapipili a manga Pipiya."},{"id":48,"translation":"48. Go Aloyangka so Ismail, go so Al-Yasha, go so Zulkifli: Na tanan Pud ko manga Pipiya."},{"id":49,"translation":"49. Giyaya na Pananadum: Na Mata-an! A ruk o Khipanananggila, so titho a Mapiya a khandodan,-"},{"id":50,"translation":"50. Manga Sorga a Tatap, a Khiluluka-an Kiran so manga Pin­to;"},{"id":51,"translation":"51. Gi-i siran ro-o Shasandasan­dang; Puphananawag Si-ran ro-o sa manga Onga a Madakul, a go man­ga Inomun;"},{"id":52,"translation":"52. Go manga Ikapud Iran so manga Thatangka i Kailai (a manga Bai), a Murusharusha."},{"id":53,"translation":"53. Giyaya so ididiyandi Ruka­ no ko Alongan a Kapamagitong!"},{"id":54,"translation":"54. Mata-an! A giyaya na titho a Pagupur Ami, a da-a ikhada lyan;-"},{"id":55,"translation":"55. Giyaya (i khasowa),- Na Mata-an! A bagiyan o manga Ma­lawani so titho a marata a khando­ dan!-"},{"id":56,"translation":"56. Naraka Jahannam!- A Pha­makasolud siran non,- Na Mikhar­atarata a dukhai!-"},{"id":57,"translation":"57. Giyaya!- Na Ta-ami ran Sukaniyan,- A Phulikabo, go paka­bunud a manga rurushik!"},{"id":58,"translation":"58. Go adun a salakao a lagid iyan, a mbarambarang (a Siksa)!"},{"id":59,"translation":"59. Kati-i so salompok a Pupha­ manolud a pud iyo! Da-a Kapaka­ dadaya iran! Mata-an! A siran na Phamakasolud ko Naraka!"},{"id":60,"translation":"60. Tharo-on niran: A kuna, ka sukano na da-a Kapakadadaya iyo! Sukano i Tomiyoro rukami saya! Na miyakaratarata a Darpa!"},{"id":61,"translation":"61. Tharo-on niran: Kadnan Nami! Sa dun sa Tomiyoro rukami saya,- na Omaningka-on so siksa sa takup ko Naraka!"},{"id":62,"translation":"62. Go Tharo-on niran: A ino tanowai a da-a khailai tano ko man­ga Mama a sukutano naso ibibilang tano siran ko manga Rarata?"},{"id":63,"translation":"63. Ino tano khakowa siran a Pagurug, antawa-a ba da katoliki siran o manga kailai?"},{"id":64,"translation":"64. Mata-an! A giyoto man na bunar dun,- A Kapuphapawala o tao ko Naraka!"},{"id":65,"translation":"65. Tharowangka (Ya Muham­mad): A Sakun na Matag Ako Pu­phamaka-iktiyar: Na da-a Tohan a inonta so Allah, a so isa isa a Pha­kaba-as,-"},{"id":66,"translation":"66. Kadnan o manga Langit a go so Lopa, go so nganin a Pagulutan a dowa nan,- A so mabagur, a Man­ api."},{"id":67,"translation":"67. Tharowangka: A Sukaniyan na Tothol a Mala,-"},{"id":68,"translation":"68. Sukano na tatalikhodan niyo to!"},{"id":69,"translation":"69. Da-a Kata-o Akun ko Pag­tao a Maporo, gowani ko Pupha­numbag Siran."},{"id":70,"translation":"70. Da-a Kaphagilahami Rakun: A Rowar sa Sakun na matag Pu­phamaka-iktiyar a Mapayag."},{"id":71,"translation":"71. Gowani na Pitharo o Kad­nan Ka ko manga Malaikat: Mata­-an! A Sakun na Magadun Ako sa Manosiya a pho-on sa lipao (a giyo­ to so Adam):"},{"id":72,"translation":"72. Na amai ka Imasadun Ko Sukaniyan, go Masokan Ko Suka­ niyan sa Niyawa, na Sondong kano Rukaniyan, a Pangangalimbaba-an kano."},{"id":73,"translation":"73. Na Miyangalimbaba-an so manga Malaikat, a tanan Siran lan­gon:"},{"id":74,"translation":"74. Inonta so Iblis: Ka Mimar­atabat, go miya baloi a pud ko Miyamangongkir."},{"id":75,"translation":"75. Pitharo (o Allah): Hai Iblis! Antona-a i miyakarun Ruka ko Ka­ phangalimbaba-an Ka ko Inadun Ko a minggolalan ko Mbula a Lima Akun? Ba Ka Mimaratabat? Antawa-a ba Ka miyabaloi a pud ko Miphapa­poro?"},{"id":76,"translation":"76. Pitharo lyan: A Sakun i Mapiya a di Sukaniyan: Inadun Akongka a pho-on sa Apoi, na In­ adun Ka Sukaniyan a pho-on sa Lipao."},{"id":77,"translation":"77. Pitharo (o Allah): Na Awaka (pho-on ko Sorga): Ka Mata-an! A Suka na Inibowang."},{"id":78,"translation":"78. Go Mata-an a Mikolob Ruka so Morka Akun taman ko Alongan a Kapamalas."},{"id":79,"translation":"79. Pitharo Iyan: Kadnan Ko! Na pakinayaon Ka Rakun taman ko Alongan a Kaoyaga Kiran."},{"id":80,"translation":"80. Pitharo (o Allah): Na Mata­ an! A Suka na pud ko Phamaka­nayao-"},{"id":81,"translation":"81. Taman ko Alongan o wakto a Mapupunto."},{"id":82,"translation":"82. Pitharo lyan: Na Ibut ko Bagur Ka, ka Mata-an a dadagun Ko siran ndun langon,-"},{"id":83,"translation":"83. Inonta so manga Oripun Ka a pud Kiran, a manga Tolabos."},{"id":84,"translation":"84. Pitharo (o Allah): Na so Bunar (na Sakun),- Go so Bunar i Putharo-on Ko-"},{"id":85,"translation":"85. Mata-an a ipuno Akun ndun ko Naraka Jahannam so pud Ka,­ A go so tao a Miyonot Ruka a pud kiran, a murakhurakhus kano."},{"id":86,"translation":"86. Tharowangka: A da-a Phan­gunin Ko rukano sa makapantag saya a sokai, go kuna a ba-a Ko pud ko Puphamanangin."},{"id":87,"translation":"87. Da ko Sukaniyan (a Qur-an) inonta na Pananadum o manga Ka­ adun."},{"id":88,"translation":"88. Na Mata-an a katokawan niyo dun so Totholan Rukaniyan ko oriyan o masa."}]},{"id":39,"verses":[{"id":1,"translation":"1. So Kinitoronun ko Kitab na pho-on ko Allah, a Mabagur, a Maongangun."},{"id":2,"translation":"2. Mata-an! A Sukami na Initor­ on Ami Ruka (Ya Muhammad) so Kitab sabap ko Bunar: Na Showa­sowatangka so Allah, a Totolabo­ sangka Rukaniyan so Okit ko Kapaginutao."},{"id":3,"translation":"3. Tanodan, ka ruk o Allah so okit a Tolabos. Na so Miyamango­ wa sa salakao Rukaniyan a manga Panarigan (na Pitharo iran): Da-a Kapushimba ami kiran a rowar sa angkami ran mapakarani ko Allah sa Samporna a kadashug. Mata-an A so Allah na Khokomun Niyan siran si-i ko nganin a siran na di siran non Phagayonayon. Mata-an! A so Allah na di Niyan Punggona­ na-on so tao a sukaniyan na bo­ khag, a Miyongkir."},{"id":4,"translation":"4. O kabaya o Allah a Khowa sa Wata, na Mata-an a Mamili ko Phagadunun Niyan sa kabaya lyan: Soti Sukaniyan! Sukaniyan so Al­lah, a isa isa, a Phakaba-as."},{"id":5,"translation":"5. Inadun Niyan so manga Lan­git a go so Lopa si-i ko Bunar: Ipu­kholob Iyan so Gagaw i -i k o Daondao, go Ipukholob Iyan so Daondao ko Gagawi-i: Go Piyaka­ phasiyonot Iyan so Alongan a go so Olan: Oman i isa kiran na Phagokit si-i ko ta-alik a miyapunto. Ba di Sukaniyan so Mabagur,- A Mana­pi?"},{"id":6,"translation":"6. Inadun kano Niyan a pho-on ko Ginawa a isa: Oriyan niyan na lnadun Niyan, a Miyakapo-on non so Karoma Niyan; go Inadun Niyan rukano so manga Ayam a Walo a nggaganapa: Phagadun-un Kano Niyan si-i ko manga Tiyan o manga Ina iyo, sa isa a Ka-adun, ko oriyan o isa a Ka-adun, si-i ko manga lilibotung a tulo (lapis). Giyoto man so Allah, a Kadnan niyo: Ruk Iyan so Kapa-ar. Da-a Tohan inonta Sukaniyan: Na andamanaya i Kaputhalikhod iyo?"},{"id":7,"translation":"7. Amai ka Mongkir kano, na Mata-an! A so Allah na da-a singa- nin Niyan rukano; go di Niyan lkhasowat ko manga Oripun Niyan so Kaongkir: Na o Panalamat kano, na Ikhasowat Iyan oto rukano. Na di kha-awidan o ma-awid so awid o salakao. Oriyan niyan na si-i bo ko Kadnan niyo so Khandodan niyo, na Phanotholun Niyan rukano so Pinggolaola niyo. Mata-an! A Suka­ niyan i Mata-o ko shishi-i ko manga Rarub."},{"id":8,"translation":"8. Na igira a miyasogat so Man­ osiya a Morala, na Manguni ko Kadnan Niyan, a Puphananangor­an si-i Rukaniyan: Oriyan niyan na igira a bigan Niyan sukaniyan sa Limo a pho-on Rukaniyan, na kali­ patan niyan so Kiyapanguni niyan non gowani, go Mumba-al sa man­ ga Saginda o Allah, ka-a niyan Mipanadag ko Lalan Rukaniyan. Tharowangka: A sawitingka so Kiya-ongkir ka sa maito: Mata-an! A suka na pud ko manga tao ko Naraka!"},{"id":9,"translation":"9. Ino so tao a sukaniyan na Puphangongonotan ko manga oras ko kagagawi-i a Somosodod go Go­ maganat a lka-aluk iyan so (siksa ko) Akhirat, go a arapun niyan so Limo o Kadnan Niyan- (ba lagid o tao a di Phangongonotan)? Tharo­wangka: A ba magishan so manga Tata-o a go so di manga Tata-o? Aya bo a phakatanodon na so adun a manga Sabot iyan."},{"id":10,"translation":"10. Tharowangka ko manga Or­ipun Ko a so Miyamaratiyaya! A Kaluku n niy o so Kadnan niyo. Adun a ruk o siran a Miphipiyapiya sangkai a doniya a Mapiya (si-i ko Akhirat). Na so Lopa o Allah na maolad! Ithoman ndun sa Tarotop ko manga Papantang so Balas kiran sa di khaitong!"},{"id":11,"translation":"11. Tharowangka: A Mata-an! A Sakun na ini Sogo Rakun a Kasho­wasowata Ko ko Allah a Totolabo­sun Nakun Non so okit ko Kapaginutao;"},{"id":12,"translation":"12. Go ini Sogo Rakun ka ana Ko mabaloi a paganai ko Mimba­ bayorantang (Rukaniyan)."},{"id":13,"translation":"13. Tharowangka: A Mata-an! A Sakun na ikhaluk Akun amai ka sorangun Ko so Kadnan Ko, so siksa ko Alongan a mala."},{"id":14,"translation":"14. Tharowangka: A so Allah i Pushowasowatun Ko, a Totolabo­sun Nakun Non so okit Akun:"},{"id":15,"translation":"15. Na Showasowata niyo so nganin a kabaya iyo a salakao Ru­kaniyan. Tharowangka: A Mata-an! A aya manga logi na so liyogi ran so manga ginawa iran a go so ta-alok kiran ko Alongan a Qiyamah: Ta­nodan ka giyoto man na sukaniyan so kalogi a Mapayag!"},{"id":16,"translation":"16. Ruk iran ko kaporowan­ niran so milapilapis a Apoi, go si-i ko kababa-an niran so milapilapis (a Apoi): Giyoto man na ipuphan­ gangaluk oto o Allah ko manga Oripun Niyan (Pitharo lyan): Hai manga Oripun Ko! Na Onoti Yako niyo!"},{"id":17,"translation":"17. Na so piyamakawatanan nir­ an so Tagot,- ka o ba iran Mashim­ ba sukaniyan,- go Miyananangoran siran ko Allah,- Na bagiyan niran so Tothol a mapiya: Na Puphama­notholingka sa mapiya so manga Oripun Ko,-"},{"id":18,"translation":"18. A siran so Puphamakinugun niran so Katharo, na Phagonotan niran so mapiya on: Siran man so Pinggonanao siran o Allah, go siran man na siran so manga papantas i akal"},{"id":19,"translation":"19. Ino so miyatangkudon so Katharo a siksa: Bangka khasabut so tao a matatago ko Naraka?."},{"id":20,"translation":"20. Ogaid na so inikaluk iran so Kadnan niran, na adun a bagiyan niran a manga Darpa a Maporo, si-i ko Kaporowan niyan so manga dar­pa a maporo a Pimbabalai: Pupha­mangondas ko kababa-an niyan so manga Lawasaig: Diyandi o Allah: Di Pundorat so Allah ko diyandi."},{"id":21,"translation":"21. Bangka da Mailai a Mata­ an! A so Allah na Piyakatoron Ni­ yan pho-on ko Kawang so ig, na Piyakasunup lyan noto ko Pupha­ mangumbowatan a ig ko Lopa? Ori­yan niyan na Puphakagumaon Niyan sa sabap Rukaniyan, so Purambidabida so manga Waruna niyan: oriyan niyan na puphurorang; na Pukhailaingka sukaniyan a Pupha­ kabinaning; oriyan niyan na pum­ balowin Niyan noto a roput. Mata­ an! a adun a matatago ro-o man a titho a undao ko manga papantas i akal."},{"id":22,"translation":"22. Ino so tao a piyakalowag o Allah so Rarub iyan makapantag ko Islam, na sukaniyan na si-i ko Sindao a pho-on ko Kadnan Niyan, (ba lagid o piyarkat lyan so poso iyan)? Na sangat a siksa a ruk o khitutugas so manga poso iran ko Tadum ko Allah! Siran man i ma­tatago ko kadadag a Mapayag!"},{"id":23,"translation":"23. So Allah na Initoron Niyan so Lubi a Mapiya a Tothol, Kitab a Makapushasaginda i, a gi-i makha­ sokasoi: A puthabadun sa po-on Rukaniyan so manga kobal o siran a ika-aluk iran so Kadnan niran; oriyan niyan na pulumuk so manga kobal iran a go so manga poso iran ko Tadum ko Allah. Giyoto man so (Qur-a n) Torowa n o Alla h: A Thoro-on Niyan sa sabap Rukani­ yan so tao a kabaya Iyan; na sa tao a Dadagun o Allah, na da-a Ma­ kanggonanao ron."},{"id":24,"translation":"24. Ino so tao a khatampar iyan so Paras iyan ko marata a siksa ko Alongan a Qiyamah, (ba lagid o phakalidas ko siksa)? Na Tharo-on ko manga Darowaka: Ta-ami niyo so pishokat iyo (a marata)!"},{"id":25,"translation":"25. Tomiyaplis so Miya-ona an niran, na miyakatalingoma kiran so siksa ko di ran kapakai inungka."},{"id":26,"translation":"26. Na Piyakita-aman kiran o Allah so Kahina-an ko Kaoyagoyag ko Doniya; na Mata-an a so siksa ko Akhirat i Lubi a mala, o siran na katawi ran!"},{"id":27,"translation":"27. Na Sabunsabunar a Inumba­alan Nami ko manga Manosiya, si-i sangkai a Qur-an so oman i ibarat, ka-an siran makatanod."},{"id":28,"translation":"28. Puphangadi-an a basa Arab, a da-a bukhogon: Ka-an siran Ma­ kapananggila."},{"id":29,"translation":"29. Mimba-al so Allah sa ibarat:­ Mama a kathotompotompokan su­ kaniyan, o di phamagayonayon, go Mama a kabisa o isa a Mama: Ba mulagid a dowaya a ibarat? So podi na ruk o Allah! Kuna, ka so kada­ kulan kiran na di ran katawan."},{"id":30,"translation":"30. Mata-an! A Suka na Phatai, go Mata-an! A siran na Phamatai."},{"id":31,"translation":"31. Oriyan niyan na Mata-an! A sukano ko Alongan a Qiyamah, si-i ko Hadapan o Kadnan niyo, na Pushasawala kano."},{"id":32,"translation":"32. Na ba adun a makalawan a Darowaka ko tao a tiyokasan niyan sa Kabokhag so Allah, go Piyakam­bokhag iyan so Bunar gowani a makatalingoma-on; ba da-a matata­ go ko Naraka Jahannam a darpa o Miyamangongkir?"},{"id":33,"translation":"33. Na so Minitalingoma Niyan so Bunar, a go so Minaron-na siran man so siran i Khipanananggila."},{"id":34,"translation":"34. Mapumbagiyan niran so nganin a kabaya iran, si-i ko Kad­ nan niran: Giyoto man i Balas ko Miphipiyapiya:"},{"id":35,"translation":"35. A giyakapulalasa kiran o Allah ko marata ko Pinggolaola iran, go giyakimbalasun Niyan kir­an ko Balas Kiran, a pantag o Ma­piya a Pinggolaola iran."},{"id":36,"translation":"36. Ba di so Allah i Maka-a angkos ko Oripun Niyan! Na ipu­ phangangaluk iran Ruka so siran a salakao ko Allah! Na sa dun sa tao a Dadagun o Allah, na da-a Maka­ punggonanao ron."},{"id":37,"translation":"37. Na sa dun sa tao a Toro-on o Allah, na da-a Makadadagon. Ba di so Allah i Mabagur, a Khiruk ko Kandadanug?"},{"id":38,"translation":"38. Na Ibut a isha-an Ka kiran: O antawa-a i Miyadun ko manga Langit a go so Lopa? Na Putharo­-on niran ndun: A so Allah. Tharo­ wangka: Aiguda iyo ko Puphanong­ ganowin niyo a salakao ko Allah,-o paka-antapi Ako o Allah sa Morala, ba siran i phamakapokas ko Morala Niyan?- o di na paka-antapan Nako Niyan sa Limo, ba siran i phama­ karun ko Limo Iyan? Tharowangka: A Ka-a angkosan Nako o Allah! Sukaniyan i Sasarigan o Khisasarig."},{"id":39,"translation":"39. Tharowangka: Hai pagtao Akun! Nggalubuk kano si-i ko tin­dug iyo: Mata-an! A Sakun na Gomagalubuk (mambo): Na kato­ kawan niyo bo,-"},{"id":40,"translation":"40. So tao a khatalingoma-an sukaniyan a siksa a phakarondanun Niyan, go khatana-an sukaniyan a siksa a Tatap."},{"id":41,"translation":"41. Mata-an! A Sukami na In­ itoron Ami Ruka (Ya Muhammad) so Kitab a ruk o manga Manosiya si-i ko Bunar. Na sa dun sa tao a komudug ko ontol, na ruk o ginawa niyan: Na sa tao a Tharidadag, na khadadag sa si-i bo phakatana si-i rukaniyan. Kuna a ba Suka i somi­ siyap kiran."},{"id":42,"translation":"42. So Allah na Puthanganun Niyan so manga Niyawa ko wakto a Kapatai niyan; go (Puthanganun Niyan) so da pun Matai si-i ko Katotoroga-on: Na phagurunun Ni­ yan so Piyakanggolalan Niyan non so Kapatai, go Pumbotawanan Ni­yan so salakao ron, taman ko ta­alik a miyapunto. Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga Tanda ko Pagtao a Puphamimi­ kiranun niran."},{"id":43,"translation":"43. Ino siran khowa sa salakao ko Allah a phamangogop? Tharo­ wangka: A ti apiya pun siran na da­ a kapa-ar iran a maito bo, go da-a sabot iran?"},{"id":44,"translation":"44. Tharowangka: A ruk o Allah so kapangongogopan langon: Ruk Iyan so Kapa-ar ko manga Langit a go so Lopa: Oriyan niyan na Ron kano Phamakandoda (ko Alongan a Qiyamah)."},{"id":45,"translation":"45. Na igira a miya-aloi so Allah a Isa Isa Sukaniyan, na masisingai so manga poso o siran a di Mapapara­ tiyaya ko Akhirat; na igira a miya-aloi so salakao Rukaniyan, na sa maoto na siran na Pukhababaya siran!"},{"id":46,"translation":"46. Tharowangka: Ya Allah! A Miyadun ko manga Langit a go so Lopa! A Mata-o ko Gaib a go so Mapayag! Suka i Khokom ko man­ ga Oripun Ka si-i ko nganin a siran na shosoransorang siran non."},{"id":47,"translation":"47. Na opama ka Mata-an! a Ruk o siran a Mindadarowaka so matatago ko Lopa langon, go so lagid iyan na ibabidon, na Mata­ an a iya-on niran noto sa ginawa iran ko marata a siksa ko Alongan a Qiyamah: na mapayag kiran pho-on ko Allah, so da iran masar a Pan­dapat (a mbarambarang a siksa)!"},{"id":48,"translation":"48. Go Mapayag kiran so manga rarata a Pinggalubuk iran, go Ka­ tangkalan siran o Piyamagurugan niran (a siksa)!"},{"id":49,"translation":"49. Na igira a miyasogat so Manosiya a Morala, na Manguni Rukami: Oriyan niyan na igira bi­gan Nami sukaniyan sa Limo a pho­-on Rukami, na Tharo-on niyan: A aya bo a kinibugan rakun non na makapantag ko Kata-o! Kuna, ka giyoto na tupung, na ogaid na so kadakulan kiran na di iran kata­wan!"},{"id":50,"translation":"50. Sabunar a Pitharo aya o siran a Miya-ona an niran! na da kiran makanggai a gona so Pishokat Iran."},{"id":51,"translation":"51. Na Miyasogat siran o manga rarata a Pishokat iran. Na so Mind­adarowaka a pud ko siran naya-na khasogat siran ndun o manga rarata a Pishokat iran, go di siran mama­kapalagoi!"},{"id":52,"translation":"52. Ba iran ndi katawi a Mata­-an! A so Allah na Puphakaoladun Niyan so Riskhi ko tao a kabaya lyan, go Puphakasimpitun Niyan! Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a manga Tanda ko Pagtao a Khipaparatiyaya!"},{"id":53,"translation":"53. Tharowangka: Ko manga Oripun. Ko a so Kiyapumalawani yan niran so manga ginawa iran, a di kano khada-i sa Panginam ko Limo o Allah: Mata-an! A so Allah na Punapin Niyan so manga dosa langon: Mata-an naya! A Sukaniyan so Manapi, a Makalimo-on."},{"id":54,"translation":"54. Go ndod kano ko Kadnan niyo, go Mbayorantang kano Ru­kaniyan, ko da pun kapakatalingo­ ma rukano o siksa: A sa oriyan niyan na di kano Katabangan."},{"id":55,"translation":"55. Go onoti niyo so (Qur-an a) mapiya a so Initoron rukano a pho­-on ko Kadnan niyo, ko dapun kapakatalingoma rukano o siksa a Mitalumba, a sukano na di niyo mai-inungka!-"},{"id":56,"translation":"56. Ka o ba Matharo o ginawa: I hai Miyakasundit ako!- Sa kiyandi­ dimatagako ko onot ko Allah, go Mata-an a miyabaloi ako a minitapi dun ko mamakasodi!-"},{"id":57,"translation":"57. O di na Matharo iyan: A opama ka Mata-an! a so Allah na Tiyoro ako Niyan, na Miyabaloi ako dun a pud ko Miyamananggi­la!-"},{"id":58,"translation":"58. O di na Matharo iyan ko wakto a kasandungi niyan ko siksa: A o ba bo Mata-an! A adun a kapakakasoi akun (sa Doniya), na mabaloi ako a pud ko miphipiya­piya!"},{"id":59,"translation":"59. Owai na, Sabunar a Miya­ katalingoma ruka so manga Ayat Akun, Na Piyakambokhag ka Su­ kaniyan: Go Pimaratabatan ka, na miyabaloi ka a pud ko Miyaman­gongkir!"},{"id":60,"translation":"60. Na si-i ko Alongan a Qiya­ mah na Mailaingka so siran a Miya­ mamokhag makapantag ko Allah;­ A so manga Paras iran na Miya­ mangintukintum; ha da-a matatago ko Naraka Jahannam a darpa a bagiyan o manga Takabor?"},{"id":61,"translation":"61. Na isabut o Allah ko siran a Miyamananggila so kapakasulang iran sa Maliwanag: Da-a khisogat kiran a marata, go di siran Maka­pumboko."},{"id":62,"translation":"62. So Allah i Miyadun ko lan­gowan taman, go Sukaniyan si-i ko langowan taman i Somisiyapon."},{"id":63,"translation":"63. Ruk Iyan so manga Gonsi o manga Langit a go so Lopa: Na so Miyamangongkir ko manga Ayat o Allah,-na siran man na siran i man­ga logi."},{"id":64,"translation":"64. Tharowangka: Ba so salakao ko Allah i ishogo iyo Rakun a Pushowasowatun Ko, Hai da-a manga mulung iyan?"},{"id":65,"translation":"65. Na Sabunsabunar a ini Ila­ ham Ruka,- go si-i ko siran a Miya­ ona an Ka,-A Mata-an a o Panako­ to Ka, na Mata-an a mailang dun so Amal Ka, go Mata-an a khabaloi Ka dun a pud ko manga logi."},{"id":66,"translation":"66. Ogaid na so Allah i Showa­ sowatangka, go tapi Ka ko Miya­ manalamat."},{"id":67,"translation":"67. Na da iran sula-an ko Allah so patot a Kala Iyan, a so Lopa langon na Kukumusun Niyan ko Alongan a Qiyamah, go so manga Langit na Phangalololon ko Kawa­ nan Niyan: Soti Sukaniyan! Go Maporo a Ka-a awat lyan ko Ipu­phanakoto iran!"},{"id":68,"translation":"68. Na iyopun so Sanggakala, na Mamatai so shisi-i ko manga Langit a go so shisi-i ko Lopa, inonta so kabaya o Allah. Oriyan niyan na iyopun puman noto sharoman, na sa maoto na siran na khipakatitin­dug a nomanayao siran (a antona-a i ikhidiya kiran)!"},{"id":69,"translation":"69. Na lomiwanag so Lopa sa sabap ko Sindao o Kadnan Niyan: Go nggomonun so Daptar; go pa­ kadarpa-an so manga Nabi, a go so manga saksi; go lkokom kiran so Bunar; a siran na di siran Kasalim­ botan."},{"id":70,"translation":"70. Go itoman sa tarotop ko oman i ginawa so Pinggalubuk iyan; na so Allah i Mata-o ko gi-i ran nggolaola-an."},{"id":71,"translation":"71. Na idundug so Miyaman­gongkir si-i ko Naraka Jahannama Khokhoyokhoyog: Taman sa amai ka makaoma siran non, na kaluka-an so manga Pinto iyan. Na Tharo-on kiran o khisisiyapon: A ba rukano da Makatalingoma so manga Sogo a pud rukano, a kapu­ phangadi-an niyan rukano so man­ga Ayat o adnan niyo , go Mipuphamaka-iktiyar iran rukano so Kapakambabaratumowa sa Alongan niyo wai? Tharo-on niran: Ungkaino da: Na ogaid na Miya­tangkud so Katharo o siksa ko Miyamangongkir!"},{"id":72,"translation":"72. Tharo-on (kiran): Solud kano ko manga Pinto o Naraka Jahannam, sa makakakal kano ron: Na Mikharatarata a Darpa o manga Takabor!"},{"id":73,"translation":"73. Na idolog so Miyamangon­ gonotan ko Kadnan niran si-i ko Sorga a Khokhoyokhoyog: Taman sa amai ka Makatalingoma siran non, a Kaluluka-an so manga Pinto iyan; na Tharo-on kiran o Khisi­siyapon: Kalilintad a si-i rukano! Manga pipiya kano! na Pamanolud kano ron, sa Makakakal kano ron."},{"id":74,"translation":"74. Go Tharo-on niran: So Podi na ruk o Allah, a so Tiyoman Niyan rukami so Diyandi lyan, go Piyaki­ pangowarisan Niyan rukami so Lopa: Sa Pundarupa kami ko Sorga sa sadun sa kabaya ami: Na sayana a mapiya a Balas ko Miyamagamal (sa mapiya)!"},{"id":75,"translation":"75. Na Mailaingka so manga Malaikat a khokoliling siran ko mu-liliyota ko Aras, a lputhasbik iran so Podi ko Kadnan niran; go lko­komkiran so ontol, na Tharo-on: A so Podi na ruk o Allah, a Kadnan o manga Ka-adun!"}]},{"id":40,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ha Mim. So Allah i Mata-o ko paka-a antapan Niyan ro-o."},{"id":2,"translation":"2. So Kinitoron o Kitab na pho­-on ko Allah, a Mabagur, a Mata-o,-"},{"id":3,"translation":"3. A Puphakada ko Dosa, go Putharima ko Taobat, a Mailot i Kandadanug, a Khiruk Ko Ka­kaya-an. Da-a Patot a Pushowaso­watun a inonta Sukaniyan: Si-i Rukaniyan so Khabolosan."},{"id":4,"translation":"4. Da-a puphamawal ko manga Ayat o Allah a rowar ko siran a Miyamangongkir. Na o ba Ka Mal­ impang o gi-i ran kathotogalin ko manga lngud!"},{"id":5,"translation":"5. Tomiyaplis ko Miya-ona an niran, so Pagtao o Nuh, go so Mithampotampong ko oriyan niran; go piyagungutan o omani pagtao so Sogo kiran, ka mbiyagun niran Su­ kaniyan, go ini Pamawal iran so Ribat, ka imbinasa iran noto ko Bunar: Na siniksa Akun siran! Na antona-a i miyambutad o siksa Akun (kiran)!"},{"id":6,"translation":"6. Na giyaya dun i Kinitoman o Katharo o Kadnan Ka ko siran a Miyamangongkir; a Mata-an! A sir­an i manga tao ko Naraka!"},{"id":7,"translation":"7. So Khitatanggong ko aras a go so Makaliliyoton na lputhasbik iran so Podi ko Kadnan niran; go Paparatiyaya-an niran Sukaniyan; go lpuphanguni ran sa Ma-ap so Miyamaratiyaya (gi-i ran Tharo­-on:) Kadnan Nami! Miyarangkom Ka so langowan taman, a Limo, go Kata-a; na Puma-apingka so siran a Mithataobat, go kidug iran so La­lan Ka; go Pakalidasangka siran ko siksa ko Naraka Jahim!"},{"id":8,"translation":"8. Kadnan Nami! Go Pakasolu­dangka siran ko manga Sorga a Tatap, a so inidiyandi i Ka kiran, rakhus o Miyamagi nontolan ko manga Lokus iran, go so manga Karoma iran, go so manga Moriran a tao! Mata-an! A Suka na Suka so Mabagur, a Maongangun;"},{"id":9,"translation":"9. Go Pakalidasangka siran ko manga rarata; ka sadun sa Pakali­ dasun Ka ko manga rarata sa Alon­gan noto,- na Sabunar a ini Kalima o Ka sukaniyan: Na giyoto man na Sukaniyan i Da-ag a lubi a Mala."},{"id":10,"translation":"10. Mata-an! A so Miyaman-gongkir na Puphamakalangkapun kiran: A Mata-an a so Rarangit o Allah na Lubi a Mala a di so Rar­angit iyo ko manga ginawa niyo, gowani ko Ipundolon rukano so Paratiyaya na Phagongkirun niyo."},{"id":11,"translation":"11. Tharo-on niran: Kadnan Nami! Biyono Kamingka sa miya­ ka-dowa, go Inoyag Kamingka sa miyakadowa! Na ini pagikral ami so manga Dosa-mi; na ba adun a okit a kapakaliyowami (pho-on ko Nar­aka)?"},{"id":12,"translation":"12. (Tharo-on o Allah:) Giyoto man na sabap sa Mata-an naya! A igira ini Panolon so Allah a Isa Isa Sukaniyan, na Phagongkirun niyo; na amai ka Pushakotowan Sukani­yan, na Pupharatiyaya-an niyo! Na so Kokoman na ruk o Allah, a Maporo, a Lubi a Mala!"},{"id":13,"translation":"13. Sukaniyan so Puphakiilai Ni­yan rukano so manga Tanda Iyan, go Puphakatoronan Kano Niyan pho-on ko Kawang sa riskhi (a oran): Na da-a Phakatanodon a rowar ko Puphananangoran (ko Al­lah)."},{"id":14,"translation":"14. Na Showasowata niyo so Allah sa totolabosa niyo Rukani­ yan, so okit ko Kapaginutao, apiya pun Miyagowad so Miyamangong­kir."},{"id":15,"translation":"15. Puphoro ko manga Daradat, a khiruk ko Aras: Iputhoron Niyan so Wahy po-on sa Sogowan Niyan ko tao a kabaya Iyan ko manga Oripun Niyan, ka-a Niyan Kapaki­-iktiyari so alongan a Kapakamba­baratumowa,"},{"id":16,"translation":"16. Si-i ko Alongan a siran na mabayar siran: Da-a Makapagma kiran ko Allah a maito bo. (Tharo­-on o Allah:) Antawa-a i khiruk ko Kapa-ar sa Alongan nai? Ruk o Allah, a Isa Isa, a Phakagaga!"},{"id":17,"translation":"17. Sa Alongan nai na Imbalas ko oman i ginawa so Pinggalubuk iyan; da-a Kapanalimbot sa Alon­gan nai, Mata-an! A so Allah na Maga-an i Kapamagitong."},{"id":18,"translation":"18. Na Paki-iktiyaringka kiran so gawi-i a Puphakarani, masa a so manga poso na mongkug ko manga korokom, a Khipakamboboko. Da­ a bagiyan o manga Darowaka a gomagut (kiran) sa ginawa; go da­ a Phangongogopan a Khatarima."},{"id":19,"translation":"19. Katawan Niyan so gi-i Kan­ donsiyan o manga Mata, go so Pagu-uma-an o manga Rarub (a manga pamikiran)."},{"id":20,"translation":"20. Na so Allah na Ipukhokom Iyan so Bunar: Na so Puphanong­ ganowin niran a salakao Rukani­yan, na da-a Khikokom iran a maito bo. Mata-an! A so Allah na Sukaniyan so Puphakanug, a Pu­ phakailai."},{"id":21,"translation":"21. Ba siran nda makandalakao ko Lopa ka-aniran mailai o antona­ a i miyambutad o Kiya-akiran ko siran a Miya-ona an niran? Miyaba­ loi siran a siran i Lubi a di siran i bagur, go manga rarad ko Lopa: Na siniksa siran o Allah sabap ko man­ ga Dosa iran, go da-a miyabaloi a miyakalinding kiran ko (siksa o) Allah."},{"id":22,"translation":"22. Giyoto man na sabap sa Mata-an! A siran na minitalingoma kiran o manga Sogo kiran so manga rarayag a Karina, na Inongkir iran: Na siniksa siran o Allah: Mata-an! A Sukaniyan i Mabagur, a Mailot i Kandadanug."},{"id":23,"translation":"23. Na Sabunsabunar a Siyogo Ami so Musa, rakhus o manga Tanda Ami, go Katantowan a Ma­payag."},{"id":24,"translation":"24. Si-i ko Pir-aon, a go so Ha­man, go so Qaroun; na ba iran ndun Pitharo: a balik Mata, a Lubi a Bokhag!,"},{"id":25,"translation":"25. Na kagiya a miyoma Niyan kiran so Bunar, a pho-on ko Hada­pan Nami, na Pitharo iran: A Pa­ monowa niyo so manga Wata a Mama o siran a Miyamaratiyaya a pud lyan, na Oyaga niyo so manga Babai kiran; na da ko Antangan a Marata o Miyamangongkir inonta na Matatago ko Karibat!"},{"id":26,"translation":"26. Na Pitharo o Pir-aon: Bota­ wani ako niyo ka Bono-ongko so Musa; go Tawaga Niyan i Kadnan Niyan! Mata-an! A Sakun na lpu­ khawan Nakun o ba niyan Kasam­ bi-i so okit iyo, o di na ba Niyan Mapayag ko Lopa so Kapaminasa!"},{"id":27,"translation":"27. Na Pitharo o Musa: A Mata­-an! A Sakun na Lominindong Ako ko Kadnan Ko go Kadnan niyo po­-on ko oman i Takabor a di Mapa­paratiyaya ko Alongan a Kapama­gitong!"},{"id":28,"translation":"28. Na Pitharo o Mama a Ma­ paparatiyaya ( a si Hazqil ) a pud ko manga Tonganai o Pir-aon, a Paguuma-an Niyan so Paratiyaya Ni yan: Ino niyo Mbono-on ko Mama a gi-i Niyan Katharowa: Sa aya Kadnan Ko na so Allah-a Sa­ bunar a Minioma Niyan rukano so manga Rarayag a Karina a pho-on ko Kadnan niyo? Na o Sukaniyan na bokhag, na Phakatana-on so Kabokhag lyan; o Sukaniyan na Mumamata-an, na Khisogat rukano so saba-ad ko lpuphangangaluk Iyan rukano: Mata-an! A so Allah na di Niyan Punggonana-on so tao a sukaniyan na Mumamalawani a Bokhag!."},{"id":29,"translation":"29. Hai Pagtao Akun! Ruk iyo so Kadatu sa Alongan nai: Maka­ dada-ag kano ko Lopa: Na antawa­ o non i makatabang rukutano ko siksa o Allah amai ka Makaoma Rukutano? Pitharo o Pir-aon: Da-a ithoro akun rukano a rowar ko Mapipikir akun; go da-a Punggona­ naowangko rukano a rowar ko la­lan a ontol!"},{"id":30,"translation":"30. Na Pitharo o Miyamara­ tiyaya: Hai Pagtao Akun! Mata-an! A Sakun na ipukhawan Nakun su­ kano ko lagid o masa o Mithampo­tampong!-"},{"id":31,"translation":"31. Lagid o Miyasowa o Pagtao o Nuh, go so Ad, go so Samood, go so Miya-oriyan niran: Na kuna o ba kabaya o Allah i Kasalimboti ko manga Oripun (Niyan);"},{"id":32,"translation":"32. Go Hai Pagtao Akun! Mata­-an! A Sakun na ikhawan Nakun sukano ko Alongan a Kathatawa­ga;-"},{"id":33,"translation":"33. Alongan a Tomalikhod kano a Puphamalagoi kano: Da a maka­ linding rukano pho-on ko (siksa o) Allah: Na sa tao a Dadagun o Al­lah, na da-a Makanggonanao ron."},{"id":34,"translation":"34. Na Sabunsabunar a Mini talingoma Rukano o Yusuf gowani so manga Rarayag a Karina, na da kano dun pagukar ko Kashasangka ko Minitalingoma Niyan rukano to: Taman sa kagiya Matai, na Pitharo iyo: A da dun a Shogo-on o Allah ko oriyan Niyan a Sogo. Lagid man noto a kandadaga o Allah ko tao a sukaniyan na Mumamalawani a Shasangka;"},{"id":35,"translation":"35. Siran na Puphamawalun nir­an so manga Ayat o Allah, a da-a Katantowan a Miyakatalingoma kiran. Miyakala a Rarangit a pho­-on ko Allah go pho-on ko siran a Miyamaratiyaya. Lagid man noto a Kapupharkata o Allah ko oman i poso o Takabor, a tuthugas."},{"id":36,"translation":"36. Na Pitharo o Pir-aon: Hai Haman! Mbalain na Kongka sa Bantabantai, ka-a Nako Misampai ko manga lalan,-"},{"id":37,"translation":"37. A manga lalan ko manga Langit, ka-a Nak un kabantai so Tohan o Musa: Ka Mata-an! A Sakun na ikakarang Ko dun Suka­ niyan sa Bokhag! Na giyoto man i Kiyapharasi ko Pir-aon ko Marata ko Amal Iyan, go Kiyabalambanan ko lalan (a ontol); na da ko antan­gan a marata o Pir-aon inonta na matatago ko kalogi."},{"id":38,"translation":"38. Na Pitharo o Miyamara­ tiyaya: Hai Pagtao Akun! Onoti Yako niyo: Ka Thora-on Ko suka­ no ko lalan a ontol."},{"id":39,"translation":"39. Hai Pagtao Akun! Giyangkai a Kaoyagoyag ko doniya na matag sagad a Kapipiya ginawa: Na Mata­-an! A so Akhirat na giyoto i Darpa a Tatap."},{"id":40,"translation":"40. Sa tao a nggalubuk sa Mar­ata na da-a Imbalason a rowar ko lagid iyan: Na sa tao a nggalubuk sa mapiya-a Mama o di na Babai-a sukaniyan na Mapaparatiyaya,- na siran man i Phamakasolud ko Sor­ga: Puphagupurun siran ro-o sa da­ a Pithatamanan niyan;"},{"id":41,"translation":"41. Go Hai Pagtao Akun! Ino Wako wai a lputhawag Akun ruka­ no so Kapakasulang sa Maliwanag na aya Iputhawag iyo Rakun na so Apoi (ko Naraka)!"},{"id":42,"translation":"42. Puthawagun Nako niyo ka-a Nakun Maongkir so Allah, go Ana­ kun non Misakoto so da-a Kata-o Akun non; na Sakun na lputhawag Akun rukano so (Allah a) Mabagur, a Manapi!"},{"id":43,"translation":"43. Matatangkud a so lputha­wag iyo Rakun sukaniyan na da-a Khatarima iyan a Panguni si-i sa Doniya, go da si-i sa Akhirat; go Mata-an! A si-i tano Phakandod ko Allah; Na Mata-an! A so manga Malawani na siran i manga tao ko Naraka!"},{"id":44,"translation":"44. Na Kataduman niyo dun so Katharo Akun rukano; na Isasarig Akun so tindug Akun ko Allah: Mata-an! A so Allah i Phagilai ko manga Oripun (Niyan)."},{"id":45,"translation":"45. Na inilidas Sukaniyan o Al­lah ko manga rarata a Antangan niran; na Kiyatangkalan so Pagtao o Pir-aon o marata a siksa."},{"id":46,"translation":"46. So Apoi na Pushandigun siran non, ko Kapita-pita go so Kagabi-gabi: Na si-i Ko Alongan a Kapakatind ug o Bangkit (na Tharo­ on o Allah:) Pamakasoluda niyo so Pagtao o Pir-aon ko Sangat a siksa!"},{"id":47,"translation":"47. Na so Masa a Phapawala siran ko Naraka! Na Tharo-on o manga lolobai ko siran a Miyama­ nakabor: A Mata-an! A sukami na miyabaloi kami a Phagonot rukano: Na ino sukano khalinding kami niyo ko saba-ad ko Apoi?"},{"id":48,"translation":"48. Tharo-on o siran a Miyama­ nakabor: Mata-an! A sukutano na Palaya tano ran Khatago! Mata-an! A so Allah na Sabunar a Kiyokom lyan so manga Oripun (Niyan)!"},{"id":49,"translation":"49. Na Tharo-on o siran a Khi­tatago ko Naraka ko Khisisiyap ko Jahannam: Panguniya niyo ko Kad­nan niyo a Pakakhapan kami Niyan sa Salongan bo ko siksa!"},{"id":50,"translation":"50. Tharo-on niran: Ba rukano da Mitalingoma o manga Sago ru­kano so manga Rarayag a Karina? Somumbag siran: Ungkaino da; na Tharo-on niran: Na Panguni kano! Na da ko Panguni o Miyamangong­ kir inonta na Matatago ko Karibat!"},{"id":51,"translation":"51. Mata-an! A Sukami na Tha­bangan Nami dun so manga Sago Ami, a go so Miyamaratiyaya, si-i ko Kaoyagoyag ko Doniya, go so Alongan a Kapakatindug o manga saksi (ko Alongan a Qiyamah),-"},{"id":52,"translation":"52. Alongan a di Makanggai a gona ko manga Darowaka so dao­wa iran, go bagiyan niran so Mor­ka, go bagiyan niran so Marata a Darpa."},{"id":53,"translation":"53. Na Sabunsabunar a ini bugai Ami ko Musa so Torowan, go Piya­ kipangowarisan Nami ko manga Moriyatao o Israil so Kitab (a Taur­at),"},{"id":54,"translation":"54. Torowan go Pananadum a bagiyan o adun a manga Sabot iyan."},{"id":55,"translation":"55. Na Phantangka, Mata-an! A so diyandi o Allah na Khatoman: Go Panguni ka sa Ma-ap makapan­ tag ko Dosangka, go Puthasbikun Ka so Podi o Kadnan Ka ko Kaga­ bi-gabi go so Kapitapita."},{"id":56,"translation":"56. Mata-an! A siran a Pupha­ mawalun niran so manga Ayat o Allah a da-a Katantowan a Miya­ katalingoma kiran; na da a Matata­ go ko manga Rarub iran a rowar ko Katakabor, a di ran bo oto Purao­ tun: Na Lindongka ko Allah: Mata­-an naya! A Sukaniyan so Puphaka­nug, a Puphakailai."},{"id":57,"translation":"57. Mata-an so Kiya-aduna ko manga Langit a go so Lopa na Lubi a Mala a di so Kiya-aduna ko Man­osiya: Na ogaid na so kadakulan ko manga Manosiya na di iran kata­wan."},{"id":58,"translation":"58. Na di makaphagishan so bota a go so puphakailai: Go (Sa­ kamaoto) so Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga Pipiya, a go so Minggalubuk sa Marata. Miyakaito ito a Kapakatatadum iyo!"},{"id":59,"translation":"59. Mata-an! A so Bangkit na Phakatalingoma dun: Da-a sangka a madadalumon: Na ogaid na so kadakulan ko manga Manosiya na di iran Paparatiyaya-an."},{"id":60,"translation":"60. Na Pitharo o Kadnan niyo: Panguni kano Rakun, ka Tarima-an Ko rukano (so Panguni niyo): Mata-an! A so siran a Pumamara­ tabatan niran so Panguni Rakun na Mamakasolud siran ndun ko Nara­ka Jahannam, a khipakarorondan!"},{"id":61,"translation":"61. So Allah so Miyadun rukano ko Gagawi-i, ka angkano ron pu­ phakadukha, go so Daondao, a Mi­ puphangilailai. Mata-an! A so Allah i Tanto a Mala i Gagao ko manga Manosiya: Na ogaid na so kadaku­lan ko manga Manosiya na di siran Phanalamat."},{"id":62,"translation":"62. Giyoto man so Allah, a Kadnan niyo, a Miyadun ko lango­wan taman. Da-a psimbaan a thito inonta Skaniyan ( a Allah): Na andamanaya i kata­talikhod iyo!"},{"id":63,"translation":"63. Lagid man noto a Kapupha­ katalikhoda ko siran a aya butad iran ko manga Ayat o Allah na o Ongkirun niran."},{"id":64,"translation":"64. So Allah so biyaloi Niyan rukano so Lopa a kaputhakna-an, go so Langit a atup, go Mimbontal rukano, na Piphiyapiya-an Niyan so Bontal iyo;- go ini Pagupur lyan rukano so manga pipiya;- giyoto man so Allah a Kadnan niyo. Na Soti so Allah, a Kadnan o manga Ka-adun!"},{"id":65,"translation":"65. Sukaniyan so Oyagoyag: Da­a Tohan a inonta Sukaniyan: Na Showasowata niyo Sukaniyan, sa Totolabosa niyo Rukaniyan so okit ko Kapaginutao. So Podi na ruk o Allah, a Kadnan a manga Ka-adun!"},{"id":66,"translation":"66. Tharowangka: A Mata-an! A Sakun na inisapar Rakun so Kasho­wasowata Ko ko siran a Pupha­nongganowin niyo a salakao ko Allah,- ko Kiyapakatalingoma Ra­ kun o manga rarayag a Karina a pho-on ko Kadnan Ko; go ini Sogo Rakun a Mbayorantang Ako ko Kadnan o manga Ka-adun."},{"id":67,"translation":"67. Sukaniyan so Miyadun ru­kano pho-on sa Botha, oriyan niyan na pho-on sa Notfa, oriyan niyan na miyakapo-on sa rogo a mimbathik; oriyan niyan na Puphakaliyon kano Niyan a Wata: Oriyan niyan na angkano raotun ko kakhasad iyo; oriyan niyan na angkano mabaloi a manga lokus;- na so saba-ad rukano na tao a Puphatai ko da niyan pun kapakatowa;- go angkano raotun ko Adiyal a Miyapunto; ka-a niyo di-i manggudaguda."},{"id":68,"translation":"68. Sukaniyan so Puphangoyag go Puphangimatai; na igira a adun a pakapunggolalanun Niyan a Sogo­wan, na aya bo a Putharo-on Niyan non: Na Kon, na Ma-adun."},{"id":69,"translation":"69. Bangka da Manggudaguda so siran a Puphamawalun niran so manga Ayat o Allah? o andama­naya i Katatalikhod iran?-"},{"id":70,"translation":"70. Siran so Piyakambokhag iran so Kitab, go so ini Sogo Ami Sukaniyan ko manga Sogo Ami: Na katokawan niran ndun,-"},{"id":71,"translation":"71. Ko masa a so manga patong na matago ko manga lig iran, na go so manga rantai,- na tonda-an sir­ an,-"},{"id":72,"translation":"72. Ko Phulikabo a ig; oriyan myan na pakakadugun siran ko Apoi;"},{"id":73,"translation":"73. Oriyan niyan na Tharo-on kiran: Anda so lpuphamanakoto niyo-"},{"id":74,"translation":"74. A salakao ko Allah? lsum­bag iran: Diyorat kamiran: Kuna, ka da-a Piyanongganoi ami gowani, a maito bo. Lagid man noto a Kan­dadaga o Allah ko Miyamangong­ kir."},{"id":75,"translation":"75. Giyoto man na sabap ko Kiyakhariyala iyo ko Lopa sa di ontol, go sabap ko Kiyambotakal iyo."},{"id":76,"translation":"76. Pamanolud kano ko manga Pinto o Naraka Jahannam, a Ma­ kakakal kano ron: Na Miyakaratar­ata a Darpa o manga Takabor!"},{"id":77,"translation":"77. Na Phantang Ka: Mata-an! A so diyandi o Allah na Bunar: Na amai ka Paki-ilai Ami Ruka so saba-ad ko idi diyandi Ami kiran,­ o di na tanganun Nami Suka,-na si-i siran Rukami bo Phamakandoda."},{"id":78,"translation":"78. Na Sabunsabunar a Somiyo­go Kami sa manga Sogo a Miya­ona an Ka: So saba-ad kiran na tao a Piyanothol Ami Ruka, na so saba­ad kiran na da Ami Ruka Panotho­la. Na da mapatot ko Sogo a ba adun a Mitalingoma Niyan a Tanda inonta o sabap ko Idin o Allah: Na amai ka Makaoma so Sogowan o Allah, na Mikokom so Bunar, na malogi ro-o dun so minggagalubuk sa ribat."},{"id":79,"translation":"79. So Allah so Miyadun rukano ko manga Ayat, ka angkano gi-i Makakhoda ko saba-a don, go so saba-adon na Pukhakan niyo;"},{"id":80,"translation":"80. Go adun a bagiyan niyo a matatago-on a manga gona,- go kagiya a niyo misampai sa sabap rukaniyan so Hadiyat a matatago ko manga Rarub iyo; go so liyawao niyan a go so liyawao o manga Kapal na Pukharoran kano ron."},{"id":81,"translation":"81. Na Puphaki-ilai Niyan ruka­no so manga Tanda Iyan: Na anda ko manga Tanda o Allah i Pagong­ kirun niyo?"},{"id":82,"translation":"82. Ba siran nda makandalakao ko Lopa ka-a niran Mapagilailai o antona-a i miyambutad o Kiya­-akiran ko siran a Miya-ona an niran? Aya butad iran na madakul a di siran, go makalalawan i bagur go manga rarad ko Lopa: Na da kiran makalinding so miyasokat iran."},{"id":83,"translation":"83. Na kagiya a Mitalingoma kiran o manga Sogo kiran so manga rarayag a Karina, na kiyababaya-an niran so shisi-i kiran a Kata-o; na Kiyatangkalan siran o Piyamaguru­gan niran noto (a siksa)."},{"id":84,"translation":"84. Na kagiya a kasandungan niran so siksa Ami, na Pitharo iran: Piyaratiyaya mi so Allah; a Isa Isa Sukaniyan-go Inongkir Ami so Sukami na ini Pamanakoto ami Ron."},{"id":85,"translation":"85. Na da kiran makanggai a gona so Paratiyaya iran ko Kiya­ sandungi ran ko siksa Ami. Okit o Allah a Sabunar a Miyaipos ko manga Oripun Niyan. Na Miyalogi ro-oman so Miyamangongkir!"}]},{"id":41,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ha Mim. So Allah i Mata-o ko Paka-a antapan Niyan ro-o."},{"id":2,"translation":"2. (Giyangkai a Qur-an na) In­itoron a pho-on ko Masalinggagao, a Makalimo-on;-"},{"id":3,"translation":"3. Kitab, a Pishalisai so manga Ayaton;-A Qur-an a Basa Arab, a ruk o Pagtao a manga Tata-o ron;-"},{"id":4,"translation":"4. Puphamanothol sa mapiya go uphamaka-iktiyar: Na tomiyalikhod so kadakulan kiran, na siran na di siran Phamakinug."},{"id":5,"translation":"5. Na Pitharo iran: a so manga poso ami na matatago ko manga totop, pho-on ko Iputhawag Ka rukami sukaniyan, go kiyatagowan so manga Tangila mi sa kabungul, go ka-a lutan kami a go Suka sa runding: Na Nggalubuk Ka; ka Mata-an! A Sukami na Gomagalu­buk (Mambo)!"},{"id":6,"translation":"6. Tharowangka (Ya Muham­mad): A Sakun na matag Manosiya a lagid iyo: Iphagilaham Rakun, a aya bo a Tohan niyo na so Tohan a Isa Isa: Na Pananangoran kano si-i Rukaniyan, go Panguni kano Ron sa Ma-ap. Na sangat a siksa a ruk o manga Pananakoto,-"},{"id":7,"translation":"7. Siran na di iran thona-in so Zakat, go siran na so Akhirat na siran na o Ongkirun niran."},{"id":8,"translation":"8. Mata-an! A so Miyamara­tiya go Pinggalubuk iran so man­ga pipiya, na adun a Bagiyan niran a Balas a di Puthaman."},{"id":9,"translation":"9. Tharowangka: A ino a Mata­-an! A sukano na titho a o Ongkirun niyo so (Allah a) Miyadun ko Lopa ko solud o dowa gawi-i? Go Pu­phangumba-al kano sa manga sa­ ginda Niyan! Giyoto man so Kadnan o manga Ka-adun."},{"id":10,"translation":"10. Go Tiyagowan Niyan noto sa manga Palao si-i ko Kaporowan niyan, go Piyakandakulan Niyan noto sa Mapiya, go diniyangka lyan non so manga Pagupuron si-i ko pat Gawi-i, andatadatar ko Puphaman­gingisha."},{"id":11,"translation":"11. Oriyan niyan na Siyangor lyan so Langit, a Sukaniyan na Bul: Na Pitharo lyan non go si-i ko Lopa: A Phasiyonot kano, sa Onot o di na tugul. Inisumbag iran: A Miphasiyonot Kami sa Puphangongonotan Kami."},{"id":12,"translation":"12. Na ini Masad lyan siran a pito a manga Langit si-i ko dowa gawi-i, go ini Ilaham lyan ko omani isa Langit so Sogowan non. Na ini Pharas Ami ko Langit a marani so manga Bito-on, a go so Siyap. Giyo- to man i Takdir o (Allah a) Maba­gur, a Mata-o."},{"id":13,"translation":"13. Na o talikhod siran, na Tharowangka: A Piyakiiktiyaran Ko rukano so Phakapolang lagid o Miyakapolang ko Pagtao o Ad go so Pagtao o Samood!"},{"id":14,"translation":"14. Gowani a Mitalingoma kiran o manga Sogo, pho-on ko Hadapan niran, go pho-on ko talikhodan nir­ an: A da-a Pushowasowata niyo a inonta so Allah. Pitharo iran: A o kabaya o Kadnan nami, na Mata­ an a Tomoron sa manga Malaikat: Na Mata-an! A sukami na so ini Sogo Rukano to na Inongkir ami."},{"id":15,"translation":"15. Na so Pagtao o Ad na Miya­ nakabor siran ko Lopa sa diontol, go Pitharo iran: a antawa-a i lawan rukami sa Bagur? Ba iran ndi kata­wi a Mata-an! A so Allah, so Miya­dun kiran, Sukaniyan i lawan kiran sa Bagur? Na miyabaloi siran a so manga Ayat Ami na o Ongkirun niran!"},{"id":16,"translation":"16. Na biyotawanan Nami kiran so ndo a domadago-os si-i ko man­ga Gawi-i a manga Na-as (kiran), ka-a Nami kiran Kapakita-ami so siksa a Phakahina si-i ko Kaoya­ goyag ko Doniya; na Mata-an a so siksa ko Akhirat i Lubi a Phakahi­ na: Go siran na di siran Khataban­gan."},{"id":17,"translation":"17. Na so puman so Pagtao o Samood, na Tiyoro Ami siran, na Miyatomo iran so Kadadag a di so Torowan: Na Miyadansal siran o Phakapolang, a siksa a Phakahina, sabap ko Pishokat iran (a Dosa)."},{"id":18,"translation":"18. Na Siyabut Ami so Miya­maratiyaya, go miyabaloi siran a Khipanananggila."},{"id":19,"translation":"19. Na si-i ko Gawi-i a Kalimo­da ko manga ridowai o Allah ko Naraka, a siran na Pakapuphuna­ nayawa-an siran;"},{"id":20,"translation":"20. Taman sa amai kamakaoma siran on (ko kaphamagitonga kir­an), na shaksi-an siran o kanug iran, go so manga kailai ran, go so man­ga kobal iran koPinggolaola iran."},{"id":21,"translation":"21. Na Tharo-on niran ko man­ ga kobal iran: Ino kami niyo Push­ak si-i ? Na isumbag iran : A Piyakatharo kami o Allah;- A so Piyakatharo lyan so langowan ta­man: A Sukaniyan so Miyadun ru­kano, ko Paganai a kiya-okitan, go rongkano Phamakandoda."},{"id":22,"translation":"22. Na da kano Makadalong ko ka-shasaksi-i rukano o kanug iyo, a go so manga kailai niyo, a go so ma nga kobal iyo, na ogaid n a tiyangkap iyo sa Mata-an! A so Allah na di Niyan Katawan so Ma­ dakul ko gi-i niyo nggolaola-an!"},{"id":23,"translation":"23. Na giyoto man so Arangan niyo a so ini Pagarangan niyo ko Kadnan niyo, a miyakabinasa ruka­ no, na Mimbaloi kano a pud ko Miyangalologi!"},{"id":24,"translation":"24. Na apiya i Kaphantang iran, na so dun so Naraka i Darpa iran! Go apiya i Kapanguni ran sa Rila, na di siran mapud ko Piririla-an."},{"id":25,"translation":"25. Na tinibaba-an Nami siran sa manga Salinggogopa, na Piphar­asan niran kiran so kasasangoran niran, go so Katatalikhodan niran; go Miyatanto kiran so Katharo a rakhus o manga Pagtao a andang a Miya-ipos ko miya-ona an niran, a manga Jinn, go manga Manosiya; Mata-an! A siran na miyabaloi siran a manga Logi."},{"id":26,"translation":"26. Na Pitharo o siran a Miya­ mangongkir: A di niyo Phamakinu­ ga angkai a Qur-an, go ramowa niyo Sukaniyan ka angkano Maka­ taban!"},{"id":27,"translation":"27. Na Mata-an a Pakata-a mun Nami dun so Miyamangongkir sa siksa a sangat, go Mata-an a i balas Ami kiran ndun so tanto a Marata a Pinggolaola iran."},{"id":28,"translation":"28. Giyoto man i Balas ko man­ga ridowai o Allah,- a so Naraka: Ruk iran ro-o so Darpa a Kakal: Badal, sabap ko Kiyaongkira iran ko manga Ayat Ami."},{"id":29,"translation":"29. Na Tharo-on o siran a Miya­ mangongkir: Kadnan Nami! Paki­ masaingka rukami so Domiyadag rukami ko manga Jinn a go so manga Manosiya, ka tago-on nami siran ko didalum o manga Parapar­ami, ka-an siran mabaloi a pud ko Miyamakababababa."},{"id":30,"translation":"30. Mata-an! A so siran a Pitharo iran: A aya Kadnan nami na so Allah, oriyan niyan na Miya­ginontolan siran, na Itoron kiran o manga Malaikat (ko masa a Kapha­ tai ran): A di kano Phangandam! Go di kano Pumboko! go Pakapiya a niyo a ginawa niyo sabap ko Sorga, a so sukano na ididiyandi rukano!"},{"id":31,"translation":"31. Sukami i khisisiyap rukano si-i ko Kaoyagoyag ko Doniya, go si-i ko Akhirat: Go bagiyan niyo ro­-o so Pukhababaya-an o manga Gi­nawa niyo; go bagiyan niyo ro-o so Phangunin niyo!-"},{"id":32,"translation":"32. Talagad a pho-on ko (Allah a) Manapi, a Makalimo-on!"},{"id":33,"translation":"33. Na ba adun a tao a Maka­ lubi a Mapiya i Katharo ko tao a ini Panolon niyan so (Kaonoti ko) Al­lah, go Mingalubuk sa Mapiya, go Pitharo iyan: A Mata-an! A Sakun na pud ko Mimbabayorantang (ko Allah)?"},{"id":34,"translation":"34. Na di makaphagishan so Mapiya a go so Marata. Runun Ka (ko Marata) so Mapiya: Na sa maoto na so adun a rido o Kaon na lagid o ba Mata-an! A sukaniyan na ginawai a madasug!"},{"id":35,"translation":"35. Na da-a khabugan saya a rowar ko siran a Miphapantang, go da-a khabugan saya a rowar ko Khiruk ko Ontong a Mala."},{"id":36,"translation":"36. Na amai ka Maphakasilai Ka o pangonsi a pho-on ko Shaitan, na Lindongka ko Allah. Mata-an naya! A Sukaniyan so Puphakanug, a Mata-o."},{"id":37,"translation":"37. Na pud ko manga Tanda lyan so Gagawi-i a go so Daondao, a go so Alongan go so Olan. Di kano Shodod ko Alongan, a go so Olan, na Sodod kano ko Allah, a so Miyadun kiran, o sukano na Suka­niyan mboiPushowasowatun niyo."},{"id":38,"translation":"38. Na o ba siran Phanakabor: Na (naino ka) so siran a shisi-i ko Kadnan Ka na gi-i ran Iphoroporo Sukaniyan ko Gagawi-i a go so Daondao; a siran na di siran puro­ tosun."},{"id":39,"translation":"39. Go pud ko manga Tanda lyan: A Mata-an! A Suka na Pu­ khailaingka so Lopa a miyagango; na igira a Piyakatoron Ami ron so ig, na pananabadun go shibokar (na mutho-on so manga Mangunguto ). Mata-an! A so Miyakaoyag saya i titho a Phangoyag ko Miyamatai. Mata-an! A Sukaniyan si-i ko lan­ gowan taman na Gaos Iyan."},{"id":40,"translation":"40. Mata-an! A siran a Pupha­ makasilain nira n so manga Ayat Ami na di siran Rukami makapag­ ma. Ino so tao a Phoshangun ko Naraka aya Mapiya?- Antawa-a so tao a Phakatalingoma a Somasarig, ko Alongan a Qiyamah? Nggalubu­ka niyo so Kabaya iyo: Mata-an! A so Allah na so gi-i niyo Nggolaola­ an na Phagilain Niyan."},{"id":41,"translation":"41. Mata-an! A so Miyaman­gongkir ko Pananadum ko Kiyapa­ kaoma niyan kiran (na shiksa-an siran). Na Mata-an! A Sukaniyan (a Qur-an) na titho a Kitab a Susu­la-an."},{"id":42,"translation":"42. Da-a Phakatalingoma-on a ribat a Phakapo-on ko ona-an Ni­yan, go da-a Phakapo-on ko oriyan Niyan: Initoron a pho-on ko (Allah a) Maongangun, a Puphodin."},{"id":43,"translation":"43. Da-a gi-i Ruka Tharo-on a inonta so Sabunar a Pitharo ko manga Sogo a Miya-ona an Ka: Mata-an! A so Kadnan Ka i titho a Khiruk ko Ma-ap, go khiruk ko siksa a Malipudus."},{"id":44,"translation":"44. Na o biyaloi Ami Sukaniyan a Qur-an kuna a ba basa Arab, na Putharo-on niran ndun: A ino da pakasagogoda so manga Ayaton? Ino a kuna a ba basa Arab na (so Rasul na) Arab? Tharowangka: A Sukaniyan na bagiyan o siran a Miyamaratiyaya a Torowan go Bo­ long; na so da Pamaratiyaya, na Kiyatagowan so manga Tangila iran sa Kabungul, go Sukaniyan na in­ilamun kiran: Siran man na Putha­wagun siran pho-on ko Darpa a mawatan!"},{"id":45,"translation":"45. Na Sabunsabunar a ini bugai Ami ko Musa so Kitab: Na Kiya­ shasawala-an noto. Na o da so Katharo a miya-ona a pho-on ko Kadnan Ka, (so kaphakaoriya Ni­ yan ko kapamagitong), na Miyako­ kom siran ndun: Na Mata-an! A siran na matatago dun ko kasha­ sangka Pho-on Rukaniyan sa Ma­payag a Kashangka."},{"id":46,"translation":"46. Sa tao a Nggalubuk sa Ma­piya na ruk o Ginawa niyan; na sa tao a Nggalubuk sa Marata, na Phakatana-on: Na da ko Kadnan Ka i ba Salimbot ko manga Oripun (Niyan)."},{"id":47,"translation":"47. Si-i Rukaniyan Phakandoda so katawi ko Bangkit: Na da-a Pha­kaliyo a manga Onga pho-on ko manga daogiyan, go da-a Khaogat a Babai, go da-a Pumbawata a ba di si-i ko Kata-o Niyan. Na si-i ko Gawi-i a itawag lyan kiran: A anda so manga Sakotowa Akun? Tharo­-on niran: A Phakitokawan nami Ruka: A da-a pud rukami a saksi (on)!"},{"id":48,"translation":"48. Na doratun siran o Piya­nongganoi ran gowani, go Matang­ kud iran a da-a Kaphagapasa niran."},{"id":49,"translation":"49. Di Purotosun so Manosiya ko Kapanguni sa Mapiya, na amai ka Misogaton so Marata, na karupowan, a ka-a da-an sa Panginam."},{"id":50,"translation":"50. Na [but o Pakata-ama Mi sukaniyan sa Limo a pho-on Ruka­mi, ko oriyan o Morala a minisoga­ ton, na Mata-an a Putharo-on niyan ndun: A giyai na ruk akun, go di ko tatarima-an so Bangkit o ba Maka­ tindug; na ibut o Pakandoda ko ko Kad-nan ko, na Mata-an! A Ma­ pum bagiyan ko si-i ko Hadapan Niyan so Lubi a Mapiya! Na Mata-an! A Panotholun Nami dun ko siran a Miyamangongkir so Pinggolaola iran, go Mata-an a Phakita-a man Nami kiran ndun so Siksa a masopi-it."},{"id":51,"translation":"51. Na igira a ini Pangalimo Ami so Manosiya, na tomalikhod, go itangkiri iyan a kilid iyan; na igira a Minisogaton so Marata, na Ma­kandowa-a sa malayat!"},{"id":52,"translation":"52. Tharowangka: A aiguda iyo amai ka sukaniyan (a Qur-an) na pho-on ko Hadapan o Allah, oriyan niyan na Inongkir iyo Sukaniyan? Ba adun a Makalawan a ribat ko tao a sukaniyan na matatago ko kasosorang a mawatan (ko bunar)?"},{"id":53,"translation":"53. Phaki-ilai Ami kiran ndun so manga Tanda Ami ko mbalabala, go si-i ko manga ginawa iran, taman sa Mapayag kiran a Mata-an! A Sukaniyan so (Qur-an a) bunar. Ba da Makatarotop so Kadnan Ka a Mata-an! A Sukaniyan i Saksi ko langowan taman?"},{"id":54,"translation":"54. Ba di Mata-an! A siran na matatago ko Kashasangka ko Kim­baratumowa-an ko Kadnan niran Ba di Mata-an! A Sukaniyan i Mata­ o ko langowan taman?"}]},{"id":42,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ha Mim."},{"id":2,"translation":"2. Ain. Sin. Qaf."},{"id":3,"translation":"3. Lagid man noto a Kaphagila­ hami Ruka (Ya Muhammad) go so siran a Miya-ona an Ka, so Allah, a Mabagur, a Maongangun."},{"id":4,"translation":"4. Ruk lyan so shisi-i ko manga Langit a go so shisi-i ko Lopa: Go Sukaniyan so Maporo, a Lubi a Mala."},{"id":5,"translation":"5. Maito bo na so manga Langit na Phangabubungkag ko Kaporo­ wan niran: Na so manga Malaikat na Iputhasbik Iran so Podi ko Kadnan Ni ran, go lpuphanguni Ran sa Ma-ap so tao a matatago ko Lopa: Ba di Mata-an! A so Allah na Su­kaniyan so Manapi, a Makalimo­ on?"},{"id":6,"translation":"6. Na so Miyamangowa sa sala­ kao Rukaniyan a manga Panari­gan,- Na so Allah i Tomotonggo kiran; go kuna a ba Suka i Sasarigi kiran."},{"id":7,"translation":"7. Na lagidaya man a Kini-ila­ hamun Nami Ruka ko Qur-an a basa Arab: Ka-an Ka Mapakaik­tiyar so (tao sa Makkah a) Amoran o manga Ingud a go so makaliliyoton go an Ka Kapaki-iktiyari so Alongan a Kapulimod, a da-a sang­ ka a madadalumon: So saba-ad na khatago ko Sorga, na so saba-ad na khatago ko Kadug."},{"id":8,"translation":"8. Na o kabaya o Allah, na Mata-an a khabaloi Niyan siran ko okit a isa; na ogaid na Phakaso­ludun Niyan so tao a kabaya lyan ko Limo Iyan; na so manga Daro­waka na da-a bagiyan niran a Panarigan go da a Tabanga (iran)."},{"id":9,"translation":"9. I no siran khowa sa salakao koAllah a manga Panarigan? A so Allah,- Na Sukaniyan i Panarigan, go Sukaniyan i Magoyag ko Miya­ matai: Go Sukaniyan i Gaos ko langowan taman."},{"id":10,"translation":"10. Na so da kano Ron Pagayo­ nayon a shai, na so Kokoman Niyan na si-i ko Allah: Giyoto man so Allah a Kadnan Ko: Sukanyan i Siyarigan Ko, go ron Nako Pagun­dod."},{"id":11,"translation":"11. Mimba-as ko manga Langit a go so Lopa: Shinggayan kano Niyan a pho-on ko manga ginawa niyo sa manga Karoma, go pho-on ko manga Ayam sa nggaganapa: Pumbarumbadun kano Niyan sa sa­bap ro-o: Da dun a lagid Iyan a isa bo, go Sukaniyan so Puphakanug, a Puphakailai."},{"id":12,"translation":"12. Ruk Iyan so manga Gonsi o manga Langit a go so Lopa: Pupha­kaoladun Niyan so Riskhi ko tao a kabaya Iyan: Go Puphakasimpitun Niyan. Mata-an! A Sukaniyan i Mata-o ko langowan taman."},{"id":13,"translation":"13. Piyayag Iyan rukano a okit so ini Sogo Iyan noto ko Nuh, go so ini Ilaham Ami Ruka (Ya Muham­mad), go so ini Sogo Ami oto ko Ibrahim, go so Musa, go so Isa: A Pamayandugun Niyo so Agama, go di Niyo to Pumbulabulagi: Mini­ ndarasag o manga Pananakoto so Ipundolon Ka kiran oto. So Allah na Punggawi-in Niyan non so tao a kabaya Iyan, go Punggonanao Ni­yan non so tao a Puphananangoran (ko Onot Rukaniyan)."},{"id":14,"translation":"14. Na da siran mbulabulag in­ onta ko oriyan o Kiyapakaoma kir­ an o Kata-o,- ka dungki ran. Na o da so Katharo a Miya-ona a pho-on ko Kadnan Ka, a taman ko ta-alik a miyapunto, na Miyakokom siran ndun: Na Mata-an! A so siran a Piyakapangowaris ko Kitab a Miya-oriyan niran, na matatago dun ko kashasangka po-on Rukani­ yan sa Mapayag a Kashangka."},{"id":15,"translation":"15. Na makapantag ro-o, na Panolongka, go Ontolangka so ini Sogo Ruka, go Dingka Phangonoti so manga nunga iran; go Tharowangka: A Piyaratiyaya Ko so Initoron o Allah a Kitab; go ini Sogo Rakun a Paginontola­ nangko sukano. So Allah i Kadnan Nami go Kadnan niyo: Ruk Ami so manga Galubuk Ami, na ruk iyo so manga Galubuk iyo. Da-a rido ko lut Ami go lut iyo. So Allah na thimo-on Tano Niyan, go Ron so Khabolosan."},{"id":16,"translation":"16. Na so siran a gi-i siran Makiphapawala makapantag ko Al­ lah ko oriyan o Kiyatarima-a Ru­ kaniyan,- Na so Daowa iran na ilang si-i ko Kadnan niran: Go Miyakaphaoto siran sa Rarangit, go adun a bagiyan niran a siksa a Sangat (ko Akhirat)."},{"id":17,"translation":"17. So Allah so Tomiyoron ko Kitab (ka-an Mapayag) so Bunar, go so Timbangan. Na anta-i kapha­ kitokawan niyan Ruka sa masikun a so Bangkit na marani?"},{"id":18,"translation":"18. Puphagalokalokan naya o siran a di ron Mapaparatiyaya: Na so Miyamaratiyaya na ika-aluk iran oto, ka katawan niran a Mata-an noto! A Bunar. Ba di Mata-an a siran a Puphamawal ko Bangkit na matatago dun ko Kadadag a mawa­tan?"},{"id":19,"translation":"19. So Allah i Masalinggagao ko manga Oripun Niyan: Puphakala­an Niyan ko Riskhi so tao a kabaya lyan: Go Sukaniyan so Mabagur, a Domada-ag."},{"id":20,"translation":"20. Sa tao a kabaya iyan so Balas ko Akhirat, na Pagomanan Ami ron so Balas rukaniyan; Na sa tao a kabaya iyan so Balas ko Doniya, na mbugan Ami ron, na da-a Bagiyan niyan ko Akhirat a kipantag."},{"id":21,"translation":"21. Ba adun a manga Sandogo­ wa iran, a mimba-al kiran ko okit a so di Sogowan sukaniyan o Allah? Na o da so Katharo a Kokoman (a miya-ona), na Miyakokom siran ndun. Na Mata-an! A so manga Darowaka na adun a Bagiyan niran a siksa a Malipudus."},{"id":22,"translation":"22. Khailaingka so manga Dar­owaka a ika-aluk iran so Pinggalu­buk iran, a giyoto na Phakatana kiran. Na so Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga Pipiya na si-i ko manga Pipiya a Darpa ko manga Sorga: Khakowa iran so nganin a Kabaya iran si-i ko Kadnan Niyan. Giyoto man na Sukani­yan so Kakaya-an a Mala."},{"id":23,"translation":"23. Giyoto man so Puphanotho­ lun o Allah ko manga Oripun Ni­yan , a so Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga Pipiya. Tharowangka: A da-a Phangunin Ko rukano sa Makapantag saya a sokai inonta so Kanggiginawai si-i ko manga Tonganai. Na sa tao nggalubuk sa Mapiya, na omanan Nami ron ro-o sa Mapiya: Mata-an! A so Allah na Manapi, a Masala­matun."},{"id":24,"translation":"24. Ino iran gi-i Tharowa: I inangkob Iyan so Allah sa Kabo­khag? Na o kabaya o Allah, na khatukhus Iyan so poso o Ka. Thi­phadun o Allah so ribat, na Paka­phangotara-an Niyan so Buna r sabap ko manga Katharo Iyan. Mata-an! A Sukaniyan i Mata-o ko shisi-i ko manga Rarub (a manga pamikiran)."},{"id":25,"translation":"25. Go Sukaniyan so Putharima ko Taobat a pho-on ko manga Or­ipun Niyan, go Phuma-ap ko manga Rarata: Go katawan Niyan so gi-i niyo Nggolaola-an;"},{"id":26,"translation":"26. Go Putharima ko siran a Miyamarati yaya go Pinggalubuk iran so manga Pipiya, go Phagoma­ nan Niyan siran ko Kakaya-an Ni­yan: Na so Miyamangongkir na adun a Bagiyan niran a siksa a sangat."},{"id":27,"translation":"27. Na o Pakaolada o Allah so Riskhi ko manga Oripun Niyan, na Mangalandada siran ndun ko Lopa; na ogaid na lputhoron Niyan si-i ko diyangka a kabaya Iyan. Mata-an! A Sukaniyan i Kaip ko manga Or­ipun Niyan, a Puphakailai."},{"id":28,"translation":"28. Go Sukaniyan so Puphaka­ toronun Niyan so Oran ko oriyan o kiyadai kiran sa Panginam, go Pum­bumbar ko Limo Iyan. Na Sukani­yan so Panarigan, a Puphodin."},{"id":29,"translation":"29. Na pud ko manga Tanda Iyan so Kiya-aduna ko manga Lan­git a go so Lopa, go so ini Parak Iyan sa dowa oto a manga Bara­ niyawa: Na Sukaniyan si-i ko Kali­moda kiran amai ka kabaya lyan na Gaos lyan."},{"id":30,"translation":"30. Na sa dun sa misogat rukano a Tiyoba, na sabap ko Pinggalubuk o manga lima niyo (a dosa), na Phuma-ap sa madakul."},{"id":31,"translation":"31. Na di kano dun makapalagoi ko Lopa; go da-a bagiyan niyo a salakao ko Allah, a Panarigan, go da-a mamakatabang (rukano)."},{"id":32,"translation":"32. Go pud ko manga Tanda lyan so Puphamangutas ko Kalo­dan, a ndalagid o manga Palao (a manga Kapal)."},{"id":33,"translation":"33. O kabaya Iyan, na Mapha­kalungun Niyan so ndo: na khabaloi siran a khitatangun ko liyawao o Kalodan. Mata-an! A adun a mata­ tago ro-o man a titho a manga Tanda ko oman i Mapantang, a Masalamatun."},{"id":34,"translation":"34. O di na khikagum lyan siran sabap ko Pinggalubuk iran (a Dosa); na Phuma-ap sa Madakul."},{"id":35,"translation":"35. Na katokawan o siran a Puphamawal ko manga Ayat Ami, a da-a Kaphagapasan niran."},{"id":36,"translation":"36. Na sa dun sa Pukhibugai rukano a shai na matag sagad a Karimbaran ko Kaoyagoyag ko Doniya: Na so shisi-i ko Allah (a balas) i tomo a go Kakal: A bagiyan o siran a Miyamaratiyaya go so bo so Kadnan niran i Sasarigan niran;"},{"id":37,"translation":"37. Go siran na Panananggila-an niran so manga ala a dosa go so manga Pakasisingai, go igira a kiyararangi tan siran na siran na Phunapi siran;"},{"id":38,"translation":"38. Go siran na Tiyarima iran so Kadnan niran, go ini Pamayandug iran so Sambayang; go so Punggo­ laola-an niran na Puphamagodasa­an niran; go so saba-ad ko inibugai Ami kiran na lpuphamumugai ran;"},{"id":39,"translation":"39. Go siran na igira a Miyaso­gat siran o Ka-aniyaya, na siran na Phagato siran."},{"id":40,"translation":"40. Na aya Balas o Marata na Marata a lagid iyan: Na sa tao a Muma-ap go makiphasada (ko ri­dowai niyan), na so Balas rukaniyan na Miyatangkud ko Allah: Mata­-an! a Sukaniyan na di Niyan Kha­ baya-an so manga Salimbot."},{"id":41,"translation":"41. Na Mata-an a sa tao a Miyata ko oriyan o Kiya-aniyaya niyan, na siran man na da kiran i lalan (ko siksa)."},{"id":42,"translation":"42. Aya bo a adun a lalan non (o siksa) na si-i ko siran a Phaga­niyaya-an niran so manga Mano­siya, go Puphangalandada siran ko Lopa sa di ontol: Siran man na adun a bagiyan niran a siksa a Malipudus."},{"id":43,"translation":"43. Na Mata-an a sa tao a Phantang go Nomapi, na Mata-an! A giyoto man na pud dun ko Ma­piya ko manga Olaola."},{"id":44,"translation":"44. Na sa tao a Dadagun o Allah, na da-a bagiyan niyan a Pa­narigan ko oriyan niyan. Na Mai­laingka so manga Darowaka, ko Kasandungi ran ko siksa , a Matharo iran: A ba adun a okit a Kapakakasoi (ko Doniya)?"},{"id":45,"translation":"45. Na Khailaingka siran a Pha­ ganagun siran ko Apoi, a Makasa­ sangkop siran, po-on ko Kahina-an, Makapuphangilailai siran sa kailai a Masolun. Na Tharo-on o siran a Miyamaratiyaya: A Mata-an! A aya manga logi na so Liyogi ran so manga Ginawa iran, a go so ta-alok kiran ko Alongan a Qiyamah. Ta­nodan, ka Mata-an! A so manga Darowaka na Khatago ko siksa a Tatap!"},{"id":46,"translation":"46. Go da-a mabaloi a bagiyan niran a manga Panarigan a Mama­ katabang kiran, a salakao ko Allah. Na sa tao a Dadagun o Allah, na da-a Mambagiyan niyan a lalan (a ontol)."},{"id":47,"translation":"47. Tarima-a niyo so Kadnan niyo, ko da pun Kapakatalingoma o Alongan a da-a Phakarun on koAllah! Da-a bagiyan niyo a Kha­lindongan sa Alongan noto, go da-a bagiyan niyo a Kapaka-ongkir!"},{"id":48,"translation":"48. Na o talikhod siran, na da Ami Suka Sogowa a Somisiyap kir­an. Da-a Paliyogat Ruka a rowar ko Kapamakasampai. Na Mata-an! A Sukami na igira a Piyakata-am Ami so Manosiya sa pho-on Rukami a Limo, na Ishonor iyan noto; na o Masogat siran a Marata, sabap ko min ion a o manga lima iran (a Dosa), na Mata-an! A so Manosiya na da-a Tadum iyan!"},{"id":49,"translation":"49. Ruk o Allah so Kapa-ar ko manga Langit a go so Lopa. Phaga­ dunun Niyan so nganin a Kabaya lyan. Pumbugan Niyan so tao a Kabaya lyan sa (manga Wata a) manga Babai, go Pumbugan Niyan so tao a Kabaya lyan sa (manga Wata a) manga Mama,"},{"id":50,"translation":"50. O di na Pakashangisangi-in Niyan siran: A manga Mama a go manga Babai, go Pumbalowin Ni­yan so tao a Kabaya Iyan a Baluk: Mata-an! A Sukaniyan i Mata-o, a Gaos."},{"id":51,"translation":"51. Na da mapatot ko Manosiya o ba Mbitiyarain sukaniyan o Allah inonta o Baham, o di na si-i ko sabala a Runding, o di na Somogo sa Sogo, na Iphagilaham lyan sa sabap sa idin Niyan, so Kabaya lyan: Mata-an! A Sukaniyan i Ma­poro, a Maongangun."},{"id":52,"translation":"52. Na lagid aya man a Kini­ ilahamun Nami Ruka (Ya Muham­mad) ko Qur-an pho-on ko Sogo­ wan Nami: Da k o bu tad Ka i Bangka katawi (gowani) o antona­ a so Kitab, go antona-a so Para­ tiyaya? Na ogaid na biyaloi Ami oto a Sindao, a Puthoro-on Nami sa sabap Rukaniyan so tao a Kabaya Ami ko manga Oripun Nami; na Mata-an! A Suka (Ya Muhammad) i titho a Makapunggonanao ko okit a Maka-o ontol,-"},{"id":53,"translation":"53. A okit o Allah, a so Khiruk ko nganin a shisi-i ko manga Langit a go so nganin a shisi-i ko Lopa. Tanodan, ka si-i bo ko Allah Pha­kandod so langowan taman a pu­khakaolaola!"}]},{"id":43,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ha Mim. So Allah i Mata-o ko Paka-a antapan Niyan non."},{"id":2,"translation":"2. Ibut ko Kitab a Miyaka­payag,-"},{"id":3,"translation":"3. Mata-an! A Sukami na biyaloi Ami Sukaniyan a Qur-an a basa Arab, ka-aniyo sabota."},{"id":4,"translation":"4. Na Mata-an! A Sukaniyan na Madadalum ko asal o Kitab (a so Laokh Makhpol), si-i ko Hadapan Nami, a titho a Maporo, a sindadan o Ongangun."},{"id":5,"translation":"5. Ba Ami rukano Phokasa so Pananadum sa Kadapai, ka kagiya sukano na Pagtao a manga Mala­wani?"},{"id":6,"translation":"6. Na madakul a Siyogo Ami a Nabi ko Miyanga o ona!"},{"id":7,"translation":"7. Na da-a Puphakatalingoma kiran a Nabi a ba iran noto di Puphamagurugi."},{"id":8,"translation":"8. Na bininasa Mi so lawan kiran sa Bagur;- go Miya-ipos so ibarat o Miyanga-o ona."},{"id":9,"translation":"9. Na lbut o Isha-an Ka kiran, o antawa-a i Miyadun ko manga Lan­git a go so Lopa? Na Mata­-an a Putharo-on niran: A Inadun siran o (Allah a) Mabagur, a Mata­-o;-"},{"id":10,"translation":"10. So inisunggai Niyan rukano so Lopa a Darpa, go singgayan kano Niyan non sa manga lalan, ka angkano makaontol;"},{"id":11,"translation":"11. Go Sukaniyan so Piyakator­on Niyan a pho-on ko Kawang so ig sa didiyangka-an;- na inoyag Ami sa sabap Rukaniyan so Ingud a Ma­atai; na lagid man noto a Kaphaka­gumawa rukano (ko manga Ko­bor);-"},{"id":12,"translation":"12. Go Sukaniyan so Miyadun ko Nggaganapa, a kalangolango­wan niyan, go sominggai rukano ko manga Kapal a go so manga Ayam a so Kapuphaguda-an niyo,"},{"id":13,"translation":"13. Ka angkano gi-i Makatha­kna ko manga Likod iyan, oriyan niyan na a niyo Katadumi so Limo o Kadnan niyo, igira a Miyakatha­kna kano ron, go a niyo Matharo: Soti so Piyakaphasiyonot lyan ru­kami aya, a kuna a ba sukami i Phamakagaga-on,"},{"id":14,"translation":"14. Go Mata-an! A Sukami na si-i bo ko Kadnan nami, i titho a khandodan nami!"},{"id":15,"translation":"15. Na Singgayan niran sa Ba­giyan Niyan ko manga Oripun Ni­yan sa saba-ad! Mata-an! A so Manosiya na titho a Miyongkir, a Mapayag!"},{"id":16,"translation":"16. A ti Kominowa ko Phaga­dunun Niyan sa manga Wata a Babai, na Piyakibisa Niyan rukano so manga Wata a Mama?"},{"id":17,"translation":"17. Na igira a Miyapanothol ko isa kiran so Biyaloi niyan a ruk o (Allah a) Masalinggagao a ibarat, na Mabaloi so Paras iyan a Mangir­ungkirum, a sukaniyan na Mapupu­no a rata a ginawa!"},{"id":18,"translation":"18. Ino (iran mbaloya a ruk o Allah) so Phagoyagun makapantag ko Kaphaparahiyasan, a sukaniyan Makapantag ko Kapakiphawala na di Phakaosai?"},{"id":19,"translation":"19. Go biyaloi ran so manga Malaikat a so siran na manga Or­ipun o (Allah a) Masalinggagao a manga Babai. Ba iran Kiyashaksi­an so Kiya-aduna kiran? Khisorat dun so Kiyashaksi iran (sa Kabo­ khag), go Khi-isha kiran!"},{"id":20,"translation":"20. Na Pitharo iran: A o kabaya o Masalinggagao, na di ami siran Masimba! Da-a bagiyan niran ro-o a Kata-o! Da ko siran inonta na puphangusarun niran!"},{"id":21,"translation":"21. Ba Ami siran bigan sa Kitab ko onaan naya, na siran na aya iran noto kukupitan?"},{"id":22,"translation":"22. Kuna, ka Pitharo iran: A Mata-an! A sukami na miyato-on nami so manga Lokus ami sangkai a okit, na Mata-an! A sukami na so manga rarad iran i Pukhudugun nami."},{"id":23,"translation":"23. Na lagid man noto a da-a Siyogo Ami a Miya-ona an Ka ko Ingud a Puphamaka-iktiyar, a ba da Tharowa o manga Gayagomaya-on: A Mata-an! A sukami na Miyato-on nami so manga Lokus ami sangkai a okit, na Mata-an! A sukami na so manga rarad iran i Pukhudugun nami."},{"id":24,"translation":"24. Pitharo lyan: A ti apiya pun Mini-oma Ko rukano so Lubi a Torowan a di so Miyato-on niyo ron so manga Lokus iyo? Pitharo iran: A Mata-an! A sukami na so ini Sogo Rukano to na Inongkir ami."},{"id":25,"translation":"25. Na siniksa ami siran: na Pamimikiranangka o antona-a i Miyambutad o Kiya-ak iran ko Miyamanaplis!"},{"id":26,"translation":"26. Na gowani na Pitharo o Ibrahim ko Arna Iyan go so Pagtao Niyan: A Mata-an! A Sakun na angiyas Ako ko Pushimba-an niyo:"},{"id":27,"translation":"27. Inonta so (Allah a) Miyadun Rakun, ka Mata-an! A Sukaniyan na Thoro-on Nako Niyan."},{"id":28,"translation":"28. Na biyaloi Niyan naya a Katharo a Posaka ko Pukhababa­danon, ka-an siran Makambalingan (ko Paratiyaya)."},{"id":29,"translation":"29. Kuna, ka Piyakapulagod Akun so siran naya go so manga Lokus iran, taman sa Miyakaoma kiran so Bunar, go so Sogo a Miya­kaosai."},{"id":30,"translation":"30. Na kagiya a Makatalingoma kiran so Bunar, na Pitharo iran: A giyaya na Balik Mata, go Mata-an! a sukami na Inongkir ami aya."},{"id":31,"translation":"31. Go Pitharo iran: A ino da Toronun a ungkai a Qur-an ko Mama a pho-on ko dowa a lngud, a Susula-an?"},{"id":32,"translation":"32. Ba siran idi-i mbagibagi ko Limo o Kadnan Ka? Sukami i Mim­bagibagi kiran ko Kaoyagan niran ko Kaoyagoyag ko Doniya: Na iniPoro Ami so saba-ad kiran ko Ka­porowan o saba-ad sa manga Dar­adat, ka an Makowa o saba-ad kiran so saba-ad a Talasogowai. Na so Limo o Kadnan Ka i tomo a di so Puphanimo-on niran."},{"id":33,"translation":"33. O di so oba mabaloi so manga Manosiya ko okit a isa, na Mata-an a Isunggai Ami a ruk o tao a Mo-ongkir ko (Allah a) Masaling­ gagao, a ruk o manga Walai ran so manga Atup a Pirak, go manga Towak a Pukhipanik iran non,"},{"id":34,"translation":"34. Go ruk o manga Walai ran so manga Pinto, go manga Kantir (a Pirak) a gi-i siran non Makashan­dasandang,"},{"id":35,"translation":"35. Go manga Kabolawanan. Na da ko kalangolangowan noto inonta na matag sagad a Kapipiya Ginawa ko Kaoyagoyag ko Doniya: Na so Akhirat, si-i ko Kadnan Ka, i bagiyan o Khipanananggila."},{"id":36,"translation":"36. Na sa tao a Tomalikhod ko Tadum ko (Allah a) Masalinggagao, na Sunggayan Nami sukaniyan sa Shaitan, na giyoto i sarikita iyan."},{"id":37,"translation":"37. Na Mata-an! A siran na Phagalangan niran siran ndun ko lalan (a Ontol), go aya Tangkapiran non na Mata-an! a siran na Maka-o ontol siran!"},{"id":38,"translation":"38. Taman sa amai ka Makaoma Rukami, na Tharo-on niyan: A hai dinganomambo o milut rakun a go suka so Kawatan o dowa Masarik! Na sayana a Miyakaratarata a Sar­ikita!"},{"id":39,"translation":"39. Na di rukano dun Makang­ gai a gona sa Alongan nai a masa a (Kiyapayag o) Kiyandarowaka iyo, Mata-an! A sukano na Murakhur­akhus kano ko siksa!"},{"id":40,"translation":"40. Ino Suka Maphakanug Ka so Bungul, o di na Khatoro o Ka so Bota, go so tao a aya butad iyan na matatago ko Karibat a Mapayag?"},{"id":41,"translation":"41. Na apiya tanganun Nami Suka dun, na Mata-an! A Sukami na ndanugun Ami siran dun,"},{"id":42,"translation":"42. o di na Pakimasa-an Nami Ruka so inidiyandi Ami kiran: Na Mata-an! A Sukami na Khagaga Mi siran."},{"id":43,"translation":"43. Na Kupitingka so ini Ilaham Ruka: Mata-an! A Suka na shisi-i ko okit a Maka-o ontol."},{"id":44,"translation":"44. Na Mata-an! A (giya Qur-an naya na) titho a Munang a ruk Ka a go ruk o Pagtaongka; na lpagisha Rukano bo."},{"id":45,"translation":"45. Na Isha-an Ka so Siyogo Ami ko Miya-ona an Ka a manga Sogo Ami; o ba adun a ini Sunggai Ami a salakao ko (Allah a) Masa­ linggagao, a manga Tohan a Pupha­ manimba-an?"},{"id":46,"translation":"46. Na Sabunsabunar a siyogo Ami so Musa rakhus o manga Tan­da Ami, si-i ko Pir-aon go so Pagtao niyan: Na Pitharo lyan: A Mata-an! A Sakun na Sogo o Kadnan o man­ga Ka-adun."},{"id":47,"translation":"47. Na kagiya a Mitalingoma Niyan kiran so manga Tanda Ami, na sa maoto na siran na ba iran ndun noto gi-i khakala-an."},{"id":48,"translation":"48. Na da-a Puphakimasa-an Nami kiran a Tanda a ba di Suka­ niyan i mala a di so pud lyan (a Miya-ona); na inidanug Ami kiran so siksa, ka-an siran Makambalin­gan (ko ontol)."},{"id":49,"translation":"49. Na Pitharo iran: Hai mala i Kata-o! Panguningka mingka ko Kadnan Ka sabap ko ini diyandi lyan Ruka; Mata-an! a sukami na Miyaratiyaya kami dun."},{"id":50,"translation":"50. Nakagiya a pokasun Ami kiran so siksa, na sa maoto na siran na gi-i siran Mbarungkas."},{"id":51,"translation":"51. Na Piyakalangkap o Pir-aon ko Pagtao niyan, a Pitharo iyan: A Hai Pagtao akun! Ba akun di ruk so Kadatu sa Misir, go giyangkai a manga Lawasaig a Puphamangon­das ko kababa-angko? Ba kano di Phakailai?"},{"id":52,"translation":"52. Kuna, ka sakun i tomo a di giyangkai a (Mama a) so Sukaniyan na Pukhalaklak, go Marugun a Ka­ puphakaosai Niyan!"},{"id":53,"translation":"53. Na ino da Alopa Sukaniyan a manga Salunda a Bolawan, o di na da-a Miyakatalingoma a pud lyan a manga Malaikat a khigaga­ bai Ron?"},{"id":54,"translation":"54. Na Miyalalong iyan so Pag­tao niyan, na Kiya-onotan niran sukaniyan: Mata-an! A siran na mimbaloi siran a Pagtao a manga Songklid."},{"id":55,"translation":"55. Na kagiya a Tiyopowan Kami ran, na diyanug Ami siran, na Inulud Ami siran langon."},{"id":56,"translation":"56. Na Biyaloi Ami siran a Miyanga-o ona a Poringa na, go ibarat ko Miyanga-o ori."},{"id":57,"translation":"57. Na kagiya a Balowin so Wata o Maryam a ibarat, na sa maoto na so Pagtaongka na po-on ro-o na Pukhisagorong siran a Ka­ kayad!"},{"id":58,"translation":"58. Go Pitharo iran: Ino so manga Katohanan nami aya tomo, antawa-a Sukaniyan (i tomo)? Da..a Kiyapayaga iran Ruka on, a rowar sa Kapamawal: Kuna, ka siran na Pagtao a manga Pawal."},{"id":59,"translation":"59. Da ko Sukaniyan (a Isa) inonta na Oripun: A ini Pangalimo Ami Sukaniyan, go Biyaloi Ami Sukaniyan a ladiyawan ko manga Moriyatao o Israil."},{"id":60,"translation":"60. Na o Kabaya Ami, na Mata­-an a Phaka-adun Kami sa sambi-iyo a manga Malaikat ko Lopa, a ma­ makasambi siran."},{"id":61,"translation":"61. Na Mata-an! a so Isa na titho a nana-o ko Bangkit: Na di kano ron Pukhadowadowa-i, go Onoti Yako niyo: Giyaya i okit a Maka-o ontol."},{"id":62,"translation":"62. Na di kano Phaki-alang ko Shaitan: Mata-an! A Sukaniyan na ridowai niyo a Mapayag."},{"id":63,"translation":"63. Na kagiya a Makatalingoma so Isa a rakhus o manga Rarayag a Karina, na Pitharo lyan: Sabunar a Minitalingoma ko rukano so On­gangun, go kagiya a Pagosain Ko rukano so saba-ad ko nganin a di kano ron Phagayonayon: Na kalu­kun niyo so Allah, go Onoti Yako myo."},{"id":64,"translation":"64. Mata-an! A so Allah, na Sukaniyan i Kadnan Ko go Kadnan niyo: Na Showasowata niyo Suka­ niyan: Giyaya i okit a Maka-o on­tol."},{"id":65,"translation":"65. Na Mishoransorang so Pishagorompong kondolondolonan niran: Na sangat a siksa a Bagiyan o siran a Mindadarowaka, a pud ko siksa ko Gawi-i a Malipudus!"},{"id":66,"translation":"66. Ba adun a Punaya-on niran a rowar ko Bangkit, sa Kapakatalin­ goma niyan kiran a Mitalumba, a siran na di siran Maka-i inungka?"},{"id":67,"translation":"67. So Mbobolayoka sa Alongan noto na so saba-ad kiran na ridowai o saba-ad,-Inonta so Miyamanang­gila."},{"id":68,"translation":"68. Hai manga Oripun Ko! Da-a Pangandam iyo sa Alongan nai, go da rukano i ba kano Makamboko,-"},{"id":69,"translation":"69. So Miyamaratiyaya ko man­ga Ayat Ami, go Mimbabayoran­tang,"},{"id":70,"translation":"70. (Na Putharo-on kiran:) So­ lud kano ko Sorga, sukano a go so manga Karoma niyo, a Kokorma­tun kano."},{"id":71,"translation":"71. lpuphagilid kiran so manga Talam a Bolawan, go manga Baso: Go matatago-on so Pukhababaya­an sukaniyan o manga Ginawa, go Ikhaso-at o manga Mata: Na suka­ no na makakakal kano ron ndun."},{"id":72,"translation":"72. Na giyoto man so Sorga a so Piyakipangowarisan rukano to sa­bap ko Pinggolaola niyo (a mapiya)."},{"id":73,"translation":"73. Adun a ruk iyo ro-o a manga Onga a madakul, a so saba-adon na Pukhakan niyo."},{"id":74,"translation":"74. Mata-an! A so manga Bar­adosa na si-i ko siksa ko Naraka Jahannam, manga kakal:"},{"id":75,"translation":"75. Di kiran khababasan, go siran na ka-a da-an siran ro-o sa Panginam."},{"id":76,"translation":"76. Na da Ami siran salimboti: Na ogaid na miyabaloi siran a siran i manga salimbot."},{"id":77,"translation":"77. Na Mishadao iran: Hai Mal­ik! Tinggasa kami o Kadnan Ka! Tharo-on Niyan: Mata-an! A suka­ no na Makakakal kano (ron)!"},{"id":78,"translation":"78. Sabunsabunar a Minitalingo­ ma Mi rukano so Bunar: Na ogaid na so kadakulan rukano na so Bu­nar na Ikagogowad iran."},{"id":79,"translation":"79. Ba adun a Kiyambaibaitan niran a showa-an? Na Mata-an! A Sukami i Mimbaibait."},{"id":80,"translation":"80. Ba iran Tatarima-a sa Mata­-an! A Sukami na Diyami Khanug so Pagu-uma-an niran go so Khokon­ sikonsi-an niran? Owai (Pukhanug Ami), go so manga Sogo Ami a (manga Malaikat a) Makamamasa kiran, na lpuphanorat iran."},{"id":81,"translation":"81. Tharowangka (Ya Muham­mad): A o adun a Wata o (Allah a) Masalinggagao, na Sakun i maona ko Puphanonowatanon."},{"id":82,"translation":"82. Soti so Kadnan o manga Langit a go so Lopa, a Kadnan o Aras, a Mawatan ko iphuropa iran!"},{"id":83,"translation":"83. Na Ganatingka siran ko Kapuphamurak iran, go so Kabi­bimban niran, taman sa Mithom­langa iran so Alongan niran, a so ididiyandi kiran."},{"id":84,"translation":"84. Na Sukaniyan so si-i sa Langit na Tohan, go si-i sa Lopa na Tohan; na Sukaniyan so Maon­gangun, a Mata-o."},{"id":85,"translation":"85. Na Soti so (Allah a) Khiruk ko Kapa-ar ko manga Langit a go so Lopa, go so nganin a Pagulutan a dowa nan: Go si-i Rukaniyan so Katawi ko Bangkit: Go rongkano Phakandoda."},{"id":86,"translation":"86. Na da-a Kapa-ar o siran a Puphanongganowin niran a salakao Rukaniyan,- Ko kapanapa-at inon­ ta so Mishaksi ko Bunar, a siran na Katawan niran."},{"id":87,"translation":"87. Na lbut o Isha-an Ka kiran o an tawa -a i Miyadun kiran, na Mata-an a Putharo-on niran ndun: A so Allah: Na andamanaya i Ka­ tatalikhod iran?."},{"id":88,"translation":"88. Na Pitharo o Nabi: Hai Kadnan Ko! Mata-an! A siran naya na Pagtao a di siran Mapapara­ tiyaya!"},{"id":89,"translation":"89. (Pitharo o Allah:) Na Napi­ ingka siran (Ya Muhammad), go Tharo Ka sa Kalilintad! Ka Kato­ kawan niran mbo!"}]},{"id":44,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ha Mim. So Allah i Mata-o ko Paka-a antapan Niyan non."},{"id":2,"translation":"2. Ibut ko Kitab a Miyakapayag (ko ontol a go so ribat);-"},{"id":3,"translation":"3. Mata-an! A Sukami na Initor­on Ami Sukaniyan (a Qur-an) ko Gagawi-i a Piyakandakulan sa Ma­piya: Mata-an! A Sukami na Miya­baloi Kami a Puphamaka-iktiyar."},{"id":4,"translation":"4. Ron gi-i Pakashusunggaya-a so langowan o Sogowan a Miyapa­sad a kokoman,"},{"id":5,"translation":"5. Sogowan a pho-on ko Hada­pan Nami. Mata-an! A Sukami na Miyabaloi Kami a Puphanonogo,"},{"id":6,"translation":"6. Limo a pho-on ko Kadnan Ka: Mata-an naya! a Sukaniyan so Puphakanug, a Mata-o;"},{"id":7,"translation":"7. A Kadnan o manga Langit a go so Lopa go so nganin a Pagulu­tan a dowa nan, o sukano na Tho­tomangkud kano."},{"id":8,"translation":"8. Da-a Tohan a inonta Sukani­yan: A Puphangoyag a Puphangimatai,Kadnan iyo go Kadnan o manga Lokus iyo a Miyanga-o ona."},{"id":9,"translation":"9. Kuna, ka siran na matatago ko kashasangka a sa-sabulaon nir­an."},{"id":10,"translation":"10. Na Nayawangka so Gawi-i a Kitalingoma-an o Langit ko Bul a Mapayag."},{"id":11,"translation":"11. A Mikolob ko manga Man­osiya: (na Matharo iran a:) Giyai na siksa a Malipudus."},{"id":12,"translation":"12. (Go Matharo iran:) Kadnan nami! Pokasangka rukami so siksa, ka Mata-an! A sukami na Miyara­tiyaya kami!"},{"id":13,"translation":"13. Andamanaya i Kakhaparo­ liya iran ko Pananadum, a Sabunar a Miyakaoma kiran so Sogo, a Miyakapayag,-"},{"id":14,"translation":"14. Oriyan niyan na Tiyalikho­ dan niran noto, go Pitharo iran: A Piyangundao a Pumbuthangun!"},{"id":15,"translation":"15. Mata-an! A Sukami na Piyo­kas Ami so siksa sa da Mathai, na Mata-an! A sukano na Mimbalin­gan kano (bo)."},{"id":16,"translation":"16. Si-i ko isa Alongan na Olan­gun Nami so Bagur a Mala: Mata­ an! A Sukami i Pundadanug!"},{"id":17,"translation":"17. Na Sabunsabunar a Tiniyoba Ami ko Miya-ona an niran so Pag­tao o Pir-aon: Go Minitalingoma kiran o (musa a) Sogo a susula-an, (a Pitharo lyan:)"},{"id":18,"translation":"18. Palada niyo Rakun so manga Oripun o Allah: Mata-an! A Sakun na Sogo rukano a Kasasana-an;"},{"id":19,"translation":"19. Go di niyo Pagombawi so Allah: Mata-an! A Sakun na Mini­talingoma Ko rukano so Katanto­wan a Mapayag."},{"id":20,"translation":"20. Go Mata-an! A Sakun na Lominindong Ako ko Kadnan Ko go Kadnan niyo, ka o ba a Ko niyo Radiyama."},{"id":21,"translation":"21. Na o di Ako niyo Phara­tiyaya-a na awata Ko niyo."},{"id":22,"translation":"22. Na Miyangangarapan ko Kadnan Niyan: Mata-an! A siran naya na Pagtao a manga Baradosa."},{"id":23,"translation":"23. Na (Pitharo o Allah a:) Pangulumun Ka so manga Oripun Ko ko Kagagawi-i: Mata-an! A su­kano na Thondogun kano (iran);"},{"id":24,"translation":"24. Go Ganatingka so Kalodan a Masusurai: Mata-an! A siran na Tantara a Phanguludun."},{"id":25,"translation":"25. Madakul a Kiyaganatan niran a manga Pamomolan a go manga Bowalan,"},{"id":26,"translation":"26. Go manga Pur go Darpa a Mapiya,"},{"id":27,"translation":"27. Go Limo a Miyabaloi siran non a Khikasosonor!"},{"id":28,"translation":"28. Giyoto man (i inikidiya Mi kiran)! Go Piyakipangowarisan Ami oto ko Pagtao a Miyangao ori (a pagtao o Musa)!"},{"id":29,"translation":"29. Na da siran Kasugadi o Langit a go so Lapa: Go da siran bugi sa Ta-alik."},{"id":30,"translation":"30. Na Sabunsabunar a Siyabut Ami so manga Moriyatao o lsrail pho-on ko siksa a Phakahina,"},{"id":31,"translation":"31. A pho-on ko Pir-aon; Mata­ an! A sukaniyan na Miyabaloi a Miphaporo a pud ko manga Mala­wan."},{"id":32,"translation":"32. Na Sabunsabunar a Pinili Ami siran si-i ko Kata-o ko manga Ka-adun (ko Masa iran),"},{"id":33,"translation":"33. Go bigan Nami siran ko manga Tanda a so Katatagowan sa tupung, a Mapayag."},{"id":34,"translation":"34. Mata-an! A siran naya na gi-i ran Tharo-on:"},{"id":35,"translation":"35. Da-a salakao a rowar ko Kapatai tano a Paganai, go kuna a ba tano Phanga-o oyag ko oriyan o Kapatai."},{"id":36,"translation":"36. Na Pakambowata niyo so manga Lokus ami, o sukano i man­ga Bunar!"},{"id":37,"translation":"37. Ba siran i tomo, antawa-a so Pagtao o Tubba, go so Miya-ona an niran? Bininasa Mi siran, Mata-an! A siran na Miyabaloi siran a manga sala."},{"id":38,"translation":"38. Da ko Kiya-aduna Mi ko manga Langit a go so Lopa, go so nganin a Pagulutan a dowa nan, o ba Kami Khikabibimban:"},{"id":39,"translation":"39. Da ko Kiya-aduna Mi sa dowa nan inonta na si-i ko Bunar: Na ogaid na so Kadakulan kiran na di ran katawan."},{"id":40,"translation":"40. Mata-an! a so Alongan a Kokoman na diyandi kiran langon,-"},{"id":41,"translation":"41. Alongan a da-a Khilinding o Tonganai ko Tonganai niyan a mai­to bo, go di siran Phangatataban­gan,"},{"id":42,"translation":"42. Inonta so ini Kalimo o Al­lah: Mata-an! A Sukaniyan na Su­kaniyan so Mabagur, a Makalimo­on."},{"id":43,"translation":"43. Mata-an! A so kayo a Zaq­qum,"},{"id":44,"translation":"44. Na Pangunungkun o Bara­dosa,-"},{"id":45,"translation":"45. Lagid o Totonagun a Ga­lang, a Pundidi ko manga Tiyan,"},{"id":46,"translation":"46. Lagid o Kapundidi o Phuli­kabo a ig."},{"id":47,"translation":"47. (Tharo-on:) Kowa-a niyo sukaniyan na goyoda niyo to ko Lumbak o Naraka Jahim!"},{"id":48,"translation":"48. Oriyan niyan na ododa niyo ko Poro o Olo niyan so siksa a Phulikabo."},{"id":49,"translation":"49. (Tharo-on non:) Ta-a min­gka! Mata-an! A suka na suka so Mabagur, a Paga-adatan (sa Do­niya)!"},{"id":50,"translation":"50. Mata-an! A giyaya so sukano na Shasangka kano ron!"},{"id":51,"translation":"51. Mata-an! A so Khipana­nanggila na si-i ko Darpa a sasari­gan,"},{"id":52,"translation":"52. Si-i ko manga Pamomolan go manga Bowalan;"},{"id":53,"translation":"53. Ndiditar siran sa Sotra a Manipis go Sotra a Makapal, a Khipaga-adapa dapa;"},{"id":54,"translation":"54. Giyoto dun man, go Pakaphamangaroma-an Nami siran sa manga Tataid, a manga. Pipiya i Kapumata."},{"id":55,"translation":"55. Puphananawag siran ro-o sa Pithibarang a Onga, a Khisasarig siran;"},{"id":56,"translation":"56. Da-a khasagadan niran ro-o a Kapatai, inonta so Kapatai a Pa­ganai (sa Doniya); go Phakalidasun Niyan siran ko siksa ko Naraka Jahim,-"},{"id":57,"translation":"57. Kakaya-an a pho-on ko Kadnan Ka! Giyoto man na Suka­niyan so Da-ag, a Mala!"},{"id":58,"translation":"58. Na aya dun a Kiyaluboda Mi ron, si-i ko Basangka, na a niran Sabota (a Qur-an naya)."},{"id":59,"translation":"59. Na nayao Ka; Mata-an! A siran na Nomanayao siran (mam­bo)."}]},{"id":45,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ha Mim. So Allah i Mata-o ko paka-a antapan Niyan non."},{"id":2,"translation":"2. Initoron so Kitab a pho-on ko Allah a Mabagur, a Maongangun."},{"id":3,"translation":"3. Mata-an! A shisi-i ko manga Langit a go so Lopa, so Titho a manga Tanda ko Miyamaratiyaya;"},{"id":4,"translation":"4. Go shisi-i ko Kiya-aduna rukano, go so lpuphayapat lyan a manga Baraniyawa, so manga Tan­da ko Pagtao a Khitotomangkud;"},{"id":5,"translation":"5. Go (shisi-i ko) gi-i Kapaka­shambi o Gagawi-i a go so Daon­dao, go so Kiyapakatorona o Allah pho-on ko Kawang ko (Oran a) Pagupur, na Inoyag lyan sa sabap Rukaniyan so Lopa ko oriyan o Kiyapatai Niyan, go so Kapukha­ alin o manga ndo,- sa manga Tanda a ruk o Pagtao a Punggudaguda-an niran."},{"id":6,"translation":"6. Giyoto man so manga Ayat o Allah, a Pumbatiya-an Nami Ruka oto si-i ko Bunar: Na antona-a i Tothol ko oriyan o (Katharo o) Allah go so manga Ayat lyan i Pharatiyaya-an niran?"},{"id":7,"translation":"7. Sangat a siksa a bagiyan o oman i Bokhag, a Baradosa:"},{"id":8,"translation":"8. Puphamakinugun niyan so manga Ayat o Allah a Pumbatiya­an non, oriyan niyan na idadayon niyan ndun so Dosa, a Mananaka­bor, ka maniyan noto a da Manug: Na Puphanotholangka on so siksa, a Malipudus!"},{"id":9,"translation":"9. Na igira a adun a Miyasowa iyan ko manga Ayat Ami a maito bo, na balowin niyan noto a Kasan­dagan: Siran man na adun a bagi­yan niran a siksa a Phakahina."},{"id":10,"translation":"10. Si-i ko kasasangoran niran so Naraka Jahannam: Go da-a Mili­nding kiran o Miyasokat iran a maito bo, go da-a (Milinding kiran o) nganin a Kinowa iran a salakao ko Allah a manga Panarigan: Go adun a bagiyan niran a siksa a Mala."},{"id":11,"translation":"11. Giyaya na Torowan: Na so Miyamangongkir ko manga Ayat o Kadnan niran, na adun a bagiyan niran a siksa a pud ko Sangat a siksa a Malipudus."},{"id":12,"translation":"12. So Allah so Piyakaphasiyo­-not lyan rukano so Kalodan, ka-an Puphamakakutas so manga Kapal ko Liyawao niyan sabap sa Sogo­-wan Niyan, go angkano gi-i M­akambabanog ko Kakawasa-an Niyan, go angkano Makapanala­mat."},{"id":13,"translation":"13. Go Piyakaphasiyonot lyan rukano so nganin a shisi-i ko manga Langit a go so nganin a shisi-i ko Lopa: Sa Kalangolangowan Niyan a pho-on Rukaniyan; Mata-an! A Matatago ro-o man so Titho a man­ga Tanda a ruk o Pagtao a Pupha­mimikiranun niran."},{"id":14,"translation":"14. Tharowangka ko siran a Miyamaratiyaya: Napi-i ran so sir­an a di-i ran lkhaluk so manga Gawi-i o Allah: Ka Imbadal Iyan ko Pagtao so Pinggalubuk iran."},{"id":15,"translation":"15. Sa tao a Nggalubuk sa Ma­piya, na ruk o Ginawa niyan; na sa tao a Nggalubuk sa Marata, na Phakatana-on. Oriyan niyan na si-i kano bo ko Kadnan niyo Phama­kandoda."},{"id":16,"translation":"16. Na Sabunsabunar a ini Bugai Ami ko manga Moriyatao o Israil so Kitab, go so Ongangun, go so Kananabi-i; go ini Pagupur Ami kiran so manga Pipiya; go ini Lubi Ami siran ko manga Ka-adun (ko Masa iran)."},{"id":17,"translation":"17. Go bigan Nami siran sa manga Rarayag a Karina a pud ko Sogowan: Na da siran Shorangsor­ang inonta ko oriyan o Kiyapakao­ma kiran o Kata-o, ka Dungki ran; Mata-an! A so Kadnan Ka na Kho­komun Niyan siran ko Alongan a Qiyamah si-i ko Miyabaloi siran non a Shosorangsorang."},{"id":18,"translation":"18. Oriyan niyan na Piyakathakna Ami Suka ko okit a pud ko Sogowan: Na Kudugangka oto, na Dingka pagonoti so manga Nunga o siran adi manga Tata-o."},{"id":19,"translation":"19. Mata-an! A siran na da dun a Milinding iran Ruka ko Allah a Maito bo: na Mata-an! A so manga Darowaka na so saba-ad kiran i manga Panarigan, o saba-ad: Na so Allah i Panarigan o Khipana­nanggila."},{"id":20,"translation":"20. Giya Qur-an naya na manga osayan a ruk o manga manosiya, go Torowan go Limo ko Pagtao a Khi­-totomangkud."},{"id":21,"translation":"21. Ba tatarima-a o siran a Miyamakasogok ko manga Rarata sa balowin nami siran a lagid o siran a Miyamaratiyaya, -go Pinggalubuk iran so manga Pipiya, a makapula­gid so Kaoyagoyag iran a go so Kapatairan? miyakaratarata so lpu­-khokom iran."},{"id":22,"translation":"22. Na Inadun o Allah so manga Langit a go so Lopa si-iko Bunar, go an Mibalas ko oman i Ginawa so Pinggalubuk iyan, a siran na di siran Kasalimbotan."},{"id":23,"translation":"23. Aiguda a Ka ko tao a biyaloi niyan a Katohanan niyan so Nunga iyan? Go Diyadag sukaniyan o Al­lah si-i ko Kata-o, go Piyarkat Iyan so Kanugiyan go so poso iyan, go Tiyagowa Niyan so Kailai niyan sa Pilus? Na antawa-a i Makanggona­nao ron ko oriyan o Allah? Ino kano di Phananadum?"},{"id":24,"translation":"24. Na Pitharo iran: Da-a sala­kao saya a rowar ko Kaoyagoyag tano ko Doniya; Puphamatai tano go Puphanga-o oyag (so manga Wata) tano, go da-a Puphakabinasa rukutano a rowar ko Masa. Na da-a ruk iran ro-o a Kata-o: Da ko siran inonta na Puphagarangan siran:"},{"id":25,"translation":"25. Na igira a Puphangadian kir­an so manga Ayat Ami a manga Rarayag, na da-a Miyabaloi a Ra­son niran a rowar sa Kiyatharowa iran: Sa Pakagumawa niyo so man­ga Lokus Ami, o sukano i manga Bunar!"},{"id":26,"translation":"26. Tharowangka: A so Allah na Phagoyagun kano Niyan, go Phagimatain kano Niyan; oriyan niyan na Thimo-on kano Niyan ko Alongan a Qiyamah, a da-a sangka a Madadalumon: na ogaid na so kadakulan ko manga manosiya na di iran ka­tawan."},{"id":27,"translation":"27. Na ruk o Allah so Kapa-ar ko manga Langit a go so Lopa, na si-i ko Gawi-i a Kapakatindug o Bangkit, -Na sa Alongan noto na Malogi so Minggagalubuk sa Ribat!"},{"id":28,"translation":"28. Na Mailaingka so oman i isa ka Tindug a Malilimod a khipakatitikoro: Oman i isa ka Tindug na itawagon so Daptar iyan: Sa Alongan nai na lmbalas rukano so Pinggolaola niyo!"},{"id":29,"translation":"29. Giyaya so Daptar Ami a Putharo-angkano niyan: Sa Bunar: Mata-an! A Sukami i Pundaptar ko Pinggolaola niyo."},{"id":30,"translation":"30. Na so miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga Pipiya, na Phakasoludun siran o Kadnan niran ko Limo Iyan (ko Sorga): Giyoto man na sukaniyan so Da-­ag a Mala."},{"id":31,"translation":"31. Na so Miyamangongkir (na Tharo-on kiran:) Ba da mabaloi so manga Ayat Akun a Kapuphanga­di-an rukano? Na Mimaratabat kano, go Mimbaloi kano a Pagtao a manga Sala!"},{"id":32,"translation":"32. Na igira a Pitharo a Mata-an! A so Diyandi o Allah na Bunar, go so Bangkit na da-a sangka a madadalumon, na Tharo-on niyo: Diyami katawan o antona-a i Bangkit: Da-a Pikir ami (ron) a rowar sa Arangan, go kuna a ba kami Khi­pakata-tangkud."},{"id":33,"translation":"33. Na mapayag kiran so manga Rarata ko Pinggolaola iran, go ka­tangkalan siran o Piyamagurugan niran noto (a siksa)!"},{"id":34,"translation":"34. Na adun a Tharo: A sa Alongan nai na Pakalilipatan Ami sukano lagid o kiyalipati niyo ko Kimbaratumowa-an sa Alongan niyo wai! Na darpa iyo so Naraka, go da-a bagiyan niyo a Phamakatabang!"},{"id":35,"translation":"35. Giyoto man na sabap sa Mata-an! A sukano na biyaloi niyo so manga Ayat o Allah a Kasandagan, go Miyalimpang kano o Kaoyagoyag ko Doniya: na sa Alongan naya na di siran ro-o Pamaka-awa-an, go disiran Pakaphan­gunin sa Rila."},{"id":36,"translation":"36. na ruk o Allah so Podi, a Kadnan o manga Langit go Kadnan o Lopa, -A kadnan o manga ka­ adun!"},{"id":37,"translation":"37. go Ruk lyan so Kabusaran ko manga Langit a go so Lopa: Go Sukaniyan so Mabagur, a Maongangun!"}]},{"id":46,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ha Min. So Allah i Mataoko paka-a antapan Niyan non."},{"id":2,"translation":"2. Initoron so Kitab a pho-on ko Allah, a Mabagur, a Maongangun."},{"id":3,"translation":"3. Da-ko Kiya-adun Nami ko manga Langit a go so Lopa go so nganin a pagulutan a dowa nan inonta na si-i ko bunar, go so ta­-alik a miyapunto; na so Miyaman­gongkir na so piyaki-iktiyaran kiran na tatalikhodan niran."},{"id":4,"translation":"4. Tharowangka (Ya Muham­mad): Aiguda iyo ko puphanongga­nowin niyo a salakao ko Allah? Paki-ilain niyo Rakun o antona-a i Miya-adun niran ko Lopa, ba-adun a minitompok iran ko manga Lan­git? Witi Ako niyo sa Kitab a miya­ona an naya, o di na so malalamba ko Kata-o, o sukano i manga bunar!"},{"id":5,"translation":"5. Na ba-dun a tao a makalawan a dadag ko tao a puphanonggano­win niyan a salakao ko Allah, so da­-a khisumbag iyan non sa taman ko Alongan a Qiyamah, go siran na so panongganoi ran na da-a mulung iran non?"},{"id":6,"translation":"6. Go amai ka limodun so manga Manosiya na mabaloi siran a manga ridowai ran, go mabaloi siran ko Kapushimba-a kiran a Ongkirun niran!"},{"id":7,"translation":"7. Na igira-a Puphangadi-an kir­an so manga Ayat Ami a manga rarayag, na Tharo-on o siran a Miyamangongkir , ko bunar ko kiyapakaoma niyan kiran: A giyaya na balik mata, a mapayag!"},{"id":8,"translation":"8. Kuna, ka gi-i ran Tharo-on: A pimba-as lyan naya. Tharowangka: A o pimba-as Akun naya na da-a mipa-ar iyo Rakun ko (siksa) o Allah a maito bo. Sukaniyan i Mata-o ko Puphamurakun niyo. Miyakatarotop Sukaniyan a saksi ko lut Akun a go sukano; go Suka­niyan so Manapi, a Makalimo-on."},{"id":9,"translation":"9. Tharowangka (Ya Muham­mad): A kuna a ba Ako mibibida ko manga Sogo, go di Ko katawan i ikhidiya Rakun a go sukano. Da-a Pagonotan Ko inonta so lphagila­ham Rakun, go Sakun na matag Phamaka-ikitiyar, a Mapayag."},{"id":10,"translation":"10. Tharowangka: Aiguda iyo amai ka aya butad iyan na pho-on ko Hadapan o Allah, a inongkir iyo Sukaniyan, go adun a mishaksi a saksi a pud ko manga Moriyatao o Israil ko lagid iyan, na Miyara­tiyaya , na mimaratabat kano. Mata-an! A so Allah na di Niyan punggonana-on so pagtao a manga darowaka."},{"id":11,"translation":"11. Na Pitharo o siran a Miya­mangongkir ko siran a Miyamara­tiyaya: o adun a kapiya niyan na di kami niyo ron kaona-an. na gowani a da iran paratiyaya a Sukaniyan, na Putharo-on niran: A giya i na kabo­khag, a andang!"},{"id":12,"translation":"12. Na si-i ko ona-an niyan so Kitab o Musa, a ladiyawan, go Limo: Na giyaya na Kitab a to­miyanto, a basa Arab, ka a niyan mapaka-iktiyar so Mindadarowaka, go Tothol a mapiya ko miphipiya­piya.."},{"id":13,"translation":"13. Mata-an! A so siran a Pitharo iran: A aya Kadnan nami na so allah, oriyan niyan na miyontol siran, na da-a Pangandam iran, go di siran makamboko (ko Alongan a Maori);"},{"id":14,"translation":"14. Siran man i khimangaruk ko Sorga, makakakal siran non: Balas sabap ko pinggolaola iran."},{"id":15,"translation":"15. na piyanginsana Ami ko Manosiya so (Kaphiyapiya i ko) mbala a lokus iyan sa samporna a kaphiyapiya: Ini kaogat sukaniyan i Ina iyan sa marugun, go inimbawa­ta iyan sa marugun. Na so kiya­ awidi niyan non, go so kiyapakagu­nuka-on somoso na tulo polo Olan. Taman sa igira-a minisampai ko kakhasad iyan go i sampai sa pat polo ragon, na Tharo-on niyan: Kadnan ko! Ilahamun Ka rakun so kapakapanalamat Akun ko Limo o Ka, a so ini Pangalimo o Ka rakun, go so mbala a lokus akun, go so Kapakapagamal Akun sa mapiya a Masowat Ka on, go Tanorangka Rakun so manga Moriyatao Akun; Mata-an! A Sakun na mithaobat Ako Ruka, go Mata-an! A Sakun na pud ko Mimbabayorantang (Ruka)."},{"id":16,"translation":"16. Siran man so Tharima-an Ami kiran so mapiya ko pinggolao­la iran, go Punapin Ami so manga karata-an niran, a pud ko khiman­garuk ko Sorga; diyandi a bunar a so ini diyandi kiran."},{"id":17,"translation":"17. Na so Mitharo ko mbala a lokus iyan: A marshik a ruk iyo! Ino niyo rakun puphangangalukun i ka khaoyag akun (sharoman) a Sabu­nar a miya-ipos so miyagapidapid a manga pagtao ko miya-ona angko? Giya dowa oto na makapuphanguni siran sa tabang ko Allah (di-i ran Matharo a:) dowan dowan ka! Paratiyaya ka! Mata-an! A so diyand i o Allah na Bunar. na Tharo-on niyan: A da ko ungkai inonta na manga kabokhag o miyanga o ona!"},{"id":18,"translation":"18. Siran man so piyamadayan siran o Katharo a (siksa) rakhus o manga pagtao a andang a miya-ipos ko miya-ona-an niran a pud ko manga Jinn a go so manga Mano­siya; Mata-an! A siran na miyabaloi siran a manga logi."},{"id":19,"translation":"19. Na adun a ruk o omani isa a manga Daradat pho-on ko pingga­lubuk iran; go kagiya a ithoman Niyan kiran sa tarotop so manga galubuk iran, a siran na di siran khasalimbotan."},{"id":20,"translation":"20. Na si-i ko Alongan a kapha­ganaga ko siran a Miyamangongkir ko Apoi (na Tharo-on kiran a:) Ini pos iyo so manga pipiya niyo ko Kaoyagoyag iyo sa doniya, go siya­witan niyo to; na sa Alongan na-i na imbadal rukano so siksa a kahina­-an sabap ko Kiyapanakabor iyo ko Lopa sa di ontol, go sabap ko kiya­ panongklid iyo."},{"id":21,"translation":"21. Na Aloyang ka so (Hud a) pagari o (Moriyatao) Ad; gowani na piyaka-iktiyar iyan so pagtao niyan si-i ko mimbotoboto a ipamuthad, - na Sabunar a miyaipos so miyama­ka-iktiyar ko ona-an niyan go so oriyan niyan- (sa Pitharo lyan a:) Da-a Pushowasowata niyo inonta so Allah. Mata-an! A Sakun na ikhaluk akun sukano ko siksa ko Alongan a lubi a mala."},{"id":22,"translation":"22. Pitharo iran: Ba aya Kiyapa­ka-omangka rukami na kagiya a phakitalikhodan ka Rukami so manga Katohanan nami? Na paka­ dansalangka rukami so ipuphan­gangaluk ka Rukami o Suka na pud ko manga bunar!"},{"id":23,"translation":"23. Pitaro Iyan: A so katawi ron na si-i bo ko Allah; na ipushampai Akun rukano so ini Sogo rakun noto, Na ogaid na Sakun na pu­khailai Yakun sukano a pagtao a da-a manga mulung iyo!"},{"id":24,"translation":"24. Na kagiya a mailai ran noto a gabon a mababalawag, a papantu­kun niyan so manga balintad iran, na Pitharo iran: A giyangkaya a gabon a mababalawag na pagora­nan tano niyan! Kuna, ka sukani­yan so piyagalokalokan niyo to!­ Ndo a kadadaluman sa siksa a mal­ipudus!"},{"id":25,"translation":"25. A phowalasun niyan so lan­gowan taman sabap sa Sogowan o kadnan Niyan! Na kiyapita-an siran a da-a khailai a rowar ko manga darpa iran! Lagidaya man a kamba­lasi Ami ko pagtao a manga bara­dosa!"},{"id":26,"translation":"26. Na Sabunsabunar a piyaki khapa-ar Ami kiran so da Ami ru­kano to Pakikhapa-arun, go singga­yan Ami siran sa kanug, go manga kailai, go manga kaguda; na da kiran makanggai a gona so kanug iran, go so manga kailai ran, go so manga kaguda iran, sa maito bo, kagiya siyangka iran so manga Ayat o Allah; na kiyatangkalan siran o piyamagurugan niran noto (a siksa)!"},{"id":27,"translation":"27. Na Sabunsabunar a bininasa Mi so makaliliyot rukano a manga Ingud, go phikhasokasoi Ami ma­gosai so manga Ayat, ka-an siran makambalingan (ko ontol)."},{"id":28,"translation":"28. Na ino siran da katabangi o siran a kinowa iran a salakao ko Allah a puphangampitun a manga Katohanan? Kuna, ka mini Gaib siran kiran: na giyoto man so kabo­khag iran, go so ini pangangkob iran (ko Allah)."},{"id":29,"translation":"29. Na gowani na piyakasangor Ami Ruka so phipira katao ko man­ga Jinn, a phamakinugun niran so Qur-an: Na kagiya a makadarpa siran non, na Pitharo iran: Rurunuk kano! na kagiya a mapasad, na mimbalingan siran ko pagtao iran, a phphamakaiktiyar siran."},{"id":30,"translation":"30. Pitharo iran: Hai pagtao Ami! Mata-an! A Sukami na adun a miyanug Ami a Kitab a Initoron ko oriyan o Musa, a tomatanto ko miya-ona an niyan: A Phakatoro ko bunar go si-i ko okit a maka-o ontol."},{"id":31,"translation":"31. Hai pagtao Ami! Tarima a niyo so pakapuphanolonun o Allah, go Paratiyaya-a niyo Sukaniyan: Ka Napiyan kano Niyan ko manga dosa niyo, go lupasun kano Niyan ko siksa a malipudus."},{"id":32,"translation":"32. Na sa dun sa di tomarima ko Pakapuphanolonun o Allah, na di makapalagoi si-ko Lopa, go da-a mambagiyan niyan a salakao ko Allah a manga Panarigan. Siran man i matatago ko kadadag, a ma­payag."},{"id":33,"translation":"33. Ba iran ndi katawi a Mata­-an! A so Allah, a so Miyadun Ko manga Langit a go so Lopa, go da Dokawi ko Kiya-aduna Niyan kir­an, na Gaos lyan so Kapagoyaga Niyan ko miyamatai? Owai, mata­-an! A Sukaniyan si-i ko langowan taman na Gaos Iyan."},{"id":34,"translation":"34. Na si-i ko Alongan a kapha­ganaga ko siran a Miyamangongkir ko Apoi, (na Tharo-on kiran a:) Ba ini di bunar? Tharo-on niran: Owai, Ibut ko Kadnan nami (ka bunar dun). Tharo-on Niyan: na ta-ami niyo so siksa sabap ko Kiya-ongkir iyo!"},{"id":35,"translation":"35. Na Phantangka (Ya Muham­mad) lagid o Kiyaphantang o man­ga babagur i tindug ko manga Sogo, go Dingka kiran phagalokaloki (so siksa). Lagid o ba Mata-an a siran ko Alongan a kasandungi ran ko idi-diyandi kiran na da-a minitarug iran (ko doniya) a rowar ko isa ka oras ko kadaondao. (Giyaya na) kapamakasampai: na ba-adun a mbinasa-an a rowar ko pagtao a manga songklid?"}]},{"id":47,"verses":[{"id":1,"translation":"1. So Miyamangongkir go miyangalang siran ko lalan ko Al­lah, na inilang Iyan so manga Amal iran."},{"id":2,"translation":"2. Na so Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga pipiya go Piyaratiyaya iran so Initoron ko Muhammad, -a Sukaniyan so bunar a pho-on ko Kadnan niran,- na liyalas lyan kiran so manga dosa iran go piyaka-ontol lyan so butad iran."},{"id":3,"translation":"3. Giyoto man na sabap sa mata­ an! A so Miyamangongkir na kidug iran so ribat. Na Mata-an! A so Miyamaratiyaya na kidug iran so ontol a pho-on ko Kadnan niran: Giyoto man i Kapuphayaga o Allah ko manga Manosiya ko manga ibar­at kiran."},{"id":4,"translation":"4. Na igira-a minithumo niyo so Miyamangongkir na kapotol sa manga lig; taman sa igira-a miyapa­kadakul iyo so kapuphamonowa kiran na ilota niyo so kapamatong; na (pakaliyowa niyo siran sa) kapu­di ko oriyan Niyan, o di na ka-a on sa ginawa, taman sa mibutad o kambonowai so manga punpunud iyan; giyoto man; na o Kabaya o Allah na Mata-an a Khapugus lyan siran, na ogaid na (ini Sogo aya ka) kagiya i thiyoba lyan ko saba-ad rukano so saba-ad. Na so Miyanga­ pupurang sa lalan ko Allah, na di Niyan ndun pagilangun so manga galubuk iran."},{"id":5,"translation":"5. Thoro-on Niyan siran ndun, go phaka-ontolun Niyan so butad Iran,"},{"id":6,"translation":"6. Go phakasoludun Niyan siran ko Sorga a piyakikilala Niyan kiran sukaniyan."},{"id":7,"translation":"7. Hai so Miyamaratiyaya! o tabangi niyo so (Agama o) Allah, na thabangangkano Niyan, go pha­kabagurun Niyan so manga tindug iyo."},{"id":8,"translation":"8. Na so Miyamangongkir na kabinasa a ruk iran, go inilang lyan so manga galubuk iran."},{"id":9,"translation":"9. Giyoto man na sabap sa Mata­ an! A siran na ini kagowad iran so ini Toron o Allah; Na inilang Iyan so manga Amal iran."},{"id":10,"translation":"10. Ba siran da makandalakao ko Lopa, ka-a niran mailai o antona-a i miyambutad o kiya-akiran ko siran a miya-ona an niran? Piyowalas sir­an o Allah. na bagiyan o Miyaman­gongkir so manga lagid iyan."},{"id":11,"translation":"11. Giyoto man na sabap sa Mata-an! A so Allah i Panarigan o siran a Miyamaratiyaya; na Mata­-an! A so Miyamangongkir na da-a Panarigan niran."},{"id":12,"translation":"12. Mata-an! A so Allah na pha­kasoludun Niyan so Miyamara­tiyaya go pinggalubuk iran so manga pipiya ko manga Sorga, a puphamangondas ko kababa-an ni­yan so manga lawasaig. Na so Miyamangongkir a sasawitan niran (so doniya) go puphanganungkan siran sa lagid o kapuphanganung­kan o manga binatang; na so Nar­aka i darpa iran."},{"id":13,"translation":"13. Na madakul a Ingud, a suka­niyan i tanto a mabagur a di so Ingud Ka (Ya Muhammad), a so piyaka-awa Ka niyan, a bininasa Mi siran, na da-a miyakatabangkiran."},{"id":14,"translation":"14. Ino so tao a mithakna ko karina a pho-on ko Kadnan Niyan, ba lagid o tao a pipharasanon so marata ko galubuk iyan (na aya kiya-ilaya niyan non na mapiya), go piphapangonotan niran so man­ga nunga iran?"},{"id":15,"translation":"15. Aya ropa-an o Sorga a so ini diyandi ko Miyamananggila: Na ka­tatagowan noto sa manga lawasaig a ig a di kharumbis, go manga law­asaig a gatas a di phagalin so ta-am iyan, go manga lawasaig a Arak a mapiya i ta-am ko puphamanginom, go manga lawasaig a tunub a da-a saninsaning iyan; go ruk iran ro-o so pithibarang a manga Onga, go Ma-ap a pho-on ko Kadnan niran. Ba lagid o sukaniyan a kakal ko Naraka, go puphamakainomun sir­an sa ig a phulikabo, na phangatu­tuphud iyan so manga tinai ran?"},{"id":16,"translation":"16. Na pud kiran so tao a Pu­phamakinugun Ka niyan, taman sa igira miyakaliyo siran pho-on ko Hadapan Ka na Tharo-on niran ko siran a piyamugan ko Kata-o: Antona-ai Pitharo lyan kagiya? Sir­an man so piyarkat o Allah so manga poso iran, go Piphapango­notan niran so manga kabaya iran a ribat."},{"id":17,"translation":"17. Na so Miyangatotoro na in­omanan Niyan siran sa Torowan, go inibugai Niyan kiran so Panang­gila iran."},{"id":18,"translation":"18. na ba-adun a pukhanayao iran a rowar ko Bangkit sa kapaka- talingoma niyan kiran a mitalumba? Na Sabunar a adun a miyakatalin­goma a manga nana-o ron. Na an­damanaya i kakhaparoliya iran ko Pananadum iran amai ka da-an kir­an a miyakatalingoma?"},{"id":19,"translation":"19. Na Tangkudangka a Mata-an naya! A da-a Patot a Pushowasowa­tun inonta so Allah, go Pangunika sa Ma-ap makapantag ko Dosang­ ka, Arakhus o Miyamaratiyaya a manga Mama go so Miyamara­tiyaya a manga Babai. Na so Allah na katawan Niyan so di-i niyo pa­galinalinan nggalubuk go so darpa iyo."},{"id":20,"translation":"20. Na gi-i Tharo-on o siran a Miyamaratiyaya: A o ba bo adun a Initoron a Surah! Na igira adun a Initoron a Surah a piyakasagogod go miya-aloi ron so kambonowai, na Mailaingka so kadadaluman so manga poso iran sa gudamun a Phagilaingka iran sa kailai o miko­kolob rukaniyan so kapatai. Na aya patot kiran,-"},{"id":21,"translation":"21. Na Kapangongonotan go Katharo a mapiya. Na igira-a miya­tukhus so punggolaola-an, na o bu­nara iran so Allah na Mata-an a mabaloi a mapiya a bagiyan niran."},{"id":22,"translation":"22. Na ino masikun sukano na o makakhapa-ar kano na phaminasa kano ko Lopa, go phanuphudun niyo so manga kathotonganaya iyo?"},{"id":23,"translation":"23. Siran man so Pimorka-an siran o Allah, na bingul Iyan siran go biyota Niyan so manga kailai ran."},{"id":24,"translation":"24. Ino iran ndi punggudaguda-a so Qur-an, ba kiyatagowan so man­ga poso sa manga kandado niyan?"},{"id":25,"translation":"25. Mata-an! A so siran a mipha­to ko manga talikhodan niran ko oriyan o kiyapayag kiran o Toro­wan, na so Shaitan na pipharasan niyan kiran, go piyakapulagod iyan siran."},{"id":26,"translation":"26. Giyoto man na sabap sa Mata-an! A siran na Pitharo iran ko siran a miyangagogowad ko In­itoron o Allah: A pagonotan nami sukano dun ko saba-ad ko olaola. Na so Allah na katawan Niyan so khipaguma-an niran."},{"id":27,"translation":"27. Na antona-a i khasowa, amai ka tanganun siran o manga Malai­kat, a pamuntolun niran so manga paras iran go so manga likod iran?"},{"id":28,"translation":"28. Giyoto man na sabap sa Mata-an! A siran na kidug iran so ini Kararangit o Allah, go ini kago­wad iran so Ikasosowat Iyan; na inilang Iyan so manga Amal iran."},{"id":29,"translation":"29. Ba aya tarima-on o siran a khikadadaluman so manga poso iran sa gudamun, na di dun phaka­ guma-on Allah so manga si-ig iran?"},{"id":30,"translation":"30. Na o kabaya Ami na Mata­ an a mapaki-ilai Ami siran Ruka, na Khakilalangka siran ndun sabap ko tanda iran: Na Mata-an a Kha­kilalangka siran ndun si-i ko ilat o Katharo! Na so Allah na katawan Niyan so manga galubuk iyo."},{"id":31,"translation":"31. Na Mata-an a puthiyoba-an Ami sukano taman sa katokawan Nami (sa mapayag) so-khipanana­gontaman rukano, a go so manga Papantang, go mapayag Ami so manga Totholan rukano."},{"id":32,"translation":"32. Mata-an! A so Miyaman­gongkir, go miyamangalang ko la­ lan ko Allah, go siyorang iran so Rasul ko oriyan o kiyapayag kiran o Torowan, na da dun a mibinasa iran ko Allah a maito bo, go ilangun Niyan so manga galubuk iran."},{"id":33,"translation":"33. Hai so Miyamaratiyaya! Onoti niyo so Allah, go onoti niyo so Rasul, go di niyo mbinasa-a so manga galubuk iyo!"},{"id":34,"translation":"34. Mata-an! A so Miyaman­gongkir, go miyamangalang ko la­lan ko Allah, oriyan niyan na miyatai siran, a siran na manga kapir, na di siran ndun Napiyan o Allah."},{"id":35,"translation":"35. Na di kano khalobai go di kano phanguni sa kalilintad a suka­no i makadada-ag; ka so Allah na babid iyo, go da dun a khorangun Niyan rukano ko manga galubuk iyo."},{"id":36,"translation":"36. So Kaoyagoyag ko doniya na matag katumbangan a go karimbar­an: Na o Paratiyaya kano go Mana­nggila kano, na ibugai Niyan rukano so manga balas rukano, go di Niyan rukano phangunin so man­ga tamok iyo."},{"id":37,"translation":"37. O panguniya Niyan rukano to (langon) sa Shabunaran Niyan rukano, na muligut kano, na kha­payag iyan so manga rarangit iyo."},{"id":38,"translation":"38. Ah! Sukano waya na putha­wagun kano ka angkano makapa­mumugai sa lalan ko Allah, na so saba-ad rukano na tao a puphuli­gut. Na sa tao a muligut, na aya dun a kiyapuligutan niyan na giya gina­wa niyan: Ka so Allah i kawasa, na sukano i manga miskin. Na o tali­khod kano na Somambi sa pagtao a salakao rukano, oriyan niyan na di siran mabaloi a manga lagid iyo!"}]},{"id":48,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Mata-an! A Sukami na Phaka­ da-agun Nami Suka (Ya Muham­mad) sa da-ag a Mapayag:"},{"id":2,"translation":"2. Ka kagiya a Punapin Ruka o Allah so miya-ona a Dosangka go so miya-ori, go tharotopun Niyan so Limo lyan Ruka, go Thoro-ong­ ka Niyan ko okit a maka-o ontol,"},{"id":3,"translation":"3. Go Thabangangka o Allah sa tabang a mabagur."},{"id":4,"translation":"4. Sukaniyan so piyakatoron Ni­yan so kathatana ko manga poso o Miyamaratiyaya, ka-an siran ma­kaoman sa Paratiyaya, -a rakhus o (andang a) Paratiyaya iran. Na ruk o Allah so manga tantara ko manga Langit go so Lopa. Na tatap a so Allah na Mata-o, a Maongangun,-"},{"id":5,"translation":"5. (Ini Sogo Iyan so Kaphurang ka) kagiya a phakasoludun Niyan so Miyamaratiyaya a manga Mama go so Miyamaratiyaya a manga Babai ko manga Sorga, a puphamangondas ko kababa-an niyan so manga law­asaig, makakakal siran ro-o, go pu­lalasun Niyan kiran so manga karata-an niran; -Na miyabaloi yoto si-i ko Allah a da-ag, a mala,-"},{"id":6,"translation":"6. Go a Niyan masiksa so Pupha­manangin a manga Mama, go so Puphamanangin a manga Babai, go so manga pananakoto a manga Mama, go so manga pananakoto a manga Babai, a ipaga-arangan niran so Allah sa arangan a marata; si-i kiran so pukhagolinggoling a mar­ata: Na kiyararangitan siran o Allah go Pimorka-an Niyan siran, go ini thiyagar lyan kiran so Jahannam. Na mikharatarata a khabolosan."},{"id":7,"translation":"7. Na ruk o Allah so manga tantara ko manga Langit a go so Lopa. Na tatap a so Allah na Ma­bagur, a Maongangun."},{"id":8,"translation":"8. Mata-an! A Sukami na Siyogo Ami Suka (Ya Muhammad) a saksi, go Puphamanothol sa mapiya, go Puphamaka-iktiyar:"},{"id":9,"translation":"9. Ka-a niyo Maparatiyaya so Allah, go so Sogo lyan, go a niyo Sukaniyan katabangi, go a niyo Mashulasula Sukaniyan, go a niyo Miphoroporo so Allah ko kapitapi­ta go so kagabigabi."},{"id":10,"translation":"10. Mata-an! A so siran a gi-i siran Ruka makiphasada, na aya dun a gi-i iran miphasada na so Allah: So lima o Allah na maliliya­wao ko manga lima iran; na sa dun sa ndorat na aya dun a kapundor­atan niyan na giya dun a ginawa niyan; na sa tao a tomanun niyan so inibugai niyan a pasad ko Allah, na mbugan Niyan ndun sukaniyan sa balas, a mala."},{"id":11,"translation":"11. Putharo-on Ruka dun o mithatalimbagak ko manga Arab: A miyatumbang kami o manga ta­mok ami go so manga ta-alok ruka­mi, na pangunin Kamingka sa Ma- ap! Di iran Pakitharo ko manga dila iran so da ko manga poso iran. Tharowangka: Na antawa-a i adun a mapukhapa-ar iyan rukano ko Allah a maito bo amai ka paka­ antapan kano Niyan sa morala o di na paka-antapan kano Niyan sa Ompiya? Kuna, ka tatap a so Allah si-i ko gi-i niyo nggolaola-an na kaip lyan."},{"id":12,"translation":"12. Kuna, ka ini pagarangan niyo sa di dun makambalingan so Rasul a go so Miyamaratiyaya ko manga ta-alok kiran sa dayon sa dayon, go pipharasan noto ko manga poso iyo, go miyagarangan kano sa ara­ngan a marata, go miyabaloi kano a pagtao a miyanga-bibinasa."},{"id":13,"translation":"13. Na sa dun sa di Maratiyaya ko Allah go so Sogo Iyan na Mata­ an! A Sukami na pithi yagaran Ami so Miyamangongkir sa kadug!"},{"id":14,"translation":"14. Na ruk o Allah so Kapa-ar ko manga Langit a go so Lopa: Punapiyan Niyan so tao a kabaya lyan, go shiksa-an Niyan so tao a kabaya Iyan. Na tatap a so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":15,"translation":"15. Putharo-on o mithatalimba­gak, amai ko songowan niyo so manga taban ka phangowa-an niyo sukaniyan: A botawani kami niyo ka monot kami rukano; khabaya-an niran a kasambiyan niran so manga Katharo o Allah. Tharo-angka: Di kano Rukami dun pagonot. Giyoto man na Pitharo o Allah gowani, na Putharo-on niran ndun: Kuna, ka shi-igun kami niyo. Kuna, ka miya­ baloi siran a da-a sasabotun niran inonta so maito."},{"id":16,"translation":"16. Tharowangka ko mithatalim­bagak ko manga Arab: A thawagun kano (a phaka-aton) ko pagtao a adun a gu-us iyan a mala, a mipum­bonowai niyo siran, o di na somang­kop siran; na o onoti niyo na mbugangkano o Allah sa balas, a mapiya. Na o talikhod kano lagid o kiyatalikhod iyo a miya-ona, na shiksaan kano Niyan sa siksa a malipudus."},{"id":17,"translation":"17. Da ko bota i dosa, go da ko lupo i dosa, go da ko pukhasakit i dosa (ko di iran kaonot sa Thumo­wan): Na sa dun sa monot ko Allah go so Sogo lyan, na phakasoludun Niyan ko manga Sorga a pupha­mangondas ko kababa-an niyan so manga lawasaig. Na sa tao a toma­likhod, na shiksa-an Niyan sukani­yan sa siksa a malipudus."},{"id":18,"translation":"18. Sabunsabunar a Miyasowat so Allah ko Miyamaratiyaya gowa­ni ko di-i siran Ruka makiphasada ko atag o kayo: Na katawan Niyan so matatago ko manga poso iran, na piyakatoron Niyan kiran so katha­tana, go ini Balas Iyan kiran so da­-ag, a marani."},{"id":19,"translation":"19. Go manga taban a madakul a phangakokowa iran sukaniyan. Na tatap a so Allah na Mabagur, a Maongangun."},{"id":20,"translation":"20. Ini diyandi rukano o Allah so manga taban a madakul, a phanga­ kokowa niyo sukaniyan, na pingga­ga-a nan Niyan rukano aya, go lininding kano Niyan ko manga barokan o manga Manosiya, ka an­gkano mabaloi a tanda ko Miya­maratiyaya, go angkano Niyan Matoro ko okit a maka-o ontol;"},{"id":21,"translation":"21. Go adun a manga pud a da niyo pun noto maparoli, na Sabunar a katawan noto O Allah. Na tatap a so Allah si-i ko langowan taman na Gaos lyan."},{"id":22,"translation":"22. Na o pakimbonowai rukano so Miyamangongkir na i talikhod iran ndun so manga likod (iran); oriyan niyan na da-a khato-on niran a panarigan, go tabanga."},{"id":23,"translation":"23. Okit o Allah a so andang a miya-ipos gowani: Na da dun a khato-on Ka a kasambi i ko okit o Allah."},{"id":24,"translation":"24. Na Sukaniyan so lomininding rukano ko manga barokan niran, go lomininding kiran ko manga baro­kan niyo si-i ko balintad sa Mak­kah, ko oriyan o kiyapakida-agun Niyan rukano kiran. Na tatap a so Allah si-i ko gi-i niyo nggolaola-an na phagilain Niyan."},{"id":25,"translation":"25. Siran so Miyamangongkir go inalangan kano iran ko Al-Masjidil Haram, go so pamumugayan a miyarun ko kisampai niyan ko dar­pa iyan. Na o da so manga Mama a Miyamaratiyaya go so manga Babai a Miyamaratiyaya a di niyo siran pangatatawan a o ba niyo siran mirakhus mamono, na masogat kano sa sabap kiran a kasala-an sabap ko di niyo kiran katawi (na Phakitugul lyan siran rukano): Ka­giya a phakasoludun o Allah ko Limo lyan so tao a kabaya lyan, o minisibai siran na Mata-an a shiksa­-an Ami so Miyamangongkir kiran sa siksa a malipudus."},{"id":26,"translation":"26. Gowani a tago-on o siran a Miyamangongkir ko manga poso iran so maratabat,- a maratabat ko kada-a mulung,-na piyakatoron o Allah so kathatana iyan ko Sogo lyan go so Miyamaratiyaya, go ini­ ilaham lyan kiran so Katharo a kapananggila, go miyabaloi siran a kiyapatotan saya go diya-itan naya. Na tatap a so Allah si-i ko lango­wan taman na katawan Niyan."},{"id":27,"translation":"27. Sabunsabunar a tiyoman o Allah ko Sogo lyan so taginupun Niyan si-i ko bunar. Mata-an a phamakasolud kano dun ko Al-Ma­sidil Al-Haram, o kabaya o Allah a somasarig kano, a Puphamangopa­wan niyo so manga Olo niyo, go gi-i niyo nggogontingan, a da-a Pangan- dam iyo. Na katawan Niyan so di niyo katawan, na adun a minibugai Niyan ko da pun noto a da-ag a marani."},{"id":28,"translation":"28. Sukaniyan so Siyogo lyan so Sogo lyan rakhus o Torowan go so Agama a bunar, ka phakiombawan Niyan non so Agama sa kalango­ langowan niyan: Na miyakatarotop so Allah a saksi."},{"id":29,"translation":"29. So Muhammad na Sogo o Allah; na so manga pud lyan na khitutugas ko manga kapir, a di-i siran khakalimowai. Pukhailaingka siran a khiroroko, a khisosojiod, a gi-i siran mbabanog sa kakawasa­-an a pho-on ko Allah a go Kaso­sowat. So tanda iran, na shisi-i ko manga paras iran pho-on ko rarad o Sojiod. Giyoto man i ropa-an niran ko Taurat; na aya ropa-an niran ko lnjil: Na lagid o pur a Piyakambowat iyan so sina niyan, na miyabagur iyan sukaniyan, na miyakatiwaro na minipamayandug lyan so tomadung iyan, a sosowa­tun niyan so miyamola, ka-aniyan mapakapuphagotug sa sabap kiran so manga kapir. Ini diyandi o Allah ko siran a Miyamaratiyaya go pinggalubuk iran so manga pipiya a pud kiran so Ma-ap, go balas, a lubi a mala."}]},{"id":49,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Hai so Miyamaratiyaya! Di niyo pagonai so Allah go so Sogo lyan; go kalukun niyo so Allah: Mata-an! A so Allah na Puphaka­nug, a Mata-o."},{"id":2,"translation":"2. Hai so Miyamaratiyaya! Di niyo puphoro-on so manga sowara niyo sa makaombao ko sowara o Nabi, go di niyo puphamakatanogi Sukaniyan sa Katharo, lagid o ka­ puphamakatanogi o saba-ad rukano ko sabaad, ka o ba mailang so manga Amal iyo a sukano na di niyo mai-inungka."},{"id":3,"translation":"3. Mata-an! A so ibababa iran so manga sowara iran ko Hadapan o Rasulollah,-na siran man so tiyola­bos o Allah so manga poso iran ko kapananggila: Adun a bagiyan nir­an a Ma-ap a go Balas a lubi a mala."},{"id":4,"translation":"4. Mata-an! A so siran a Putha­wagun Ka iran (Ya Muhammad) ko liyo o manga bilik, -na so kadaku­lan kiran na di siran phamanabot."},{"id":5,"translation":"5. Na o Mata-an! A siran na Miphantang siran taman sa kaliyo Wingka kiran, na Mata-an a kha­baloi a mapiya a bagiyan niran: Na so Allah na Manapi, a Makalimo­ on."},{"id":6,"translation":"6. Hai so Miyamaratiyaya! o adun a miyoma rukano o songklid a tothol, na a mada niyo, ka o ba niyo kapumaratai so pagtao sabap ko di kapakakakaip, na mabaloi kano ko pinggolaola niyo a khipa­kashusundit."},{"id":7,"translation":"7. Na tangkuda niyo a Mata-an! A matatago rukano so Sogo o Al­ lah: Amai ka onotangkano Niyan ko madakul ko pukhaolaola, na Mata-an a makandarasag kano; na ogaid na so Allah na piyakikaba­baya-an Niyan rukano so Para­tiyaya, go pipharasan Niyan noto ko manga poso iyo, go piyakikago­wad lyan runkano so Kaongkir, go so kapanongklid, go so Kandarowa­ka: Siran man na siran so khipaka-o ontol:"},{"id":8,"translation":"8. Gagao a pho-on ko Allah, go Limo. Na so Allah na Mata-o, a Maongangun."},{"id":9,"translation":"9. Na o adun a dowa ka sagor­ompong ko Miyamaratiyaya a pum­bobono siran; na tanora niyo siran. Na amai ka phanalimbotan o isa sa dowa oto so pud iyan, na pakimbo­no kano ko phanalimbot taman sa di mundod ko Sogowan o Allah; na amai ka mundod, na tanora niyo siran ko ontol, go Paginontolan kano. Mata-an! A so Allah na pukhababaya-an Niyan so manga o ontol."},{"id":10,"translation":"10. So Miyamaratiyaya na aya bo Magariyari: Na tanora niyo so manga Pagari niyo, go kalukun niyo so Allah, ka angkano Mipangalimo."},{"id":11,"translation":"11. Hai so Miyamaratiyaya! Di phamagurugi o isa a pagtao so isa a pagtao: Ka masikun a mabaloi siran (a puphamagurugan) a tomo a di siran, go di (phamagurugi o) manga Babai so manga pud a Ba­bai: Ka masikun a mabaloi siran a tomo a di siran: (A puphamagur­ug); go di niyo puphapa-awinga so (manga pud o) manga ginawa niyo, go di niyo puthatalowa-an so manga patogina a piyakagowa­gowad. Miyakaratarata a ngaran so kapanongklid ko oriyan o Para­tiyaya. Na sa tao a di niyan thao­batun, na siran man na siran so manga darowaka."},{"id":12,"translation":"12. Hai so Miyamaratiyaya! Pa­kawatani niyo so madakul a kapan­ganganib; ka Mata-an! A so saba-ad ko kapanganganib na dosa; go di kano puphanoriman, go di pupha­maganta a o saba-ad rukano so saba-ad. Ba khabaya i o isa rukano a kakana niyan ko sapo o Pagari niyan a miyatai? Na ini kagowad iyo to! Na kalukun Niyo so Allah: Mata-an! a so Allah na puphanar­ima ko taobat, a Makalimo-on."},{"id":13,"translation":"13. Hai manga Manosiya! Mata­-an! A Sukami na Inadun Ami suka­ no a pho-on sa Mama a go Babai, go biyaloi Ami sukano a mbaram­barang a Bangunsa, a go pithikalo­kusan, ka angkano makakhikilala i. Mata-an! A aya lubi a susula-an rukano si-i ko Allah na so lubi a masanggila rukano. Mata-an! A so Allah na Mata-o, a Kaip."},{"id":14,"translation":"14. Pitharo o (manga Badawi a) manga Arab: A Miyaratiyaya kami. Tharowangka (Ya Muhammad): A da kano Paratiyaya, na ogaid na aya Tharowa niyo na somiyangkop kami, ka da pun solud so Paratiyaya ko manga poso iyo. Na amai ka onotan niyo so Allah a go so Sogo lyan, na da-a korangun Niyan ru­kano ko manga Amal iyo a maito bo. Mata-an! A so Allah na Mana­pi, a Makalimo-on."},{"id":15,"translation":"15. Aya bo a titho a Khipapar­atiyaya na so Piyaratiyaya iran so Allah go so Sogo lyan, oriyan niyan na da siran paganganangan, go ini Panagontaman niran so manga ta­mok iran go so manga ginawa iran ko lalan ko Allah: Siran man na siran so Mimamata-an."},{"id":16,"translation":"16. Tharowangka: A ba niyo phakitokawi ko Allah so okit iyo, a so Allah na katawan Niyan so shisi-i ko manga Langit a go so shisi-i ko Lopa? Na so Allah si-i ko langowan taman na katawan Niyan."},{"id":17,"translation":"17. Puphamagitongun niran a Limo iran Ruka (Ya Muhammad) a Kiyapagislam iran. Tharowangka: A di niyo puphamagitonga a Limo iyo Rakun a Kiyapagislam iyo . Kuna, ka so Allah na Iphananaka­wan Niyan rukano a Kiyatorowa Niyan rukano ko Paratiyaya, o su­kano na Mumamata-an kano."},{"id":18,"translation":"18. Mata-an! A so Allah na ka­tawan Niyan so Migagaib ko manga Langit a go so lopa: Na so Allah na phagilain Niyan so gi-i niyo nggo­laola-an."}]},{"id":50,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Qaf. So Allah i Mata-a ko paka-a antapan Niyan non. Ibut ko Qur-an a Susula-an; (ka so Mu­hammad na Sogo o Allah)."},{"id":2,"translation":"2. Kuna, ka Miyamumusa siran sa kiyapaka-oma kiran o Miyama­ka-iktiyar a pud kiran. Na Pitharo o Miyamangongkir: A giyaya na Shai a piyakamumusa!"},{"id":3,"translation":"3. Ino amai ka matai tano go mbaloi tano a botha, (khaoyag tano sharoman)? Giyoto na kapakandod a mawatan!"},{"id":4,"translation":"4. Sabunar a katawan Ami so pukhorangun kiran o Lopa; go shi­ si-i Rukami so Daptar a sisiyapun."},{"id":5,"translation":"5. Kuna, ka piyakambokhag iran so bunar ko kiyapaka-oma niyan kiran: Na siran na matatago ko butad a di thatana."},{"id":6,"translation":"6. Ba iran da pagilailaya so Lan­git ko kaporowan niran? o anda­manaya i kiyambalaya Mi ron go so kiyapharasi Ami ron, a da-a manga lubo niyan?"},{"id":7,"translation":"7. Go so Lopa a kiyayat Ami sukaniyan, go piyakabukunan Nami oto sa manga Palao, go piya katho Ami ron so pishoson a pakaranon,"},{"id":8,"translation":"8. Inungka, a go Pananadum o omani Oripun a Puphangongonotan (ko Allah)."},{"id":9,"translation":"9. Na piyakatoron Ami a pho-on ko kawang so ig a madakul i gona, na piyakatho Ami sa sabap rukani­yan so manga Pamomolan go so pur a Mapuphuragon;"},{"id":10,"translation":"10. Go so manga Qormah a man­ga poporo, a adun a Onga niyan a miyakanggontogontor,"},{"id":11,"translation":"11. Pagupur ko manga Oripun (o Allah;) go ini oyag Ami oto ko Ingud a ma-atai: Lagid man oto so kaphakagumao (pho-on ko manga kobor)."},{"id":12,"translation":"12. Tomiyaplis ko miya-ona an niran so pagtao Nuh, go so khiba­baling sa (Ingud a) Rassi, go so pagtao a Samood,"},{"id":13,"translation":"13. Go so pagtao a Ad, go so Pir­-aon, go so manga Pagari o Lut,"},{"id":14,"translation":"14. Go so khibabaling sa Aikah, go so pagtao o Tobba: Oman i isa kiran na piyakambokhag iyan so manga Rasul, na miyatangkud (kir­an) so siksa Akun."},{"id":15,"translation":"15. Ba Kami minikopai ko Kiya­ pangadun a paganai? Kuna, ka sir­an na matatago ko kashasangka ko Kaphangadun a bago."},{"id":16,"translation":"16. Na Sabunsabunar a Inadun Ami so Manosiya, go katawan Ami so pukhigudi sukaniyan o ginawa niyan: Go Sukami i lubi a marani ron a di so ogat ko bakurung;"},{"id":17,"translation":"17. Gowani a puphanorat so dowa a Malaikat, si-i sa kawanan go sa diyowang khi-o ontod;"},{"id":18,"translation":"18. Da-a Maputharo iyan a Katharo a ba da-a shisi-i rukaniyan, a tomotonggo a makadadarpa."},{"id":19,"translation":"19. Na mitalingoma o sakratol maot so bunar. Giyoto man so Suka na puphalagoyan Ka sukaniyan!"},{"id":20,"translation":"20. Na iyopun so Sanggakala: Giyoto man so Alongan a diyandi."},{"id":21,"translation":"21. Na makaoma so oman i isa a ginawa: A adun a pud iyan a pun­dundugon go saksi."},{"id":22,"translation":"22. (Tharo-on non a:) Sabunsabu­nar a miyatago Ka ko kalilipati sangkai, na piyokas Ami Ruka so mirurunding Ruka, na so Kailaing­ ka sa Alongan nai na malambut!"},{"id":23,"translation":"23. Na Tharo-on o (Malaikat a) pud iyan: A giyaya so Kadadarpa­-angko."},{"id":24,"translation":"24. (Tharo-on o Allah:) Phoshan­ga niyo a dowa ko Naraka Jahan­nam so omani Miyongkir , a somiyangka,"},{"id":25,"translation":"25. Phagurun ko mapiya, a Mu­mamalawani, a pukhadowadowa­-an,"},{"id":26,"translation":"26. A so miyangumba-al sa rim­bang o Allah a Katohanan a sala­kao: Na poshanga niyo sukaniyan ko siksa a sangat."},{"id":27,"translation":"27. Tharo-on o (Shaitan a) pud iyan: Kadnan nami! Da akun dada­ga sukaniyan, na ogaid na miyatago ko kadadag a mawatan."},{"id":28,"translation":"28. Tharo-on (o Allah): Adi kano gi-i phapawala ko Hadapan Ko: Ka Sabunar a mini-ona Ko rukano so Kapaka-iktiyar."},{"id":29,"translation":"29. Di khasambiyan so Katharo ko Hadapan Ko, go di Akun shalimbotan so manga Oripun (Ko)."},{"id":30,"translation":"30. Si-i ko Alongan a Tharo-on Ami ko Jahannam: Baka miyapu­no? Na Tharo-on niyan: Ba adun a khiyoman?"},{"id":31,"translation":"31. Na i pakarani so Sorga ko Miyamananggila, a di mawatan:"},{"id":32,"translation":"32. Giyaya so idi diyandi rukano, a ruk o omani Puphananangoran (ko Allah) a masiyapun,"},{"id":33,"translation":"33. A so ma-alukun ko Masaling­gagao, a Migagaib, go miyaka-oma rakhus o Poso a thotolabos:"},{"id":34,"translation":"34. Pamanolud kano ron sa ka­pipiya ginawa. Giyaya so Alongan a kakal!"},{"id":35,"translation":"35. Khakowa iran so nganin a kabaya iran ro-o; go adun a shisi-i Rukami a lawanon."},{"id":36,"translation":"36. Na madakul a bininasa Ami ko miya-ona-an niran a pagtao, a siran i mala a di siran i gu-us, go miyanubnub iran so manga lngud! Na ba adun a kiya-a pasan (niran)?"},{"id":37,"translation":"37. Mata-an! A adun a matatago ro-o man a titho a undao ko tao a ana sabot iyan, ma-ana tiyandang iyan so kapamamakinug, a sukani­yan na tomototo-o."},{"id":38,"translation":"38. Na Sabunsabunar a Inadun Ami so manga Langit go so Lopa go so nganin a lut a dowa nan si-i ko num a Alongan, na da Kami raota a dokao."},{"id":39,"translation":"39. Na Phantangingka so di iran Tharo-on, go Puthasbikun Ka so Podi o Kadnan Ka, ko di pun ka­ pakasubang o Alongan, go so di niyampun kasudup,"},{"id":40,"translation":"40. Go si-i ko kagagawi-i, na Puthasbik Ka Rukaniyan, go so manga oriyan o Sojiod."},{"id":41,"translation":"41. Na Pamamakinugangka so Alongan a mananawag so phanana­wag ko darpa a marani,-"},{"id":42,"translation":"42. Si-i ko Alongan a manug iran so lalis a rakhus o bunar: Giyoto man so Alongan a kapakambowat (ko kobor)."},{"id":43,"translation":"43. Mata-an! A Sukami na Suka­mi i Puphangoyag go Puphangima­tai; go si-i Rukami so khabolosan,-"},{"id":44,"translation":"44. Si-i ko Alongan a manga bubungkag kiran, so Lopa, a gi-i siran makanggaga-an (lomiyo ko manga kobor): Giyoto man i kapu­limod a malbod Rukami."},{"id":45,"translation":"45. Sukami i lubi a Mata-o ko gi­ i ran Tharo-on; na kuna a ba Ka kiran pakaphama-asa. Na Pakita­dumingka so Qur-an ko tao a ika­ aluk iyan so pangangaluk Akun!"}]},{"id":51,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ibut ko puphamanambur sa mabandus,"},{"id":2,"translation":"2. Go so puphamangawid sa ma­punud,"},{"id":3,"translation":"3. Go so puphulalatas sa malbod,"},{"id":4,"translation":"4. Go so di-i nggomonggomon ko Sogowan,"},{"id":5,"translation":"5. Mata-an a so idi diyandi ruka­no na titho a bunar,"},{"id":6,"translation":"6. Go Mata-an! A so Kokoman na phakatana dun."},{"id":7,"translation":"7. Ibut ko Langit a adun a manga lalanon,"},{"id":8,"translation":"8. Mata-an! A sukano na mata­tago dun ko Katharo a shosorang­sorang;"},{"id":9,"translation":"9. Puphakatalikhod non so tao a (andanga) piyakatalikhod."},{"id":10,"translation":"10. Pimorka-an so manga bo­khag,"},{"id":11,"translation":"11. So siran na matatago ko kada a mulung a khikalilipat!"},{"id":12,"translation":"12. Iphagisha iran: o anda so Alongan a Kokoman?"},{"id":13,"translation":"13. Si-i ko Alongan a siran na thotongun siran ko Apoi:"},{"id":14,"translation":"14. Ta Ami niyo so kathotonga rukano! Giyaya so sukano na pu­phagalokalokan niyo sukaniyan!"},{"id":15,"translation":"15. Mata-an! A so Miyamanang­gila na si-i ko manga Sorga go manga bowalan,"},{"id":16,"translation":"16. A tatarima-an niran so inibugai kiran o Kadnan niran . Mata-an! A siran na aya butad iran ko ona-an noto na miphipiyapiya siran."},{"id":17,"translation":"17. Aya butad iran na maito ko kagagawi-i a ipuphakatorog iran,"},{"id":18,"translation":"18. Go si-i ko kapukhakalibabas iyan, na siran na puphanguni siran sa Ma-ap (ko Allah),"},{"id":19,"translation":"19. Go si-i ko manga tamok iran na adun a rukon o Puphamanguni, go so di Phamanguni."},{"id":20,"translation":"20. Na adun a matatago ko Lopa a manga tanda ko khitotomangkud,"},{"id":21,"translation":"21. Go shisi-i (pun) ko manga ginawa, niyo: Ba kano di phangilai­lai?"},{"id":22,"translation":"22. Go shisi-i ko Langit so pagu­pur rukano, go so idi diyandi ruka­no."},{"id":23,"translation":"23. Na ibut ko Kadnan o Langit a go so Lopa, ka Mata-an naya! A titho a bunar, lagid o Matan-an! A sukano na Katharo iyo."},{"id":24,"translation":"24. Ino a miyakatalingoma Ruka so Totholan ko manga banto o Ibrahim a (manga Malaikat a) Khi­susula-an?"},{"id":25,"translation":"25. Gowani a somolud siran non na Mitharo siran: Sa Salaam! So­ mimbag: Sa Salaam! (Miyapamikir lyan a): Pagtao wai a di makikilala."},{"id":26,"translation":"26. Na minanai somong ki Kar­oma niyan na mini-oma Niyan a sapi a piyagiyao,"},{"id":27,"translation":"27. Na ini o bai Niyan kiran, na Pitharo lyan: Ino kano di khan?"},{"id":28,"translation":"28. Na Kiya-akinan kiran sa ka­luk. Na Pitharo iran: Di Ka khaluk. Na Piyanothol iran non a Mama a Mata-o (a lpumbawata iyan)."},{"id":29,"translation":"29. Na miyakaoma si Karoma Niyan, a mikokorot a lagam iyan, na miyatuphi iyan a Parasiyan, go Miyatharo Iyan: (Sakun na) lokus, a baluk!"},{"id":30,"translation":"30. Pitharo iran: Manaya dun man, so Pitharo o Kandnan ka Mata-an! A Sukaniyan na Sukani­yan so Maongangun, a Mata-o."},{"id":31,"translation":"31. Pitharo lyan: Antona-a i pa­gangin niyo, hai manga Sogo?"},{"id":32,"translation":"32. Pitharo iran: A Mata-an! A Sukami na Siyogo Kami ko pagtao a manga sala,"},{"id":33,"translation":"33. Ka-a Nami siran kapakaora­ni sa Ator a pho-on sa lipao,"},{"id":34,"translation":"34. Toto o san si-i ko Kadnan Ka a ruk o manga malawani."},{"id":35,"translation":"35. Na piyakaliyo Ami so mata­tago-on ko Miyamaratiyaya;"},{"id":36,"translation":"36. Na da-a miyato-on Nami ron a salakao ko isa ka Walai a manga Muslim."},{"id":37,"translation":"37. Na ini bagak Ami ron so tanda a ruk o siran a ika aluk iran so siksa a malipudus; o katantowan, a mapayag. _"},{"id":38,"translation":"38. Go si-I (pun) ko Musa gowani a Sogo on Ami ko Pir-aon rakhus o katantowan, a mapayag."},{"id":39,"translation":"39. Na tomiyalikhod a rakhus o gomagabai ron, go Pitharo iyan: A balik mata o di na tataraponan!"},{"id":40,"translation":"40. Na siniksa Ami sukaniyan go so manga tantara iyan, na ini bo­wang Ami siran ko Kalodan, a su­kaniyan na kapuphanginsoya-an;"},{"id":41,"translation":"41. Go si-i (pun) ko pagtao a Ad gowani a botawanan Ami kiran so ndo a maminasa:"},{"id":42,"translation":"42. Da-a pulao-on niyan a maito bo a miyadansal iyan a ba niyan noto da baloya a ishan o lopapuk;"},{"id":43,"translation":"43. Go si-i (pun) ko pagtao a Samood gowani a Tharo-on kiran; a shonor kano sa taman ko wakto (o siksa)!"},{"id":44,"translation":"44. Na pimaratabatan niran so Sogowan o Kadnan niran, na miya­ dansal siran o lalis, a siran na kasa­sandungan niran."},{"id":45,"translation":"45. Na da siran makagaga goma­nat, go da iran malinding a ginawa iran;"},{"id":46,"translation":"46. Go so pagtao o Nuh gowani: Mata-an! A siran na miyabaloi siran a pagtao a manga songklid."},{"id":47,"translation":"47. Go so Langit na pimbalai Ami sukaniyan sabap ko bagur, go Mata-an! A Sukami i titho a miyaka o ladon."},{"id":48,"translation":"48. Go so Lopa na kiyayat Ami sukaniyan, na sayana a mapiya so Miyangayaton!"},{"id":49,"translation":"49. Go so langowan taman na Inadun Ami a nggaganapa; ka an niyo Pukhatadumi."},{"id":50,"translation":"50. Na pagagao kano ko Allah. Mata-an! A Sakun na Puphamaka­ iktiyar rukano, a mapayag a pho-on Rukaniyan."},{"id":51,"translation":"51. Na di kano phangumba-al sa rimbang o Allah a Katohanan a salakao. Mata-an! A Sakun na Pu­phamaka-iktiyar rukano, a ma­payag a pho-on Rukaniyan!"},{"id":52,"translation":"52. Maoto dun man, a da-a miya­katalingoma ko siran a miya-ona an niran a Sogo a ba iran nda Tharo­ wa: A balik mata, o di na tatarapo­ nan!"},{"id":53,"translation":"53. Ba iran naya ini thatanana? Kuna, ka siran na pagtao a manga darowaka!"},{"id":54,"translation":"54. Na Talikhodingka siran, ka kuna ba adun a pa-awing Ka on."},{"id":55,"translation":"55. Na Panguthoma Ka , ka Mata-an! A so thoma na phakang­gai a gona ko Miyamaratiyaya."},{"id":56,"translation":"56. Na da-a Kiya-aduna Ko ko manga Jinn go so manga Manosiya, a rowar sa ana Ko iran Mashowa­sowat."},{"id":57,"translation":"57. Da-a singanin Akun kiran a pagupur, go di Akun singanin i kapakakana iran Rakun."},{"id":58,"translation":"58. Mata-an! A so Allah na Su­kaniyan so Puphagupur,- a Khiruk ko Bagur, a di putharotos."},{"id":59,"translation":"59. Na Mata-an! A adun a bagi­yan o siran a Mindadarowaka a kipantag (ko siksa) a lagid o kipan­tag o manga pud iran; na di ran Rakun maphanguni i kapagalokalo­ ki ron!"},{"id":60,"translation":"60. Na sangat a siksa a bagiyan o siran a Miyamangongkir, si-i ko Alongan niran a so idi diyandi kir­an!"}]},{"id":52,"verses":[{"id":1,"translation":"1. lbut ko Palao a Tour a giyoto so Palao a Ron inimbitiyarai o Allah so Musa ko liyawaw niyan."},{"id":2,"translation":"2. Go so Kitab a misosorat (a giyo to so Qur'an)"},{"id":3,"translation":"3. Ko karatas a makakayat,"},{"id":4,"translation":"4. Go so Baitil Ma-amor a giyoto so Walai a mbabalain a di-i thawa­pan mambo o manga Malaikat sa Langit."},{"id":5,"translation":"5. Go so Atup a ipoporo (a giyo­to so Langit a Matatampar sa du­nya)"},{"id":6,"translation":"6. Go so kalodan a mapupuno,"},{"id":7,"translation":"7. Ka Mata-an! A so siksa o Kadnan Ka na phakatana dun,-"},{"id":8,"translation":"8. Da-a phakarunon,-"},{"id":9,"translation":"9. Si-i ko Alongan a mabirbir so Langit sa titho a kabirbir,"},{"id":10,"translation":"10. Go mamangikayontong so manga Palao a mikayambur."},{"id":11,"translation":"11. Na sangat a siksa sa Alongan noto a bagiyan o Miyamanaplis,"},{"id":12,"translation":"12. So siran na si-i ko ribat khi­kabibimban;"},{"id":13,"translation":"13. Si-i ko Alongan a ipanaro­mag siran ko Naraka Jahanam, sa mabasung a kapanaromag."},{"id":14,"translation":"14. (Tharo-on kiran:) giya i so Apoi, a so piyakambokhag iyo sukaniyan!"},{"id":15,"translation":"15. Ino balik mata ini, antawa-a sukano idi phamakanono?"},{"id":16,"translation":"16. Sombowi niyo sukaniyan: Na Phantang kano, antawa a di kano Puphantang, na mulagid rukano. Aya bo a imbalas rukano na so Pinggolaola niyo."},{"id":17,"translation":"17. Mata-an! A so Miyamanang­gila na si-i ko manga Sorga, go kadarandang,-"},{"id":18,"translation":"18. A mabababaya siran sabap ko inibugai kiran o Kadnan niran; go piyakalidas siran o Kadnan niran ko siksa ko Naraka Jahim."},{"id":19,"translation":"19. (Tharo-on kiran:) Kangkano, go inom kano sa kapipiya ginawa, sabap ko Pinggolaola niyo;"},{"id":20,"translation":"20. Gi-i siran shasandasandang ko manga kantir a khirarantarun; go Pakaphamangaroma-an Ami sir­an sa manga tataid, a manga pipiya i kapumata."},{"id":21,"translation":"21. Na so Miyamaratiyaya go tiyondog siran o manga Moriyatao iran ko Paratiyaya, -na pakiraot Ami siran ko manga Moriyatao iran, go da-a korangun Ami kiran ko galubuk iran a maito bo. Oman i isa a tao na sanda ko galubuk iyan."},{"id":22,"translation":"22. Na phagomanan Ami siran sa Onga, a go Sapo, a pukhababaya-an niran."},{"id":23,"translation":"23. Gi-i siran ro-o ndadawaga sa inomun, a da-a ilangon, go da-a ikhadosa on;"},{"id":24,"translation":"24. Go phulibutun siran o manga ngongoda iran, lagid o ba siran Montiya a totongkopun;"},{"id":25,"translation":"25. Go puphagadapun o saba-ad kiran so saba-ad, a puphamagishai siran:"},{"id":26,"translation":"26. Tharo-on niran: A Mata-an! A sukutano na miyabaloi tano go­wani ko shisi-i tano ko manga ton­ganai tano a ma-aluk tano."},{"id":27,"translation":"27. Na ini Kalimo tano o Allah, go piyakalidas tano Niyan ko siksa, a phakarobrob."},{"id":28,"translation":"28. Mata-an! sukutano na miya­baloi tano gowani: A Puphamangu­ni tano Rukaniyan. Mata-an! A Sukaniyan na Sukaniyan so Pu­phangompiya, a Makalimo-on!"},{"id":29,"translation":"29. Na Puphanguthoma Ka ka sabap ko Limo o Kadnan Ka, na kuna a ba Ka paririmar, go di Ka tataraponan."},{"id":30,"translation":"30. Kuna, ka gi-i ran Tharo-on: A Pababayok! Na dara-an tano Ru­kaniyan so phangababago o masa!"},{"id":31,"translation":"31. Tharowangka: Dadara kano, ka Mata-an! A Sakun na pud iyo a pud ko khidadara!"},{"id":32,"translation":"32. Ba kiran naya sosogo-on o manga gudaguda iran; kuna, ka sir­an na pagtao a manga darowaka?"},{"id":33,"translation":"33. Ino iran gi-i Tharowa: A piyangumba-alan Niyan naya a Katharo? Kuna, ka di siran Mapa­paratiyaya!"},{"id":34,"translation":"34. Na bugai siran sa Tothol a lagid iyan, o siran i manga bunar!"},{"id":35,"translation":"35. Ba siran Miya-adun sa da-a Miyangadun, antawa-a ba siran i Miyangadun?"},{"id":36,"translation":"36. Ba iran Inadun so manga Langit a go so Lopa? Kuna, ka di ran tatangkudun."},{"id":37,"translation":"37. Ba kiran shisi-i so manga kakawasa-an o Kadnan Ka, anta­ wa-a ba siran i phamakaba-as?"},{"id":38,"translation":"38. Ba adun a towak iran (ko Langit) a makapuphamakinug siran non? Na talingoma-an o miyama-makinug kiran i katantowan, a ma­payag!"},{"id":39,"translation":"39. Ba aya ruk iyan na so manga Wata a Babai, na ruk iyo so manga Wata a Mama?"},{"id":40,"translation":"40. Na ba Ka kiran puphanguni sa sokai, na siran na po-on ko ka­ pakambayadan na kapupunudan siran?"},{"id":41,"translation":"41. Ba kiran shisi-i so Migagaib, na siran i puphamanoraton?"},{"id":42,"translation":"42. Kuna, ka aya antap iran na antangan a marata, na so Miyaman­gongkir na siran i piyangakakaidan!"},{"id":43,"translation":"43. Ba adun a Tohan niran a salakao ko Allah? Soti so Allah mawatan ko ipuphanakoto iran!"},{"id":44,"translation":"44. Na o makailai siran sa sagin­tas ko Langit a pukhaolog, na Putharo-on niran: A gabon a tho­torogan!"},{"id":45,"translation":"45. Na Botawaningka siran, ta­man sa mimbaratumowa iran so Alongan niran, a so khada-an siran non sa tanod,-"},{"id":46,"translation":"46. Alongan a di kiran makang­gai a gona so ikmat iran sa maito bo, go di siran pangatatabangan."},{"id":47,"translation":"47. Na Mata-an! A adun a bagi­yan o siran a Mindadarowaka, a siksa a salakao ro-o, na ogaid na so kadakulan kiran na di iran kata­wan."},{"id":48,"translation":"48. Na phantang ka ko kokoman o Kadnan ka; ka mataan! a ska na sii ko pangilailayan o mga mata ami: Go pthasbikn ka so podi o Kadnan ka, ko wakto a kangganat ka;"},{"id":49,"translation":"49. Go si-i ko kagagawi-i na Puthasbik Ka Rukaniyan, go so kapamakasudup o manga bito-on!"}]},{"id":53,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ibut ko bito-on igira-a mini­ gaib,-"},{"id":2,"translation":"2. Ka da makasilai so (Muham­mad a) pud iyo, go da maribat,"},{"id":3,"translation":"3. Go di Putharo sa pho-on sa kabaya lyan;"},{"id":4,"translation":"4. Da ko Sukaniyan inonta na Ilaham a Iphagilahamon:"},{"id":5,"translation":"5. Inindao Rukaniyan (o Jibril a) tanto a Mabagur,"},{"id":6,"translation":"6. A miyakabagubagur; na mim­batang,"},{"id":7,"translation":"7. A Sukaniyan na si-i ko sinda­dan o kailai a maporo."},{"id":8,"translation":"8. Oriyan niyan na miyakarani (so Jibril ko Muhammad), go dom­iyashug,"},{"id":9,"translation":"9. Na miyabaloi a lagid o dowa poro o bosogan (a pana), o di na lawanon sa kadasug;"},{"id":10,"translation":"10. Na ini Ilaham lyan ko Oripun o Allah so ini Ilaham lyan."},{"id":11,"translation":"11. Da shangka so poso (o Mu­hammad) ko miya-ilai Niyan."},{"id":12,"translation":"12. Ino niyo puphamawala Suka­niyan ko miya-ilai Niyan?"},{"id":13,"translation":"13. A Sabunsabunar a miyailai Niyan so Jibril ko miya kaisa a salakao,"},{"id":14,"translation":"14. Si-i ko Shidratil Montaha a giyoto so Kayo a Pumbuthowan sa Nabuk a matatago ko ika pito lapis a Langit,"},{"id":15,"translation":"15. Mipago o bai sukaniyan o Sorga a Jannatol Ma'wa!"},{"id":16,"translation":"16. Gowani a pukhikolob ko Shi­dratil Montaha so pukhikolob (a Pakamumusa),"},{"id":17,"translation":"17. Na da mapaling so kailai (o Muhammad) go da makalupas!"},{"id":18,"translation":"18. Sabunsabunar a miyakailai, ko manga tanda o Kadnan Niyan, a lubi a Mala!"},{"id":19,"translation":"19. Aiguda iyo ko (Barahala) Llat, go so Uzza,"},{"id":20,"translation":"20. Go so Manat, a so ika tulo, a salakao (ba-adun a khagaga iran)?"},{"id":21,"translation":"21. Ati ruk iyo so Mama, na ruk Iyan so Babai?"},{"id":22,"translation":"22. Giyoto man na sa maoto na kambagibagi a kashoramig!"},{"id":23,"translation":"23. Da ko sukaniyan inonta na manga ngaran a ini pamutho niyo sukaniyan, -sukano go so manga lokus iyo- a da-a ini Toronon o Allah a katantowan. Da-a phagono­tan niran a rowar ko arangan, go so kabaya o manga ginawa! Na Sabun­sabunar a miyaka-oma kiran a pho­-on ko Kadnan niran so Torowan!"},{"id":24,"translation":"24. Ba khakowa o Manosiya so nganin a ongaya iyan?"},{"id":25,"translation":"25. Na ruk o Allah so khaori, a go so khaona."},{"id":26,"translation":"26. Na madakul a Malaikat ko manga Langit, na da-a khibugai a gona o Pangongogopan niran a maito bo inonta ko oriyan o kaidin o Allah si-i ko tao a kabaya lyan go Masosowaton."},{"id":27,"translation":"27. Mata-an! A so di ran Papa­ratiyaya-an so Akhirat, na Sabunar a pumbuthowan niran so manga Ma­laikat sa ngaran, a Babai."},{"id":28,"translation":"28. A da-a ruk iran non a Kata-o; da-a phagonotan niran a rowar ko arangan; na Mata-an! A so arangan na di phakanggai a gona ko bunar sa maito bo."},{"id":29,"translation":"29. Na Talikhodingka so tao a tiyalikhodan niyan so Pananadum Ami, go da-a kabaya iyan a rowar ko kaoyagoyag ko doniya."},{"id":30,"translation":"30. Giyoto man i riya-ot iran a Kata-o. Mata-an! A so Kadnan Ka na Sukaniyan i Mata-o ko tao a sominilai pho-on ko lalan Niyan, go Sukaniyan i Mata-o ko tao a komidug ko ontol."},{"id":31,"translation":"31. Na ruk o Allah so shisi-i ko manga Langit go so shisi-i ko Lopa: Ka-a Niyan mibalas ko siran a Min­ggolaola sa marata, so Pinggolaola iran, go a Niyan mibalas ko siran a Miphipiyapiya so mapiya."},{"id":32,"translation":"32. Siran na Panananggila-an nir­an so manga ala a dosa, go so manga pakasisingai, inonta so mar­oni a dosa, - Mata-an! A so Kadnan Ka na maolad i Napi. Sukaniyan i Lubi a Mata-o rukano, gowani a Adun nun kano Niyan a pho-on ko Lopa, go gowani a sukano na manga bodi ko manga Tiyan o man­ga Ina iyo. Na di niyo pumbantogan nun i Kasosoti o manga ginawa niyo: Sukaniyan i Lubi a Mata-o ko tao a Miyananggila."},{"id":33,"translation":"33. Aiguda a Ka ko sukaniyan a tomiyalikhod,"},{"id":34,"translation":"34. Go migai sa maito, na tiphud iyambo?"},{"id":35,"translation":"35. Ba shisi-i rukaniyan so katawi ko Migagaib, na sukaniyan na pu­khailai niyan?"},{"id":36,"translation":"36. Ba on da Mapanothol so shisi-i ko manga Kitab o Musa,"},{"id":37,"translation":"37. Go so Ibrahim a so To­miyarotop:"},{"id":38,"translation":"38. A di kha-awidan o baradosa so dosa o salakao,"},{"id":39,"translation":"39. Go da-a khatangkud ko Manosiya inonta so miyanggalubuk iyan,"},{"id":40,"translation":"40. Go Mata-an! A so galubuk iyan na khailai dun,"},{"id":41,"translation":"41. Oriyan Niyan na khabalasa­ non sa balas a tarotop;"},{"id":42,"translation":"42. Na Mata-an! A si-i bo ko Kadnan Ka so khadansalan;"},{"id":43,"translation":"43. Go Mata-an! A Sukaniyan na Sukaniyan so pushabap ko kapaka­khala, go so kapakasugad,"},{"id":44,"translation":"44. Go Mata-an! A Sukaniyan na Sukaniyan so Miyangimatai, go Miyangoyag,"},{"id":45,"translation":"45. Go Mata-an! A Sukaniyan i Miyadun ko ngganapa: Mama go Babai,-"},{"id":46,"translation":"46. Pho-on sa mani igira-a pukhi­ pantos;"},{"id":47,"translation":"47. Go Mata-an! A matatangkud Rukaniyan so Kaphangadun pharo­man (ko Alongan a Qiyamah);"},{"id":48,"translation":"48. Go Mata-an! A Sukaniyan na Sukaniyan i puphamugai sa Kaka­wasa-an, go Pumbugai sa kamiskin;"},{"id":49,"translation":"49. Go Mata-an! A Sukaniyan na Sukaniyan i Kadnan o bito-on a si'rah;"},{"id":50,"translation":"50. Go Mata-an! A Sukaniyan i mininasa ko pagtao a Ad a paganai,"},{"id":51,"translation":"51. Go so pagtao a Samood, na da-a liyamba lyan (kiran),"},{"id":52,"translation":"52. Go so pagtao o Nuh gowani. Mata-an! A siran na miyabaloi siran a siran i lubi a darowaka, go lubi a malawani;"},{"id":53,"translation":"53. Gi giya Ingud a Moutapika a piyoshang lyan,"},{"id":54,"translation":"54. Na inikolob lyan non so m­ikolob lyan (a siksa)."},{"id":55,"translation":"55. Na an da ko manga Limo o Kadnan Ka i shangka-an Ka?"},{"id":56,"translation":"56. (So Muhammad) giyaya na Puphamaka-iktiyar, a pud ko Pu­phamaka-iktiyar a paganai!"},{"id":57,"translation":"57. Miyakarani so pakatatalingo­ma-an (a Bangkit):"},{"id":58,"translation":"58. Da-a salakao ko Allah a pha­kapayagon."},{"id":59,"translation":"59. Antona-a i sabap a giyangkai a Tothol (a Qur-an) na ipuphamu­musa niyo?"},{"id":60,"translation":"60. Go gi-i kano khakala a di kano phamanugad,"},{"id":61,"translation":"61. Go sukano na khikatutum­bang kano?"},{"id":62,"translation":"62. Na Sojiod kano ko Allah go Showasowata niyo!"}]},{"id":54,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Miyakarani so Bangkit, go miya-opak so Olan."},{"id":2,"translation":"2. Na o makailai siran sa tanda, na talikhodan niran, go Tharo-on niran: A balik mata a Mabagur!"},{"id":3,"translation":"3. Go piyakambokhag iran go inonotan niran so manga kabaya iran a ribat. Na oman i butad na adun a puthakna-an niyan."},{"id":4,"translation":"4. Na Sabunsabunar a adun a miyaka-oma kiran a manga Tothol a so kadadaluman sa tapaos,-"},{"id":5,"translation":"5. Ongangun a somusundad;- na da makanggai a gona so Miyamaka­iktiyar;"},{"id":6,"translation":"6. Na Talikhodingka siran. Si-i ko Alongan a itawag o (Israfil a) phananawag so Shai a pakalukluk."},{"id":7,"translation":"7. Makapangangalimbaba-an so manga kailai ran, a puphamakam­ bowat siran pho-on ko manga ko­bor, a lagid o ba siran manga tarapan a mipapayapat,"},{"id":8,"translation":"8. Madilaput a kapuphakasong iran ko puphananawag! Gi-i Matharo o Miyamangongkir: A giya i na Alongan a marugun."},{"id":9,"translation":"9. Tomiyaplis ko miya-ona an niran so pagtao o Nuh, ka tiyaplis iran so Oripun Ami (a nuh), go Pitharo iran: A tataraponan, go tiyapaosan."},{"id":10,"translation":"10. Na Miyangangarapan ko Kadnan Niyan (sa Pitharo lyan:) Mata-an! A Sakun na kiyarompi­san, na tabangi Yakongka!"},{"id":11,"translation":"11. Na lika-an Ami so manga pinto o Langit ko ig, a pukhabobos;"},{"id":12,"translation":"12. Go piyakambowatan Ami so Lopa sa manga Bowalan; na miya­kambaratumowa so ig ko Sogowan a Sabunar a miyadiyangka;"},{"id":13,"translation":"13. Go riyoran Ami Sukaniyan ko pithapi a manga papan, go man­ga pansar,"},{"id":14,"translation":"14. Phulatas si-i ko kailai Ami: Balas ko tao a aya butad iyan na Inongkir!"},{"id":15,"translation":"15. Na sabunsabunar a ini bagak Ami aya a tanda; na ba adun a Phananadum?"},{"id":16,"translation":"16. Na antona-a i miyambutad o siksa Akun, go so Pamakaiktiyar Akun!"},{"id":17,"translation":"17. Na sabunsavunar a libod Ami so Qur-an ko kapukhatanodi ron; na ba adun a Phananadum?"},{"id":18,"translation":"18. Tomiyaplis so pagtao a Ad, na antona-a i miyambutad o siksa Akun, go so pamaka-iktiyar Akun!"},{"id":19,"translation":"19. Mata-an! A Sukami na biy­otawanan Ami siran sa ndo, a doma­dago-os si-i ko gawi-i a na-as (kiran) a lomalagadai,"},{"id":20,"translation":"20. Di-i niyan nggagansingun so manga Manosiya lagid o ba siran manga itado a Qormah a miyanga­hahadot."},{"id":21,"translation":"21. Na antona-a i miyambutad o siksa Akun go so Pamaka-iktiyar Akun!"},{"id":22,"translation":"22. Na sabunsabunar a libod Ami so Qur-an ko kapukhatanodi ron: Na ba adun a Phananadum?"},{"id":23,"translation":"23. Tiyaplis o pagtao a Samood so Puphamaka-iktiyar."},{"id":24,"translation":"24. Na Pitharo iran: Ba so Man­osiya! A pud rukutano a sakatao i pagonotan tano Sukaniyan? Mata­-an! A sukutano amai ka ba giyoto na titho a miyatago ko karibat, go kapamuthang!"},{"id":25,"translation":"25. Ino Sukaniyan i mbugiko Pa­nanadum kondolondolonan tano? Kuna, ka Sukaniyan na bokhag, a takabor!"},{"id":26,"translation":"26. Katokawan niran bo sa akir iyan, o antawa-a i bokhag, a taka­bor!"},{"id":27,"translation":"27. Mata-an! A Sukami na Shogo kami sa Babai a Onta a tiyoba kiran; na Nayawangka siran go Thi­gurka!"},{"id":28,"translation":"28. Na Panotholangka kiran: A Mata-an! A so ig na pimbagi kiran: Omani shagub na si-i ko Alongan niyan phakadarpa."},{"id":29,"translation":"29. Na tiyawag iran (si Qadar a) pud iran, na kinowa niyan, na biyo­no iyan."},{"id":30,"translation":"30. Ah na antona-a i miyambu­tad o siksa Akun, go so Pamaka­ iktiyar Akun!"},{"id":31,"translation":"31. Mata-an! A Sukami na biyo­tawanan Ami siran sa lalis a isa, na miyabaloi siran a lagid o miyaro­phod ko kodal."},{"id":32,"translation":"32. Na Sabunsabunar a libod Ami so Qur-an ko kapukhatanodi ron: Na ba adun a Phananadum?"},{"id":33,"translation":"33. Tiyaplis o pagtao o Lut so Puphamaka-iktiyar."},{"id":34,"translation":"34. Mata-an! A Sukami na biyo­tawanan Ami siran sa ndo (a maka a awid sa Ator) inonta so ta-alok ko Lut: Ka siyabut Ami siran ko ka­ khalibabas iyan,-"},{"id":35,"translation":"35. Limo a pho-on ko Hadapan Ami: -Lagid oto man a kambalasi Ami ko tao a Miyanalamat."},{"id":36,"translation":"36. Na Sabunsabunar a Piyaki­ iktiyaran Niyan kiran so siksa Ami, na piyamawal iran so Miyamaka­ iktiyar."},{"id":37,"translation":"37. Na Sabunsabunar a inangai ranon so Khikaboboloson (a manga Malaikat); na biyota Mi so manga mata iran (na Pitharo kiran:) Na ta­-ami niyo so siksa Akun, go so Pa­maka-iktiyar Akun."},{"id":38,"translation":"38. Na Sabunsabunar a kiyaba­laga-an siran ko kapita pita o siksa, a tatap:"},{"id":39,"translation":"39. Na ta-ami niyo so siksa Akun, go so Pamaka-iktiyar Akun."},{"id":40,"translation":"40. Na Sabunsabunar a libod Ami so Qur-an ko kapukhatanodi ron: Na ba adun a Phananadum?"},{"id":41,"translation":"41. Na Sabunsabunar a miyaka­ oma ko pagtao o Pir-aon so Pupha­maka-iktiyar;"},{"id":42,"translation":"42. Na piyakambokhag iran so manga tanda Ami, sa kalangolango­wan niyan; na ini gandur Ami kiran so kagandur o Mabagur, a Phaka­gaga."},{"id":43,"translation":"43. Ba so Miyamangongkir ruka­no i tomo a di so miya-ona an niyo, o di na ba adun a kalulupas iyo si-i ko manga Kitab?"},{"id":44,"translation":"44. Ino iran di-i Tharowa: A Sukami a madakul a matitimo i phakada-ag?"},{"id":45,"translation":"45. Khasaroput so matitimo, go khitalikhod iran so manga likod (iran)."},{"id":46,"translation":"46. Kuna, ka so Bangkit i diyandi kiran, ka so Bangkit i lawan a marugun, go lawan a mapait."},{"id":47,"translation":"47. Mata-an! A so manga sala i shisi-i ko karibat, go kadadag."},{"id":48,"translation":"48. Si-i ko Alongan a panonda­-an siran ko Naraka a mikakaras a manga paras iran, (Tharo-on kiran:) Gudami niyo so kisombo ko Nara­ka Sakar!"},{"id":49,"translation":"49. Mata-an! A Sukami na so langowan taman na Inadun Ami sukaniyan a didiyangka-an."},{"id":50,"translation":"50. Na da ko Sogowan Ami in­onta na isa a lagid o sapuruk mata."},{"id":51,"translation":"51. Na Sabunsabunar a bininasa Mi so manga lagid iyo sa kupit: Na ba adun a Phananadum?"},{"id":52,"translation":"52. Na so langowan taman a pinggolaola iran noto na shisi-i ko manga daptar (a Pishoratan o man­ga Malaikat):"},{"id":53,"translation":"53. Go omani maito, a go mala, na misosorat (ko Laokah makfod)."},{"id":54,"translation":"54. Mata-an! A so Miyamanang­gila, na khatago ko manga Sorga, go manga lawasaig,"},{"id":55,"translation":"55. Si-i ko darpa a bunar, o bai o (Allah a) Datu a Phakagaga."}]},{"id":55,"verses":[{"id":1,"translation":"1. So (Allah a) Masalinggagao!"},{"id":2,"translation":"2. I Mindao ko Qur-an."},{"id":3,"translation":"3. Inadun Niyan so Manosiya,"},{"id":4,"translation":"4. Na Inindao Niyan non so la­lag."},{"id":5,"translation":"5. So Alongan a go so Olan na si­-i ko itongan."},{"id":6,"translation":"6. Na so mangunguto a pun­donapa, go so manga kayo na Mangangalimbaba-an siran (ko Masalinggagao)."},{"id":7,"translation":"7. Na so Langit na ini poro lyan sukaniyan, go Inadun Niyan so timbangan,"},{"id":8,"translation":"8. Ka angkano di khapokas ko ontol;"},{"id":9,"translation":"9. Na pakambatanga niyo so kathimbang ko kaontol, go di kano phangorang ko timbangan."},{"id":10,"translation":"10. Na so Lopa na kiyayat lyan sukaniyan sa baba a ruk o manga Ka-adun:"},{"id":11,"translation":"11. Katatagowan sa manga Onga, go manga Qormah, a khibo-bongkosan,"},{"id":12,"translation":"12. Go so manga Onga a maroni, a adun a manga ino-otiyan a go so mamot."},{"id":13,"translation":"13. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":14,"translation":"14. Inadun Niyan so Manosiya a pho-on ko botha, a gango, a lagid o kiyomba,"},{"id":15,"translation":"15. Go Inadun Niyan so Jinn a pho-on ko kadug o Apoi:"},{"id":16,"translation":"16. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":17,"translation":"17. Kadnan o dowa a Subangan, go Kadnan o dowa a Sudupan!"},{"id":18,"translation":"18. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":19,"translation":"19. Biyotawanan Niyan so dowa a kalodan, a gi-i makambaratumo­wa:"},{"id":20,"translation":"20. Ka alutan a dowa oto sa runding; a di maka Pusumbor:"},{"id":21,"translation":"21. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":22,"translation":"22. Puphakagumao a pho-on sa dowa nan so manga tipai, go so manga koralis:"},{"id":23,"translation":"23. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":24,"translation":"24. Na ruk lyan so puphulalatas, a miyanga a adun ko kalodan, a lagid o manga Palao:"},{"id":25,"translation":"25. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":26,"translation":"26. Oman i matatago ko Iopa na khada;"},{"id":27,"translation":"27. Na aya bo a khalamba na so Dat o Kadnan Ka,- a Khiruk ko kabusaran, a go so Kapangalimo:-"},{"id":28,"translation":"28. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":29,"translation":"29. Makapuphamanguni Rukani­yan so shisi-i ko manga Langit, go so Lopa: Oman gawi-i na Sukani­yan na shisi-i ko butad Iyan!"},{"id":30,"translation":"30. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":31,"translation":"31. Phamagitongun Nami sukano dun, hai dowa a kapupunudan (a manga Manosiya a go manga Jinn)!"},{"id":32,"translation":"32. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":33,"translation":"33. Hai Kasamasama o manga Jinn, go manga Manosiya! o Kha­gaga niyo a kalambasa niyo ko pi­phisopisokan o manga Langit, go so Lopa, na lambasa niyo! Di niyo malambas o di misabap sa bagur!"},{"id":34,"translation":"34. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":35,"translation":"35. Mbotawanan rukano so ka­dug o Apoi, go so bul, na di niyo dun marun:"},{"id":36,"translation":"36. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":37,"translation":"37. Na amai ka maopak so Lan­git na mbaloi a paras a Obarobar, a lagid o kobal a mariga:"},{"id":38,"translation":"38. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":39,"translation":"39. Na sa Alongan noto na di ipagisha ko Manosiya so dosa niyan, go di ipagisha ko Jinn:"},{"id":40,"translation":"40. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":41,"translation":"41. Makikilala so manga barado­sa sabap ko manga tanda iran: Na gi-i nggagandurun si-i ko manga Ombonombonan, go somanga para­ para!"},{"id":42,"translation":"42. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":43,"translation":"43. Giyaya so Naraka Jahannam a so Phagongkirun sukaniyan o manga baradosa:"},{"id":44,"translation":"44. Makapuphagaloyan siran ko lut iyan go lut o phulikabo a ig, a sangat a mayao!"},{"id":45,"translation":"45. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i pagongkirun niyo?"},{"id":46,"translation":"46. Na adun a bagiyan o tao a inikaluk iyan so kapakatindug iyan ko Hadapan o Kadnan Niyan, a dowa a Sorga:"},{"id":47,"translation":"47. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":48,"translation":"48. A romarangiran."},{"id":49,"translation":"49. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":50,"translation":"50. Katatagowan a dowa oto sa dowa a bowalan a puphamangon­das."},{"id":51,"translation":"51. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":52,"translation":"52. Katatagowan a dowa oto sa mbarambarang a Onga, a ndo-dowa soson."},{"id":53,"translation":"53. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":54,"translation":"54. Gi-i siran shasandasandang ko manga iga-an, a so manga dida­lum iyan na sotra a ma-Kapal: Na so Kaphuropowa ko Onga o dowa a Pamomolan na marani."},{"id":55,"translation":"55. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":56,"translation":"56. Katatagowan noto sa (manga bai a) manga thatangka i kailai, a da-a miyakabatal kiran a Manosiya ko ona an o manga Karoma iran, antawa-a Jinn."},{"id":57,"translation":"57. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":58,"translation":"58. Lagid o ba siran Montiya a Ya-akot, go Marjian."},{"id":59,"translation":"59. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":60,"translation":"60. Ba adun a imbalas ko ka- phiyapiya a rowar ko kaphiyapiya?"},{"id":61,"translation":"61. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":62,"translation":"62. Na adun a salakao ro-o pun a dowa Sorga."},{"id":63,"translation":"63. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":64,"translation":"64. Miyagadogadong a dowa oto."},{"id":65,"translation":"65. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":66,"translation":"66. Katatagowan a dowa oto sa dowa a bowalan, a mipapantos."},{"id":67,"translation":"67. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":68,"translation":"68. Katatagowan a dowa oto sa manga Onga, go Qormah, go Dali­ma."},{"id":69,"translation":"69. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":70,"translation":"70. Katatagowan noto sa (manga bai a) manga pipiya (i parangai), a manga tataid."},{"id":71,"translation":"71. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":72,"translation":"72. A manga lalano, a Khigigi­ bonun ko manga lamin,-"},{"id":73,"translation":"73. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":74,"translation":"74. Da-a miyakabatal kiran a Manosiya, ko ona-an o manga Kar­oma iran, antawa-a Jinn."},{"id":75,"translation":"75. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":76,"translation":"76. Gi-i siran shasandasandang ko manga ontoda, a gadong, go manga paramadali, a manga tata­nos."},{"id":77,"translation":"77. Na anda ko manga Limo o Kadnan niyo, i Pagongkirun niyo?"},{"id":78,"translation":"78. Maporo so ngaran o Kadnan Ka, a khiruk ko kabusaran, a go so Kapangalimo!"}]},{"id":56,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Amai ka makatana so phaka­tana (a so Alongan a Qiyamah),-"},{"id":2,"translation":"2. Da ko kapakatana iyan Maka-ongkiron,-"},{"id":3,"translation":"3. Phakarondanun Niyan (so saba-ad), phaka-ombaon Niyan (so saba-ad);"},{"id":4,"translation":"4. Amai ka Linogun so Lopa sa Linog a samporna."},{"id":5,"translation":"5. Go masharoput so manga Pa­lao sa samporna a kasharoput,"},{"id":6,"translation":"6. Na mbaloi a lopapuk, a mika­kayambur,"},{"id":7,"translation":"7. Go mbaloi kano a tulo ka dinis:"},{"id":8,"translation":"8. Na so manga tao sa kawanan;­ na antona-a i manga tao sa kawa­nan?-"},{"id":9,"translation":"9. Go so manga tao sa diyo­wang,- na antona-a i manga tao sa diyowang?-"},{"id":10,"translation":"10. Go so miyanga o ona (ko Paratiyaya) na phanga-o ona (ko Sorga):"},{"id":11,"translation":"11. Na siran man i manga rarani (ko Allah),"},{"id":12,"translation":"12. A khatago ko manga Sorga, a Pakalma:"},{"id":13,"translation":"13. Madakul a pudon ko miyan­ga-o ona,"},{"id":14,"translation":"14. Na maito a pudon ko miyan­ga-o on;"},{"id":15,"translation":"15. Khidadarpa ko manga kantir, a piyamarabowatan,"},{"id":16,"translation":"16. Gi-i siran ro-o shasanda-san­dang, a khipaga-adapadapa."},{"id":17,"translation":"17. Ipuphagilid kiran o manga Wata a tatap a manga Kangoda an,"},{"id":18,"translation":"18. So manga baso, go manga kundi, go so khitatagowan sa ino­mun a pho-on ko bowalan,"},{"id":19,"translation":"19. Di ron shakit a Olo iran, go di siran non khaburug,"},{"id":20,"translation":"20. Go manga Onga, a pud ko matotomo iran,"},{"id":21,"translation":"21. Go sapo a manga papanok a pud ko pukhababaya-an niran;"},{"id":22,"translation":"22. Go so (manga bai a) manga tataid, a manga pipiya i kapumata,-"},{"id":23,"translation":"23. Manga ishan o manga Mon­tiya, a totongkopun;-"},{"id":24,"translation":"24. Balas ko Pinggolaola iran (a mapiya)."},{"id":25,"translation":"25. Da-a khanug iran ro-o a ilang, go da-a kambaradosa,"},{"id":26,"translation":"26. Inonta so Katharo a Salaam, Kalilintad."},{"id":27,"translation":"27. Na so manga tao sa kawa­nan;- antona-a i manga tao sa ka­wanan?-"},{"id":28,"translation":"28. Khatago siran ko kayo a sidur a disoroken,"},{"id":29,"translation":"29. Go manga saging, a manga titiyolig,"},{"id":30,"translation":"30. Go kasisirongan a tatap,"},{"id":31,"translation":"31. Go ig a mabobobos,"},{"id":32,"translation":"32. Go manga Onga a madakul,"},{"id":33,"translation":"33. Dikharintas go da-a run ni­yan,"},{"id":34,"translation":"34. Go manga iga-an a manga poporo."},{"id":35,"translation":"35. Mata-an! A Sukami na Paga­dunun Nami siran (a manga bai ko Sorga) sa bago a Kapangadun,"},{"id":36,"translation":"36. Na mbalowin Ami siran a manga Raga,-"},{"id":37,"translation":"37. A manga Sasalinggagao, a murusha rusha,-"},{"id":38,"translation":"38. A bagiyan o manga tao sa kawanan."},{"id":39,"translation":"39. Madakul a pudon ko miyan­ga-o ona,"},{"id":40,"translation":"40. Go madakul a pudon ko miyanga-o ori."},{"id":41,"translation":"41. Na so manga tao sa diyo­wang; -antona-a i manga tao sa diyowang?-"},{"id":42,"translation":"42. Khatago ko mayao, go phu­likabo a ig,"},{"id":43,"translation":"43. Go along, a bul a maitum,"},{"id":44,"translation":"44. Di pakarunggai, go di ma­piya."},{"id":45,"translation":"45. Mata-an! A siran na aya bu­tad iran ko ona-an noto na khika­ sosonor,"},{"id":46,"translation":"46. Go aya butad iran na lala­layonun niran so dosa a mala,"},{"id":47,"translation":"47. Go aya butad iran na gi-iran Tharo-on: Ino amai ka matai kami, go mbaloi kami a botha, go manga tolan, ba Mata-an! A khaoyag kami dun (sharoman)?"},{"id":48,"translation":"48. Go so manga lokus ami a miyanga-o ona?"},{"id":49,"translation":"49. Tharowangka: Mata-an! A so miyanga-o ona, go so miyanga o ori,"},{"id":50,"translation":"50. Na Pulimodun siran ndun ko Kaputhatalabokaan ko Alongan a mapupunto;"},{"id":51,"translation":"51. Oriyan niyan na Mata-an! A sukano Hai Mithataridadag!- A Miyamanaplis,-"},{"id":52,"translation":"52. Na phakakan kano dun ko kayoa Zaqqum,"},{"id":53,"translation":"53. Na mapunopuno iyo ron so manga tiyan niyo;"},{"id":54,"translation":"54. Na misondok iyo ron so phu­likabo a ig."},{"id":55,"translation":"55. Na makainom kano sa kai­noma manga Onta a pukhawao!"},{"id":56,"translation":"56. Giyaya i talagad kiran ko gawi-i a kapamalas!"},{"id":57,"translation":"57. Sukami i Miyadun rukano; na ba kano di Phangimbunar?"},{"id":58,"translation":"58. Aiguda iyo ko pukhaodod iyo (ko manga Rahim o manga Babai)?"},{"id":59,"translation":"59. Ba sukano i Phagadun non, antawa-a Sukami i Puphangadun?"},{"id":60,"translation":"60. Sukami i dominiyangka ruka­no ko kapatai, na di Kami niyo khapalagoyan,"},{"id":61,"translation":"61. Ko kashambi Ami sa manga lagid iyo, go so Kaphagadun Nami rukano ko nganin a di niyo kata­wan."},{"id":62,"translation":"62. Na Sabunsabunar a kiyato­kawan niyo so Kiyapangadun a pa­ganai; na ba niyo di Khatadumi?"},{"id":63,"translation":"63. Aiguda iyo ko ipushaod iyo?"},{"id":64,"translation":"64. Ba sukano i Puphamakalo­nao ron, antawa-a Sukami i Pupha­makalonao ron?"},{"id":65,"translation":"65. O kabaya Ami na Mata-an a khabaloi Ami sukaniyan a pols, na mabaloi kano a puphamumusa kano,"},{"id":66,"translation":"66. (Gi-i niyo Matharo:) Mata­ an! A sukami na bakami dun miya­kambayadan!"},{"id":67,"translation":"67. Kuna, ka sukami na piyapas rukami (so riskhi)."},{"id":68,"translation":"68. Aiguda iyo ko ig a so Phagi­nomun niyo?"},{"id":69,"translation":"69. Ba sukano i puphamakator­onon a pho-on ko manga Gabon, antawa-a Sukami i Puphamakator­onon?"},{"id":70,"translation":"70. O kabaya Ami, na khabaloi Ami sukaniyan a mapulud; na ino kano di Phanalamat?"},{"id":71,"translation":"71. Aiguda iyo ko Apoi a so Mapuphakagumao niyo?"},{"id":72,"translation":"72. Ba sukano i Miyakatho ko kayo niyan, antawa-a Sukami i Miyamakatho-on?"},{"id":73,"translation":"73. Sukami na biyaloi Ami suka­niyan a Pananadum, go kapunggo­na-an khitatanao."},{"id":74,"translation":"74. Na Phoroporo-on Ka so ngaran o Kadnan Ka, a Mala!"},{"id":75,"translation":"75. Na Pushapa Ako dun sa lbut ko manga darpa o manga Bito-on,-"},{"id":76,"translation":"76. Na Mata-an naya a titho a Kashapa o katawi niyo a lubi a Mala,-"},{"id":77,"translation":"77. Mata-an! A Sukaniyan na titho a Qur-an, a Paga-adatan,"},{"id":78,"translation":"78. Shisi-i ko daptar a pago-on­ gowan (a so Laokh mahfod)."},{"id":79,"translation":"79. Da-a phakasukho-on inonta so miyanga Sosoti;"},{"id":80,"translation":"80. Initoron a pho-on ko Kadnan o manga Ka-adun."},{"id":81,"translation":"81. Antona-a i sabap a giyangkai a Tothol na sukano na paka-i ito-on niyo."},{"id":82,"translation":"82. Go pumbalowin niyo so pa­gupur rukano a Mata-an! A sukano na Phagongkirun niyo?"},{"id":83,"translation":"83. Na ino igira-a miyakasampai (so Niyawa) ko bakurung,-"},{"id":84,"translation":"84. A sukano sa masa oto na pukhailai niyo,-"},{"id":85,"translation":"85. Go Sukami i lubi a marani ron a di sukano, -na ogaid na di niyo khailai,-"},{"id":86,"translation":"86. Na o sukano na di kano khabalasan,-"},{"id":87,"translation":"87. Na ino niyo to di maphaka­kasoi, o sukano i manga bunar?"},{"id":88,"translation":"88. Na amai ka aya butad iyan na pud ko phamakaranin (ko Sor­ga),"},{"id":89,"translation":"89. Na (rukiyan) so Kapakadu­kha, go pagupur, go Sorga, a Pakal­ma."},{"id":90,"translation":"90. Na amai ka aya butad iyan na pud ko manga tao sa kawanan,"},{"id":91,"translation":"91. Na (Tharo-on non:) Salaam a bagiyan ka a pud ko manga tao sa kawanan."},{"id":92,"translation":"92. Na amai ka aya butad iyan na si-i pud ko Miyamanaplis, a Mithataridadag,"},{"id":93,"translation":"93. Na talagadon so phulikabo a ig."},{"id":94,"translation":"94. Go phagbong ko Naraka Ja­him."},{"id":95,"translation":"95. Mata-an! A giyaya na titho a sukaniyan so bunar a matatangkud."},{"id":96,"translation":"96. Na Phoroporo-on Ka so ngaran o Kadnan Ka, a lubi a Mala."}]},{"id":57,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Puthasbik ko Allah so shisi-i ko manga Langit a go so Lopa; go Sukaniyan so Mabagur, a Maon­gangun."},{"id":2,"translation":"2. Ruk Iyan so Kapa-ar ko man­ga Langit go so Lopa: Puphangoyag go Puphangimatai; go Sukaniyan si­ i ko langowan taman na Gaos Iyan."},{"id":3,"translation":"3. Sukaniyan i Pagampaganai go MoriPori, go Mapayag go Maso­lun; go Sukaniyan si-i ko langowan taman na katawan Niyan."},{"id":4,"translation":"4. Sukaniyan so Miyadun ko manga Langit go so Lopa si-i ko num Alongan; orian Niyan na Lo­miniyawaw ko Aras a samporna a kaliyawaw ko domadait ton: Kata­wan Niyan so puphakasolud ko Lopa, go so puphakaliyo a pho-on rukaniyan, go so Puphakatoron a pho-on ko Langit, go so Puphaka­panikon; go Sukaniyan na Pud iyo apiya anda kano matatago. Na so Allah na so gi-i niyo nggolaola-an na Phagilain Niyan."},{"id":5,"translation":"5. Ruk lyan so kapa-ar ko manga Langit go so Lopa: Na si-i bo ko Allah phakandoda so langowan ta­man a pukhaolaola."},{"id":6,"translation":"6. Puphakasoludun Niyan so ka­gagawi-i ko daondao, go puphaka­soludun Niyan so daondao ko gagawi-i. Na Sukaniyan i Mata-o ko shisi-i ko manga rarub (a manga Pamikiran)."},{"id":7,"translation":"7. Paratiyaya a niyo so Allah go so Sogo lyan, go pamumugai kano ko biyaloi kano Niyan non a miya­makasambi; na so Miyamaratiyaya a pud rukano go miyamumugai sir­an, na adun a bagiyan niran a balas a lubi a mala."},{"id":8,"translation":"8. Na antona-a i bangun niyo sa di niyo Kapharatiyaya a ko Allah?­ A so Rasul na Puthawagun kano Niyan, ka a niyo Maparatiyaya so Kadnan niyo, a Sabunar a miyatar­ima lyan so diyandi iyo, o sukano na Khipaparatiyaya."},{"id":9,"translation":"9. Sukaniyan so Initoron Niyan ko Oripun Niyan so manga Ayat a manga rarayag, ka angkano Niyan mapaka-awa pho-on ko manga lili­botung a makasong kano ko mal­iwanag. Na Mata-an! A so Allah na Mala rukano i Gagao, a Makalimo­-on."},{"id":10,"translation":"10. Na antona-a i bangun niyo sa di niyo kaphamumugai sa lalan ko Allah?- A ruk o Allah so Paningga­lan ko manga Langit a go so Lopa. Da-a phakatimbang rukano ko tao a miyamumugai, ko da pun so ka­pakada-ag, go miyakimbonowai. Siran man i mala i Daradat a di so siran a miyamumugai ko oriyan ni­yan; go miyakimbonowai siran. Na omani isa kiran na ini diyandi on o Allah so mapiya. Na so Allah na so gi-i niyo nggolaola-an na Kaip lyan."},{"id":11,"translation":"11. Antawa aya i Phagotang ko Allah sa otang a mapiya? Ka an Niyan non mathakutakup, go adun a bagiyan niyan a balas a mapiya."},{"id":12,"translation":"12. Si-i ko Alongan a Mailaingka so Miyamaratiyaya a manga Mama go so Miyamaratiyaya a manga Babai,- a somisindao so Tihaya iran ko Hadapan niran go si-i ko kawanan niran (Putharo-on kiran:) Tothol rukano a mapiya sa Alongan nai: So manga Sorga a puphamangon­das ko kababa-an niyan so manga lawasaig, kakal kano ron! Giyoto man na sukaniyan so da-ag a lubi a mala!"},{"id":13,"translation":"13. Alongan a Tharo-on o manga Monapik a manga Mama go so manga Monapik a manga Babai ko siran a Miyamaratiyaya: Naya­wa kami niyo, ka angkami makako­wa sa Maliwanag ko Tihaya niyo! Adun a Tharo: Kasoi kano ko tali­khodan niyo, na puloloba kano sa Tihaya! Na katagowan so lut iran sa kota a adun a pinto iyan, so solud iyan na madadalumon so Limo, na so liyo niyan na mapapantag suka­niyan o siksa!"},{"id":14,"translation":"14. Tawagun niran siran: Bakami niyo di manga pud? I sumbag iran: Owai; na ogaid na bininasa niyo so manga ginawa niyo, go mithidara­an kano, go mishangka kano, go miyalimpang kano o manga ongaya taman sa miyakaoma so Sogowan o Allah; go miyalimpang kano maka­pantag ko Allah o palilimpang (a Shaitan)."},{"id":15,"translation":"15. Na sa Alongan na-i na da-a khatarima a pho-on rukano a saliyo o ginawa, o di na pho-on ko siran a Miyamangongkir. Aya darpa iyo na so Naraka: Giyoto i patot rukano. Na miyakaratarata a khabolosan!"},{"id":16,"translation":"16. Ba da makaoma so masa ko siran a Miyamaratiyaya a Kapa­kambayorantang o manga poso iran ko Tadum ko Allah go so Miyaka­ toron a bunar, ka an siran ndi kha­baloi a lagid o siran a piyamugan ko Kitab gowani, na miyakalayat kiran so masa na tomigas so manga poso iran, go madakul kiran a manga Songklid."},{"id":17,"translation":"17. Tangkuda niyo a Mata-an! A so Allah i phagoyag ko Lopa ko oriyan o kapatai niyan! Sabunar a piyakarayag Ami rukano so manga Tanda, ka a niyo sabota."},{"id":18,"translation":"18. Mata-an! A so manga Bara­ sadka, a manga Mama, go so man­ga Barasadka, a manga Babai, go piyagotangan niran so Allah sa otang a mapiya, na Puthakutaku­ pun kiran, go adun a bagiyan niran a balas a mapiya."},{"id":19,"translation":"19. Na so Miyamaratiyaya ko Allah go so manga Sogo lyan, na siran man na siran so Mithoto­mangkud; go manga saksi si-i ko Kadnan niran Na adun a bagiyan niran a balas kiran go Sindao iran. Na so Miyamangongkir go piya­kambokhag iran so manga Ayat Ami, na siran man i manga tao ko Naraka Jahim."},{"id":20,"translation":"20. Tangkuda niyo a so kaoya­goyag ko doniya na matag katum­bangan , go karimbaran, go kapangangarig, go kambantogan ko lutlut iyo, go kapamagindiga sa kadakul i manga tamok go manga Wata. Lagid o oran, a miyasowat so taribasok o piyakato iyan, oriyan niyan na murorang na Mailaingka sukaniyan a makabinaning, oriyan niyan na mabaloi a rarag. Na shisi-i ko Akhirat so siksa a sangat, go so Ma-ap a pho-on ko Allah go Kaso­sowat. Na da ko kaoyagoyag ko doniya inonta na matag sagad a kapipiya a ginawa, a phakalimpang."},{"id":21,"translation":"21. Pagoradorad kano ko Ma-ap a pho-on ko Kadnan niyo, go so Sorga a aya kablang iyan na lagid o kablang o Langit go so Lopa, a ini thiyagar ko siran a Miyamaratiyaya ko Allah go so manga Sogo lyan: Giyoto man so Kakawasa-an o Al­lah, a imbugai Niyan noto ko tao a kabaya lyan: Na so Allah i Khiruk ko Kakawasa-an a lubi a mala."},{"id":22,"translation":"22. Da-a khisogat a tiyoba ko Lopa, o di na si-i ko manga ginawa niyo a ba di matatago ko Daptar ko da-a Mi rompun Ka-aduna: -Mata­ an! A giyoto si-i ko Allah na mal­bod,-"},{"id":23,"translation":"23. Ka-an niyo di mipumboko so miyada rukano, go a niyo di mi­pushonor so inibugai Niyan rukano. Na so Allah na di Niyan khabaya­ an so omani takabor, a tangandag,-"},{"id":24,"translation":"24. A siran na mangaliligut, go lpushogo iran ko manga Manosiya so kapuligut. Na sa tao a tomali­khod, na Mata-an! A so Allah na Sukaniyan so Kawasa a Puphodin."},{"id":25,"translation":"25. Sabunsabunar a Siyogo Ami so manga Sogo Ami a rakhus o manga rarayag a karina, go Piyaka­toron Ami a babid iran so Kitab go so timbangan, ka-an mapakatindug o manga Manosiya so kaontol; go Inadun Ami so potao a kadadalu­man sa bagur, a mala, go manga gona a ruk o manga Manosiya, go an mapunto o Allah so tao a tha­bang Rukaniyan go so manga Sogo lyan si-i ko kisosolun niyan. Mata­an! A so Allah na Mabagur, a Do­mada-ag."},{"id":26,"translation":"26. Na Sabunsabunar a Siyogo Ami so Nuh go so Ibrahim, go ini sunggai Ami si-i ko manga Moriyatao iran so Kananabi-i go so Kitab. Na adun a pud kiran a komukudug ko ontol; go madakul kiran a manga songklid."},{"id":27,"translation":"27. Oriyan niyan na piyakiton­dog Ami so manga lakao iran ko manga Sogo Ami; go piyakitondog Ami ko Isa a Wata o Maryam, go inibugai Ami Rukaniyan so lnjil, go tiyagowan Ami so manga poso o siran a Miyamangonot Rukaniyan sa ranon, go Limo, go kasibai, a pimbago iran noto, a da Ami kiran Paliyogatun, ogaid na singanin ko Kasosowat o Allah; na da iran noto palihara a ko titho a kapalihara a on. Na inibugai Ami ko siran a Miyamaratiyaya a pud kiran so ba­las kiran; Na madakul kiran a man­ga songklid."},{"id":28,"translation":"28. Hai so Miyamaratiyaya! Ka­ lukun niyo so Allah, go Paratiyaya­ a niyo so Sogo lyan; kabugangkano Niyan sa takup ko Limo lyan, go sunggayan kano Niyan sa Sindao a milalakao niyo sukaniyan go Napi­yan kano Niyan: Na so Allah na Manapi, a Makalimo-on:"},{"id":29,"translation":"29. Ka-an katokawi o Tiyoronan ko Kitab a da-a kapa-ar iran a maito bo ko kakawasa-an o Allah, ka Mata-an! A so Kakawasa-an na si-i ko Lima o Allah, imbugai Ni­yan noto ko tao a kabaya Iyan. Na so Allah i khiruk ko Kakawasa-an a lubi a mala."}]},{"id":58,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Sabunar a miyanug o Allah so Katharo o (Babai a) Puphamawa­lungka Niyan makapantag ko Kar­oma niyan, go gi-i phanon ko Allah. Na so Allah na Pukhanug lyan so gi-i Niyo Kashinumbaga: Mata-an! A so Allah na Puphakanug, a Pu­phakailai."},{"id":2,"translation":"2. Siran a pud rukano a ipuphan­gingiring iran ko manga Likod o manga Ina iran so manga Karoma iran, na kuna a ba siran i manga Ina iran: Da-a manga Ina iran inonta so Mimbabawata kiran; na Mata-an! A siran na titho a gi-i siran Tharo sa marshik a Katharo go kabokhag. Na Mata-an! A so Allah na tanto a mala i Ma-ap, a Manapi."},{"id":3,"translation":"3. Na so ipuphangingiring iran ko manga likod o manga Ina iran so manga Karoma iran, oriyan ni­yan na ipagundod iran so Miyatharo iran, na Makapumaradi­ ka sa isa a Oripun ko da irampun kapakapurorada. Giyoto man na ipuphanguthoma rukano to. Na so Allah na so gi-i niyo nggolaola-an na Kaip lyan."},{"id":4,"translation":"4. Na sa tao a di makato-on (sa Mapumaradika iyan), (na Paliyoga­ton) so kaphowasa sa dowa Olan sa di marintas ko di irampun kapaka­ purorada. Na sa tao a di phaka­baog, na so kapakakana ko numpolo a miskin. Giyoto dun man, ka-a niyo Maparatiyaya so Allah go so Sogo lyan. Na giyoto man i manga taman o Allah. Na adun a bagiyan o Miyamangongkir a siksa a malipudus."},{"id":5,"translation":"5. Mata-an! A siran a Sosoran­gun niran so Allah go so Sogo lyan, na phakadapanasun siran sa lagid o kiyapakadapanasa ko miya-ona an niran. Na Sabunar a Piyakatoron Ami so manga Ayat a manga rar­ayag. Na adun a bagiyan o Miya­mangongkir a siksa, a phakahina,-"},{"id":6,"translation":"6. Si-i ko Alongan a kaoyaga kiran o Allah langon, na Panotho­lun Niyan kiran so pinggolaola iran. Tatanodan noto o Allah, na piya­kalipatan niran noto. Na so Allah i saksi ko langowan taman."},{"id":7,"translation":"7. Bangka di katawi a Mata-an! A so Allah na katawan Niyan so shisi-i ko manga Langit a go so shisi-i ko Lopa? Da-a khabaloi a bitiyara o tulo a ba di Sukaniyan i ika pat iran, -o di na lima a ba di Sukaniyan i ika num iran,- o di na kakorangan noto, antawa-a maka­ dakul, a ba di Sukaniyan i pud iran apiya anda siran matago, oriyan niyan na Panotholun Niyan kiran so pinggolaola iran, ko Alongan a Qiyamah. Mata-an! A so Allah Mata-o ko langowan taman."},{"id":8,"translation":"8. Aiguda a Ka ko siran a ini sapar kiran so kakhokoroya, oriyan niyan na gi-i ran mbalinganan so ini sapar kiran sukaniyan? Go gi-i ran khokoroya-an so dosa, go so rido, go so kasasangka a ko Rasul. Na igira-a miyakaoma siran Ruka na Ipushalam iran Ruka so da ruka oto Salamun o Allah, go gi-i ran Tharo-on si-i ko manga ginawa iran: A ino a di rukutano bo ishiksa o Allah so gi-i tano Tharo-on? Kiyatangka-an siran ko Naraka Ja­hannam; A phamakasolud siran non. Na miyakaratarata a khabolo­san!"},{"id":9,"translation":"9. Hai so Miyamaratiyaya! lgira­ a Pumbibitiyarai kano, na di niyo Pumbibitiyarai so dosa go so rido, go so kasangka a ko Rasul, na aya Mbibitiyarai niyo na so kaphiya­piya, go so kapananggila. Na kalu­kun niyo so Allah , a so si-i Rukaniyan i Pulimodan rukano."},{"id":10,"translation":"10. So kakhokoroya (a marata) na si-i bo pho-on ko Shaitan, ka a niyan mapakamboko so Miyamara­tiyaya. Na da-a khibinasa niyan kir­an a maito bo inonta o sabap ko idin o Allah. Na so bo so Allah is sarigi o Miyamaratiyaya."},{"id":11,"translation":"11. Hai so Miyamaratiyaya! lgira-a Pitharo rukano, a pulowalo­wag kano ko manga darpa, na pu­lowalowag kano, ka lowagangkano o Allah. Na igira-a adun a Mitharo sa oshor kano, na oshor kano; Ka iphoro o Allah so Miyamaratiyaya, a pud rukano, go (iphoro lyan) so piyamugan ko Kata-o, sa phipira pangkat. Na so Allah na so gi-i niyo nggolaola-an na Kaip lyan."},{"id":12,"translation":"12. Hai so Miymaratiyaya! Igira­ a lpumbitiyarai niyo so Rasul, na ona-an niyo ko da pun so Bitiyara niyo so saduka. Giyoto man i ma­piya rukano go lubi a phakasoti. Na o da-a khato-on niyo na Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo­ on."},{"id":13,"translation":"13. Ba niyo ini kaluk a kiyona an niyo ko da pun so Bitiyara niyo ko manga saduka? Na gowani a da niyo nggolaola a, go piyakataobat kano o Allah, na Pamayandugun niyo so Sambayang, go tonaya niyo so Zakat, go onoti niyo so Allah a go so Sogo Iyan. Na so Allah na Kaip Iyan so gi-i niyo nggolaola-an."},{"id":14,"translation":"14. Bangka da mailai so kinowa iran a manga panarigan so pagtao a kiyararangitan siran o Allah? Di siran rukano pud go di siran kiran pud, go gi-i siran Shapa sa kabo­khag, a siran na katawan niran."},{"id":15,"translation":"15. Pithiyagaran o Allah so bagi­yan niran sa siksa a sangat. Mata­ an! A siran na miyakaratarata so pinggolaola iran."},{"id":16,"translation":"16. Pimba-alan niran so manga sapa iran a lindonga, ka-an siran puphaka-alang ko lalan ko Allah, na adun a bagiyan niran a siksa a phakahina."},{"id":17,"translation":"17. Da dun a milinding kiran o manga tamok iran, go so manga Wata iran ko (siksa o) Allah a maito bo. Siran man i manga tao ko Nar­aka, siran na ron siran non ndun makakakal!"},{"id":18,"translation":"18. Si-i ko Alongan a kaoyaga kiran o Allah langon, na pushapa siran Non sa lagid o di iran Rukano kashapa: Ka aya tarima iran na Mata-an! A siran na si-i ko Shai (a phakabugai sa gona). Ba di Mata­ an! A siran na siran na manga bo­khag?"},{"id":19,"translation":"19. Minipa-ar siran o Shaitan, na piyakilipatan niyan kiran so Tadum ko Allah: Siran man i tampil ko Shaitan. Ba di Mata-an! A so tampil ko Shaitan na siran i mangalogi?"},{"id":20,"translation":"20. Mata-an! A so khisosorang ko Allah a go so Sogo lyan na siran man i pud ko lubi a manga bababa."},{"id":21,"translation":"21. Ini sorat o Allah: A Mata-an a phakada-ag Ako dun Sakun a go so manga Sogo Akun. Mata-an! A so Allah na Mabagur, a Domada­ag."},{"id":22,"translation":"22. Da-a khato-on ka a pagtao a Paparatiyaya-an niran so Allah a go so Alongan a maori, a ba iran pu­khababaya i so tao a siyorang iyan so Allah a go so Sogo lyan, apiya pun siran na manga lokus siran, o di na manga Wata iran, o di na manga pagari ran, o di na manga tonganai ran. Siran man na inisorat lyan ko manga poso iran so Paratiyaya, go ini Bagur lyan kiran so Limo a pho­on Rukaniyan; Go phakasoludun Niyan siran ko manga Sorga a pu­phamangondas ko kababa-an niyan so manga lawasaig, makakakal sir­an non. Miyasowat kiran so Allah, go Miyasowat siran Rukaniyan. Sir­an man i tampil ko Allah; ba di Mata-an! A so tampil ko Allah; na siran i Phamakada-ag?"}]},{"id":59,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Puthasbik ko Allah so nganin a shisi-i ko manga Langit go so shisi-i ko Lopa; go Sukaniyan so Mabagur, a Maongangun."},{"id":2,"translation":"2. Sukaniyan so piyaka-awa lyan so Miyamangongkir a pud ko Tiyoronan ko Kitab pho-on ko manga darpa iran, si-i ko paganai a kalimod. Da niyo tarima-a o ba­ siran maka-awa: Na aya tarima iran na Mata-an! A siran na kharun siran o manga kota iran pho-on ko (siksa o) Allah, na miyatalingoma siran o (Sogowan o) Allah sa di iran mapipikir, go ini pansir Iyan ko manga poso iran so kaluk, na in­ingguguba iran ko manga Walai ran so manga lima iran, go so manga lima o Miyamaratiyaya, na kowa-a niyo a thoma, Hai a dun a manga kailai niyan!"},{"id":3,"translation":"3. Na o da kiran Kokomun o Allah so ka-awa, na Matan-an a shiksa-an Niyan siran ko doniya; go bagiyan niran si-i ko Akhirat so siksa ko Naraka."},{"id":4,"translation":"4. Giyoto man na sabap ko Mata-an! A siran na siyorang iran so Allah go so Sogo lyan: Na sa tao a sorangun niyan so Allah, na Mata-an! A so Allah na mailot i kapaniksa."},{"id":5,"translation":"5. Sa dun sa piyata iyo a Qormah o di na giyanatan niyo to a khipa­katitindug, ko manga itado niyan, na sabap sa idin o Allah, go a Niyan mapakarondan so manga songklid."},{"id":6,"translation":"6. Na so piyakitaban o Allah ko Sogo lyan a pho-on kiran,- na da niyo to kapakipuronda-i sa koda, o di na Onta: Na ogaid na so Allah na Pakiphangarasiyan Niyan ko man­ga Sogo lyan so tao a kabaya lyan: Na so Allah si-i ko langowan taman na Gaos lyan."},{"id":7,"translation":"7. So piyakitaban o Allah ko Sogo lyan a pho-on ko tao ko man­ga Ingud, na ruk o Allah, go ruk o Rasul, go ruk o manga dadasug o Rasul, go so manga Wata a ilo, go so manga Miskin, go so miyakalang sa lalan, ka-an di khabaloi a mi­puthotogalin ko lut o manga kawa­ sa rukano. Na sa dun sa inibugai rukano o Rasul, na kowa-a niyo sukaniyan, go sa dun sa inisapar lyan rukano sukaniyan na gunukun niyo. Na kalukun niyo so Allah. Mata-an! A so Allah na mailot i kapaniksa."},{"id":8,"translation":".8. Ruk o Pukhakamurmuran a miyamagoyag, a so piyamogao siran ko manga darpa iran, go so manga tamok iran, a puphuloloba siran sa Gagao a pho-on ko Allah, go Ka­ sosowat, go puthabangan niran so (Agama o) Allah go so Sogo Iyan: Siran man na siran i Mimamata-an;"},{"id":9,"translation":"9. Go so khitatakna ko Ingud, go so Paratiyaya, a miyaona an niran, na pukhababaya-an niran so miya­magoyag kiran, go da-a khato-on niran ko manga rarub iran a si-ig po-on ko ini pamugai kiran, go ini lawan niran ko manga ginawa iran, apiya pun adun a shisi-i kiran a Kamiskin. Na sa tao a ipilak iyan so kaligut o ginawa niyan, na siran man na siran i phamakasulang sa maliwanag;"},{"id":10,"translation":"10. Go so miyamaka-oma ko oriyan niran, na gi-i ran Tharo-on: Kadnan nami! Napi-i Kamingka, a go so manga pagari ami a so kiya­ ona an kami ran ko Paratiyaya, go Dingka thagowi so manga poso ami sa si-ig ko siran a Miyamaratiyaya. Kadnan nami! Mata-an! A Suka Mala i Gagao, a Makalimo-on."},{"id":11,"translation":"11. Bangka da mailai so siran a Miyamanangin? Gi-i ran Tharo-on ko manga pagari ran a so Miyaman­gongkir a pud ko Tiyoronan ko Kitab: A lbut o paka-awa a kano na Mata-an a pud kami niyo dun a magawa, go da-a pagonotan nami a sorang rukano a isa bo sa dayon sa dayon, go o phamonowa kano na Mata-an a tabangan nami sukano dun. Na so Allah na shasaksi-an Niyan a Mata-an! A siran na titho a manga bokhag."},{"id":12,"translation":"12. Mata-an a o paka-awa a siran na di siran bo pud a magawa, go Mata-an a o pamonowa siran na di iran siran bo thabangan, go Mata­-an a apiya tabangan niran siran na Mata-an a ithalikhod iran bo so manga likod iran, oriyan niyan na di siran katabangan."},{"id":13,"translation":"13. Mata-an a sukano i lubi a ipukhaluk iran si-i ko manga rarub iran, a di so Allah, giyoto man na sabap sa Mata-an! A siran na pag­tao a di phamanabot."},{"id":14,"translation":"14. Di siran rukano makipumbo­nowai, sa ba siran matata-ayon, in­onta o si-i ko manga Ingud a khikokota-an, o di na si-i ko ka-a lutan sa manga tambak. So gi-i ran kambobono ko lut-lut iran na mita­taralo. Arangan Ka kiran na mata­ta-ayon, a so manga poso iran na masasagomparak: Giyoto man na sabap ko Mata-an! A siran na pag­tao a di phamanabot."},{"id":15,"translation":"15. Lagid o siran a miya-ona an niran sa marani, kiyata-a man niran so karata o olaola iran; go a dun a bagiyan niran a siksa a malipudus."},{"id":16,"translation":"16. Ishan o Shaitan gowani a Tharo-on niyan ko Manosiya: A Ongkir ka, na ka giya a Makaong­kir na Pitharo iyan: A Mata-an! A sakun na angiyas Ako ruka; Mata­-an! A sakun na i ikhaluk akun so Allah, a Kadnan o manga ka-adun!"},{"id":17,"translation":"17. Na miya baloi so kha-akiran sa dowa oto a Mata-an! A siran na khatago ko Naraka, a makakakal siran non. Na giyoto man i balas ko manga darowaka."},{"id":18,"translation":"18. Hai so Miyamaratiyaya! Ka­ lukun ni.yo so Allah; go Pami.mikir- ana o gmawa so mim-ona myan a ruk o gawi-i a phakasambi. Na ka­lukun niyo so Allah! Mata-an! A so Allah na Kaip lyan so gi-i niyo nggolaola-an."},{"id":19,"translation":"19. Na di niyo showa-a so piya­kalipatan niran so Allah, na piyaki­lipatan Niyan kiran so manga ginawa iran! Siran man na siran so manga songklid!"},{"id":20,"translation":"20. Di magishan so manga tao ko Naraka a go so manga tao ko Sor­ga. So manga tao ko Sorga na siran i miyamakasulang sa maliwanag."},{"id":21,"translation":"21. O Initoron Ami angkai a Qur-an ko Palao, na Mailaingka dun sukaniyan a Makapangalimba­ba-an, a manga bubungkag, po-on sa kaluk ko Allah. Na giyoto man so manga ibarat a phagumba-alan Ami sukaniyan ko manga Mano­siya, ka-an siran Makapuphamimi­kiran."},{"id":22,"translation":"22. Sukaniyan so Allah, so da a Tohan inonta Sukaniyan; Katawan Niyan so Gaib a go so Mapayag; Sukaniyan so Masalinggagao, a Makalimo-on."},{"id":23,"translation":"23. Sukaniyan so Allah, so da a Tohan inonta Sukaniyan, a Phapa­ar, a Soti, a Puphamugai sa Kalilin­ tad, a Puphamugai sa Kasasarig, a Masiyap, a Domada-ag, a Mamun­dug, a diya-itan o Kala. Soti so Allah mawatan ko Ipuphanakoto iran!"},{"id":24,"translation":"24. Sukaniyan so Allah, a Pu­phangadun, a gi-i Mba-as a gi-i Mbontal; ruk lyan so manga Ngar­an a manga pipiya: Puthasbik Ru­kaniyan so nganin a shisi-i ko manga Langit a go so lopa; go Sukaniyan so Mabagur, a Maon­gangun."}]},{"id":60,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Hai so Miyamaratiyaya! Di niyo khowa-a so ridowai Yakun, go ridowai niyo a manga Panarigan, a i sampai niyo kiran so kapaking­ ginawai, a Sabunar a Inongkir iran so miyakaoma rukano a bunar, phaka-awa an niran so Rasul a go sukano, ka kagiya a Paparatiyaya­-an niyo so Allah, a Kadnan niyo; o sukano sa kiyaliyo niyo na Pana­gontaman ko lalan Nakun, go ka­puloba ko Kasosowat Akun ; Puphaguma-an niyo a gi-i niyo kir­an kingginawain, a Sakun na Kata­wangko so piyaguma iyo go so piyayag iyo. Na sa tao a nggolaola rukano saya, na Sabunar a miyapokas ko ontol a lalan."},{"id":2,"translation":"2. O kadaobi iran, na pumbaloi siran a manga ridowai niyo, go Pu­phapangonotan niran rukano so manga barokan niran, go so manga dila iran ko marata, go miyandin­gandingan niran a o ba kano bo Pagongkir."},{"id":3,"translation":"3. Di rukano dun phakanggai a gona so manga tonganai niyo, go so manga Wata iyo; si-i ko Alongan a Qiyamah: Na Pakapumbulabulagun kano Niyan. Na so Allah na so gi-i niyo nggolaola-an na phagilain Ni­yan,"},{"id":4,"translation":"4. Sabunar a adun a bagiyan niyo a ladiyawan a mapiya si-i ko Ibra­him, go so manga pud lyan, Gowa­ni a Tharo-on niran ko pagtao wiran: A Mata-an! A Sukami na a ngiyas Kami rukano, go so Pushim­ba-an niyo a salakao ko Allah; Inongkir Ami sukano; go miyapayag ko lut Ami a go so lut iyo so rido go so rarangit, sa dayon sa dayon ta­man sa di niyo Paratiyaya-an so Allah a isa isa Sukaniyan - inonta so Katharo o Ibrahim ki Ama lyan: Mata-an a ipanguni Yakun suka dun sa Ma-ap, na da-a kapa-ar Akun a Mapumbagiyan ka a pho­ on ko Allah a maito bo - Kadnan Nami! Suka bo i Siyarigan Nami, go si-i Kami Ruka bo Pumbalingan, go si-i Ruka so khabolosan."},{"id":5,"translation":"5. Kadnan Nami! Di Kamingka mbaloya a Pangangarasiyan o siran a Miyamangongkir, go Ma-api Ka­ mingka, Kadnan Nami! Mata-an! A suka na Suka so Mabagur, a Maon­ gangun."},{"id":6,"translation":"6. Sabunsabunar a miyabaloi ru­kano siran a ladiyawan a mapiya, a ruk o tao a aya butad iyan na ika aluk iyan so Allah, a go so Alongan a Maori. Na sa tao a tomalikhod, na Mata-an! A so Allah na Sukani­yan i kawasa a Puphodin:"},{"id":7,"translation":"7. Matatangkud a so Allah na mbalowin Niyan ko lut iyo a go so lut o siran a mini puridowai niyo kiran, so kanggiginawai. Na so Allah na Gaos. Na so Allah na Man­api, a Makalimo-on."},{"id":8,"translation":"8. Da rukano saparun o Allah so siran a da siran rukano Pakim­bonowai maka pantag ko Agama, go da kano iran bogawa ko manga darpa iyo, ko kaphiyapiya i niyo kiran, go so Kapaginontolani niyo kiran. Mata-an! A so Allah na pukhababaya-an Niyan so manga o ontol."},{"id":9,"translation":"9. Aya bo a isasapar rukano o Allah na so siran a Miyakimbono­wai siran rukano, makapantag ko Agama, go biyogao kano iran ko manga darpa iyo, go piyamagogo­ pa-an niran a kapaka-awa iyo, o ba niyo siran panarigi. Na sa tao a manarig kiran, na siran man i man­ga Darowaka."},{"id":10,"translation":"10. Hai so Miyamaratiyaya! Igira-a miyakaoma rukano so Miya­maratiyaya a manga Babai a miya­ manogalin, na a madi niyo siran; so Allah na katawan Niyan so Para­tiyaya iran: Na o katokawi niyo siran a (titho a) Miyamaratiyaya, na di niyo siran phakakasoya ko manga kapir. Di siran khapakai ko siran (a manga kapir), go di siran khapakai (a manga kapir) ko siran (a Miyamaratiyaya a manga Babai). Na bugan niyo kiran so miyanggas­to iran (a Mahar). Na da a dosa niyo ko Kapangaroma-a niyo kiran igira-a minibugai niyo kiran so manga Mahar iran. Na di niyo ka­kaputi so Kakakaromai ko manga kapir a manga Babai; go sukata niyo so Minibutang iyo; go sukata iran sominibutang iran. Giyoto man i Kokoman o Allah: A lphukhokom Iyan rukano. Na so Allah na Mata­o, a Maongangun."},{"id":11,"translation":"11. Na o adun a mada rukano a isa ko manga Karoma niyo a ma­gagao ko manga kapir, na go kano makataban, na bugan niyo ko siran a miyawa so manga Karoma iran so lagid o mini butang iran. Na kalu­kun niyo so Allah a so Sukaniyan i Paparatiyaya-an niyo."},{"id":12,"translation":"12. Hai Nabi! Igira-a miyakaoma Ruka so Miyamaratiyaya a manga Babai a makipuphasada siran Ruka sa di iran ishakoto so Allah sa maito bo, go di siran pushina, go di iran bono-on so manga Wata iran, go di siran punggolaola sa kabokhag, a khitumpo iran noto ko lut o manga lima iran a go so manga aih ran, go di ka iran sangka-an ko ontol, na pakiphasada Ka kiran go Pangunin Ka siran sa Ma-ap ko Allah. Mata­ an! A so Allah na Manapi, a Ma­kalimo-on."},{"id":13,"translation":"13. Hai so Miyamaratiyaya! Di kano phanarig ko pagtao a kiyarar­angitan siran o Allah, a Sabunar a kiyada-an siran sa Panginam ko Akhirat, lagid o Kiyada i sa Pangi­nam ko manga kapir a pud ko manga tao ko manga kobor."}]},{"id":61,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Puthasbik ko Allah so nganin a shisi.-i. ko manga Langit a go so shisi-i ko Lopa: go Sukaniyan so Mabagur, a Maongangun."},{"id":2,"translation":"2. Hai so Miyamaratiyaya! Ino niyo gi-i Tharowa so di niyo bo punggolaola-an?"},{"id":3,"translation":"3. Miyakala a rarangit a pho-on ko Allah sa gi-i niyo Katharowa ko di niyo bo punggolaola-an."},{"id":4,"translation":"4. Mata-an! A so Allah na Pu­khababaya-an Niyan so gi-i siran Makimbonowai si-i ko lalan Ruka­niyan a shishinundai; miyaka-ibarat siran ko kambalai a piyakandudu­kuta."},{"id":5,"translation":"5. Na gowani na Pitharo o Musa ko pagtao Niyan: Hai pagtao Akun! Ino Ako niyo di-i shiyanta-a, a Sa­bunar a katawan niyo a Mata-an! A Sakun na Sogo Allah si-i rukano? Na kagiya a sominilai siran, na piyakasilai o Allah so manga poso iran. Na so Allah na di Niyan Thoro-on so pagtao a manga songk­lid."},{"id":6,"translation":"6. Na gowani na Pitharo o Isa a Wata o Maryam: Hai manga Mor­iyatao o Israil! Mata-an!A Sakun na Sogo o Allah si-i rukano, a toma­tanto ko miya-ona an Ko a Taurat, go Phanothol ko Sogo a phakata­ lingoma ko oriyan Ko, a aya ngaran Niyan na so Ahmad. Na kagiya a Miyoma Niyan kiran so manga rarayag a karina, na Pitharo iran: Giyaya na balik mata a mapayag!"},{"id":7,"translation":"7. Na ba adun a tao a makala­wan a darowaka ko tao a ini an­gkob iyan ko Allah, so kabokhag, a sukaniyan na puthawagun ko Is­lam? Na so Allah na di Niyan Thoro-on so pagtao a manga Dar­owaka."},{"id":8,"translation":"8. Kabaya iran a iphadung iran ko Sindao o Allah so manga ngari iran: A so Allah na tharotopun Niyan so Sindao Niyan, apiya miyagowad so manga kapir."},{"id":9,"translation":"9. Sukaniyan so Somiyogo ko Sogo lyan a rakhus o Torowan a go so Agama a bunar, ka phakilang­koloban Niyan non so Agama sa Kalangolangowan niyan, apiya miyagowad so manga Pananakoto."},{"id":10,"translation":"10. Hai so Miyamaratiyaya! Ba ko rukano thoro-on so kandagang a makasabut rukano ko siksa a mal­ipudus?"},{"id":11,"translation":"11. So Kaparatiyaya-a niyo ko Allah go so Sogo lyan, go so kipa­nagontamanun niyo sa lalan ko Al­lah, ko manga tamok iyo, go so manga ginawa niyo: Giyoto man i mapiya rukano, o sukano na kata­wan niyo!"},{"id":12,"translation":"12. Napi Niyan rukano so manga dosa niyo, go pakasoludun kano Niyan ko manga Sorga, a pupha-mangodas ko kababa-an niyan so manga lawasaig, go manga darpa a manga tatanos si-i ko manga Sorga a tatap: Giyoto man so da-ag a mala;"},{"id":13,"translation":"13. Go adun a salakao pun a pukhababaya-an niyo sukaniyan; tabang a pho-on ko Allah go da-ag a masipug. Na Puphamanotholing­ ka sa mapiya so Miyamaratiyaya."},{"id":14,"translation":"14. Hai so Miyamaratiyaya! Mbaloi kano a manga tabanga o Allah: Ishan o Kiyatharowa o Isa a Wata o Maryam ko manga Ha­wari-in: A antawa-a i manga taban­ga Akun si-i ko Allah? Pitharo o manga Hawari-on: Sukami i manga tabanga o Allah. Na Miyaratiyaya so saba-ad ko manga Moriyatao o Israil, na Miyongkir so saba-ad. Na piyakabagur Ami so Miyamara­tiyaya, ko kishosogata-an niran ko ridowai ran, na miyabaloi siran a miyamakada-ag."}]},{"id":62,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Puthasbik ko Allah so shisi-i ko manga Langit go so shisi-i ko Lopa, a Phapa-ar, a Soti, a Maba­gur, a Maongangun."},{"id":2,"translation":"2. Sukaniyan so Somiyogo ko manga Ommi sa Sogo a pud kiran, a Pukhabatiya lyan kiran so manga Ayat lyan, go Puphakasoti kiran go puphakandao kiran ko Kitab a go so Ongangun; a Mata-an a aya bu­tad iran gowani na matatago dun ko karibat a mapayag;"},{"id":3,"translation":"3. Go so manga salakao a pud kiran a da kiran pun raot. Na Su­kaniyan so Mabagur, a Maongan­gun."},{"id":4,"translation":"4. Giyoto man so kakaya-an o Allah, imbugai Niyan ko tao a ka­baya lyan: Na so Allah i Khiruk ko kakaya-an a mala."},{"id":5,"translation":"5. Aya ropa-an o siran a siyana­-an ko Taurat, oriyan niyan na da iran nggolalanun sukaniyan, na la­gid o ropa-an o Kimar a phagawid sa manga Kitab. Miyakaratarata a ropa-an o pagtao a so piyakambo­khag iran so manga Ayat o Allah: Na so Allah na di Niyan Thoro-on so pagtao a manga darowaka."},{"id":6,"translation":"6. Tharowangka: Hai manga Ya­hodi! o ba niyo ini tugo a Mata-an! A sukano i pukhabaya-an o Allah a di ron pud so manga Manosiya, na shinganin na niyo so kapatai, o sukano na Pumamata-an kano!"},{"id":7,"translation":"7. Na di ran ndun noto shingani­ nun sa dayon sa dayon, sabap ko mini-ona o manga lima iran (a dosa). Na so Allah na katawan Ni­yan so manga darowaka!"},{"id":8,"translation":"8. Tharowangka: A Mata-an! A so kapatai a so puphalagoyan niyo sukaniyan: Na Mata-an naya! A miputho-ona kano niyan; oriyan ni­yan na phakandodun kano ko (Allah a) Mata-o ko masolun, a go so mapayag: Na Phanotholun Niyan rukano so Pinggolaola niyo!"},{"id":9,"translation":"9. Hai Miyamaratiyaya! lgira-a ini pananawag so Sambayang ko Alongan a Juma-at, na nggaga-an­ gkano somong ko Tadum ko Allah, go awa i niyo so kaphapasa i: Giyo­to man i mapiya rukano o sukano na katawi niyo!"},{"id":10,"translation":"10. Na igira-a miyapasad so Sam­bayang, na pharaparak kano ko Lopa, go niyo mbabanoga so Ka­kaya-an o Allah, go Tatadumi niyo so Allah sa madakul, ka angkano makasulang sa maliwanag."},{"id":11,"translation":"11. Na igira-a miyakailai siran sa dagangan, o di na karimbaran, na shasakoya siran non, go Ganatang­ka iran ko katitindug Ka (Ya Mu­hammad). Tharowangka: A so (balas a) shisi-i ko Allah na aya tomo a di so karimbaran, a go so dagangan! Na so Allah i taralbi a mapiya ko puphamugai sa riskhi."}]},{"id":63,"verses":[{"id":1,"translation":"1. lgira-a miyaka-oma ruka (Ya Muhammad) so manga Monapik, na gi-i ran Tharo-on: A shasaksi­ an nami a Mata-an! A Suka na titho a Sogo o Allah. Na so Allah na katawan Niyan a Mata-an! A Suka na titho a Sogo lyan. Na so Allah na Shasaksi-an Niyan a Mata-an! A so manga Monapik na titho a man­ga bokhag."},{"id":2,"translation":"2. Biyaloi ran so manga sapa iran a lindonga: Ka-aniran pukha-a lan­gi so lalan ko Allah. Mata-an! A siran na miyakaratarata so pinggo­laola iran."},{"id":3,"translation":"3. Giyoto man na sabap sa Mata­an a siran na Miyaratiyaya siran, oriyan niyan na Miyongkir siran, na Miyapatri so manga poso iran: Na siran na di siran phakasabot."},{"id":4,"translation":"4. Na igira-a Miya-ilaingka siran na Pukhasowat Ka o manga lawas iran. Na amai ka Mitharo siran na Puphamamakinugun Ka so Katharo iran. Lagid siran o manga kayo a khisasaragun. Arangan niran ko oman i lalis na itotompa kiran. Siran so manga ridowai, na Iktiyar­ingka siran. Pimorka-an siran o Al­lah! Andamanaya i katatalikhod iran!"},{"id":5,"translation":"5. Na igira-a Pitharo kiran: A songkano si-i, ka-angkano mipan­guni sa Ma-ap o Rassullolah! Na ipangulungkulung iran so manga Olo iran, go Mailaingka siran a puphamanalikhod, a siran na khi­pananakabor."},{"id":6,"translation":"6. Magishan o ini Panguningka siran sa Ma-ap, antawa-a Dangka siran pangunin sa Ma-ap, ka di siran ndun Puma-apan o Allah. Mata-an! A so Allah na di Niyan Thoro-on so pagtao a manga songk­lid."},{"id":7,"translation":"7. Siran so gi-i Tharo: Sa di niyo puphamugi so tao a tampil ko Ra­sullollah, taman sa di iran bulagun. Na ruk o Allah so manga Kakawa­sa-an ko manga Langit a go so Lopa; na ogaid na so manga Mon­apik na di iran sasabotun."},{"id":8,"translation":"8. Gi-i ran Tharo-on: A ibut o makandod tano sa Madinah, na phaka-awa-an ro-o dun o mabagur so malobai, Na ruk o Allah so Bagur go ruk o Sogo lyan, go ruk o Miyamaratiyaya; Na ogaid na so manga Monapik na di iran kata­wan."},{"id":9,"translation":"9. Hai so Miyamaratiyaya! o ba kano Mabimban o manga tamok iyo a go so manga Wata iyo ko Tadum ko Allah. Na sa tao a nggo­laola ro-o, na siran man na siran i miyangalologi."},{"id":10,"translation":"10. Na pamumugai kano ko in­ibugai Yami rukano ko da pun ka­ pakatalingoma ko isa rukano, o kapatai, na Matharo iyan: Kadnan Ko! Ino Wakongka di phaka-akola sa taman ko ta-alik a marani, ka­ ana ko Makashasadka go ana ko mabaloi a pud ko manga Bilanga­ tao?"},{"id":11,"translation":"11. Na da dun a phaka-a kolun o Allah a Baraniyawa igira-a miya­kaoma so Adiyal iyan. Na so Allah na Kaip lyan so gi-i niyo nggolaola­an."}]},{"id":64,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Puthasbik ko Allah so shisi-i ko manga Langit a go so shisi-i ko Lopa; ruk lyan so Bantogan; go Sukaniyan si-i ko langowan taman na Gaos lyan."},{"id":2,"translation":"2. Sukaniyan so Miyadun ruka­no; na so saba-ad rukano na kapir, na so saba-ad rukano na Mapapar­atiyaya: Na so Allah na so gi-i niyo nggolaola-an na phagilain Niyan."},{"id":3,"translation":"3. Inadun Niyan so manga Lan­git a go so Lopa si-i ko bunar, go Pimbontalan kano Niyan, na Pi­phiyapiya-an Niyan so manga bon­tal iyo; go si-i Rukaniyan so khabolosan."},{"id":4,"translation":"4. Katawan Niyan so shisi-i ko manga Langit a go so Lopa, go katawan Niyan so i sosolun niyo go so papayagun niyo; na so Allah na katawan Niyan so shisi-i ko manga rarub."},{"id":5,"translation":"5. Ba rukano da makatalingoma so Totholan ko siran a Miyaman­gongkir gowani? Na kiyata-aman niran so karata o olaola iran. Go adun a bagiyan niran a siksa a Malipudus."},{"id":6,"translation":"6. Giyoto man, na sabap sa Mata-an naya a miyakatalingoma kiran so manga Sogo kiran rakhus o manga rarayag a karina, na Pitharo iran: A ba so Manosiya i punggonana-o rukutano? Na Inong­kir iran, go tomiyalikhod siran. Na kawasa so Allah. Na so Allah na kaya a Puphodin."},{"id":7,"translation":"7. Ini tugo o siran a Miyaman­gongkir a di siran ndun khaoyag sharoman. Tharowangka (Ya Mu­hammad): Owai na, lbut ko Kad­nan Ko! Ka Mata-an a pagoyagun kano dun, oriyan niyan na Mata-an a Phanotholun rukano dun so ping­golaola niyo. Na giyoto man si-i ko Allah na malbod."},{"id":8,"translation":"8. Na Paratiyaya-a niyo so Allah go so Sogo lyan, go so (Quran a) Sindao a so Initoron Nami. Na so Allah na so gi-i niyo nggolaola-an na Kaip lyan."},{"id":9,"translation":"9. Si-i ko Alongan a kalimoda Niyan rukano ko Alongan a kapu­limod;- giyoto man so Alongan (a kapayag) o kalogi. Na sa tao a Paratiyaya-an niyan so Allah go nggalubuk sa mapiya,- na lalasun Niyan non so manga dosa niyan, go pakasoludun Niyan ko manga Sorga a puphamangondas ko kaba­ba-an niyan so manga lawasaig, makakakal siran non-sa dayon sa dayon: Giyoto man i da-ag a mala."},{"id":10,"translation":"10. Na so Miyamangongkir go piyakambokhag iran so manga Ayat Ami, na siran man i manga tao ko Naraka, a makakakal siran non: Na miyakaratarata a khabolosan."},{"id":11,"translation":"11. Da-a minisogat a tiyoba, a ba di sabap sa Idin o Allah: Na sa tao a Maratiyaya ko Allah, na nggonana­on Niyan so poso iyan: Na so Allah si-i ko langowan taman na katawan Niyan."},{"id":12,"translation":"12. Na onoti niyo so Allah, go onoti niyo so Rasul: Na o talikhod kano, na aya bo a paliyogat ko Sogo Ami na so Kapamakasampai a mapayag."},{"id":13,"translation":"13. So Allah! Da-a Tohan a in­onta Sukaniyan. Na so bo so Allah i sarigi o Miyamaratiyaya."},{"id":14,"translation":"14. Hai so Miyamaratiyaya! Mata-an! A so saba-ad ko manga Karoma niyo go so manga Wata iyo na ridowai niyo, na iktiyari niyo siran. Na o Puma-ap kano, go dapai niyo, go nomapi kano, na Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makali­mo-on."},{"id":15,"translation":"15. So manga tamok iyo go so manga Wata iyo na matag rukano tupung: Na so Allah na ron so balas a mala."},{"id":16,"translation":"16. Na kalukun niyo so Allah sa sadun sa khagaga niyo, go Pupha­mamakinug kano, go Puphangon­gonotan kano, go puphamumugai kano sa mapiya a ruk o manga ginawa niyo. Na sa tao a ipilak iyan so kaligut o ginawa niyan, na siran man na siran i phamakada-ag."},{"id":17,"translation":"17. O pagotangi niyo so Allah sa otang a mapiya, na puthakutaku­pun Niyan noto rukano, go Napi­yan kano Niyan: Na so Allah na Masalamatun, a Matigur,"},{"id":18,"translation":"18. Katawan Niyan so masolun a go so mapayag, a Mabagur, a Maongangun."}]},{"id":65,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Hai Nabi! lgira-a ipushowai niyo so manga Babai, na showai niyo siran si-i ko ida iran, go itonga niyo so ida: Go kalukun niyo so Allah a Kadnan niyo; di niyo siran phaka-awa-a ko manga Walai (a babalingan) niran, go di siran paga­wa inonta o makasogok siran sa pakasisingai, a mapayag. Na giyoto man i manga taman o Allah: Na sa tao a lomawan ko manga taman o Allah, na Sabunar a miyabinasa niyan a ginawa niyan: Dingka kata­wan: Na masikun a so Allah na adun a pumbago Niyan ko oriyan noto a khasowa."},{"id":2,"translation":"2. Na igira-a ipuraot siran ko ta­alik kiran, na balingi niyo siran si-i ko adat a mapiya, o di na mbulagun niyo siran si-i ko adat a mapiya, go pakishaksi-i niyo so dowa a maon­tol a pud rukano, go pamayandu­gun niyo so kashaksi a ruk o Allah. Giyoto man na lpuphanguthoma oto ko tao aya butad iyan na Pa­paratiyaya-an niyan so Allah, a go so Alongan a Maori. Na sa Tao a ikaluk iyan so Allah, na sunggayan Niyan sa milidas iyan ko margun:"},{"id":3,"translation":"3. Go mbugan Niyan sa pagupur a di niyan mapipikir. Na sa tao a somarig ko Allah, na Sukaniyan ndun i Ma-ako ron. Mata-an! A so Allah na Pakapuphamondasun Ni­yan so Sogowan Niyan. Sabunar a tiyagowan o Allah so langowan ta­man sa diyangka."},{"id":4,"translation":"4. Na so mithaman kiran so Haid ko manga Babai rukano, na amai ka kapaparampangan kano, na aya ida iran na tulo Olan, go (lagid oto so) siran a da pun Makail. Na so manga o Ogat, na aya ida iran na so kim­ bawata-an niran ko ikaogat iran. Na sa tao a ikaluk iyan so Allah, na sunggayan Niyan ko okit iyan sa malbod."},{"id":5,"translation":"5. Giyoto man i Sogowan o Al­lah, a Initoron Niyan noto si-i ru­kano: Na sa tao a ikaluk iyan so Allah, na lalasun Niyan non so manga dosa niyan, go pakala-an Niyan ko bagiyan niyan so balas."},{"id":6,"translation":"6. Pakababalinga niyo siran ko sa dun sa babalingan niyo, si-i ko gaos iyo: Go di niyo siran phakarguni, ka Kaphakasimpitan niyo siran. Na amai ka adun a manga ikaogat iran, na nggastowi niyo siran taman sa mimbawata iran so ikaogat iran: Na amai ka pakasoson niran rukano, na bugan niyo kiran so manga tun­dan kiran; go puphamagodasa i niyo si-i ko butad a mapiya. Na amai ka makaphuruguna kano, na pakasoson rukaniyan o salakao (a Babai);"},{"id":7,"translation":"7. Nggasto so adun a kakawasa­an niyan ko kakawasa-an niyan: Na sa tao a miyakasimpiton so pagupur iyan, na nggasto ko inibugai ron o Allah. Da-a iphaliyogat o Allah ko ginawa a rowar ko inibugai Niyan non. Mbalowin bo o Allah ko ori­yan o margun so malbod."},{"id":8,"translation":"8. Madakul a Phagingud a siyangka iyan so Sogowan o Kad­nan niyan, a go so manga Sogo lyan, na piyamagitong Ami sukani­yan sa itongan a marugun, go sinik­sa Ami sukaniyan sa siksa a pakasisingai."},{"id":9,"translation":"9. Na kiyata-aman niyan so kar­ata o olaola niyan, go miyabaloi so kiya-akiran ko olaola niyan a kalo­gi."},{"id":10,"translation":"10. Pithiyagaran siran o Allah sa siksa a sangat; na kalukun niyo so Allah, hai adun a manga sabot iyan - A Miyamaratiyaya!- Sabunar a Piyakatoronan kano o Allah sa Pa­nanadum,"},{"id":11,"translation":"11. Sogo a Puphakabatiya ruka­no ko manga ayat o Allah, a miyamakaosai,- ka-a Niyan mapa­ka-awa so Miyamaratiyaya go minggagalubuk sa manga pipiya pho-on ko manga lilibotung sa mawit ko maliwanag. Na sa tao a Paratiyaya-an niyan so Allah go nggalubuk sa mapiya, na pakaso­ludun Niyan ko manga Sorga a puphamangondas ko kababa-an niyan so manga lawasaig, makaka­kal siran non sa dayon sa dayon: Sabunar a piphiyapiya-an o Allah so bagiyan niyan sa pagupur."},{"id":12,"translation":"12. So Allah so Miyadun ko pito a manga Langit, go so Lopa a lagid oto. Puthoron so Sogowan ko pa­gulutan niran. Ka-an niyo katokawi a Mata-an! A so Allah si-i ko lan­gowan taman na Gaos lyan, go Mata-an! A so Allah na Sabunar a Mararangkom Iyan a Kata'o so langowan taman."}]},{"id":66,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Hai Nabi! Inongka kharama so piyakai Ruka o Allah, a iphulo­loba-a Ka ko manga Kasosowat o manga Karomangka? Na so Allah na Manapi, a Makalimo-on."},{"id":2,"translation":"2. Sabunar a biyaloi rukano o Allah a bitikan so kakhiparat ko manga sapa iyo; na so Allah i pa­narigan niyo; go Sukaniyan so Mata-o, a Maongangun."},{"id":3,"translation":"3. Na gowani a pakipagma o Nabi ko saba-ad ko manga Karoma Niyan so miyanggolaola; na kagiya a Pamanotholun Niyan noto go piyayagon o Allah, na tiyanto Ni­yan so saba-ad na tiyalikhodaniyan so saba-ad Na kagiya a Panothol­un Niyan non noto na Pitharo ly­an: A antawa-a i Miyanothol Ruka si-i? Pitharo lyan: Piyanothol Ra­kun (o Allah a) Mata-o, a Kaip."},{"id":4,"translation":"4. Amai ka thaobat kano a dowa si-i ko Allah, ka Sabunar a miyaka­ silai so poso iyo, (na Tharima-an Niyan); na o thabanga i niyo so sorang Rukaniyan, na Mata-an! A so Allah na Sukaniyan i panarigan Niyan, go so Jibril, go so Maontol ko Miyamaratiyaya; go so manga Malaikat ko oriyan noto na tabanga Iyan."},{"id":5,"translation":"5. Matatangkud a so Kadnan Niyan, na o undai kano Niyan, na phakasambi i Niyan Sukaniyan sa manga Karoma a mapiya a di sukano, a Mimbabayorantang, a Miyamaratiyaya, a Miyamangon­gono-tan, a manga Barataobat, a manga Barasimba, a manga Bara­ powasa, a manga bitowanun, go manga Raga."},{"id":6,"translation":"6. Hai Miyamaratiyaya! Lidasun niyo so manga ginawa niyo go so ta­alok rukano ko Apoi a aya itagon niyan na so manga Manosiya a go so manga Ator, a pakisisiyap ko manga Malaikat a manga babasung, a manga babagur, di ran shangka­an so Allah ko Sogowan Niyan kiran, go ing-gogolalan niran so lpushogo kiran."},{"id":7,"translation":"7. Hai Miyamangongkir! Di kano dun puphamitowa sa Alongan nai! Ka aya bo a imbalas rukano na so pinggolaola niyo."},{"id":8,"translation":"8. Hai so Miyamaratiyaya! Thao­bat kano ko Allah sa Kathaobat a toto-o: Matatangkud a so Kadnan niyo na lalasun Niyan rukano so manga dosa niyo, go pakasoludun kano Niyan ko manga Sorga a pu­phamangondas ko kababa-an niyan so manga lawasaig, si-i ko Alongan a di phakaito-on o Allah so Nabi a go so Miyamaratiyaya a pud lyan. So Sindao iran na lomalangkap ko hadapan niran a go so manga ka­wanan niran: Putharo-on niran: A Kadnan nami! Samporna Angka rukami so Sindao ami, go Napi i Kamingka: Mata-an! A Suka i Gaos ko langowan taman."},{"id":9,"translation":"9. Hai Nabi! Purangangka so manga Kapir, a go so manga Mon­apik, go Pakabasungingka siran. Na darpa iran so Naraka Jahannam; A mikharatarata a khabolosan."},{"id":10,"translation":"10. Mimba-al so Allah sa ibarat, ko siran a Miyamangongkir: So Karoma o Nuh a go so Karoma o Lut: Giya dowa oto na darodopa o dowa Oripun a pud ko manga Or­ipun Ami, a manga Bilangatao na diyorat iran a dowa oto na da-a minilinding iran sa dowa oto (a Babai) ko (siksa o) Allah a maito bo go Putharo-on: (sa dowa oto a babai) a solud kano ko Naraka a pud o phamakasoludon!"},{"id":11,"translation":"11. Go mimba-al so Allah sa ibarat ko siran a Miyamaratiyaya: So Karo­ma o Pir-aon, gowani na Pitharo iyan: Kadnan Ko Pakimbalain na Kongka Si-i ko marani Ruka sa Walai si-i Ko Sorga, go sabuta Kongka pho­on ko Pir-aon, go so galubuk iyan, go sabuta Kongka pho-on ko pagutao a manga darowaka;"},{"id":12,"translation":"12. Go so Maryam a Wata o Imran, a so siniyap iyan a ginawa Niyan; na ini iyop Ami ran so pud ko Inadun Nami a Niyawa; go tiyanto niyan so manga Katharo o Kadnan myan, go so manga Kitab Iyan, go miyapud ko Puphamangongonotan (ko Allah)."}]},{"id":67,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Maporo so (Allah a) shisi-i sa tangan Niyan so Kapa-ar; go Suka­niyan si-i ko langowan taman na Gaos lyan,-"},{"id":2,"translation":"2. So Miyadun ko kapatai a go so kaoyag, ka angkano Niyan katu­pungi o antawa-a rukano i mapiya i galubuk: Na Sukaniyan so Doma­da-ag, a Manapi,-"},{"id":3,"translation":"3. So Miyadun ko pito a manga Langit a miyakaphapangkata: Da-a Khailaingka ko Kiyapangadun o Masalinggagao a sombang. Na Pharomaningka milai: Ba adun a Khailaingka-on a manga opak?"},{"id":4,"translation":"4. Oriyan niyan na Pharoma­ningka milai sa makadowa: Ka Makambalingan Ruka so kailai a kalolobayan, a sukaniyan na lala­munun."},{"id":5,"translation":"5. Na Sabunsabnar a phiphara­san Nami so Langit a marani sa manga bito-on, go biyaloi Ami oto a manga lubad ko manga Shaitan; go pithiyagara Nami siran sa siksa a kadug."},{"id":6,"translation":"6. Na bagiyan o siran a Miya­mangongkir ko Kadnan niran so siksa ko Naraka Jahannam: Na miyakaratarata a Khabolosan!"},{"id":7,"translation":"7. Amai ka Pamoshangun siran non na makanug siran non sa dalug a sukaniyan na phulikabo,"},{"id":8,"translation":"8. Maito bo na makapushisibaya pho-on sa gani. Oman i Phoshangu­nun a salompok na i sha-an siran o khisisiyapon: Ba da-a miyakatalin­goma rukano a Puphamaka-iktiyar?"},{"id":9,"translation":"9. Tharo-on niran: Owai; Sabu­nar a miyakaoma rukami so Pupha­maka-iktiyar, na piyakambokhag ami a go Pitharo ami: Da a Piyaka­ toron o Allah a maito bo, da ko sukano inonta na matatago ko kar­ibat a mala!"},{"id":10,"translation":"10. Go Tharo-on niran: Opama ka Miyakapamamakinug kami, o di na Miyakapamimikiran kami, na di kami mabaloi a pud ko manga tao ko kadug!"},{"id":11,"translation":"11. Na mipagikral iran so dosa iran; na kapakawatan ko Limo a bagiyan o manga tao ko kadug!"},{"id":12,"translation":"12. Mata-an! A so ika-aluk iran so Kadnan niran sa masolun, na adun a bagiyan niran a Ma-ap, go balas a mala."},{"id":13,"translation":"13. Na punanain niyo so Katharo iyo o di na pakatanogun niyo suka­niyan. Mata-an! A Sukaniyan na katawan Niyan so shisi-i ko manga rarub."},{"id":14,"translation":"14. Ba Niyan ndi katawi so ln­adun Niyan? A Sukaniyan so lam­bas i Kata-o, a Kaip."},{"id":15,"translation":"15. Sukaniyan so biyaloi Niyan rukano so Lopa a phapasiyonot, na lalakao kano ko mbalabala-on, go kangkano ko pagupur o Allah. Na si-i Rukaniyan so kaphangoyag sharoman."},{"id":16,"translation":"16. Ba kano sasarig ko Sukani­yan a shisi-i ko Langit sa di kano Niyan landungun ko Lopa amai ka Sukaniyan na mabirbir?"},{"id":17,"translation":"17. Antawa-a ba kano sasarig ko Sukaniyan a shisi-i ko Langit sa di kano niyan botawanan sa ndo (a maka-a awid sa ator)? Na katokawan niyo bo o antona-a so Kapu­phamaka-iktiyar Akun!"},{"id":18,"translation":"18. Na Sabunsabunar a piyakam­bokhag o siran a miya-ona an niran (so manga Rasul), na antona-a i miyambutad o kiya-alina Ko (kir­an)?"},{"id":19,"translation":"19. Ba iran da mailai so manga Papanok ko kaporowan niran a khikakayat sa papak go ipukhakup iran? Da-a makakakaput kiran in­onta so Masaling-gagao. Mata-an! A Sukaniyan si-i ko langowan ta­man na phagilain Niyan."},{"id":20,"translation":"20. Ba adun a tao a giyaya so sukaniyan na tantara iyo a phaka­ tabang rukano a salakao ko (Allah a) Masalinggagao? Da ko Miya­mangongkir inonta na matatago ko kalilimpang."},{"id":21,"translation":"21. Ba adun a tao a giyaya so phakabugai rukano sa riskhi, amai ka runun (o Allah) so rishkhi Ni­yan? Kuna, ka piyakapamutus iyo so katakabor, a go so kaphapalagoi;"},{"id":22,"translation":"22. lno so tao a puphulalakao a igugupha niyan a Paras iyan aya maka-o ontol, antawa-a so tao a puphulalakao a mbabatang ko lalan a matitho?"},{"id":23,"translation":"23. Tharowangka: A Sukaniyan so Miyadun rukano go sominggai rukano ko kanug, a go so manga kailai, go so manga poso. Miyakaito ito a Kapuphanalamat iyo!"},{"id":24,"translation":"24. Tharowangka: A Sukaniyan so miyarumbad rukano ko Lopa, go rongkano pulimoda."},{"id":25,"translation":"25. Na gi-i ran Tharo-on: A anda dun angkai a diyandi o sukano na Mumamata-an kano?"},{"id":26,"translation":"26. Tharowangka: A so katawi ron na si-i bo ko Allah, ka Sakun na matag Puphamaka-iktiyar a ma­payag."},{"id":27,"translation":"27. Na amai ka mailai ran suka­niyan a marani, na makarimung so manga paras o siran a Miyaman­gongkir; na adun a Putharo: Sa giya i so sukano na puphangunin niyo sukaniyan."},{"id":28,"translation":"28. Tharowangka: A aiguda iyo amai ka binasa-an Ako o Allah a go so manga pud Akun, o di na Ikali­mo Kami Niyan, na antawa-a i makalinding ko Miyamangongkir pho-on ko siksa a malipudus?"},{"id":29,"translation":"29. Tharowangka: A Sukaniyan so Masalinggagao: Piyaratiyaya Mi Sukaniyan, go Sukaniyan mbo i Siyarigan Ami: Na katokawan niyo bo o antawa-a i sukaniyan i mata­tago ko karibat a mapayag."},{"id":30,"translation":"30. Tharowangka: A aiguda iyo amai ka mabaloi so ig iyo a somun­up, na antawa-a i katalingoma-an kano niyan sa ig a puthoga?"}]},{"id":68,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Nun. So Allah i Mata-o ko paka-a antapan Niyan non. lbut ko Pansom a go so nganin a lpush­orat iran,-"},{"id":2,"translation":"2. Sabap ko Limo o Kadnan Ka (Ya Muhammad) na kuna a ba Ka Pumbuthanga."},{"id":3,"translation":"3. Na Mata-an! A ruk Ka so mala a balas a di Puthaman;"},{"id":4,"translation":"4. Go Mata-an! A Suka na titho a thatakna ko parangai a mala."},{"id":5,"translation":"5. Na Khailaingka dun, go khai­lai ran,"},{"id":6,"translation":"6. O antawa-a Rukano i mariribat."},{"id":7,"translation":"7. Mata-an! A so Kadnan Ka na Sukaniyan i Mata-o ko tao a somi­nilai pho-on ko lalan niyan: Go Sukaniyan i Mata-o ko Miyaman­gudug ko ontol."},{"id":8,"translation":"8. Na Dingka Pagonoti so Miya­manaplis."},{"id":9,"translation":"9. Na kabaya iran a oba Ka bo pulokha: Ka-an siran makalokha."},{"id":10,"translation":"10. Na Dingka Pagonoti so omani bali Sapa-an, a Hina,"},{"id":11,"translation":"11. A taliyanta-an, a ilalalakao niyan so Kapamangondor,"},{"id":12,"translation":"12. Phagurun ko mapiya, a ma­lawani, a baradosa,"},{"id":13,"translation":"13. Talibatak, oriyan noto na Wata sa shina."},{"id":14,"translation":"14. Kagiya adun a tamok iyan, a go manga Wata."},{"id":15,"translation":"15. Igira-a Puphangadi-a non so manga Ayat Ami, na gi-i niyan Tharo-on: A manga iringa a kabo­khag o miyanga o ona!"},{"id":16,"translation":"16. Tiyapan Ami dun sukaniyan sa ngirong!"},{"id":17,"translation":"17. Mata-an! A Sukami na ti­niyoba Ami siran lagid o kiyatiyoba Ami ko khimangaruk ko Pamomo­lan, gowani a shapa siran sa Mata­an a phuragonun niran ndun suka­niyan a phangabalaga siran."},{"id":18,"translation":"18. Go di siran phanabiya;"},{"id":19,"translation":"19. Na kiyalikopan noto a tiyoba a pho-on ko Kadnan Ka,a siran na khitotorogun siran."},{"id":20,"translation":"20. Na miyabaloi a lagid o gaga­wi-i a malibotung;"},{"id":21,"translation":"21. Na mithatawaga siran ko kiyapita i kiran:"},{"id":22,"translation":"22. Pangabalaga kano ko Pango­ma-an niyo o sukano na phuragon kano."},{"id":23,"translation":"23. Na lomiyalakao siran, a siran na ipuphunanai ran Tharo:"},{"id":24,"translation":"24. Da dun a makasolud rukano ron sa Alongan nai a miskin;"},{"id":25,"translation":"25. Na komiyabalaga siran, ka andi phakaonot so manga miskin, a khitutugo siran."},{"id":26,"translation":"26. Na kagiya a mailai ran noto, na Pitharo iran: A Matan-an! A sukutano na titho a Miyangadada­dag!"},{"id":27,"translation":"27. Kuna, ka sukutano na piya­pas rukutano!"},{"id":28,"translation":"28. Pitharo o mapiya kiran: Ba ko rukano da Tharowa: Ino kano di Thasbik (ko Allah)?"},{"id":29,"translation":"29. Pitharo iran: Soti so Kadnan tano! Mata-an! A sukutano na mim­baloi tano a manga darowaka!"},{"id":30,"translation":"30. Na siyangoran o saba-ad kir­an so saba-ad, a gi-i siran shusundi­ta!"},{"id":31,"translation":"31. Pitharo iran: Hai dowan dow­an tano! Mata-an! A sukutano na mimbaloi tano a manga malawani!"},{"id":32,"translation":"32. Masikun a so Kadnan tano na shambiyan Niyan rukutano sa mapiya a di giyoto: Mata-an! A sukutano na si-i tano dun ko Kad­nan tano Pangangarapan!"},{"id":33,"translation":"33. Giyoto dun man so siksa (ko doniya). Na Mata-an! a so siksa ko Akhirat i lubi a mala; o siran na katawi ran!"},{"id":34,"translation":"34. Mata-an! A bagiyan o Miya­mananggila,si-i koKadunan niran so manga Sorga a Pakada randang."},{"id":35,"translation":"35. Ba Ami mbaloya so Mimba­bayorantang a lagid o manga sala?"},{"id":36,"translation":"36. Ino kano wai? Andamanaya i Kipukhokomun niyo (ko bukhog)!"},{"id":37,"translation":"37. Ba adun a Kitab iyo a Kapu­phangadi-an niyo ron,"},{"id":38,"translation":"38. A Mata-an! A khakowa niyo ron so nganin a khapili iyo?"},{"id":39,"translation":"39. Antawa-a ba adun a manga diyandi tano a lomalagadai sa taman ko Alongan a Qiyamah: Sa Mata-an! A khakowa niyo so nga­nin a Ipukhokom iyo?"},{"id":40,"translation":"40. Isha-an Ka kiran, o antawa-a kiran i mangangako ro o!"},{"id":41,"translation":"41. Antawa-a ba adun a manga sakoto iran? Na pakadarpa-a iran imanga sakoto iran, o siran na Mu­mamata-an siran!"},{"id":42,"translation":"42. so Alongan a Qiyamah na pangosbo so Butad, go so kapa­karugun o alayalai niyan, go phakao­maon so Allah a Maporo ko kapaka putatailisa a niyan ko kakhokoma kondolondolonan o manga kaadun, na shawa-aniyan a Pamosoaniyan a mapiya a da-a khaibaratanon ko manga ka-adun a isabo go itawag kiran so Kasojiod, na di iran maga­ga,-"},{"id":43,"translation":"43. Makasusunong so manga kai­lai ran,- a kakokoloban siran sa kahina-an. Na Sabunar a siran na iputhawag kiran (ko doniya) so Ka­ sojiod a siran na kadadaya-an nir­an."},{"id":44,"translation":"44. Na botawani Akongka a go so tao a gi-i niyan pakambokhagun angkai a Tothol: Shagintonun Nami siran ndun somiksa sa di iran katawan."},{"id":45,"translation":"45. Na Pakadadamain ko siran. Mata-an! A so antangan na Kun na mailot."},{"id":46,"translation":"46. Ba Ka kiran puphanguni sa sokai, a siran na minipunud kiran a bayadan?"},{"id":47,"translation":"47. Antawa-a ba shisi-i kiran so Migagaib, na siran i Puphanoraton?"},{"id":48,"translation":"48. Na Phantangka ko Kokoman o Kadnan ka, go o ba Kamabaloi a lagid o (Yunus a) Miyatago ko (ti­yan o) suda; gowani a Makapan­gangarapan , a Sukaniyan na kamumunumunan."},{"id":49,"translation":"49. O da raota Sukaniyan o Limo a pho-on ko Kadnan Niyan, na Mata-an a imbowang Ami ko taog, a pagilidan, a Sukaniyan na Kapa­paawingan."},{"id":50,"translation":"50. Na pinili Sukaniyan o Kadnan niyan, na biyaloi Niyan a pud ko manga Bilangatao."},{"id":51,"translation":"51. Na Mata-an a maito bo na Miyamangongkir na khipapus ndun sabap ko manga kailai kiyanuga iran ko Pananadum, go gi-i ran Tharo-on: A Mata- an! A Sukaniyan na titho a Pumbuthangun!"},{"id":52,"translation":"52. Na da ko Sukaniyan (a Qur- an) inonta na Pananadum a ruk o manga Ka-adun."}]},{"id":69,"verses":[{"id":1,"translation":"1. So Phakatangkud[17]!","footnotes":"[17] go so Jeburiel"},{"id":2,"translation":"2. Antona-a so Phakatangkud?"},{"id":3,"translation":"3. Na antawa-a i miyakandao Ruka o antona-a so Phakatangkud (a giyoto so Bangkit)?"},{"id":4,"translation":"4. Piyakambokhag o pagtao a Samood, a go so pagtao a Ad so Phakatuktuk!"},{"id":5,"translation":"5. Na so pagtao a Samood, na ini binasa kiran so lalis a Minitaralo!"},{"id":6,"translation":"6. Na so puman so pagtao a Ad, na inibinasa kiran so ndo a doma­dago-os, a Miyakabandubandus;"},{"id":7,"translation":"7. Piyakapangarasi Niyan kiran sa miyakapito ka gagawi-i, go miya­kawalo ka kadaondao sa da mapu­ta, na Khailaingka so pagtao ro-o a Khipakakukulit, lagid o ba siran manga itado a Qormah a miyanga o othang!"},{"id":8,"translation":"8. Na ba adun a Khailaingka kiran a malalamba?"},{"id":9,"translation":"9. Na siyogok o Pir-aon, a go so miya-ona an niyan, a go so tao sa Mo'tafikat so dosa;"},{"id":10,"translation":"10. Go siyangka iran so Sogo o Kadnan niran, na siniksa Iyan siran sa siksa a mailot."},{"id":11,"translation":"11. Mata-an! A Sukami na ka­giya a lomapai so ig na riyoran Nami sukano ko kapal,"},{"id":12,"translation":"12. ka-an Nami rukanoto maba­loi a Pananadum, go adun manug sukaniyan o tangila a Puphamama­kinug."},{"id":13,"translation":"13. Na amai ka iyopun so Sang­gakala sa kaiyop a makaisa,"},{"id":14,"translation":"14. Go Madiyongkat so Lopa a go so manga Palao, na maroput a dowa oto sa karoput a makaisa,"},{"id":15,"translation":"15. Na sa Alongan noto na ma­katana so phakatana (a giyoto so Bangkit)."},{"id":16,"translation":"16. Go manga o opak so Langit, na Sukaniyan sa Alongan noto na makalumuk,"},{"id":17,"translation":"17. Go so manga Malaikat na si-i ko manga bagibir iyan. Na tanggon­gun so Aras o Kadnan Ka ko ka­ porowan niran sa Alongan noto o walo (a manga Malaikat);"},{"id":18,"translation":"18. Sa Alongan noto na pakadar­pa-an kano na da-a makapagma rukano a phagma."},{"id":19,"translation":"19. Na so mibugai ron so Daptar iyan, si-i ko kawanan niyan, na Tharo-on niyan: A kowa a niyo, na batiya-a niyo so Daptar akun!"},{"id":20,"translation":"20. Mata-an! A sakun na Miya­tangkud akun a Mata-an! A sakun na khatumo akun so itongan rakun!"},{"id":21,"translation":"21. Na sukaniyan na matago ko kaoyagoyag, a Kasoso-at,"},{"id":22,"translation":"22. Si-i ko Sorga a maporo,"},{"id":23,"translation":"23. So manga Onga on na manga rarani."},{"id":24,"translation":"24. (Tharo-on kiran:) Kangkano go inom kano sa kapipiya ginawa, sabap ko mini-ona niyo ko manga Alongan a miya-ipos!"},{"id":25,"translation":"25. Na so puman so mibugai ron so Daptar iyan si-i ko diyowang iyan, na Matharo iyan: Hai o ba rakumbo da mibugai so Daptar akun!"},{"id":26,"translation":"26. Go di yakun katawan o anto­ na-a i itongan rakun!"},{"id":27,"translation":"27. Hai o ba bo sukaniyan na miyabaloi a kapatai dun!"},{"id":28,"translation":"28. Da-a minilinding rakun o tamok akun!"},{"id":29,"translation":"29. Miyada rakun so bagur akun!"},{"id":30,"translation":"30. (Tharo-on o Allah:) Kowa a niyo na sangkali i niyo sukaniyan,"},{"id":31,"translation":"31. Oriyan niyan na so Naraka Jahim na sombo niyo ron;"},{"id":32,"translation":"32. Oriyan niyan na so rantai a aya karawa iyan na pito polo Hasta, na shokharun niyo ron!"},{"id":33,"translation":"33. Mata-an! A sukaniyan na aya butad iyan na di niyan Papara­ tiyaya-an so Allah a Lubi a Mala,"},{"id":34,"translation":"34. Go di niyan i phami-is so kapakakana ko Miskin!"},{"id":35,"translation":"35. Na da-a bagiyan niyan sa Alongan nai si-i a tonganai a pha­ka-ompiya-on,"},{"id":36,"translation":"36. Go da-a Pangunungkun niyan a rowar ko sago o tao ko Naraka,"},{"id":37,"translation":"37. Da-a phakakan non inonta so manga baradosa."},{"id":38,"translation":"38. Na kuna, ka Pushapa-a Ko ko nganin a pukhailai niyo,"},{"id":39,"translation":"39. A Go so nganin a di niyo pukhailai,"},{"id":40,"translation":"40. Sa Mata-an! A sukaniyan (a Qur-an) na titho a gi-i Matharo o Sogo a Susula-an,"},{"id":41,"translation":"41. Go kuna a ba sukaniyan Katharo o pababayok, miyakaito ito a Kapaparatiyaya niyo!"},{"id":42,"translation":"42. Go kuna a ba Katharo a Paririmar, miyakaito ito a Kapu­phakatadum iyo."},{"id":43,"translation":"43. Initoron a pho-on ko Kadnan o manga Ka-adun."},{"id":44,"translation":"44. Na opama ka ini angkob Iyan rukami so saba-ad ko manga Katharo,"},{"id":45,"translation":"45. Na Mata-an a khakowa Mi Sukaniyan sa nggolalan ko Kawanan,"},{"id":46,"translation":"46. Oriyan niyan na Mata-an a potolun Ami ron so ogat ko poso:"},{"id":47,"translation":"47. Na da-a pud rukano a isa bo a mamakalindingon."},{"id":48,"translation":"48. Na Mata-an! A titho a Pana­nadum a ruk o Khipanananggila."},{"id":49,"translation":"49. Na Mata-an! A Sukami na katawan Ami dun a Mata-an! A so saba-ad rukano na piyakambokhag iran (so Qur-an)."},{"id":50,"translation":"50. Na Mata-an naya! A titho a Kashundit a phakatana ko Miya­mangongkir;"},{"id":51,"translation":"51. Go Mata-an naya! A titho a bunar a matatangkud."},{"id":52,"translation":"52. Na Phoroporo-on Ka so Ngaran o Kadnan Ka a Lubi a Mala."}]},{"id":70,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Piyanguni o miyanguni a so siksa na makatana,"},{"id":2,"translation":"2. Ko Miyamangongkir, da a phakarunon,"},{"id":3,"translation":"3. Pho-on ko Allah a Khiruk ko Puphangapapanikan."},{"id":4,"translation":"4. Puphanik so manga Malaikat go so Jibril si-i Rukaniyan, si-i ko Alongan a miyabaloi so diyangka iyan a lima polo nggibo ragon."},{"id":5,"translation":"5. Na Phantangka sa kaphan­tang, a maliwanag."},{"id":6,"translation":"6. Mata-an! A siran na aya ka­pukhailaya iran non na mawatan,"},{"id":7,"translation":"7. Na aya kapukhailaya Mi ron na marani:"},{"id":8,"translation":"8. Si-i ko Alongan a mbaloi so Langit a lagid o tiyonag a pirak,"},{"id":9,"translation":"9. Go mbaloi so manga Palao a lagid o bombol a marorodot,"},{"id":10,"translation":"10. Go di kaisha-an o mada shug so madashug iyan,"},{"id":11,"translation":"11. A pukhailai ran siran. Ma­pundingandingan o baradosa: A o ba niyambo khirunding ko siksa sa Alongan noto so manga Wata iyan,"},{"id":12,"translation":"12. Go so Karoma niyan, go so Pagari niyan,"},{"id":13,"translation":"13. Go so manga Tonganai niyan a so mithitimo iyan,"},{"id":14,"translation":"14. Go so matatago ko Lopa, langon, oriyan niyan na sabutun sukaniyan (o Allah)."},{"id":15,"translation":"15. Di dun noto; ka Mata-an naya! A kadug,"},{"id":16,"translation":"16. A Phulodas ko kobal ko Olo!"},{"id":17,"translation":"17. Puthawagun niyan so tao a tomiyalikhod go Mimbarapaling,"},{"id":18,"translation":"18. Go miyanimo na miyamotal (sa tamok)!"},{"id":19,"translation":"19. Mata-an! A so Manosiya na Inadun a tithiyakha-an, mala i inam,"},{"id":20,"translation":"20. Igira-a miyasogat sukaniyan o marata na di-i Khaminan;"},{"id":21,"translation":"21. Na igira-a miyasogat sukani­yan o mapiya na Simpunun niyan (kadi phamumugai);"},{"id":22,"translation":"22. Inonta so manga Barasam­bayang,"},{"id":23,"translation":"23. A so siran na so Sambayang iran na tatatapun niran,"},{"id":24,"translation":"24. Go siran na adun a matatago ko manga tamok iran a haq a ma­pupunto (a so Zakat),"},{"id":25,"translation":"25. A ruk o puphamanguni, a go so di phamanguni a Karurugunan,"},{"id":26,"translation":"26. Go siran na bubunarun niran so Alongan a kapamalas,"},{"id":27,"translation":"27. Go siran na siran na so siksa o Kadnan niran na ika-aluk iran,-"},{"id":28,"translation":"28. Mata-an! A so Siksa o Kad­nan niran na da-a somasarig sa kalupas iyanon,-"},{"id":29,"translation":"29. Go siran na siran na so man­ga ginawa iran na sisiyapun niran,"},{"id":30,"translation":"30. Inonta si-i ko manga Karoma iran, o di na so miyakhapa-ar o manga tangan niran,- ka Mata-an! A siran na da-a Pa-awing iran non,-"},{"id":31,"translation":"31. Na sa tao a mamagingar sa salakao ro-o na siran man na siran i manga malawani;"},{"id":32,"translation":"32. Go siran na siran na so man­ga sarig kiran, a go so diyandi kiran na sisiyapun niran,"},{"id":33,"translation":"33. Go siran na siran na so ka­ shasaksi-an niran na i Pamamayan­dug iran,"},{"id":34,"translation":"34. Go siran na siran na so Sam­bayang iran na sisiyapun niran."},{"id":35,"translation":"35. Siran man i khatago ko man­ga Sorga, a Khisusula-an siran."},{"id":36,"translation":"36. Na antona-a so Miyaman­gongkir a mapapantag Ka a khila­langag."},{"id":37,"translation":"37. Si-i sa kawanan a go sa diyo­wang a khokoliling siran?"},{"id":38,"translation":"38. Ba mai inam o omani isa kiran a kapakasoluda-on ko Sorga a pakadarandang?"},{"id":39,"translation":"39. Di dun noto! Mata-an! A Sukami na Inadun Ami siran pho­on ko nganin a katawan niran (a Notfa)!"},{"id":40,"translation":"40. Na kuna, ka Pushapa-a Ko sa Ibut ko Kadunan o manga Suban­gan, a go so manga Sudupan, ka Mata-an! A Sukami na titho a man­ga Gaos,"},{"id":41,"translation":"41. Sa kasambi Ami sa mapiya a di siran; go da Rukami i ba Kami ran kaonai."},{"id":42,"translation":"42. Na Botawaningka siran ko kapuphamurak iran, go mabibim­ban siran, taman sa matumo iran so Alongan niran a so idi diyandi kiran!"},{"id":43,"translation":"43. Alongan a mamakambowat siran pho-on ko manga kobor sa manga gaga-an, lagid o ba suan puphamagarabaya ko apasa,"},{"id":44,"translation":"44. A khipakasusunong so man­ga kailai ran, a kakokoloban siran sa kahina-an. Giyoto man so Alon­gan a so siran na idi diyandi kiran! linggagao, a Makalimo-on."}]},{"id":71,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Mata-an! A Sukami na Siyogo Ami so Nuh ko pagtao Niyan: (sa Pitharo-on a:) Pakaiktiyarangka so Pagtaongka ko da kiran pun kata­lingomai a siksa a Malipudus."},{"id":2,"translation":"2. Pitharo lyan: Hai pagtao Akun! Mata-an! A Sakun na pha­maka-iktiyar rukano a mapayag:"},{"id":3,"translation":"3. Showasowata niyo so Allah, go kalukun niyo Sukaniyan, go Onoti Ako niyo:"},{"id":4,"translation":"4. Ka Napin Niyan rukano so manga dosa niyo, go pakapulago­dun kano Niyan sa taman ko ta-alik a miyapunto: Mata-an! A so ta-alik o Allah na igira-a miyakatalingoma na di khisundod; o sukano na kata­wi niyo."},{"id":5,"translation":"5. Pitharo lyan: Kadnan Ko! Mata-an! A Sakun na diyolon Na­kun so pagtao Akun ko kagagawi-i na go so kadaondao:"},{"id":6,"translation":"6. Na da-a minipagoman kiran o Panolon Nakun a rowar sa kapala­goi;"},{"id":7,"translation":"7. Go Mata-an! A Sakun na oman Nakun siran Dolonun , ka Anuka siran Kapuma-api, na iyolun niran so manga tindoro iran ko manga tangila iran, go ishalikom­ bong iran so manga nditarun niran, go idadayon niran (so Kaongkir) go Mumaratabat siran sa mala a Ka­pumaratabat;"},{"id":8,"translation":"8. Oriyan niyan na Mata-an! A Sakun na tiyawag Akun siran sa matanog."},{"id":9,"translation":"9. Go Mata-an! A Sakun na piyakalangkap Akun kiran, go ini punanai Akun kiran sa tanto a ka­punanai,"},{"id":10,"translation":"10. Na Pitharo Akun: A Panguni kano sa Ma-ap ko Kadnan niyo; Mata-an! A Sukaniyan na tatap a Manapi,"},{"id":11,"translation":"11. Ka botawanan Niyan rukano so oran a marugus,"},{"id":12,"translation":"12. Go pakadakulun Niyan ruka­no so manga tamok a go so manga Wata, go sunggayan kano Niyan sa manga Pamomolan, go sunggayan kano Niyan sa manga lawasaig."},{"id":13,"translation":"13. Ino kano wai a di niyo khaluk so Allah sa Sulasula,"},{"id":14,"translation":"14. A Sabunar a Inadun kano Niyan ko pishoson a butad?"},{"id":15,"translation":"15. Ba niyo da manggudaguda o andamanaya i Kiya-aduna o Allah ko pito a manga Langit a Miyaka­ phapangkata,"},{"id":16,"translation":"16. Go biyaloi Niyan ro-o so Olan a Sindao, go biyaloi Niyan so Alongan a Palita-an?"},{"id":17,"translation":"17. Na so Allah na Inadun kano Niyan a pho-on ko Lopa, sa (lagid o) Mangunguto,"},{"id":18,"translation":"18. Oriyan niyan na Phakakaso­wingkano Niyan ro-o, go phakagu­ma-on kano Niyan sa samporna a kapakagumao."},{"id":19,"translation":"19. Na so Allah na biyaloi Niyan rukano so Lopa a makakayat,"},{"id":20,"translation":"20. Ka angkano puphakaokit ko manga lalanon a manga dadaya."},{"id":21,"translation":"21. Pitharo o Nuh: Kadnan Ko! Mata-an! A siran na siyangka Ako iran, ka aya iran inonotan so tao a da-a amini-omanon o tamok iyan, a go so Wata iyan, a rowar sa kalogi;"},{"id":22,"translation":"22. Go miyagikmat siran sa ik­mat a mala;"},{"id":23,"translation":"23. Go Pitharo iran: A di niyo ngganati so manga Katohanan niyo: Go di niyo ngganati so (Barahala) Wadda, go so Suwaa, go so Yaghus, go so Yauqa, go so Nasra;"},{"id":24,"translation":"24. Go Sabunar a miyakadadag siran sa madakul; na da-a Pagoma­nun Ka ko manga darowaka a ro­war ko kadadag."},{"id":25,"translation":"25. Po-on ko manga kasala-an niran na inulud siran, go piyakaso­lud siran ko Apoi; na da a miyato­on niran a bagiyan niran a salakao ko Allah a mamakatabang."},{"id":26,"translation":"26. Na Pitharo o Nuh: Kadnan Ko! Da-a Pulambaangka ko Lopa ko Miyamangongkir a Makapama­gingudon!"},{"id":27,"translation":"27. Mata-an! A Suka na o adun a lamba-an Ka kiran na madadag iran so manga Oripun Ka, go da-a imbawata iran a rowar sa baradosa a Miyongkir,"},{"id":28,"translation":"28. Kadnan Ko! Puma-api Ya­ kongka, a go so mbala a lokus Akun, go so tao a somiyolud ko Walai Akun a Mapaparatiyaya, a go so Miyamaratiyaya a manga Mama go so Miyamaratiyaya a manga Babai, go da-a pagomanun Ka ko manga darowaka a rowar ko kabinasa!"}]},{"id":72,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Tharowangka (Ya Muham­ mad): A ini ilaham Rakun a Mata­ an naya! A adun a Miyamakinug a salompok ko manga Jinn; na Pitharo iran: A Mata-an! A sukami na Miyakanug kami sa Kapangadi a pakamumusa!"},{"id":2,"translation":"2. Puphakatoro ko ontol, na Piyaratiyaya mi Sukaniyan: Go da dun a lshakoto ami ko Kadnan nami a isa bo,"},{"id":3,"translation":"3. Go Mata-an naya! A maporo so Kabusaran o Kadnan nami: Da kowa sa Karoma a go Wata;"},{"id":4,"translation":"4. Na Mata-an naya! A adun a di-i Tharo a manga mondo rukami, makapantag ko Allah sa minitaralo a kabokhag,"},{"id":5,"translation":"5. Na Mata-an! A sukami na aya tangkapami ron na da dun a Ma­katharo a Manosiya a go Jinn ma­ka pantag ko Allah sa kabokhag;"},{"id":6,"translation":"6. Na Mata-an naya! A adun a manga Mama ko manga Manosiya a Phulindong siran ko manga Mama ko manga Jinn, na Kiya­ omanan niran siran sa kandarowa­ ka;"},{"id":7,"translation":"7. Na Mata-an! A siran na aya arangan niran na lagid o arangan niyo a da dun a pagoyagun o Allah ko oriyan o kapatai a isa bo;"},{"id":8,"translation":"8. Na Mata-an! A sukami na mi­yaka sampai ko langit na miyato-on nami sukaniyan a miyapuno a Pup­hamagipat a manga babagur a go manga kadug;"},{"id":9,"translation":"9. Go Mata-an! A sukami na aya butad ami na Puphakaontod kami ron ko manga Ontoda makapantag ko kapamamakinug (gowani). Na sa phamamakinug imanto na phakato­ o non sa kadug a puphamagayan;"},{"id":10,"translation":"10. Na Mata-an! A sukami na di ami katawan o ino marata a piyaka­ antap ko tao ko Lopa, antawa-a piyaka-antapan siran o Kadnan nir­an sa Torowan;"},{"id":11,"translation":"11. Go Mata-an! A sukami na adun a pud rukami a manga Bilan­gatao, go adun a pud rukami a soranga oto: Miyatago kami ko manga okit a mbidabida;"},{"id":12,"translation":"12. Go Mata-an! A sukami na tiyangkud ami a diyami dun mal­ipos so Allah ko Lopa, go di ami ron ndun milipos i kapalagoi,"},{"id":13,"translation":"13. Go Mata-an! A sukami na kagiya a manug ami so Torowan, na Piyaratiyaya mi Sukaniyan: Na sa dun sa Maratiyaya ko Kadnan Niyan na di niyan ikaluk o ba ka­ korangi, go o ba Ma-a niyaya;"},{"id":14,"translation":"14. Go Mata-an! A sukami na adun a pud rukami a Mimbabayor­antang, go adun a pud rukami a Miyamanilai. Na sa dun sa Mbayor­antang na siran man i Miyakathiba­ba komudug sa ontol."},{"id":15,"translation":"15. Na so puman so Miyamanilai na miyabaloi siran a itagon o Nar­aka Jahannam;"},{"id":16,"translation":"16. (Phitharo o Allah:) Na opa­ma ka Miyontol siran ko lalan na Mata-an a ododan Ami siran sa ig a madakul,"},{"id":17,"translation":"17. Ka-an Nami kiran noto mi­tupung. Na sa tao a tomalikhod ko Tadum ko Kadnan Niyan, na paka­soludun Niyan ko siksa a Marugun."},{"id":18,"translation":"18. Na Mata-an! A so manga Masjid na ruk o Allah na da a Phangangarapani niyo a pud o Al­lah a isa bo;"},{"id":19,"translation":"19. Na Mata-an naya! A kagiya tomindug so Oripun o Allah a Pu­phangangarapan Rukaniyan na maito siran bo na khabaloi siran non a Phuliliyawawa."},{"id":20,"translation":"20. Tharowangka (Ya Muham- mad): A aya bo a Phangangarapa-nan Ko na so Kadnan Ko, go da-a Ishakoto Akun non a isa bo."},{"id":21,"translation":"21. Tharowangka: A Mata-an! A Sakun na da-a Mipapa-ar Akun rukano a kabinasa, a go Torowan."},{"id":22,"translation":"22. Tharowangka: A Mata-an! a Sakun na da dun a makalinding Rakun ko Allah a isa bo, go da dun a khato-on Nakun a salakao Rukaniyan a Khalindongan;"},{"id":23,"translation":"23. Inonta so Kapamakasampai a pho-on ko Allah a go so manga Pakawit lyan: Na sa tao a sangka­an niyan so Allah a go so Sogo lyan na Mata-an a bagiyan niyan so Apoi ko Naraka Jahannam: A ma­kakakal siran non sa dayon sa day­on."},{"id":24,"translation":"24. Taman sa amai ka kasandun­gan niran so idi diyandi kiran, na katokawan niran ndun o antawa-a i malumuk i tabanga go maito i bi­langan."},{"id":25,"translation":"25. Tharowangka: A di Ko kata­wan o ino marani so idi diyandi rukano, antawa-a balowin sukani­yan o Kadnan Ko a mathai;"},{"id":26,"translation":"26. Katawan Niyan so Migagaib, na da-a phayagan Niyan ko Igagaib lyan a isa bo,"},{"id":27,"translation":"27. Inonta so tao a Miyasowaton a Sogo, na Mata-an naya! A tiyago­wan Niyan so kasasangoran Niyan a go so katatalikhodan Niyan sa puphagipat,"},{"id":28,"translation":"28. Ka-a Niyan katokawi a Sa­bunar a minisampai Ran so manga Pakawit o Kadnan Niran; go kata­wan Niyan so shisi-i kiran, go Mai­itong lyan so bilangan o langowan taman."}]},{"id":73,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Hai (Nabi a) khakayokos!"},{"id":2,"translation":"2. Tindugun Ka (so Sambayang), ko kagagawi-i, inonta so maito,-"},{"id":3,"translation":"3. Kalo-o kan noto,- o di na Korangingka oto sa maito,"},{"id":4,"translation":"4. O di na Lawaningka sukani­yan; go Phiyapiya-ingka Matiya so Qur-an sa malanat a Kabatiya."},{"id":5,"translation":"5. Mata-an! A Sukami na Thor­onan Ami Suka sa Katharo a Ma­punud."},{"id":6,"translation":"6. Mata-an! A so Pukha-adun a Amal ko kagagawi-i na giyoto na tanto a Somasagat ko pamikiran, go marayag so Katharo."},{"id":7,"translation":"7. Mata-an! A si-i ko kadaondao na adun a Tumbanguka a mala:"},{"id":8,"translation":"8. Na Tatadumingka so ngaran o Kadnan Ka, go Tholabos Ka si-i Rukaniyan sa toto-o a Katholabos,-"},{"id":9,"translation":"9. Kadnan o Subangan a go so Sudupan: -da a Tohan inonta Suka­niyan-na Kowa-angka Sukaniyan a Sasarigan."},{"id":10,"translation":"10. Go Phantangingka so gi-i ran Tharo-on go Awaingka siran sa ka­awa a Maliwanag;"},{"id":11,"translation":"11. Go botawani Akongka a go so Miyamanaplis a piyamugan sa Limo, go Pakapulagodangka siran sa maito."},{"id":12,"translation":"12. Mata-an! A adun a shisi-i Rukami a manga patong, a go ka­dug,"},{"id":13,"translation":"13. Go Pangunungkun a pakaba­kug, go siksa a Malipudus!"},{"id":14,"translation":"14. Si-i ko Alongan a Linogun so Lopa a go so manga Palao, go mabaloi so manga Palao a puthad a pukha-anas."},{"id":15,"translation":"15. Mata-an! A Sukami na Siyo­go-an Nami sukano sa Sogo, a saksi rukano, lagid o Kiyasogo i Ami ko Pir-aon sa Sogo."},{"id":16,"translation":"16. Na siyangka o Pir-aon so Sogo; na siniksa Ami sukaniyan sa siksa a Mailot."},{"id":17,"translation":"17. Na andamanaya i kapakali­das iyo amai ka Mongkir kano ko Alongan a khabaloi niyan so manga Wata a manga lokus?"},{"id":18,"translation":"18. So Langit na manga Bubung­kag sa sabap Rukaniyan. Miyabaloi so diyandi Rukaniyan a Mapunggo­laola."},{"id":19,"translation":"19. Mata-an! A giyaya na Pana­nadum: Na sa tao a khabaya na mba-al sa lalan ko Kadnan Niyan."},{"id":20,"translation":"20. Mata-an! A so kadnan Kana katawan Niyan a Mata-an! a Suka na Puthindug Ka ko korang ko dowa ko tulo bagi ko kagagawi-i, go so kalo-oki ron go so ika tulo ron bagi, go so salompok ko siran a manga pud Ka. Na so Allah na tatakudirun Niyan so gagawi-i, a go so daondao. Katawan Niyan a di niyo to khaitong, na Piyakatao­bat kano Niyan Na Batiya a niyo so malbod (rukano) ko Qur-an, Kata­wan Niyan a khabaloi so saba-ad rukano a pukhakasakit, go so man­ga pud na Puphulalakao siran ko Lopa, a gi-i siran mbabanog ko kakawasa-an o Allah, go so manga pud na gi-i siran Makimbonowai ko lalan ko Allah. Na Batiya-a niyo so malbod don, go Pamayandugun niyo so Sambayang, go tonaya niyo so Zakat; go pagotangi niyo so Al­lah sa otang a mapiya. Na sa dun sa mipakawit iyo a ruk o manga gina­wa niyo a mapiya na khato-on niyo to si-i ko Allah, giyoto i lubi a mapiya go lubi a mala a balas. Na Panguni kano sa Ma-ap ko Allah. Mata-an! A so Allah na Manapi, a Makalimo-on."}]},{"id":74,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Hai (Nabi a) khokolob!"},{"id":2,"translation":"2. Pamayandug Ka na go Ka Pamaka-iktiyar!"},{"id":3,"translation":"3. Go so Kadnan Ka na Shula­sula-angka!"},{"id":4,"translation":"4. Go so nditarun Ka na So­tiyangka!"},{"id":5,"translation":"5. Go so Marshik na Pakawata­ningka!"},{"id":6,"translation":"6. Go di Ka Phamumugai sa pantag sa kapulaba!"},{"id":7,"translation":"7. Go makapantag ko Kadnan Ka na Thigur Ka!"},{"id":8,"translation":"8. Na amai ka iyopun so Sangga­kala,"},{"id":9,"translation":"9. Na giyoto man sa Alongan noto i Alongan a marugun,"},{"id":10,"translation":"10. Si-i k o Miyamangongkir, kuna a ba malbod."},{"id":11,"translation":"11. Botawani Akongka, a go so tao a Inadun Ko a Tawantawan!"},{"id":12,"translation":"12. Go singgayan Ko sa bagiyan niyan a tamok a madakul,"},{"id":13,"translation":"13. Go manga Wata a khipaka­mamasa,"},{"id":14,"translation":"14. Go Piyakapangondaya Akun non sa samporna a kapangondaya."},{"id":15,"translation":"15. Oriyan niyan na mai-nam iyan a kaomani Ko ron."},{"id":16,"translation":"16. Di dun noto; ka Mata-an! A sukaniyan na miyabaloi si-i ko man­ga Ayat Ami a Somasangka!"},{"id":17,"translation":"17. Ipaliyogat Akun non so Ka­panakudug!"},{"id":18,"translation":"18. Mata-an! A sukaniyan na miyamimikiran go mithakdir,-"},{"id":19,"translation":"19. Na Pimorka-an, andamanaya i kiyathakdir iyan!"},{"id":20,"translation":"20. Oriyan niyan na Pimorka-an, andamanaya i kiyathakdir iyan!-"},{"id":21,"translation":"21. Oriyan niyan na Miyangilai­lai,"},{"id":22,"translation":"22. Oriyan niyan na Miyakari­mung, go komirus;"},{"id":23,"translation":"23. Oriyan niyan na Tomiyali­khod go Miyanakabor;"},{"id":24,"translation":"24. Na Pitharo iyan: A da ko ungkaya inonta na balik mata, a gi-i mithatanana;"},{"id":25,"translation":"25. Da ko ungkaya inonta na Katharo o Manosiya!"},{"id":26,"translation":"26. Pakasoludun Ko sukaniyan ko Naraka Sakar!-"},{"id":27,"translation":"27. Na antawa-a i miyakandao Ruka o antona-a i Naraka Sakar?-"},{"id":28,"translation":"28. A da-a Pulamba-an niyan, go da-a imbagak iyan!"},{"id":29,"translation":"29. Puthotong ko kobal!"},{"id":30,"translation":"30. Katatagowan sa sapolo a go siyao (a Malaikat)."},{"id":31,"translation":"31. Na da-a tindo Ami a khito­tonggo ko Naraka a rowar ko man­ga Malaikat; go da-a kiyatundo Ami ko itongan niran a rowar sa tupung ko siran a Miyamangongkir; ka-an makatangkud so piyamugan ko Kitab, go an Makapagoman so Miyamaratiyaya sa Paratiyaya, go andi Kapaparampangi so piyamu­gan ko Kitab a go so Miyamara­tiyaya, go an Matharo o siran a kiyatagowan so manga poso iran sa Gudamun a go so Miyaman­gongkir: A antona-a i piyaka-anta­ pan o Allah sangkai a ibarat? Lagid man noto a kandadaga o Allah ko tao a kabaya lyan, go Kathoro a Niyan ko tao a kabaya lyan: Na da-a Mata-o ko manga tantara o kadnan Ka inonta Sukaniyan. Na da-a sal­akao saya a rowar sa Pananadum a ruk o Manosiya."},{"id":32,"translation":"32. Di dun: lbut Ko Olan,"},{"id":33,"translation":"33. Go so Gagawi-i igira-a Khai­pos,"},{"id":34,"translation":"34. Go so Khapita igira-a Muli­wanag,-"},{"id":35,"translation":"35. Mata-an naya! A titho a isa a mala,"},{"id":36,"translation":"36. A lpuphamaka-ik tiyar ko Manosiya,-"},{"id":37,"translation":"37. Si-i ko tao a khabaya rukano Mangonakona, o di na Puphapa­kaori."},{"id":38,"translation":"38. Oman i ginawa na sanda ko Pinggalubuk iyan;"},{"id":39,"translation":"39. Inonta so manga tao ko ka­wanan,"},{"id":40,"translation":"40. Ka si-i ko manga Sorga, gi-i ran Pamagishai iyan,"},{"id":41,"translation":"41. So manga Baradosa:"},{"id":42,"translation":"42. Ino kano phakasolud ko Nar­aka Sakar?"},{"id":43,"translation":"43. Isumbag iran: Da kami ma­baloi a pud ko manga Barasam­bayang,"},{"id":44,"translation":"44. Go da kami mabaloi a Pu­phamugai sa Pangunungkun ko Miskin,"},{"id":45,"translation":"45. Go miyabaloi kami a Pupha­murak, a pud o Puphamamurak,"},{"id":46,"translation":"46. Go miyabaloi kami a gi-i yami pakambokhagun so Alongan a kapamalas,"},{"id":47,"translation":"47. Taman sa Miyakatalingoma rukami so kapakatangkud (a giyoto so Kapatai)."},{"id":48,"translation":"48. Na di kiran makanggai a gona so Sapa-at o Puphamanapa-at."},{"id":49,"translation":"49. Na antona-a i mapumbagiyan niran sa katatalikhod iran ko Pana­nadum?"},{"id":50,"translation":"50. Lagid o ba siran manga ki­mar a puphamalagoi,"},{"id":51,"translation":"51. A piyalagoyan niran so Ar­imao!"},{"id":52,"translation":"52. Kuna, ka kabaya o omani isa kiran a kabugan sa manga sorat a makakayat (a pho-on ko Allah)!"},{"id":53,"translation":"53. Di dun noto. Kuna, ka di iran ikhaluk so Akhirat."},{"id":54,"translation":"54. Sabunar, a Mata-an! A giya Qur-an naya! Na Pananadum:"},{"id":55,"translation":"55. Na sa tao a khabaya na Pa­nanadum niyan noto!"},{"id":56,"translation":"56. Na da-a Phakatadum kiran inonta sa kabaya o Allah: Sukani­yan i patot a ikhaluk, go patot a Phuma-ap."}]},{"id":75,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Pushapa Ako sa lbut ko Alon­gan a Qiyamah;"},{"id":2,"translation":"2. Go Pushapa Ako sa lbut Ko Niyawa a Puphanginsoya (ka Pa­goyagun kano dun)."},{"id":3,"translation":"3. Ba aya tarima-on o Manosiya na di Ami dun khatimo so manga tolan niyan?"},{"id":4,"translation":"4. Owai, khagaga Mi a kathaong Ami pharoman ko manga kumur iyan!"},{"id":5,"translation":"5. Kuna, ka kabaya o Manosiya a Kapumbaradosa niyan ko kasa­sangoran niyan;"},{"id":6,"translation":"6. Iphagisha iyan: o anda i ka­phakatalingoma o Alongan a Qiya­mah?"},{"id":7,"translation":"7. Na amai ka maburug so kailai,"},{"id":8,"translation":"8. Go Nggarahana so Olan,"},{"id":9,"translation":"9. Go matimo so Alongan a go so Olan,-"},{"id":10,"translation":"10. Matharo o Manosiya sa Alongan noto: A'anda i khapalago­yan?"},{"id":11,"translation":"11. Da dun noto! Ka da-a Kha­lindongan!"},{"id":12,"translation":"12. Sobo so Kadnan Ka sa Alon­gan noto i kaputhakna-an."},{"id":13,"translation":"13. Panotholun ko Manosiya sa Alongan noto so mini-ona niyan a go so mini pakaori niyan."},{"id":14,"translation":"14. Kuna, ka so Manosiya i shak­si ko ginawan niyan,"},{"id":15,"translation":"15. Na apiya i inibugai niyan a manga dalina iyan."},{"id":16,"translation":"16. Dingka pukhaoga sa sabap rukaniyan (a Qur-an) so dila a Ka makapantag sa Kaphagalokaloking­ ka-on."},{"id":17,"translation":"17. Mata-an! A si-i Rukami so katimo iyan, a go so Kapuphangadi iron:"},{"id":18,"translation":"18. Na igira-a Piyangadi-an Ami Sukaniyan , na Kudugangka so Kiyapangadi iron;"},{"id":19,"translation":"19. Oriyan niyan na Mata-an! A si-i Rukami so Kapakarayagaon."},{"id":20,"translation":"20. Sabunar, a kuna, ka Pukha­babaya-an niyo so (doniya a) matag sagad,"},{"id":21,"translation":"21. Go ipumbagak iyo so Akhir­at"},{"id":22,"translation":"22. Adun a manga paras sa Alon­gan noto a Mamakataid,-"},{"id":23,"translation":"23. A mailai ran so Kadnan nir­an;"},{"id":24,"translation":"24. Go adun a manga paras sa Alongan noto a khipaka-i ibi,"},{"id":25,"translation":"25. Maguguda iran a adun a Punggolaola-an kiran a marugun."},{"id":26,"translation":"26. Sabunar a amai ka isampai (so Niyawa) ko manga tolan ko bakurung;"},{"id":27,"translation":"27. Na Matharo: A antawa-ai Pamomotar?"},{"id":28,"translation":"28. Na Miyatangkud iyan a Mata-an! A sukaniyan so Kapaka­ pungganata (o Niyawa a go so Ba­dan);"},{"id":29,"translation":"29. Na milapis so Marugun ko isa a Marugun:"},{"id":30,"translation":"30. Si-i bo ko Kadnan Ka sa Alongan noto so khandodan!"},{"id":31,"translation":"31. (Sukaniyan) na da Pangimbu­nar, go da Shambayang!"},{"id":32,"translation":"32. Na ogaid na Tomiyaplis, go Tomiyalikhod!"},{"id":33,"translation":"33. Oriyan niyan na somiyong ko pagtao niyan a Shasagola!"},{"id":34,"translation":"34. So kabinasa a ruk ka, na Miyakarani (hai Miyongkir)!"},{"id":35,"translation":"35. Oriyan niyan na so kabinasa a ruk ka, na Miyakarani!"},{"id":36,"translation":"36. Ba aya tarima-on o Manosiya na imbagak sa Kandarainon?"},{"id":37,"translation":"37. Ba da mabaloi sukaniyan a malumuk a mani a pukhipantos?"},{"id":38,"translation":"38. Oriyan niyan na mimbaloi a rogo a mimbathik, na Inadun o Allah go Pithaong lyan sa tarotop;"},{"id":39,"translation":"39. Na biyaloi Niyan sukaniyan a ngganapa: Mama, a go Babai."},{"id":40,"translation":"40. Ba di giyoto i phakagaga sa Kaoyaga Niyan ko Miyamatai?"}]},{"id":76,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Sabunar a somiyagad ko Man­osiya so wakto a pud ko Masa, a da-a maito bo a kiya-aloi niyan."},{"id":2,"translation":"2. Mata-an! A Sukami na Inadun Ami so Manosiya a pho-on sa Not­fa a Miyakashaoshaog, ka-an Ami katupungi sukaniyan; na biyaloi Ami sukaniyan a Puphakanug, a Puphakailai."},{"id":3,"translation":"3. Mata-an! A Sukami na Ping­gonanao Ami sukaniyan ko lalan: Na adun a Miyanalamat, na adun a Miyongkir."},{"id":4,"translation":"4. Mataann! A Sukami na pithiyagaran Ami so Miyamangong­kir sa manga rantai, go manga pa­tong, go kadug."},{"id":5,"translation":"5. Mata-an! A so Miphipiyapiya, na phamakainom siran ko inomun, a adun a saogiyan a Kafur,"},{"id":6,"translation":"6. Bowalan a pukhainom sukani­yan o manga Oripun o Allah, Pu­phamaka-ondasun niran noto sa sadun sa Phakaondasan niran non."},{"id":7,"translation":"7. lputhoman niran so Paliyogat, go ika-aluk iran so gawi-i a miya­baloi so karata-an niyan a langkap (a giyoto so Alongan a Qiyamah);"},{"id":8,"translation":"8. Go puphakakun niran sa Pan­gunungkun si-i ko kapukhababaya i rukaniyan so miskin, go so Wata a ilo, go so Bilanggo;"},{"id":9,"translation":"9. (Pitharo iran:) Aya bo a Ka­puphakakana mi rukano na maka­pantag ko balas o Allah: Da a singanin nami rukano a balas, o di na Panalamat;"},{"id":10,"translation":"10. Mata-an! A Sukami na ipu­khaluk Ami pho-on ko Kadnan nami so gawi-i a marimung, a mita­taralo."},{"id":11,"translation":"11. Na phakalidasun siran o Al­ lah ko karata angkoto a gawi-i, go mbugan Niyan siran sa kataid, go kapipiya ginawa;"},{"id":12,"translation":"12. Go imbalas lyan kiran sabap ko Kiyaphantang iran, so Sorga go (Nditarun a) Sotra,"},{"id":13,"translation":"13. Gi- i siran ro-o Shasandasan­dang ko manga Kantir; da-a khagu­dam iran ro-o a (kayao) o Alongan, go da-a Matunggao;"},{"id":14,"translation":"14. Go Midadayondong kiran so manga along ro-o, go puphamangi­taliyadok so manga Onga on a Pao­notonot,"},{"id":15,"translation":"15. Go iphulibut kiran so manga Pananagowai a pirak, go manga baso a ropa-an a manga Batowin­tan,-"},{"id":16,"translation":"16. Manga Batowintan a pirak, a diniyangka iran noto sa samporna a diyangka,-"},{"id":17,"translation":"17. Go puphaka-inomun. siran ro-o sa inomun a aya saog iyan na Zinjabil;"},{"id":18,"translation":"18. Bowalan ro-o a Pumbutho­wan sa Salsabila;"},{"id":19,"translation":"19. Na gi-i siran nggagayanan o manga tatap a manga Kangoda-an; na igira-a Inilaingka siran, na aya tarima-a Ka kiran na manga Mon­tiya a Misasamborak;"},{"id":20,"translation":"20. Go igira-a Miya-ilaingka na Ro-ongka khailai so Limo go Ka­ datu a lubi a mala;"},{"id":21,"translation":"21. Khindiditar siran sa manga nditarun a Sotra a manipis a ga­dong, go Sotra a makapal; go Phan­gimowan siran sa manga salunda a Pirak, go phakainomun siran o Kadnan niran sa inomun a Phaka­soti:"},{"id":22,"translation":"22. (Putharo-on kiran a;) Mata­ an! A giyaya na miyabaloi a balas rukano, go miyabaloi so Amal iyo a Tiyarima."},{"id":23,"translation":"23. Mata-an! A Sukami na Suka­mi na Initoron Ami Ruka so Qur-an sa Katoron (a Miyakashosokli);"},{"id":24,"translation":"24. Na thigur Ka makapantag ko Kokoman o Kadnan Ka, go Dingka Pagonoti so pud kiran, a baradosa o di na Miyongkir."},{"id":25,"translation":"25. Go Tatadumingka so Ngaran o Kadnan Ka ko kapitapita, go so kagabigabi;"},{"id":26,"translation":"26. Go so saba-ad ko kagagawi-i na Pushojiod Ka Rukaniyan; go Phoroporo-on Ka Sukaniyan ko ka­ gagawi-i sa malayat."},{"id":27,"translation":"27. Mata-an! A siran naya na Pukhababaya-an niran so matag sa­gad, na ipumbagak iran so kasasan­goran niran a gawi-i a Mapunud."},{"id":28,"translation":"28. Sukami na Inadun Ami siran, go Pimbaibaitan Ami so Taong iran. Na amai ka kabaya Ami na somambi Kami sa manga lagid iran sa samporna a kasambi."},{"id":29,"translation":"29. Mata-an! A giyaya na Pana­nadum: Na sa tao a khabaya na mba-al sa lalan si-i ko Kadnan Ni­yan."},{"id":30,"translation":"30. Na da-a kapa-ar iyo inonta o Miyog so Allah. Mata-an! A so Allah na Tatap a Mata-o, a Maon­gangun."},{"id":31,"translation":"31. Phakasoludun Niyan so tao a kabaya Iyan si-i ko Limo Iyan. Na so manga darowaka na Pithiyagar­an Niyan siran sa siksa a Malipu­dus."}]},{"id":77,"verses":[{"id":1,"translation":"1. lbut ko Puphamanogo-on, a di-i Makathondotondog,"},{"id":2,"translation":"2. Go so puphamanambur sa mabandus,"},{"id":3,"translation":"3. Go so puphamayapat (ko oran) sa samporna a kapamayapat,"},{"id":4,"translation":"4. Go so gi-i makashusung-gaya sa samporna a kasunggai,"},{"id":5,"translation":"5. Go so puphamamugai sa Pa­nanadum (a manga Malaikat).-"},{"id":6,"translation":"6. Kapamokas sa Kataksilan, o di na Kapamaka-iktiyar,-"},{"id":7,"translation":"7. Mata-an! A so diyandi rukano (a Mapunggolaola ko Alongan a Qiyamah) na phakatana dun."},{"id":8,"translation":"8. Na amai ka so manga Bito-on na mapadung,"},{"id":9,"translation":"9. Go amai ka so Langit na mabunsad,"},{"id":10,"translation":"10. Go amai ka so manga Palao na mamangikayambur."},{"id":11,"translation":"11. Go amai ka so manga Sogo na Limodun ko wakto a Mapupun­to,-"},{"id":12,"translation":"12. Antona-a Alongan a tiya­alik?"},{"id":13,"translation":"13. Si-i ko Alongan a Kokoman."},{"id":14,"translation":"14. Na antona-a i miyakandao Ruka o antona-a i Alongan a Koko­man?"},{"id":15,"translation":"15. Kabinasa sa Alongan noto, a bagiyan o Piyamakambokhag iran naya!"},{"id":16,"translation":"16. Ba Ami da binasa-a so miyanga o ona?"},{"id":17,"translation":"17. Oriyan niyan na iputhondog Ami kiran so miyanga o ori"},{"id":18,"translation":"18. Lagid oto man a ikhidiya Mi ko manga baradosa."},{"id":19,"translation":"19. Kabinasa sa Alongan noto, a bagiyan o Miyamanaplis!"},{"id":20,"translation":"20. Ba Ami sukano da Aduna a pho-on sa ig a malumuk?"},{"id":21,"translation":"21. Na tiyago Ami oto ko darpa­ a Mapapalihara,"},{"id":22,"translation":"22. Taman ko diyangka a kata­wan,"},{"id":23,"translation":"23. Na Pindidiyangka Ami. Na sayana Kami a mapiya a Midi­diyangka!"},{"id":24,"translation":"24. Kabinasa ko Alongan noto, a bagiyan o Miyamanaplis!"},{"id":25,"translation":"25. Ba Ami da baloya so Lopa a maka-a angkos,"},{"id":26,"translation":"26. Ko manga Oyagoyag a go so Miyamatai,"},{"id":27,"translation":"27. Go piyakabukunan Ami oto sa manga Palao a manga poporo, go piyaka-inom Ami sukano sa ig a tabang?"},{"id":28,"translation":"28. Kabinasa sa Alongan noto, a bagiyan o Miyamanaplis!"},{"id":29,"translation":"29. (Putharo-on kiran:) Songka­no ko piyakambokhag iyo sukani­yan!"},{"id":30,"translation":"30. Songkano ko Along a tulo sa-i"},{"id":31,"translation":"31. Di khasirongan, go di khirun ko kadug."},{"id":32,"translation":"32. Mata-an naya! A ipuphululu­bad iyan so manga kotokoto a Apoi a datar o manga torogan."},{"id":33,"translation":"33. Lagid o ba oto manga Onta a manga Bibinaning."},{"id":34,"translation":"34. Kabinasa sa Alongan noto, a bagiyan o Miyamanaplis!"},{"id":35,"translation":"35. Giyaya so Alongan a di siran Makaputharo,"},{"id":36,"translation":"36. Go di kiran iphangonot, ka o ba siran Makapamitowa."},{"id":37,"translation":"37. Sangat a siksa sa Alongan noto, a bagiyan o Miyamanaplis!"},{"id":38,"translation":"38. Giyaya so Alongan a Koko­man: Linimod Ami sukano a rakhus o miyanga-o ona!"},{"id":39,"translation":"39. Na o adun a ikmat iyo, na ikmat Ako niyo!"},{"id":40,"translation":"40. Sangat a siksa sa Alongan noto, a ruk o Miyamanaplis!"},{"id":41,"translation":"41. Mata-an! A so Miyamanang­gila, na si-i ko khikasisirongan a go manga bowalan,"},{"id":42,"translation":"42. A go manga Onga, a pud ko Pukhababaya-an niran."},{"id":43,"translation":"43. (Putharo-on kiran:) Kangka­ no, go inom kano sa kapipiya gina­wa sabap ko Pinggolaola niyo (a mapiya)."},{"id":44,"translation":"44. Mata-an! A Sukami na lagid oto man a kambalasi Ami ko Mi­phipiyapiya."},{"id":45,"translation":"45. Sangat a siksa sa Alongan noto, a ruk o Miyamanaplis!"},{"id":46,"translation":"46. Kangkano go khariyala kano sa di mathai. Mata-an! A sukano na manga sala."},{"id":47,"translation":"47. Sangat a siksa sa Alongan noto, a ruk o Miyamanaplis!"},{"id":48,"translation":"48. Na igira-a Pitharo kiran: a (Shambayang kano sa) Pangalimba­ba-angkano! Na di siran Phangalim­baba-an."},{"id":49,"translation":"49. Sangat a siksa sa Alongan noto, a ruk o Piyakambokhag iran naya!"},{"id":50,"translation":"50. Na antona-a i Tothol, ko oriyan angkai a Qur-an, i Phara­tiyaya-an niran?"}]},{"id":78,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Antona-a so gi-i ran Pama­gishai yan?"},{"id":2,"translation":"2. A Tothol a mala,"},{"id":3,"translation":"3. A so siran na di siran non Phagayonayon?"},{"id":4,"translation":"4. Na gunuki ran, ka khatoka­wan niran-bo!"},{"id":5,"translation":"5. Oriyan niyan, na Sabunar, a katokawan niran-bo!"},{"id":6,"translation":"6. Ba Ami da baloya so Lopa a Miyadumpas?"},{"id":7,"translation":"7. Go so manga Palao a manga pasuk?"},{"id":8,"translation":"8. Go Inadun Ami sukano a Nggaganapa,"},{"id":9,"translation":"9. Go biyaloi Ami so torog iyo a kadukha,"},{"id":10,"translation":"10. Go biyalaoi Ami so gagawi-i Anditarun,"},{"id":11,"translation":"11. Go biyaloi Ami so daondao a Ipuphaningkaoyagun;"},{"id":12,"translation":"12. Go Pimbalayan Ami so ka­porowan niyo sa pito a manga ba­bagur (a manga Langit),"},{"id":13,"translation":"13. Go Miyadun Kami sa Palita­an a Masindao (a Alongan),"},{"id":14,"translation":"14. Go piyakatoron Ami a pho­on ko manga gabon so ig a mada­kul,"},{"id":15,"translation":"15. Ka-an Ami mapakagumao sa sabap rukaniyan so purpuran a go Mangunguto,"},{"id":16,"translation":"16. A go manga Pamomolan a Milapilapis."},{"id":17,"translation":"17. Mata-an! A so Alongan a Kokoman na miyabaloi a wakto a Kaputhatalabokan,"},{"id":18,"translation":"18. Si-i ko Alongan a kaiyopa ko Sanggakala, na Makatalingoma kano a Pishagorompong,"},{"id":19,"translation":"19. Go kaluka-an so Langit na mabaloi a manga paitao,"},{"id":20,"translation":"20. Go mikayontong so manga Palao na mabaloi a lopapuk."},{"id":21,"translation":"21. Mata-an! A so Naraka Jahan­nam na aya butad iyan na mibubu­kun a ayan,"},{"id":22,"translation":"22. A khandodan o Miyamanga­ kowala,"},{"id":23,"translation":"23. Matatap siran non sa Tani­tiyasa;"},{"id":24,"translation":"24. Da-a khata-am iran non a Pakadunggao, go da-a Khainomon,"},{"id":25,"translation":"25. A rowar ko phulikabo a ig a go dana,"},{"id":26,"translation":"26. Balas a Pindait (ko galubuk iran a marata)."},{"id":27,"translation":"27. Mata-an! A siran na aya bu­tad iran na di iran ikhaluk so iton­gan,"},{"id":28,"translation":"28. Go Piyakambokhag iran so manga Ayat Ami sa tanto a Kapa­kambokhag."},{"id":29,"translation":"29. Na langowan taman na inisorat Ami sukaniyan ko daptar;"},{"id":30,"translation":"30. Na ta-ami niyo, ka da dun a ipagoman Ami rukano a rowar ko siksa."},{"id":31,"translation":"31. Mata-an! A adun a bagiyan o Miyamananggila a darpa a Kapa­kadaya,"},{"id":32,"translation":"32. A manga Pamomolan, a go manga Anggor,"},{"id":33,"translation":"33. Go manga Raga a Murush­arusha,"},{"id":34,"translation":"34. Go tagowai sa inomun a Tuthubira."},{"id":35,"translation":"35. Da-a khanug iran non a ilang go da-a kabokhag;-"},{"id":36,"translation":"36. Balas a pho-on ko Kadnan Ka, a Pamumugayan a tarotop,-"},{"id":37,"translation":"37. Kadnan o manga Langit, a go so Lopa, a go so nganin a pagulutan a dowa nan, a Masalinggagao; da-a phakagaga kiran non Mbitiyarai."},{"id":38,"translation":"38. Si-i ko Alongan a tomindug so Roh a go so manga Malaikat a shasa-a sa-ap, da-a Makaputharo kiran, a rowar sa idinan (o Allah a) Masalinggagao, a go Putharo sa ontol."},{"id":39,"translation":"39. Giyoto man so Alongan a bunar; na sa dun sa khabaya na mba-al sa darpa a khandodan si-i ko Kadnan Niyan."},{"id":40,"translation":"40. Mata-an! A Sukami na Piya­ki-iktiyaran Ami rukano so siksa a marani, si-i ko Alongan a kasan­dungan o tao so Miyanggalubuk o mbala a lima niyan, na Matharo o Miyongkir: Hai o ba a ko bo Mim­baloi a botha"}]},{"id":79,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ibut ko di-i Nggagandur to­mukao (a manga Malaikat),"},{"id":2,"translation":"2. Go so Puphamanonggos sa mananai,"},{"id":3,"translation":"3. Go so Puphamanoron sa maga-an,"},{"id":4,"translation":"4. Go so Puphamangonakona mona,"},{"id":5,"translation":"5. Go so gi-i Thatandingan ko Sogowan (ka Pagoyagun kano dun);"},{"id":6,"translation":"6. Si-i ko Alongan a Thambu­tambug so Phakatambug,"},{"id":7,"translation":"7. A matondog sukaniyan o pha­katondog."},{"id":8,"translation":"8. So manga poso sa Alongan noto na ma-aluk,"},{"id":9,"translation":"9. So manga kailai ron na Maka­susunong."},{"id":10,"translation":"10. Gi-i ran Tharo-on: Ba Mata­-an! A sukutano na khikasoi tano dun ko asal a butad (a kaoya­goyag)?"},{"id":11,"translation":"11. Ati apiya pun mabaloi tano a manga tolan a miyanga rorophod?"},{"id":12,"translation":"12. Pitharo iran: A giyoto man na sa maoto na kapakakasoi a kalogi!"},{"id":13,"translation":"13. Na giyoto na Satiman bo a Lalis,"},{"id":14,"translation":"14. Na sa maoto na siran na matago siran ko liyawao o Lopa (a manga Oyagoyag)."},{"id":15,"translation":"15. Ino a Miyakatalingoma Ruka so Totholan ko Musa?"},{"id":16,"translation":"16. Gowani a itawag Rukaniyan o Kadnan Niyan si-i ko balintad a Soti a giya Towa:"},{"id":17,"translation":"17. Songka ko Pir-aon, -Mata­ an! A sukaniyan na Miyangakowa­la,-"},{"id":18,"translation":"18. Na Tharowangka: Ino kha­baya ka a Masoti ka?"},{"id":19,"translation":"19. Go Manggonanao Akun suka ko Kadnan ka, na Makapananggi­laka."},{"id":20,"translation":"20. Na Piyaki-ilai Niyan non so tanda a mala."},{"id":21,"translation":"21. Na Piyakambokhag iyan go Somiyangka,"},{"id":22,"translation":"22. Oriyan niyan na Tomiyali­khod a gi-i nggaga-an,"},{"id":23,"translation":"23. Na tominimo sa tao go Piya­kalangkap iyan,"},{"id":24,"translation":"24. Sa Pitharo iyan: Sakun i To­han niyo a Maporo."},{"id":25,"translation":"25. Na ini danugon o Allah so siksa ko Mori, a go so Paganai."},{"id":26,"translation":"26. Mata-an! A adun a matatago saya a titho a Thoma ko tao a Ma­alukun (ko Allah)."},{"id":27,"translation":"27. Ba sukano i marugun a adu­nun, antawaa so Langit?\n Pimbalai Niyan Sukaniyan:"},{"id":28,"translation":"28. Ini Poro lyan so kaporo iyan, go Pithaong lyan Phiyapiya,"},{"id":29,"translation":"29. Go Piyakalibotung Iyan so gagawi-i ron, go Piyakaliwanag lyan so daondao ron;"},{"id":30,"translation":"30. Go so Lopa ko oriyan noto na Kiyayat Iyan,"},{"id":31,"translation":"31. Piyakambowat lyan non so ig rukaniyan, a go so manga Pangu­nungkun non;"},{"id":32,"translation":"32. Go so manga Palao na Piya­makabukun Niyan non,"},{"id":33,"translation":"33. Pagupur rukano a go so man­ga Ayam miyo."},{"id":34,"translation":"34. Na amai ka Makatalingoma so khaolaola a mala,"},{"id":35,"translation":"35. Si-i ko Alongan a Katadu­man o Manosiya so Pinggolaola niyan,"},{"id":36,"translation":"36. Go payagun so Naraka Jahim ko phakailai ron."},{"id":37,"translation":"37. Na so puman so tao a Miyan­gakowala,"},{"id":38,"translation":"38. Go miyatomo iyan so kaoya­ goyag sa doniya,"},{"id":39,"translation":"39. Na Mata-an! A so Naraka Jahim na giyoto i darpa iyan."},{"id":40,"translation":"40. Na so puman so miyaluk sa ka Kha-adapa niyan ko Kadnan Niyan, go pininggun niyan a ginawa niyan ko kabaya a ribat."},{"id":41,"translation":"41. Na Mata-an! A so Sorga na giyoto i darpa iyan."},{"id":42,"translation":"42. lpagisha iran Ruka so Bang­kit, o andai kaphakadongko iyan?"},{"id":43,"translation":"43. Na Bangka kiran noto Ka­phakisaboti?"},{"id":44,"translation":"44. Si-i bo ko Kadnan Ka so Khadansalan niyan."},{"id":45,"translation":"45. Mata-an! A Suka na matag Ka Phamaka-iktiyar ko ma-aluk Rukaniyan."},{"id":46,"translation":"46. Lagid o ba Mata-an a siran ko Alongan a kasandungi ranon na da-a minitarug iran (ko doniya) a rowar ko kagabi gabi o di na so kapita pita!"}]},{"id":80,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Miyakarimung (so Nabi) go tomiyalikhod,"},{"id":2,"translation":"2. Sa Kiyapakatalingoma-on o Bota (a si Abdullah lbno Ommi Maktoum)."},{"id":3,"translation":"3. Na antawa-a i kaphakitoka­wan niyan Ruka sa masikun a su­kaniyan na Pushoti,"},{"id":4,"translation":"4. O di na Phakindao na ma­kanggai ron a gona so undao?"},{"id":5,"translation":"5. Na so tao a Mitharambisa,"},{"id":6,"translation":"6. Na Suka na Ayangka gi-i Sha­sagipa-an,"},{"id":7,"translation":"7. A kuna a ba Ruka khisundit a di niyan Kapushoti."},{"id":8,"translation":"8. Na so puman so miyakaoma Ruka a Mananamar,"},{"id":9,"translation":"9. A sukaniyan na Ma-alukun (ko Allah),"},{"id":10,"translation":"10. Na Suka na ikaririmorung Ka."},{"id":11,"translation":"11. Dingka oto Pupharomani, Mata-an naya! A Pananadum,"},{"id":12,"translation":"12. Na sa dun sa khabaya, na Pananadumun niyan."},{"id":13,"translation":"13. Matatago ko manga Kitab a Susula-an,"},{"id":14,"translation":"14. A ipoporo, a Sosotin,"},{"id":15,"translation":"15. A Minggolalan ko manga lima o manga Panonorat,"},{"id":16,"translation":"16. A Khisusula-an a Puphaman­gongonotan."},{"id":17,"translation":"17. Pimorka-an so Manosiya (a Miyongkir)! Sayana a da-a Tadum iyan!"},{"id":18,"translation":"18. Antona-a Shai i pakapo-on niyan, sa Kiya-aduna-on o Allah."},{"id":19,"translation":"19. Miyakapo-on sa Notfa Inad­un Niyan go Pindidiyangka lyan,"},{"id":20,"translation":"20. Oriyan niyan na so lalan na libod Iyan non,"},{"id":21,"translation":"21. Oriyan niyan na ini sabap lyan a kiyapatai niyan, na Piyaki­kobor lyan;"},{"id":22,"translation":"22. Oriyan niyan na amai ko kabaya Iyan na Oyagun Niyan mbo."},{"id":23,"translation":"23. Sabunar, a da niyan Nggola­lanun so ini Sogo-on (o Allah)."},{"id":24,"translation":"24. Na Pamimikirana o Mano­siya so Pangunungkun niyan:"},{"id":25,"translation":"25. A Mata-an! A Sukami na inodod Ami so ig sa samporna a kaodod,"},{"id":26,"translation":"26. Oriyan niyan na piyakamba­batukad Ami so Lopa sa maroni a kambabatukad,"},{"id":27,"translation":"27. Na Piyamakathowan Ami su­kaniyan sa Purpuran,"},{"id":28,"translation":"28. Go Anggor, go lulutha-an,"},{"id":29,"translation":"29. Go Shaiton, go Qormah,"},{"id":30,"translation":"30. Go manga Pamomolan a manga rarabong,"},{"id":31,"translation":"31. Go manga Onga, go manga Paotanotan:"},{"id":32,"translation":"32. Ka-aniyo kanggonai a go so manga Ayam iyo."},{"id":33,"translation":"33. Na amai ko Makatalingoma so lalis,"},{"id":34,"translation":"34. Si-i ko Alongan a palagoyan o tao so Pagari niyan,"},{"id":35,"translation":"35. Go so Ina iyan, a go so Ama iyan,"},{"id":36,"translation":"36. Go so Karoma niyan, go so manga Wata iyan."},{"id":37,"translation":"37. Omani isa kiran sa Alongan noto, na adun a butad a Makatu­tumbangon."},{"id":38,"translation":"38. Adun a manga Paras sa Alon­gan noto a khisisigai,"},{"id":39,"translation":"39. Makakakala, a Mabababaya;"},{"id":40,"translation":"40. Go adun a manga paras sa Alongan noto a masasalapot a lopapuk,"},{"id":41,"translation":"41. A kakokoloban sa malibo­tung:"},{"id":42,"translation":"42. Siran man na siran so Miya­mangongkir a manga baradosa."}]},{"id":81,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Amai ka so Alongan na kowa­an sa Sindao,"},{"id":2,"translation":"2. Go amai ka so manga Bito-on na manga o olog,"},{"id":3,"translation":"3. Go amai ka so manga Palao na Mamangikayontong,"},{"id":4,"translation":"4. Go amai ka so manga Onta a maogat na indarainon,"},{"id":5,"translation":"5. Go amai ka so manga Bina­tang na timo-on,"},{"id":6,"translation":"6. Go amai ka so manga Kalo­dan na Pakakadugun,"},{"id":7,"translation":"7. Go amai ka so manga Niyawa na ito-on ko manga ganap iyan."},{"id":8,"translation":"8. Go amai ka so Bagowaraga a ini lubung a Oyagoyag na i isha,"},{"id":9,"translation":"9. O antona-a i dosa a sabap a ini bono-on;"},{"id":10,"translation":"10. Go amai ka so manga daptar (a siyoratan ko manga Amal) na kayatun,"},{"id":11,"translation":"11. Go amai ka so Langit na pokasun ko darpa iyan,"},{"id":12,"translation":"12. Go amai ka so Naraka Jahim na Pakashokhaya-on,"},{"id":13,"translation":"13. Go amai ka so Sorga na ipakarani (ko Miyamananggila),"},{"id":14,"translation":"14. Na katokawan o ginawa so Pithiyagar iyan."},{"id":15,"translation":"15. Na Pushapa Ako sa lbut ko (manga Bito-on a) somubang so­mudup,"},{"id":16,"translation":"16. A Puphamalalagoi a Pupha­mangigaib,"},{"id":17,"translation":"17. Go so gagawi-i igira a pha­kalibotung,"},{"id":18,"translation":"18. Go so khapita igira-a phaka­liwanag."},{"id":19,"translation":"19. Mata-an! (a giya Qur-a n naya) na titho a gi-i Matharo o Sogo a Susula-an,"},{"id":20,"translation":"20. Mabagur si-i ko khiruk ko Kapa-ar, a adun a Pangkatan Ni­yan,"},{"id":21,"translation":"21. Pukhaonotan ro-o, a Kasasa­na-an."},{"id":22,"translation":"22. Na da ko Bolayoka iyo (a Muhammad) iba Pumbuthanga."},{"id":23,"translation":"23. Na Sabunsabunar a miyailai Niyan sukaniyan (a Jibril) ko sinda­dan o kailai sa porn a mapayag;"},{"id":24,"translation":"24. Go kuna a ba Niyan ini pu­ligut so katawan Niyan ko dama­payag;"},{"id":25,"translation":"25. Go kuna a ba aya Katharo a Shaitan a Puradiyamun:"},{"id":26,"translation":"26. Na anda kano shong?"},{"id":27,"translation":"27. Da-a salakao saya a rowar sa Pananadum a bagiyan o manga Ka­adun,"},{"id":28,"translation":"28. Si-i ko tao a kabaya lyan rukano a kapakaontol iyan:"},{"id":29,"translation":"29. Na da-a kapa-ar iyo, inonta sa kabaya o Allah, a Kadnan o manga Ka-adun."}]},{"id":82,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Amai ka so Langit na manga bubungkag,"},{"id":2,"translation":"2. Go amai ka so manga Bito-on na mikayambur,"},{"id":3,"translation":"3. Go amai ka so manga Kalo­dan na Pakandadanona-an,"},{"id":4,"translation":"4. Go amai ka so manga kobor na pamaklidun,"},{"id":5,"translation":"5. Na katokawan o ginawa so piyakaona niyan a go so piyakaori niyan."},{"id":6,"translation":"6. Hai Manosiya! Antona-a i Miyakalimpang ruka ko Kadnan ka, a Maginawa,"},{"id":7,"translation":"7 . So Miyadun Ruka , go Mithaong Ruka phiyapiya, go mis­hokod ruka?"},{"id":8,"translation":"8. Apiya antona-a bontal i ka­ baya lyan na Piyakimbontal lyan Ruka."},{"id":9,"translation":"9. Sabunar, a kuna, ka o Ongkir­un niyo so Kokoman!"},{"id":10,"translation":"10. A Mata-an! A titho a adun a khisisiyap rukano (a manga Malai­kat),-"},{"id":11,"translation":"11. A Khisusula-an, -a manga Panonorat:"},{"id":12,"translation":"12. A katawan niran so gi-i niyo nggolaola-an."},{"id":13,"translation":"13. Mata-an! A so Miyamara­tiyaya, na khatago dun ko Pakadar­andang."},{"id":14,"translation":"14. Na Mata-an! A so manga baradosa na khatago dun ko Nar­aka Jahim;"},{"id":15,"translation":"15. Phamakasolud siran non ko Alongan a kapamalas,"},{"id":16,"translation":"16. Na di siran non mamaka­awa."},{"id":17,"translation":"17. Na antawa-a i miyakandao Ruka o antona-a i Alongan a kapa­malas?"},{"id":18,"translation":"18. Oriyan niyan, na antawa-a i miyakandao Ruka o antona-a i Alongan a kapamalas?"},{"id":19,"translation":"19. So Alongan a da-a mapukha­ pa-ar o isa a ginawa ko isa a ginawa a maito bo: Ka so Kokoman sa Alongan noto, na Ruk o Allah ."}]},{"id":83,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Sangat a siksa a bagiyan o manga Palilimpang:"},{"id":2,"translation":"2. Siran na igira-a miyakipagasad siran ko manga Manosiya na Pu­phakitarotop siran,"},{"id":3,"translation":"3. Na igira-a piyagasadan niran siran o di na Pithimbangan niran siran na puphangorang siran."},{"id":4,"translation":"4. Ba di tatangkuda o siranoto a Mata-an! A siran na pagoyagun siran,"},{"id":5,"translation":"5. Si-i ko Alongan a lubi a mala:"},{"id":6,"translation":"6. A so Alongan a kapakatindug o manga Manosiya sa Hadapan o Kadnan o manga ka-adun?"},{"id":7,"translation":"7. Gunuki ran, ka Mata-an! A so Kitab o manga baradosa na khata­go dun ko Sijjin,-"},{"id":8,"translation":"8. Na antawa-a i miyakandao Ruka o antona-a i Sijjin?-"},{"id":9,"translation":"9. Kitab a Sosoratan."},{"id":10,"translation":"10. Sangat a siksa sa Alongan noto a bagiyan o Miyamangongkir!"},{"id":11,"translation":"11. Siran na o Ongkirun niran so Alongan a kapamalas."},{"id":12,"translation":"12. Na da-a Phagongkiron a ro­war ko omani Malawani, a Barado­sa!"},{"id":13,"translation":"13. lgira-a Puphangadi-anon so manga Ayat Ami na gi-i niyan Tharo-on: A manga iringa a manga kabokhag o miyanga o ona!"},{"id":14,"translation":"14. Sabunar, a kuna, kamitha-ab ko manga poso iran so pinggalubuk iran (a dosa)!"},{"id":15,"translation":"15. Sabunar, a Mata-an! A siran sa Alongan noto na kharunding sir­an ndun ko Kadnan niran:"},{"id":16,"translation":"16. Oriyan niyan na Mata-an! A siran na makasolud siran ndun ko Naraka Jahim;"},{"id":17,"translation":"17. Oriyan niyan na Tharo-on (kiran): A giyaya so Inongkir iyo sukaniyan."},{"id":18,"translation":"18. Sabunar, a Mata-an! A so Kitab o Miyamaratiyaya na khata­go dun ko iliyin,-"},{"id":19,"translation":"19. Na antawa-a i miyakandao Ruka o antona-a i illiyun?-"},{"id":20,"translation":"20. Kitab a Sosoratan,"},{"id":21,"translation":"21. Shasaksi-an noto o manga rarani (ko Allah)."},{"id":22,"translation":"22. Mata-an! A so Miyamara­tiyaya na khatago dun ko Pakadar­andang;"},{"id":23,"translation":"23. Si-i ko manga Kantir, a gi-i siran mbabantabantai,"},{"id":24,"translation":"24. Masasarinongka ko manga Paras iran so Sigai o Kadarandang;"},{"id":25,"translation":"25. Puphamaka-inomun siran ko Soti a Arak, a paparkatun:"},{"id":26,"translation":"26. Aya parkat iyan na kastori na makapantag saya na Pamagarabaya so Puphamagarabaya (ko Kapan­gongonotan ko Allah) -"},{"id":27,"translation":"27. Go sasaogan noto sa Tasnim:"},{"id":28,"translation":"28. Bowalan, a phaginomun oto o manga rarani (ko Allah)."},{"id":29,"translation":"29. Mata-an! A so manga bara­dosa na aya butad iran na gi-iran ikhakala so Miyamaratiyaya (si-i sa doniya),"},{"id":30,"translation":"30. Go igira-a siyagadan niran siran na gi-i siran khukurata;"},{"id":31,"translation":"31. Go igira-a miyakandod siran ko manga ta-alok kiran, na makan­dod siran a pukhababaya siran;"},{"id":32,"translation":"32. Go igira- a miya-ilai ran sir­an, na Tharo-on niran: Mata-an! A siran naya na titho a Miyangadada­dag,"},{"id":33,"translation":"33. Akuna a ba siran Siyogo a khisisiyap kiran."},{"id":34,"translation":"34. Na sa Alongan naya na siran a Miyamaratiyaya na ikhakala iran so manga kapir:"},{"id":35,"translation":"35. Si-i siran ko manga Kantir a gi-i siran Mbabantabantai."},{"id":36,"translation":"36. Ino minibalas ko manga ka­pir so Pinggolaola iran?"}]},{"id":84,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Amai ka so Langit na manga bubunsad,"},{"id":2,"translation":"2. Go mangonot ko Kadnan Ni­yan, ka Miyapatoton,"},{"id":3,"translation":"3. Go amai ka so Lopa na pa­kaoladun,"},{"id":4,"translation":"4. Go iyawa iyan so nganin a madadalumon, na kada-an sa tago,"},{"id":5,"translation":"5. Go mangonot ko Kadnan Niyan, ka miyapatoton!"},{"id":6,"translation":"6. Hai Manosiya! Mata-an! A suka na Pananagontaman sa taman sa kitumo ko Kadnan ka sa sam­porna a panagontaman, ka mipum­baratumowa-a ka Sukaniyan."},{"id":7,"translation":"7. Na sa dun sa mibugai ron so Daptar iyan si-i ko kawanan niyan,"},{"id":8,"translation":"8. Na mapamagitong dun sa iton­gan a malubod,"},{"id":9,"translation":"9. Go makandod ko manga ton­ganai niyan a mabababaya!"},{"id":10,"translation":"10. Na so puman so midawagon so Daptar iyan si-i ko tampar ko likod iyan."},{"id":11,"translation":"11. Na migoraok iyan ndun so kabinasa,"},{"id":12,"translation":"12. Go makasolud ko kadug."},{"id":13,"translation":"13. Mata-an! A sukaniyan na so katatago iyan (sa doniya) ko manga tonganai niyan na mabababaya."},{"id":14,"translation":"14. Mata-an naya! A aya tangkap iyan non na di dun phakandod (ko Kadnan Niyan)."},{"id":15,"translation":"15. Owai na, Mata-an! A so Kad­nan Niyan na tatap a phagilain Niyan!"},{"id":16,"translation":"16. Na Pushapa Ako sa Ibut ko Pamorawag a mariga,"},{"id":17,"translation":"17. A go so gagawi-i, go so nga­nin a miyatiganus iyan,"},{"id":18,"translation":"18. Go so Olan igira-a mimbir­ing,"},{"id":19,"translation":"19. Ka puphakasakat kano dun ko sapangkat pho-on ko sapangkat."},{"id":20,"translation":"20. Na antona-a i maka-arun kir­an sa di iran Kapharatiyaya,"},{"id":21,"translation":"21. Go-igira a biyatiya kiran so Qur-an na di siran Phangalimbaba­an?"},{"id":22,"translation":"22. Kuna, ka siran a da Pamar­atiyaya na gi-i ran Pakambokhagun (so Qur'an)."},{"id":23,"translation":"23. Na so Allah i lubi a Mata-o ko pagu-unusun niran."},{"id":24,"translation":"24. Na Pamanotholangka kiran so siksa a malipudus,"},{"id":25,"translation":"25. Ogaid na so siran a Miyamar­atiyaya go Pinggalubuk iran so manga pipiya: Na adun a bagiyan niran a balas a di khaompas."}]},{"id":85,"verses":[{"id":1,"translation":"1. lbut ko Langit, a katatagowan sa manga darpa o manga Bito-on,"},{"id":2,"translation":"2. Go so Alongan a di diyandi-in (a so Alongan a Qiyamah),"},{"id":3,"translation":"3. Go so saksi, a go so pushaksi­an;"},{"id":4,"translation":"4. Pimorka-an so khimangaruk ko kakar,"},{"id":5,"translation":"5. A Apoi a tatagowan sa itagon,"},{"id":6,"translation":"6. Gowani a siran na Mo-ontod siran ko obai niyan,"},{"id":7,"translation":"7. A siran na mbabantayan niran so ipukhidiya iran ko Miyamara­tiyaya."},{"id":8,"translation":"8. Na da-a ini kagowad iran kir­an a rowar sa Kapaparatiyaya a iran ko Allah, a Mabagur, a diyai­tan o Podi,"},{"id":9,"translation":"9. So Khiruk ko Kapa-ar ko manga Langit a go so Lopa. Na so Allah i saksi ko langowan taman."},{"id":10,"translation":"10. Mata-an! A siran a sominiksa ko Miyamaratiyaya , a manga Mama a go Miyamaratiyaya a man­ga Babai, oriyan niyan na da siran Thaobat, na bagiyan niran so siksa ko Naraka Jahannam, go bagiyan niran so siksa a Phakatotong."},{"id":11,"translation":"11. Mata-an! A so siran a Miya­maratiyaya go Pinggalubuk iran so manga pipiya, na adun a bagiyan niran a manga Sorga a puphaman­gondas ko kababa-an niyan so man­ga lawasaig: Giyoto man so da-ag a mala."},{"id":12,"translation":"12. Mata-an! A so siksa o Kad­ nan Ka na titho a mailot."},{"id":13,"translation":"13. Mata-an! A Sukaniyan na Sukaniyan i Puphanagipo-on Man­gadun, go pupharoman Mangadun;"},{"id":14,"translation":"14. Go Sukaniyan so Manapi, a Mala i Gagao,"},{"id":15,"translation":"15. A Khiruk ko Aras, a Susula-an,"},{"id":16,"translation":"16. A lnggogolalan Niyan so nganin a Kabaya lyan."},{"id":17,"translation":"17. Ino a miyakatalingoma Ruka so Totholan ko manga tantara,-"},{"id":18,"translation":"18. A so Pir-aon a go so pagtao a Samood?-"},{"id":19,"translation":"19. Kuna, ka siran a da Pamar­atiyaya na shisi-i ko Kao ongkir!"},{"id":20,"translation":"20. Na so Allah, na Katatangka­lan Niyan so mbalabala kiran!"},{"id":21,"translation":"21. Kuna, ka Sukaniyan so Qur­-an a Susula-an,"},{"id":22,"translation":"22. A madadalum ko lauh Mah­ fod."}]},{"id":86,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ibut ko Langit, a go so Bito-on a Tariq,-"},{"id":2,"translation":"2. Na antawa-a i Miyakandao Ruka o antona-a so Bito-on a Tariq?-"},{"id":3,"translation":"3. So Bito-on a Masindao!-"},{"id":4,"translation":"4. Da-a Baraniyawa a ba da-a somisiyapon."},{"id":5,"translation":"5. Na nggudaguda-a o Manosiya so kiyapakapo-on o kiya-aduna on!"},{"id":6,"translation":"6. lnadun a pho-on ko ig a mini pantos,"},{"id":7,"translation":"7. Phuliyo a puphakapo-on ko pagulutan o bukhokong (o Ama) a go so manga gosok (o Ina)."},{"id":8,"translation":"8. Mata-an! A Sukaniyan na ma­tatangkud a Gaos Iyan a kikasowin Niyan non (ko Kaoyagoyag)!"},{"id":9,"translation":"9. Si-i ko Alongan a payagun so Piyamaguma;"},{"id":10,"translation":"10. Na da-a bagur iyan ro-o, go da-a tabanga iyan."},{"id":11,"translation":"11. lbut ko Kawang, a gi-i kha­sokasoyan (o Oran),"},{"id":12,"translation":"12. Go so Lopa a gi-i mbabatu­kad,"},{"id":13,"translation":"13. Ka Mata-an! (A giya Qur-an naya) na titho a Katharo a miyaka­shunggaya (ko ontol a go so ribat):"},{"id":14,"translation":"14. Go kuna a ba sukaniyan ka­ sandagan."},{"id":15,"translation":"15. Mata-an! A siran na Pupha­gantangan siran sa toto-o a Antan­gan a marata,"},{"id":16,"translation":"16. Na Puphagantangan Ako sa toto-o a antangan."},{"id":17,"translation":"17. Na Pakapulagodangka (Ya Muhammad) so manga Kapir: Pa­kapulagodangka siran sa di mathai."}]},{"id":87,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Phoroporo-on ka so ngaran o kadnan ka a Maporo,"},{"id":2,"translation":"2. A so Miyangadun, go Mithaong Phiyapiya;"},{"id":3,"translation":"3. Go Sukaniyan so Mindi- diyangka na Minggonanao;"},{"id":4,"translation":"4. Go Sukaniyan so Piyakagu­mao Niyan so pagupur,"},{"id":5,"translation":"5. Na biyaloi Niyan a rarag a maitum."},{"id":6,"translation":"6. Phakibatiya Ami Ruka (Ya Muhammad) na Dingka khalipatan,"},{"id":7,"translation":"7. Inonta sa kabaya o Allah: Mata-an! A Sukaniyan i Mata-o ko Mapapayag a go so Misosolun;"},{"id":8,"translation":"8. Go pulubodun Ami Ruka so okit a malbod."},{"id":9,"translation":"9. Na Pamakatadum Ka, amai ka phakanggai a gona so Pananadum."},{"id":10,"translation":"10. Phakatadum so tao a ma­alukun (ko Allah);"},{"id":11,"translation":"11. Na Phakawatanan sukaniyan o marata i okor,"},{"id":12,"translation":"12. A so phakasolud ko Apoi a mala;"},{"id":13,"translation":"13. Oriyan niyan na di ro-o pha­tai go di khaoyag (sa kaoyag a mapiya)."},{"id":14,"translation":"14. Sabunar a miyakada-ag so tao a Mishoti,"},{"id":15,"translation":"15. Go kiyataduman niyan so Ngaran o Kadnan Niyan, go Mis­hambayang."},{"id":16,"translation":"16. Kuna, ka ilulubi niyo so Kaoyagoyag ko doniya;"},{"id":17,"translation":"17. A so Akhirat i thomo a go kakal."},{"id":18,"translation":"18. Mata-an! A giyaya na titho a matatago ko manga Kitab a miya­ona,-"},{"id":19,"translation":"19. A manga Kitab o Ibrahim a go so Musa."}]},{"id":88,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ino a miyakatalingoma Ruka so Totholan ko khikolob?"},{"id":2,"translation":"2. Adun a manga paras, sa Alon­gan noto, a Khipakatitipadung,"},{"id":3,"translation":"3. A Gomagalubuk, a khidodo­kawan,-"},{"id":4,"translation":"4. A phamakasolud ko Apoi a tanto a mayao,-"},{"id":5,"translation":"5. A phuphamaka-inomun ko bowalan a pulikabo."},{"id":6,"translation":"6. Da-a Pangunungkun niran a rowar ko sorokun,"},{"id":7,"translation":"7. Di ipukhaolit, go di Phakarun sa kaor."},{"id":8,"translation":"8. Adun a manga paras, sa Alon­gan noto, a Madadarandang,"},{"id":9,"translation":"9. Sabap ko galubuk iran na Masosowat siran;"},{"id":10,"translation":"10. Si-i ko Sorga a Maporo,"},{"id":11,"translation":"11. Da-a khanug iran non a ilang:"},{"id":12,"translation":"12. Katatagowan sa manga Bo­walan a Puphamanoga;"},{"id":13,"translation":"13. Katatagowan sa manga kan­tir a manga poporo,"},{"id":14,"translation":"14. Go manga baso a khi-a adir­un,"},{"id":15,"translation":"15. Go manga olona a khi-a anti­bun,"},{"id":16,"translation":"16. Go manga Paramadali a khi­kakayatun."},{"id":17,"translation":"17. Ba iran ndi Punggudaguda-a so manga Onta o andamanaya i kiya-aduna-on?"},{"id":18,"translation":"18. Go so Langit o andamanaya i Kiniporo-onon?"},{"id":19,"translation":"19. Go so manga Palao o anda­manaya i kiyapamakatindugaon?"},{"id":20,"translation":"20. Go so Lopa o andamanaya i kiyakayataon?"},{"id":21,"translation":"21. Na Pamaka-inungka Ka, a Suka na matag Puphamaka-inung­ ka."},{"id":22,"translation":"22. Kuna a ba siran Ruka paki­ phanugulun,"},{"id":23,"translation":"23. Ogaid na sa dun sa tomali­khod go Mongkir,"},{"id":24,"translation":"24. Na isiksa on o Allah so siksa a mala."},{"id":25,"translation":"25. Mata-an! A si-i Rukami so khandodan niran;"},{"id":26,"translation":"26. Oriyan niyan na Mata-an! A si-i Rukami so itongan kiran."}]},{"id":89,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ibut ko Fajr,"},{"id":2,"translation":"2. Go so manga gagawi-i a sha­sapolo,"},{"id":3,"translation":"3. Go so ganap a go so gansar,"},{"id":4,"translation":"4. Go so gagawi-i igira -a khaipos (ka shiksa-an ndun so manga ka­pir);"},{"id":5,"translation":"5. Ba saya di matatago so Ka­shapa ko adun a sabot iyan?"},{"id":6,"translation":"6. Bangka da nggudaguda-a so ini-kidiya o Kadnan Ka ko (pagtao a) Ad,-"},{"id":7,"translation":"7. A so Iram, a manga poporo i tindug,"},{"id":8,"translation":"8. So da-a Miya-adun a lagid iran ko manga Ingud?"},{"id":9,"translation":"9. Go so (Pagtao a) Samood, a so Miyanonggirub siran ko manga da­lama ko balintad?"},{"id":10,"translation":"10. Go so Pir-aon a adun a man­ga lutakan niyan?"},{"id":11,"translation":"11. A siran na Miyamangakowa­la ko manga Ingud;"},{"id":12,"translation":"12. Go piyakandakul iran ro-o so kapaminasa."},{"id":13,"translation":"13. Na Piyakatoronan siran o Kadnan Ka sa mbarambarang a mailot a siksa:"},{"id":14,"translation":"14. Mata-an! A so Kadnan Ka na titho a tomitilik."},{"id":15,"translation":"15. Na so puman so Manosiya, na amai ka tiniyoba sukaniyan o Kadnan Niyan ka bigan Niyan sa Munang, go ini Kalimo Iyan, na Tharo-on niyan: A so Kadnan ko na bigan nako Niyan sa Munang."},{"id":16,"translation":"16. Na amai ka tiniyoba Iyan, ka Piyakasimpitan Niyan ko pagupur Iyan, na Tharo-on niyan: A so Kad­nan ko na Piyakarondan nako Ni­yan!"},{"id":17,"translation":"17. Sabunar, a kuna, ka di niyo Phoporongan so Wata a ilo!"},{"id":18,"translation":"18. Go di niyo iphami-is so ka­ pakakana ko Miskin!"},{"id":19,"translation":"19. Go phagarabun niyo so Pa­ninggalan sa ka-arab a kabosao,"},{"id":20,"translation":"20. Go mababaya kano sa tamok sa kabaya a mitataralo."},{"id":21,"translation":"21. Sabunar, a amai ka roputun so Lopa, a Maropuroput,"},{"id":22,"translation":"22. Go Makatalingoma so Kad­ nan Ka, a go so manga Malaikat a Shishinundai;"},{"id":23,"translation":"23. Go miyoma sa Alongan noto so Naraka Jahannam, na sa Alongan noto na Phananadum so Manosiya, na aigona-on o Kapa­nanadum?"},{"id":24,"translation":"24. Matharo iyan: Aidao, o ba ako bo miyakapamakot sa ruk, o Kaoyagoyag akun!"},{"id":25,"translation":"25. Na si-i ko Alongan noto, na da-a makapaniksa ko siksa lyan a isa bo!"},{"id":26,"translation":"26. Go da-a makaphamatong ko kaphamatong lyan a isa bo."},{"id":27,"translation":"27. Hai Niyawa a thatana!"},{"id":28,"translation":"28. Ndod ka ko Kadnan ka, a Masosowat, a Makasosowat!"},{"id":29,"translation":"29. Na solud ka ko manga Or­ipun Ko!"},{"id":30,"translation":"30. Go solud ka ko Sorga Akun!"}]},{"id":90,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Pushapa Ako sa Ibut ko un­gkai a Ingud (a Makkah),-"},{"id":2,"translation":"2. A Suka na Mababaling sang­kai a Ingud,-"},{"id":3,"translation":"3. Go so Mimbawata a go so Inimbawata,"},{"id":4,"translation":"4. Ka Sabunsabunar a Inadun Ami so Manosiya si-i ko karomasa­yan:"},{"id":5,"translation":"5. Ba niyan tatarima-a sa da dun a phakapa-aron a isa bo?"},{"id":6,"translation":"6. Gi-i niyan Tharo-on: A miya­kailang ako sa tamok a madakul!"},{"id":7,"translation":"7. Ba niyan tatarima-a sa da-a miyakailai ron a isa bo?"},{"id":8,"translation":"8. Ba Ami da sunggai sukaniyan sa dowa mata?"},{"id":9,"translation":"9. Go dila go mbala a modol?"},{"id":10,"translation":"10. Go Pinggonanao ami sukani­yan ko dowa a lalan?"},{"id":11,"translation":"11. Na ino niyan da Panagonta­mani so mapigul,-"},{"id":12,"translation":"12. Na antawa-a i miyakandao Ruka o antona-a so mapigul?-"},{"id":13,"translation":"13. So Kapumaradika sa Oripun,"},{"id":14,"translation":"14. O di na so kapakakana si-i ko Alongan a kaor,"},{"id":15,"translation":"15. Ko Wata a ilo a madasug,"},{"id":16,"translation":"16. O di na so Miskin a Midudu­kut ko botha;"},{"id":17,"translation":"17. Oriyan niyan na miyabaloi a pud ko siran a Miyamaratiyaya, a go iniphipi-isa iran so Kaphantang, go iniphipi-isa iran so Kapangali­mo."},{"id":18,"translation":"18. Na siran man i manga tao ko kawanan."},{"id":19,"translation":"19. Na so siran a Miyamangong­kir ko manga Ayat Ami, na siran i manga tao ko diyowang;"},{"id":20,"translation":"20. A kakokoloban siran sa Apoi."}]},{"id":91,"verses":[{"id":1,"translation":"1. lbut ko Alongan a go so Sin­dao niyan,"},{"id":2,"translation":"2. Go so Olan igira-a tiyondog iyan,"},{"id":3,"translation":"3. Go so daondao igira-a piyayag iyan,"},{"id":4,"translation":"4. Go so gagawi-i igira-a ipukho­lob iyan,"},{"id":5,"translation":"5. Go so Langit, a go so Mimba­lai Ron,"},{"id":6,"translation":"6. Go so Lopa a go so Ko­miyayaton,"},{"id":7,"translation":"7. . Go so ginawa , a go so Mithaongon Phiyapiya:"},{"id":8,"translation":"8. Na ini-ilaham Iyan non so Kapumbaradosa niyan, a go so Ka­phangongonotan niyan;-"},{"id":9,"translation":"9. Sabunar a miyakada-ag so tao a Siyoti niyan a ginawa niyan;"},{"id":10,"translation":"10. Go Sabunar a kiyawiswisan so tao a diyadag iyan a ginawa niyan!"},{"id":11,"translation":"11. Piyakambokhag o (Pagtao a) Samood (so Sogo kiran) sabap ko Kiyapangakowala iran;"},{"id":12,"translation":"12. Gowani a mbakorot so lubi a darowaka kiran,"},{"id":13,"translation":"13. Na Pitharo kiran o Sogo o Allah: (Botawani niyo) so Onta o Allah, go so kaphaginom iyan!"},{"id":14,"translation":"14. Na Piyakambokhag iran Su­kaniyan, na biyono iran noto, na bininasa siran o Kadnan Niran sa­bap ko dosa iran, na Piyakapurar­ampata Iyan siran,"},{"id":15,"translation":"15. Go di Niyan ikhaluk so kiya­ bolosan noto."}]},{"id":92,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ibut ko gagawi-i igira-a pukhi­kolob (so kalibotung iyan),"},{"id":2,"translation":"2. Go so daondao igira-a lomini­wanag,"},{"id":3,"translation":"3. Go so Miyadun ko Mama, go so Babai,-"},{"id":4,"translation":"4. Ka Mata-an! A so galubuk iyo na Sabunar a mbidabida."},{"id":5,"translation":"5. Na so puman so tao a Miya­mumugai a go Miyananggila,"},{"id":6,"translation":"6. Go tiyanto niyan so mapiya,-"},{"id":7,"translation":"7. Na pulubodun Nami ron a (Kaparoliya niyan ko) malbod,"},{"id":8,"translation":"8. Na so puman so tao a Miligut go Mitharambisa,"},{"id":9,"translation":"9. Go Piyakambokhag iyan so mapiya;"},{"id":10,"translation":"10. Na pulubodun Nami ron a (ka-akir iyan ko) margun."},{"id":11,"translation":"11. Go di ron phakanggai a gona so tamok iyan amai ka maolog (ko Naraka)."},{"id":12,"translation":"12. Mata-an! A si-i Rukami so titho a Torowan,"},{"id":13,"translation":"13. Go Mata-an! A ruk Ami so khaori, a go so paganai."},{"id":14,"translation":"14. Na Piyaki-iktiyaran Ko ruka­no so Apoi a pukhadug;"},{"id":15,"translation":"15. Da-a phakasoludon a rowar ko marata i okor,"},{"id":16,"translation":"16. A so Tomiyaplis go Tomiya­ likhod."},{"id":17,"translation":"17. Na phakawatan non so Miya­nanggila (sa dosa)."},{"id":18,"translation":"18. A so Puphamumugai ko ta­mok iyan ka-an Masoti;"},{"id":19,"translation":"19. Go kuna a ba adun a ruk o isa a tao a shisi-i rukaniyan a Limo ambalasan,"},{"id":20,"translation":"20. Ogaid na singanin ko Kaso­sowat o Kadnan niyan a Maporo;"},{"id":21,"translation":"21. Na matatangkud a Khasowat dun."}]},{"id":93,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ibut ko Tunganaik,"},{"id":2,"translation":"2. Go so gagawi-i igira-a lomini­botung,"},{"id":3,"translation":"3. Ka da Kandarainonun o Kadnan Ka (Ya Muhammad) go da Ka Niyan Kararangiti;"},{"id":4,"translation":"4. Go matatangkud a so khaori na tomo Ruka a di so paganai;"},{"id":5,"translation":"5. Go matatangkud a Mbugangka dun o Kadnan Ka na Khasowat Ka."},{"id":6,"translation":"6. Ba Ka Niyan nda mato-on a Wata a ilo na Piyakisiyap Ka Niyan?"},{"id":7,"translation":"7. Go Miyato-ongka Niyan a madadadag na pinggonanao Ka Niyan,"},{"id":8,"translation":"8. Go Miyato-on Ka Niyan a miskin, na Bigangka Niyan sa ka­kawasa-an."},{"id":9,"translation":"9. Na so Wata a ilo na Dingka Phangarasi-i;"},{"id":10,"translation":"10. Go so puphamanguni na Dingka Phurarasunga;"},{"id":11,"translation":"11. Go so Limo o Kadnan Ka na Puphamanotholangka!"}]},{"id":94,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ba Ami da pakalowaga Ruka so rarub Ka (Ya Muhammad)?"},{"id":2,"translation":"2. Go piyokas Ami Ruka so ma­punud Ka?-"},{"id":3,"translation":"3. A so mini-punud ko likod Ka,-"},{"id":4,"translation":"4. Go iniporo Ami Ruka so Ta­dum Ruka?"},{"id":5,"translation":"5. Na Mata-an! A khatondog so margun, a malbod,"},{"id":6,"translation":"6. Mata-an! A khatondog so margun, a malbod."},{"id":7,"translation":"7. Na igira-a miyakapasad Ka, na nggalubuk Ka puman,"},{"id":8,"translation":"8. Go si-i Ka bo ko Kadnan Ka Puphangangarapan."}]},{"id":95,"verses":[{"id":1,"translation":"1. lbut ko Tin a go so Zayton,"},{"id":2,"translation":"2. Go so Palao a Torsina,"},{"id":3,"translation":"3. Go giyangkai a lngud a (Mak­ka a) Panarigan,"},{"id":4,"translation":"4. Ka Sabunsabunar a Inadun Ami so Manosiya si-i ko lubi a mapiya a bontal,"},{"id":5,"translation":"5. Oriyan niyan na Pakakasowin Ami sukaniyan ko lubi a mababa ko manga bababa,"},{"id":6,"translation":"6. Inonta so Miyamaratiyaya go Pinggalubuk iran so manga Pipiya: Ka adun a bagiyan niran a balas a di Puthaman."},{"id":7,"translation":"7. Na antawa-a i Maphaki ongkir iyan Ruka ko oriyan naya, so Ko­koman?"},{"id":8,"translation":"8. Ba di so Allah i lubi a Maontol i Kokoman ko manga Kokoman?"}]},{"id":96,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Pangadi Ka: Si-i ko Ngaran o Kadnan Ka a so Miyangadun;"},{"id":2,"translation":"2. Inadun Niyan so manga Man­osiya, pho-on ko manga rogo a mimbathik."},{"id":3,"translation":"3. Pangadi Ka: Ka so Kadnan Ka na lubi a Maginawa,-"},{"id":4,"translation":"4. So Miyangundao ko (kisora­tun ko) Pansom,-"},{"id":5,"translation":"5. Inindao Niyan ko Manosiya so di niyan katawan."},{"id":6,"translation":"6. Sabunar a Mata-an! A so Manosiya na phangakowala dun,"},{"id":7,"translation":"7. Ko kiya-ilaya niyan sa Miya­katharambisa."},{"id":8,"translation":"8. Mata-an! A si-i bo ko Kadnan Ka i khandodan."},{"id":9,"translation":"9. Aiguda-a Ka ko sukaniyan a Pushapar,"},{"id":10,"translation":"10. Ko Oripun (o Allah) igira a Mishambayang?"},{"id":11,"translation":"11. Aiguda-a Ka amai ka Suka­niyan na shisi-i ko Torowan,"},{"id":12,"translation":"12. O di na ini Sogo lyan so Kapananggila?"},{"id":13,"translation":"13. Aiguda-a Ka amai ka (so Puphanapar na) tomiyaplis go to­miyalikhod?"},{"id":14,"translation":"14. Ba niyan ndi katawi a Mata­ an! A so Allah na phagilain Niyan?"},{"id":15,"translation":"15. Gunuki niyan, ka Mata-an-a o di niyan gunuki, na gandurun Ami dun ko tandongan,-"},{"id":16,"translation":"16. (Khiruk ko) tandongan, a bokhag, a baradosa;"},{"id":17,"translation":"17. Na tawaga niyan i salinggo­goya iyan!"},{"id":18,"translation":"18. Ka tawagun Ami so khisi­siyap ko Naraka!"},{"id":19,"translation":"19. Sabunar! A Dingka Pagonoti sukaniyan, go Sojiod Ka, go pakar­ani Ka (ko Kadnan Ka)."}]},{"id":97,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Mata-an! A Sukami na Initor­on Ami a Qur-an naya si-i ko Ga­gawi-i a Susula-an."},{"id":2,"translation":"2. Na antawa-a i miyakandao Ruka o antona-a so Gagawi-i a Susula-an?"},{"id":3,"translation":"3. So Gagawi-i a Susula-an na thomo a di so sanggibo a Olanolan."},{"id":4,"translation":"4. Puthoron ro-o so manga Ma­laikat, a go so Ruh[18], sabap sa idin o Kadnan niran, makapantag ko oman i Sogowan:","footnotes":"[18] so oras a matatang kud so kakha aduni yan (aso alongan a maori)"},{"id":5,"translation":"5. Kalilintad Sukaniyan taman ko kasubang o Fijar!"}]},{"id":98,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Da ko butad o siran a da Pamaratiyaya a pud ko Tiyoronan ko Kitab, a go so manga Panana­koto o ba siran miyamagukar ta­man sa kiyapakatalingoma kiran o marayag a karina:"},{"id":2,"translation":"2. Sogo a pho-on ko Allah, a Makapuphangadi ko manga Kitab a manga Soti:"},{"id":3,"translation":"3. Khisosoratan noto sa (Koko­man a) ontol."},{"id":4,"translation":"4. Na da makashusunggaya so siran a piyamugan ko Kitab inonta ko oriyan o Kiyapakatalingoma kir­an o marayag a karina."},{"id":5,"translation":"5. A da-a ini Sogo kiran a rowar sa Kapushowasowata iran ko Allah, a Totolabosun niran non, so okit ko Kapaginutao, a Shasalimbotawan siran, a go so Kipamayandugun nir­an ko Sambayang, go so katonaya iran ko Zakat: Giyoto man i okit a ontol"},{"id":6,"translation":"6. Mata-an! A so siran a da Pamaratiyaya a pud ko Tiyoronan ko Kitab, a go so manga Panana­koto, na si-i ko Apoi ko Naraka Jahannam makakakal siran non. Siran man i miyakaratarata ko manga Ka-adun."},{"id":7,"translation":"7. Mata-an! A so siran a Miya­maratiyaya, go pinggalubuk iran so manga pipiya, na siran man na siran i miyakapiyapiya ko manga Ka­adun."},{"id":8,"translation":"8. Adun a balas kiran si-i ko Kadnan niran a manga Sorga a tatap, a puphamangondas ko kaba­ba-an niyan so manga lawasaig, makakakal siran non, sa dayon sa dayon. Miyasowat kiran so Allah na Khasowat siran non (mambo). Giyoto man na bagiyan o tao a inikaluk iyan so Kadnan niyan."}]},{"id":99,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Amai ka ilinog ko Lopa so ipulinogon,"},{"id":2,"translation":"2. Go pakaliyon o Lopa so khi­pupunudon,"},{"id":3,"translation":"3. Go Matharo o Manosiya: A'antona ini?"},{"id":4,"translation":"4. Sa Alongan noto na Panotho­lun niyan so manga Tothol rukani­yan:"},{"id":5,"translation":"5. Sabap sa Mata-an! A so Kad­nan Ka na lpagilaham lyan non noto."},{"id":6,"translation":"6. Sa Alongan noto na mamaka­liyo so manga Manosiya a mbidabi­da, ka phaki-ilai kiran so (balas o) manga galubuk iran."},{"id":7,"translation":"7. Na sa dun sa nggolaola sa timbang bo o kolpong a mapiya, na khailai niyan noto;"},{"id":8,"translation":"8. Go sa dun sa nggolaola sa timbang bo o susurum a marata, na khailai niyan noto!"}]},{"id":100,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ibut ko (manga Koda a) Pu­phulolompat a gi-i makashowara,"},{"id":2,"translation":"2. Go Puphamangapoyan sa ka­lamaging,"},{"id":3,"translation":"3. Go Puphamanibowa ko kha­pita."},{"id":4,"translation":"4. Go Miyamakakayambur siran ro-o sa bayanuk,"},{"id":5,"translation":"5. Go minilumbak iran noto ko kao-orongan (ko ridowai);"},{"id":6,"translation":"6. Mata-an! A so Manosiya si-i ko makapantag ko Kadnan Niyan na titho a da-a Tadum iyan;"},{"id":7,"translation":"7. Go Mata-an! A sukaniyan sa makapantag ro-o i titho a saksi;"},{"id":8,"translation":"8. Go Mata-an! A sukaniyan ma­kapantag ko kabaya ko tamok na tonganai a minitaralo."},{"id":9,"translation":"9. Ba niyan ndi katawi, -a amai ka pakaliyon so shisi-i ko manga kobor,"},{"id":10,"translation":"10. Go payagun so shisi-i ko manga rarub?-"},{"id":11,"translation":"11. Mata-an! A so Kadnan niran sa Alongan noto i titho a Kaip kiran."}]},{"id":101,"verses":[{"id":1,"translation":"1. So Phakatukutuk!"},{"id":2,"translation":"2. Antona-a so phakatukutuk?"},{"id":3,"translation":"3. Na antawa-a i miyakandao Ruka o antona-a so Phakatukutuk?"},{"id":4,"translation":"4. Alongan a mabaloi so manga Manosiya a makairing sa manga Paroparo a Masosolapak,"},{"id":5,"translation":"5. Go mabaloi so manga Palao a makairing ko bombol a riyodot."},{"id":6,"translation":"6. Na sa dun sa tao a makapunud so manga timbang iyan,"},{"id":7,"translation":"7. Na sukaniyan na matago ko Kaoyagoyag a Makasosowat."},{"id":8,"translation":"8. Na so puman so tao a Maka­khap so manga timbang iyan,"},{"id":9,"translation":"9. Na aya darpa iyan na so Nar­aka Hawiya."},{"id":10,"translation":"10. Na antawa-a miyakandao Ruka o antona oto?"},{"id":11,"translation":"11. Apoi a Miyakayaoyao!"}]},{"id":102,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Miyakatumbang rukano so Kapamagindiga sa kadakul,"},{"id":2,"translation":"2. Taman sa makasongkano ko manga kobor."},{"id":3,"translation":"3. Na gunuki niyo, ka khatoka­wan niyo dun!"},{"id":4,"translation":"4. Oriyan niyan na gunuki niyo, ka khatokawan niyo dun!"},{"id":5,"translation":"5. Sabunar, a okatokawi niyo sa Kata-o a matatangkud!"},{"id":6,"translation":"6. Na Mata-an a mailai niyo dun so Naraka Jahim!"},{"id":7,"translation":"7. Oriyan niyan, na Mata-an a mailai niyo dun noto sa kailai a matatangkud!"},{"id":8,"translation":"8. Oriyan niyan, na Mata-an a khi-isha rukano dun sa Alongan noto so manga Limo (rukano)!"}]},{"id":103,"verses":[{"id":1,"translation":"1. lbut ko Masa,"},{"id":2,"translation":"2. Ka Mata-an! A so manga Manosiya na matatago dun ko ka­logi,"},{"id":3,"translation":"3. Inonta so Miyamaratiyaya, go pinggalubuk iran so manga pipiya, go ini pamagosiyata iran so bunar, go ini pamagosiyata iran so kaphan­tang."}]},{"id":104,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Sangat a siksa, a ruk o omani Taliyanta-an, a makasodi,"},{"id":2,"translation":"2. A so Miyanimo sa tamok na miyatamanon magitong,"},{"id":3,"translation":"3. Tatarima-an niyan sa Mata­ an! A so tamok iyan na miyabaloi niyan sukaniyan a kakal!"},{"id":4,"translation":"4. Gunuki niyan noto, Mata-an a Phoshangun ndun ko makaroput;"},{"id":5,"translation":"5. Na antawa-a i miyakandao Ruka o antona-a so makaroput?"},{"id":6,"translation":"6. So Apoi o Allah, a pakakaka­dugun,"},{"id":7,"translation":"7. So pushokhayao ko manga poso:"},{"id":8,"translation":"8. Mata-an naya! A si-i kiran mikolob,"},{"id":9,"translation":"9. Si-i ko manga pasuk a manga rarawa."}]},{"id":105,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Bangka da Katokawi so iniki­diya o Kadnan Ka ko khimangaruk ko Gadiya?"},{"id":2,"translation":"2. Ba Niyan nda tagowa so An­tangan niran a marata si-i ko kalo­gi?"},{"id":3,"translation":"3. Go biyotawanan Niyan siran sa manga Papanok a khirurungkap."},{"id":4,"translation":"4. A Puphangolog kiran sa Ator a pho-on ko lipao a kiyomba;"},{"id":5,"translation":"5. Na biyaloi Niyan siran a miya­kairing ko pur a kiyan (a olud)?"}]},{"id":106,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Makapantag ko kiyasinanad o manga Quraish,-"},{"id":2,"translation":"2. So kiyasinanad iran ko katho­togalin ko kapanununggao niyan a go so kakhakayao niyan,-"},{"id":3,"translation":"3. Na Showasowata iran so Kad­nan a ungkai a Baitollah,"},{"id":4,"translation":"4. So migai kiran sa Pangunung­kun po-on ko kaor, go miyakasarig kiran pho-on ko kaluk."}]},{"id":107,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Ino kiyatokawan Ka so gi-i niyan pakambokhagun so balas (ko Akhirat)?"},{"id":2,"translation":"2. Na giyoto man so Puphanaromag ko Wata a ilo,"},{"id":3,"translation":"3. Go di niyan iphamintal so kapakakana ko Miskin."},{"id":4,"translation":"4. Na sangat a siksa a ruk o manga Barasambayang,"},{"id":5,"translation":"5. A so siran na so Sambayang iran na pakalilipatan niran,"},{"id":6,"translation":"6. So siran na maki-ilailain siran,"},{"id":7,"translation":"7. Go u-urunun niran so kakha­ piya-an!"}]},{"id":108,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Mata-an! A Sukami na inibu­gai Ami Ruka (Ya Muhammad) so madakul (a Mapiya)"},{"id":2,"translation":"2. Na Shambayang Ka makapan­tag ko Kadnan Ka, go Khorbang­ ka."},{"id":3,"translation":"3. Mata-an! A so Pukhararangit Ruka na sukaniyan i da a tondasi­yan."}]},{"id":109,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Tharowangka (Ya Muham­mad): Hai manga Kapir!"},{"id":2,"translation":"2. Kuna a ba Akun di-i Showa­sowata so gi-i niyo Showasowatun;"},{"id":3,"translation":"3. Go da rukano i ba niyo di-i Showasowata so gi-i Yakun Showa­sowatun:"},{"id":4,"translation":"4. Go da Rakun i ba Ko Push­owasowata so Pishowasowat iyo,"},{"id":5,"translation":"5. Go da rukano i ba niyo Push­owasowata so gi-i Yakun Showaso­watun."},{"id":6,"translation":"6. Ruk iyo so okit iyo ko Kapa­ginutao, na ruk Akun so okit Akun ko Kapaginutao."}]},{"id":110,"verses":[{"id":1,"translation":"1. lgira-a Miyakatalingoma so Tabang o Allah, a go so Daag,"},{"id":2,"translation":"2. Go Mailaingka so manga Manosiya a Puphamanolud ko Aga­ma o Allah, a ndadakudakul,"},{"id":3,"translation":"3. Na Puthasbik Ka a rakhus o Podi ko Kadnan Ka, go Panguni Ka On sa Ma-ap: Mata-an! A Su­kaniyan na Tatap a Puphanarima ko Taobat."}]},{"id":111,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Miya-ilang so dowa a tangan o Abilahab, go miya-ilang (Sukani­yan)!"},{"id":2,"translation":"2. Da-on makanggai a gona so tamok iyan, a go so miyasokat iyan!"},{"id":3,"translation":"3. Phakasolud dun ko Apoi a Pushokhayao!"},{"id":4,"translation":"4. Go so Karoma niyan a Ma­awid sa itagon,-"},{"id":5,"translation":"5. Kiyatagowan so lig iyan sa tali a phamukul!"}]},{"id":112,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Tharowangka: Sukaniyan so Allah, a isa isa!"},{"id":2,"translation":"2. So Allah a Puphangangaron­ganan!"},{"id":3,"translation":"3. Da Mbawata, go da Mbawata­an,"},{"id":4,"translation":"4. Go da-a Miya-adun a saginda Niyan a isa bo."}]},{"id":113,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Tharowangka: A Mulindong Ako ko Kadnan o khapita,"},{"id":2,"translation":"2. Po-on ko karat-an o nganin a Inadun Niyan,"},{"id":3,"translation":"3. Go so karata-an o Gagawi-i igira-a Miyakalibotung,"},{"id":4,"translation":"4. Go so karata-an o Puphaman­giyop ko manga palot,"},{"id":5,"translation":"5. Go so karata-an o makasi-ig igira-a miyani-ig."}]},{"id":114,"verses":[{"id":1,"translation":"1. Tharowangka: A Mulindong Ako ko Kadnan o manga Mano­siya,"},{"id":2,"translation":"2. A Phapa-ar ko manga Mano­siya,"},{"id":3,"translation":"3. A Tohan o manga Manosiya,"},{"id":4,"translation":"4. Po-on ko karata-an o Puphan­gonsi, a Puphano-o so-ok,-"},{"id":5,"translation":"5. So Puphangonsi ko manga rarub o manga Manosiya,-"},{"id":6,"translation":"6. A pud ko manga Jinn, a go so manga Manosiya."}]}]