[{"id":1,"verses":[{"id":1,"translation":"სახელითა ალლაჰისა, მოწყალისა, შემწყალებლისა."},{"id":2,"translation":"ქება-დიდება ალლაჰს, სამყაროთა უფალს,"},{"id":3,"translation":"მოწყალეს, შემწყალებელს;"},{"id":4,"translation":"განკითხვის დღის მეუფეს!"},{"id":5,"translation":"მხოლოდ შენ გეთაყვანებით და მხოლოდ შენ გთხოვთ დახმარებას!"},{"id":6,"translation":"გვიწინამძღვრე ჭეშმარიტი გზით."},{"id":7,"translation":"იმათი გზით, ვისაც წყალობა უბოძე, და არა (იმათი გზით), ვისაც შენი რისხვა დაატყდათ და (არც) გზააბნეულთა;"}]},{"id":2,"verses":[{"id":1,"translation":"ალიფ ლაამ მიიმ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"ეს წიგნი (ყურანი): ეჭვი არ არის მასში - სწორი გზის მაჩვენებელია ღვთისმოშიშთათვის."},{"id":3,"translation":"რომელთაც სწამთ უხილავის, აღასრულებენ ლოცვას და გასცემენ იმისგან, რაც ვუწყალობეთ საზრდოდ."},{"id":4,"translation":"და რომელთაც სწამთ ის, რაც ჩამოგევლინა შენ (ო, მოციქულო)\n[ყურანი], და (სწამთ) ისიც, რაც შენამდე ჩამოევლინა [წიგნები, რომლებიც წინა წინასწარმეტყველებს ჩამოეგზავნათ], და საიქიო ცხოვრებაში მტკიცედ არიან დარწმუნებულნი."},{"id":5,"translation":"ისინი, თავიანთი უფლისგან მოცემულ გზამკვლევარს მიყვებიან, და სწორედ ისინი არიან წარმატებულნი."},{"id":6,"translation":"უეჭველად, რომელთაც არ ირწმუნეს, მათთვის სულ ერთია, გააფრთხილებ თუ არ გააფრთხილებ, მაინც არ ირწმუნებენ."},{"id":7,"translation":"(იმის გამო, რომ მათ ზურგი აქციეს ჭეშმარიტებას), ალლაჰმა დაადო ბეჭედი მათ გულებსა და მათ სმენას, ხოლო მათ თვალებზე — საფარველი. და მათთვის არის უდიდესი სასჯელი (ჯოჯოხეთში)!"},{"id":8,"translation":"ადამიანთა შორის არიან ისეთნიც, რომლებიც ამბობენ: «ვირწმუნეთ ალლაჰი და დღე უკანასკნელი», მაგრამ ისინი არ არიან მორწმუნენი."},{"id":9,"translation":"ისინი [თვალთმაქცები] ცდილობენ მოატყუონ ალლაჰი და ისინი, ვინც ირწმუნეს, მაგრამ სინამდვილეში მხოლოდ საკუთარ თავს ატყუებენ და ამას თვითონაც ვერ გრძნობენ."},{"id":10,"translation":"მათ გულებში სნეულებაა [ეჭვია]. და დაე, ალლაჰმა გაუზარდოს მათ ეს სნეულება! და მათთვისაა მტანჯველი სასჯელი იმის გამო, რომ ისინი სიცრუეს ამბობდნენ."},{"id":11,"translation":"და როცა მათ ეუბნებიან: «ნუ თესავთ უწესრიგობას [ურწმუნოებას] დედამიწაზე!» — ისინი ამბობენ: «ჩვენ მხოლოდ კეთილის მოქმედნი ვართ»."},{"id":12,"translation":"განა არა? ჭეშმარიტად, სწორედ ისინი არიან [თვალთმაქცნი],\nუწესრიგობის მთესავნი, მაგრამ ამას ვერ გრძნობენ (ვერც აცნობიერებენ)."},{"id":13,"translation":"და როცა მათ (თვალთმაქცებს) უთხრეს: «ირწმუნეთ ისე, როგორც ირწმუნა ხალხმა (საჰაბებმა)», მათ მიუგეს: «ნუთუ ვირწმუნებთ ისე, როგორც ირწმუნეს ჭკუასუსტებმა?»... მაგრამ არა, ჭეშმარიტად, სწორედ ისინი არიან ჭკუასუსტები, თუმცა მათ არ იციან (თუ როგორ ცდომილებაში იმყოფებიან)."},{"id":14,"translation":"და როდესაც ისინი შეხვდებიან მათ, ვინც ირწმუნა, ამბობენ: «ჩვენ ვირწმუნეთ!» მაგრამ როცა მარტონი რჩებიან თავიანთ ეშმაკებთან [თავიანთ წინამძღოლებთან, მრავალღმერთიან მეგობრებთან და მკითხავებთან], ამბობენ: «ჩვენ თქვენთან ვართ [მორწმუნეების წინააღმდეგ]; ჩვენ მხოლოდ დავცინით»."},{"id":15,"translation":"ალლაჰი (თვითონ) დასცინებს მათ (მათზე დამცირების მოვლენით) და გაახანგრძლივებს მათ ხეტიალს საკუთარ ზღვარგადასულობაში [გზააბნეულობასა და ეჭვებში]."},{"id":16,"translation":"ისინი არიან, რომელთაც გზააცდენილობა იყიდეს ჭეშმარიტი გზის ფასად, მაგრამ არ მოიგო მათმა ვაჭრობამ და არც ჭეშმარიტ გზაზე მდგარნი ყოფილან."},{"id":17,"translation":"მათი მაგალითი ჰგავს იმას, ვინც (ბნელ ღამეში) ცეცხლი დაანთო, [რათა სიბნელეში მიმავალ ადამიანებს გზა დაენახათ], და როცა მან გაანათა ყველაფერი მის გარშემო, ალლაჰმა წაართვა მათ სინათლე [ცეცხლი ჩაქრა], და დატოვა ისინი სიბნელეში ისე, რომ ვეღარ ხედავენ [საით წავიდნენ]."},{"id":18,"translation":"(ის თვალთმაქცნი არიან) ყრუნი, მუნჯნი და ბრმანი - და ისინი ვერ დაბრუნდებიან (სწორ გზაზე)."},{"id":19,"translation":"ან (მათი სხვა ნაწილი) ჰგვანან (იმ ადამიანებს, რომლებიც ღია სივრცეში მიდიოდნენ და ზემოდან დაემუქრათ ციდან წამოსული) წვიმის ღრუბელი. მასშია სრული სიბნელე, ქუხილი და ელვა. ისინი შიშისგან თითებს ყურებში იდებენ [ელვის გრიალის გამო], სიკვდილის შიშით, ხოლო ალლაჰი სრულად მოიცავს ურწმუნოებს [ისინი ვერ გაექცევიან მის ძალაუფლებას]."},{"id":20,"translation":"ლამისაა წართვას ელვამ მხედველობა; როგორც კი გაიელვებს, მაშინვე ამოძრავდებიან მისით (ელვის სინათლეზე) და, სიბნელე რომ ჩამოწვება, ჩერდებიან. ალლაჰს რომ ენება, უეჭველად, წაართმევდა მათ სმენასაც და ხედვასაც. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისშემძლეა."},{"id":21,"translation":"ჰეი, ადამიანებო! თაყვანი ეცით თქვენს უფალს, რომელმაც შეგქმნათ თქვენ და ისინი, ვინც იყვნენ თქვენზე უწინ! რათა ეგების ღმერთის გეშინოდეთ!"},{"id":22,"translation":"(ემსახურეთ თქვენს უფალს), რომელმაც დედამიწა დაგიგოთ თქვენ სარეცელად [რათა ცხოვრება გაგიადვილოთ მასზე],\nხოლო ცა — ნაგებობად [მოწყობილ და მოწესრიგებულ სტრუქტურად], და ჩამოავლინა ციდან წყალი, და მისით აღმოაცენა ნაყოფები თქვენს საზრდოდ. და ნუ გაუჩენთ ალლაჰს თანასწორებს [ნუ აიყვანთ ვინმეს ღმერთად მის გარდა], მაშინ როცა თქვენ იცით."},{"id":23,"translation":"და თუ თქვენ ეჭვი გაქვთ იმასთან დაკავშირებით, რაც ჩვენ ჩამოვუვლინეთ ჩვენს მსახურს (მოციქულ მუჰამმადს), მაშინ მოიტანეთ ერთი სურა, მსგავსი მისი [ყურანის], და უხმეთ თქვენს მოწმეებს [დამხმარეებს — მათ, ვისაც] ალლაჰის გარდა [ღმერთებად მიიჩნევთ], თუ მართალნი ხართ (თქვენს სიტყვებსა და რწმენაში)."},{"id":24,"translation":"და თუ ამას ვერ გააკეთებთ — და თქვენ ამას ვერასოდეს გააკეთებთ — მაშინ გეშინოდეთ ცეცხლის, რომლის საწვავი ადამიანები და ქვებია, (რომელიც) გამზადებულია ურწმუნოთათვის."},{"id":25,"translation":"და ახარე (ო, მოციქულო) მათ, რომელთაც ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აკეთეს, რომ მათთვის იქნება ბაღები (სამოთხის), რომელთა ქვეშ მდინარეები მიედინებიან. ყოველ ჯერზე, როცა მათ [სამოთხის მკვიდრთ] იქიდან [ამ ბაღებიდან] რომელიმე (გემრიელი) ნაყოფით გამოკვებავენ, ისინი იტყვიან: «ეს არის ის, რითაც ჩვენ აქამდე ვიკვებებოდით», მაგრამ მათ მიეცემათ მხოლოდ მისი მსგავსი [წინა ნაყოფისა]. და მათთვის იქ ეყოლებათ წმინდა მეუღლეები, და ისინი იქ მარადიულად დარჩებიან."},{"id":26,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰს არ რცხვენია (ჭეშმარიტების) (და მას არ რცხვენია) მაგალითის მოყვანა (თუნდაც) კოღოსა და იმისა, რაც მასზე ზემოთაა [კოღოზე], რაც შეეხება მათ, ვინც ირწმუნეს, მათ იციან, რომ ეს [მაგალითი] ჭეშმარიტებაა მათი უფლისგან. ხოლო რაც შეეხება მათ, რომლებიც ურწმუნოებად იქცნენ, ისინი (დაცინვით) იტყვიან: «რა ისურვა ალლაჰმა ამით, როცა მაგალითი მოიყვანა?» (დაე იცოდნენ, რომ ამით ალლაჰი მათ გამოცდის) და ამით მრავალს აცდენს გზას, და ამითვე მრავალს სწორ გზაზე დააყენებს, მაგრამ ალლაჰი არ აცდენს გზას, გარდა ურჩებისა."},{"id":27,"translation":"რომელნიც არღვევენ ალლაჰის აღთქმას მისი განმტკიცების შემდეგ და წყვეტენ იმ კავშირებს, რომელთა გამყარებაც ბრძანა ალლაჰმა, და ქვეყნად თესავენ უკეთურებას, სწორედ ეგენი არიან წაგებულნი."},{"id":28,"translation":"როგორ ავლენთ ურწმუნოებას ალლაჰის მიმართ, როცა მკვდარნი იყავით და მან გაგაცოცხლათ, შემდეგ ისევ მოგაკვდინებთ, შემდეგ კვლავ გაგაცოცხლებთ და შემდეგ მისკენ დაბრუნდებით."},{"id":29,"translation":"იგია, რომელმაც შექმნა თქვენთვის, რაც კი დედამიწაზე არსებობს, შემდეგ ზეცისკენ მიეშურა [ცის შექმნას შეუდგა] და იგი მოაწყო [ცა] (როგორც) შვიდი ცა, და (მხოლოდ) იგია ყოვლისმცოდნე."},{"id":30,"translation":"და აი, უთხრა შენმა უფალმა ანგელოზებს: «მე დავადგენ დედამიწაზე ხალიფას [ადამიანებს, რომლებიც მასზე იცხოვრებენ]». (ანგელოზებმა) თქვეს: «(ო, ჩვენო უფალო, გვამცნე, რა სიბრძნეა იმაში, რომ) შენ დაადგენ მასზე მათ,\nვინც იქ უწესრიგობას დათესავენ და სისხლს დაღვრიან,\nხოლო ჩვენ (შენ გემორჩილებით და) გადიდებთ შენ ქებით და ვაღიარებთ შენს სიწმინდეს?» მან [ალლაჰმა] თქვა: «ჭეშმარიტად, მე ვიცი ის [სიბრძნე, რატომაც ვქმნი ადამიანებს], რაც თქვენ არ იცით!»"},{"id":31,"translation":"და (იმის საჩვენებლად, რომ ადამი ანგელოზებზე აღმატებულია) მან [ალლაჰმა] ასწავლა ადამს ყველა [ნივთის] სახელი, შემდეგ წარუდგინა ისინი [ნივთები] ანგელოზებს და თქვა: «მამცნეთ ამათი [ნივთების] სახელები, თუ მართალნი ხართ»."},{"id":32,"translation":"(ანგელოზებმა) თქვეს: «შენ (ო, ალლაჰ) წმინდახარ და ყოვლადდიდებული! ჩვენ არ გვაქვს ცოდნა გარდა (მხოლოდ) იმისა, რაც შენ გვასწავლე. ჭეშმარიტად, შენ ხარ ყოვლისმცოდნე, ყოვლადბრძენი!»"},{"id":33,"translation":"(ალლაჰმა) თქვა: «ო, ადამ, ამცნე მათ [ანგელოზებს] მათი [ამ ნივთების] სახელები!» და როცა მან [ადამმა] ამცნო მათი სახელები, მან [ალლაჰმა] თქვა: «განა არ გითხარით თქვენ, რომ მე ვიცი ცათა და მიწის დაფარული, და ვიცი ის, რასაც თქვენ ამჟღავნებთ, და ისიც, რასაც მალავთ [თქვენს ფიქრებში]?»"},{"id":34,"translation":"და აი, ვუთხარით ჩვენ ანგელოზებს: «დაემხეთ პირქვე (საჯდაზე) ადამის წინაშე[1] (რათა ამით პატივი მიაგოთ მას და აჩვენოთ მისი აღმატებულობა!)» და დაემხნენ საჯდაზე ისინი [ყველა ანგელოზი], გარდა იბლისისა, (რომელმაც) (შურის გამო) უარი თქვა და ქედმაღლობა გამოავლინა, და აღმოჩნდა ურწმუნოთა შორის (ალლაჰისადმი დაუმორჩილებლობის გამო).","footnotes":"[1] უზენაესმა ალლაჰმა ანგელოზებს უბრძანა, ადამის წინაშე საჯდა (მიწამდე თაყვანისცემა) შეესრულებინათ, რათა ამით ალლაჰისადმი მორჩილება გამოევლინათ, ადამის მიმართ პატივისცემა ეჩვენებინათ, ეღიარებინათ ადამის უპირატესობა და ასევე ეღიარებინათ თავიანთი შეცდომა იმ სიტყვებში, რომლებიც ადამის შესახებ თქვეს. საჯდა, რომელსაც მორწმუნეები ალლაჰის წინაშე ასრულებენ, არის თაყვანისცემის საჯდა, რომლითაც ისინი აღიარებენ ალლაჰს თავიანთ უფლად და ღმერთად. ხოლო ანგელოზების მიერ ადამისთვის შესრულებული საჯდა ამ საჯდისგან განსხვავდებოდა, რადგან მათ ის ალლაჰის ბრძანების შესრულების მიზნით შეასრულეს."},{"id":35,"translation":"და ვუთხარით: «ო, ადამ! შენ და შენი ცოლი (ჰავა) სამოთხეში დასახლდით და უხვად მიირთვით, სადაც რა გენებოთ, თუმცა ამ ხეს არ მიუახლოვდეთ, და არ გახდეთ უსამართლოთაგანი (ალლაჰის ურჩნი)»."},{"id":36,"translation":"და სატანამ შეაცდინა ისინი მისით [ამ ხით], (ჩააგონა მათ, რომ ამ ხისგან ეჭამათ), და გამოაძევა ისინი ორნი [ადამი და ევა] იმ ადგილიდან, სადაც იყვნენ [სამოთხიდან]. და ჩვენ [ალლაჰმა]\nვუთხარით (ადამს, ევას და იბლისს): «დაეშვით (დედამიწაზე),\nერთმანეთის მტრებად! თქვენთვის დედამიწაზე იქნება საცხოვრებელი ადგილი და სარგებლობა (მისი სიკეთეებით)\nგანსაზღვრულ ვადამდე [განკითხვის დღემდე]»."},{"id":37,"translation":"და ადამმა მიიღო თავისი უფლისგან სიტყვები (შთაგონებით)(რათა მათით ალლაჰს მონანიებით მიმართოს და მისგან მიტევება ითხოვოს), და მან [ალლაჰმა] მიიღო მისი მონანიება,\nრადგან იგია მონანიების მიმღები, შემწყალებელი!"},{"id":38,"translation":"ვუბრძანეთ: «დაეშვით იქიდან (სამოთხიდან) ყველა ერთიანად! ვინც გაჰყვება ჩემგან ნაჩვენებ ჭეშმარიტ გზას მაშინ, როცა სწორი გზის მაჩვენებელი მოგევლინებათ, – მათთვის არც შიში იქნება, და არც დამწუხრდებიან»."},{"id":39,"translation":"ხოლო ისინი, რომლებიც ურწმუნოები გახდნენ და უარყვეს ჩვენი აიათები, სწორედ ისინი არიან ცეცხლის მკვიდრნი და იქ იქნებიან მარადჟამს."},{"id":40,"translation":"ჰეი, ისრაილის ძენო! გაიხსენეთ ჩემი წყალობა, რომელიც გიწყალობეთ და უერთგულეთ ჩემს აღთქმას, და მეც ვუერთგულებ თქვენს აღთქმას, და მხოლოდ ჩემი გეშინოდეთ."},{"id":41,"translation":"და ირწმუნეთ (ო, ისრაელის შთამომავლებო) ის [ყურანი], რომელიც მე მოვავლინე (მოციქულ მუჰამმადს), როგორც დადასტურება იმ [თორას] ჭეშმარიტებისა, რაც თქვენთან არის. და ნუ იქნებით პირველი, ვინც მასში ურწმუნო გახდება [ყურანის მიმართ]. და ნუ გაცვლით ჩემს აიათებს უმნიშვნელო ფასად. და მხოლოდ ჩემი გეშინოდეთ."},{"id":42,"translation":"და ნუ შემოსავთ ჭეშმარიტებას სიცრუით (რომელიც თქვენ თვითონ გამოიგონეთ), რათა დაფაროთ ჭეშმარიტება [ყურანის აიათები], მაშინ როცა თქვენ (ეს) იცით (იმ წიგნებიდან, რომლებიც თქვენს ხელთაა)!"},{"id":43,"translation":"აღასრულეთ ლოცვა, გაიღეთ ზაქათი და მოიხარეთ წელში, წელში მოხრილებთან ერთად (რუქუ'ზე)."},{"id":44,"translation":"۞ ნუთუ ხალხს ღვთისმოსაობისკენ მოუწოდებთ, საკუთარ თავს კი დაივიწყებთ, მაშინ, როცა წიგნს (თორას) კითხულობთ, რომელშიც მოცემულია უკანასკნელი წინასწარმეტყველის ნიშნები; ნუთუ გონებას არ მოუხმობთ?"},{"id":45,"translation":"და ითხოვეთ დახმარება (ალლაჰისგან) (ყველა თქვენს საქმეში) მოთმინებითა და ლოცვით; რადგან ის [ლოცვა] მძიმე ტვირთია (ყველასთვის), გარდა მხოლოდ მორჩილთათვის,"},{"id":46,"translation":"(რომლებსაც ეშინიათ ალლაჰის) და რომლებიც ფიქრობენ, რომ შეხვდებიან თავიანთ უფალს და რომ მასთან დაბრუნდებიან (სამსჯავროს დღეს)."},{"id":47,"translation":"ჰეი, ისრაილის ძენო! გაიხსენეთ ჩემი წყალობა, რომელიც გიწყალობეთ და ის, რომ გამოგარჩიეთ თქვენ სამყაროთა შორის (როდესაც თქვენთან გამოაგზავნეს მრავალი წინასწარმეტყველი და წიგნები ალლაჰისაგან)."},{"id":48,"translation":"და გეშინოდეთ იმ დღის, როცა ერთი სული ვერ აუნაზღაურებს ვერაფერში მეორე სულს, და არც მისი შუამდგომლობა მიიღება [სხვა სულისთვის], არც გამოსასყიდი იქნება მისგან აღებული და არც იქნება მათი შეწევნა [განკითხვის დღეს]."},{"id":49,"translation":"და (კიდევ გაიხსენეთ ჩვენი ის მადლი), როდესაც ჩვენ გადაგარჩინეთ ფარაონის ხალხისგან, რომლებიც გაკისრებდნენ სასტიკ სასჯელს, ხოცავდნენ თქვენს ვაჟებს და ცოცხლად ტოვებდნენ თქვენს ქალებს [რათა ისინი მსახურებად გამოეყენებინათ]. და ამაში თქვენთვის დიდი გამოცდა იყო თქვენი უფლისგან!"},{"id":50,"translation":"და (კიდევ გაიხსენეთ), როდესაც ერთხელ ჩვენ თქვენს გამო გავყავით ზღვა, და გადაგარჩინეთ [ფარაონისგან და მისი ლაშქრისგან], და დავახრჩეთ ფარაონის ხალხი, ხოლო თქვენ უყურებდით [როგორ ეწიათ მათ დაღუპვა]."},{"id":51,"translation":"და როდესაც ჩვენ (წინასწარმეტყველ) მუსას დავუდეთ აღთქმა ორმოცი ღამის განმავლობაში [რათა თქვენთვის ხელმძღვანელობად ჩამოგვევლინა თორა], და შემდეგ თქვენ მის შემდეგ [რაც მუსა წავიდა], აიყვანეთ თქვენთვის (ღმერთად) (ოქროს) ხბო[1], და თქვენ იყავით უსამართლონი.","footnotes":"[1] ხბოს თაყვანისცემა მას შემდეგ მოხდა, რაც ისრაელის შთამომავლები ფარაონისა და მისი ლაშქრისგან თავის დასაღწევად ზღვას გადაუყვნენ. მათ სთხოვეს წინასწარმეტყველ მუსას (მშვიდობა იყოს მასზე), რომ თავისი უფლისგან მათთვის წიგნი მოეტანა. მისმა უფალმა აღუთქვა თორას (თავრათის) ბოძება და ამისთვის განსაკუთრებული ადგილი განუსაზღვრა. ამისთვის წინასწარმეტყველ მუსას (მშვიდობა იყოს მასზე) ოცდაათი დღის განმავლობაში უნდა ემარხულა, შემდეგ კი მარხვა კიდევ ათი დღით დაესრულებინა. როდესაც მუსა (მშვიდობა იყოს მასზე) დანიშნულ ადგილას წავიდა, მისმა ხალხმა მოუთმენლობა გამოავლინა, ოქროსგან ხბო ჩამოასხა, ღმერთად გამოაცხადა და მისი თაყვანისცემა დაიწყო. ამგვარად ისინი მრავალღმერთიანობაში (შირქში) და ურწმუნოებაში ჩავარდნენ."},{"id":52,"translation":"ამის შემდეგ გაპატიეთ, რომ იქნებ მადლიერნი ყოფილიყავით."},{"id":53,"translation":"და (კიდევ გაიხსენეთ ჩვენი ის წყალობა), როდესაც ჩვენ მუსას ვუბოძეთ წიგნი [თორა] და ფურყანი [სხვადასხვა სასწაულები[1], რომლითაც ალლაჰმა მხარი დაუჭირა მუსას], რათა თქვენ შეგძლებოდათ ჭეშმარიტ გზაზე სვლა,","footnotes":"[1] ეს ნიშნები (სასწაულები) წინასწარმეტყველ მუსას (მშვიდობა იყოს მასზე) მიეცა, რათა თავისი სამოციქულო მისიის ჭეშმარიტება დაემტკიცებინა. მათ \"განმასხვავებელი\" ეწოდებათ, რადგან ისინი ჭეშმარიტებას სიცრუისგან, ხოლო სწორ გზას შეცდომისა და გზასაცდენისგან განასხვავებენ."},{"id":54,"translation":"და აი, მიმართა მუსამ თავის ხალხს: «ო, ჩემო ხალხო! თქვენ თავადვე ჩაიდინეთ უსამართლობა საკუთარი თავის მიმართ,\nროდესაც (ღვთაებად) დაიდგინეთ (ოქროს) ხბო. მოინანიეთ თქვენი შემოქმედის წინაშე და მოკალით ერთმანეთი [თქვენგან მათ, ვინც ხბოს არ სცემდა თაყვანს — უნდა მოეკლათ ისინი, ვინც თაყვანს სცემდა მას]; ეს თქვენთვის უკეთესია თქვენი შემოქმედის წინაშე (ვიდრე ჯოჯოხეთში სამუდამოდ მოხვედრა)[1]. და მან მიიღო თქვენი მონანიება, რადგან ის არის მონანიების მიმღები, შემწყალებელი!»","footnotes":"[1] და მოკლულ იქნა დაახლოებით სამოცდაათი ათასი ადამიანი."},{"id":55,"translation":"და (გაიხსენეთ, როგორ) თქვით: «ო, მუსა! ჩვენ არ დაგიჯერებთ\n(რომ ალლაჰი შენს მეშვეობით გადასცემს გამოცხადებას), სანამ ალლაჰს ცხადად არ დავინახავთ». და დაგატყდათ მეხი,\nმაშინ, როცა თქვენ უყურებდით (და თქვენ დაიღუპეთ)."},{"id":56,"translation":"შემდეგ ჩვენ აღგადგინეთ [ხელახლა გაგაცოცხლეთ] თქვენ\nთქვენი სიკვდილის შემდეგ (მეხის დარტყმის შედეგად), რათა თქვენ მადლიერნი ყოფილიყავით!"},{"id":57,"translation":"და (გაიხსენეთ ჩვენი წყალობა, როდესაც თქვენ დაიარებოდით მიწაზე), და ჩვენ დაგიფარეთ ღრუბელით და ჩამოგივლინეთ თქვენ მანანა [თაფლის მსგავი რამე, რომელიც ხეებზე ჩნდება]\nდა მწყერი. (და ჩვენ გითხარით ): «იკვებეთ იმ სიკეთეებით, რომლებიც ჩვენ გიწყალობეთ!» (მაგრამ მათ დაიწყეს ალლაჰის ბრძანების დაუმორჩილებლობა, არ იყვნენ მადლიერნი მიღებული წყალობებისთვის) და (ამით) ჩვენ კი არ მოგვაყენეს უსამართლობა [ზიანი], არამედ თავად საკუთარ თავს ავნეს."},{"id":58,"translation":"და (გაიხსენეთ) ჩვენი წყალობა, როცა ვთქვით: «შედით ამ დასახლებაში [იერუსალიმში] და მიირთვით იქ, სადაც გნებავთ, და შედით ამ ქალაქის კარიბჭეში მუხლმოდრეკით (საჯდაზე დაცემით), და თქვით: \"მიტევება!\" [ო ალლაჰ, გვაპატიე!] — და ჩვენ მოგიტევებთ თქვენს ცოდვებს და გავუმრავლებთ სიკეთის მოქმედთ [ჯილდოს]»."},{"id":59,"translation":"და შეცვალეს მათ, ვინც უსამართლობას სჩადიოდნენ (ისრაელის შთამომავლებს შორის), ალლაჰის სიტყვა სხვა სიტყვით[1], რომელიც მათთვის ნათქვამი არ იყო. და ჩვენ მოვავლინეთ ზეციდან სასჯელი იმათზე, ვინც უსამართლობას სჩადიოდა, იმის გამო, რომ ისინი ურჩნი იყვნენ.","footnotes":"[1] ისინი ქალაქში შევიდნენ სხეულის ქვედა ნაწილებზე ცოცვით, ნაცვლად იმისა, რომ საჯდაზე თავდახრილნი შესულიყვნენ. ასევე, ნაცვლად იმისა, რომ ეთქვათ \"ჰიტტა\" (\"მიტევება\"), ამბობდნენ \"ჰინტა\" (\"ხორბლის მარცვალი\"). ამგვარად ისინი ალლაჰის ბრძანებას დასცინოდნენ და აბუჩად იგდებდნენ."},{"id":60,"translation":"۞ (და კიდევ ერთი ჩვენი წყალობა ის იყო, რომ თქვენ უდაბნოში ხეტიალობდით და ძლიერ წყურვილს განიცდიდით) და აი, მუსამ სთხოვა წყალი თავისი ხალხისთვის, და ჩვენ ვუთხარით: «დაარტყი შენი კვერთხით კლდეს!» (და მუსამ დაარტყა) და ამოიხეთქა მისგან თორმეტი წყარო [ისრაელის შთამომავლების ტომების (გვარების) რიცხვის მიხედვით], რათა ყველა ხალხს სცოდნოდა თავისი სასმელი წყლის ადგილი [თითოეულ ტომს ჰქონდა თავისი წყარო, რათა გვარებს შორის დავა არ წარმოშობილიყო]. და (ჩვენ ვუთხარით): «ჭამეთ და სვით ალლაჰისგან ბოძებული საზრდოდან და ნუ ბოროტმოქმედებთ მიწაზე, უწესრიგობის თესვით»."},{"id":61,"translation":"და როცა თქვენ თქვით: «ჰეი, მუსა! ვეღარ მოვითმენთ ერთი და იგივე სახეობის საკვებზე ყოფნას და შენს უფალს შეევედრე, აღმოგვიცენოს ის, რაც მიწაზე ამოდის: ბოსტნეული, კიტრი, ნიორი, ოსპი და ხახვი». (მუსამ) გიპასუხათ: «ნუთუ გსურთ, შეცვალოთ უფრო ცუდით ის, რაც უკეთესია? (მაშ) ჩადით ქალაქში და, უეჭველად, ყველაფერია იქ თქვენთვის, რასაც ითხოვთ». (იქ კი) თავს დაატყდათ დამცირება, სიღარიბე და რისხვა ალლაჰისა, რადგან უარყოფდნენ ალლაჰის სასწაულებს (აიათებს) და უსამართლოდ ხოცავდნენ შუამავლებს. ეს ყველაფერი იმისთვის მიეზღოთ, რომ ურჩობდნენ და ზღვარს გადიოდნენ."},{"id":62,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ირწმუნეს [მუჰამმადის თემი], და ისინი, ვინც (მანამდე, ვიდრე ალლაჰმა კაცობრიობას თავისი უკანასკნელი მოციქული მოუვლინა) იუდაიზმს მისდევდნენ, და ქრისტიანები და საბიელები [ისინი, ვინც დაბადებიდან ბუნებრივ რწმენაში იმყოფებიან და რომელიმე განსაზღვრულ რელიგიას არ მისდევენ][1], — ვინც მათგან ირწმუნებს ალლაჰს და უკანასკნელ დღეს და შეასრულებს მართალ საქმეებს, — მათთვის იქნება მათი ჯილდო მათი უფლის წინაშე, და არ იქნება მათზე შიში (აღდგომის დღეს), და ისინი არ იქნებიან დამწუხრებულნი (იმის გამო, რაც ამ ცხოვრებაში გაიარეს).","footnotes":"[1] მას შემდეგ, რაც უზენაესმა ალლაჰმა ადამიანებისკენ უკანასკნელი მოციქული, რომელიც წინასწარმეტყველთა ბეჭედია, მოავლინა, ალლაჰი აღარ მიიღებს არც ერთ სარწმუნოებასა და შარიათს, გარდა იმ სარწმუნოებისა და შარიათისა, რომლითაც უკანასკნელი მოციქული მოვიდა."},{"id":63,"translation":"და (გაიხსენეთ), როცა ერთ დროს ჩვენ თქვენგან ავიღეთ აღთქმა\n(ო, ისრაელის შთამომავლნო) (რომ ირწმუნებდით ალლაჰის და ემსახურებოდით და ეთაყვანებოდით მხოლოდ მას) და აღვმართეთ თქვენ ზემოთ (მთა) ტუურ, და ჩვენ გითხარით: «აიღეთ ის [თორა], რაც ჩვენ გაჩუქეთ, ძალით [მოწადინებით, გულმოდგინებით] (და დაიცავით იგი) და გაიხსენეთ ის, რაც იქ არის, ეგების გეშინოდეთ ალლაჰის (სასჯელის)!»"},{"id":64,"translation":"შემდეგ კი თქვენ პირი იბრუნეთ ამას (როგორც ამას ყოველთვის სჩადიოდით), და რომ არა ალლაჰის გულუხვობა თქვენ მიმართ\nდა მისი წყალობა, მაშინ თქვენ აღმოჩნდებოდით წაგებულთა შორის (ამქვეყნიურ ცხოვრებაშიც და მარადიულ ცხოვრებაშიც)."},{"id":65,"translation":"და (ვფიცავ, რომ) თქვენ (ო, ისრაელის შთამომავლნო) იცით მათ შესახებ თქვენგან, (რომლებიც ადრე ცხოვრობდნენ) და რომლებმაც შაბათი დაარღვიეს[1]. და ამის შემდეგ ჩვენ ვუთხარით მათ: «იყავით ზიზღის ღირსი მაიმუნები [დამცირებულნი]!»","footnotes":"[1] უზენაესმა ალლაჰმა ისრაელის შთამომავლებს შაბათ დღეს მუშაობა აუკრძალა. ეს დღე მხოლოდ ალლაჰის თაყვანისცემისა და მსახურებისთვის იყო განკუთვნილი. თუმცა მათი გამოცდა იმაში მდგომარეობდა, რომ სწორედ შაბათ დღეს ნაპირთან უხვად მოდიოდა თევზი, იმდენად, რომ წყლის ზედაპირზეც კი ხტებოდა. მათ აკრძალვის გვერდის ავლა მზაკვრობით გადაწყვიტეს: შაბათის დადგომამდე აწყობდნენ სათევზაო ბადეებს და თხრიდნენ წყალსატევებს, ხოლო შაბათის გასვლის შემდეგ იქიდან თევზს აგროვებდნენ. ამგვარად ისინი ცდილობდნენ მათთვის დაწესებული აკრძალვის მზაკვრობით გვერდის ავლას."},{"id":66,"translation":"და ჩვენ გავხადეთ ის [დასახლება] (საჩვენებელ) სასჯელად\nიმ (დასახლებებისთვის), რომლებიც მის წინ იყვნენ, და მათთვის, ვინც მის შემდეგ იქნებიან, და შეგონებად ღვთისმოშიშთათვის."},{"id":67,"translation":"და აი, მუსამ თავის ხალხს უთხრა: «ჭეშმარიტად, ალლაჰი გიბრძანებთ, რომ დაკლათ (რომელიმე) ძროხა». (მაგრამ მათ) თქვეს: «ნუთუ დაგვცინი?» მან [მუსამ] თქვა: «ალლაჰს შევეფარები იმისგან, რომ ვიყო უმეცართაგანი!»"},{"id":68,"translation":"(მიუხედავად იმისა, რომ ბრძანება უკვე ნათელი იყო), მათ (მაინც) თქვეს: «მიმართე თხოვნით ჩვენთვის შენს უფალს, რათა აგვიხსნას, როგორია იგი». მან [მუსამ] თქვა: «აი, ის [ალლაჰი] ამბობს: «იგი არის ძროხა — არც მოხუცი და არც ხბო, არამედ შუა ასაკის ამ ორს შორის». (და მუსამ თქვა): «მაშ, შეასრულეთ ის, რაც გებრძანათ!»"},{"id":69,"translation":"მათ (კვლავ გამოიჩინეს ჯიუტობა და) თქვეს: «მიმართე თხოვნით შენს უფალს, რათა აგვიხსნას, როგორია მისი [ძროხის] ფერი». (მუსამ) თქვა: «აი, ის [ალლაჰი] ამბობს: \"ის არის ყვითელი ძროხა, მისი ფერი ნათელი და სუფთაა [ყოველგვარი ლაქის გარეშე] და ეს ფერი სიხარულს ანიჭებს მნახველებს\"»."},{"id":70,"translation":"მათ თქვეს: «მიმართე თხოვნით შენს უფალს, რათა აგვიხსნას, – როგორია იგი, რადგანაც ბევრია ჩვენთვის ერთნაირი ძროხა და, ალლაჰი თუ ინებებს, უეჭველად, ჩვენ ვიქნებით ჭეშმარიტ გზაზე მდგომნი»."},{"id":71,"translation":"მან (მუსამ): «ჭეშმარიტად, ის (ალლაჰი) ამბობს: \"იგია ძროხა: არა დამცრობილი – მიწის ხვნასა და ნათესის რწყვაში; ყოვლად უნაკლო, რომელსაც რაიმე თვალსაჩინო ლაქა არ გააჩნია\"». მათ თქვეს: «აი, ახლა მოხვედი ჭეშმარიტებით». და მათ დაკლეს იგი [ძროხა], თუმცა თითქმის მზად იყვნენ, რომ ეს არ გაეკეთებინათ."},{"id":72,"translation":"და აი, თქვენ (ო, ისრაილის შთამომავლებო) მოკალით სული [ადამიანი] და ერთმანეთს ედავებოდით მის გამო, ხოლო ალლაჰი ამხელს იმას, რასაც თქვენ მალავდით."},{"id":73,"translation":"და ჩვენ [ალლაჰი] ვთქვით: «დაარტყით მას [მოკლულს] რომელიმე ნაწილით მისგან [დაკლული ძროხისგან]».\n(და მოკლული, მასზე დარტყმის შემდეგ, გაცოცხლდა და მკვლელის სახელი განაცხადა.) ასე გააცოცხლებს ალლაჰი მკვდრებს (აღდგომის დღეს) და გიჩვენებთ თავის ნიშნებს, რათა დაფიქრდეთ."},{"id":74,"translation":"მას შემდეგ, [რაც ალლაჰმა გიჩვენათ სასწაულები], თქვენი გულები გამკაცრდა; ისინი აღარ რბილდებიან, [თუნდაც საოცარი ნიშნები ეჩვენებოდეთ]. ისინი [გულები] ქვას ჰგვანან ან კი კიდევ უფრო მკაცრია, ვიდრე ქვა. და ჭეშმარიტად, ქვებს შორის არიან ისეთები, რომლებიდანაც მდინარეები ამოხეთქავს, რომლებიდანაც ადამიანები სვამენ წყალს და რწყავენ ბაღებსა და ნათესებს; და მათ შორის არიან ისეთებიც, რომლებიც იბზარება და იქიდან წყალი გამოედინება; და მათ შორის არიან ისეთებიც, რომლებიც ალლაჰის შიშით ეცემიან."},{"id":75,"translation":"ნუთუ თქვენ [ო, მორწმუნენო] იმედოვნებთ, რომ ისინი [იუდეველები] დაგიჯერებენ, როდესაც მათ შორის იყო ჯგუფი\n[მათი სწავლულები], რომლებიც ისმენდნენ ალლაჰის სიტყვას\n(თორადან), შემდეგ კი ამახინჯებდნენ მას [ცვლიდნენ მის ნამდვილ მნიშვნელობას], მას შემდეგ, რაც იგი გააზრებული ჰქონდათ [იცოდნენ, რომ ეს ჭეშმარიტება იყო], და ამას აკეთებდნენ შეგნებულად?"},{"id":76,"translation":"და როცა ისინი [იუდეველები] შეხვდებოდნენ მათ, ვინც ირწმუნა, ამბობდნენ: «ჩვენც ვირწმუნეთ (თქვენს მსგავსად)!» ხოლო როცა ისინი [თვალთმაქცი იუდეველები] ერთმანეთში მარტო დარჩებოდნენ, ამბობდნენ: «ნუთუ მოუყვებით მათ [მორწმუნეებს] იმას, რაც ალლაჰმა გაგიმხილათ (თორაში), რათა მათ [მორწმუნეებმა] ამით შეგედავონ და ეს თქვენ წინააღმდეგ მტკიცებად იქცეს თქვენს უფალთან (სასჯელის დღეს)? ნუთუ არ დაფიქრდებით?»"},{"id":77,"translation":"განა არ იციან, რომ ალლაჰმა იცის ყველაფერი, რასაც მალავენ და რასაც აცხადებენ?!"},{"id":78,"translation":"და მათ (იდეველებს) შორის არიან წერა–კითხვის უცოდინარნი, რომელთაც არაფერი გაეგებათ წიგნის შესახებ, და ისინი მხოლოდ ვარაუდებსა და ფანტაზიებს ეყრდნობიან [და შემდეგ სხვებსაც უყვებიან], და ისინი მხოლოდ ვარაუდობენ."},{"id":79,"translation":"ვაი, მათ [მკაცრი სასჯელი] ვინც წერილს [თორას] საკუთარი ხელებით წერენ [ამახინჯებენ მას], შემდეგ კი ამბობენ: «ეს ალლაჰისგან არის ჩამოსული», რათა ამით მცირე ფასად გაყიდონ იგი. ვაი, მათ იმის გამო, რაც მათმა ხელებმა დაწერეს,\nდა ვაი, მათ იმის გამო, რასაც ისინი იძენენ!"},{"id":80,"translation":"და მათ [იუდეველებმა] თქვეს: «ჩვენ არ შეგვეხება (ჯოჯოხეთის) ცეცხლი, გარდა რამდენიმე დღის განმავლობაში». [ისინი ფიქრობენ, რომ ჯოჯოხეთში სამუდამოდ არ დარჩებიან.] უთხარი (მათ) (ო, მოციქულო): «ნუთუ თქვენ ალლაჰთან აღთქმა აიღეთ ამის შესახებ? (თუ მართლაც ასეთი აღთქმა გაქვთ დადებული, მაშ იცოდეთ, რომ) ალლაჰი არასოდეს არღვევს თავის აღთქმას. ან კი თქვენ ალლაჰზე ამბობთ იმას, რაც არ იცით?»"},{"id":81,"translation":"მაგრამ არა! ვინც ბოროტება მოიპოვა [ურწმუნოება ჩაიდინა]\nდა ვისი ცოდვაც მას მთლიანად მოიცავს, ისინი ცეცხლის ბინადარნი არიან, და ისინი მასში სამუდამოდ დარჩებიან."},{"id":82,"translation":"ხოლო ისინი, რომელთაც ირწმუნეს და ჰქმნეს კეთილი, აი, ისინი არიან სამოთხის მკვიდრნი და იქ იქნებიან მარადჟამს."},{"id":83,"translation":"და (გაიხსენეთ), როცა ერთ დროს ჩვენ ავიღეთ აღთქმა ისრაილის შთამომავლებისგან, (და ეს აღთქმა იყო იმაში, რომ თქვეს): «რომ თქვენ არ ემსახურებით და არ ეთაყვანებით არავის, გარდა ალლაჰისა; და მშობლების მიმართ გამოიჩენთ გულწრფელ სიკეთეს (სიტყვით, საქმით, ქონებით და სხვ.); და ასევე ნათესავების მიმართ, და ობლების მიმართ, და ღარიბების მიმართ. და ადამიანებს უთხარით კეთილი სიტყვები (და არ იყოთ უხეშნი); და აღასრულეთ ლოცვა სათანადოდ, და გასცეთ სავალდებულო მოწყალება [ზაქათი]». შემდეგ კი თქვენ უკან დაიხიეთ (ამ აღთქმიდან), თქვენგან მცირერიცხოვანთა გარდა,\nდა თქვენ განუდექით."},{"id":84,"translation":"და აი, აღთქმა ავიღეთ თქვენგან, რომ არ დაღვრით თქვენს სისხლს და რომ არ გააძევებთ ერთმანეთს თქვენი საცხოვრებელი ადგილებიდან. ეს ყველაფერი შემდეგ აღიარეთ და თავადვე ხართ ამის მოწმეები."},{"id":85,"translation":"შემდეგ კი თქვენ (ო, იუდეველებო, მედინაში) ერთმანეთს კლავდით, და თქვენგან ერთ ნაწილს აძევებდით მათი საცხოვრებელი ადგილებიდან, მათზე აღმატებულობის მოპოვებით ცოდვითა და მტრობით. და (ომის შემდეგ), როცა ტყვეები მოდიოდნენ თქვენთან, თქვენ მათ გამოსყიდვას ახდენდით (ტყვეობიდან გასათავისუფლებლად), მაშინ როცა თქვენთვის აკრძალული იყო მათი გაძევებაც კი. ნუთუ თქვენ გწამთ წერილის [თორას] ერთი ნაწილისა (რომ ტყვეთა გამოსყიდვა დასაშვებია) და უარყოფთ მის სხვა ნაწილს (არ თვლით ცოდვად თანამოძმეების მკვლელობას და მათ გაძევებას)? და რა არის საზღაური იმათთვის თქვენგან, ვინც ამას სჩადის თუ არა სირცხვილი და დამცირება ამქვეყნიურ ცხოვრებაში, ხოლო აღდგომის დღეს ისინი დაბრუნებულნი იქნებიან უმკაცრეს სასჯელში [ჯოჯოხეთში]. და ალლაჰი არ არის უყურადღებო იმის მიმართ, რასაც თქვენ აკეთებთ!"},{"id":86,"translation":"ისინი არიან, ვინც შეიძინეს [აირჩიეს] ამქვეყნიური ცხოვრება\nმარადიული ცხოვრების სანაცვლოდ. და არ შეუმსუბუქდებათ მათ სასჯელი და არც დახმარება გაეწევათ."},{"id":87,"translation":"და (ვფიცავთ, რომ) უკვე ვუბოძეთ მუსას წერილი [თორა],\nდა მას შემდეგ გავგზავნეთ მოციქულები ისრაილის შთამომავლებთან. და 'ისა, მარიამის ძეს, ვუბოძეთ ნათელი ნიშნები (რომლებიც მიანიშნებდა, რომ ის ალლაჰის ჭეშმარიტი მოციქული იყო), და გავაძლიერეთ იგი წმინდა სულით\n[ანგელოზი ჯიბრილით]. ნუთუ ყოველ ჯერზე, როცა თქვენთან მოდის რომელიმე მოციქული იმით [კანონით], რაც თქვენს სულებს არ სურთ, თქვენ ამპარტავნებას იჩენთ? ზოგიერთს უარყოფთ, ხოლო სხვებს კლავთ."},{"id":88,"translation":"და მათ თქვეს [ისრაილის შთამომავლებმა]: «ჩვენი გულები დაფარულია (და ამიტომ ჭეშმარიტება ჩვენამდე ვერ აღწევს)». მაგრამ არა! ალლაჰმა დაწყევლა ისინი მათი ურწმუნოების გამო\nდა რაოდენ მცირედია მათი რწმენა!"},{"id":89,"translation":"და როცა მათთან [იუდეველებთან] მოვიდა ალლაჰისგან კიდევ ერთი წერილი [ყურანი], რომელიც ადასტურებდა იმას, რაც მათთან იყო [თორას], — მაშინ როცა ადრე ისინი ალლაჰისგან დახმარებას ითხოვდნენ ურწმუნოთა წინააღმდეგ, — და როცა მათთან მოვიდა ის, რაც მათ საკუთარი წიგნებიდან იცოდნენ, მათ ეს უარყვეს. და ალლაჰის წყევლა ურწმუნოებზეა!"},{"id":90,"translation":"რა ცუდია ის [ურწმუნოება], რის სანაცვლოდაც მათ საკუთარი სულები გაყიდეს [ისრაილის შთამომავლებმა] — რომ უარყვეს ის, რაც ალლაჰმა გარდმოუვლინა [ყურანი], შურით იმის გამო, რომ ალლაჰი თავისი წყალობიდან გარდმოუვლენს იმას, ვისაც ინებებს თავისი მსახურებიდან [მუჰამმადს] და ისინი დაბრუნდნენ ალლაჰის რისხვით უკვე არსებულ რისხვაზე (რომელიც მათზე იყო მათი წინა ურწმუნოების გამო). და ურწმუნოთათვის მომზადებულია დამამცირებელი სასჯელი!"},{"id":91,"translation":"და როცა მათ ეუბნებიან [იუდეველებს]: «ირწმუნეთ ის, რაც ალლაჰმა გარდმოავლინა [ყურანი]», ისინი ამბობენ: «ჩვენ ვირწმუნეთ ის, რაც ჩვენთვის არის გარდმოვლენილი\n[თორა]». მაგრამ ისინი უარყოფენ იმას, რაც ამის შემდეგ მოვიდა\n[ყურანს], მიუხედავად იმისა, რომ იგი ჭეშმარიტებაა და ადასტურებს იმას, რაც მათთან არის. უთხარი: «მაშ რატომ კლავდით ადრე ალლაჰის მოციქულებს, თუ თქვენ მართლაც მორწმუნენი იყავით?»"},{"id":92,"translation":"და (ვფიცავთ, რომ) უკვე მოვიდა თქვენთან მუსა ნათელი ნიშნებით; შემდეგ კი თქვენ დაიდგინეთ (სამკაულებისგან ჩამოსხმული) ხბო (თაყვანისცემად) მის შემდეგ (რაც მუსა წავიდა ალლაჰის მიერ დანიშნულ ადგილას), და თქვენ უსამართლონი იყავით."},{"id":93,"translation":"და აი, ჩვენ ავიღეთ თქვენგან აღთქმა (ო, ისრაილის შთამომავლებო), და აგიმაღლეთ თქვენს თავზე (მთა) ტური\nდა ვთქვით: «აიღეთ ის [თორა], რაც ჩვენ თქვენთვის მოვანიჭეთ,\nმტკიცედ [მთელი ძალით, გულმოდგინებით] (და დაიცავით იგი), და მოისმინეთ (რაც მასშია ნაბრძანები — შეასრულეთ და დაემორჩილეთ ალლაჰს)!» მათ თქვეს: «ჩვენ მოვისმინეთ (ყურით) და არ დავემორჩილეთ (საქმით)». და მათი გულები გაჯერებული იყო ხბოთი მათი ურწმუნოების გამო. უთხარი: «რა ცუდია ის [ხბოს თაყვანისცემა], რასაც თქვენი რწმენა გიბრძანებთ, თუ თქვენ (საერთოდ) მორწმუნეები ხართ!»"},{"id":94,"translation":"უთხარი: «თუკი ალლაჰთან, სხვა ხალხის გარეშე, – (მხოლოდ) თქვენთვისაა განკუთვნილი იმქვეყნიური სამკვიდრებელი, მაშინ სიკვდილი ისურვეთ, თუ ხართ ნამდვილად გულწრფელნი»."},{"id":95,"translation":"მაგრამ ისინი არასოდეს მოისურვებენ მას [სიკვდილს], იმის გამო, რაც მათი ხელებით მოამზადეს (და იმის შიშით, რომ ალლაჰის სასჯელს დაექვემდებარებიან). და ალლაჰი იცნობს უსამართლოებს!"},{"id":96,"translation":"და, რა თქმა უნდა, შენ (ო, მოციქულო) იპოვი [დაინახავ], რომ ისინი [იუდეველები] ყველაზე მეტად არიან სიცოცხლის მოყვარულნი, თუნდაც უფრო მეტად, ვიდრე ისინი, რომლებიც მრავალღმერთიანები გახდნენ, თითოეულ მათგანს სურს, რომ მისთვის სიცოცხლე მიეცეს ათასი წლის განმავლობაში. მაგრამ ვერ დააშორებს მას (მარადიულ სასჯელს) ის, რომ მას ხანგრძლივი სიცოცხლე მიეცემა; რადგან ალლაჰი ხედავს, რასაც ისინი აკეთებენ!"},{"id":97,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) (იუდეველებს, როცა ისინი ამბობენ, რომ ჯიბრილი მათი მტერია ანგელოზთაგან): «ვინ არის ჯიბრილის მტერი?» – რადგან მან ჩამოავლინა იგი [ყურანი] შენს გულზე ალლაჰის ნებართვით, იმის დასადასტურებლად, რაც მისამდე იყო [ალლაჰის წიგნები, რომლებიც ყურანამდე იქნა გარდმოსული], როგორც გზამკვლევი (ჭეშმარიტებისკენ) და სასიხარულო ამბავი მორწმუნეთათვის."},{"id":98,"translation":"ვინც არის ალლაჰის მტერი, და მისი ანგელოზების, და მისი მოციქულების, და ასევე ჯიბრილისა და მიიქაილის — [ვინც მტრად მიიჩნევს ჩამოთვლილთაგან თუნდაც ერთს, იგი ურწმუნო ხდება], — მაშინ იცოდეს, რომ ალლაჰიც არის ურწმუნოთა მტერი!"},{"id":99,"translation":"და (ვფიცავ) უკვე მოვავლინეთ ჩვენ შენ ცხადი აიათები (სასწაულები), და მათ მიმართ ურწმუნოებას ამჟღავნებენ მხოლოდ ურჩნი."},{"id":100,"translation":"ნუთუ ყოველ ჯერზე, როცა ისინი [ისრაელის შთამომავლები]\nდადებენ შეთანხმებას (ალლაჰთან ან ადამიანებთან), მათი ნაწილი უარყოფს მას? მაგრამ არა! მათ უმეტესობას არ სწამს (იმისა, რაც ალლაჰმა მოავლინა)!"},{"id":101,"translation":"და როცა მათთან მოვიდა ალლაჰისგან მოციქული\n[მუჰამმადი (ყურანით)], რომელიც ადასტურებდა იმ ჭეშმარიტებას, რაც მათთან [იუდეველებთან] იყო, მათგან ნაწილმა, ვისაც მიეცა წიგნი, ალლაჰის წიგნი ზურგს უკან მოისროლეს, თითქოს მათ არ იცოდნენ."},{"id":102,"translation":"და გაჰყვნენ ისინი იმას [ჯადოქრობას], რასაც კითხულობდნენ სატანები (წინასწარმეტყველ) სულეიმანის მეფობის დროს. მაგრამ სულეიმანი არ გამხდარა ურწმუნო და (არ უსწავლია ჯადოქრობა), ხოლო სატანები (თავად) გახდნენ ურწმუნონი, და ადამიანებს ასწავლიდნენ ჯადოქრობას. და (იუდევლებმა ასევე გაჰყვნენ იმას), რაც ალლაჰისგან გამოცდის სახით იქნა ზემოდან ჩამოვლენილი ორ ანგელოზზე ბაბილონში, (რომლებსაც ერქვათ) ჰარუთი და მარუთი. მაგრამ ისინი ორივე [ეს ორი ანგელოზი] არ ასწავლიდნენ არავის (ჯადოქრობას), სანამ არ ეტყოდნენ: «ჭეშმარიტად, ჩვენ – გამოცდა ვართ, ნუ გახდები ურწმუნო (ჯადოქრობის სწავლით და შაიტანებისადმი მორჩილებით)!» და (ადამიანები) სწავლობდნენ მათგან [იმ ორი ანგელოზისგან] იმას, რითაც ქმარს ცოლისგან აშორებდნენ. მაგრამ ისინი [ჯადოქრები] ვერ ავნებდნენ ამით ვერავის ალლაჰის ნებართვის გარეშე. და სწავლობდნენ ისინი [ჯადოქრები] იმას, რაც ზიანს აყენებდა მათ (თავადვე) და სარგებელს არ მოუტანდა მათ[1]. და მათ [იუდევლებმა] იცოდნენ, რომ ის, ვინც ამას [ჯადოქრობას] იძენდა, არ ექნებოდა მას\nმარადიულ ცხოვრებაში არანაირი წილი (სიკეთისა). და, რა თქმა უნდა, რამდენად საზიზღარია ის, რისთვისაც მათ თავიანთი სულები გაყიდეს, ნეტავ სცოდნოდათ!","footnotes":"[1] და სატანებმა ჯადოქრობა მოუტანეს იუდევლებს, და ეს იმდენად გავრცელდა მათ შორის, რომ ისინი ჯადოქრობას ალლაჰის წიგნზე მეტადაც კი ამჯობინებდნენ."},{"id":103,"translation":"და მათ რომ [იუდევლებს] ეჭეშმარიტად ერწმუნათ და დაეცვათ თავი (ალლაჰის სასჯელისგან), მაშინ ალლაჰისგან მიღებული ჯილდო (ამის სანაცვლოდ) მათთვის ბევრად უკეთესი იქნებოდა, ნეტავ მხოლოდ სცოდნოდათ!"},{"id":104,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! არ უთხრათ (ალლაჰის მოციქულს): «(ო, ალლაჰის მოციქულო), იზრუნე ჩვენზე!», არამედ თქვით: «მოგვაქციე ყურადღება![1]» — და უსმინეთ (რაც გებრძანებათ, და შეასრულეთ ეს). ხოლო ურწმუნოთათვის\n(რომლებიც დასცინიან ალლაჰის მოციქულს) — მტანჯველი სასჯელია!","footnotes":"[1]ეს იმიტომ მოხდა, რომ იუდეველებიც მიმართავდნენ ალლაჰის მოციქულს სიტყვით \"რაა'ინა\", მაგრამ ამ სიტყვაში სხვა მნიშვნელობას — \"უგუნურს\", \"ჭკუასუსტს\" — დებდნენ, მიუხედავად იმისა, რომ ორივე სიტყვა ერთნაირად ჟღერდა. ამიტომ უზენაესმა ალლაჰმა მორწმუნეებს აუკრძალა ამ სიტყვის გამოყენება."},{"id":105,"translation":"არ ისურვებდნენ ისინი, რომლებიც ურწმუნოები გახდნენ, (არც) წერილის ხალხთაგან და არც მრავალღმერთიანთაგან, რომ თქვენზე (ო, მორწმუნენო) თქვენი უფლისაგან ჩამოევლინოს (რაიმე) სიკეთე. ხოლო ალლაჰი თავისი წყალობით ირჩევს, ვისაც ინებებს, ალლაჰი ხომ უდიდესი გულმოწყალების მფლობელია!"},{"id":106,"translation":"თუ ჩვენ[1] გავაუქმებთ რომელიმე აიათს (ყურანიდან) ან დავავიწყებთ მას (მუჰამმადს), მაშინ ჩვენ მოვიყვანთ მასზე უკეთესს ან მის თანასწორს. ნუთუ არ იცი (ო, მოციქულო), რომ ალლაჰი ყოველივეზე ყოვლისშემძლეა?","footnotes":"[1]იმ აიათებში, სადაც უზენაესი ალლაჰი საკუთარ თავზე ამბობს \"ჩვენ\", ეს სიმრავლეს არ ნიშნავს, არამედ სიდიადესა და დიდებულებას გამოხატავს, რადგან ალლაჰი ერთია. (ალ-უსაიმინი)"},{"id":107,"translation":"ნუთუ არ იცოდი (ო, მოციქულო), რომ მხოლოდ ალლაჰს ეკუთვნის სრული ძალაუფლება ცათა და მიწაზე? და თქვენ არ გყავთ, ალლაჰის გარდა, არც მფარველი და არც შემწე."},{"id":108,"translation":"ნუთუ გსურთ თქვენი მოციქულის მიმართ მოთხოვნებით მიმართვა [მისთვის ზედმეტი კითხვების დასმა და მისგან სასწაულების თხოვნა], როგორც ადრე ისრაილის შთამომავლები სთხოვდნენ მუსას? და იცოდეთ, რომ ვინც რწმენას ურწმუნოებით ჩაანაცვლებს, ის სწორი გზიდან გადაუხვევს."},{"id":109,"translation":"ბევრია მსურველი წიგნბოძებულთაგან, რომ თქვენი რწმენის შემდგომ (ისევ) ურწმუნოებად გაქციონ, თავიანთ სულებში დამკვიდრებული შურის გამო – ჭეშმარიტება რომ გაუცხადდათ. მაშ, მიუტევეთ და განერიდეთ, ვიდრე არ მოვა ბრძანება ალლაჰისა. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისშემძლეა."},{"id":110,"translation":"და აღასრულეთ ლოცვა (სათანადო წესით) და გაიღეთ სავალდებულო მოწყალება — ზაქათი, და რაც სიკეთეს მოამზადებთ საკუთარი თავისთვის, იმას ალლაჰთან იპოვით [მისთვის ჯილდოს მიიღებთ მარადიულ ცხოვრებაში]; რადგან ალლაჰი ხედავს ყველაფერს, რასაც აკეთებთ."},{"id":111,"translation":"და ამბობენ ისინი [იუდეველები და ქრისტიანები]: «ვერავინ შევა სამოთხეში, გარდა იმათისა, ვინც იუდეველია ან ქრისტიანი». ეს მათი ოცნებებია (ცარიელი მტკიცებები). უთხარი (ო, მოციქულო): «მოიტანეთ თქვენი მტკიცებულებები, თუ მართალნი ხართ (თქვენს განცხადებებში)!»"},{"id":112,"translation":"არა, (ასე არ არის, როგორც ისინი ამტკიცებენ!) ვინც საკუთარ სახეს (თავს) ალლაჰს მიანდობს, და ამასთან გულწრფელია და სიკეთეს სჩადის, მას მისი ჯილდო მიეცემა თავის უფალთან და მათზე არ იქნება შიში და არც დამწუხრდებიან."},{"id":113,"translation":"და ამბობენ იუდეველები: «ქრისტიანები არაფერზე არიან [ჭეშმარიტებაზე არ დგანან]!» და ამბობენ ქრისტიანები: «იუდეველები არაფერზე არიან»! მაშინ, როცა ისინი კითხულობენ წერილს [თორას და სახარებას], (რომელშიც ნაბრძანებია ყველა შუამავლის რწმენა). ასევე ამბობენ ისინი, ვინც არ იციან, მათი სიტყვების მსგავსს. და ალლაჰი განსჯის მათ აღდგომის დღეს იმასთან დაკავშირებით, რაშიც ისინი ვერ თანხმდებოდნენ."},{"id":114,"translation":"და ვინ არის უფრო უსამართლო და ცოდვილი, ვიდრე ის, ვინც ხელს უშლის, რომ ალლაჰის მეჩეთებში მისი სახელი იხსენიებოდეს, და ცდილობს მათ დანგრევას? ასეთებს არ ეკადრებათ იქ შესვლა გარდა შიშით [იმის შიშით, რომ ამისთვის სასჯელი დაატყდებათ]. მათთვის ამქვეყნიურ ცხოვრებაში არის დამცირება, ხოლო მარადიულ ცხოვრებაში — უდიდესი სასჯელი."},{"id":115,"translation":"და მხოლოდ ალლაჰს ეკუთვნის აღმოსავლეთიც და დასავლეთიც და სადაც არ უნდა მიმართოთ, იქ არის (ჭეშმარიტად) ალლაჰის სახე. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმომცველი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":116,"translation":"და თქვეს მათ (ურწმუნოებმა): «ალლაჰმა შვილი იყოლია[1]». ის (ალლაჰი) ყოვლად უნაკლოა! პირიქით, მას ეკუთვნის ყველაფერი, რაცა არის ცათა შინა და რაც დედამიწაზეა; და ყოველივე მას ემორჩილება.","footnotes":"[1]იუდეველებმა თქვეს, რომ უზაირი ალლაჰის ძეა; ქრისტიანებმა თქვეს, რომ 'ისა (იესო) ალლაჰის ძეა; ხოლო მრავალღმერთიანებმა თქვეს, რომ ანგელოზები ალლაჰის ასულები არიან.\nალლაჰს რომ შვილი ჰყოლოდა, იგი მას უნდა დამსგავსებოდა, თუმცა არაფერია მისი მსგავსი. (იხ. 42:11)."},{"id":117,"translation":"ის არის ცათა და დედამიწის შემოქმედი, ხოლო როცა იგი (ინებებს) რაიმე საქმის შესრულებას, ის მხოლოდ ეტყვის მას: «იყავ!» — და ის (მაშინვე) ხდება."},{"id":118,"translation":"ხოლო მათ, ვინც არაფერი იციან (შუამავალთა მისიის შესახებ), თქვეს: «ნეტავ ალლაჰმა გაგვესაუბროს (და თქვას, რომ ეს კაცი ნამდვილად მისი შუამავალია) ან მოგვივლინოს ნიშანი!» მათ წინაპრებმაც იგივე თქვეს, მათი სიტყვების მსგავსად, მათი გულები ერთნაირია [წინანდელი და ამჟამინდელი ურწმუნოებისა]. ჩვენ უკვე განვუმარტეთ ნიშნები იმ ხალხისთვის, ვინც დარწმუნებულია [რწმენაში]."},{"id":119,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ წარგგზავნეთ შენ (ო, მუჰამმად) ჭეშმარიტებით როგორც მახარობელი (რომელიც მორწმუნეებს სამოთხით ახარებს) და გამაფრთხილებელი (რომელიც ურწმუნოებს ჯოჯოხეთის სასჯელის შესახებ აფრთხილებს), და შენ (მათთვის ჭეშმარიტების მიტანის შემდეგ) არ იქნები გამოკითხული [პასუხისმგებელი] ჯოჯოხეთის მკვიდრებზე."},{"id":120,"translation":"და არასოდეს იქნებიან შენით კმაყოფილნი არც იუდეველები და არც ქრისტიანები, სანამ შენ არ გაჰყვები მათ რწმენას. უთხარი: «ჭეშმარიტად, (მხოლოდ) ალლაჰის გზა არის (ჭეშმარიტი) გზა!» და (მე [ალლაჰი] ვფიცავ, რომ) თუ შენ (ო, მოციქულო) გაჰყვები მათ ახირებებს მას შემდეგ, რაც შენთან მოვიდა (ჭეშმარიტი) ცოდნა [ყურანი და სუნნა], მაშინ არ გეყოლება ალლაჰისგან არც მფარველი და არც დამხმარე."},{"id":121,"translation":"იმათ, ვისთვისაც წიგნი ვუბოძეთ და ღირსეული კითხვით კითხულობენ მას, სწორედ იმათ სწამთ მისი, ხოლო ვინც მას [წიგნს] არ ირწმუნებს – ისინი ზარალში აღმოჩნდებიან."},{"id":122,"translation":"ჰეი, ისრაილის შთამომავალნო! გაიხსენეთ (ჩემი მრავალრიცხოვანი) წყალობა, რომელიც გიწყალობეთ თქვენ, და რომ (ადრე) მე უპირატესობა მოგანიჭეთ თქვენ სამყაროთა წინაშე (უამრავი წიგნების და შუამავლების მოვლენით)."},{"id":123,"translation":"და ერიდეთ იმ დღეს (სასჯელის დღეს), როცა ერთი სული ვერაფრით გამოისყიდის სხვა სულს; მისგან არ იქნება მიღებული არანაირი გამოსასყიდი (რომელიც სასჯელისგან იხსნის), და მას ვერავითარი შუამდგომლობა ვერ მოუტანს სარგებელს, და არც დახმარება გაეწევათ."},{"id":124,"translation":"და აი, გამოსცადა იბრაჰიმი მისმა უფალმა სიტყვებით და მან სრულად შეასრულა ისინი. მან თქვა: «ჭეშმარიტად, მე დაგადგენ შენ ადამიანებისთვის იმამად». მან თქვა: «და ჩემი შთამომავლობიდანაც (დაადგინე ასეთები)». მან (ალლაჰმა) თქვა: «ჩემი აღთქმა არ შეეხება უსამართლოებს (შენი შთამომავლობიდან)»."},{"id":125,"translation":"და აი, (შეახსენე ადამიანებს, ო, მოციქულო), როგორ ვაქციეთ ჩვენ ეს სახლი [ქააბა] ადამიანებისთვის დაბრუნების ადგილად და უსაფრთხო ადგილად. და (ვთქვით): «აიღეთ [გაიხადეთ] იბრაჰიმის დგომის ადგილი ლოცვის ადგილად». და ჩვენ დავავალეთ იბრაჰიმს და ისმაილს: «გაწმინდეთ ჩემი სახლი [ქააბა] (ხილული და უხილავი სიბილწისგან) ტავაფის შემსრულებელთათვის, იქ მყოფთათვის (ალლაჰისადმი თაყვანისცემის მიზნით), ქედმოხრილთათვის (რუქუ'ში) და მუხლმოდრეკილთათვის (სუჯუდში)!»"},{"id":126,"translation":"და აი, თქვა იბრაჰიმმა: «უფალო ჩემო! აქციე ეს (მექქა) უსაფრთხო ქალაქად და მიანიჭე მის მცხოვრებლებს ნაყოფები —\nმათგან, ვინც ირწმუნა ალლაჰი და უკანასკნელი დღე». და (ალლაჰმა მიიღო მისი ვედრება და) თქვა: «ხოლო მათაც, ვინც ურწმუნო გახდა, მე (ასევე) მივცემ სარგებლობას ცოტა ხნით და შემდეგ კი ვაიძულებ მათ (მივიდნენ) ცეცხლის სასჯელთან». და როგორი საზარელია იგი (ჯოჯოხეთი), როგორც დაბრუნების ადგილი!"},{"id":127,"translation":"და (შეახსენე მათ ისე, რომ მათ თვალწინ წარმოიდგინონ), როგორ აღმართავს იბრაჰიმი სახლის [ქააბის] საძირკვლებს,\nდა ისმაილი. (და ორივემ მიმართა ალლაჰს ვედრებით): «უფალო ჩვენო! მიიღე ჩვენგან (ეს საქმე), რადგან ჭეშმარიტად, შენ ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნე ხარ!»"},{"id":128,"translation":"(ო,) უფალო ჩვენო! და გვაქციე ჩვენ ორნი შენდამი დამორჩილებულებად, და ჩვენი შთამომავლობის ნაწილიდან — შენდამი დამორჩილებულ თემად, და გვაჩვენე ჩვენი თაყვანისცემის ადგილები (და წესები), და მიიღე ჩვენი მონანიება, რადგან, ჭეშმარიტად, შენ ხარ მონანიების მიმღები, ყოვლადმოწყალე!»"},{"id":129,"translation":"უფალო ჩვენო! წარგზავნე მათთან შუამავალი მათივე წრიდან, ვინც წაუკითხავს შენს აიათებს, ასწავლის წიგნს (ყურანს) და სიბრძნეს (სუნნას) და განწმინდავს მათ. ჭეშმარიტად, შენ ხარ ძლევამოსილი, ბრძენი."},{"id":130,"translation":"და ვინ განუდგება იბრაჰიმის რელიგიას, თუ არა ის, ვინც უგუნურად მოექცა საკუთარ სულს? ჩვენ უკვე ამოვარჩიეთ ის ამქვეყნად და ჭეშმარიტად, ის იმქვეყნადაც მართალთაგან იქნება."},{"id":131,"translation":"და აი, უთხრა მას [იბრაჰიმს] მისი უფალმა: «დამორჩილდი! [გახდი ერთღმერთიანი და სრულად დაემორჩილე ალლაჰს]» იბრაჰიმმა თქვა: «მე დავემორჩილე სამყაროთა უფალს!»"},{"id":132,"translation":"და ეს (სიტყვები) უანდერძა იბრაჰიმმა თავისი შვილებისთვის და ია'ყუბმაც: «ო, ჩემო შვილებო! ჭეშმარიტად, ალლაჰმა აირჩია თქვენთვის კანონი; ნუ მოკვდებით ისე, რომ არ იყოთ (ალლაჰის) მორჩილნი (მუსლიმები)»"},{"id":133,"translation":"ნუთუ თქვენ (ო, ხალხო) იყავით მოწმენი [დაესწარით], როდესაც ია'ყუბს სიკვდილი ეწვია, (და) როდესაც მან თავის ძეებს უთხრა: «ვის სცემთ თაყვანს ჩემს შემდეგ [ჩემი სიკვდილის შემდეგ]?» მათ თქვეს: «ჩვენ ვემსახურებით შენს ღმერთს და შენი მამების ღმერთს – იბრაჰიმის, ისმაილის და ისჰაყის. ერთადერთ ღმერთს და მისი მორჩილნი ვართ»."},{"id":134,"translation":"ეგ არის თემი – აწ გარდასული. მათია ის, რაც მოიხვეჭეს და თქვენია ის, რაც მოიხვეჭეთ. არ მოგეკითხებათ თქვენ ის, რასაც ისინი აკეთებდნენ."},{"id":135,"translation":"მათ [იუდეველებმა და ქრისტიანებმა] უთხრეს (მუსლიმებს): «გახდით იუდეველები ან ქრისტიანები – (და მაშინ თქვენ) (იქნებით) სწორ გზაზე». უთხარი (მათ): «არა, (ყველამ ვიყოთ) იბრაჰიმის [მონოთეისტი] რელიგიის მიმდევრები, რადგან ის მრავალღმერთიანთაგანი არ ყოფილა»."},{"id":136,"translation":"უთხარით: «ვირწმუნეთ ალლაჰი და ის, რაც, ჩვენზე ჩამოევლინა, ასევე, რაც იბრაჰიმს, ისმა’ილს, ისჰაყს, ია’ყუბს და (მის) შთამომავლობას ჩამოევლინა, რაც მუსასა და ‘ისას მიეცათ, ასევე, რაც მოციქულებს მიეცათ – თავიანთი უფლისგან; მათგან არც ერთს არ განვასხვავებთ და ჩვენ მისი მორჩილნი (მუსლიმები) ვართ»."},{"id":137,"translation":"და თუ ისინი ირწმუნებენ იმას, რისიც თქვენ [მორწმუნენო] გწამთ [რომ ყურანი ალლაჰის წიგნია და მუჰამმადი მისი შუამავალია], მაშინ ისინი ჭეშმარიტ გზაზე იქნებიან; ხოლო თუ ზურგს შეგაქცევენ, მაშინ ისინი განხეთქილებაში არიან, და ალლაჰი საკმარისი იქნება თქვენთვის (დაგიცავთ მათგან), რადგან ის ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":138,"translation":"ალლაჰის [მიერ მონიჭებული] შეფერილობით [რწმენით], და ვინ არის ალლაჰზე უკეთესი, ვინც ასეთი შეფერილობით [რწმენით] შეუძლია შემოსოს? და ჩვენ მხოლოდ მას ვემსახურებით."},{"id":139,"translation":"უთხარი (წიგნის ხალხს): «ნუთუ თქვენ ჩვენთან იდავებთ ალლაჰის შესახებ, მაშინ როცა ის არის ჩვენი უფალიც და თქვენი უფალიც? ჩვენთვის — ჩვენი საქმეებია, ხოლო თქვენთვის — თქვენი საქმეები; და ჩვენ მისთვის [ალლაჰისთვის] ვასუფთავებთ (ჩვენს საქმეებს)»."},{"id":140,"translation":"ნუთუ თქვენ (ო, წიგნის ხალხო) იტყვით, რომ იბრაჰიმი, ისმაილი, ისჰაყი, ია'ყუბი და ტომები [ტომები — ეს არიან შუამავლები, რომლებიც ისრაილის შთამომავლობის თორმეტ საგვარეულოში იყვნენ] იუდეველები ან ქრისტიანები იყვნენ? (მაშინ როცა ეს წინასწარმეტყველები ცხოვრობდნენ იუდაიზმისა და ქრისტიანობის გაჩენამდე) უთხარი: «თქვენ უკეთ იცით თუ ალლაჰმა? და ვინ არის უფრო უსამართლო, ვიდრე ის, ვინც დამალა თავისთან არსებული მოწმობა ალლაჰისგან. ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ არის უყურადღებო იმის მიმართ, რასაც თქვენ აკეთებთ!»"},{"id":141,"translation":"ეგ არის თემი – აწ გარდასული. მათია ის, რაც მოიხვეჭეს და თქვენია ის, რაც თქვენ მოიხვეჭეთ. არ მოგეკითხებათ თქვენ იმის შესახებ, რასაც ისინი აკეთებდნენ."},{"id":142,"translation":"უგუნურები ადამიანთაგან იტყვიან (დამცინავად): «რამ მოაბრუნა ისინი [მორწმუნეები] იმ ყიბლიდან, რომელზეც ისინი იყვნენ» უთხარი (მათ) (ო, მოციქულო): «ალლაჰს ეკუთვნის აღმოსავლეთიც და დასავლეთიც; ის მიუძღვის სწორი გზისკენ ინებებს ვისაც!»"},{"id":143,"translation":"და ასევე ჩვენ გაგხადეთ თქვენ (ო, მორწმუნენო) საშუალო საზოგადოებად, რათა თქვენ (სამსჯავროს დღეს) იყოთ მოწმენი ადამიანების მიმართ, და რათა მოციქული (მუჰამმადი) იყოს მოწმე თქვენზე. და ჩვენ დავადგინეთ ის ყიბლა, რომლისკენაც შენ [მოციქული] ადრე იყავი მიმართული [იერუსალიმისკენ], მხოლოდ იმისთვის, რათა (შემდგომ) გამოვავლინოთ, ვინ გაჰყვება მოციქულს და ვინ შებრუნდება უკან. და ეს, უეჭველად, მძიმეა [ლოცვის მიმართულების შეცვლასთან შეგუება], გარდა იმათთვის, ვინც ალლაჰმა სწორ გზაზე დააყენა. და ალლაჰი ნამდვილად არ არის ისეთი, რომ გააფუჭოს თქვენი რწმენა [ალლაჰი არ გააუქმებს იმ ლოცვებს, რომლებიც იერუსალიმის მიმართულებით სრულდებოდა]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ადამიანების მიმართ მოწყალე, შემწყალებელია!"},{"id":144,"translation":"რა თქმა უნდა, ჩვენ ვხედავთ შენი სახის ზეცისკენ მიბრუნებას (ო, მოციქულო), და უეჭველად მიგაბრუნებთ ყიბლისკენ, რომლითაც კმაყოფილი იქნები. ამიტომ მიუბრუნე შენი სახე აკრძალული მეჩეთისკენ [მექქაში მდებარე ალ-ჰარამის მეჩეთი]. და სადაც უნდა იყოთ თქვენ (ო, მუჰამადის თემის ხალხო), ლოცვისას თქვენი სახეები მისკენ მიმართეთ. და ჭეშმარიტად, მათ, ვისაც წიგნი ებოძათ, ნამდვილად იციან, რომ ეს [ყიბლის ქააბასკენ შეცვლა] მათი უფლისგან არის ჭეშმარიტება; და ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ არის უყურადღებო იმის მიმართ, რასაც ისინი აკეთებენ!"},{"id":145,"translation":"და (მე, ალლაჰი, ვფიცავ), რომ თუ შენ (ო, მოციქულო) მათ, ვისაც წიგნი ებოძათ [იუდევლებსა და ქრისტიანებს], ყოველგვარ სასწაულსა და ნებისმიერ მტკიცებულებას მიუტან, (იმაზე, რომ ყიბლას შეცვლა ქააბისკენ არის ჭეშმარიტება ალლაჰისგან), ისინი მაინც არ გაჰყვებიან შენს ყიბლას. და შენც არ გაჰყვები მათ ყიბლას. და არც ერთნი მათგან არ მიჰყვებიან სხვათა ყიბლას [იუდევლების ყიბლა — იერუსალიმია, ხოლო ქრისტიანების ყიბლა — აღმოსავლეთი]. და თუ შენ მათ ახირებებს მიჰყვები (ყიბლას არჩევაში ან სხვა ნებისმიერ საკითხში) მას შემდეგ, რაც შენამდე მოვიდა ცოდნა, მაშინ უეჭველად, შენ აღმოჩნდები უსამართლოთა შორის (საკუთარი თავის მიმართ)."},{"id":146,"translation":"ისინი, რომელთაც ჩვენ წიგნი ვუბოძეთ, თავიანთი წიგნებიდან იცნობენ მას (მოციქულ მუჰამმადს), (როგორც უკანასკნელ შუამავალს), ისევე (კარგად), როგორც საკუთარ შვილებს იცნობენ. თუმცა მათი ნაწილი მალავს ჭეშმარიტებას, მაშინ როცა იციან."},{"id":147,"translation":"ჭეშმარიტება შენი უფლისგანაა, ამიტომ ნუ იქნები დაეჭვებულთაგანი."},{"id":148,"translation":"და ყოველი (ადამიანისათვის) არის მიმართულება, რომლისკენაც ის მიემართება. ამიტომ იჩქარეთ კეთილ საქმეებში (ო, მორწმუნენო), სადაც არ უნდა იყოთ, ალლაჰი ყველას შეგკრებთ [აღგადგენთ], უეჭველად, ალლაჰი ყოვლისშემძლეა."},{"id":149,"translation":"და საიდანაც არ უნდა გახვიდე (შორეულ მოგზაურობაში), ლოცვის დროს შენი სახე მიაქციე აკრძალული მეჩეთისკენ (ქა'ბასკენ), რადგან ეს მიმართულება უდავოდ ჭეშმარიტებაა შენი უფლისგან. და მართლაც, ალლაჰი არ არის უყურადღებო იმასთან მიმართებით, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":150,"translation":"და საიდანაც არ უნდა გახვიდე, ლოცვის დროს შენი სახე მიაქციე აკრძალული მეჩეთისკენ (ქა'ბასკენ)[1]. და სადაც არ უნდა იყოთ, თქვენი სახეები მისკენ მიაქციეთ, რათა ადამიანებს (რომლებიც წინააღმდეგნი არიან იმისა, რომ თქვენი ყიბლა ქააბა იყოს) თქვენ წინააღმდეგ არგუმენტი არ ჰქონდეთ, გარდა მათგან უსამართლოთა. ამიტომ ნუ შეგეშინდებათ მათი, არამედ გეშინოდეთ (მხოლოდ) ჩემი (ალლაჰის), რათა მე დავასრულო ჩემი წყალობა თქვენზე, რათა თქვენ იყოთ (ჭეშმარიტ) გზაზე.","footnotes":"[1]უზენაესი ალლაჰი ამ სიტყვებს იმეორებს, რათა ხაზი გაუსვას ამ საქმის განსაკუთრებულ მნიშვნელობას."},{"id":151,"translation":"როგორც ჩვენ გამოვგზავნეთ თქვენში მოციქული (მუჰამმადი) თქვენივე წრიდან, რომელიც გიკითხავთ ჩვენს აიათებს, და განგწმენდთ თქვენ (რწმენისა და თაყვანისცემის საკითხებში შეცდომებისგან და ცუდი ზნეობრივი თვისებებისგან), და გასწავლით წიგნს [ყურანს] და სიბრძნეს (სუნნას)(ალლაჰის შარიათის დადგენილებათა სიღრმეებსაც და ცხოვრების ყველა საკითხსაც), და გასწავლით იმას, რაც ადრე არ იცოდით."},{"id":152,"translation":"მაშ, გამიხსენეთ მე, და გაგიხსენებთ თქვენ, და მადლიერი იყავით ჩემი და ნუ იქნებით ჩემი უარმყოფელნი [ნუ იქნებით უმადურნი ჩემს მიმართ]!"},{"id":153,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! დახმარება ითხოვეთ (ალლაჰისგან) მოთმინების და ლოცვის მეშვეობით. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მომთმენებთანაა."},{"id":154,"translation":"არ თქვათ მათზე, რომლებიც ალლაჰის გზაზე არიან მოკლულნი: «მკვდრები!» პირიქით, ისინი ცოცხლები არიან, მაგრამ თქვენ ამას ვერ გრძნობთ."},{"id":155,"translation":"და (მე — ალლაჰი ვფიცავ), ჩვენ უეჭველად გამოგცდით თქვენ ცოტაოდენი შიშით, შიმშილით, ქონების ნაკლებობით, სულებით [სიკვდილით] და ნაყოფებით, და ახარე მომთმენთ."},{"id":156,"translation":"რომელთაც, როცა მათ რაიმე უბედურება ეწევათ, ამბობენ (გულში და ბაგეებით): «ჭეშმარიტად, ჩვენ ალლაჰს ვეკუთვნით და ჭეშმარიტად, ჩვენ მხოლოდ მასთან დავბრუნდებით»."},{"id":157,"translation":"ესენი არიან ისინი, რომლებზეც მათი უფლისგან კურთხევა იქნება [ანუ ალლაჰი მათ პატივს მიაგებს იმით, რომ მათზე ზეცის ანგელოზები კეთილად ილაპარაკებენ] და წყალობა. სწორედ ისინი არიან ჭეშმარიტ გზაზე მდგომნი."},{"id":158,"translation":"ჭეშმარიტად, ას-საფა და ალ-მარვა ალლაჰის ნიშნებს მიეკუთვნება[1]. ამიტომ, ვინც ალლაჰის სახლთან (ქააბასთან) დიდ პილიგრიმობას (ჰაჯს) ან მცირე პილიგრიმობას (უმრას) შეასრულებს, მას ცოდვა არ ეკისრება, თუ ამ ორ ბორცვს შორის გაივლის (სა'ის შეასრულებს). ხოლო ვინც საკუთარი ნებით მეტ კეთილ საქმეს გააკეთებს, ჭეშმარიტად, ალლაჰი მადლიერი, ყოვლისმცოდნეა.","footnotes":"[1]ამ ორ ბორცვს შორის ალლაჰის თაყვანისცემა (სა'ი) არის ალლაჰის ნიშანი და არა თავად ეს ორი ბორცვი."},{"id":159,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, რომლებიც მალავენ იმას, რაც ჩვენ გარდმოვავლინეთ ნათელი სასწაულებიდან და (სწორი) ხელმძღვანელობიდან, მას შემდეგ, რაც ჩვენ იგი განვუმარტეთ ადამიანებს წიგნში [ყველა წერილში, რომელიც ალლაჰმა ხალხს უბოძა], — მათ ალლაჰი დასწყევლის [მოაშორებს თავის წყალობას] და დასწყევლიან მათ მაწყევარნი."},{"id":160,"translation":"გარდა იმათისა (მათგან), ვინც მოინანია, გამოასწორა (თავისი საქმეები) და (კვლავ) განმარტა. ასეთთა მონანიებას მე მივიღებ, რადგან მე ვარ მონანიების მიმღები, შემწყალებელი."},{"id":161,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ურწმუნოებად იქცნენ და ურწმუნო მდგომარეობაში გარდაიცვალნენ — მათზეა ალლაჰის, ანგელოზების და ყველა ადამიანის წყევლა (განკითხვის დღეს)."},{"id":162,"translation":"ისინი მასში [ჯოჯოხეთში] მარადიულად დარჩებიან არ შეუმსუბუქდებათ მათ ეს სასჯელი და არ მიექცევა მათ ყურადღება [არ გამოეცხადებათ მათ წყალობა]."},{"id":163,"translation":"და თქვენი (ჭეშმარიტი) ღმერთი, (ო ადამიანებო), — არის ერთი ღმერთი [ალლაჰი], არ არსებობს სხვა ღმერთი, რომელიც თაყვანისცემას იმსახურებს, გარდა მისი — მოწყალისა, შემწყალებლისა."},{"id":164,"translation":"ჭეშმარიტად, ცათა შექმნაში [მათ სიდიადეში] და მიწისა (მისი მთებით, ვაკეებითა და ზღვებით), ღამისა და დღის მონაცვლეობაში [როგორ ენაცვლებიან ერთმანეთს], ხომალდებში, რომლებიც ზღვაში მიცურავენ იმით, რითაც ადამიანებს სარგებელს მოაქვს, და წყალში, რომელიც ალლაჰმა ჩამოუვლინა ციდან [წვიმის სახით] და მისით გააცოცხლა მიწა, და შემდეგ გაავრცელა მასზე ყოველგვარი ცხოველი, ქართა მიმართულებების ცვლაში და მორჩილ ღრუბლებში, რომლებიც ცასა და მიწას შორის არიან — ამ ყველაფერში ნათელი სასწაულებია იმ ხალხისთვის, ვინც აზროვნებს."},{"id":165,"translation":"და ადამიანთა შორის არიან ისეთნი, რომლებიც ალლაჰის გარდა თანამოზარეებს ირჩევენ; მათ ისინი უყვართ ისე, როგორც უნდა უყვარდეთ ალლაჰი. ხოლო მათ, რომლებმაც ირწმუნეს, ყველაზე მეტად ალლაჰი უყვართ. და რომ ენახათ იმათ, რომლებმაც საკუთარ თავებს ავნეს (ამქვეყნად ალლაჰის ღალატით), ის, რასაც იხილავენ მაშინ, როცა დაინახავენ სასჯელს (მარადიულ ცხოვრებაში), რომ მთელი ძალა და ძლიერება სრულად მხოლოდ ალლაჰს ეკუთვნის და რომ ალლაჰი მკაცრია სასჯელში."},{"id":166,"translation":"(გაიხსენე, რომ დადგება დრო) როდესაც უარს იტყვიან ისინი, ვისაც მიჰყვებოდნენ [ურწმუნოების წინამძღოლები], იმ ადამიანებზე, რომლებიც მათ ურწმუნოებაში მიჰყვნენ და ისინი იხილავენ (ალლაჰის) სასჯელს, და გაწყდება მათ შორის ყველა კავშირი."},{"id":167,"translation":"და იტყვიან ისინი, ვინც მიჰყვებოდნენ: «ნეტავ გვქონოდა (ამ სამყაროში) კიდევ ერთხელ დაბრუნების შესაძლებლობა, მაშინ ჩვენ განვშორდებოდით მათ, როგორც ისინი განგვშორდნენ ჩვენ (აქ, განკითხვის დღეს)!» ასე უჩვენებს მათ ალლაჰი მათ საქმეებს სინანულად და მწუხარებად მათთვის, და ისინი (ვერასდროს) ვერ გამოვლენ ცეცხლიდან."},{"id":168,"translation":"ჰეი, ადამიანებო! იკვებეთ იმით (ალლაჰის მიერ ბოძებული საზრდოდან), რაც დედამიწაზეა — რაც ნებადართულია და კეთილი, და ნუ გაჰყვებით სატანის კვალს, რადგან იგი [სატანა] თქვენთვის აშკარა მტერია!"},{"id":169,"translation":"და იგი [სატანა] გიბრძანებთ მხოლოდ ცუდს, სისაძაგლეს და იმას, რომ ალლაჰზე თქვათ ის, რაც არ იცით [ცოდნის გარეშე ალლაჰის წინააღმდეგ სიცრუის შეთხზვა]."},{"id":170,"translation":"და როცა მათ [გზააბნეულებს] ეუბნებიან: «მიჰყევით (ყველა საქმეში) იმას, რაც ალლაჰმა გარდმოავლინა [ყურანსა და სუნნაში]!» — ისინი ამბობენ: «არა, ჩვენ მივყვებით იმას, რაზეც ვპოვეთ ჩვენი მამები». ნუთუ (ასე ბრმად მიჰყვებიან), და თუ მათი მამები ვერაფერს გებულობდნენ (რწმენისა და ჭეშმარიტი გზის საკითხებში) და სწორ გზაზე არ იდგნენ?"},{"id":171,"translation":"და (ჭეშმარიტებისკენ მომხმობელის და) მათი მაგალითი, რომელნიც ურწმუნონი გახდნენ, ჰგავს იმ (მწყემსის) მაგალითს, რომელიც ყვირის (საქონელზე), რომელიც არაფერს ისმენს, გარდა ძახილისა და ყვირილისა [არ ესმის მისი სიტყვის აზრი]: ყრუნი არიან (ჭეშმარიტების მიმართ), მუნჯნი, ბრმანი, — და ისინი ვერ ხვდებიან (რაშია მათთვის სარგებელი)!"},{"id":172,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! იკვებეთ (მხოლოდ ნებადართული) სიკეთეებით, რომელიც ჩვენ გიწყალობეთ სარჩოდ, და ემადლიერეთ ალლაჰს, თუ თქვენ მხოლოდ მას ეთაყვანებით."},{"id":173,"translation":"მან [ალლაჰმა] თქვენთვის აკრძალა მხოლოდ მკვდარი ცხოველი (ლეში), სისხლი, ღორის ხორცი და ის, რაც დაკლულია (მსხვერპლად) ალლაჰის გარდა სხვისთვის. ხოლო ვინც იძულებული გახდება (შიმშილის გამო აკრძალულის ჭამაზე, რათა არ დაიღუპოს), სურვილის გარეშე და გადამეტების გარეშე [არა სიამოვნებისთვის და არა გადაჭარბებით], — მასზე არ არის ცოდვა, რადგან ჭეშმარიტად, ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":174,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, რომელნიც მალავენ იმას, რაც ალლაჰმა გარდმოავლინა წიგნიდან [იუდეველები, ქრისტიანები და სხვები, რომლებმაც თავიანთ წიგნებში არსებული ჭეშმარიტება დამალეს], და ამის სანაცვლოდ (ჭეშმარიტების დაფარვის გამო) ყიდულობენ მცირე ფასს, — ისინი თავიანთ მუცლებში მხოლოდ ცეცხლს ყლაპავენ, ალლაჰი არ დაელაპარაკება მათ აღდგომის დღეს და არ განწმენდს მათ (ურწმუნოებისა და ცოდვებისგან), და მათთვისაა მტკივნეული სასჯელი."},{"id":175,"translation":"ისინი, რომლებმაც იყიდეს [აირჩიეს] გზააბნეულობა სწორი გზის სანაცვლოდ და სასჯელი — მიტევების სანაცვლოდ. როგორღა აიტანენ ისინი ცეცხლს!"},{"id":176,"translation":"ეს (ასეთი საზღაური მათთვის) — იმიტომ არის, რომ ალლაჰმა წიგნი ჭეშმარიტებით გარდმოავლინა; და ჭეშმარიტად, ისინი, რომელნიც ალლაჰის წიგნის შესახებ უთანხმოებაში არიან, უეჭველად, ღრმა განხეთქილებაში არიან."},{"id":177,"translation":"ღვთისმოსაობა იმაში არ მდგომარეობს, რომ ლოცვის დროს თქვენი სახეები აღმოსავლეთისა და დასავლეთისკენ მიაბრუნოთ, არამედ ღვთისმოსაობა არის (ერთ-ერთი თვისება), ვინც ირწმუნა ალლაჰი, და უკანასკნელი დღე, და ანგელოზები, და წიგნი [ალლაჰის მიერ გარდმოვლენილი ყველა წერილი], და წინასწარმეტყველები და გასცემს ქონებას (ნებაყოფლობით მოწყალებად), მიუხედავად იმისა, რომ თავად უყვარს იგი, ნათესავებს, ობლებს, ღარიბებს, მოგზაურებს, მთხოვნელებს და მონების გათავისუფლებაზე (და ტყვეთა გამოსასყიდად) და აღასრულებს ლოცვას, და გასცემს სავალდებულო მოწყალებას [ზაქათს]; და ასრულებს თავიანთ შეთანხმებებს, როცა დადებს მას; და მომთმენნი არიან გაჭირვებაში [უკიდურესი სიღარიბის დროს], განსაცდელში [ავადმყოფობისას] და რისხვის დროს [მძიმე ბრძოლისას]; — სწორედ ისინი არიან, რომელნიც მართალნი იყვნენ (ალლაჰთან და მის მონებთან), და სწორედ ისინი არიან ღმრთისმოშიშნი."},{"id":178,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! თქვენთვის სავალდებულოდ დადგინდა საზღაური (ყისასი) მოკლულთა გამო: თავისუფალი — თავისუფლის სანაცვლოდ, მონა — მონის სანაცვლოდ, და ქალი — ქალის სანაცვლოდ. ხოლო თუ მკვლელს მისი ძმისგან [ანუ მოკლულის მემკვიდრის ან ახლობლისგან] რაიმე ეპატიება, მაშინ მკვლელობით საზღაურის აღება უქმდება. ამის ნაცვლად, ყველაფერი შარიათით დადგენილი წესის შესაბამისად უნდა განხორციელდეს [ანუ მკვლელმა შარიათით განსაზღვრული გამოსასყიდი (დია) უნდა გადაიხადოს], ხოლო გადახდა მას, ვინც აპატია, საუკეთესო წესით უნდა მოხდეს — დაუყოვნებლივ და სრულად. ეს [გამოსასყიდის დაწესება და პატიების ნებართვა] თქვენი უფლისგან შემსუბუქება და წყალობაა — როგორც მკვლელის, ისე მოკლულის ახლობლების მიმართ. ხოლო ვინც ამის შემდეგ ზღვარს გადააბიჯებს [ანუ პატიების ან გამოსასყიდის მიღების შემდეგ მკვლელს მაინც მოკლავს, ან მკვლელი არ გადაიხდის დადგენილ გამოსასყიდს], მისთვის მტკივნეული სასჯელია."},{"id":179,"translation":"და თქვენთვის ყისასში [ანუ მკვლელის მოკვლაში მოკლულის სანაცვლოდ] სიცოცხლეა, ო, გონების მქონენო, რათა ღვთისმოშიშნი გახდეთ[1] და თავი შეიკავოთ მკვლელობისგან!","footnotes":"[1]ადამიანი თავს შეიკავებს მკვლელობისგან, თუ ეცოდინება, რომ ამის გამო თავადაც სიკვდილით დაისჯება."},{"id":180,"translation":"თქვენთვის სავალდებულოდ დადგინდა, როდესაც რომელიმე თქვენგანს სიკვდილი მოადგება [ანუ სიკვდილის მოახლოების ნიშნები გამოჩნდება], თუ ის მნიშვნელოვან ქონებას ტოვებს, ანდერძი დატოვოს მშობლებისთვის [დედისა და მამისთვის] და ახლო ნათესავებისთვის, შარიათით დადგენილი წესის შესაბამისად. ეს ვალდებულებაა ალლაჰის სასჯელის მოშიში ადამიანებისთვის."},{"id":181,"translation":"ხოლო ვინც შეცვლის მას (ანდერძს) მას შემდეგ, რაც მოისმენს (ანუ სარწმუნოდ შეიტყობს მას), მაშინ ცოდვა ამისათვის იქნება მხოლოდ მათზე, რომელნიც მას ცვლიან (და არა ანდერძის დამტოვებელზე). ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":182,"translation":"ხოლო ვინც ანდერძის დამტოვებლისგან სიმართლისგან გადახვევას (ანდერძის საკითხებში) ან ცოდვას მოერიდება და მათ შორის [მემკვიდრეებსა ან მათ შორის, ვის სასარგებლოდაც ანდერძია დატოვებული] წარმოშობილ დავას მოაგვარებს — ანდერძის დამტოვებლისთვის უფრო სამართლიანის რჩევით, ან, თუ ეს უკვე შეუძლებელია, იმ ნაწილის გამოსწორებით, რომელიც ალლაჰის დადგენილებას ეწინააღმდეგება — მას ამაში ცოდვა არ ეკისრება. ჭეშმარიტად, ალლაჰი შემნდობი, შემწყალებელია."},{"id":183,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! თქვენთვის (სავალდებულოდ იქნა) დაწესებული მარხვა (ალლაჰის მიერ), როგორც ის დაწესებული იყო თქვენამდე მცხოვრებ ხალხთათვის, ეგების შეგეშინდეთ (ალლაჰის)."},{"id":184,"translation":"(იმარხულეთ) დათვლილ დღეებში. ხოლო ვინც თქვენგან ავად არის ან მგზავრობაშია [და ამიტომ მარხვის დაცვა არ შეუძლია], მან გამოტოვებული დღეების რაოდენობის შესაბამისად სხვა დღეებში იმარხულოს. ხოლო მათ, ვისაც მარხვის დაცვა შეუძლიათ, მაგრამ არ მარხულობენ (მაგალითად, სიბერის ან განუკურნებელი დაავადების გამო), ეკისრებათ გამოსასყიდი — ყოველი გამოტოვებული დღის სანაცვლოდ ერთი ღარიბის გამოკვება. ვინც საკუთარი ნებით მეტ კეთილ საქმეს გააკეთებს [ანუ სავალდებულო მარხვის გარდა დამატებითაც იმარხულებს ან ერთზე მეტ ღარიბს გამოკვებავს], ეს მისთვის უკეთესია. მარხვა თქვენთვის უკეთესია (ვიდრე გამოსასყიდის მიცემა), თქვენ რომ იცოდეთ (მარხვის უპირატესობა ალლაჰის წინაშე)."},{"id":185,"translation":"რამადანის (მთვარის) თვეა ის, რომელშიც პირველად გარდმოევლინა ყურანი ადამიანებისთვის გზამკვლევად [ცოდნის წყაროდ], ასევე როგორც ნათელი მტკიცებულებები ჭეშმარიტი გზისა და ჭეშმარიტების სიცრუისგან განმასხვავებლისა. ამიტომ, ვინც თქვენგან ამ თვეს მოესწრება, იმარხულოს დღის განმავლობაში. ხოლო ვინც ავად არის ან მგზავრობაშია, მან გამოტოვებული დღეების რაოდენობის შესაბამისად სხვა დღეებში იმარხულოს. ალლაჰს თქვენთვის შემსუბუქება სურს და არ სურს თქვენთვის გაძნელება. (მას სურს), რომ მარხვის დღეების რაოდენობა სრულად შეასრულოთ [ანუ მთელი რამადანის განმავლობაში იმარხულოთ], ადიდოთ ალლაჰი იმისთვის, რომ ჭეშმარიტ გზაზე დაგაყენათ, საჭირო ცოდნა მოგანიჭათ და თქვენს საქმეებში შეგეწიათ, და რათა მადლიერნი იყოთ მის მიერ ბოძებული ყველა წყალობისთვის."},{"id":186,"translation":"და როდესაც ჩემი მონები [მორწმუნეები] შენ გეკითხებიან ჩემ შესახებ [ო, მოციქულო, ახლოს ვარ თუ არა მათთან და როგორ ვპასუხობ მათ ვედრებას], მაშინ (უთხარი), რომ ჭეშმარიტად, მე ახლოს ვარ. მე ვპასუხობ მვედრებლის ვედრებას, როდესაც ის გულწრფელად მომმართავს. ამიტომ, დაე, ისინი დამემორჩილონ და ირწმუნონ ჩემი, რათა სწორ გზაზე იარონ."},{"id":187,"translation":"ნებადართულია თქვენთვის (ალლაჰის მიერ) მარხვის ყოველ ღამეს (რამადანის თვეში) თქვენს ცოლებთან დაახლოება [მათთან სიახლოვე]. ისინი [ცოლები] არიან სამოსი თქვენთვის, ხოლო თქვენ (ო, ქმრებო) — სამოსი მათთვის [ცოლებისთვის]; ალლაჰმა იცოდა, რომ თქვენ საკუთარ თავს ატყუებდით (აკრძალულის ჩადენით), ამიტომ შეგიწყალათ (ამ მძიმე მდგომარეობის გაუქმებით)[1] და გაპატიათ ის, რასაც ადრე სჩადიოდით. ახლა კი (ამ აკრძალვის გაუქმების შემდეგ) მიუახლოვდით მათ [ცოლებს] და ეძიეთ ის, რაც ალლაჰმა დაგიწესათ თქვენთვის. ასევე ჭამეთ და სვით, ვიდრე თქვენთვის აშკარად არ გაიმიჯნება თეთრი ძაფი [დღის ნათელი] შავი ძაფისგან [ღამის სიბნელისგან] განთიადისას [როდესაც განთიადის ნათელი გამოჩნდება]. შემდეგ სრულყავით მარხვა ღამემდე [მზის ჩასვლამდე]. და ნუ მიუახლოვდებით მათ [ნუ იქონიებთ სიახლოვეს ცოლებთან] მაშინ, როცა მეჩეთებში იმყოფებით (ალლაჰისადმი გულმოდგინე თაყვანისცემაში, ი‘თიქაფის დროს). ეს არის ალლაჰის საზღვრები, ამიტომ ნუ მიუახლოვდებით მათ. ასე განუმარტავს ალლაჰი თავის აიათებს ადამიანებს, ეგების ისინი მოშიშნი იყვნენ.","footnotes":"[1]თავდაპირველად მორწმუნეები მარხვას საღამოდან მომდევნო საღამომდე იცავდნენ. თუ ვინმეს ღამის ლოცვამდე ჩაეძინებოდა, მას აღარ შეეძლო ცოლთან სიახლოვე, ასევე აღარ შეეძლო ჭამა და სმა მომდევნო დღის მზის ჩასვლამდე. ეს მორწმუნეებისთვის დიდ სიძნელედ იქცა, იმდენად, რომ ზოგიერთ მათგანს ამის მოთმენა უჭირდა. ამით უზენაესი ალლაჰი გვიხსნის თავის სიბრძნესა და წყალობას, რადგან მან ეს ყველაფერი ჩვენთვის ნებადართული გახადა."},{"id":188,"translation":"და ნუ შეჭამთ ერთმანეთის ქონებას უსამართლოდ [ნუ დაეუფლებით ერთმანეთის ქონებას უფლების გარეშე], და ნუ მიმართავთ მასთან დაკავშირებით მსაჯულებს (იმისთვის, რომ მათ თქვენთვის სასარგებლო გადაწყვეტილება გამოიტანონ), რათა შემდეგ ცოდვით შეჭამოთ ადამიანთა ქონების ნაწილი, მაშინ როცა თქვენ იცით (რომ ეს აკრძალულია)."},{"id":189,"translation":"ისინი [შენი თანამგზავრები] გეკითხებიან შენ, (ო, მოციქულო), ახალმთვარეობის შესახებ. უთხარი: «ისინი ალლაჰმა ადამიანებისთვის დროის განსასაზღვრ ნიშნებად და ჰაჯისთვის დაადგინა». კეთილმოსაობა იმაში არ მდგომარეობს, რომ სახლებში უკანა მხრიდან შეხვიდეთ[1]. არამედ კეთილმოსაობა იმის საქმეა, ვინც ალლაჰის სასჯელს უფრთხის. შედით სახლებში კარებიდან (როდესაც ჰაჯისა და უმრისთვის იჰრამში შედიხართ) და უფრთხილდით ალლაჰის სასჯელს ყველა თქვენს საქმეში, რათა ეგების წარმატებას მიაღწიოთ.","footnotes":"[1]იჰრამის მდგომარეობაში შესვლისას ჰაჯის ან უმრის დროს, როგორც ამას ისლამამდე აკეთებდნენ და ფიქრობდნენ, რომ ამით ალლაჰს უახლოვდებოდნენ."},{"id":190,"translation":"იბრძოლეთ (ო, მორწმუნენო) ალლაჰის გზაზე\n[რათა ალლაჰის სიტყვა იყოს ყველაზე მაღლა, და მხოლოდ ალლაჰის გულისთვის და იმ წესების მიხედვით, რომლებიც მან დაადგინა] იმათ წინააღმდეგ, ვინც თქვენ გებრძვით\n(რათა დაგაშორონ თქვენს სარწმუნოებას), მაგრამ ნუ გადახვალთ (ალლაჰის მიერ დადგენილ) საზღვრებს[1], ჭეშმარიტად, ალლაჰს არ უყვარს ზღვარგადასულნი.","footnotes":"[1]არ დაამახინჯოთ დაღუპულთა სხეულები, არ მიითვისოთ ნადავლი ფარულად, არ მოკლათ ისინი, ვისი მოკვლაც აკრძალულია — ესენია ქალები, ბავშვები, მოხუცები, მონაზვნები თავიანთ სენაკებში; არ დაწვათ ხეები და არ დახოცოთ ცხოველები უსარგებლოდ."},{"id":191,"translation":"და დახოცეთ ისინი [მრავალღმერთიანები, რომლებიც თქვენ წინააღმდეგ იბრძვიან], სადაც კი შეხვდებით მათ, და განდევნეთ იქიდან, საიდანაც მათ თქვენ გაგდევნეს [მექქიდან]. რადგან ფითნა [ურწმუნოება, მრავალღმერთიანობა და ისლამის წინააღმდეგ ბრძოლა] მკვლელობაზე უარესია. და არ დაიწყოთ მათთან ბრძოლა წმინდა მეჩეთთან (ალ-მასჯიდ ალ-ჰარამთან), პატივი ეცით ალლაჰის მიერ იქ დადგენილ აკრძალვას, სანამ ისინი თავად არ დაიწყებენ თქვენთან ბრძოლას იქ. ხოლო თუ ისინი იქ თქვენთან ბრძოლას დაიწყებენ, მაშინ ებრძოლეთ მათ. ასეთია ურწმუნოთა საზღაური."},{"id":192,"translation":"ხოლო თუ ისინი [მრავალღმერთიანები] თავს შეიკავებენ\n[შეწყვეტენ ბრძოლას აკრძალულ მეჩეთთან და ირწმუნებენ],\nმაშინ (იცოდეთ), რომ ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":193,"translation":"და ებრძოლეთ მათ [იმ მრავალღმერთიანებს, რომლებმაც ზღვარი გადალახეს], ვიდრე არ შეწყდება ფითნა [მორწმუნეთა დევნა და მრავალღმერთიანობა] და რჯული [რწმენა, თაყვანისცემა და მსახურება] მთლიანად ალლაჰს არ მიეძღვნება. ხოლო თუ ისინი თავს შეიკავებენ [ურწმუნოებისა და ბრძოლისგან], მაშინ მტრობა აღარ უნდა იყოს, გარდა უსამართლოთა მიმართ."},{"id":194,"translation":"აკრძალული (საომარი მოქმედებებისგან დაცული) თვე — აკრძალული თვის სანაცვლოდ[1]. აკრძალვების დარღვევას შესაბამისი საზღაური აქვს. ვინც თქვენზე, ო, მორწმუნენო, თავდასხმას განახორციელებს, თქვენც იმავე ზომით უპასუხეთ, როგორც მან თქვენ მიმართ დაარღვიეს ზღვარი. და უფრთხილდით ალლაჰის სასჯელს. და იცოდეთ, რომ ალლაჰი ღვთისმოშიშებთანაა.","footnotes":"[1]თუ მრავალღმერთიანები აკრძალულ თვეში დაგიწყებენ ბრძოლას, თქვენც იმავე თვეში ებრძოლეთ მათ."},{"id":195,"translation":"და დახარჯეთ (თქვენი ქონება) ალლაჰის გზაზე, მაგრამ საკუთარი ხელებით ნუ ჩააგდებთ თავს დაღუპვაში, და გამოიჩინეთ გულწრფელობა (ალლაჰის მიმართ და მისი ქმნილებების მიმართ), რადგან ჭეშმარიტად ალლაჰს უყვარს კეთილისქმნელნი."},{"id":196,"translation":"და სრულყოფილად აღასრულეთ ჰაჯი და უმრა მხოლოდ ალლაჰისთვის. ხოლო თუ თქვენ შეზღუდულნი გახდებით, მაშინ შესწირეთ ალლაჰისთვის ის, რაც იოლია მსხვერპლშეწირული ცხოველებიდან (იმ ადგილას, სადაც შეჩერდით). და ნუ გაიპარსავთ თავებს, ვიდრე მსხვერპლი არ მიაღწევს თავის ადგილს (ალ-ჰარამის ტერიტორიაზე)[1]. ხოლო თუ ვინმე თქვენგან ავად არის ან აქვს თავის ტკივილი (და იძულებულია გაიპარსოს თავი), მაშინ მას ეკისრება გამოსასყიდი: სამდღიანი მარხვა, ან მოწყალება [ექვსი ღარიბის გამოკვება], ან მსხვერპლშეწირვა (ცხვრის, რომლის ხორცი ურიგდება ალ-ჰარამში მყოფ ღარიბებს). ხოლო თუ თქვენ უსაფრთხოდ და ჯანმრთელად ხართ, მაშინ ვინც ჰაჯამდე ცალკე ასრულებს უმრას, მას ევალება მსხვერპლშეწირვა — რაც იოლია მსხვერპლშეწირული ცხოველებიდან. ხოლო ვინც ვერ იპოვის (რასაც შესწირავს), მაშინ მან უნდა იმარხოს სამი დღე ჰაჯის დროს და შვიდი დღე, როცა დაბრუნდებით თქვენს ოჯახებში, ეს არის სრული ათი დღე. ეს (მსხვერპლშეწირვა და მარხვა) განკუთვნილია მათთვის, ვისი ოჯახიც არ ცხოვრობს აკრძალულ მეჩეთთან. და გეშინოდეთ ალლაჰის სასჯელის,\nდა იცოდეთ, რომ ალლაჰი ძლიერია სასჯელში.","footnotes":"[1]მსხვერპლშეწირვის დღეს ზულ-ჰიჯჯას მეათე დღეს, და ასევე ათ-თაშრიყის დღეებში, რომლებიც დღესასწაულის შემდეგ მოდის."},{"id":197,"translation":"ჰაჯი — ცნობილი თვეებია [შავვალის თვე, ზულ-ყა‘და და ზულ-ჰიჯჯას პირველი ათი დღე], და ვინც ამ თვეებში საკუთარ თავზე აიღებს ჰაჯის შესრულებას (იჰრამში შესვლით), მისთვის არ არის ნებადართული სიახლოვე (არც სიტყვებით და არც ქმედებით), არც ალლაჰის ბრძანებების დაუმორჩილებლობა, და არც კამათი [ისეთი დავები, რომლებიც იწვევს რისხვასა და სიძულვილს] ჰაჯის დროს. რაც კი სიკეთეს გააკეთებთ, ალლაჰმა იცის იგი. და მოიმარაგეთ, ხოლო საუკეთესო მარაგი არის ღვთისმოშიშება. და ერიდეთ [ჩემს სასჯელს] ო, გონიერო!"},{"id":198,"translation":"არ არის თქვენზე ცოდვა, თუ ეძიებთ წყალობას თქვენი უფლისგან [ცოდვა არ არის, თუ ჰაჯის დღეებში ვაჭრობთ და იღებთ მოგებას]. და როდესაც დაიძრებით არაფატიდან\n(მზის ჩასვლის შემდეგ, როცა იქ დგომა დასრულდება),\nახსენეთ ალლაჰი აკრძალულ ნიშნულთან [მუზდალიფას ველზე]. და ახსენეთ იგი სწორად, ისე როგორც მან გასწავლათ, თუმცა მანამდე თქვენ იყავით გზააბნეულთა შორის."},{"id":199,"translation":"შემდეგ დაიძარით (არაფატიდან) იქიდანვე, საიდანაც ხალხი დაიძრა, და სთხოვეთ ალლაჰს პატიება. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":200,"translation":"და როცა დაასრულებთ თქვენს რიტუალებს, ახსენეთ ალლაჰი ისე, როგორც ახსენებთ თქვენს მამებს, და უფრო ძლიერადაც კი. ხალხში არიან ისეთებიც, რომლებიც ამბობენ: «უფალო ჩვენო! მოგვეცი (ჩვენი წილი) ამქვეყნიურ ცხოვრებაში», და მათ არ ექნებათ მარადიულ ცხოვრებაში არანაირი წილი."},{"id":201,"translation":"და მათ შორის არიან ისეთებიც, რომლებიც ამბობენ: «უფალო ჩვენო! მოგვეცი ამქვეყნიურ ცხოვრებაში სიკეთე, და მარადიულ ცხოვრებაში სიკეთე [სამოთხე], და დაგვიცავი ცეცხლის სასჯელისგან»."},{"id":202,"translation":"მათთვის არის წილი იმიდან, რაც მათ მოიპოვეს — ჭეშმარიტად, ალლაჰი სწრაფლანგარიშმგებია."},{"id":203,"translation":"და ახსენეთ ალლაჰი განსაზღვრულ დღეებში [ათ-თაშრიყის დღეებში]. ვინც იჩქარებს ორ დღეში [1], მასზე ცოდვა არ არის. და ვინც დაყოვნდება [2], მასზეც ცოდვა არ არის, ეს არის იმათთვის, ვინც ერიდება ალლაჰის სასჯელს (იქნება ეს დაჩქარებით დასრულება თუ დაყოვნება). და ერიდეთ ალლაჰის სასჯელს, და იცოდეთ, რომ თქვენ მის წინაშე შეიკრიბებით.","footnotes":"[1] ვისაც სურს მინას ველიდან გასვლა მეთორმეტე დღის მზის ჩასვლამდე, ქვის სროლის შემდეგ.\n[2] და დარჩება მინაში ღამის გასათევად, რათა მეცამეტე დღესაც ისროლოს ქვები."},{"id":204,"translation":"და ხალხიდან არის ისეთიც [საუბარია თვალთმაქცზე], ვისი სიტყვებიც ამქვეყნიურ ცხოვრებაზე აღგაფრთოვანებს შენ[1], და ის ალლაჰს იხმობს მოწმედ იმაზე, რაც მის გულშია, მაგრამ ის ჯიუტია კამათსა და დაპირისპირებაში.","footnotes":"[1]ისინი თავიანთი მჭერმეტყველებით ცდილობენ მხოლოდ ამქვეყნიური წილის მიღებას."},{"id":205,"translation":"ხოლო როდესაც ის ზურგს შეგაქცევს [როცა შენგან წავა] მიწაზე დადის იმისათვის, რომ იქ გაავრცელოს არეულობა [ფითნა, ურწმუნოება და ცოდვები], და გაანადგუროს ნათესები (ხალხის მოსავალი) და პირუტყვი, და ალლაჰს არ უყვარს არეულობა."},{"id":206,"translation":"ხოლო როდესაც მას [ასეთ თვალთმაქცს] ეუბნებიან: «ერიდე ალლაჰის სასჯელს (და შეწყვიტე მიწაზე ზიანის მიყენება!)». ამპარტავნება და ქედმაღლობა ცოდვისკენ უბიძგებს მას. საკმარისია მისთვის ჯოჯოხეთი, და რა საშინელი საწოლია იგი!"},{"id":207,"translation":"და ხალხიდან არის ისეთიც, ვინც საკუთარ სულს ყიდის\nალლაჰის კმაყოფილების ძიებაში[1], ხოლო ალლაჰი მოწყალეა თავისი მსახურების მიმართ.","footnotes":"[1] გადმოცემულია, რომ ეს აიათი ჩამოევლინა საჰაბის, სუჰაიბ არ-რუმის შესახებ. როდესაც იგი მექქიდან ალლაჰის მოციქულთან მედინაში გადასახლდებოდა, გზაში ყურაიშელები დაეწივნენ და უთხრეს: \"შენ ოდესღაც ჩვენთან ღარიბი ჩამოხვედი, არაფერი გაგაჩნდა, ახლა კი უკვე ქონებით გვტოვებ. ამას არ დავუშვებთ\". სუჰაიბ არ-რუმიმ უთხრა: \"თუ ჩემს ქონებას დაგიტოვებთ, გამიშვებთ?\" მათ უპასუხეს: \"დიახ\". მაშინ მან უთხრა, სად ინახებოდა მისი ქონება მექქაში, და მათაც გაუშვეს. როდესაც მედინაში ჩავიდა და მომხდარი ალლაჰის მოციქულს უამბო, ალლაჰის მოციქულმა ﷺ უთხრა: \"შენი ვაჭრობა წარმატებული იყო, შენი ვაჭრობა წარმატებული იყო\"."},{"id":208,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! სრულად შედით მორჩილებაში[1] და ნუ გაჰყვებით სატანის კვალს, როდესაც ის ურჩობისკენ მოგიწოდებთ! ჭეშმარიტად, ის თქვენთვის აშკარა მტერია.","footnotes":"[1]მიიღეთ ალლაჰის შარიათის ყველა დადგენილება, შეასრულეთ მისი ყველა ბრძანება და არც ერთი მათგანი არ უგულებელყოთ."},{"id":209,"translation":"ხოლო თუ გადაუხვევთ (ჭეშმარიტ გზას) მას შემდეგ,\nრაც თქვენთან მოვიდა ნათელი სასწაულები [ცხადი მტკიცებულებები ყურანიდან და სუნნადან], მაშინ იცოდეთ, რომ ალლაჰი ძლევამოსილი, ბრძენია."},{"id":210,"translation":"ნუთუ ისინი ელოდებიან მხოლოდ იმას, რომ მათთან მოვიდეს თავად ალლაჰი ღრუბლების ჩრდილში, და ანგელოზები? და მაშინ უკვე საქმე გადაწყვეტილი იქნება [ალლაჰი გამოიტანს თავის განაჩენს], და მხოლოდ ალლაჰთან ბრუნდება ყოველი საქმე."},{"id":211,"translation":"(ო, მოციქულო) ჰკითხე ისრაელის ძეებს (რომლებიც გეწინააღმდეგებიან): «რამდენი ცხადი ნიშანი მოვუვლინეთ მათ, რომელიც ჭეშმარიტებაზე მიუთითებდა? და ვინც შეცვლის ალლაჰის წყალობას [მის კანონს] მას შემდეგ, რაც ის მასთან მივიდა, მაშინ უეჭველად ალლაჰი მკაცრია სასჯელში»."},{"id":212,"translation":"გალამაზებულია ამქვეყნიური ცხოვრება მათთვის, ვინც ურწმუნო გახდა, და ისინი დასცინიან მათ, ვინც ირწმუნა. ხოლო ისინი, ვისაც ღმერთის რისხვის ეშინიათ, აღდგომის დღეს მათზე [ურწმუნოებზე] მაღლა იქნებიან. და ალლაჰი აძლევს საზრდოს იმას, ვისაც ინებებს თავისი ქმნილებებიდან, უთვალავად."},{"id":213,"translation":"(თავდაპირველად) [წინაპარი ადამის ეპოქიდან წინასწარმეტყველ ნუჰამდე (ნოემდე)] ადამიანები ერთი თემი იყვნენ[1]. ამიტომ ალლაჰმა გააგზავნა შუამავლები მახარობლებად და გამაფრთხილებლებად, და მათთან ერთად გარდმოავლინა წიგნი ჭეშმარიტებით, რათა ადამიანებს შორის განესაჯა იმ საკითხებში, რომლებშიც ისინი უთანხმოებაში ჩავარდნენ (რწმენისა და ცხოვრების ყველა საკითხში). ხოლო მის [ალლაჰის წიგნის] შესახებ მხოლოდ ისინი დაობდნენ, ვისაც იგი მიეცა, მას შემდეგ, რაც მათთან ნათელი მტკიცებულებები მოვიდა, ერთმანეთის მიმართ შურისა და მტრობის გამო. და ალლაჰმა თავისი ნებით ჭეშმარიტებისკენ წარუძღვა მათ, ვინც ირწმუნა, იმ საკითხებში, რომლებშიც ისინი [ვისაც წიგნი მიეცა] უთანხმოებაში იყვნენ. და ალლაჰი სწორ გზაზე წარუძღვება იმას, ვისაც ინებებს.","footnotes":"[1]ყველას ერთი სარწმუნოება – ისლამი ჰქონდა, მაგრამ შემდეგ ადამიანები გამრავლდნენ, ერთმანეთში აზრთა სხვადასხვაობა წარმოიშვა და კაცობრიობას ალლაჰისგან მოციქულები დასჭირდა."},{"id":214,"translation":"ნუთუ გეგონათ, რომ სამოთხეში შეხვალთ ისე, რომ ჯერ არ მოგსვლიათ ის, რაც თქვენამდე მცხოვრებთ ეწვიათ? მათ შეეხოთ გაჭირვება — უკიდურესი სიღარიბე — და უბედურება — ავადმყოფობა და განსაცდელი — და ისინი ისე შეიძრნენ, რომ თვით მოციქულიც, რომელიც მათთან იყო, და ისინიც, ვინც მასთან ერთად ირწმუნეს, ამბობდნენ: «როდის მოვა ალლაჰის დახმარება?» ო, დიახ! უეჭველად, ალლაჰის დახმარება ახლოსაა."},{"id":215,"translation":"ისინი [საჰაბები] გეკითხებიან (ო, მოციქულო): «რა [რომელი სახის ქონება, რა რაოდენობით და როგორ] დახარჯონ, რათა ალლაჰის კმაყოფილება მოიპოვონ?» უთხარი: «რა სიკეთესაც ხარჯავთ, ის ეკუთვნის (უპირველესად) ორივე მშობელს, (ასევე) ნათესავებს, ობლებს (რომელთაც მამა გარდაეცვალათ და სრულწლოვანებას ჯერ არ მიუღწევიათ), გაჭირვებულებს და მგზავრს, რომელსაც გზის გაგრძელების საშუალება არ აქვს. და რა სიკეთესაც აკეთებთ, უეჭველად, ალლაჰმა ამის შესახებ უწყის»."},{"id":216,"translation":"დაწერილია (სავალდებულოა) თქვენთვის (ო, მორწმუნენო) ბრძოლა (ალლაჰის ურწმუნო მტრების წინააღმდეგ), თუმცა ის თქვენთვის უსიამოვნოა (ადამიანური ბუნების გამო). შესაძლოა, რამე არ გიყვარდეთ, მაგრამ ის თქვენთვის სიკეთე იყოს; და შესაძლოა, რამე გიყვარდეთ, მაგრამ ის თქვენთვის ბოროტება იყოს. უეჭველად, მხოლოდ ალლაჰმა იცის, რა არის თქვენთვის სიკეთე, ხოლო თქვენ არ იცით."},{"id":217,"translation":"ისინი გეკითხებიან (ო, მოციქულო) აკრძალული თვის შესახებ — ბრძოლაზე მასში [შეიძლება თუ არა მასში ბრძოლა]. უთხარი (მათ): «მასში ბრძოლა დიდია (ალლაჰის წინაშე, როგორც აკრძალვის დარღვევა), ხოლო (მრავალღმერთიანთა მიერ) (ადამიანების) ალლაჰის გზიდან გადახვევა (მათი დასჯითა და დაშინებით), ურწმუნოება მის მიმართ [ალლაჰის მიმართ] და (ადამიანების შეკავება) აკრძალული მეჩეთისგან და იქიდან მისი მცხოვრებლების გაძევება [ალლაჰის მოციქულისა და მუჰაჯირების] — უფრო დიდია (ცოდვით) ალლაჰის წინაშე (ვიდრე ბრძოლა აკრძალულ თვეში); რადგან ცდუნება [მრავალღმერთიანობა და ურწმუნოება] — უფრო დიდია, ვიდრე მკვლელობა (აკრძალულ თვეში)!» და ისინი არ შეწყვეტენ თქვენთან ბრძოლას, სანამ არ გადაგახვევინებენ თქვენს სარწმუნოებას, თუ შეძლებენ ამას. და თუ ვინმე თქვენგან (ო, მორწმუნენო) განუდგება თავის სარწმუნოებას და მოკვდება ურწმუნოდ, ასეთთა საქმეები ფუჭია ამ ცხოვრებაშიც და მარადიულ ცხოვრებაშიც. და ასეთნი — ცეცხლის მკვიდრნი არიან და მასში მარადიულად დარჩებიან."},{"id":218,"translation":"უეჭველად, ისინი, ვინც ირწმუნეს და გადასახლდნენ და იბრძოდნენ ალლაჰის გზაზე, — სწორედ ისინი ესწრაფვიან ალლაჰის წყალობას. რადგან ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":219,"translation":"ისინი გეკითხებიან (ო, მოციქულო) ღვინოზე [დამათრობელ სასმელზე] [შეიძლება თუ არა მისი მოხმარება, გაყიდვა და ყიდვა] და აზარტულ თამაშზე. უთხარი: «ორივეში არის დიდი ცოდვა (და ზიანი ადამიანის რწმენისთვის, გონებისთვის და ქონებისთვის) და გარკვეული სარგებელი [მოგების მიღება] ადამიანებისთვის, მაგრამ მათი ცოდვა უფრო დიდია, ვიდრე სარგებელი[1]». და ისინი გეკითხებიან: რა დახარჯონ (თავიანთი ქონებიდან მოწყალების სახით)? უთხარი (მათ): «დარჩენილი [ის, რაც თქვენს საჭიროებებს აღემატება]». აი ასე განგიმარტავთ ალლაჰი ნიშნებს (აიათებს), რათა ეგების, დაფიქრდეთ.","footnotes":"[1]რადგან ისინი ადამიანს ალლაჰის ხსენებისა და ლოცვისგან აშორებენ, შუღლსა და მტრობას იწვევენ და ქონებას ფლანგავენ."},{"id":220,"translation":"(ამ) ქვეყანასა და მარადიულ ცხოვრებაში! და ისინი გეკითხებიან ობლებზე [როგორ მოეპყრონ მათ და მათ ქონებას]. უთხარი: «მათთვის სიკეთის ქმნა — კარგია». და თუ თქვენ გააერთიანებთ მათთან (თქვენს ყოველდღიურ საქმეებს), მაშინ ისინი — თქვენი ძმები არიან; ალლაჰი განასხვავებს უწესრიგობის მოქმედს [ობლის ქონების სიხარბით გამფლანგველს] სიკეთის მოქმედისგან. და ალლაჰს რომ ენება, დაგამძიმებდათ (ობლის ქონების თქვენს ქონებასთან შერევის აკრძალვით). უეჭველად, ალლაჰი ძლევამოსილი, ბრძენია!"},{"id":221,"translation":"და ნუ შეირთავთ მრავალღმერთიან ქალებს ცოლად, სანამ ისინი არ ირწმუნებენ [სანამ ისლამს არ მიიღებენ]; (და იცოდეთ, რომ) მორწმუნე მხევალი [მონაქალი] უკეთესია (თავისუფალ) მრავალღმერთიან ქალზე, თუნდაც ის [მრავალღმერთიანი] მოგწონდეთ და აღგაფრთოვანებდეთ. და ნუ გაათხოვებთ (მორწმუნე მხევლებს და მორწმუნე თავისუფალ ქალებს) მრავალღმერთიან კაცებზე, სანამ ისინი არ ირწმუნებენ; (და იცოდეთ, რომ) მორწმუნე მონა უკეთესია მრავალღმერთიანზე, თუნდაც ის [მრავალღმერთიანი] მოგწონდეთ და აღგაფრთოვანებდეთ. ასეთნი [მრავალღმერთიანნი] ცეცხლისკენ მოუწოდებენ, ხოლო ალლაჰი მოუწოდებს სამოთხისა და (ცოდვების) მიტევებისკენ, თავისი ნებით; და იგი განუმარტავს ადამიანებს თავის ნიშნებს, რათა გაიხსენონ."},{"id":222,"translation":"და ისინი გეკითხებიან (ქალთა) მენსტრუაციის შესახებ. უთხარი (მათ): «ეს — ტანჯვაა». ამიტომ განერიდეთ ქალებს [ნუ გექნებათ მათთან სიახლოვე] მენსტრუაციის დროს და ნუ მიუახლოვდებით მათ, სანამ ისინი არ განიწმინდებიან. და როცა ისინი განიწმინდებიან [და შეასრულებენ დიდ განბანვას], მაშინ მიდით მათთან [გქონდეთ მათთან სიახლოვე] ისე, როგორც ალლაჰმა გიბრძანათ [დაგიდგინათ]. უეჭველად, ალლაჰს უყვარს ისინი, ვინც ხშირად ინანიებენ, და უყვარს განწმენდილნი."},{"id":223,"translation":"თქვენი ქალები [ცოლები] თქვენი სათესია (რომელშიც თესლს თესავთ და შემდეგ, ალლაჰის ნებით, შვილებს შობს). მიდით თქვენს სათესთან [ცოლებთან სიახლოვეში] (მხოლოდ ნებადართული ორგანოს გზით), როგორც [რომელი მხრიდან] ინებებთ. და მოიმზადეთ საკუთარი თავისთვის, და ერიდეთ ალლაჰის (სასჯელს), და იცოდეთ, რომ თქვენ მას შეხვდებით (სამსჯავროს დღეს). და ახარე მორწმუნეებს (ო, მოციქულო)."},{"id":224,"translation":"და ნუ გახდით (ო, მორწმუნენო) ალლაჰის (სახელს) თქვენი ფიცების საგნად [ნუ დაიფიცებთ ალლაჰის სახელით, რომ არ გააკეთებთ სიკეთეს ვინმეს მიმართ], რათა (ამით თავი შეიკავოთ) ღვთისმოსაობისგან [სიკეთის კეთებისგან], ბოროტებისგან თავის არიდებისა და ადამიანებს შორის შერიგებისგან. უეჭველად, ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":225,"translation":"არ მოგთხოვთ პასუხს ალლაჰი ფუჭსიტყვაობისთვის თქვენს ფიცებში [უნებლიედ წარმოთქმული ფიცისთვის], მაგრამ მოგთხოვთ პასუხს იმისთვის, რაც თქვენმა გულებმა შეიძინეს [თქვენი განზრახვებისთვის]. და ალლაჰი — შემნდობი, შემწყნარებელია."},{"id":226,"translation":"მათთვის, ვინც თავიანთ ცოლებზე ფიცს დადებენ [ვინც ალლაჰის სახელით დაიფიცებენ, რომ ცოლებთან სიახლოვე არ ექნებათ], — სავალდებულოა ოთხი თვის მოცდა. და თუ ისინი დაბრუნდებიან (ოთხი თვის გასვლამდე), მაშინ უეჭველად, ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":227,"translation":"და თუ ისინი [ქმრები] გადაწყვეტენ განქორწინებას (და გააგრძელებენ ფიცის მიხედვით სიახლოვისგან თავის შეკავებას), მაშინ უეჭველად, ალლაჰი — ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":228,"translation":"განქორწინებულმა (ქალებმა, რომლებსაც მენსტრუაცია აქვთ) უნდა მოიცადონ (განქორწინების შემდეგ, სხვა კაცზე დაქორწინების გარეშე და თავის შეკავებით) საკუთარი თავი სამი პერიოდი [ან სამი მენსტრუაცია, ან სამი სუფთა პერიოდი] (რათა დადასტურდეს, რომ ისინი ორსულად არ არიან). და მათთვის [განქორწინებული ქალებისთვის] არ არის ნებადართული დამალონ ის, რაც ალლაჰმა მათ საშვილოსნოში შექმნა [არის თუ არა ორსულობა ან როდის დგება მენსტრუაცია], თუ ისინი (ჭეშმარიტად) ირწმუნებენ ალლაჰს და უკანასკნელ დღეს. და მათი ქმრები მეტად უფლებამოსილნი არიან დააბრუნონ ისინი [განქორწინებული ცოლი] ამ დროს [‘იდდის — განქორწინების შემდგომი ვადის პერიოდში], თუ შერიგებას ისურვებენ. და მათთვის [ქალებისთვის] არის იგივე, რაც (დაკისრებულია) მათზე მიღებული წესის მიხედვით (ალლაჰის დადგენილების შესაბამისად). და ქმრებს აქვთ მათზე [ცოლებზე] ხარისხი [ვალდებულება უზრუნველყონ ცოლი]. და ალლაჰი — ძლევამოსილი, ბრძენია."},{"id":229,"translation":"(დაბრუნებადი) განქორწინება (შეიძლება მიეცეს მხოლოდ) ორჯერ; (ამის შემდეგ) — ან უნდა შეინარჩუნოს [დააბრუნოს იგი] მიღებული წესის მიხედვით, ან გაუშვას სიკეთით [მისი უფლებების დაცვით და ზიანის მიყენების გარეშე]. და არ არის ნებადართული თქვენთვის (ო, ქმრებო) აიღოთ რაიმე იმიდან, რაც მათ [ცოლებს] აჩუქეთ, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ორივე (მეუღლე) შიშობს, რომ ვერ დაიცავენ ალლაჰის საზღვრებს. და თუ თქვენ [პასუხისმგებელი პირები] შიშობთ, რომ ისინი ორივე [ქმარი და ცოლი] ვერ დაიცავენ ალლაჰის საზღვრებს, მაშინ მათზე [ქმარსა და ცოლზე] არ არის ცოდვა იმაში, რითაც ის [ცოლი] თავს გამოისყიდის [ქალისთვის ნებადართულია შესთავაზოს ქმარს გარკვეული ქონება განქორწინების სანაცვლოდ]. ეს არის ალლაჰის საზღვრები; ნუ გადალახავთ მათ [საზღვრებს]. და ვინც გადალახავს ალლაჰის საზღვრებს — ისინი არიან უსამართლონი."},{"id":230,"translation":"და თუ მან [ქმარმა] მისცა მას განქორწინება (მესამედ), მაშინ ამის შემდეგ იგი აღარ არის მისთვის ნებადართული, სანამ სხვა (კაცზე) არ გათხოვდება. და თუ (ახალი ქმარი) მისცემს მას განქორწინებას (ან მოკვდება), (და იგი მოიცდის ‘იდდას — განქორწინების შემდგომ ვადას), მაშინ არ არის ცოდვა მათზე [წინა ქმარსა და ცოლზე], რომ ისინი (ორივენი) დაბრუნდნენ [კვლავ დადონ ქორწინება ახალი მაჰრით — საქორწინო საჩუქრით], თუ ისინი (ორივე) ფიქრობენ, რომ დაიცავენ ალლაჰის საზღვრებს [მეუღლეთა უფლებებსა და მოვალეობებს][1]. და ეს არის ალლაჰის საზღვრები, რომელთაც იგი განუმარტავს ადამიანებს, რომელთაც იციან.","footnotes":"[1]წინა ქმართან დაბრუნება შესაძლებელი იქნება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ იგი გათხოვდება ნებაყოფლობით, არა იმ მიზნით, რომ გახდეს ნებადართული თავისი წინა ქმრისთვის, და თუ ექნება სიახლოვე ახალ ქმართან."},{"id":231,"translation":"და როდესაც თქვენ (ო, ქმრებო) განქორწინებას აძლევთ თქვენს ცოლებს და ისინი მიაღწევენ თავიანთ ვადას (ანუ უახლოვდებიან მათი ‘იდდის დასრულებას), მაშინ ან დაიბრუნეთ ისინი წესისამებრ კეთილად და მათი უფლებების დაცვით, ან გაუშვით ისინი წესისამებრ (ანუ მიეცით საშუალება, რომ მათი ‘იდდის ვადა დასრულდეს). და ნუ დააკავებთ მათ ძალით, ბოროტი განზრახვით, მათი უფლებების დარღვევით. ხოლო ვინც ამას გააკეთებს, ის უსამართლობას ჩაიდენს საკუთარი თავის მიმართ. და ნუ დასცინებთ ალლაჰის აიათებს — მოეკიდეთ მათ სრული სერიოზულობით. გაიხსენეთ ალლაჰის წყალობა, რომელიც მან მოგანიჭათ, რაც მან გარდმოგივლინათ წიგნიდან (ყურანი) და სიბრძნიდან (სუნნა), რითაც შეგაგონებთ. გეშინოდეთ ალლაჰის და იცოდეთ, რომ ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა."},{"id":232,"translation":"და როდესაც თქვენ (ო, ქმრებო) განქორწინებას აძლევთ თქვენს ცოლებს (პირველად ან მეორედ) და ისინი მიაღწევენ თავიანთ ვადას (ანუ მათი ‘იდდა დასრულდება), მაშინ თქვენ (ო, ქალთა მეურვეებო) ნუ შეუშლით მათ ხელს, კვლავ შევიდნენ ქორწინებაში თავიანთ ქმრებთან (ახალი საქორწინო შეთანხმების დადებით), თუ ისინი — ქმარი და ცოლი შეთანხმდებიან ერთმანეთთან წესისამებრ (რაც შეესაბამება შარიათს და გონივრულობას). ამით შეგაგონებენ თქვენგან მათ, ვისაც სწამს ალლაჰისა და უკანასკნელი დღის. ეს — ამ დადგენილებათა შესრულება — თქვენთვის არის ყველაზე უკეთესი (როგორც საქმე) და ყველაზე სუფთა (ცოდვებისგან).\nდა ალლაჰმა იცის, (რაშია თქვენთვის სარგებელი), ხოლო თქვენ არ იცით (ეს)."},{"id":233,"translation":"დედებმა (ქალებმა, რომლებმაც იმშობიარეს) უნდა აწოვონ თავიანთ შვილებს, (როგორც ვაჟებს, ისე გოგონებს) სრული ორი წელი; ეს არის იმისთვის, ვისაც სურს ძუძუთი კვების დასრულება (ანუ სრულად ორი წლის განმავლობაში კვება). ხოლო მასზე, ვისაც შვილი ეყოლა (ანუ ბავშვის მამაზე), ეკისრება ვალდებულება, უზრუნველყოს ისინი (განქორწინებული მეძუძური ცოლები) საკვებითა და სამოსით წესისამებრ (შარიათისა და ადამიანებში მიღებული წესის მიხედვით). არავის ეკისრება იმაზე მეტი, რაც მის შესაძლებლობებს აღემატება. არ არის ნებადართული ზიანი მიადგეს დედას მისი შვილის გამო და არც მას, ვისაც შვილი ეყოლა (მამას), მისი შვილის გამო. (მშობლებს არ აქვთ უფლება გამოიყენონ შვილი ერთმანეთისთვის ზიანის მისაყენებლად).\nდა მემკვიდრეს (ბავშვისას) იგივე ვალდებულებები ეკისრება (იმ შემთხვევაში, თუ ბავშვის მამა გარდაიცვლება). თუ ორივეს (დედასა და მამას) სურთ ბავშვის ძუძუთი კვების შეწყვეტა ორი წლის დასრულებამდე, მათი ურთიერთშეთანხმებითა და რჩევით, მაშინ მათზე ცოდვა არ არის. (ბავშვის ძუძუთი კვების შეწყვეტა უნდა მოხდეს მშობლების საერთო გადაწყვეტილებით და ბავშვის ინტერესების გათვალისწინებით). და თუ თქვენ (მშობლებს) გსურთ, დაიქირაოთ ძიძა, რათა მან გამოკვებოს თქვენი შვილი, მაშინ თქვენზე ცოდვა არ არის, თუ გადასცემთ (ანუ გადაიხდით) იმას, რაც ეკუთვნის, წესისამებრ. გეშინოდეთ ალლაჰის და იცოდეთ, რომ ალლაჰი ხედავს იმას, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":234,"translation":"და თქვენგან (ო, კაცებო), რომელნიც გარდაიცვლებიან და დატოვებენ ცოლებს — მათ (ქვრივებმა) უნდა დაიცადონ თავად თავისთვის ოთხი თვე და ათი დღე[1]. და როდესაც ისინი მიაღწევენ თავიანთ ვადას (ანუ დასრულდება მათი ‘იდდა), მაშინ თქვენზე (ო, მათო მეურვეებო) ცოდვა არ არის იმაში, რასაც ისინი თავად გააკეთებენ საკუთარ თავთან მიმართებით წესისამებრ (შარიათის შესაბამისად). უეჭველად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა იმისა, რასაც თქვენ აკეთებთ.","footnotes":"[1]არ გავიდნენ ქორწინებაში, არ შესთავაზონ თავი ქორწინებისთვის, არ გამოვიდნენ სახლიდან საჭიროების გარეშე და არ მოირთონ."},{"id":235,"translation":"და თქვენზე (ო, კაცებო) ცოდვა არ არის იმაში, რომ მიანიშნოთ ქორწინების სურვილზე ან თუ გულში მალავთ განზრახვას [1], (რომ მათზე ‘იდდის დასრულების შემდეგ იქორწინოთ). ალლაჰმა იცის, რომ თქვენ გაიხსენებთ ისინი [2]. მაგრამ ნუ მისცემთ მათ ფარულ დაპირებას ქორწინების შესახებ, გარდა იმისა, რომ ელაპარაკოთ მათ მიღებული და წესისამებრი სიტყვებით. და ნუ გადაწყვიტავთ საქორწინო კავშირის დადებას მანამ, სანამ ალლაჰის მიერ დადგენილი ვადა (‘იდდა) არ მიაღწევს თავის დასასრულს. და იცოდეთ, რომ ალლაჰმა იცის ის, რაც თქვენს გულებშია დაფარული, ამიტომ ერიდეთ მას. და იცოდეთ, რომ ალლაჰი შემნდობელი, შემწყნარებელია.","footnotes":"[1] იმ ქალებთან მიმართებით, რომელთა ქმრები გარდაიცვალნენ ან რომლებიც ‘იდდას იცავენ მესამე განქორწინების შემდეგ.\n[2] - ისაუბრებთ მათზე და გამოთქვამთ სურვილს მათზე ქორწინების შესახებ, მაშინ როცა ისინი ‘იდდას ელოდებიან."},{"id":236,"translation":"თქვენზე (ო, კაცებო) ცოდვა არ არის, თუ განქორწინდებით თქვენს ცოლებთან (ქორწინების შეთანხმების დადების შემდეგ), სანამ მათთან სიახლოვე არ გქონიათ და სანამ მათთვის სავალდებულო საზღაური (მაჰრი — საქორწინო ძღვენი) არ დაგინიშნავთ. და მიეცით მათ ძღვენი (განქორწინების დროს, რათა შეამსუბუქოთ ტკივილი და წყენა): [შეძლებულზე] თავისი შესაძლებლობის მიხედვით, ხოლო ღარიბზე თავისი შესაძლებლობის მიხედვით ისე, როგორც მიღებულია შარიათით. ეს არის ის, რაც ეკადრება კეთილსმქმნელთ."},{"id":237,"translation":"და თუ თქვენ განქორწინდებით მათთან (ცოლებთან) ქორწინების შეთანხმების შემდეგ, სანამ მათთან სიახლოვე გექნებათ, მაგრამ უკვე დაუდგენიათ მათთვის სავალდებულო მაჰრი (საქორწინო ძღვენი), მაშინ მათ ეკუთვნით იმ მაჰრის ნახევარი, რაც თქვენ დაადგინეთ. გარდა იმ შემთხვევისა, თუ ისინი (ქალები) აპატიებენ (და არ აიღებენ მათ კუთვნილ ნახევარს), ან აპატიებს ის (ქმარი), ვის ხელშიც არის საქორწინო კავშირი (და დაუტოვებს მთელ მაჰრს მას). და თუ თქვენ (კაცები) აპატიებთ (ანუ არ მოითხოვთ იმ ნახევარს, რომელზეც უფლება გაქვთ), ეს უფრო ახლოსაა ღვთისმოშიშობასთან. და ნუ დაივიწყებთ ერთმანეთის მიმართ გულუხვობას. უეჭველად, ალლაჰი ხედავს იმას, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":238,"translation":"ო, მორწმუნენო! დაიცავით (სავალდებულო) ლოცვები და (განსაკუთრებით) შუა ლოცვა (‘ასრი). და დადექით ალლაჰის წინაშე (მორჩილებით)."},{"id":239,"translation":"და თუ შეგეშინდებათ (მტრების, ხანძრის ან წყალდიდობის), მაშინ (ილოცეთ) ფეხით მავალნი ან ამხედრებულნი. ხოლო როცა უსაფრთხოდ იქნებით, მაშინ ახსენეთ ალლაჰი (ანუ აღასრულეთ ლოცვა სრულყოფილად), როგორც მან გასწავლათ ის, რაც ადრე არ იცოდით."},{"id":240,"translation":"და თქვენგან ისინი (ო, კაცებო), რომლებიც გარდაიცვლებიან და დატოვებენ ცოლებს, — მათთვის (ქვრივებისთვის) არის ანდერძი: სარგებლობა (ანუ გარდაცვლილი ქმრის სახლში ცხოვრება) ერთ წლამდე (მისი სიკვდილის შემდეგ), ისე რომ არ აიძულონ ისინი წავიდნენ (მემკვიდრეთა მხრიდან). ხოლო თუ ისინი თავად გავიდნენ (ნებადართული წესით), მაშინ თქვენზე ცოდვა არ არის იმაში, რასაც ისინი საკუთარ თავთან მიმართებით გააკეთებენ წესისამებრ (შარიათის შესაბამისად). და ალლაჰი ძლევამოსილი, ბრძენია."},{"id":241,"translation":"და განქორწინებულ ქალებს ეკუთვნით უზრუნველყოფა (ტანსაცმელი, საკვები, სასმელი და სხვა) წესისამებრ (შარიათის მიხედვით), როგორც ეს შეეფერება ღვთისმოშიშთ."},{"id":242,"translation":"აი ასე, (როგორც ალლაჰმა ნათლად განმარტა ბავშვებისა და ქალების შესახებ დადგენილებები) — ალლაჰი გიხსნით თქვენ თავის აიათებს (და სხვა ყველა წესს, რომელიც გჭირდებათ ამ სამყაროსა და მარადიული ცხოვრებისათვის), რათა თქვენ გაიაზროთ (და იმოქმედოთ მათ შესაბამისად)."},{"id":243,"translation":"ნუთუ შენ არ გინახავს (ან არ დაფიქრებულხარ) მათზე, ვინც თავიანთი საცხოვრებლებიდან გამოვიდნენ და ისინი ათასობით იყვნენ სიკვდილის შიშით? მაშინ ალლაჰმა უთხრა მათ: «მოკვდით!» და ისინი მაშინვე დაიხოცნენ[1]. შემდეგ კი (გარკვეული დროის შემდეგ) მან კვლავ გააცოცხლა ისინი. უეჭველად, ალლაჰი უდიდესი წყალობის მომნიჭებელია ადამიანებისთვის, მაგრამ ადამიანთა უმეტესობა არ არის მადლიერი.","footnotes":"[1]ეს იყო ალლაჰის სასჯელი იმისთვის, რომ ისინი ცდილობდნენ გაქცეულიყვნენ იმისგან, რაც ალლაჰმა მათთვის წინასწარ განსაზღვრა."},{"id":244,"translation":"და იბრძოლეთ ალლაჰის გზაზე (ურწმუნოების წინააღმდეგ, რათა დამკვიდრდეს ალლაჰის კანონი) და იცოდეთ, რომ ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":245,"translation":"ვინ მისცემს ალლაჰს კარგ სესხს (ანუ დახარჯავს თავის ქონებას მის გზაზე, მისი ჯილდოს იმედით), რათა მან გაუმრავლოს მას (ჯილდო) მრავალჯერ? ალლაჰი ამცირებს და ზრდის. და მასთან დაბრუნდებით."},{"id":246,"translation":"ნუთუ შენ არ გინახავს (ან არ დაფიქრებულხარ) ისრაელის ძეთა დიდებულებზე მუსას შემდეგ, როცა ერთხელ მათ თავიანთ წინასწარმეტყველს უთხრეს: «(დაგვინიშნე) მეფე, რათა მისი ხელმძღვანელობით გავერთიანდეთ და ვიბრძოლოთ ალლაჰის გზაზე». მან (მათმა შუამავალმა) უთხრა: «მეშინია, რომ თუ თქვენზე სავალდებულო გახდება ბრძოლა, არ იბრძოლებთ».\nმათ თქვეს (მისი შიშის უარყოფით): «რატომ არ უნდა ვიბრძოლოთ ალლაჰის გზაზე, როცა ჩვენ გამოგვდევნეს ჩვენი სახლებიდან და ჩვენი შვილებისგან (რომლებიც ტყვედ წაიყვანეს)?» მაგრამ როცა მათ დაენიშნათ მეფე და ბრძოლა სავალდებულო გახდა, მათ ზურგი აქციეს (შეშინდნენ და გაიქცნენ), (გარდა მცირე ნაწილისა მათგან, რომლებიც ალლაჰმა განამტკიცა თავისი წყალობით). და ალლაჰმა იცის უსამართლონი."},{"id":247,"translation":"და მათმა შუამავალმა უთხრა: «აი, თქვენი თხოვნის პასუხად, ალლაჰმა გამოგიგზავნათ ტალუთი მეფედ (რომელიც გაგიძღვებათ მტრებთან ბრძოლაში)». (მათმა დიდებულებმა) თქვეს: «როგორ შეიძლება მას ჰქონდეს ჩვენზე ძალაუფლება, როცა ჩვენ უფრო ღირსნი ვართ ძალაუფლებისა, ვიდრე ის, და მას არ აქვს საკმარისი ქონება?» (მათმა შუამავალმა) თქვა:\n«უეჭველად, ალლაჰმა ის (ტალუთი) აირჩია თქვენზე (მეფედ) და მან უკეთ იცის, რაშია სარგებელი მისი მსახურებისთვის — და მას გაუფართოვა ცოდნა და სხეული (ანუ მიანიჭა უპირატესობა გონებრივ და ფიზიკურ ძალაში). და ალლაჰი ანიჭებს თავის ძალაუფლებას იმას, ვისაც ისურვებს». და ალლაჰი ყოვლისმომცველი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":248,"translation":"და მათმა შუამავალმა უთხრა: «უეჭველად, მისი მეფობის ნიშანი იქნება ის, რომ თქვენთან დაბრუნდება კიდობანი (რომელიც მტრებმა წაგართვეს), მასში იქნება სიმშვიდე თქვენი უფლისგან, და ნაშთი იმისა, რაც დატოვა მუსას სახლმა და ჰარუნის სახლმა (კვერთხი). მას ანგელოზები მოიტანენ. უეჭველად, ამაში არის ნიშანი თქვენთვის (დადასტურება იმისა, რომ ტალუთი უნდა აირჩიოთ მეფედ, როგორც ალლაჰმა ბრძანა), თუ თქვენ მორწმუნენი ხართ[1].","footnotes":"[1]და ხალხმა იხილა, როგორ მოიტანეს ანგელოზებმა ეს კიდობანი და დადეს ტალუთის წინაშე."},{"id":249,"translation":"და როდესაც ტალუთი გამოვიდა ჯარით (მტრებთან საბრძოლველად), მან თქვა: «უეჭველად, ალლაჰი გამოგცდით მდინარით, რათა გამოარჩიოს ჭეშმარიტი მორწმუნე თვალთმაქცისგან. ვინც დალევს მისგან, ის ჩემთან არ იქნება; ხოლო ვინც არ გასინჯავს მას, ის ჩემთან იქნება, გარდა იმისა, ვინც ხელით მხოლოდ ერთ მუჭას ამოიღებს (ნებადართული იყო ცოტაოდენი წყლის დალევა)». მაგრამ მათგან უმეტესობამ დალია მისგან, გარდა მცირე ნაწილისა. როცა ტალუთმა და მასთან ერთად მორწმუნეებმა[1] გადალახეს იგი, ზოგიერთმა მათგანმა თქვეს: «ჩვენ არ გვაქვს ძალა ჯალუთისა და მისი ჯარის წინააღმდეგ». ხოლო მათ, ვინც დარწმუნებული იყვნენ, რომ შეხვდებოდნენ ალლაჰს, უთხრეს (თავიანთ მორწმუნე ძმებს): «რამდენჯერ მცირე რაზმმა დაამარცხა მრავალრიცხოვანი რაზმი ალლაჰის ნებართვით!» და ალლაჰი მოთმინეთთანაა.","footnotes":"[1]დაახლოებით სამას ცამეტიდან სამას ცხრამეტამდე ადამიანი."},{"id":250,"translation":"და როცა ისინი (ტალუთი და მისი ჯარი) გამოჩნდნენ ჯალუთისა და მისი ჯარის წინაშე და დაინახეს დიდი საფრთხე, თქვეს: «ო, უფალო ჩვენო! გადმოღვარე ჩვენზე მოთმინება, განამტკიცე ჩვენი ფეხები და დაგვეხმარე ურწმუნო ხალხის წინააღმდეგ»."},{"id":251,"translation":"და დაამარცხეს ისინი [ჯალუთი და მისი ლაშქარი] ალლაჰის ნებით. და მოკლა დაუდმა[1] ჯალუთი. და მიანიჭა მას [დაუდს] ალლაჰმა ძალაუფლება (და გახდა მეფე) და სიბრძნე (და გახდა მოციქული), და ასწავლა მას ის, რაც თავად ინება. და რომ არა ალლაჰის მიერ ადამიანთა შეკავება — ერთთა [ურწმუნოთა] სხვათა [მორჩილ მორწმუნეთა] მეშვეობით — მიწა მოიშლებოდა და არეულობა გავრცელდებოდა. მაგრამ ალლაჰი უსაზღვრო წყალობის მფლობელია სამყაროებზე.","footnotes":"[1]დაუდი (დავითი) — ამ ლაშქრობაში ტალუთის ერთ-ერთი მეომარი იყო."},{"id":252,"translation":"ეს არის ალლაჰის აიათები, რასაც შენ გიკითხავთ [ო, მუჰამმად] ჭეშმარიტებით. და ჭეშმარიტად, შენა ხარ (ერთ-ერთი) შუამავალთაგანი."},{"id":253,"translation":"۞ აი — მოციქულნი! ჩვენ ზოგ მათგანს უპირატესობა მივანიჭეთ სხვებზე. მათ შორის იყვნენ ისეთნი, ვისაც ალლაჰი ესაუბრა უშუალოდ, შუამავლის გარეშე, და ზოგიერთნი აღამაღლა ხარისხებით. და ჩვენ მივეცით 'ისას, მარიამის ძეს, აშკარა ნიშნები — სასწაულები, რაც ადასტურებდა, რომ იგი ალლაჰის მოციქული იყო. და გავაძლიერეთ იგი წმინდა სულით — ანგელოზი ჯიბრილით. და რომ ნდომებოდა ალლაჰს, ისინი, ვინც მოციქულთა შემდეგ მოვიდნენ, აღარ იბრძოლებდნენ მას შემდეგ, რაც მათთან აშკარა ნიშნები მივიდა. მაგრამ ისინი გაიყარნენ აზრებში: მათ შორის იყვნენ მორწმუნენი და იყვნენ ურწმუნონიც. და რომ ნდომებოდა ალლაჰს, ისინი არ იბრძოლებდნენ უთანხმოების შემდეგ, მაგრამ ალლაჰი აკეთებს იმას, რასაც ინებებს."},{"id":254,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! გაიღეთ და დახარჯეთ იმიდან, რითაც ჩვენ დაგაჯილდოვეთ, სანამ მოვა დღე [განკითხვის], როცა აღარ იქნება ვაჭრობა, არც მეგობრობა, და არც შუამდგომლობა. ხოლო ურწმუნონი — ისინი არიან უსამართლონი, რომლებიც არღვევენ ალლაჰის მიერ დადგენილ საზღვრებს."},{"id":255,"translation":"ალლაჰი — არ არსებობს ღმერთი (თაყვანისცემის ღირსი) მის გარდა. ის არის მარადცოცხალი, არავისზე დამოკიდებული (მაშინ როცა ყოველი ქმნილება მასზეა დამოკიდებული). მას არ ეუფლება არც თვლემა და არც ძილი. მხოლოდ მას ეკუთვნის ყველაფერი, რაც ცაშია და რაც მიწაზეა. ვინ შეიძლება შუამდგომლობდეს მის წინაშე მისი ნებართვის გარეშე? მან იცის ის, რაც მათ წინ არის (მომავალი) და ისიც, რაც მათ უკან იყო (წარსული). ხოლო ისინი ვერ მოიცავენ მისი ცოდნიდან ვერაფერს გარდა იმისა, რასაც თავად ინებებს, რომ მათ იცოდნენ. მისი 'არში (ტახტი) მოიცავს ცებსა და მიწას, და მათი დაცვა მას არ უჭირს. ჭეშმარიტად, ის არის უზენაესი — ყველაფერზე მაღლა მდგომი, და დიადი თავისი არსით, ძალაუფლებითა და სრულყოფილებით."},{"id":256,"translation":"არ არის იძულება სარწმუნოებაში (ისლამში). უკვე მკაფიოდ გამოეყო ჭეშმარიტი გზა (ისლამი) ცდომილებას (და ურწმუნოებას). ვინც უარყოფს ცრუ ღმერთს (ყველაფერს, რასაც ალლაჰის გარდა ეთაყვანებიან) და ირწმუნებს ალლაჰს, იგი მართლაც ჩაეჭიდა უმტკიცეს კავშირს, რომელსაც არ აქვს გაწყვეტა. და ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":257,"translation":"ალლაჰი არის მფარველი მორწმუნეთა; გამოჰყავს ისინი სიბნელიდან (უცოდინარობისა და ურწმუნოებისგან) ნათელში (ჭეშმარიტებისა და რწმენისკენ). ხოლო ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ, მათი მფარველები არიან ცრუ ღმერთები (სატანა და ის, რასაც ისინი ალლაჰის გარდა ეთაყვანებიან). ისინი — ცეცხლის მკვიდრნი არიან და მასში მარადიულად დარჩებიან."},{"id":258,"translation":"განა არ გიფიქრია იმაზე, ვინც ედავებოდა იბრაჰიმს თავისი უფლის შესახებ, რადგან ალლაჰმა მას მიანიჭა სამეფო ძალაუფლება? აი, უთხრა იბრაჰიმმა: «ჩემი უფალი — ის არის, ვინც აცოცხლებს და აკვდინებს». მან (მეფემ) თქვა: «მე ვაცოცხლებ და ვაკვდინებ». მაშინ იბრაჰიმმა თქვა: «ჭეშმარიტად, ალლაჰს ამოჰყავს მზე აღმოსავლეთიდან, მაშ, შენ ამოიყვანე იგი დასავლეთიდან». და გაოგნდა ის (მეფე), ვინც ურწმუნოებას იჩენდა (და შეწყვიტა დავა), რადგან ალლაჰი არ უძღვება ჭეშმარიტებისკენ უსამართლო ხალხს."},{"id":259,"translation":"ან (განა არ დაფიქრებულხარ იმაზე), ვინც ერთ სოფელს ჩაუარა, მაშინ როცა იგი საძირკვლამდე იყო დანგრეული? მან თქვა: «როგორ (ნუთუ შესაძლებელია, რომ) ალლაჰმა გააცოცხლოს ეს მას შემდეგ, რაც იგი მოკვდა?» და მოაკვდინა იგი ალლაჰმა ასი წლით, შემდეგ კი აღადგინა. მან (ალლაჰმა) უთხრა: «რამდენ ხანს დაჰყავი?» მან თქვა: «დავყავი ერთი დღე ან დღის ნაწილი». მან უთხრა: «არა, შენ დაჰყავი ასი წელი! შეხედე შენს საკვებსა და სასმელს — ისინი არ გაფუჭებულა. და შეხედე შენს სახედარს — (ეს მოხდა) რათა ჩვენ გაგხადოთ ნიშნად ადამიანებისთვის — და შეხედე ძვლებს, როგორ აღვადგენთ (ვაცოცხლებთ) მათ, შემდეგ კი ხორცით ვფარავთ». და როდესაც ეს ცხადი გახდა მისთვის, თქვა: «მე ვიცი, რომ ალლაჰი ყოვლისშემძლეა ყოველივეზე!»"},{"id":260,"translation":"და (გაიხსენე), როცა უთხრა იბრაჰიმმა (ალლაჰს): «უფალო ჩემო! მაჩვენე, როგორ აცოცხლებ მკვდრებს?». (ალლაჰმა) უთხრა: «ნუთუ არ ირწმუნე?» (იბრაჰიმმა) თქვა: «პირიქით (ვირწმუნე)! მაგრამ (ვთხოვ ამას იმისთვის), რომ გული დამიმშვიდდეს». (ალლაჰმა) თქვა: «მაშ, აიღე ოთხი ფრინველი, მოიხმე ისინი შენთან, (შემდეგ დაკალი და დაანაწევრე), მერე თითოეულის ნაწილი მთის წვერზე დადე. შემდეგ მოუხმე მათ — ისინი სწრაფად მოვლენ შენთან. და იცოდე (ო, იბრაჰიმ), რომ ალლაჰი ძლევამოსილი, ბრძენია»."},{"id":261,"translation":"იმათ მაგალითი, ვინც თავიანთ ქონებას ხარჯავენ ალლაჰის გზაზე, ჰგავს მარცვალს, რომელიც (ნაყოფიერ მიწაში დაითესა და) ამოიზარდა შვიდ თავთავად, თითოეულ თავთავში კი — ასი მარცვალია. და ალლაჰი აორმაგებს (ჯილდოს) ვისაც ინებებს. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმომცველი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":262,"translation":"ისინი, ვინც თავიანთ ქონებას ხარჯავენ ალლაჰის გზაზე და შემდეგ არ აყოლებენ თავიანთ გაცემულს საყვედურებს და არც შეურაცხყოფას (სიტყვით ან ქმედებით), — მათთვის არის ჯილდო მათი უფლისგან. და არ იქნება მათზე შიში, და არც დამწუხრდებიან."},{"id":263,"translation":"კეთილი სიტყვა და პატიება უკეთესია, ვიდრე მოწყალება, რომელსაც შეურაცხყოფა მოჰყვება. და ალლაჰი მდიდარია და ლმობიერი (არ ჩქარობს სასჯელით)."},{"id":264,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ აქცევთ ფუჭად თქვენს მოწყალებებს საყვედურითა და შეურაცხყოფით, როგორც ის, ვინც ხარჯავს თავის ქონებას ხალხის წინაშე საჩვენებლად (რათა აქონ და ადიდონ იგი) და არ სწამს ალლაჰისა და უკანასკნელი დღის. მისი მაგალითი ჰგავს კლდეს, რომელზეც თხელი მიწის ფენაა; და დაატყდა მას ძლიერი წვიმა და დატოვა იგი შიშვლად (უმიწოდ). ისინი ვერ ფლობენ ვერაფერს იმიდან, რაც მოიპოვეს, რადგან ალლაჰი არ უძღვება ურწმუნო ხალხს."},{"id":265,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც თავიანთ ქონებას ხარჯავენ ალლაჰის კეთილგანწყობის მოსაპოვებლად და საკუთარი სულების განმტკიცებით, ჰგვანან ბაღს გორაკზე: დაატყდა მას ძლიერი წვიმა და ორმაგი ნაყოფი გამოიღო. ხოლო თუ მას ძლიერი წვიმა არ დაატყდება, მაშინ მსუბუქი წვიმაც (საკმარისია მისთვის). და ალლაჰი ხედავს იმას, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":266,"translation":"განა ისურვებდა რომელიმე თქვენგანი, რომ ჰქონოდა ბაღი პალმებისა და ვაზისა, რომლის ქვემოთაც მდინარეები მიედინება, სადაც მისთვის არის ყოველგვარი ნაყოფი, და შემდეგ მიაღწევდა სიბერეს (როცა აღარ შეუძლია ხეების დარგვა), და ჰყავდეს მხოლოდ სუსტი შთამომავლობა — ბავშვები (რომლებიც ამ ბაღზე არიან დამოკიდებულნი), და სწორედ მაშინ დაატყდეს ბაღს ქარიშხალი, რომელშიც ცეცხლია, და დაიწვას იგი?[1] ასე განგიმარტავთ ალლაჰი თავის აიათებს (ნიშნებს), რათა დაფიქრდეთ.","footnotes":"[1]ეს არის მაგალითი იმისა, როგორი მდგომარეობა ექნებათ სასამართლოს დღეს მათ, ვინც თავიანთ ქონებას არ ხარჯავდნენ მხოლოდ ალლაჰის გულისთვის. ისინი იმ დღეს მოვლენ კეთილი საქმეების გარეშე."},{"id":267,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! გაიღეთ კეთილი (ქონება) იმიდან, რაც მოიპოვეთ, და (გაიღეთ) იმ კეთილიდანაც, რაც ჩვენ ამოგიყვანეთ მიწიდან. და ნუ განიზრახავთ, რომ (ღარიბებს) მისცეთ ცუდი ამისგან, რათა დახარჯოთ — იმას, რასაც თქვენ თვითონაც არ აიღებდით (მისი უხარისხობის გამო), თუ მხოლოდ თვალის დახუჭვით. და იცოდეთ, რომ ალლაჰი მდიდარი, ქებულია."},{"id":268,"translation":"ეშმაკი გპირდებათ სიღარიბეს (გაშინებთ სიღარიბით, როცა მოწყალებას გასცემთ) და გიბრძანებთ სიმახინჯეს — ცოდვებს. ხოლო ალლაჰი გპირდებათ თავის მიტევებას და გულუხვ წყალობას. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმომცველი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":269,"translation":"(ალლაჰი) აძლევს სიბრძნეს იმას, ვისაც ინებებს თავისი მონებიდან; და ვისაც სიბრძნე მიეცა, მას მართლაც მიეცა უხვი სიკეთე. მაგრამ შეგონებას ყურს უგდებენ მხოლოდ გონიერნი."},{"id":270,"translation":"და რასაც არ უნდა ხარჯავდეთ (მოწყალების სახით) ქონებიდან — ბევრს თუ ცოტას — (ალლაჰის კმაყოფილების მოსაპოვებლად), ან რომელ აღთქმასაც არ უნდა დებდეთ, ჭეშმარიტად, ალლაჰმა იცის ეს. და არ ეყოლებათ უსამართლოებს დამხმარენი."},{"id":271,"translation":"თუ ღიად გასცემთ მოწყალებას — ეს მშვენიერია; ხოლო თუ დამალავთ მას (მაგალითად, როცა ღარიბებს აძლევთ), ეს თქვენთვის უკეთესია. თქვენთვის ხდება თქვენი ცუდი საქმეების გამოსყიდვა. და ალლაჰმა უწყის ყველაფერი, რასაც აკეთებთ."},{"id":272,"translation":"۞ შენზე არ არის (ო, მოციქულო) პასუხისმგებლობა, რომ ისინი (ურწმუნონი) ჭეშმარიტ გზაზე დააყენო — არამედ ალლაჰი თავად მიუძღვება რწმენისკენ იმას, ვისაც ინებებს. და რაც არ უნდა დახარჯოთ სიკეთიდან (ქონებიდან) — ეს თქვენთვისვეა. და თქვენ (ო, მორწმუნენო) ხარჯავთ მხოლოდ მაშინ, როცა ეს კეთდება ალლაჰის სახის მოსაპოვებლად. და რაც არ უნდა დახარჯოთ სიკეთიდან, სრულად აგინაზღაურდებათ და თქვენ არ იქნებით დაჩაგრულნი."},{"id":273,"translation":"(გაიღეთ) ღარიბებისთვის (მორწმუნეთაგან), რომლებიც ალლაჰის გზაზე არიან დაკავებულნი (და ვერ ტოვებენ თავიანთ სახლებს) და ვერ გადაადგილდებიან მიწაზე. ვინც მათი მდგომარეობა არ იცის, მიიჩნევს მათ მდიდრებად მათი მოკრძალებულობის გამო. შენ ამოიცნობ მათ ნიშნებით: ისინი ადამიანებს არაფერს სთხოვენ დაჟინებით. და რაც არ უნდა დახარჯოთ სიკეთიდან ალლაჰის გულისთვის — ჭეშმარიტად, ალლაჰმა ეს იცის."},{"id":274,"translation":"ისინი, ვინც თავიანთ ქონებას ხარჯავენ ღამით და დღისით, ფარულად და აშკარად — მათთვის არის მათი ჯილდო მათი უფლისგან. არ იქნება მათზე შიში, და არც დამწუხრდებიან."},{"id":275,"translation":"ისინი, ვინც იღებენ რიბას (პროცენტს), აღსდგებიან თავიანთი საფლავებიდან მხოლოდ იმგვარად, როგორც აღსდგება ის, ვისაც სატანა თავისი შეხებით დაეცა და გონება აურია (როგორც შეპყრობილი). ეს მათთვის იქნება იმის გამო, რომ ამბობდნენ: «ვაჭრობაც ხომ რიბას (მევახშეობის) მსგავსია». ხოლო ალლაჰმა დაუშვა ვაჭრობა და აკრძალა რიბა (მევახშეობა). ვისთანაც მოვა შეგონება მისი უფლისგან მას შემდეგ, რაც იგი პროცენტით ვაჭრობდა, და თავს შეიკავებს (მოინანიებს და შეწყვეტს), მას ეპატიება ის, რაც მანამდე იყო; და მისი საქმე (განკითხვის დღეს) ალლაჰზეა. ხოლო ვინც დაბრუნდება (და კვლავ განაგრძობს მევახშეობით დაკავებას), ისინი იქნებიან ცეცხლის მკვიდრნი და მასში მარადიულად დარჩებიან."},{"id":276,"translation":"ალლაჰი ანადგურებს მევახშეობას (ანადგურებს მევახშის ქონებას და ართმევს მას ბარაქას), ხოლო მოწყალებებს ზრდის. და ალლაჰს არ უყვარს ყოველი ურწმუნო ცოდვილი."},{"id":277,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ირწმუნეს და აკეთებდნენ კეთილ საქმეებს, და (მათ შორის) აღასრულებდნენ სავალდებულო ხუთგზის ლოცვას, და გასცემდნენ სავალდებულო მოწყალებას — ზაქათს (იმათთვის, ვისაც აქვს ზაქათის მიღების უფლება), მათთვის არის მათი ჯილდო მათი უფლისგან. და არ იქნება მათზე შიში (მარადიულ ცხოვრებაში), და არც დამწუხრდებიან."},{"id":278,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! გეშინოდეთ (სასჯელის) ალლაჰისას და დატოვეთ ის, რაც დარჩა პროცენტიდან (სარგებლისგან), თუ თქვენ ჭეშმარიტად მორწმუნენი ხართ."},{"id":279,"translation":"თუ ამას არ გააკეთებთ, მაშინ იცოდეთ ალლაჰისა და მისი მოციქულისგან გამოცხადებული ომის შესახებ. ხოლო თუ მოინანიებთ, მაშინ თქვენთვის არის თქვენი ქონების ძირი (საწყისი კაპიტალი) — მაგრამ არა სარგებელი (პროცენტი). არც თქვენ დაჩაგრავთ, და არც თქვენ იქნებით დაჩაგრულნი."},{"id":280,"translation":"ხოლო თუ (მოვალე) გაჭირვებაში აღმოჩნდება (და ვერ შეძლებს ვალის დაბრუნებას), მაშინ (თქვენ უნდა გამოიჩინოთ) მოთმინება და მისცეთ ვადა შემსუბუქებამდე. ხოლო თუ მოწყალებად დაუტოვებთ მას (ვალის მთელ თანხას ან მის ნაწილს), ეს თქვენთვის უკეთესია, ნეტავ რომ იცოდეთ."},{"id":281,"translation":"და გეშინოდეთ იმ დღის, როცა თქვენ ალლაჰთან იქნებით დაბრუნებულნი. შემდეგ ყოველი სული სრულად მიიღებს იმას, რაც მოიპოვა, და ისინი არ იქნებიან დაჩაგრულნი."},{"id":282,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეს! როცა ერთმანეთს სესხად აძლევთ (ქონებას) განსაზღვრული ვადით, ჩაიწერეთ იგი. და დაე, დაწეროს თქვენს შორის (ამ საქმეში) მწერალმა სამართლიანად. და ნუ იტყვის უარს მწერალი (როცა ამას სთხოვენ) წერაზე, როგორც ალლაჰმა ასწავლა მას. დაე, მან დაწეროს. და დაე, უკარნახოს ის, ვისზეც არის ვალდებულება (ვალის გადახდის). და დაე, მას (ვინც სესხს იღებს) ეშინოდეს თავისი უფლის და ნუ მოაკლებს ვალიდან არაფერს. ხოლო თუ ის, ვისზეც არის ვალდებულება (ვალის გადახდა), არის უგუნური (შეპყრობილი ან გონებრივად სუსტი), ან სუსტია (გონებრივად ან ფიზიკურად — მაგალითად, სრულწლოვანებას არ მიუღწევია), ან თვითონ ვერ კარნახობს (მუნჯია ან მსგავსი მდგომარეობის მქონე), მაშინ დაე, უკარნახოს მისმა მეურვემ ნაგებს (მაგალითად, მამა, ბაბუა, ძმა, დედა და სხვები) სამართლიანად. და აიყვანეთ (ამ ხელშეკრულებაზე) მოწმეებად ორი კაცი თქვენგან (მორწმუნეთაგან). ხოლო თუ ორი კაცი ვერ მოიძებნა, მაშინ — ერთი კაცი და ორი ქალი მათგან, ვისზეც თქვენ (მორწმუნენი) თანახმა ხართ მოწმეებად, რათა თუ ერთს (მოწმე ქალს) დაავიწყდება ან შეეშლება, მეორემ შეახსენოს მას. და ნუ იტყვიან უარს მოწმეები, როცა მათ მოუწოდებენ. და ნუ მოგბეზრდებათ მისი (ვალის) ჩაწერა მცირე იყოს იგი თუ დიდი (თანხის ოდენობის მიუხედავად) — მის განსაზღვრულ ვადამდე. ეს თქვენთვის უფრო სამართლიანია ალლაჰის წინაშე, უფრო სწორი და მტკიცე საფუძველია მოწმობისთვის, და უფრო ახლოა იმისთვის, რომ არ შეგეპაროთ ეჭვი. თუ კი საქმე ეხება მიმდინარე (იმავე მომენტში შესრულებულ) ვაჭრობას — ყიდვა-გაყიდვას, რომელსაც თქვენ ერთმანეთში ახორციელებთ — მაშინ თქვენზე არ იქნება ცოდვა, თუ მას არ ჩაწერთ. და აიყვანეთ მოწმეები, როცა ერთმანეთში სავაჭრო გარიგებებს დებთ. და არ უნდა მიეყენოს ზიანი არც მწერალს და არც მოწმეს. ხოლო თუ ამას გააკეთებთ, მაშინ ეს იქნება თქვენი ურჩობა (ალლაჰისადმი). გეშინოდეთ ალლაჰის! და ალლაჰი გასწავლით. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა."},{"id":283,"translation":"۞ ხოლო თუ გზაში ხართ და ვერ პოულობთ მწერალს, მაშინ (მოვალესგან) უნდა იქნას აღებული გირაო (რომელიც გადაეცემა კრედიტორს ვალის გადახდის გარანტიად). ხოლო თუ ერთ-ერთი თქვენგანი ენდობა მეორეს, მაშინ (არ იქნება ცოდვა, თუ ვალი არ ჩაიწერება, არ მოიწვევენ მოწმეებს და არც იქნება გირაო; ასეთ შემთხვევაში ვალი რჩება მოვალის პასუხისმგებლობაზე) და დაე, დააბრუნოს მან, ვისაც მინდობილი აქვს, მინდობილი (ის, რაც სესხად აიღო), და დაე, ეშინოდეს ალლაჰის! თავისი უფლის! და ნუ დამალავთ მოწმობას. ხოლო ვინც დამალავს მას (მოწმობას), ის არის ის, ვისი გულიც ცოდვილია. და ალლაჰმა იცის ყველაფერი, რასაც აკეთებთ."},{"id":284,"translation":"მხოლოდ ალლაჰს ეკუთვნის ყოველივე, რაც ცაშია და ყოველივე, რაც მიწაზეა. თუ გამოავლენთ იმას, რაც თქვენს გულებშია (საქმითა და სიტყვით), ან დამალავთ მას, ალლაჰი მაინც მოგკითხავთ ამის შესახებ. და ის აპატიებს იმას, ვისაც ინებებს, და დასჯის იმას, ვისაც ინებებს, რადგან ალლაჰი ყოვლისშემძლეა ყოველივეზე. [1]","footnotes":"[1]ამის შემდეგ უზენაესმა ალლაჰმა წყალობა გამოიჩინა მორწმუნეების მიმართ — აპატია მათ ცუდი ფიქრები, რომლებიც სიტყვად ან საქმედ არ ქცეულა. ამის შესახებ ცნობილია ალლაჰის მოციქულის სუნნაში."},{"id":285,"translation":"ირწმუნა მოციქულმა ის, რაც მისი უფლისგან ჩამოეგზავნა მას (ყურანი და სუნნა), და მორწმუნეებმაც (ასევე ირწმუნეს). ყველა მათგანმა ირწმუნა ალლაჰი, მისი ყველა ანგელოზი, მისი ყველა წიგნი და მისი ყველა მოციქული. «ჩვენ არ ვაკეთებთ განსხვავებას მის რომელიმე მოციქულს შორის» (ვირწმუნებთ ყველა მათგანს და ვაღიარებთ მათ ჭეშმარიტებად). და თქვეს მათ — მოციქულმა და მორწმუნეებმა: «ვისმინეთ და დავმორჩილდით! (ვთხოვთ და ვიმედოვნებთ) შენს პატიებას (ჩვენი ცოდვებისთვის), ო, უფალო ჩვენო, და შენთან (ერთადერთთან) არის დაბრუნება!»"},{"id":286,"translation":"ალლაჰი არ აკისრებს არცერთ სულს იმაზე მეტს, რაც მას ძალუძს. მას (სულს) ერგება ის სიკეთე, რაც მოიპოვა, და მის წინააღმდეგ იქნება ის ბოროტება, რაც თავად მოიპოვა. «ო, უფალო ჩვენო! ნუ მოგვთხოვ (ნუ დაგვსჯი), თუ დაგვავიწყდა ან შევცდით. ო, უფალო ჩვენო! ნუ დაგვაკისრებ მძიმე ტვირთს, როგორც დააკისრე მათ, ვინც ჩვენამდე იყვნენ (იუდეველებს, ქრისტიანებს და სხვებს). ო, უფალო ჩვენო! ნუ დაგვაკისრებ იმას, რაც ჩვენს ძალას აღემატება. შეგვინდე, გვაპატიე და მოგვმადლე წყალობა! შენ ხარ ჩვენი მფარველი, მაშ, დაგვეხმარე ურწმუნო ხალხის წინააღმდეგ!»"}]},{"id":3,"verses":[{"id":1,"translation":"ალიფ ლაამ მიიმ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"ალლაჰი - არ არსებობს ღმერთი, (თაყვანისცემის ღირსი), მის გარდა; (ის არის) მარადცოცხალი, თვითმყოფი (არავის საჭიროებს, ხოლო ყველა საჭიროებს მას)."},{"id":3,"translation":"მან გარდმოგივლინა შენ (ო, შუამავალო) წიგნი — ყურანი — ჭეშმარიტებით, და (ადასტურებს იმას), რაც მისამდე იყო გარდმოვლენილი ალლაჰისგან. და მან გარდმოავლინა თორა (შუამავალ მუსას) და ინჯილი (შუამავალ 'ისას)."},{"id":4,"translation":"ადრე [ყურანამდე] — ადამიანებისთვის გზამკვლევად და ცოდნის წყაროდ — და ჩამოუვლინა განმასხვავებელი — წიგნი, (რომელიც განასხვავებდა ჭეშმარიტებასა და სიცრუეს). ჭეშმარიტად, ისინი, რომელთაც ურწმუნონი გახდნენ ალლაჰის სასწაულების მიმართ — მათთვის გამზადებულია ძლიერი სასჯელი. უეჭველად, ალლაჰი ძლევამოსილია და შურისმგებელი."},{"id":5,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰისგან არაფერი იმალება — არც მიწაზე და არც ცაში."},{"id":6,"translation":"(მხოლოდ) ის (ალლაჰი) არის, ვინც გაძლევთ ფორმას დედის საშვილოსნოში, როგორც ინებებს. არ არსებობს ღმერთი (თაყვანისცემის ღირსი) მის გარდა — ძლევამოსილი, ბრძენი."},{"id":7,"translation":"(მხოლოდ) ის (ალლაჰი) არის, ვინც ჩამოგიგზავნა შენ (ო, მუჰამმად) წიგნი (ყურანი). მასში არის აიათები ერთმნიშვნელოვანი აზრით (მკაფიო და აშკარა მნიშვნელობის მქონე), რომლებიც წიგნის საფუძველს წარმოადგენენ, და არის სხვა აიათებიც — მრავალმნიშვნელოვანი (რომელთა განმარტება სხვადასხვაგვარად შეიძლება). რაც შეეხება მათ, ვის გულებშიც არის გადახრა (ჭეშმარიტებისგან), ისინი მიჰყვებიან იმას, რაც მასში მრავალმნიშვნელოვანია, სურთ რა შეიტანონ არეულობა (მორწმუნეთა შორის) და ეძებენ მის ისეთ განმარტებას, რომელიც შეესაბამება მათ მცდარ გზას. მაგრამ მისი ჭეშმარიტი განმარტება არ იცის არავინ, გარდა ალლაჰისა. ხოლო ცოდნაში მტკიცენი ამბობენ: «ვირწმუნეთ იგი (ყურანი); ყველაფერი ჩვენი უფლისგან არის». მაგრამ შეგონებას ყურს უგდებენ მხოლოდ საღი გონების მქონენი."},{"id":8,"translation":"«ო, უფალო ჩვენო! ნუ გადახრი ჩვენს გულებს (ჭეშმარიტი რწმენისგან) მას შემდეგ, რაც ჭეშმარიტ გზაზე დაგვაყენე, და მოგვმადლე შენგან წყალობა, რადგან ჭეშმარიტად, შენ ხარ ყოვლადმბოძებელი!»"},{"id":9,"translation":"ო, უფალო ჩვენო! ჭეშმარიტად, შენ ხარ (ყველა) ადამიანის შემკრები იმ დღისთვის, რომლის დადგომაშიც არ არის ეჭვი. ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ ცვლის თავის აღთქმას!"},{"id":10,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ, ვერ იხსნიან საკუთარ თავს ალლაჰის (სასჯელისგან), ვერც თავიანთი ქონებით და ვერც შვილებით, და ისინი — იქნებიან ცეცხლის (ჯოჯოხეთის) საწვავი."},{"id":11,"translation":"(მათი ურწმუნოება) ჰგავს იმას, რაც მოხდა ფირაუნის ხალხთან, და იმასაც, რაც მათზე ადრე მცხოვრებ თემებს დაემართათ. მათ უარყვეს ჩვენი აიათები, და შეიპყრო (დასაჯა) ისინი ალლაჰმა მათი ცოდვებისთვის. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი მკაცრია სასჯელში."},{"id":12,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) მათ, ვინც ურწმუნონი გახდნენ: «მალე (ჯერ კიდევ ამქვეყნად) დამარცხდებით, ხოლო (განკითხვის დღეს) შეკრებილნი იქნებით ჯოჯოხეთში, და რა საშინელია ეს (ცეცხლის) საწოლი!»"},{"id":13,"translation":"თქვენთვის (მედინელო იუდეველნო) ნიშანი იყო ორ ლაშქარში, რომლებიც შეხვდნენ ერთმანეთს (ბადრის წყაროსთან): ერთი ლაშქარი იბრძოდა ალლაჰის გზაზე, ხოლო მეორე — ურწმუნო იყო. და ხედავდნენ ისინი (ურწმუნონი) მათ (მორწმუნეებს) ორჯერ მეტს თვალით (ვიდრე სინამდვილეში იყვნენ). და მართლაც, ალლაჰი ამაგრებს თავისი დახმარებით იმას, ვისაც ინებებს. ჭეშმარიტად, ამაში არის შეგონება გამჭრიახთათვის."},{"id":14,"translation":"შემკობილია ადამიანებისთვის ვნებითი სიყვარული — ქალების, შვილების, დაგროვილი ყანტარების (დიდი რაოდენობის) ოქროსა და ვერცხლის, მონიშნული (სუფთა ჯიშის) ცხენების, პირუტყვის და ნათესების მიმართ. ეს არის ამქვეყნიური ცხოვრების საზრდო (წარმავალი სიკეთე). ხოლო ალლაჰთან უკეთესი სამყოფელია."},{"id":15,"translation":"۞ თქვი (ო, მოციქულო): «ნუთუ არ შეგატყობინოთ უკეთესზე, ვიდრე ეს (რაც ამქვეყნიურ ცხოვრებაშია)?» მათთვის, ვინც შეუშინდა, მათი უფლისგან არის ბაღები (სამოთხის), რომელთა ქვემოთ (მაღალი სასახლეებისა და ჩრდილოვანი ხეების ქვეშ) მდინარეები მიედინება. ისინი იქ მარადიულად დარჩებიან. (მათ ელოდებათ) წმინდა მეუღლეები, და ალლაჰის კმაყოფილება. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ხედავს თავის მონებს."},{"id":16,"translation":"— მათ, ვინც ამბობენ: «ო, უფალო ჩვენო! ჭეშმარიტად, ჩვენ ვირწმუნეთ (და მივყევით შენს მოციქულს). მაშ, გვაპატიე ჩვენი ცოდვები და დაგვიცავი ცეცხლის სასჯელისგან!»"},{"id":17,"translation":"ისინი არიან მომთმენნი, მართალნი, სრულად მორჩილნი (ალლაჰის), მოწყალების გამღებნი და განთიადის წინ პატიების მთხოვნელნი (ღამის ბოლო ნაწილში)."},{"id":18,"translation":"ამოწმებს (თავად) ალლაჰი, რომ არ არსებობს ღვთაება, მის გარდა; და ანგელოზებმაც და მცოდნეებმაც სამართლიანად დაამოწმეს; არ არის ღვთაება, მის გარდა, ძლევამოსილისა, ბრძენისა."},{"id":19,"translation":"ჭეშმარიტად, სარწმუნოება (და კანონი) ალლაჰის წინაშე არის (მხოლოდ) ისლამი. და გაიყარნენ ისინი, ვისაც მიეცათ წიგნი (იუდეველები და ქრისტიანები), მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მათთან მოვიდა ცოდნა, ერთმანეთის მიმართ ბოროტი შურით. ხოლო ვინც უარყოფს (არ ირწმუნებს) ალლაჰის ნიშნებს, უეჭველად, ალლაჰი სწრაფია ანგრიშსწორებისას!"},{"id":20,"translation":"ხოლო თუ ისინი (წიგნის ხალხი) დაიწყებენ შენთან კამათს (ო, მოციქულო) ერთღმერთიანობის შესახებ მას შემდეგ, რაც მათთან მოვიდა აშკარა მტკიცებულება, მაშინ თქვი: «მე მივუძღვენი ჩემი სახე (მხოლოდ) ალლაჰს და ასევე — ისინი, ვინც გამომყვნენ (მორწმუნეები)». და უთხარი მათ, ვისაც მიეცა წიგნი, და უწიგნურებს (არაბ წარმართებს): «დაემორჩილეთ თუ არა?» და თუ დაემორჩილებიან (ალლაჰს), მაშინ ეს ნიშნავს, რომ ისინი სწორ გზაზე დადგნენ; ხოლო თუ ზურგს აქცევენ, შენზე (ო, მოციქულო) არის მხოლოდ გზავნილის გადაცემა. და ალლაჰი ხედავს თავის მონებს."},{"id":21,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც უარყოფენ ალლაჰის ნიშნებს (აიათებს), და უსამართლოდ ხოცავენ შუამავლებს, და კლავენ ადამიანებს, რომლებიც მოუწოდებენ სამართლიანობასა და შუამავალთა გზის მიყოლას, — ახარე მათ მტკივნეული სასჯელი!"},{"id":22,"translation":"ასეთნი არიან ისინი, ვისი საქმეებიც ფუჭად იქცა ამქვეყნიურ ცხოვრებაში და მარადიულშიც, და არ ეყოლებათ მათ არავითარი დამხმარენი."},{"id":23,"translation":"განა არ დაინახე (ო, მოციქულო) ისინი, ვისაც მიეცა წიგნის ნაწილი (იუდეველები, რომლებმაც იციან, რომ ის, რითაც შენ მოხვედი, ჭეშმარიტებაა)? მათ უხმობენ ალლაჰის წიგნისკენ (იმისკენ, რაც ყურანშია), რათა მან განსაჯოს მათ შორის. შემდეგ კი, როცა ეს მათ სურვილებს არ შეესაბამება, ზოგიერთი მათგანი ზურგს აქცევს და თავს არიდებს (ჭეშმარიტებას)."},{"id":24,"translation":"ეს (მათი გადახრა ჭეშმარიტებისგან) იმიტომაა, რომ ამბობდნენ: «ცეცხლი (ჯოჯოხეთი) არასოდეს შეგვეხება, გარდა დათვლილი რამდენიმე დღისა». და მოატყუა ისინი თავიანთ სარწმუნოებაში იმან, რასაც თავად იგონებდნენ."},{"id":25,"translation":"და როგორ იქნება, როცა ჩვენ შევკრებთ მათ იმ დღისთვის, რომლის შესახებაც ეჭვი არ არის, და ყოველი სული სრულად მიიღებს საზღაურს იმისთვის, რაც მოიპოვა (ჩაიდინა), და ისინი არ იქნებიან დაჩაგრულნი?"},{"id":26,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო): «ო, ალლაჰ, სამეფოს მფლობელო! შენ აძლევ ძალაუფლებას (და სიმდიდრეს) ვისაც ინებებ, და ართმევ ძალაუფლებას (და სიმდიდრეს) ვისაც ინებებ. შენ აღამაღლებ, ვისაც ინებებ და ამცირებ, ვისაც ინებებ. შენს ხელშია ყოველი სიკეთე; ჭეშმარიტად, შენ ყოვლისშემძლე ხარ ყოველივეზე!»"},{"id":27,"translation":"შენ შეგყავს ღამე დღეში და დღე ღამეში, და გამოგყავს ცოცხალი მკვდრისაგან და მკვდარი ცოცხალისგან; და აძლევ სარჩოს ვისაც ინებებ, უანგარიშოდ."},{"id":28,"translation":"არ აიყვანონ მეგობრებად მორწმუნეებმა ურწმუნონი მორწმუნეთა მაგივრად; და ვინც ამას იქმს, ალლაჰთან საერთო აღარაფერი ექნება. გამონაკლისია, თუ მათი მხრიდან რაიმე საფრთხეს გრძნობთ. და ალლაჰი გაფრთხილებთ, და მხოლოდ\nალლაჰთანაა დაბრუნება."},{"id":29,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) მორწმუნეებს: «თუ დამალავთ იმას, რაც თქვენს გულებშია, ან გამოავლენთ მას, ალლაჰმა იცის ეს. და ჭეშმარიტად, მან იცის ყველაფერი, რაც ცაშია და რაც მიწაზეა. და ალლაჰი ყოვლისშემძლეა ყოველივეზე!»"},{"id":30,"translation":"იმ დღეს ყოველი სული თავის წინ აღმოაჩენს იმას, რაც კეთილი გააკეთა ამქვეყნიურ ცხოვრებაში, და იმასაც, რაც ცუდი ჩაიდინა. და ის ინატრებს, რომ მისსა და იმ (ცუდ საქმეს) შორის დიდი მანძილი იყოს. და გაფრთხილებთ ალლაჰი თავისი თავის შესახებ (გეშინოდეთ მისი რისხვის), (და ამავე დროს იცოდეთ), რომ ალლაჰი თანამგრძნობია თავისი მონების მიმართ."},{"id":31,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო): «თუ თქვენ გიყვართ ალლაჰი, მაშინ გამომყევით (დამემორჩილეთ), და შეგიყვარებთ ალლაჰი და გაპატიებთ თქვენს ცოდვებს». და ალლაჰი შემნდობი, შემწყალებელია."},{"id":32,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო): «დაემორჩილეთ ალლაჰს (მიჰყევით მის წიგნს) და მოციქულს (მიჰყევით მის გზას)!» ხოლო თუ ზურგს აქცევთ, იცოდეთ, რომ ჭეშმარიტად, ალლაჰს არ უყვარს ურწმუნონი."},{"id":33,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰმა გამოარჩია ადამი, ნუჰი, იბრაჰიმის მოდგმა და 'იმრანის მოდგმა სამყაროთა ზედა (იმ ხალხზე, რომლებიც მათ დროს ცხოვრობდნენ)."},{"id":34,"translation":"(ისინი იყვნენ) ერთმანეთისგან მომდინარე შთამომავლობა (ყველანი ერთღმერთიანნი და ერთსა და იმავე მრწამსზე მდგომნი). და ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":35,"translation":"(შეახსენე ხალხს, ო, მოციქულო), როცა (ერთხელ) თქვა 'იმრანის ცოლმა (მარიამის დედამ): «უფალო ჩემო! ჭეშმარიტად, მე აღთქმა დაგიდე, რომ ის, რაც ჩემს საშვილოსნოშია, იქნება შენთვის გათავისუფლებული (მხოლოდ შენს მსახურებას მიძღვნილი)». (მას ეგონა, რომ ვაჟი შეეძინებოდა და აღთქმა დადო, რომ მას მთლიანად უფლის მსახურებას მიუძღვნიდა.) «მაშ, მიიღე ჩემგან (ეს აღთქმა), რადგან ჭეშმარიტად, შენ ხარ ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნე»."},{"id":36,"translation":"და როცა მან ('იმრანის ცოლმა) შვა იგი, თქვა (დამწუხრებულმა): «უფალო ჩემო! ჭეშმარიტად, მე იგი ქალად ვშვი». და ალლაჰმა უკეთ იცოდა, რა შვა მან. ('იმრანის ცოლმა) თქვა: «ვაჟი (რომელიც მსურდა, რომ ტაძარში ემსახურა) არ არის იგივე, რაც ქალი. და ჭეშმარიტად, მე მას მარიამი დავარქვი, და აჰა — ჭეშმარიტად, შენს დაცვას ვთხოვ მისთვის და მისი შთამომავლობისთვის ეშმაკისგან, დაწყევლილისგან (ქვებით განდევნილისგან)»."},{"id":37,"translation":"და მისმა უფალმა მიიღო იგი კეთილი მიღებით (უზენაესმა ალლაჰმა მიიღო მარიამის დედის აღთქმა), და აღზარდა იგი მშვენიერი აღზრდით, და მიაბარა იგი ზაქარიას (მისი დედის ძმას)[1]. ყოველ ჯერზე, როცა ზაქარია შედიოდა მასთან სალოცავში (სადაც იგი ცხოვრობდა და ლოცულობდა), პოულობდა მასთან საზრდოს (ზამთარში — ზაფხულის ნაყოფს, ხოლო ზაფხულში — ზამთრის ნაყოფს). ზაქარიამ უთხრა: «ო, მარიამ! საიდან გაქვს ეს?» მან უპასუხა: «ეს ალლაჰისგან არის. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ანიჭებს საზრდოს ვისაც ინებებს, ულევად — ანგარიშის გარეშე!»","footnotes":"[1]რადგან დედას, თავისი აღთქმის გამო, არ შეეძლო ქალიშვილი სახლში დაეტოვებინა. როცა კი გაიზარდა, ზაქარიამ იგი ალტარში დაასახლა, რათა იქ ელოცა თავის უფალს."},{"id":38,"translation":"მაშინ ზაქარიამ მიმართა თავის უფალს ლოცვით და თქვა: «უფალო ჩემო! მიბოძე შენგან კეთილი შთამომავლობა. ჭეშმარიტად, შენ ხარ ვედრების შემსმენი!»"},{"id":39,"translation":"და გამოაცხადეს მას (ზაქარიას) ანგელოზებმა, როცა იგი იდგა და ლოცულობდა სალოცავში: «ალლაჰი გახარებს ხარებით იაჰიას შესახებ — (ვაჟზე), რომელიც დაადასტურებს ალლაჰის სიტყვას, ის იქნება ბატონი, თავშეკავებული და მოციქული მართალთა შორის!»"},{"id":40,"translation":"(ზაქარიამ) თქვა (სიხარულითა და გაოცებით): «უფალო ჩემო! როგორ მეყოლება მე ვაჟი, როცა სიბერემ უკვე მომიწია და ჩემი ცოლი უნაყოფოა?» (ანგელოზმა) თქვა: «ასე ქმნის ალლაჰი იმას, რასაც ინებებს»."},{"id":41,"translation":"მან (ზაქარიამ) თქვა: «უფალო ჩემო! მომეცი ნიშანი (იმის დასადასტურებლად, რაც ანგელოზებმა მაცნობეს)!» თქვა მან (ალლაჰმა): «შენი ნიშანი იქნება ის, რომ შენ (ო, ზაქარია) სამი დღე (სამი დღე-ღამე) ვერ ილაპარაკებ ადამიანებთან, გარდა ნიშნებით (მიუხედავად იმისა, რომ ჯანმრთელი იქნები). და (ამიტომ) ხშირად ახსენე შენი უფალი და განადიდე იგი საღამოობით და დილაობით»."},{"id":42,"translation":"და აი, თქვეს ანგელოზებმა: «ო, მარიამ! ჭეშმარიტად, ალლაჰმა გამოგარჩია, გაგწმინდა და გამოგარჩია სამყაროთა ქალებზე (იმით, რომ მხოლოდ შენ გეყოლება ვაჟი მამაკაცის მონაწილეობის გარეშე)»."},{"id":43,"translation":"«ო, მარიამ! სრულად დაემორჩილე შენს უფალს, და ქედი მოიხარე (მიწაზე საჯდით), და წელში მოიხარე (რუქუ'ზე) იმათთან ერთად, ვინც იხრებიან»."},{"id":44,"translation":"ეს არის ამბებიდან უხილავის შესახებ, რომელსაც ჩვენ გიცხადებთ შენ (ო, მოციქულო) გამოცხადებით. და შენ არ იყავი მათთან, როცა ისინი წერდნენ თავიანთ კალმებს და აგდებდნენ წილს (იმის დასადგენად), რომელი მათგანი იქნებოდა მარიამის მეურვე (რათა ამით მიეღოთ მაღალი ჯილდო ალლაჰისგან). და შენ (ო, მოციქულო) არ იყავი მათთან მაშინაც, როცა ისინი კამათობდნენ."},{"id":45,"translation":"როცა ანგელოზებმა თქვეს: «ო, მარიამ! ჭეშმარიტად, ალლაჰი გახარებს ხარებით სიტყვაზე მისგან (ვაჟზე, რომელიც არსებობაში მოვა მისი სიტყვის მიხედვით). მისი სახელი იქნება მესია — 'ისა, მარიამის ძე. ის იქნება პატივდებული ამქვეყნადაც და მარადიულ ცხოვრებაშიც და იქნება ერთ-ერთი ახლობელი (ალლაჰთან) [სასამართლოს დღეს]."},{"id":46,"translation":"და ილაპარაკებს იგი (ისა) ადამიანებთან აკვანში (ჩვილობისას) და (ილაპარაკებს) ზრდასრულ ასაკშიც (ადამიანებამდე მიიტანს იმას, რასაც ალლაჰი გამოცხადებით მისცემს) და იქნება იგი მართალთა შორის»."},{"id":47,"translation":"თქვა (მარიამმა): «უფალო ჩემო! როგორ მეყოლება მე ვაჟი, როცა არც ერთი კაცი არ შემხებია?» უთხრა მას (ანგელოზმა ჯიბრილმა): «ასე ალლაჰი ქმნის იმას, რასაც ინებებს. როცა ის რაიმეს გადაწყვეტს, მხოლოდ ეტყვის მას ერთხელ: ‘იყავ!’ — და ის მაშინვე ხდება»."},{"id":48,"translation":"და ასწავლის მას (ალლაჰი) [ისას] წერას და სიბრძნეს, და თორას, და ინჯილს."},{"id":49,"translation":"და (ალლაჰი გააგზავნის მას) შუამავლად ისრაელის ძეებთან. (და 'ისა ეტყვის მათ:) «ჭეშმარიტად, მე მოვედი თქვენთან სასწაულით თქვენი უფლისგან. მე შევქმნი თქვენთვის თიხისგან ფრინველის მსგავს, ჩავბერავ მასში — და ის გახდება (ნამდვილი) ფრინველი ალლაჰის ნებით. და განვკურნავ დაბადებიდან ბრმას და კეთროვანს, და გავაცოცხლებ მკვდრებს ალლაჰის ნებით. და შეგატყობინებთ იმას, რასაც ჭამთ და იმასაც, რასაც თქვენს სახლებში ინახავთ. ჭეშმარიტად, ამაში (ამ სასწაულებში) არის აშკარა ნიშანი თქვენთვის, რომ მე ვარ ალლაჰის შუამავალი და მოციქული — თუ თქვენ მორწმუნენი ხართ!"},{"id":50,"translation":"და როგორც დამამტკიცებელი იმისა, რაც ჩემამდე ჩამოეგზავნა თორაში, და რათა ნებადართული გაგიხადოთ (ალლაჰის შთაგონებით) ნაწილი იმისა, რაც ადრე თქვენთვის აკრძალული იყო. და მოვედი თქვენთან ნიშნით თქვენი უფლისგან. მაშ, გეშინოდეთ (სასჯელის) ალლაჰისას და დამემორჩილეთ."},{"id":51,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰი არის ჩემი უფალიც და თქვენი უფალიც! მაშ, თაყვანი ეცით მხოლოდ მას (ერთადერთს)! ეს არის სწორი გზა»."},{"id":52,"translation":"۞ და როცა 'ისამ იგრძნო მათში ურწმუნოება, უთხრა (თავის გულწრფელ მიმდევრებს): «ვინ იქნებიან ჩემი დამხმარენი (ალლაჰის გზაზე)?» თქვეს მოწაფეებმა: «ჩვენ ვართ ალლაჰის დამხმარენი. ვირწმუნეთ ალლაჰი, მაშ, დაამოწმე (ო, 'ისა), რომ ჩვენ ვართ მორჩილნი»."},{"id":53,"translation":"«ო, უფალო ჩვენო! ვირწმუნეთ ის, რაც შენ ჩამოაგზავნე (ინჯილი), და მივყევით მოციქულს ('ისას). მაშ, ჩაგვწერე ჩვენ მოწმეთა შორის (მათ შორის, ვინც მოწმობს, რომ მხოლოდ ალლაჰია ჭეშმარიტი ღმერთი და აღიარებს მის მოციქულებს!)»"},{"id":54,"translation":"და (იუდეველებმა) ხერხი იხმარეს (‘ისას წინააღმდეგ რომ მოეკლათ იგი) და ალლაჰმა მათი ხერხი ამაოდ ჰქმნა. და ალლაჰია ყველაზე უფრო მოხერხებული."},{"id":55,"translation":"აი, თქვა ალლაჰმა: «ო, 'ისა! მე მოგასვენებ (დავასრულებ შენს ყოფნას დედამიწაზე) და აგამაღლებ ჩემთან (სულითაც და სხეულითაც). და გაგწმენდ მათგან, ვინც ურწმუნონი გახდნენ, და გავხდი მათ, ვინც გამოგყვნენ, აღმატებულად მათზე, ვინც ურწმუნონი გახდნენ აღდგომის დღემდე. შემდეგ ჩემთან იქნება თქვენი დაბრუნება, და მე განვსჯი თქვენს შორის იმ საკითხებში, რაზეც უთანხმოებაში იყავით."},{"id":56,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ (ისასთან დაკავშირებით) [ იუდეველები, რომლებმაც არ აღიარეს იგი ალლაჰის მოციქულად, და ქრისტიანები, რომლებმაც იგი ღმერთის დონემდე აღამაღლეს] მე დავსჯი მათ მძიმე სასჯელით ამქვეყნადაც და მარადიულ ცხოვრებაშიც. და არ ეყოლებათ მათ არავითარი დამხმარენი»."},{"id":57,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც ირწმუნეს და აკეთებდნენ კეთილ საქმეებს, მათ სრულად მიეცემათ თავიანთი ჯილდო. და ალლაჰს არ უყვარს უსამართლოები (ურწმუნონი და მრავალღმერთიანნი)."},{"id":58,"translation":"ეს ჩვენ გიკითხავთ შენ (ო, მუჰამმად) ნიშნებიდან და ბრძნული შეხსენებიდან (ყურანიდან)."},{"id":59,"translation":"ჭეშმარიტად, 'ისას შექმნის მაგალითი (რომ იგი დაიბადა მამის მონაწილეობის გარეშე) ალლაჰის წინაშე ჰგავს ადამის შექმნის მაგალითს: მან შექმნა იგი (ადამი) უშუალოდ მიწისგან (მამისა და დედის გარეშე) შემდეგ უთხრა მას: «იყავ!» — და ის იქმნა[1].","footnotes":"[1] 'ისას ღმერთად მიჩნევა იმის გამო, რომ იგი მამის გარეშე დაიბადა, მცდარია, რადგან ადამი საერთოდ შეიქმნა მამისა და დედის გარეშე."},{"id":60,"translation":"(ეს არის) ჭეშმარიტება შენი უფლისგან. ამიტომ ნუ იქნები დაეჭვებულთა შორის!"},{"id":61,"translation":"ხოლო ვინც დაგიწყებს კამათს (ო, მოციქულო) მასზე ('ისა, მარიამის ძეზე) მას შემდეგ, რაც შენამდე მოვიდა ჭეშმარიტი ცოდნა მის შესახებ, უთხარი მათ: «მოდით, მოვუხმოთ ჩვენს შვილებს და თქვენს შვილებს, ჩვენს ქალებს და თქვენს ქალებს, ჩვენ თვითონ და თქვენ თვითონ, შემდეგ მივმართოთ (ალლაჰს) და ვთხოვოთ წყევლა (სასჯელი), და მოვუხმოთ ალლაჰის წყევლა მატყუარებზე (მათზე, ვინც ამბობს, რომ 'ისა ღმერთია)!»"},{"id":62,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს არის ჭეშმარიტი ამბავი. და არ არსებობს ღმერთი (თაყვანისცემის ღირსი) ალლაჰის გარდა. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი ძლევამოსილი, ბრძენია."},{"id":63,"translation":"ხოლო თუ ისინი ზურგს აქცევენ, მაშინ ჭეშმარიტად ალლაჰი იცნობს მათ, ვინც არეულობას თესავს."},{"id":64,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო): «ო, წიგნის ხალხნო (იუდეველნო და ქრისტიანნო)! მოდით სიტყვაზე, რომელიც თანაბარია ჩვენთვის და თქვენთვის: რომ არ ვემსახუროთ და არ ვეთაყვანოთ არავის ალლაჰის გარდა, და არაფერი დავუდგინოთ მას თანაზიარად, და რომ არ ავიყვანოთ ჩვენგან ზოგიერთი სხვებს ღმერთებად ალლაჰის გარდა. ხოლო თუ ისინი ზურგს აქცევენ (უარს იტყვიან), მაშინ თქვით: «დაამოწმეთ, რომ ჩვენ ვართ მორჩილნი (მუსლიმები)»."},{"id":65,"translation":"ო, წიგნის ხალხნო ! რატომ კამათობთ იბრაჰიმის შესახებ (და ამტკიცებთ, რომ იგი იუდეველი ან ქრისტიანი იყო), მაშინ როცა თქვენ იცით, რომ თორა და ინჯილი მხოლოდ მის შემდეგ ჩამოეგზავნა? ნუთუ არ დაფიქრდებით?"},{"id":66,"translation":"აი, თქვენ (ო, წიგნის ხალხნო) ხართ ისინი, ვინც კამათობდით (მუჰამმადთან) იმაზე, რაზეც გარკვეული ცოდნა გაქვთ (რაც თქვენს წიგნებშია). რატომღა კამათობთ (ალლაჰის მოციქულთან) იმაზე, რაზეც ცოდნა არ გაქვთ (იბრაჰიმის შესახებ)? და ჭეშმარიტად, ალლაჰმა იცის ყველაფერი, ხოლო თქვენ არ იცით!"},{"id":67,"translation":"არ იყო იბრაჰიმი არც იუდეველი და არც ქრისტიანი, არამედ იყო ჰანიფი — ერთღმერთიანი, და არ იყო იგი მრავალღმერთიანთაგანი."},{"id":68,"translation":"ჭეშმარიტად, იბრაჰიმთან ყველაზე ახლოს მყოფნი არიან ისინი, ვინც მას მიჰყვნენ, და ეს (არის) მოციქული (მუჰამმადი) და ისინი, ვინც ირწმუნეს. და ჭეშმარიტად, ალლაჰია მორწმუნეთა მფარველი."},{"id":69,"translation":"და მოინდომა წიგნის ხალხის ერთმა ჯგუფმა, რომ გზა აებნიათ თქვენთვის (ო, მორწმუნენო). მაგრამ ვერავის აუბნევენ გზას, თავიანთი თავის გარდა, თანაც ვერ გრძნობენ."},{"id":70,"translation":"ჰეი, წიგნის ხალხო! რატომ არ ირწმუნებთ ალლაჰის აიათებს, როცა თქვენ მოწმენი ხართ!"},{"id":71,"translation":"ო, წიგნის ხალხნო! რატომ ფარავთ ჭეშმარიტებას სიცრუით და მალავთ ჭეშმარიტებას (რაც თორასა და ინჯილშია მოციქულ მუჰამმადის ნიშნების შესახებ), მაშინ როცა თქვენ ეს იცით?"},{"id":72,"translation":"და თქვა წიგნის ხალხის ერთმა ნაწილმა (კერძოდ იუდეველებმა): «ირწმუნეთ ის, რაც ჩამოეგზავნა მორწმუნეებს დღის დასაწყისში, და უარყავით იგი დღის ბოლოს — იქნებ ასე ისინი (მორწმუნენი) დაბრუნდნენ (ურწმუნოებაში), (ეჭვის შეტანით თავიანთ სარწმუნოებაში)»."},{"id":73,"translation":"და (ამბობდნენ): «ნუ ენდობით არავის, გარდა იმისა, ვინც მიჰყვა თქვენს სარწმუნოებას (იუდეველებს)». უთხარი მათ (ო, მოციქულო): «ჭეშმარიტად, წინამძღოლობა და დახმარება არის მხოლოდ ალლაჰისგან — ის აძლევს რწმენას იმას, ვისაც ინებებს». უთხარი მათ (ო, მოციქულო): «ჭეშმარიტად, აღმატებული წყალობა ალლაჰის ხელშია — ის აძლევს მას იმას, ვისაც ინებებს!» და ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმომცველი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":74,"translation":"ის გამოარჩევს თავისი წყალობით იმას, ვისაც ინებებს. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი დიადი წყალობის მფლობელია."},{"id":75,"translation":"۞ და წიგნის ხალხში (კერძოდ იუდეველთა შორის) არის ისეთი, რომ თუ მას ყინტარს (დიდ ოდენობას ქონებას) მიანდობ, დაგიბრუნებს მას; მაგრამ მათ შორის არის ისეთიც, რომ თუ მხოლოდ ერთ დინარს მიანდობ, არ დაგიბრუნებს, სანამ მასზე მუდმივად არ იდგები (და არ მოითხოვ). ეს იმიტომაა, რომ ისინი ამბობდნენ: «არ გვაქვს ჩვენ გზა უბრალოებზე (არაბებზე) (ეს ჩვენთვის არ არის დანაშაული და ამისთვის არ დავსჯილვართ)». და ისინი (იუდეველები) ალლაჰზე სიცრუეს იგონებენ, მაშინ როცა იციან."},{"id":76,"translation":"არა! ვინც ერთგულად ასრულებს თავის აღთქმას და მოერიდა (ალლაჰის სასჯელს), ჭეშმარიტად, ალლაჰს უყვარს ღვთისმოშიშნი."},{"id":77,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ყიდიან ალლაჰთან დადებულ აღთქმას და თავიანთ ფიცს უმნიშვნელო ფასად, — მათ არ ექნებათ არავითარი წილი (სიკეთისა) მარადიულ ცხოვრებაში. და არ დაელაპარაკება მათ ალლაჰი, და არ შეხედავს მათ აღდგომის დღეს, და არ განწმენდს მათ (მათ ცოდვებს არ მიუტევებს). და მათთვის იქნება მტკივნეული სასჯელი."},{"id":78,"translation":"და ჭეშმარიტად, მათ შორის (იუდეველთა შორის) არის ისეთი ნაწილი, ვინც თავისი ენებით ამახინჯებს წიგნს, რათა თქვენ იფიქროთ, რომ ეს არის წიგნიდან (თორადან), მაშინ როცა ის არ არის წიგნიდან. და ამბობენ ისინი: «ეს ალლაჰისგან არის», მაშინ როცა ის საერთოდ არ არის ალლაჰისგან. და ისინი სიცრუეს ამბობენ ალლაჰზე, და თვითონაც იციან ეს."},{"id":79,"translation":"არ ხდება ისე, რომ ალლაჰმა მისცეს (რომელიმე) ადამიანს წიგნი, კანონი და წინასწარმეტყველება (აირჩიოს იგი წინასწარმეტყველად), და შემდეგ მან ხალხს უთხრას: «იყავით ჩემი მონები, და არა ალლაჰის». არამედ (პირიქით) იგი ამბობდა: «იყავით უფლის ერთგული მსახურნი, რადგან თქვენ ასწავლით (ხალხს) ალლაჰის წიგნს და თავადაც სწავლობთ (მის წიგნს)»."},{"id":80,"translation":"და არ გიბრძანებთ იგი (მოციქული) თქვენ, რომ აიყვანოთ ანგელოზები და წინასწარმეტყველები უფლებად (რომლებსაც ეთაყვანებოდით). ნუთუ იგი (მოციქული) გიბრძანებდათ, (ო, ადამიანებო) ურწმუნოებას მას შემდეგ, რაც თქვენ ალლაჰისადმი სრულად დამორჩილებულნი გახდით?"},{"id":81,"translation":"და (შეახსენე, ო, მოციქულო) ისიც, როგორ აიღო ალლაჰმა აღთქმა ყველა წინასწარმეტყველისგან: «რაც წიგნი და სიბრძნეც არ უნდა მოგცეთ მე თქვენ, (ამის) შემდეგ როცა თქვენთან მოვა მოციქული ალლაჰისგან, რომელიც დაადასტურებს იმას, რაც თქვენთანაა, აუცილებლად ირწმუნეთ ის და აუცილებლად დაეხმარეთ მას». უთხრა მან: «ადასტურებთ კი ამას (ო, მოციქულებო) და იღებთ თუ არა ამ პირობაზე ჩემს ტვირთს (ამ აღთქმას)?» მათ (მოციქულებმა) თქვეს: «ვადასტურებთ». (ალლაჰმა) თქვა: «მაშ, იყავით მოწმეები, და მეც თქვენთან ერთად ვიქნები მოწმეებიდან»."},{"id":82,"translation":"ხოლო ვინც ამის შემდეგ ზურგს აქცევს, ისინი არიან ურჩნი."},{"id":83,"translation":"ნუთუ ისინი ეძებენ სხვა სარწმუნოებას, გარდა ალლაჰის სარწმუნოებისა, მაშინ როცა მას (ალლაჰს) დამორჩილდნენ ყველა, ვინც ცაშია და მიწაზე — ნებით (მორწმუნენი) და უნებლიეთაც? და მისკენ იქნებით ყველა დაბრუნებულნი."},{"id":84,"translation":"უთხარი (მათ) (ო, შუამავალო): «ჩვენ ვირწმუნეთ ალლაჰი და ის, რაც გარდმოვლენილ იქნა (შუამავლებზე) იბრაჰიმზე, ისმაილზე, ისჰაყზე, იაყუბზე და ტომებზე — [შუამავლებს იაყუბის თორმეტი შთამომავლობისგან]; და ის, რაც მიეცა მუსას [თორა], და 'ისას [ინჯილი], და (სხვა) შუამავლებს მათი უფლისგან. ჩვენ არ ვაკეთებთ განსხვავებას არცერთ მათგანს შორის, და ჩვენ მას — (ალლაჰს) — ვემორჩილებით [ვაღიარებთ მხოლოდ მას შემოქმედად და ღმერთად და სრულად ვემორჩილებით მხოლოდ მას]»."},{"id":85,"translation":"ხოლო ვინც ისლამის გარდა სხვა სარწმუნოებას ისურვებს, მისგან იგი არასოდეს იქნება მიღებული [რადგან ისლამის გარდა სხვა რწმენა და მორჩილება არ არის ის, რაც ალლაჰს სურს ადამიანისათვის], და ის მარადიულ ცხოვრებაში აღმოჩნდება წაგებულთა შორის."},{"id":86,"translation":"როგორ დააყენებს ალლაჰი სწორ გზაზე იმ ხალხს [ანუ როგორ უბოძებს მათ რწმენას], რომლებიც ურწმუნონი გახდნენ მას შემდეგ, რაც უკვე ირწმუნეს (ალლაჰი), და დაამოწმეს, რომ მოციქული ჭეშმარიტებაა, და მათთან მივიდა აშკარა სასწაულები? და ალლაჰი არ მიუძღვის ჭეშმარიტებისკენ უსამართლო ხალხს."},{"id":87,"translation":"ასეთთა [უსამართლოთა] საზღაური ის არის, რომ მათზე იქნება ალლაჰის წყევლა, და (ასევე) ანგელოზთა და ყველა ადამიანთა (წყევლა)."},{"id":88,"translation":"ისინი მარადიულად დარჩებიან მასში [ჯოჯოხეთში]; არ შეუმსუბუქდებათ მათ სასჯელი (არც მცირედით), და არ მიეცემათ მათ გადავადება [რათა თავი იმართლონ ან დაბრუნდნენ]."},{"id":89,"translation":"გარდა იმათისა, რომლებიც ამის შემდეგ [მათი ურწმუნოების და უსამართლობის შემდეგ] მოინანიებენ (ალლაჰთან) და გამოასწორებენ. უეჭველად, ალლაჰი შემნდობია [თავისი იმ მონების მიმართ, რომლებიც ინანიებენ], და შემწყალებელია (მორწმუნეთა მიმართ)."},{"id":90,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ მას შემდეგ, რაც ირწმუნეს, და შემდეგ კიდევ გაძლიერდნენ ურწმუნოებაში, — მათი მონანიება არ იქნება მიღებული (სიკვდილის მომენტში), და ასეთნი არიან ჭეშმარიტად გზას აცდენილნი."},{"id":91,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ და გარდაიცვალნენ ურწმუნოებად, — განკითხვის დღეს არც ერთი მათგანისგან არ იქნება მიღებული (გამოსასყიდი) თუნდაც მიწა სავსე ოქროთი, თუკი იგი მოისურვებდა ამით თავის გამოსყიდვას [მარადიული ჯოჯოხეთის სასჯელისგან].\nასეთთათვის გამზადებულია მტკივნეული სასჯელი,\nდა არ ეყოლებათ დამხმარენი."},{"id":92,"translation":"ვერ მიაღწევთ თქვენ (ო, მორწმუნენო) ღვთისმოშიშობას, სანამ არ დახარჯავთ იმას, რაც გიყვართ [თქვენს ქონებას შორის ყველაზე ძვირფასსა და საუკეთესოს]. და რასაც არ უნდა დახარჯავდეთ — ბევრს თუ ცოტას, უეჭველად, ალლაჰმა ეს იცის."},{"id":93,"translation":"ყოველი (კეთილი) საკვები ნებადართული იყო ისრაელის ძეთათვის [შუამავალ იაყუბის შთამომავლობისთვის],\nგარდა იმისა, რაც ისრაელმა [ანუ შუამავალმა იაყუბმა]\nთავად აიკრძალა თავისთვის [ავადმყოფობის დროს დადებული აღთქმის გამო], სანამ თორა გარდმოევლინებოდა[1]. უთხარი (იუდეველებს), ო, (შუამავალო): «მოიტანეთ თორა და წაიკითხეთ იგი, თუ მართალნი ხართ».","footnotes":"[1]და მისმა შვილებმა მიჰბაძეს მას და შეწყვიტეს იმის ჭამა, რაც მამამ საკუთარ თავზე აიკრძალა, ხოლო როცა თორა გარდმოევლინა, უზენაესმა ალლაჰმა აუკრძალა ისრაელის ძეთაგან ზოგიერთი საკვები მათი უსამართლობის გამო — ის, რაც მანამდე მათთვის ნებადართული იყო."},{"id":94,"translation":"ხოლო ვინც ამის შემდეგ [მას შემდეგ, რაც თორას წაიკითხავს და ჭეშმარიტება გაუნათლდება], ალლაჰზე სიცრუეს შეთხზავს\n[ამბობს, რომ აკრძალვა შუამავლებს თორას ჩამოვლენამდე უკვე გარდმოვლენილი ჰქონდათ], — ასეთნი არიან უსამართლონი."},{"id":95,"translation":"უთხარი (მათ), ო, (შუამავალო): «ალლაჰმა სიმართლე თქვა!\n(და თქვენ, ო, იუდეველნო, თუ ჭეშმარიტნი ხართ თქვენს სიყვარულში შუამავალი იბრაჰიმის მიმართ), — მიჰყევით იბრაჰიმის სარწმუნოებას — ერთღმერთიანობას, რადგან იგი — (შუამავალი იბრაჰიმი) — არ ყოფილა მრავალღმერთიანთაგანი."},{"id":96,"translation":"ჭეშმარიტად, პირველი სახლი, რომელიც ადამიანებისთვის (დედამიწაზე) დადგინდა (რათა იქ ალლაჰს თაყვანი ეცათ), — არის ის, რომელიც ბაქაში [მექქაში] მდებარეობს. (ეს სახლი) კურთხეულია [მასში კეთილი საქმეებისთვის ჯილდო მრავლდება და მასზე ალლაჰის წყალობა გარდმოდის] და გზამკვლევი სამყაროებისთვის [ლოცვის მიმართულების (ყიბლის) ორიენტირი და ყველა ადამიანის მომლოცველობის ადგილი]."},{"id":97,"translation":"იქ [მექქაში, წმინდა მეჩეთში] ადამიანებისთვის ნათელი ნიშნებია (რომლებიც იმაზე მიუთითებს, რომ იგი იბრაჰიმმა ააშენა): იბრაჰიმის ადგილი[1]. და ვინც მასში [წმინდა მეჩეთში] შევა, უსაფრთხოდ იქნება. და ალლაჰის წინაშე ადამიანებს ეკისრებათ ვალდებულება, შეასრულონ სახლის (ქააბის) მომლოცველობა (ჰაჯი)— მათ, ვისაც ამის საშუალება აქვს [შეუძლია იქამდე მისვლა]. ხოლო ვინც არ ირწმუნებს [უარყოფს წმინდა მეჩეთში ჰაჯის სავალდებულოობას], (იცოდეს, რომ) ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ საჭიროებს სამყაროებს [არ საჭიროებს არც მას, არც მის ჰაჯს, არც მის საქმეებს და საერთოდ არაფერს].","footnotes":"[1]ქვა, რომელზეც წინასწარმეტყველი იბრაჰიმი იდგა, როდესაც თავის ვაჟთან, ისმაილთან ერთად, ამ სახლის (ქააბის) საძირკველს აგებდა."},{"id":98,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) (იუდეველებსა და ქრისტიანებს): «ო, წიგნის ხალხო! რატომ იჩენთ ურწმუნოებას ალლაჰის სასწაულების მიმართ, მაშინ როცა ალლაჰი მოწმეა იმისა, რასაც თქვენ აკეთებთ?»"},{"id":99,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) (იუდეველებსა და ქრისტიანებს):\n«ო, წიგნის ხალხო! რატომ აცილებთ ალლაჰის გზას [ისლამს — მისადმი სრულ მორჩილებას] მათ, ვინც ირწმუნა, ცდილობთ დაამახინჯოთ იგი [ალლაჰის გზა], (მაშინ როცა) თქვენ თავად ხართ მოწმენი? და ალლაჰი არ არის უყურადღებო იმის მიმართ, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":100,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! თუ დაემორჩილებით ზოგიერთს მათგან, ვისაც წიგნი მიეცა, ისინი დაგაბრუნებენ თქვენ თქვენი რწმენის შემდეგ [მას შემდეგ, რაც ირწმუნეთ] — კვლავ ურწმუნოებაში."},{"id":101,"translation":"და როგორ შეგიძლიათ თქვენ (ო, მორწმუნენო) ურწმუნოება გამოავლინოთ, მაშინ როცა თქვენთვის იკითხება ალლაჰის სასწაულები [ყურანის აიათები], და თქვენ შორის არის მისი მოციქული [მუჰამმადი]? ხოლო ვინც ალლაჰს ეჭიდება, — ის უკვე სწორ გზაზეა დაყენებული."},{"id":102,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! გეშინოდეთ ალლაჰის ისეთი შიშით, როგორიც მას ეკადრება, და არ მოკვდეთ სხვა მდგომარეობაში, გარდა იმისა, რომ იყოთ სრულად მორჩილნი [მუსლიმები]."},{"id":103,"translation":"და ყველანი ერთად მტკიცედ ჩაეჭიდეთ ალლაჰის თოკს[1] და ნუ გაიყოფით. და გაიხსენეთ ალლაჰის წყალობა, რომელიც მან თქვენზე მოიღო: როდესაც ოდესღაც [ისლამის მიღებამდე] თქვენ (ო, ავსისა და ხაზრაჯის ტომების ანსარებო) ერთმანეთის მტრები იყავით, მან თქვენი გულები ერთმანეთთან დააახლოვა (ალლაჰის სიყვარულზე დაფუძნებული სიყვარულით) და მისი წყალობით ძმები გახდით [ერთმანეთი ალლაჰის კმაყოფილების გამო შეიყვარეთ]. თქვენ ცეცხლის [ჯოჯოხეთის] უფსკრულის პირას იყავით, და მან (რწმენა მოგანიჭათ და) გადაგარჩინათ მისგან [ჯოჯოხეთისგან]. ასე გიხსნით ალლაჰი თავის აიათებს, რათა სწორ გზას დაადგეთ.","footnotes":"[1]მორწმუნე თავის უფალს მისი წიგნისა და მისი გზის მეშვეობით უკავშირდება. ამიტომ უზენაესმა ალლაჰმა ყურანსა და ისლამს თოკი უწოდა."},{"id":104,"translation":"და იყოს თქვენ შორის (ო, მორწმუნენო) თემი, რომელიც სიკეთისკენ მოუწოდებს, უბრძანებს ადამიანებს მოწონებულს [რწმენას და კეთილი საქმეების შესრულებას] და უკრძალავს საძაგელს [ურწმუნოებასა და ცოდვებს]. სწორედ ისინი არიან წარმატებულნი (ამქვეყნადაც და მარადიულ ცხოვრებაშიც)."},{"id":105,"translation":"და ნუ იქნებით (ო, მორწმუნენო) იმათ მსგავსნი — [წიგნის ხალხის მსგავსნი], რომლებიც გაიყვნენ (ჯგუფებად და პარტიებად) და ჩავარდნენ განხეთქილებაში (თავიანთი სარწმუნოების საფუძვლებში), მას შემდეგ, რაც მათთან მოვიდა ნათელი სასწაულები [როცა ჭეშმარიტება უკვე ნათელი გახდა]. და ასეთთათვის გამზადებულია დიდი სასჯელი."},{"id":106,"translation":"იმ დღეს, როცა ზოგი სახე გათეთრდება [მორწმუნეთა სახეები] და ზოგი სახე გაშავდება [ურწმუნოთა სახეები]! ხოლო ისინი, ვისი სახეებიც გაშავდა, (მათ ეთქმებათ): «ნუთუ ურწმუნონი გახდით თქვენი რწმენის შემდეგ [მას შემდეგ, რაც თავდაპირველად ირწმუნეთ]? მაშ, იგემეთ სასჯელი იმის გამო, რომ ურწმუნოებას სჩადიოდით!»"},{"id":107,"translation":"ხოლო ისინი, ვისი სახეებიც გათეთრდა, ისინი ალლაჰის წყალობაში იქნებიან [სამოთხეში] და დარჩებიან იქ მარადიულად."},{"id":108,"translation":"ეს ალლაჰის ნიშნებია [აიათებია]; ჩვენ გიკითხავთ მათ შენთვის (ო, მუჰამმად), ჭეშმარიტებით. და ალლაჰი არ არის ისეთი, რომ უსამართლობა ისურვოს სამყაროთათვის!"},{"id":109,"translation":"და (მხოლოდ ერთ) ალლაჰს ეკუთვნის ყველაფერი, რაც ცათა შინაა, და ყველაფერი, რაც მიწაზეა; და (მხოლოდ ერთ) ალლაჰს უბრუნდება ყოველი საქმე."},{"id":110,"translation":"თქვენ (ო, მუჰამმადის თემო) გახდით საუკეთესო თემი, რომელიც ადამიანებისთვის იქნა წარმოჩენილი [რომ ისინი სწორი გზისკენ მიემართათ]: თქვენ ბრძანებთ სიკეთეს და კრძალავთ აუგს და გწამთ ალლაჰის. და რომ ერწმუნათ წიგნის ხალხს, ეს უეჭველად უკეთესი იქნებოდა მათთვის — როგორც ამქვეყნიურ ცხოვრებაში, ისე მარადიულ ცხოვრებაში. მათ შორის არიან მორწმუნენიც, მაგრამ მათი უმეტესობა ურჩია [ურწმუნოა]."},{"id":111,"translation":"ისინი ვერავითარ ზიანს ვერ მოგაყენებენ, გარდა მცირედი ტკივილისა. და თუ ისინი შეგებრძოლებიან თქვენ (ო, მორწმუნენო), ზურგს შეგაქცევენ. შემდეგ კი მათ დახმარება აღარ გაეწევათ (თქვენს წინააღმდეგ)."},{"id":112,"translation":"მათზე [იუდეველებზე] დაწესდა დამცირება, სადაც არ უნდა იყვნენ, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ აქვთ ალლაჰიგან \"თოკი\" [თუ მიიღებენ ისლამს], და ადამიანებისგან \"თოკი\" [თუ დადებენ ხელშეკრულებას ძლიერ სახელმწიფოსთან საკუთარი უსაფრთხოებისთვის]. და ისინი (თავიანთი ჯიუტობისა და ურწმუნოების გამო) აღმოჩნდნენ ალლაჰის რისხვის ქვეშ და მათზე დაწესდა სიღარიბე. ეს იმისთვის, რომ ისინი არ ირწმუნებდნენ ალლაჰის ნიშნებს და უსამართლოდ კლავდნენ მოციქულებს! ეს — იმისთვის, რომ ისინი ურჩობდნენ და იყვნენ დამნაშავეები."},{"id":113,"translation":"۞ ყველა ერთნაირი არ არიან წიგნის ხალხში, მათ შორის არის მტკიცე თემი, ისინი კითხულობენ ალლაჰის ნიშნებს [ყურანის აიათებს] ღამის საათებში და საჯდას აღასრულებენ (მის წინაშე)."},{"id":114,"translation":"მათ სწამთ ალლაჰის და უკანასკნელი დღის. ისინი ადამიანებს უბრძანებენ სიკეთეს და კრძალავენ აუგს [ურწმუნოებას და ცოდვებს]. ისინი ეჯიბრებიან ერთმანეთს კეთილი საქმეების შესრულებაში; და ასეთნი — ისინი არიან მართალნი."},{"id":115,"translation":"და რასაც არ უნდა აკეთებდნენ ისინი კეთილიდან, არასოდეს იქნება იგი უარყოფილი მათგან. და მართლაც, ალლაჰმა იცნობს ღვთისმოშიშნი."},{"id":116,"translation":"ჭეშმარიტად, მათ, ვინც არ ირწმუნეს, მათი ქონება და შვილები ვერაფერს არგებენ ალლაჰის წინაშე; ისინი არიან ცეცხლის მკვიდრნი და დარჩებიან იქ მარადიულად."},{"id":117,"translation":"მაგალითი იმისა, რასაც ისინი [ურწმუნოები] ამქვეყნიურ ცხოვრებაში ხარჯავენ [რა კეთილ საქმესაც არ უნდა აკეთებდნენ], ჰგავს იმ შემთხვევას, როცა ყინვიანი ქარიშხალი დაატყდება იმ ადამიანების ნათესს, რომლებმაც საკუთარი თავის მიმართ უსამართლობა ჩაიდინეს [თავიანთი ცოდვების გამო], და (ეს ქარი) მას მთლიანად გაანადგურებს. ჭეშმარიტად, ალლაჰს მათთვის უსამართლობა არ ჩაუდენია, არამედ მათ თავადვე მიაყენეს საკუთარ თავს ზიანი[1].","footnotes":"[1]ურწმუნოები მარადიულ ცხოვრებაში თავიანთი კეთილი საქმეებისთვის ვერავითარ ჯილდოს ვერ მიიღებენ, რადგან ვერავითარი კეთილი საქმე ვერ გახდება ურწმუნოების გამოსასყიდი."},{"id":118,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ აირჩევთ მეგობრებად სხვას, გარდა თქვენიანებისა. ისინი [ურწმუნონი] არ დააყოვნებენ თქვენთვის ზიანის მიყენებას, როცა ამის შესაძლებლობა მიეცემათ. მათ სურთ, რომ გაჭირვებასა და სიძნელეში აღმოჩნდეთ. უკვე გამოაშკარავდა სიძულვილი მათი ბაგეებიდან, ხოლო ის, რასაც მათი გულები მალავს, კიდევ უფრო მეტია, ვიდრე ის, რასაც ამბობენ. აი, უკვე განგიმარტეთ ნიშნები, (რათა ერიდოთ მათ), თუ თქვენ გააზრებთ იმას, (რითაც ალლაჰი შეგაგონებთ)."},{"id":119,"translation":"აი, თქვენ (ო, მორწმუნენო) ხართ, ვისაც ისინი [ურწმუნოები] უყვართ, ხოლო მათ თქვენ არ უყვარხართ. თქვენ გწამთ წერილი მთლიანად [ალლაჰის ყველა წიგნი], ხოლო ისინი არ ირწმუნებენ თქვენს წიგნს (ყურანს). როდესაც ისინი შეგხვდებიან, ამბობენ: \"ჩვენ ვირწმუნეთ\", ხოლო როცა მარტო რჩებიან, ბრაზისა და სიძულვილისგან თქვენ მიმართ თითების წვერებს იკბენენ. უთხარი (მათ) (ო, მოციქულო): «მოკვდით თქვენი ბოღმისგან! ჭეშმარიტად, ალლაჰმა იცის ის, რაც გულებშია»."},{"id":120,"translation":"თუ თქვენ (ო, მორწმუნენო) შეგეხებათ რაიმე კარგი, ეს მათ აწყენინებს; ხოლო თუ შეგემთხვევათ ცუდი, ისინი ამით ხარობენ. მაგრამ თუ გამოიჩენთ მოთმინებას და ღმრთისმოშიშებას, მათი მზაკვრობა ვერაფერს დაგაკლებთ. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმომცველია იმაზე, რასაც ისინი აკეთებენ."},{"id":121,"translation":"და (გაიხსენე, ო, მოციქულო) როგორ გამოხვედი ერთ დილას (განთიადისას) შენი ოჯახიდან (საბრძოლო ჯავშნით შემოსილი), რათა მორწმუნენი საბრძოლველად დაგეწყო (უჰუდის მთასთან). და მართლაც, ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":122,"translation":"(გაიხსენე, ო მოციქულო) როგორ დააპირა თქვენგან ორმა ჯგუფმა (ანსარებიდან) სულით დაცემა (და ქალაქში დაბრუნება), მაშინ როცა ალლაჰი მათი მფარველია. და მხოლოდ ალლაჰზე უნდა მიენდონ მორწმუნენი!"},{"id":123,"translation":"და უკვე (ერთხელ) დაგეხმარათ ალლაჰი ბადრის (ბრძოლის) დროს[1], როცა სუსტნი იყავით [რიცხობრივად ცოტანი და იარაღითაც მცირენი]. მაშ, გეშინოდეთ ალლაჰის, რათა იქნებ მადლიერნი იყოთ.","footnotes":"[1]ბადრის ბრძოლის დროს 313 მუსლიმი 900–1000 მრავალღმერთიანის წინააღმდეგ იბრძოდა."},{"id":124,"translation":"(გაიხსენე, ო მოციქულო) როგორ უთხარი მორწმუნეებს: «ნუთუ არ გყოფნით ის, რომ თქვენი უფალი გეხმარებათ სამი ათასი ანგელოზით, რომლებიც ზეციდან ჩამოდიან (დედამიწაზე)?»"},{"id":125,"translation":"დიახ [რა თქმა უნდა, ეს დახმარება საკმარისი იქნება თქვენთვის]! თუ თქვენ გამოიჩენთ მოთმინებას (როდესაც მტერს შეხვდებით) და იქნებით ღვთისმოშიშნი, და სწორედ იმ წამს, როცა ისინი თქვენზე წამოვლენ, მაშინ თქვენი უფალი დაგეხმარებათ ხუთი ათასი ნიშანდებული ანგელოზით [რომლებსაც თავადაც და მათ ცხენებსაც აშკარა განმასხვავებელი ნიშნები ექნებათ]."},{"id":126,"translation":"და ალლაჰმა ეს (ანგელოზებით დახმარება ბადრის ბრძოლაში) მხოლოდ იმისთვის დაადგინა, რომ ეს თქვენთვის სასიხარულო ამბავი ყოფილიყო და თქვენი გულები დამშვიდებულიყო. და არა არსებობს დახმარება, გარდა ალლაჰისგან, ძლევამოსილისა, ბრძენისა."},{"id":127,"translation":"რათა მოეკვეთა ნაწილი იმათგან, ვინც ურწმუნო გახდა, ან ისე დაემარცხებინა ისინი, რომ (სახლში) წარუმატებლად დაბრუნებულიყვნენ."},{"id":128,"translation":"არანაირი წილი არ გაქვს შენ (ო, მოციქულო) ამ საქმეში (მსახურთა მიტევების საკითხში): მიიღებს თუ არა ის მათ მონანიებას, თუ დასჯის მათ, რადგან ისინი ჭეშმარიტად უსამართლონი არიან."},{"id":129,"translation":"ალლაჰისაა ყველაფერი, რაცაა ცათა შინა და რაცაა ქვეყანაზე. ის აპატიებს მას, ვისაც ინებებს და დასჯის მას, ვისაც ინებებს. ალლაჰი უსაზღვროდ მპატიებელი, მწყალობელია."},{"id":130,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ შეჭამთ სარგებელს [ნუ დაკავდებით მევახშეობით], რომელიც შემდეგ მრავალჯერ იზრდება. და გეშინოდეთ ალლაჰის, რათა იქნებ წარმატებას მიაღწიოთ [და შეხვიდეთ სამოთხეში]."},{"id":131,"translation":"და გეშინოდეთ ცეცხლისა, რომელიც ურწმუნოებისთვისაა გამზადებული."},{"id":132,"translation":"და დაემორჩილეთ ალლაჰს და შუამავალს, რათა შეწყალებულნი იყოთ."},{"id":133,"translation":"ისწრაფეთ თქვენი უფლის მიტევებისკენ და იმ სამოთხისკენ, რომლის სიგანე ცათა და მიწის სიგანეს უტოლდება, და რომელიც გამზადებულია ღმრთისმოშიშთათვის."},{"id":134,"translation":"(ისინი არიან) ვინც ხარჯავენ (თავიანთ ქონებას) როგორც სიხარულში, ისე გაჭირვებაში; იკავებენ (თავიანთ) რისხვას (მოთმინებით) და პატიობენ ადამიანებს. და მართლაც, ალლაჰს უყვარს გულწრფელნი!"},{"id":135,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც ჩაიდინეს საზიზღრობა [დიდი ცოდვა] ან საკუთარი თავი დაიჩაგრეს (მცირე ცოდვის ჩადენით), შემდეგ გაიხსენეს ალლაჰი და სთხოვეს მიტევება თავიანთი ცოდვებისთვის, და ვინ აპატიებს ცოდვებს ალლაჰის გარდა? — და ამასთან, არ იდგნენ ჯიუტად იმაში, რაც ჩაიდინეს, და ეს იციან."},{"id":136,"translation":"პატიებაა მათი საზღაური თავიანთი უფლისგან და სამოთხეები, რომლის ქვეშაც მდინარეები მიედინებიან, და იქ იქნებიან მარადჟამს...და რა მშვენიერია ჯილდო მოქმედთათვის!"},{"id":137,"translation":"(უზენაესი მიმართავს მორწმუნეებს მას შემდეგ, რაც მათ უბედურება შეემთხვათ უჰუდის მთასთან ბრძოლაში, ამხნევებს მათ): «უკვე გავიდა [მოხდა] თქვენამდე მაგალითები (იმის შესახებ, თუ როგორ გაანადგურა ალლაჰმა წინა თემები); მაშ იმოგზაურეთ მიწაზე და იხილეთ [მიიღეთ შეგონება], როგორი იყო დასასრული [რა სასჯელი ეწიათ] სიცრუის აღმძვრელთ!»"},{"id":138,"translation":"ეს [ყურანი] არის განმარტება ადამიანებისთვის, გზამკვლევი და შეგონება ღვთისმოშიშთათვის."},{"id":139,"translation":"და არ დაეცეთ სულით (ო, მორწმუნენო) და ნუ დამწუხრდებით (იმის გამო, რაც უჰუდის მთასთან შეგემთხვათ), მაშინ როდესაც თქვენ იქნებით აღმატებულნი [გაიმარჯვებთ], თუ თქვენ (ნამდვილად) მორწმუნენი ხართ!"},{"id":140,"translation":"თუ თქვენ ჭრილობამ შეგეხოთ (უჰუდის ბრძოლაში), მაშინ იცოდეთ, რომ ასეთივე ჭრილობა შეეხოთ იმ ხალხსაც [მრავალღმერთიანებს] (ბადრის ბრძოლაში). და ამ დღეებს ჩვენ ვაცვლევინებთ ადამიანებს შორის რიგრიგობით [ისინი ხან იმარჯვებენ, ხან მარცხდებიან], რათა ალლაჰმა გამოავლინოს ისინი, ვინც ჭეშმარიტად ირწმუნეს, და რათა თქვენს შორის აიყვანოს მოწამეები, — ჭეშმარიტად, ალლაჰს არ უყვარს უსამართლონი!"},{"id":141,"translation":"და (ეს მარცხი უჰუდთან მოხდა იმისათვის), რომ ალლაჰს განეწმინდა ისინი, ვინც ირწმუნეს და წაეშალა ურწმუნონი [გაენადგურებინა ურწმუნოები და გამოევლინა თვალთმაქცნი]."},{"id":142,"translation":"ნუთუ თქვენ (საჰაბებო) ფიქრობდით, რომ სამოთხეში შეხვიდოდით, მაშინ როდესაც ალლაჰმა ჯერ კიდევ არ გამოავლინა თქვენგან ისინი, ვინც იღვწოდა მის გზაზე, და (არ) გამოავლინა მომთმენნი (ურწმუნოთა წინააღმდეგ ბრძოლაში)?"},{"id":143,"translation":"და აი, თქვენ (ო, მორწმუნენო) ნატრობდით სიკვდილს მანამდე, სანამ მას (ბრძოლის ველზე) შეხვდებოდით[1]. და აი, თქვენ იხილეთ იგი [სიკვდილი], მაშინ როდესაც უყურებდით!","footnotes":"[1]ბადრის ბრძოლის შემდეგ მორწმუნეებს სურდათ, რომ კვლავ მისცემოდათ შესაძლებლობა, დაცემულიყვნენ შაჰიდებად ალლაჰის გზაზე."},{"id":144,"translation":"მუჰამმადი მხოლოდ მოციქულია, რომლის უწინაც სხვა მოციქულები იყვნენ მოვლენილნი. ნუთუ, თუ ის მოკვდება ან მოიკვლება, თქვენ უკან გაბრუნდებით [ჭეშმარიტ სარწმუნოებას მიატოვებთ]? ხოლო ვინც უკან გაბრუნდება, ის ალლაჰს ვერაფერს ავნებს (არამედ მხოლოდ საკუთარ თავს ავნებს). ხოლო ალლაჰი მალე დააჯილდოებს მადლიერთ."},{"id":145,"translation":"და არ ხდება ისე, რომ ვინმე მოკვდეს ალლაჰის ნების გარეშე — (სანამ არ ამოწურავს) მისთვის დადგენილ ვადას. და ვინც (თავისი ქმედებით) ამ ქვეყნის საზღაურს ისურვებს, ჩვენ მივცემთ მას (მაგრამ მარადიულ ცხოვრებაში მას წილი არ ექნება). ხოლო ვინც მარადიული ცხოვრების საზღაურს ისურვებს, ჩვენ მივცემთ მას, — და ჩვენ დავაჯილდოებთ მადლიერთ."},{"id":146,"translation":"და რამდენი მოციქული ყოფილა, რომელთან ერთადაც (ურწმუნოთა წინააღმდეგ) მრავალი ღვთისმოშიში მორწმუნე იბრძოდა; და ისინი არ დაეცნენ სულით იმის გამო, რაც ალლაჰის გზაზე შეემთხვათ, არ გამოიჩინეს სისუსტე და არ დაემორჩილნენ (თავიანთ მტრებს), — ხოლო ალლაჰს უყვარს მომთმენნი."},{"id":147,"translation":"და (როცა მათ სიძნელე შეემთხვეოდათ), მათი სიტყვა მხოლოდ ეს იყო: «ო, უფალო ჩვენო! გვაპატიე ჩვენი ცოდვები და ჩვენი გადაჭარბება ჩვენს საქმეში [სარწმუნოების საქმეში], განამტკიცე ჩვენი ნაბიჯები (რათა არ გავიქცეთ ჩვენი მტრების წინაშე) და დაგვეხმარე გამარჯვებაში ურწმუნო ხალხზე»."},{"id":148,"translation":"და მიანიჭა მათ ალლაჰმა ამ ქვეყნის საზღაური [მტრებზე გამარჯვება] და მშვენიერი საზღაური მარადიულ ცხოვრებაში [სამოთხე]. და ჭეშმარიტად, ალლაჰს უყვარს გულწრფელნი."},{"id":149,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! თუ დაემორჩილებით მათ, ვინც ურწმუნო გახდა, ისინი უკან შეგაბრუნებენ [განგაშორებენ რწმენას] და თქვენ დაბრუნდებით წაგებულნი."},{"id":150,"translation":"არა! [ისინი ვერ დაგეხმარებიან]. მხოლოდ ალლაჰია თქვენი მფარველი. და ის არის საუკეთესო შემწე!"},{"id":151,"translation":"ჩვენ შიშს ჩავუნერგავთ მათ გულებში, ვინც ურწმუნო გახდა, იმის გამო, რომ ისინი ალლაჰს თანაზიარს უდგენდნენ იმას, რაზეც მან არ ჩამოავლინა არანაირი მტკიცებულება. და მათი საბოლოო თავშესაფარი იქნება ცეცხლი; და რა საშინელია უსამართლოთა სამყოფელი!"},{"id":152,"translation":"და აი, ალლაჰმა აღგისრულათ თავისი აღთქმა, როდესაც თქვენ ანადგურებდით მათ [ურწმუნოებს] (უჰუდის ბრძოლაში) მისი ნებართვით. მაგრამ მაშინ, როცა თქვენ სულით დასუსტდით და დაიწყეთ დავა ბრძანების შესახებ [დაობდით, წასულიყავით ნადავლების შესაგროვებლად თუ დარჩენილიყავით ადგილზე], და თქვენ (ო, მშვილდოსნებო) არ დაემორჩილეთ (ალლაჰის მოციქულს), რომელმაც გიბრძანათ, რომ არავითარ შემთხვევაში არ დაგეტოვებინათ თქვენი პოზიციები, მას შემდეგ, რაც მან (ალლაჰმა) გაჩვენათ ის, რაც გიყვარდათ [დახმარება]. და გამოიკვეთა, რომ თქვენს შორის არიან ისინი, ვისაც ეს ქვეყანა სურს, და თქვენს შორის არიან ისინიც, ვისაც მარადიული ცხოვრება სურს. შემდეგ მან დაგაშორათ მათგან, რათა გამოეცადეთ. და აი, როცა მან იხილა, რომ ნანობდით ჩადენილს და ინანიებდით, მან გაპატიათ, — ჭეშმარიტად, ალლაჰი (უსაზღვრო) მადლის მფლობელია მორწმუნეთა მიმართ."},{"id":153,"translation":"როცა თქვენ (მტრისგან გაქცეულნი) ადიოდით (უჰუდის მთაზე) და (შიშის გამო) უკან არც ერთისკენ არ ბრუნდებოდით, მაშინ როცა მოციქული (ბრძოლის ველზე მდგომი) გიხმობდათ (ბრძოლაში დასაბრუნებლად), თავად უკანასკნელ [მტერთან ყველაზე ახლო] რიგებში მდგომი (და თქვენ ამას არც ისმენდით და არც ხედავდით). და მან მოგაგოთ (თქვენი დაუმორჩილებლობისა და გაქცევის გამო) მწუხარება მწუხარებაზე[1], რათა არ გედარდათ იმის გამო, რაც აგცდათ [ნადავლი] და იმის გამო, რაც შეგემთხვათ [შიში და მარცხი]. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი სრულად მცოდნეა იმისა, რასაც თქვენ აკეთებთ.","footnotes":"[1]პირველი მწუხარება — როცა გავრცელდა ხმა, თითქოს ალლაჰის მოციქული მოკლეს; მეორე მწუხარება — როცა მრავალღმერთიანები აღმოჩნდნენ მთაზე, მორწმუნეებზე მაღლა."},{"id":154,"translation":"შემდეგ მან (თავისი წყალობით) ჩამოგივლინათ თქვენზე, მწუხარების შემდეგ სიმშვიდე — რომლის ნიშნადაც მოვიდა ძილიანობა, რომელმაც მოიცვა ზოგიერთი თქვენგანი. ხოლო სხვა ნაწილი მხოლოდ საკუთარ თავზე ზრუნავდა; ისინი ალლაჰზე ფიქრობდნენ იმას, რაც სიმართლე არ იყო — წინაისლამური უმეცრების აზრებით, და ამბობდნენ (ერთმანეთს): «ნუთუ ჩვენთვის ამ საქმეში საერთოდ რაიმე არის?» უთხარი (მათ), ო, მოციქულო: «ჭეშმარიტად, საქმე მთლიანად ალლაჰს ეკუთვნის». ისინი თავიანთ გულებში მალავენ იმას, რასაც შენ არ გიმხელენ, და ამბობენ: «ჩვენ რომ ამ საქმეში რაიმე გვქონოდა, ჩვენ (ანუ დაღუპულ მორწმუნეებს გულისხმობენ) აქ არ მოვიკლებოდით». უთხარი (მათ), ო, მოციქულო: «თქვენ რომ საკუთარ სახლებშიც ყოფილიყავით, ისინი, ვისაც დაუწესა მოკვლა, აუცილებლად გამოვიდოდნენ (მედინიდან) თავიანთ ადგილებამდე [იქ, სადაც მათთვის იყო განკუთვნილი დაღუპვა]. და ალლაჰმა ეს გააკეთა იმისათვის, რომ გამოეცადა ის, რაც თქვენს გულებშია, და რათა გაეწმინდა ის, რაც თქვენს გულებშია [მოეშორებინა თვალთმაქცობა გულებიდან]». ჭეშმარიტად, ალლაჰმა იცის ის, რაც გულებშია."},{"id":155,"translation":"ჭეშმარიტად, თქვენგან (ო, თანამგზავრებო), ვინც ზურგი აქცია იმ დღეს, როცა შეხვდა ორი ლაშქარი [მორწმუნეთა ლაშქარი და მრავალღმერთიანთა ლაშქარი] (უჰუდის მთასთან), – ისინი ეშმაკმა შეაცდინა იმის გამო, რაც თავად მოიპოვეს [თავიანთი ცოდვების გამო]. და მართლაც, ალლაჰმა უკვე აპატია მათ, – რადგან ჭეშმარიტად, ალლაჰი მპატიებელი, ლმობიერია."},{"id":156,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ დაემსგავსებით იმათ, ვინც ურწმუნო გახდა და თავიანთ ძმებს (რწმენით) [მუნაფიყებს] ეუბნებოდნენ იმათზე, ვინც მათგან გარდაიცვალა ან დაიღუპა, როცა ისინი მოგზაურობდნენ მიწაზე (ვაჭრობის ან სხვა საქმისთვის) ან იყვნენ (საომარ) ლაშქრობაში: «რომ ყოფილიყვნენ ჩვენთან [არ გასულიყვნენ იმ გზაზე], არ მოკვდებოდნენ და არ დაიხოცებოდნენ». (ეს მოხდა) იმისათვის, რომ ალლაჰს ექცია ეს მათი გულებისთვის მწუხარებად. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი აცოცხლებს და აკვდინებს, და ალლაჰი ხედავს იმას, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":157,"translation":"და უეჭველად, თუ თქვენ (ო, მორწმუნენო) დაიხოცებით ალლაჰის გზაზე ან მოკვდებით (ბრძოლის დროს), მაშინ ალლაჰის პატიება და წყალობა უკეთესია იმაზე, რასაც ისინი [ურწმუნონი] აგროვებენ."},{"id":158,"translation":"და თუ მოკვდებით ან დაიხოცებით [როგორც არ უნდა დადგეს თქვენი სიკვდილი], უეჭველად, ალლაჰთან იქნებით შეკრებილნი."},{"id":159,"translation":"ალლაჰის წყალობით, შენ (ო, მოციქულო) იყავი მათ მიმართ რბილი [კეთილი და შემწყნარებელი] (თანამგზავრების მიმართ). ხოლო რომ ყოფილიყავი მკაცრი და გულქვა, ისინი განშორდებოდნენ შენგან. ამიტომ აპატიე მათ (რაც მოხდა უჰუდის დროს), სთხოვე მათთვის ალლაჰისგან მიტევება და ეთათბირე მათ საქმეში (შეეკითხე მათ რჩევა რაიმე საქმეში). ხოლო როდესაც გადაწყვეტ, მაშინ მიენდე მხოლოდ ალლაჰს, რადგან ჭეშმარიტად, ალლაჰს უყვარს ისინი, ვინც მასზე არიან მინდობილნი."},{"id":160,"translation":"თუ ალლაჰი დაგეხმარებათ, ვერავინ დაგამარცხებთ [ვერავინ დაგძლევთ]; ხოლო თუ იგი დაგტოვებთ (დახმარების გარეშე), მაშინ ვინ დაგეხმარებათ მის შემდეგ? დაე, მორწმუნეებმა მხოლოდ ალლაჰს მიენდონ (ყველა საქმეში)."},{"id":161,"translation":"არ ყოფილა ისე, რომ რომელიმე მოციქული მოტყუებით მიითვისებდეს რაიმეს [მოციქული ნადავლიდან არაფერს მიითვისებს]. ხოლო ვინც (თქვენგან) მოტყუებით მიითვისებს რაიმეს — აღდგომის დღეს მოვა იმით, რაც მიითვისა (და შერცხვენილი წარდგება). შემდეგ ყოველი სული სრულად მიიღებს საზღაურს იმისთვის, რაც მოიპოვა, და მათ არ დაჩაგრავენ."},{"id":162,"translation":"ნუთუ ის, ვინც მიჰყვა ალლაჰის კმაყოფილებას, მსგავსია იმისა, ვინც საკუთარ თავზე მოიზიდა ალლაჰის რისხვა? და მისი საბოლოო სამყოფელი იქნება ჯოჯოხეთი, — და რა საშინელი დაბრუნებაა ეს!"},{"id":163,"translation":"ისინი [სამოთხის მკვიდრნი და ჯოჯოხეთის მკვიდრნი] განსხვავდებიან ხარისხებით ალლაჰის წინაშე, და ალლაჰი ხედავს იმას, რასაც ისინი აკეთებენ."},{"id":164,"translation":"უკვე მიაგო ალლაჰმა წყალობა მორწმუნეებს, როდესაც მათ შორის თავად მათგან გამოგზავნა მოციქული, რომელიც უკითხავს მათ მის ნიშნებს [ყურანის აიათებს], წმენდს მათ (მრავალღმერთიანობისა და უზნეობისგან) და ასწავლის მათ წიგნს [ყურანს] და სიბრძნეს [სუნნას], მაშინ როცა მანამდე [მოციქულის მოსვლამდე] ისინი აშკარა გზააბნევაში იყვნენ."},{"id":165,"translation":"ნუთუ მას შემდეგ, რაც თქვენ (ო, მორწმუნენო) შეგემთხვათ უბედურება [რაც მოხდა უჰუდის დროს], — მაშინ როცა თქვენ ორჯერ უფრო დიდი ზიანი მიაყენეთ მრავალღმერთიანებს (ბადრის დროს), — თქვით: «საიდან ეს?» უთხარი (მათ) (ო, მოციქულო): «ეს [რაც შეგემთხვათ უბედურება] თქვენივე თავებიდანაა [თქვენი დაუმორჩილებლობის გამო მოციქულის ბრძანებისადმი, როცა ნადავლის შესაგროვებლად გაიქეცით]». ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისშემძლეა ყველაფერზე."},{"id":166,"translation":"და ის, რაც შეგემთხვათ თქვენ იმ დღეს, როცა შეხვდა ორი ლაშქარი (უჰუდის მთასთან), — ეს მოხდა ალლაჰის ნებართვით, რათა გამოევლინა მორწმუნენი."},{"id":167,"translation":"და რათა გამოევლინა ისინი, ვინც გახდნენ მუნაფიყები (თვალთმაქცნი). მათ უთხრეს [მუნაფიყებს]: «მოდით, იბრძოლეთ (ჩვენთან ერთად) ალლაჰის გზაზე, ან თუნდაც დაიცავით (მტერი) (თქვენი სახლებისა და ოჯახებისგან)» მათ თქვეს [მუნაფიყებმა] მორწმუნეებს: «რომ ვიცოდეთ, რომ ბრძოლა (ნამდვილად) იქნებოდა, აუცილებლად გამოგყვებოდით (თქვენს დასახმარებლად)». იმ დღეს ისინი ურწმუნოებასთან უფრო ახლოს იყვნენ, ვიდრე რწმენასთან, რადგან თავიანთი ბაგეებით ამბობდნენ იმას, რაც მათ გულებში არ იყო. და ალლაჰმა უკეთ იცის ის, რასაც ისინი მალავენ."},{"id":168,"translation":"მათ (თვალთმაქცებმა), რომლებმაც თქვეს თავიანთ ძმებზე (რომლებიც დაიღუპნენ უჰუდის ბრძოლაში), - ხოლო თვითონ დარჩნენ: «მათ რომ ჩვენთვის მოესმინათ, ისინი არ დაიღუპებოდნენ». უთხარი მათ (ო, მოციქულო): «გადაარჩინეთ საკუთარი თავები სიკვდილისგან, თუ მართლები ხართ»."},{"id":169,"translation":"და ნუ ჩათვლი მათ, ვინც ალლაჰის გზაზე დაიღუპნენ, მკვდრებად, არა! (ისინი ამ ქვეყანაზე გარდაცვლილები რომც იყვნენ) ისინი ცოცხლები არიან (საიქიოში) და თავიანთი უფლის წინაშე საზრდოობენ."},{"id":170,"translation":"ხარობენ იმით, რაც ალლაჰმა თავისი მადლიდან უბოძა მათ, და ხარობენ იმ ძმების გამო, რომლებიც ჯერ არ შეერთებიან მათ და მათ შემდეგ დარჩნენ, — რომ მათზე არ იქნება შიში (იმის გამო, რაც შეიძლება ელოდებოდეთ მათ მარადიულ ცხოვრებაში), და არ იქნებიან ისინი დამწუხრებულნი."},{"id":171,"translation":"ისინი ხარობენ ალლაჰისგან მომდინარე წყალობითა და სიუხვით, და იმითაც, რომ ალლაჰი არ კარგავს მორწმუნეების ჯილდოს."},{"id":172,"translation":"რომლებმაც უპასუხეს ალლაჰს და მის მოციქულს[1], მას შემდეგ, რაც მათ [მორწმუნეებს] მიადგათ ჭრილობები (მოხდენილი ბრძოლის შემდეგ). მათ შორის იმათთვის, ვინც იყო გულწრფელი და ერიდებოდნენ ალლაჰის სასჯელს, განკუთვნილია დიადი ჯილდო.","footnotes":"[1]როდესაც მოციქულმა სთხოვა უჰუდის მთასთან ბრძოლაში მონაწილეებს, გამოსულიყვნენ მასთან ერთად მრავალღმერთიანების კვალდაკვალ ლაშქრობაში, რათა მათ არ გასჩენოდათ მედინაში დაბრუნების სურვილი."},{"id":173,"translation":"(ესენი არიან ისინი), ვისაც ხალხმა [ზოგიერთმა მრავალღმერთიანმა] უთხრეს: «აი, ხალხი [მექქელი მრავალღმერთიანები] შეიკრიბნენ თქვენს წინააღმდეგ (რათა დაბრუნდნენ და გაგანადგურონ), ამიტომ გეშინოდეთ მათი!» მაგრამ ამან მხოლოდ უფრო მეტად გაუძლიერა მათ რწმენა, და თქვეს: «საკმარისია ჩვენთვის ალლაჰი — და რა მშვენიერი მფარველია იგი!»"},{"id":174,"translation":"და ისინი [ვინც გამოვიდნენ მოციქულთან ერთად] დაბრუნდნენ (მედინაში) ალლაჰისგან მომდინარე წყალობითა და სიუხვით; არ შეხებიათ მათ არაფერი ცუდი [ამ ლაშქრობაში მათ ბრძოლაც კი არ მოუწიათ], და ისინი გაჰყვნენ ალლაჰის კმაყოფილებას. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი უდიდესი სიუხვის მფლობელია (მომნიჭებელი)."},{"id":175,"translation":"ეს (ვინც ცდილობს, დაგაბრკოლოთ და შეგაკავოთ ამისგან) მხოლოდ ეშმაკია, რომელიც გაშინებთ თავისი მომხრეებით. მაგრამ ნუ გეშინიათ მათი [მრავალღმერთიანების] (რადგან ისინი სუსტნი არიან და არ ჰყავთ დამხმარე), არამედ გეშინოდეთ ჩემი — თუ თქვენ მორწმუნეები ხართ."},{"id":176,"translation":"და ნუ დაგამწუხრებს შენ (ო, მოციქულო) ისინი, რომლებიც ჩქარობენ ურწმუნოებაში, რადგან ჭეშმარიტად, ისინი (ამით) არაფრით ავნებენ ალლაჰს. ალლაჰს სურს, რომ მათ [ურწმუნოებს] არ მისცეს წილი მარადიულ ცხოვრებაში, და მათთვისაა დიდი სასჯელი."},{"id":177,"translation":"ჭეშმარიტად, ვერაფერს ავნებენ ალლაჰს ისინი, რომლებმაც რწმენის ფასად იყიდეს ურწმუნოება, და მათთვისაა მწარე სასჯელი."},{"id":178,"translation":"და ნუ იფიქრებენ ისინი, ვინც ურწმუნოები გახდნენ, რომ ის, რომ ჩვენ ვუხანგრძლივებთ მათ სიცოცხლეს, — მათთვის სიკეთეა. ჩვენ ვუხანგრძლივებთ მათ სიცოცხლეს მხოლოდ იმისთვის, რომ გაზარდონ და გაამრავლონ თავიანთი ცოდვები (რათა ამის სანაცვლოდ უფრო მძიმე სასჯელი მიეგოთ), და მათთვისაა დამამცირებელი სასჯელი."},{"id":179,"translation":"ალლაჰი არ არის ისეთი, რომ მორწმუნეები დატოვოს იმ მდგომარეობაში, რომელშიც თქვენ იმყოფებით (როდესაც არ არის ცხადი, ვინ არის მორწმუნე და ვინ თვალთმაქცი), სანამ არ განასხვავებს უწმინდურს [თვალთმაქცს] კეთილისგან [მორწმუნისგან]. და ალლაჰი არ არის ისეთი, რომ გაგიმხილოთ დაფარული. მაგრამ ალლაჰი ირჩევს თავისი მოციქულებიდან იმას, ვისაც ინებებს. მაშ, ირწმუნეთ ალლაჰი და მისი მოციქულები; და თუ ირწმუნებთ და მოერიდებით (თქვენი ღმერთის სასჯელს), თქვენთვის იქნება დიადი ჯილდო."},{"id":180,"translation":"და ნურც ისინი, ვინც ძუნწობენ იმაზე, რაც ალლაჰმა თავისი სიუხვით უბოძა მათ, იფიქრებენ, რომ ეს [ძუნწობა] მათთვის სიკეთეა. არა! პირიქით — ეს მათთვის ბოროტებაა. აღდგომის დღეს მათ კისერზე ჩამოეკიდებათ ის (სიმდიდრე), რომლის გაცემასაც ისინი ძუნწობდნენ. ალლაჰს ეკუთვნის ცათა და მიწის მემკვიდრეობა, და ალლაჰმა იცის ის, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":181,"translation":"უეჭველად, ალლაჰმა უკვე მოისმინა იმათი [იუდეველთა] სიტყვა, რომლებმაც თქვეს: «ალლაჰი ღარიბია, ხოლო ჩვენ მდიდრები ვართ». ჩვენ ჩავწერთ იმას, რაც მათ თქვეს, და ასევე (ჩავწერთ) მათ მიერ შუამავალთა დახოცვას უსამართლოდ, და ვეტყვით (მათ): «იგემეთ ცეცხლის სასჯელი!»"},{"id":182,"translation":"ეს [სასჯელი] იმის გამო, რაც თქვენმა ხელებმა წინასწარ მოიმზადა [თქვენი ურწმუნოების, უსამართლობის, ბოროტებისა და ცოდვების გამო], და იცოდეთ, რომ ალლაჰი არ არის (თავისი) მსახურების მჩაგვრელი."},{"id":183,"translation":"[ეს იუდეველები არიან] ისინი, რომლებმაც თქვეს (როდესაც ისლამისკენ მოუწოდეს მათ): «ალლაჰმა გვიანდერძა [გვიბრძანა] ჩვენ (თორაში), რომ არ ვირწმუნოთ არც ერთი მოციქული, სანამ არ მოვა ჩვენთან ისეთი (სასწაულით) — მსხვერპლით, რომელსაც ის ალლაჰს შესწირავს და რომელსაც ციდან ჩამოსული ცეცხლი შეჭამს [დაწვავს]». უთხარი (მათ), (ო, მოციქულო): «ჩემამდე უკვე მოვიდნენ თქვენთან მოციქულები ნათელი ნიშნებითა და მტკიცებულებებით, და იმითაც, რაც თქვენ თქვით [მსხვერპლით, რომელსაც ციდან ჩამოსული ცეცხლი წვავდა]. მაშ რატომ მოკალით ისინი, თუ მართლები ხართ იმაში, რასაც ამბობთ?»"},{"id":184,"translation":"თუ ისინი [იუდეველები და სხვებიც] ცრუდ შეგრაცხავენ (ო, მოციქულო), მაშ მართლაც, შენამდე უკვე უარყოფილნი იყვნენ (მრავალი) მოციქულები, რომლებიც მოდიოდნენ თავიანთ ხალხებთან ნათელი ნიშნებით, და წიგნებით, და გამანათებელი წერილით [როგორიცაა თორა, ფსალმუნი და ინჯილი]."},{"id":185,"translation":"ყოველი (შექმნილი) სული [ყოველი ადამიანი, ჯინი, ანგელოზი, ცხოველი და სხვა] იგემებს სიკვდილს, რამდენ ხანსაც არ უნდა ეცოცხლოს ამ ქვეყანაზე. და სრულად, ყოველგვარი დაკლების გარეშე, მოგეცემათ თქვენი საზღაური აღდგომის დღეს. ვინც დაშორებული იქნება ცეცხლს [ჯოჯოხეთს] და შეყვანილი იქნება სამოთხეში — სწორედ მან მიაღწია წარმატებას. და არაფერია ამ ქვეყნიერების ცხოვრება, გარდა მოტყუებითი სიამოვნებისა."},{"id":186,"translation":"۞ აუცილებლად იქნებით გამოცდილი თქვენი ქონებით და საკუთარი თავებით იქამდე, ვიდრე ჭეშმარიტი მორწმუნე სხვებისგან არ გამოირჩევა. და აუცილებლად მოისმენთ ბევრ წყენასა და შეურაცხყოფას იმათგან, ვისაც თქვენამდე ებოძა წიგნი [იუდეველებისა და ქრისტიანებისგან], აგრეთვე მათგან, ვინც მრავალღმერთიანი გახდა. ხოლო თუ გამოიჩენთ მოთმინებას და შეეშინდებით ალლაჰის სასჯელის (მისი ბრძანებების შესრულებით და იმისგან განრიდებით, რაც მან აკრძალა), მაშინ ეს არის იმ საქმეთა რიცხვიდან, რომელთათვისაც აუცილებელია მტკიცე ნება და სიმტკიცე."},{"id":187,"translation":"და (გაიხსენე, ო, მოციქულო) როგორ აიღო ალლაჰმა აღთქმა იმათგან, ვისაც წიგნი ებოძა [იუდეველებისა და ქრისტიანებისგან]: «აუცილებლად და უთუოდ აუხსნით მას [თქვენს წერილს — იუდეველები თორას, ხოლო ქრისტიანები სახარებას] ხალხს და არ დაფარავთ მას». მაგრამ მათ ეს [აღთქმა] ზურგს უკან მოისროლეს და უმნიშვნელო ფასად შეიძინეს. რა საძაგელია ის, რასაც ისინი იძენენ!"},{"id":188,"translation":"არ გეგონოს, რომ სასჯელს გადაურჩებიან ისინი, ვინც ხარობენ იმით, რითაც მოვიდნენ, და ამავე დროს უყვართ, რომ ადიდებდნენ იმისთვის, რაც მათ არ გაუკეთებიათ, — ნუ ჩათვლი მათ, რომ ისინი წარმატებას მიაღწევენ სასჯელის თავიდან აცილებაში. ჭეშმარიტად, მათთვისაა მტკივნეული სასჯელი!"},{"id":189,"translation":"ალლაჰს ეკუთვნის ცათა და მიწის განმგებლობა. ალლაჰი ყოვლისშემძლეა."},{"id":190,"translation":"ჭეშმარიტად, ცათა და დედამიწის გაჩენაში და დღე-ღამის მონაცვლეობაში – თვალსაჩინო სასწაულებია გონიერთათვის."},{"id":191,"translation":"რომელნიც იხსენებენ ალლაჰს მდგომარედ, მჯდომარედ და თავიანთ გვერდებზე (დაწოლილ მდგომარეობაში), და ფიქრობენ ცათა და მიწის შექმნაზე (და ამბობენ): «ო, ჩვენო უფალო! ეს ყველაფერი ამაოდ არ შეგიქმნია. ყოვლდაუნაკლო ხარ შენ! დაგვიფარე ცეცხლის სასჯელისაგან»."},{"id":192,"translation":"«ო, უფალო ჩვენო! ვისაც შენ ცეცხლში შეიყვან, ის უკვე დაამცირე (და შეარცხვინე). და უსამართლოებს არ ეყოლებათ დამხმარენი»."},{"id":193,"translation":"«ო, უფალო ჩვენო! ჭეშმარიტად, ჩვენ მოვისმინეთ მომხმობელი [მოციქული მუჰამმადი], რომელიც რწმენისკენ მოუწოდებდა: \"ირწმუნეთ თქვენი უფალი!\" — და ჩვენ ვირწმუნეთ (ჭეშმარიტი რწმენით). ო, ჩვენო უფალო! გვაპატიე ჩვენი ცოდვები, გაგვიწმინდე ჩვენი ბოროტი საქმეებისგან და მოგვაკვდინე სიკეთისმქმნელებთან ერთად»."},{"id":194,"translation":"«ო, უფალო ჩვენო! გვიბოძე ის, რაც აღგვითქვი შენი მოციქულების მეშვეობით, და ნუ შეგვარცხვენ აღდგომის დღეს. ჭეშმარიტად, შენ არ არღვევ (შენს) აღთქმას»."},{"id":195,"translation":"და უპასუხა მათ (მათ ვედრებას) მათმა უფალმა: «ჭეშმარიტად, მე არ დავკარგავ (კეთილ) საქმეს არც ერთ თქვენგანს, ვინც იგი აღასრულა — არც კაცს და არც ქალს [თითოეულს მივაგებ მის საზღაურს]. თქვენ ერთმანეთისგან ხართ [ყველანი თანასწორნი ხართ მის წინაშე]. ხოლო მათ, ვინც გადასახლდნენ (ალლაჰის გზაზე), ან განიდევნენ თავიანთი საცხოვრებლიდან, და დაიტანჯნენ ჩემს გზაზე [ჩემდამი მორჩილებისა და თაყვანისცემის გამო], და იბრძოდნენ (ჩემი სიტყვის აღსაზევებლად), და მოკლულნი იყვნენ (ამ გზაზე), — უეჭველად, მე მოვაშორებ მათ მათ ბოროტ საქმეებს [ვაპატიებ მათ ცოდვებს] და შევიყვან მათ ბაღებში (სამოთხეში), რომელთა ქვეშ მდინარეები მიედინება — საზღაურად ალლაჰისგან. და ალლაჰთანაა უმჯობესი საზღაური!»"},{"id":196,"translation":"ნუ მოგატყუებს შენ (ო, მოციქულო) ურწმუნოთა მიმოსვლა და წარმატებული მოძრაობა ქვეყნებში [მათი მშვიდი და კეთილდღეობით სავსე ცხოვრება];"},{"id":197,"translation":"(ამქვეყნიური ცხოვრება) მცირე სარგებელია. ჯოჯოხეთია მათი თავშესაფარი, და რაოდენ ცუდი სარეცელია იგი."},{"id":198,"translation":"ხოლო მათთვის, ვისაც ეშინოდათ თავიანთი უფლის (სასჯელის), — (ექნებათ) ბაღები (სამოთხის), რომელთა ქვეშ მდინარეები მიედინება. ისინი იქ მარადიულად დარჩებიან — როგორც სამყოფელი ალლაჰისგან. და ის, რაც ალლაჰთან არის, უმჯობესია სიკეთისმქმნელთათვის."},{"id":199,"translation":"და ჭეშმარიტად, წიგნის ხალხთა შორის უეჭველად არიან ისეთებიც, რომლებიც ირწმუნებენ ალლაჰს [აღიარებენ მას ერთადერთ უფლად და ღმერთად და მიიღებენ ისლამს] და (ირწმუნებენ) იმას, რაც თქვენზე იქნა მოვლენილი (ო, მორწმუნენო) [ყურანს], და იმასაც, რაც მათზე იქნა მოვლენილი [თორასა და ინჯილს], დამორჩილებულნი ალლაჰის წინაშე; და არ ყიდიან ალლაჰის აიათებს მცირე ფასად. მათთვის არის აღთქმული მათი საზღაური მათი უფლისგან. ჭეშმარიტად, ალლაჰი სწრაფია ანგარიშში!"},{"id":200,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! მოითმინეთ და გამოიჩინეთ უფრო მეტი მოთმინება (ვიდრე თქვენი მტრები); დაიცავით საზღვრები (ისლამისა და მუსლიმთა მიწებისა) და ერიდეთ ალლაჰის (სასჯელს), ეგებ, წარმატებას მიაღწიოთ!"}]},{"id":4,"verses":[{"id":1,"translation":"ჰეი, ადამიანებო! ერიდეთ (სასჯელს) თქვენი უფლისას, რომელმაც შეგქმნათ თქვენ ერთი ადამიანისგან [ადამისგან], და შექმნა მისგან მისი წყვილი [ჰავა], და ამ ორისგან გაავრცელა (დედამიწაზე) მრავალი კაცი და ქალი. და ერიდეთ (სასჯელის) ალლაჰის, რომლის სახელითაც ერთმანეთს ევედრებით, და (ერიდეთ) ნათესაური კავშირების გაწყვეტას. ჭეშმარიტად, ალლაჰი თქვენზე მეთვალყურეა!"},{"id":2,"translation":"და მიეცით ობლებს (როცა ისინი სრულწლოვანებას მიაღწევენ) მათი ქონება (თუ ხედავთ, რომ ისინი შეძლებენ თავიანთი ქონების დაცვას). და ნუ შეცვლით (თქვენს) ცუდს კარგით. და ნუ შეჭამთ მათ ქონებას (ხრიკებით) თქვენს ქონებასთან შერევით. ჭეშმარიტად, ეს არის დიდი ცოდვა!"},{"id":3,"translation":"და თუ გეშინიათ, რომ ობოლ გოგონებთან (რომლებიც თქვენს მზრუნველობაში არიან), სამართლიანნი ვერ იქნებით (თუ მათზე დაქორწინდებით) — (ანუ ვერ მისცემთ მათ მათთვის კუთვნილ ქორწინების საჩუქარს, როგორც სხვა ქალებს) — მაშინ იქორწინეთ სხვა ქალებზე, რომლებიც მოგწონთ — ორზე, სამზე ან ოთხზე. ხოლო თუ გეშინიათ, რომ (რამდენიმე ცოლს შორის) სამართლიანნი ვერ იქნებით, მაშინ (იქორწინეთ) მხოლოდ ერთზე, ან იმათზე, ვინც თქვენი მარჯვენა ხელით გეკუთვნით (რადგან მხევლებს შორის სრული სამართლიანობის დაცვა სავალდებულო არ არის). ეს უფრო ახლოა იმასთან, რომ არ გადაუხვიოთ (სამართლიანობას)."},{"id":4,"translation":"და მიეცით ქალებს მათი (სავალდებულო) საქორწინო ძღვენი (მაჰრი) გულწრფელად და კეთილი ნებით. ხოლო თუ ისინი [თქვენი ცოლები] საკუთარი სურვილით რამეს გაპატიებენ ამიდან [საქორწინო ძღვენიდან] და ნებას დაგრთავენ მის გამოყენებაზე, მაშინ მიიღეთ იგი სიამოვნებით და კეთილად."},{"id":5,"translation":"და ნუ მისცემთ (ო, მეურვენო) უგუნურებს [მფლანგველებს — კაცებს, ქალებსა და ბავშვებს] თქვენს ქონებას, რომელიც ალლაჰმა დაგიდგინათ საარსებო საშუალებად. და არჩინეთ ისინი მისგან, შემოსეთ ისინი და უთხარით მათ [ობლებსა და უგუნურებს] კეთილი სიტყვა."},{"id":6,"translation":"და გამოსცადეთ ობლები (რომლებიც თქვენს მზრუნველობაში არიან) — (შეამოწმეთ მათი უნარი სწორად განკარგონ ქონება) — ვიდრე ისინი მიაღწევენ ქორწინების ასაკს. და თუ შეამჩნევთ მათში სიმართლესა და სისწორეს [რწმენაში სიმტკიცეს და ქონების მართვის უნარს], მაშინ გადაეცით მათ მათი ქონება. და ნუ შეჭამთ მას [ობლების ქონებას] ფლანგვითა და აჩქარებით, სანამ ისინი გაიზრდებიან. ხოლო ვინც (თქვენგან) მდიდარია, თავი შეიკავოს (და არაფერი აიღოს ობლის ქონებიდან); და ვინც ღარიბია, ჭამოს ზომიერად [საჭიროების მიხედვით], როცა იძულებულია. და როდესაც მათ [ობლებს] გადასცემთ მათ ქონებას, აიყვანეთ მოწმეები. და საკმარისია ის, რომ ალლაჰი ანგარიშს აწარმოებს!"},{"id":7,"translation":"კაცებს ეკუთვნით წილი (მემკვიდრეობიდან) იმიდან, რაც დატოვეს მშობლებმა და ახლო ნათესავებმა; და ქალებსაც ეკუთვნით წილი (მემკვიდრეობიდან) იმიდან, რაც დატოვეს მშობლებმა და ახლო ნათესავებმა — იქნება ეს ქონება მცირე თუ დიდი — (მათთვის განსაზღვრული) წილი."},{"id":8,"translation":"და როცა (მემკვიდრეობის) გაყოფის დროს ესწრებიან გარდაცვლილის ნათესავები (რომლებსაც ამ ქონებაზე უფლება არ აქვთ), ასევე ობლები და ღარიბები, — მაშინ მიეცით მათაც ამიდან [მცირე ნაწილი] (მანამდე, ვიდრე მემკვიდრეებს შორის ქონების გაყოფას დაიწყებდეთ) და უთხარით მათ კეთილი სიტყვა."},{"id":9,"translation":"და დაე, ეშინოდეთ მათ, რომლებიც — თუ თავიანთ უკან დატოვებდნენ სუსტ შთამომავლობას [პატარა ბავშვებს] — იდარდებდნენ მათზე (რომ მათ მიმართ უსამართლოდ მოექცეოდნენ და სიღარიბეში დარჩებოდნენ). მაშ, დაე, ისინი [ობლების მეურვეები და სხვანი] ერიდებოდნენ ალლაჰის (სასჯელს) (ობლების ქონების დაცვით, მათი კარგი აღზრდით და მათთვის ტანჯვის მიუყენებლობით) და უთხრან მათ სწორი სიტყვა [სამართლიანი და კეთილი სიტყვა]!"},{"id":10,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც უსამართლოდ ჭამენ ობლების ქონებას, მხოლოდ ცეცხლს ჭამენ თავიანთ მუცლებში, და დაიწვებიან ალში [ჯოჯოხეთში]!"},{"id":11,"translation":"ალლაჰი გიბრძანებთ თქვენს შვილებთან დაკავშირებით: ვაჟს ეკუთვნის წილი (მემკვიდრეობიდან), რომელიც უდრის ორი ქალის წილს. ხოლო თუ ისინი [შვილები] მხოლოდ ქალები არიან და მათი რიცხვი ორზე მეტია, მაშინ მათ ეკუთვნით ორი მესამედი იმისა, რაც მან [გარდაცვლილმა] დატოვა. და თუ იგი [ქალიშვილი] მხოლოდ ერთია, მაშინ მას ეკუთვნის ნახევარი. მის მშობლებს კი (თითოეულს ამ ორთაგან) ეკუთვნის მეექვსედი იმისა, რაც მან დატოვა, თუ მას ჰყავს შვილი. ხოლო თუ მას [გარდაცვლილს] შვილი არ ჰყავს და მისი მემკვიდრეები მხოლოდ მშობლები არიან, მაშინ დედას ეკუთვნის ერთი მესამედი (და მამას — დანარჩენი). და თუ მას ჰყავს ძმები, მაშინ დედას ეკუთვნის მეექვსედი (მემკვიდრეობიდან). (ეს განაწილება ხდება) იმ ანდერძის შესრულების შემდეგ, რომელიც მან დააბარა, ან ვალის (დაფარვის) შემდეგ, რომელიც მას ჰქონდა. თქვენი მშობლები ან თქვენი შვილები — თქვენ არ იცით, ვინ არის მათგან თქვენთვის უფრო სასარგებლო (ამიტომ ნუ მიანიჭებთ უპირატესობას ერთს მეორეზე). (ეს დარიგება) არის დადგენილება ალლაჰისგან. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მცოდნე და ბრძენია!"},{"id":12,"translation":"۞ და თქვენთვის (ო, მამაკაცებო) — ნახევარია იმისა, რაც დატოვეს თქვენმა მეუღლეებმა [ცოლებმა], თუ მათ არ ჰყავთ შვილი. ხოლო თუ მათ [თქვენს ცოლებს] ჰყავთ შვილი, მაშინ თქვენთვის — მეოთხედია (ქონებიდან). (ეს განაწილება ხდება) ანდერძის შესრულების შემდეგ, რომელიც მან [გარდაცვლილმა] დააბარა, ან ვალის (დაფარვის) შემდეგ, რომელიც მას ჰქონდა. და მათთვის [თქვენი ცოლებისთვის] — მეოთხედია იმისა, რაც თქვენ დატოვეთ, თუ თქვენ არ გყავთ შვილი. ხოლო თუ თქვენ გყავთ შვილი, მაშინ მათთვის [თქვენი ცოლებისთვის] — მერვედია იმისა, რაც დატოვეთ. (ეს განაწილება ხდება) ანდერძის შესრულების შემდეგ, რომელიც თქვენ დააბარეთ, ან ვალის (დაფარვის) შემდეგ, რომელიც თქვენზეა. და თუ მამაკაცი ტოვებს მემკვიდრეობას გვერდითი ხაზით, ან ქალი [ანუ მას არ ჰყავს არც მშობლები და არც შვილები], და მას ჰყავს ძმა (დედის მხრიდან) ან და (დედის მხრიდან), მაშინ თითოეულ მათგანს ეკუთვნის მეექვსედი. ხოლო თუ ისინი [დედის მხრიდან ძმები და დები] ამაზე მეტნი არიან, მაშინ ისინი თანაზიარნი არიან ერთ მესამედში [მესამედი ქონება თანაბრად იყოფა მათ შორის, განურჩევლად იმისა, კაცი არიან თუ ქალი]. (ეს განაწილება ხდება) ანდერძის შესრულების შემდეგ, რომელიც დააბარა, ან ვალის (დაფარვის) შემდეგ, რომელიც გარდაცვლილზეა — ისე, რომ ზიანი არ მიადგეს (მემკვიდრეებს). ეს არის დარიგება ალლაჰისგან. და ალლაჰი მცოდნე, შემწყნარებელია."},{"id":13,"translation":"ეს არის ალლაჰის საზღვრები. და ვინც ემორჩილება ალლაჰს და მის შუამავალს იმაში, რაც მან დაადგინა თავისი მსახურებისთვის, მას იგი შეიყვანს ბაღებში (სამოთხეში), რომელთა ქვეშ მდინარეები მიედინება, და ისინი იქ მარადიულად დარჩებიან. და ეს არის დიდი წარმატება!"},{"id":14,"translation":"და ვინც არ დაემორჩილება ალლაჰს და მის მოციქულს და გადააბიჯებს მის საზღვრებს, მას იგი შეიყვანს ცეცხლში, მარადიულად ყოფნისთვის მასში, და მისთვის არის დამამცირებელი სასჯელი."},{"id":15,"translation":"და თქვენს ქალთაგან ისინი, რომლებიც ჩაიდენენ სისაძაგლეს [მრუშობას], — მაშინ მათ შესახებ გადაწყვეტილების გამოტანისას მოწმეებად უნდა მოიყვანოთ თქვენგან [მორწმუნეთაგან] ოთხი (სამართლიანი მამაკაცი). და თუ ისინი [მოწმეები] დაამოწმებენ (რომ საკუთარი თვალით იხილეს მრუშობა), მაშინ შეაკავეთ ისინი [ეს ქალები] სახლებში, ვიდრე სიკვდილი არ ეწევათ, ან ვიდრე ალლაჰი არ გაუჩენს მათ სხვა გზას [სხვა გადაწყვეტას]."},{"id":16,"translation":"და თქვენგან ის ორი, ვინც ამას ჩაიდენს [მრუშობას], — დასაჯეთ ისინი [გაკიცხეთ, დასაჯეთ და გაშორდით მათ]. ხოლო თუ ორივე მოინანიებს და გამოსწორდება, მაშინ განერიდეთ მათ [ნუ მიაყენებთ მათ ტანჯვას]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი სინანულის მიმღები, შემწყალებელია!"},{"id":17,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰთან არის (აღთქმა) სინანულის მიღებისა მათთვის, ვინც ბოროტებას [ცოდვას] სჩადის უცოდინრობით, შემდეგ კი მალევე მოინანიებს. ასეთებს — ალლაჰი მიიღებს მათ სინანულს (აპატიებს მათ). და ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია!"},{"id":18,"translation":"მაგრამ არ არის სინანული მათთვის, რომლებიც ბოროტ საქმეებს [ცოდვებს] სჩადიან და მხოლოდ მაშინ, როცა ერთ მათგანს სიკვდილი მიადგება, ამბობს: «ახლა ვინანიებ (ჩემს ცოდვებს)». და (ასევე არ არის სინანული) მათთვის, რომლებიც კვდებიან ურწმუნოებად. ასეთებისთვის ჩვენ მოვამზადეთ მტკივნეული სასჯელი."},{"id":19,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! თქვენთვის ნებადართული არ არის, მემკვიდრეობად მიიღოთ ქალები (რომლებიც თქვენი მამების სიკვდილის შემდეგ დარჩნენ) და სრულად განაგოთ მათი მდგომარეობა [აუკრძალოთ ან ნება დართოთ მათ ქორწინებაზე] მათი ნების საწინააღმდეგოდ. და ნუ შეუშლით (ო, ქმრებო) მათ [ქალებს] წაიღონ ნაწილი იმისა, რაც თქვენ მათ აჩუქეთ (საქორწინო ძღვენის სახით), როცა აღარ გსურთ მათთან ცხოვრება — გარდა იმ შემთხვევისა, თუ ისინი აშკარა სისაძაგლეს ჩაიდენენ [მრუშობას]. და მოექეცით მათ [ცოლებს] ღირსეულად [სიყვარულით, პატივისცემით და მათი უფლებების შესრულებით]. ხოლო თუ არ გიყვართ ისინი [თქვენი ცოლები], მაშინ მოითმინეთ — შესაძლოა რაღაც თქვენთვის მოსაწონი არ იყოს, ხოლო ალლაჰმა მასში დიდი სიკეთე დაადგინა."},{"id":20,"translation":"და თუ თქვენ (ო, ქმრებო) მოისურვებთ ერთი მეუღლის შეცვლას მეორეთი [ერთის გაყრას და სხვაზე დაქორწინებას], და ერთ-ერთ მათგანს [ვისაც შორდებით] მიეცით ყინტარი [დიდი რაოდენობის ქონება], მაშინ ნუ წაართმევთ მისგან არაფერს. ნუთუ წაართმევთ მას ცილისწამებით და აშკარა ცოდვის ჩადენით?[1]","footnotes":"[1]ისლამამდე ზოგი ქმარი, როცა ცოლს შორდებოდა, ცრუდ ადანაშაულებდა მას მრუშობაში და იტოვებდა საქორწინო ძღვენსა და ცოლის სხვა ქონებას თავისთვის."},{"id":21,"translation":"და როგორ შეგიძლიათ თქვენ (ო, მამაკაცებო) წაართვათ ეს [თქვენი ცოლების საქორწინო ძღვენი], მაშინ როცა თქვენ ერთმანეთს შეუერთდით [გქონდათ სიახლოვე] და მათ [თქვენმა ცოლებმა] თქვენგან აიღეს მკაცრი აღთქმა?"},{"id":22,"translation":"და ნუ დაქორწინდებით იმ ქალებზე, რომლებზეც (ოდესღაც) თქვენი მამები იყვნენ დაქორწინებულნი — გარდა იმისა, რაც უკვე მოხდა ადრე [ამ აკრძალვამდე]. ჭეშმარიტად, ეს არის სისაძაგლე, საძულველი ქმედება და ცუდი გზა!"},{"id":23,"translation":"აკრძალულია თქვენთვის: თქვენი დედები [დედა, ბებია და ზევით...], თქვენი ქალიშვილები [ქალიშვილები, შვილიშვილები და ქვემოთ...], თქვენი (სისხლით ნათესავი) დები [მამისა და დედის მხრიდან, მხოლოდ მამის მხრიდან და მხოლოდ დედის მხრიდან დები], თქვენი მამიდები (მამის მხრიდან) და დეიდები (დედის მხრიდან), ძმის ქალიშვილები და დის ქალიშვილები; და თქვენი ძუძუთი დედები [რომლებმაც გაწოვათ ძუძუ], და თქვენი ძუძუთი დები; და თქვენი ცოლების დედები (მიუხედავად იმისა, გქონდათ მათთან სიახლოვე თუ არა); და თქვენი გერები — თქვენი ცოლების ქალიშვილები, რომლებიც თქვენს მზრუნველობაში არიან [ზრუნვასა და აღზრდაში] იმ ცოლებისგან, რომლებთანაც უკვე გქონდათ სიახლოვე; ხოლო თუ ჯერ არ გქონიათ მათთან სიახლოვე, მაშინ თქვენზე ცოდვა არ არის (რომ დაქორწინდეთ გერზე, მისი დედისგან განქორწინების ან მისი სიკვდილის შემდეგ); და თქვენი საკუთარი შვილების ცოლები; და (ასევე აკრძალულია) ორი დის ერთდროულად მოყვანა ქორწინებაში [ერთდროულად დაქორწინება ორ დაზე, თუნდაც ძუძუთი დებზე], გარდა იმისა, რაც ადრე მოხდა [ამ აკრძალვამდე]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მიმტევებელი, შემწყალებელია."},{"id":24,"translation":"და (ასევე აკრძალულია თქვენთვის) დაქორწინებული ქალები — გარდა იმისა, რაც თქვენმა მარჯვენამ მოიპოვა [თუ ისინი გახდნენ თქვენი მხევლები]. (ეს ყველაფერი) ალლაჰის დადგენილებით თქვენთვის. და ნებადართულია თქვენთვის ის, რაც ამის მიღმაა [დანარჩენი ქალები], თუ თქვენ ეძიებთ მათ თქვენს ქონებით, სიწმინდის დაცვით და არა გარყვნილებით [მრუშობით]. და იმისთვის, რითაც ისარგებლებთ მათგან [დაშვებული ცოლქმრული ურთიერთობისთვის], მიეცით მათ მათი საზღაური [საქორწინო ძღვენი] სავალდებულო დადგენილების მიხედვით. და არ არის თქვენზე ცოდვა იმაში, რაზეც თქვენ (ქმარი და ცოლი) შეთანხმდებით ერთმანეთში დადგენის შემდეგ (საქორწინო ძღვენის ოდენობისა). ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია."},{"id":25,"translation":"და ვინც თქვენგან არ ფლობს საკმარის შესაძლებლობას, რომ დაქორწინდეს თავისუფალ, უბიწო მორწმუნე ქალებზე [არ აქვს შესაძლებლობა მისცეს საქორწინო ძღვენი თავისუფალ ქალებს], მაშინ (დაქორწინდეს) იმათზე, ვინც თქვენი მარჯვენა ხელის საკუთრებაშია — თქვენი მორწმუნე მხევლებისგან. და ალლაჰმა უკეთ იცის თქვენი რწმენა. თქვენ ერთმანეთისგან ხართ. დაქორწინდით მათზე მათი ოჯახების ნებართვით და მიეცით მათ მათი საზღაური [საქორწინო ძღვენი] ღირსეულად, — უბიწონი, არა გარყვნილნი და არა საიდუმლო მეგობრების შემყვანნი. და თუ ისინი [მხევლები] იქორწინებენ და შემდეგ ჩაიდენენ სისაძაგლეს [მრუშობას], მაშინ მათთვის არის ნახევარი იმ სასჯელისა, რაც ეკუთვნის თავისუფალ ქალებს. ეს არის მათთვის, ვისაც ეშინია სიძნელისა. ხოლო თუ მოითმენთ (და არ დაქორწინდებით მხევლებზე), ეს უკეთესია თქვენთვის. და ალლაჰი მიმტევებელი, შემწყალებელია."},{"id":26,"translation":"ალლაჰს სურს განგიმარტოთ (ჭეშმარიტი რწმენის დადგენილებები), გაგიძღვეთ იმათ გზებზე (მოციქულთა და მართალთა), რომლებიც თქვენამდე იყვნენ, და მიიღოს თქვენი სინანული. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია!"},{"id":27,"translation":"და ალლაჰს სურს მიიღოს თქვენი სინანული [გაპატიოთ თქვენი ცოდვები], ხოლო ისინი, რომლებიც თავიანთ ვნებებს მისდევენ, სურთ, რომ თქვენ დიდი გადახრით გადაუხვიოთ (ჭეშმარიტი რწმენისგან)."},{"id":28,"translation":"ალლაჰს სურს შეგიმსუბუქოთ, რადგან ადამიანი შექმნილია სუსტად."},{"id":29,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ ჭამთ ერთმანეთის ქონებას უსამართლოდ [მევახშეობით, აზარტული თამაშებით, მოტყუებით, ქურდობით და სხვა გზებით], გარდა იმ შემთხვევისა, თუ ეს არის ვაჭრობა ურთიერთშეთანხმებით თქვენ შორის. და ნუ მოიკლავთ საკუთარ თავს. ჭეშმარიტად, ალლაჰი თქვენდამი მოწყალეა!"},{"id":30,"translation":"და ვინც ამას ჩაიდენს მტრობითა და უსამართლობით, მას ჩვენ შევიყვანთ ცეცხლში (ჯოჯოხეთში). და ეს ალლაჰისთვის ადვილია!"},{"id":31,"translation":"თუ თქვენ თავს შეიკავებთ იმ დიდი (ცოდვებისგან), რომლებიც თქვენთვის აკრძალულია, — ჩვენ მოვაშორებთ თქვენგან თქვენს ცუდ საქმეებს [გაპატიებთ მცირე ცოდვებს] და შეგიყვანთ პატივცემულ ადგილას [სამოთხეში]."},{"id":32,"translation":"და ნუ ისურვებთ იმას, რითაც ალლაჰმა ზოგიერთ თქვენგანს მიანიჭა უპირატესობა სხვებზე [სიმდიდრე, სარჩო და სხვა]. კაცებს ეკუთვნით წილი [საზღაური] იმისგან, რაც მათ მოიპოვეს [საქმეებით], და ქალებს ეკუთვნით წილი [საზღაური] იმისგან, რაც მათ მოიპოვეს [საქმეებით]. და სთხოვეთ ალლაჰს მისი სიკეთისგან, — ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა!"},{"id":33,"translation":"და თითოეულ (ადამიანს) ჩვენ დავუდგინეთ ახლობლები, რომლებიც მემკვიდრეობით მიიღებენ იმას, რაც დატოვეს მშობლებმა და ნათესავებმა. ხოლო მათ, ვისთანაც თქვენ დადეთ ფიცით განმტკიცებული შეთანხმება, — მიეცით მათ მათი წილი. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მოწმეა ყოველივესი!"},{"id":34,"translation":"კაცემი დგანან ქალებზე [ხელმძღვანელობენ მათ], რადგან ალლაჰმა (თავისი სიბრძნით) ზოგიერთს [კაცებს] მიანიჭა უპირატესობა სხვებზე [ქალებზე] და იმიტომ, რომ ისინი [კაცები] ხარჯავენ თავიანთი ქონებიდან. და მართალი ქალები არიან ისინი, რომლებიც სრულიად დამორჩილებულნი არიან (ალლაჰის შემდეგ თავიანთ ქმრებს) და ინახავენ დაფარულს [რასაც მათ ევალებათ დაცვა] ქმრების არყოფნისას — იმის წყალობით, რომ თავად ალლაჰი იცავს (მათ). ხოლო იმ (ქალებს), რომელთა ურჩობასაც თქვენ შიშობთ, — დაარიგეთ ისინი, განერიდეთ მათ საწოლებში და (თუ ეს არ დაეხმარება) დასაჯეთ ისინი (ზიანის მიუყენებლად). და თუ ისინი გახდებიან მორჩილნი თქვენთვის, მაშინ ნუ ეძებთ გზას მათ წინააღმდეგ. ჭეშმარიტად, ალლაჰი უზენაესი, დიდებულია."},{"id":35,"translation":"და თუ თქვენ (ო, მეუღლეთა ახლობლებო) შიშობთ უთანხმოებას მათ შორის [ქმარსა და ცოლს შორის], მაშინ გაგზავნეთ შუამავალი ქმრის ოჯახიდან და შუამავალი ცოლის ოჯახიდან (რათა გადაწყვიტონ, რაშია სიკეთე მეუღლეებისთვის). და თუ ისინი [ორი შუამავალი] მოისურვებენ შერიგებას, ალლაჰი შეუწყობს ხელს მათ [მეუღლეებს]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ყოვლისმცნობია."},{"id":36,"translation":"۞ და ემსახურეთ (და თაყვანი ეცით) მხოლოდ ერთ ალლაჰს და ნუ დაუდგენთ მას თანაზიარს; და მშობლებს კეთილად მოექეცით, ასევე ნათესავებს, ობლებს, ღარიბებს; და მეზობელს, რომელიც ნათესავია, და მეზობელს, რომელიც ნათესავი არ არის; და თანამგზავრს გვერდით (მოგზაურობაში), და (გაჭირვებულ) მგზავრს; და მათ, ვინც თქვენი მარჯვენა ხელის საკუთრებაში არიან [თქვენს მხევლებს]. ჭეშმარიტად, ალლაჰს არ უყვარს ამაყნი [მედიდურნი] და ქედმაღალნი,"},{"id":37,"translation":"რომლებიც ძუნწობენ და ადამიანებსაც მოუწოდებენ სიძუნწეს, და მალავენ იმას, რაც ალლაჰმა მათ თავისი სიკეთიდან უბოძა. და ჩვენ მოვამზადეთ ურწმუნოთათვის დამამცირებელი სასჯელი."},{"id":38,"translation":"და მათთვის, რომლებიც თავიანთ ქონებას ხარჯავენ ხალხის წინაშე თავის საჩვენებლად და არ სწამთ არც ალლაჰის და არც უკანასკნელი დღის. და ვისაც სატანა ჰყავს თანამგზავრად, — რა ცუდი თანამგზავრია იგი!"},{"id":39,"translation":"და რა (ცუდი) დაემართებოდათ მათ, რომ ერწმუნათ ალლაჰის და უკანასკნელი დღის, და დაეხარჯათ იმიდან, რაც ალლაჰმა უწყალობა მათ? და ჭეშმარიტად, ალლაჰმა იცის მათ შესახებ."},{"id":40,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰი არავის მოექცევა უსამართლოდ მტვრის წონის ოდენობაზეც კი. და თუ იქნება (თუნდაც მცირე) კეთილი საქმე, იგი გაამრავლებს მას და თავისგან უბოძებს დიდ საზღაურს [სამოთხეს]!"},{"id":41,"translation":"და როგორი იქნება (ადამიანთა მდგომარეობა) სამსჯავრო დღეს, როცა ჩვენ ყოველი თემიდან მოვიყვანთ მოწმეებს [მოციქულებს, რომლებიც მათთან იყვნენ გაგზავნილნი], და მოგიყვანთ შენ (ო, მოციქულო) მოწმედ ამათ წინააღმდეგ [შენი თემის წინააღმდეგ], რომ შენ მიიტანე მათამდე მათი უფლის გზავნილი?"},{"id":42,"translation":"იმ დღეს ინატრებენ ისინი, ვინც ურწმუნო გახდა და შუამავალს არ დაემორჩილა, რომ მიწა გასწორდეს მათთან [რომ ალლაჰმა მტვრად აქციოს ისინი]. და ვერაფერს დაფარავენ ისინი ალლაჰისგან."},{"id":43,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ მიუახლოვდებით ლოცვას, როცა ხართ მთვრალნი, ვიდრე არ გაიგებთ, რას ამბობთ; და ასევე — ნუ მიუახლოვდებით (ლოცვას) დიდ უწმინდურებაში ყოფნისას, გარდა გზაში ყოფნისა [თუ არ გაქვთ წყალი ან უბრალოდ გაივლით მეჩეთში], ვიდრე არ განიბანებით [სრულ განბანვას არ აღასრულებთ]. და თუ ავად ხართ (ისე, რომ ვერ იყენებთ წყალს ან მისი გამოყენება ავადმყოფობას გააუარესებს), ან ხართ მგზავრობაში, ან ვინმე თქვენგან მოვიდა საპირფარეშოდან, ან შეეხეთ ქალებს [გქონდათ მათთან სიახლოვე] და ვერ იპოვეთ წყალი, მაშინ (წყლით განბანვის ნაცვლად) აღასრულეთ განწმენდა სუფთა მიწით [თაიამმუმი] და მოიწმინდეთ (მისით) თქვენი სახეები და ხელები. ჭეშმარიტად, ალლაჰი შემწყნარებელი, მიმტევებელია!"},{"id":44,"translation":"ნუთუ შენ (ო, მოციქულო) არ გინახავს ისინი, ვისაც მიეცათ წიგნის ნაწილი [იუდეველები, რომელთაც ნამდვილი თორას ცოდნის მხოლოდ ნაწილი ჰქონდათ], როგორ ყიდულობენ ისინი ცდომილებას და სურთ, რომ თქვენც (ო, მორწმუნენო) გადაუხვიოთ სწორ გზას?"},{"id":45,"translation":"და ალლაჰმა უკეთ იცის თქვენი მტრები და საკმარისია ალლაჰი როგორც მფარველი, და საკმარისია ალლაჰი როგორც დამხმარე!"},{"id":46,"translation":"იუდეველთაგან არიან ისეთებიც, რომლებიც ამახინჯებენ (თორას) სიტყვებს და ამბობენ: «ჩვენ მოვისმინეთ (რაც თქვი) და არ გემორჩილებით», ისმინე (ჩვენგან), ისე რომ არ იქნები მოსმენილი [მაგრამ ჩვენ არ მოგისმენთ], და იყავი ყურადღებიანი (ჩვენ მიმართ) — ამახინჯებენ ნათქვამს თავიანთი ენებით და რწმენას აყენებენ ზიანს. და რომ ეთქვათ მათ: «ჩვენ მოვისმინეთ და დავემორჩილეთ; ისმინე და მოგვხედე», — ეს უკეთესი იქნებოდა მათთვის და უფრო სწორი სიტყვით. მაგრამ დაწყევლა ისინი ალლაჰმა მათი ურწმუნოების გამო, და ისინი არ ირწმუნებენ, გარდა მცირეთა."},{"id":47,"translation":"ჰეი, თქვენ, ვისაც წიგნი გებოძათ! ირწმუნეთ ის [ყურანი], რაც ჩვენ მოვავლინეთ იმის დასამტკიცებლად, რაც თქვენთან არის, ვიდრე ჩვენ წავშლით სახეებს და უკან შევაბრუნებთ მათ, ან დავწყევლით მათ [ვისაც ბოროტება და არეულობა მოაქვს], როგორც დავწყევლეთ შაბათის დამრღვევნი [იუდეველები, რომლებიც შაბათს თევზაობდნენ და არღვევდნენ ალლაჰის აკრძალვას]. და ჭეშმარიტად, ალლაჰის ბრძანება (ყოველთვის) სრულდება!"},{"id":48,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ აპატიებს, როცა მას თანაზიარს უდგენენ. მაგრამ პატიობს იმას, რაც ამაზე ნაკლებია [სხვა ცოდვებს, მრავალღმერთიანობისა და ურწმუნოების გარდა], ვისაც ისურვებს. და ვინც ალლაჰს თანაზიარს დაუდგენს, მან მართლაც დიდი ცოდვა მოიგონა."},{"id":49,"translation":"ნუთუ შენ (ო, მოციქულო) არ გინახავს ისინი, რომლებიც საკუთარ თავს ამართლებენ [ამბობენ, რომ მათზე ცოდვა არ არის]? პირიქით! ალლაჰი წმენდს (ცოდვებისგან) იმას, ვისაც ისურვებს, და მათ არ მოექცევიან უსამართლოდ, თუნდაც ძაფის ოდენობაზეც კი (ფინიკის კურკაზე არსებულ თხელ ძაფზე)!"},{"id":50,"translation":"შეხედე (ო, მოციქულო), როგორ თხზავენ ისინი სიცრუეს ალლაჰის შესახებ! და საკმარისია ეს, როგორც აშკარა ცოდვა!"},{"id":51,"translation":"ნუთუ შენ (ო, მოციქულო) არ გინახავს ისინი, ვისაც მიეცათ წიგნის ნაწილი [იუდეველები], — მათ სწამთ კერპების და ცრუღმერთების და ამბობენ ურწმუნოებზე: «ესენი უფრო სწორ გზაზე არიან, ვიდრე ისინი, ვინც ირწმუნეს»."},{"id":52,"translation":"ასეთები — ისინი არიან, ვინც ალლაჰმა დაწყევლა. და ვისაც ალლაჰი დაწყევლის, მისთვის ვერ იპოვი დამხმარეს!"},{"id":53,"translation":"ნუთუ მათ [იუდეველებს] აქვთ ხელისუფლების მცირე წილიც კი? და რომც ჰქონოდათ, ისინი ადამიანებს ფინიკის კურკაზე არსებულ ჩაღრმავებასაც კი არ მისცემდნენ."},{"id":54,"translation":"ან ნუთუ მათ [იუდეველებს] შურთ ადამიანების [მორწმუნეების] იმისთვის, რაც ალლაჰმა უბოძა მათ თავისი სიკეთიდან? ხოლო ჩვენ უკვე ვუბოძეთ იბრაჰიმის მოდგმას წიგნი და სიბრძნე, და მივეცით მათ [იბრაჰიმის შთამომავლებს — დაუდს და სულაიმანს] დიდი ძალაუფლება."},{"id":55,"translation":"და მათგან [წიგნის ხალხთაგან] იყვნენ ისინი, ვინც ირწმუნა იგი [მუჰამმადი] (როგორც შუამავალი), და მათგანვე იყვნენ ისინი, ვინც (ხალხს) აშორებდა მისგან. და საკმარისია ურწმუნოთათვის ჯოჯოხეთი, როგორც ცეცხლი!"},{"id":56,"translation":"ჭეშმარიტად, ვინც არ ირწმუნეს ჩვენი აიათები, – ბოლოს მათ ცეცხლში შევიყვანთ; ყოველ ჯერზე, როგორც კი კანი დაეწვებათ, ახალი კანით ჩავუნაცვლებთ, რათა კარგად იგემონ მათი სასჯელი. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ბრძენია, ძლევამოსილი."},{"id":57,"translation":"ხოლო მათ, ვინც ირწმუნეს და ასრულებდნენ კეთილ საქმეებს, ჩვენ შევიყვანთ ბაღებში, სადაც მათ ქვეშ მდინარეები მიედინება, და ისინი იქ დარჩებიან სამუდამოდ. მათთვის იქ იქნებიან წმინდა მეუღლეები და შევიყვანთ მათ ჩრდილოვან ბაღებში."},{"id":58,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰი გიბრძანებთ, რომ ნდობით ჩაბარებული ქონება დაუბრუნოთ მის მფლობელებს და, ასევე, როცა ადამიანებს შორის განსჯით, განსაჯოთ სამართლიანად. რაოდენ მშვენიერია ის, რითაც ალლაჰი შეგაგონებთ! ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმხედველია."},{"id":59,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! დაემორჩილეთ ალლაჰს, დაემორჩილეთ მოციქულს და ხელისუფლების მქონეთ თქვენს შორის (იმაში, რაშიც არ არის ალლაჰის დაუმორჩილებლობა). ხოლო თუ რაიმეზე დავობთ, დაუბრუნეთ ეს ალლაჰს [განიხილეთ ყურანით] და მოციქულს [იხილეთ გადაწყვეტა სუნნაში], თუ თქვენ გწამთ ალლაჰის და უკანასკნელი დღის. ეს უკეთესი და საუკეთესოა შედეგით."},{"id":60,"translation":"ნუთუ შენ (ო, მოციქულო) არ გინახავს ისინი [მუნაფიყები], რომლებიც ამტკიცებენ, რომ ირწმუნეს ის, რაც შენზე ჩამოევლინა, და ის, რაც შენამდე ჩამოევლინა, და ამავე დროს სურთ განსასჯელად მიმართონ ცრუ ღვთაებას [ტაღუთს], მაშინ როცა მათ ნაბრძანები აქვთ, არ ირწმუნონ იგი [ცრუ კანონი]? და სატანას სურს შეიყვანოს ისინი შორეულ ცდომილებაში."},{"id":61,"translation":"და როდესაც მათ ეუბნებიან: «მოდით იმასთან, რაც ალლაჰმა ჩამოავლინა [ყურანთან], და მოციქულთან», — შენ (ო, მოციქულო) ხედავ, როგორ გერიდებიან და გშორდებიან თვალთმაქცები."},{"id":62,"translation":"და როგორ იქნება, როცა მათ მიეწევათ უბედურება იმის გამო, რაც მათმა ხელებმა მოიმზადეს, შემდეგ კი მოვლენ შენთან (ო, მოციქულო), იმართლებენ თავს და იფიცებენ ალლაჰს (და იტყვიან): «ჩვენ მხოლოდ სიკეთე და შერიგება გვინდოდა?»"},{"id":63,"translation":"ესენი — ისინი არიან, რომელთა შესახებ ალლაჰმა იცის, რაც მათ გულებშია [იმ ფარისევლობაზე, რომელსაც მალავენ]. ამიტომ განერიდე მათ (ო, მოციქულო), შაეგონე და უთხარი მათ საკუთარ თავებზე დამაჯერებელი სიტყვა."},{"id":64,"translation":"და ყოველი შუამავალი ჩვენ გავაგზავნეთ მხოლოდ იმისთვის, რომ მას დამორჩილებოდნენ ალლაჰის ნებით [და ბრძანებით]. ხოლო რომ მათ, როცა საკუთარ თავს უსამართლობა მიაყენეს (როცა განსასჯელად ცრუ კანონს მიმართეს), მოსულიყვნენ შენთან (ო, მოციქულო) და ეთხოვათ მიტევება ალლაჰისგან, და ეთხოვა მათთვის მიტევება შუამავალს, ისინი უეჭველად ჰპოვებდნენ ალლაჰს მპატიებელს, შემწყალებელს."},{"id":65,"translation":"მაგრამ არა — (მე, ალლაჰი) ვფიცავ შენს უფალს! [თვით ჩემს თავს]! — ისინი არ ირწმუნებენ მანამ, სანამ არ გაგხდიან შენ მსაჯულად იმაში, რაც მათ შორის საკამათოა, და შემდეგ თავიანთ გულებში არ იპოვიან არანაირ შევიწროებას [ეჭვსა და უკმაყოფილებას] იმის მიმართ, რაც შენ გადაწყვიტე, და სრულად არ დამორჩილდებიან."},{"id":66,"translation":"და ჩვენ რომ დაგვედგინა მათთვის: «მოკალით თქვენი თავები [უდანაშაულოებმა მოკლან დამნაშავეები]!» — ან «გამოდით თქვენი სახლებიდან [დატოვეთ ისინი]!» — ამას მათგან მხოლოდ მცირენი შეასრულებდნენ. ხოლო მათ რომ გაეკეთებინათ ის, რითაც მათ შაეგონებენ, ეს უეჭველად უკეთესი იქნებოდა მათთვის და უფრო განმამტკიცებელი მათ (რწმენის) გასაძლიერებლად."},{"id":67,"translation":"და მაშინ ჩვენ მივანიჭებდით მათ ჩვენგან დიდ საზღაურს."},{"id":68,"translation":"და უეჭველად, დავაყენებდით მათ სწორ გზაზე."},{"id":69,"translation":"და ვინც დაემორჩილება ალლაჰს და შუამავალს, ისინი იქნებიან მათთან ერთად, ვინც ალლაჰმა დააჯილდოვა — მოციქულებთან, ჭეშმარიტთაგან (სიდდიყინ), რწმენისთვის დაღუპულთაგან (შაჰიდთაგან) და მართალთაგან. და რა მშვენიერი თანამგზავრები არიან ისინი (სამოთხეში)!"},{"id":70,"translation":"ეს — არის წყალობა ალლაჰისგან. და საკმარისია ალლაჰი, როგორც ყოვლისმცოდნე."},{"id":71,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! გამოიჩინეთ სიფრთხილე და გამოდით (მტერთან შესახვედრად) ჯგუფებად ან გამოდით ყველანი ერთად."},{"id":72,"translation":"და ჭეშმარიტად, თქვენ შორის არის ისეთი [მუნაფიყები, მხდალნი და სუსტი რწმენის მქონენი], რომელიც აუცილებლად ჩამორჩება (როცა სხვები მტრებთან შესახვედრად გადიან). და როცა თქვენ მოგეწევათ უბედურება [სიკვდილი ან დამარცხება], ის ამბობს (თავისი დაყოვნებით გახარებული):«ალლაჰმა წყალობა მიყო, რომ მათთან ერთად არ ვიყავი»."},{"id":73,"translation":"ხოლო თუ თქვენ (ო მორწმუნენო) მოგეწევათ წყალობა ალლაჰისგან [როცა ნადავლს მოიპოვებთ], ის აუცილებლად იტყვის (შურითა და სინანულით), თითქოს თქვენ და მას შორის (არასოდეს) არ ყოფილა (არანაირი) მეგობრობა: «ო, ნეტავ მეც მათთან ერთად ვყოფილიყავი და დიდ წარმატებას მოვიპოვებდი!»"},{"id":74,"translation":"მაშ, დაე იბრძოლონ ალლაჰის გზაზე მათ, ვინც ამქვეყნიურ ცხოვრებას ცვლის მარადიულ ცხოვრებაზე! და ვინც იბრძოლებს ალლაჰის გზაზე (მხოლოდ მისი კმაყოფილებისათვის) და მოკლული იქნება ან გაიმარჯვებს — ჩვენ მივანიჭებთ მას დიდ საზღაურს."},{"id":75,"translation":"და რატომ არ იბრძვით (ო, მორწმუნენო) ალლაჰის გზაზე და სუსტთა დასაცავად — მამაკაცთა, ქალთა და ბავშვთა — რომლებიც ამბობენ: «ო, უფალო ჩვენო! გამოგვიყვანე ამ ქალაქიდან [მექქადან], რომლის მცხოვრებნი არიან მჩაგვრელნი, და გვიბოძე შენგან მფარველი და გვიბოძე შენგან დამხმარე!»"},{"id":76,"translation":"ისინი, ვინც ირწმუნეს, იბრძვიან ალლაჰის გზაზე, ხოლო ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ, იბრძვიან ტაღუთის (ცრუ ღვთაების) გზაზე. ამიტომ იბრძოლეთ (ო, მორწმუნენო) ეშმაკის თანამზრახველთა წინააღმდეგ. ჭეშმარიტად, ეშმაკის ხრიკები სუსტია."},{"id":77,"translation":"ნუთუ შენ (ო, მოციქულო) არ გინახავს ისინი, რომელთაც (მანამ, სანამ ალლაჰი ბრძოლას დაუშვებდა) ეთქვათ: «შეიკავეთ თქვენი ხელები (თქვენი მტრების წინააღმდეგ ბრძოლისგან), აღასრულეთ ლოცვა და მიეცით სავალდებულო მოწყალება [ზაქათი]», — ხოლო როცა მათ ბრძოლა დაეკისრათ, მათგან ერთმა ნაწილმა დაიწყო ადამიანების შიში ისე, როგორც ეშინიათ ალლაჰის, ან კიდევ უფრო ძლიერი შიშით. და თქვეს: «ო, უფალო ჩვენო! რატომ დაგვიწესე ბრძოლა? ნეტავ გადაგედო ჩვენთვის იგი ახლო ვადამდე!» უთხარი (მათ), (ო, მოციქულო): «ამქვეყნიური სარგებლობა ხანმოკლეა, ხოლო მარადიული ცხოვრება უკეთესია იმისთვის, ვინც ღვთისმოშიშია, და თქვენ არ დაგჩაგრავენ, თუნდაც ფინიკის კურკის ძაფისოდენადაც»."},{"id":78,"translation":"სადაც არ უნდა იყოთ, სიკვდილი მაინც მოგწვდებათ, თუნდაც მაღლა აღმართულ კოშკებში იყოთ [ბრძოლის ველიდან შორს]. თუ მათ მიეწევათ სიკეთე, ისინი (სიხარულით) ამბობენ: «ეს — ალლაჰისგანაა», ხოლო თუ მათ მიეწევათ ცუდი, ამბობენ: «ეს შენგანაა (ო, მოციქულო)». უთხარი (მათ), (ო მოციქულო): «ყოველივე — ალლაჰისგანაა». და რატომ არის, რომ ეს ხალხი თითქმის ვერ იგებს არც ერთ სიტყვას, რომელიც მათ ეუბნებათ?"},{"id":79,"translation":"რაც შეგემთხვა შენ (ო, ადამიანო) სიკეთიდან — ეს არის ალლაჰისგან [მისი წყალობითა და კეთილმოქმედებით], ხოლო რაც შეგემთხვა ცუდიდან — ეს არის შენი საკუთარი თავისგან [შენი ცოდვების გამო]. და ჩვენ გამოგგზავნეთ შენ (ო, მოციქულო) ადამიანთა მიმართ [მთელი კაცობრიობისთვის] მოციქულად, და საკმარისია ალლაჰი მოწმედ."},{"id":80,"translation":"ვინც ემორჩილება შუამავალს, ის ემორჩილება ალლაჰს. ხოლო ვინც განერიდება (ალლაჰს და მის შუამავალს), ჩვენ არ გამოგგზავნეთ შენ (ო, მოციქულო) მათზე ზედამხედველად (რომ მათ საქმეებს ადევნო თვალყური და აღრიცხო ისინი)."},{"id":81,"translation":"და ისინი, (როცა არიან მოციქულთან) ამბობენ: «(ჩვენგან არის) მორჩილება!» ხოლო როცა ისინი შენგან გამოდიან, მათგან ერთი ჯგუფი ღამით გეგმავს იმას, რაც არ შეესაბამება იმას, რასაც შენთან ყოფნისას ამბობდნენ. და ალლაჰი წერს იმას, რასაც ისინი ღამით გეგმავენ. ამიტომ განერიდე მათ (ო, მოციქულო) [არ დასაჯო ისინი] და მიენდე სრულად ალლაჰს! და საკმარისია ალლაჰი, როგორც მფარველი."},{"id":82,"translation":"ნუთუ ისინი არ დაფიქრდებიან ყურანზე? და რომ იგი [ყურანი] არ ყოფილიყო ალლაჰისგან, ისინი უეჭველად იპოვიდნენ მასში ბევრ წინააღმდეგობას."},{"id":83,"translation":"და როდესაც მათთან მოვა რაიმე საქმე [ცნობა], რომელიც სიმშვიდეს იწვევს, ან რომელიც შიშს იწვევს, ისინი ავრცელებენ მას. ხოლო მათ რომ (პირველად) დაებრუნებინათ იგი [ეს ამბავი] მოციქულთან და მათ შორის ხელისუფლების მქონესთან [მცოდნეებთან ან რაზმების ხელმძღვანელებთან], რათა მათ გაერკვიათ მისი სინამდვილე და შემდეგ მიეღოთ გადაწყვეტილება, — მაშინ მას გაიგებდნენ ისინი, ვინც ცდილობენ ჩასწვდნენ ამ ამბის არსს. და რომ არა ალლაჰის წყალობა თქვენზე და მისი მოწყალება, თქვენ აუცილებლად გაჰყვებოდით სატანას, გარდა მცირეთა."},{"id":84,"translation":"და იბრძოლე (ო, მოციქულო) ალლაჰის გზაზე (მისი სიტყვის ასამაღლებლად)! და ეს (ვალდებულებად) დაკისრებულია მხოლოდ შენზე [არ მიატოვო ბრძოლა ალლაჰის გზაზე, თუნდაც მარტო დარჩე], და წააქეზე მორწმუნენი (იბრძოლონ ალლაჰის გზაზე). იქნებ ალლაჰმა შენითა და მორწმუნეებით შეაკავოს ურწმუნოთა რისხვა. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი არის ყველაზე ძლიერი ძლიერებით და ყველაზე მკაცრი სასჯელით."},{"id":85,"translation":"ვინც იქნება შუამავალი კარგ საქმეში, მას ექნება წილი (საზღაურისა) მისგან; ხოლო ვინც იქნება შუამავალი ცუდ საქმეში, მას ექნება წილი ცოდვისა მისგან. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოველ საქმეს აკვირდება."},{"id":86,"translation":"და როცა მოგესალმებიან რაიმე მისალმებით, მაშინ მიესალმეთ უკეთესით ან დააბრუნეთ იგივე. ჭეშმარიტად, ალლაჰი აღმრიცხველია ყოველივესი."},{"id":87,"translation":"ალლაჰი — არ არსებობს ღვთაება, რომელიც თაყვანისცემას იმსახურებს, გარდა მისისა! — უეჭველად შეგკრებთ აღდგომის დღეს (ანგარიშისა და საზღაურისათვის) — არ არის ეჭვი ამაში! და ვინ არის ალლაჰზე უფრო ჭეშმარიტი სიტყვაში?"},{"id":88,"translation":"რატომ ხართ თქვენ (ო მორწმუნენო) ორპირებთან (მუნაფიყებთან) მიმართებაში ორ ჯგუფად გაყოფილნი?\nმაშინ როცა ალლაჰმა ისინი უკუაგდო (ჭეშმარიტებიდან) იმის გამო, რაც მათ მოიხვეჭეს. ნუთუ გსურთ დააყენოთ სწორ გზაზე ისინი, ვინც ალლაჰმა ცდომილებაში შეიყვანა? და ვისაც ალლაჰი ცდომილებაში შეიყვანს, მისთვის ვერასოდეს იპოვი გზას (რათა ჭეშმარიტებაზე დააყენო)."},{"id":89,"translation":"მათ სურთ, რომ თქვენც ურწმუნონი გახდეთ, როგორც ისინი გახდნენ ურწმუნონი, და (შემდეგ) ერთნაირები იყოთ (ურწმუნოებაში). ამიტომ ნუ აირჩევთ მათგან მეგობრებსა და თანამოაზრეებს, სანამ ისინი არ გადასახლდებიან ალლაჰის გზაზე (რითაც დაამტკიცებენ თავიანთი რწმენის გულწრფელობას). ხოლო თუ ისინი განერიდებიან, მაშინ შეიპყარით ისინი და დახოცეთ, სადაც კი იპოვით. და ნუ აირჩევთ მათგან არც მეგობარს და არც დამხმარეს."},{"id":90,"translation":"გამონაკლისი (ამ ბრძანებაში ბრძოლასთან დაკავშირებით) არიან ისინი, რომლებიც მიდიან იმ ხალხთან, რომელთაც თქვენთან შეთანხმება აქვთ; ან ისინი, ვინც მოვიდნენ თქვენთან (ბრძოლის ველზე), მაგრამ მათი გულები შევიწროებულია [არ სურთ] თქვენთან ბრძოლა ან საკუთარი ხალხის წინააღმდეგ ბრძოლა. [ასეთებთან ბრძოლა დაუშვებელია.] და რომ ალლაჰს ენება, უეჭველად მოგისევდათ მათ თქვენზე და ისინი თქვენ წინააღმდეგ იბრძოლებდნენ (მრავალღმერთიანებთან ერთად). ხოლო თუ ისინი თქვენგან განერიდებიან [დაგტოვებენ], არ იბრძოლებენ თქვენთან და შემოგთავაზებენ მშვიდობას, მაშინ ალლაჰი არ გაძლევთ გზას (ან უფლებას) მათ წინააღმდეგ (ბრძოლისთვის)."},{"id":91,"translation":"თქვენ (ო მორწმუნენო) აღმოაჩენთ, რომ არიან სხვებიც (მუნაფიყთაგან), რომელთაც სურთ იყვნენ უსაფრთხოდ თქვენგან (და გარეგნულად გიჩვენებენ რწმენას) და (ამავე დროს) იყვნენ უსაფრთხოდ თავიანთი ხალხისგან [ურწმუნოებისგან] (და მათ წინაშე აჩვენებენ ურწმუნოებას). ყოველ ჯერზე, როცა მათ აბრუნებენ ცდუნებისკენ, ისინი მასში ეშვებიან. და თუ ისინი არ განერიდებიან თქვენგან, არ შემოგთავაზებენ მშვიდობას და არ შეიკავებენ თავიანთ ხელებს (თქვენ წინააღმდეგ ომისგან), მაშინ შეიპყარით ისინი [აიყვანეთ ტყვედ] და დახოცეთ ისინი, სადაც კი იპოვით. და ასეთებთან დაკავშირებით ჩვენ მოგეცით ნათელი მტკიცებულება."},{"id":92,"translation":"და (არანაირად) არ არის ნებადართული მორწმუნისთვის მოკლას (სხვა) მორწმუნე, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ ეს მოხდება შეცდომით [უნებლიეთ: უყურადღებობით, დაუდევრობით ან დავიწყებით]. ვინც შეცდომით მოკლავს მორწმუნეს, მისთვის (ამ ცოდვის გამოსასყიდად) სავალდებულოა მორწმუნე მონის გათავისუფლება და (შარიათით დადგენილი) სისხლის საფასურის (დიას) გადახდა, რომელიც სრულად გადაეცემა მოკლულის ოჯახს [მის მემკვიდრეებს], გარდა იმ შემთხვევისა, თუ ისინი ამას მოწყალებად არ ჩაუთვლიან (შეცდომით მკვლელს და აპატიებენ ამ საფასურს). თუ შეცდომით მოკლული იყო თქვენდამი მტრულად განწყობილი ხალხიდან [ურწმუნოთა ქვეყნიდან ან ტომიდან], თუმცა თავად მორწმუნე იყო (და მკვლელმა ეს არ იცოდა), მაშინ გამოსასყიდად სავალდებულოა მხოლოდ მორწმუნე მონის გათავისუფლება [მისთვის სისხლის საფასური არ გადაიხდება]. ხოლო თუ იგი იყო იმ ხალხიდან, რომელთაც თქვენთან შეთანხმება აქვთ [ანუ მოკლული იყო ურწმუნო, მაგრამ ხელშეკრულების ფარგლებში ან მორწმუნეთა დაცვის ქვეშ იმყოფებოდა], მაშინ გამოსასყიდად სავალდებულოა (შარიათით დადგენილი) სისხლის საფასურის სრულად გადახდა მის ოჯახს [მის მემკვიდრეებს] და მორწმუნე მონის გათავისუფლება. ვინც კი ვერ იპოვის (მონას გასათავისუფლებლად), მას ევალება ზედიზედ ორი თვის მარხვა, როგორც სინანული ალლაჰის წინაშე. და ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია."},{"id":93,"translation":"ხოლო ვინც მორწმუნეს განზრახ მოკლავს, მისი საზღაური იქნება ჯოჯოხეთი, სადაც იგი სამუდამოდ დარჩება. და განრისხდება მასზე ალლაჰი, დასწყევლის მას და მოუმზადებს მას დიდ სასჯელს."},{"id":94,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! როდესაც ალლაჰის გზაზე გამოდიხართ, გაარჩიეთ (ისინი, ვისთანაც მიდიხართ და ვისაც ტოვებთ) და ნუ ეტყვით იმას, ვინც მშვიდობით მოგესალმებათ [ვისაც მორწმუნის ნიშნები აქვს და თქვენთან არ იბრძვის]: «შენ არ ხარ მორწმუნე» — (შეიძლება იგი მორწმუნე იყოს, რომელიც თავის რწმენას მალავს) — ამქვეყნიური ცხოვრების წარმავალი სიკეთეების მოპოვების სურვილით. რადგან ალლაჰთანაა უხვი ნადავლი. ასეთები იყავით თქვენც ადრე [თქვენი წარმართული ტომებისგან მალავდით თქვენს რწმენას], მაგრამ ალლაჰმა მოწყალება გაიღო თქვენზე. ამიტომ გაარჩიეთ (თქვენი მოქმედებები, რათა შეცდომით მორწმუნე არ მოკლათ). ჭეშმარიტად, ალლაჰმა უწყის ის, რასაც აკეთებთ."},{"id":95,"translation":"არ არიან თანასწორნი მორწმუნეთაგან ისინი, ვინც სხედან [და არ მონაწილეობენ ალლაჰის გზაზე ბრძოლაში], გარდა იმათისა, ვისაც აქვს დაზიანება [სიბრმავე, კოჭლობა ან ავადმყოფობა], და ისინი, ვინც იბრძვიან ალლაჰის გზაზე თავიანთი ქონებითა და თავიანთი სულებით. ალლაჰმა უპირატესობა მიანიჭა მათ, ვინც იბრძვიან თავიანთი ქონებითა და სულებით, მათზე, ვინც სხედან — ერთი ხარისხით [მიანიჭა მათ უფრო მაღალი სავანეები სამოთხეში]. და თითოეულს აღუთქვა ალლაჰმა სიკეთე, ხოლო მებრძოლებს ალლაჰმა მიანიჭა უპირატესობა მჯდომარეებზე დიდი საზღაურით."},{"id":96,"translation":"(მიანიჭებს მათ) ხარისხებს მისგან, პატიებას და წყალობას. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":97,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, რომელთაც ანგელოზები მიიბარებენ მაშინ, როცა საკუთარ თავს უსამართლობას უკეთებდნენ [როცა შესაძლებლობა ჰქონდათ, მაგრამ არ დატოვეს ურწმუნოების ქვეყანა], — ისინი [ანგელოზები] ეტყვიან: «რა მდგომარეობაში იყავით?» ისინი იტყვიან: «ჩვენ სუსტები ვიყავით ჩვენს მიწაზე». (ანგელოზები) იტყვიან: «განა ალლაჰის მიწა ფართო არ იყო, რომ გადასახლებულიყავით მასზე?» ასეთთა საბოლოო სამყოფელი იქნება ჯოჯოხეთი, და რა ცუდია ეს სამყოფელი!"},{"id":98,"translation":"გარდა სუსტი კაცებისა, ქალებისა და ბავშვებისა, რომელთაც არ ძალუძთ გამოსავლის პოვნა და ვერ პოულობენ [არ იციან] გზას (რომ გადასახლდნენ)."},{"id":99,"translation":"ასეთებს [სუსტებს], შესაძლოა, აპატიოს ალლაჰმა; და ჭეშმარიტად, ალლაჰი შემწყნარებელი, მპატიებელია."},{"id":100,"translation":"და ვინც (თავისი რწმენის გადასარჩენად) გადასახლდება ალლაჰის გზაზე, ის დედამიწაზე ჰპოვებს მრავალ თავშესაფარს და სიუხვეს (სიკეთეთა). ხოლო ვინც გამოვა თავისი სახლიდან, გადასახლების მიზნით ალლაჰსა და მის მოციქულთან — და შემდეგ სიკვდილი მიეწევა მას, სანამ დანიშნულ მიზანს მიაღწევდეს, მისი საზღაური (უეჭველად) ალლაჰთანაა. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":101,"translation":"და როდესაც თქვენ (ო, მორწმუნენო), მიემგზავრებით მიწაზე, არ არის თქვენზე ცოდვა, რომ შეამოკლოთ ლოცვა, თუ გეშინიათ, რომ (ლოცვის დროს) განსაცდელში ჩაგაგდებენ ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ. ჭეშმარიტად, ურწმუნონი თქვენთვის აშკარა მტრები არიან (რომლებიც ღიად ავლენენ თავიანთ მტრობას), (ამიტომ ერიდეთ მათ)."},{"id":102,"translation":"და როდესაც შენ (ო, მოციქულო), იქნები მათ შორის (საბრძოლო ველზე) და აღასრულებ მათთვის ლოცვას [შიშის ლოცვას], დაე, (ჯერ) დადგეს შენთან ერთად მათგან ერთი ნაწილი და აიღონ თავიანთი იარაღი. და როდესაც ისინი [პირველი ჯგუფი] შეასრულებენ საჯდას (მიწაზე თაყვანისცემას), დაე, (შემდეგ) ისინი გადაინაცვლონ უკან (და დააკვირდნენ მტერს). შემდეგ მოვიდეს მეორე ნაწილი (მორწმუნეთაგან), რომელთაც ჯერ არ ულოციათ, და ილოცონ შენთან ერთად [ასევე ერთი რაქათი იმამთან ერთად, შემდეგ კი თავად დაასრულონ ლოცვა], მაგრამ იყვნენ ფრთხილად და მათაც აიღონ თავიანთი იარაღი. ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ, ისურვებდნენ, რომ თქვენ დაუდევრად მოეკიდოთ თქვენს იარაღსა და ნივთებს, რათა ერთიანი შეტევით დაგესხან თავს და დაგასრულონ. და არ იქნება თქვენზე ცოდვა, თუ წვიმის გამო გაწუხებთ სიძნელე ან ავად ხართ, რომ დადოთ თქვენი იარაღი, თუმცა მაინც იყავით ფრთხილად. ჭეშმარიტად, ალლაჰმა ურწმუნოთათვის დაამზადა დამამცირებელი სასჯელი."},{"id":103,"translation":"და როდესაც დაასრულებთ ლოცვას, გაიხსენეთ ალლაჰი — მდგომარედ, მჯდომარედ და თქვენს გვერდებზე (დაწოლილნი). ხოლო როდესაც მოიპოვებთ სიმშვიდეს (უსაფრთხოებაში აღმოჩნდებით), აღასრულეთ ლოცვა სრულყოფილად. ჭეშმარიტად, ლოცვა მორწმუნეთათვის დადგენილია (როგორც სავალდებულო) განსაზღვრულ დროს."},{"id":104,"translation":"და ნუ გამოიჩენთ სისუსტეს ამ ხალხის ძიებასა [და დევნაში] [თქვენი მტრების წინააღმდეგ ბრძოლაში]. თუ თქვენ (ო მორწმუნენო), იტანჯებით (ომის გამო), მაშინ ისინი [ურწმუნონი] ისევე იტანჯებიან, როგორც თქვენ იტანჯებით. მაგრამ თქვენ ალლაჰისგან იმედოვნებთ იმას, რასაც ისინი არ იმედოვნებენ. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია."},{"id":105,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ ჩამოგივლინეთ შენ (ო, მოციქულო) წიგნი [ყურანი] ჭეშმარიტებით, რათა განსაჯო ადამიანებს შორის ისე, როგორც ალლაჰმა გიჩვენა [შთაგაგონა]. და ნუ იქნები გამყიდველთა და მოღალატეთათვის დამცველი."},{"id":106,"translation":"და შესთხოვე ალლაჰს პატიება. ჭეშმარიტად, ალლაჰი უსაზღვროდ მპატიებელი, მწყალობელია."},{"id":107,"translation":"და ნუ იდავებ (დაცვით) მათ გამო, ვინც საკუთარ თავს ღალატობს. ჭეშმარიტად, ალლაჰს არ უყვარს მოღალატეები და ისინი, ვინც მრავლად სცოდავენ."},{"id":108,"translation":"ისინი იმალებიან ადამიანებისგან (ეშინიათ, რომ მათი ცუდი საქმეები გამოაშკარავდება), მაგრამ არ იმალებიან ალლაჰისგან. რადგან იგი მათთანაა თავისი ცოდნით, როცა ღამით ფარულად თათბირობენ იმ სიტყვებზე, რომლითაც იგი კმაყოფილი არ არის. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი მოიცავს იმას, რასაც ისინი აკეთებენ."},{"id":109,"translation":"აჰა, თქვენ (მორწმუნენო), ამქვეყნიურ ცხოვრებაში მათთვის [მოღალატეთათვის] იდავებთ, მაგრამ ვინ იდავებს ალლაჰის წინაშე მათ გამო აღდგომის დღეს? ან ვინ იქნება მათთვის მფარველი?"},{"id":110,"translation":"და ვინც ცუდს ჩაიდენს [შირქს ან ურწმუნოებას] ან საკუთარ თავს დაჩაგრავს [ჩაიდენს ცოდვას, რომელიც ნაკლებია შირქსა და ურწმუნოებაზე], შემდეგ კი სთხოვს პატიებას ალლაჰს, ის ჰპოვებს ალლაჰს მპატიებელს, შემწყალებელს."},{"id":111,"translation":"და ვინც ცოდვას მოიპოვებს (ჩაიდენს), ის მას საკუთარი თავის წინააღმდეგ მოიპოვებს. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია."},{"id":112,"translation":"და ვინც ჩაიდენს შეცდომას [უნებლიე ცოდვას] ან ცოდვას (განზრახ), შემდეგ კი მას დააბრალებს უდანაშაულოს, ის საკუთარ თავზე იტვირთავს ცილისწამების ტვირთს და აშკარა ცოდვას."},{"id":113,"translation":"და რომ არა ალლაჰის წყალობა შენზე (ო მოციქულო), და მისი მოწყალება, მაშინ მათგან ერთ ჯგუფს აუცილებლად განეზრახებოდა შენი შეცდომაში შეყვანა. მაგრამ ისინი მხოლოდ საკუთარ თავს აცდენენ გზას და ვერაფრით ვერ გავნებენ შენ. რადგან ალლაჰმა ჩამოგივლინა წიგნი [ყურანი] და სიბრძნე [სუნნა] და გასწავლა შენ ის, რაც მანამდე არ იცოდი. და ჭეშმარიტად, ალლაჰის წყალობა, რომელიც მან შენზე გამოავლინა, უდიდესია."},{"id":114,"translation":"۞ არ არის სიკეთე მათი მრავალი ფარული საუბრის უმეტესობაში [ადამიანთა საიდუმლო თათბირებში], გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ვინმე მოუწოდებს მოწყალების გაცემას, ან კეთილი საქმის შესრულებას, ან ადამიანთა შორის შერიგებას. და ვინც ამას აკეთებს ალლაჰის კმაყოფილების მოსაპოვებლად, მას ჩვენ მივანიჭებთ დიდ საზღაურს."},{"id":115,"translation":"და ვინც შეეწინააღმდეგება შუამავალს მას შემდეგ, რაც მისთვის ცხადი გახდა (ჭეშმარიტი) გზა, და გაჰყვება არა მორწმუნეთა გზას, მას მივაბრუნებთ იმ გზაზე, რომელსაც თვითონ აირჩევს, და შევუძახებთ მას ჯოჯოხეთში. და რა ცუდი სამყოფელია იგი!"},{"id":116,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ აპატიებს იმას, რომ მას თანაზიარი მიუწერონ [ვინმე მას გაუთანაბრონ], და არ მიუტევებს ამას; ხოლო პატიობს იმას, რაც ამაზე ნაკლებია, ვისაც ისურვებს თავის მსახურთაგან. და ვინც ალლაჰს თანაზიარს დაუდგენს, იგი ჭეშმარიტად, შორეული ცდომილებით ასცდა სწორ გზას."},{"id":117,"translation":"ისინი [მრავალღმერთიანნი] მის გარდა მხოლოდ მდედრობითი სახელებით სახელდებულ (კერპებს) უხმობენ და ეთაყვანებიან; და ისინი მხოლოდ მეამბოხე სატანას ეთაყვანებიან."},{"id":118,"translation":"დასწყევლა იგი [სატანა] ალლაჰმა, და თქვა მან [იბლისმა]: «აუცილებლად და უეჭველად ავიღებ შენი მსახურებიდან განსაზღვრულ წილს [ნაწილს]."},{"id":119,"translation":"და უეჭველად შევიყვან მათ შეცდომაში, და აუცილებლად აღვუძრავ მათ (ცრუ) ოცნებებს, და აუცილებლად ვუბრძანებ მათ, რომ პირუტყვს ყურები გადაუჭრან [რათა ამით მონიშნონ ის ცხოველები, რომლებიც თავიანთ კერპებს მიუძღვნეს], და უეჭველად ვუბრძანებ მათ, რომ შეცვალონ ალლაჰის ქმნილება!» და ვინც სატანას აირჩევს მფარველად ალლაჰის გარდა, მან აშკარა ზარალი განიცადა."},{"id":120,"translation":"იგი [სატანა] ჰპირდება მათ, და აღვიძებს მათში (ცრუ) ოცნებებს. მაგრამ სატანა მათ მხოლოდ მოტყუებას ჰპირდება."},{"id":121,"translation":"ასეთთა (მარადიული) სამყოფელი იქნება ჯოჯოხეთი, და ვერ იპოვიან მისგან ხსნას."},{"id":122,"translation":"ხოლო მათ, ვინც ირწმუნეს (ალლაჰი) და ასრულებდნენ კეთილ საქმეებს, — ჩვენ შევიყვანთ მათ ბაღებში (სამოთხეში), რომელთა ქვეშაც მდინარეები მოედინება. ისინი იქ მარადიულად დარჩებიან, სამუდამოდ — ალლაჰის ჭეშმარიტი აღთქმის მიხედვით. და ვინ არის ალლაჰზე უფრო მართალი სიტყვაში?"},{"id":123,"translation":"(და ეს დიადი ნიჭი) არ მიიღწევა მხოლოდ თქვენი ოცნებებით (ო, მორწმუნენო) და არც წიგნის ხალხის [იუდეველებისა და ქრისტიანების] ოცნებებით. ვინც ბოროტებას ჩაიდენს, მას ამის მიხედვით მიეზღება, და იგი ვერ იპოვის თავისთვის, ალლაჰის გარდა, არც მფარველს და არც დამხმარეს."},{"id":124,"translation":"ხოლო ვინც აღასრულებს კეთილ საქმეებს — იქნება იგი კაცი თუ ქალი — და ამავე დროს მორწმუნე იქნება, ასეთნი შევლენ სამოთხეში და არ დაიჩაგრებიან (თუნდაც) ფინიკის კურკაზე არსებული პატარა ღარის წონისოდენაც კი."},{"id":125,"translation":"და ვინ შეიძლება იყოს რწმენით უკეთესი იმაზე, ვინც თავისი სახე ალლაჰს მიუძღვნა, გულწრფელად, და გაჰყვა იბრაჰიმის რწმენას, როგორც ჰანიფი (ერთღმერთიანი)? ჭეშმარიტად, ალლაჰმა იბრაჰიმი აირჩია თავის უახლოეს მეგობრად."},{"id":126,"translation":"და (მხოლოდ) ალლაჰს ეკუთვნის ყველაფერი, რაც ცათა შინაა და ყველაფერი, რაც დედამიწაზეა; და ალლაჰი ყოველივეს მოიცავს."},{"id":127,"translation":"და გეკითხებიან ისინი შენ (ო, მოციქულო) გადაწყვეტილებას ქალებთან დაკავშირებით [მათი ქონებისა და ქორწინების მდგომარეობის შესახებ]. თქვი: «ალლაჰი მოგცემთ განმარტებას მათ შესახებ და (აგრეთვე იმაზე), რაც გიკითხავთ წიგნში [ყურანში] — ობოლ ქალებზე, რომლებსაც თქვენ არ აძლევთ იმას, რაც მათთვის დადგენილია [სავალდებულოა] (მემკვიდრეობას, მაჰრსა და სხვა ქონებას, რომელზეც მათ აქვთ უფლება და რომელიც თქვენს (მეურვეთა) ხელშია) და რომელთა ცოლად მოყვანაც გსურთ (მათი სილამაზისა და ქონების გამო); (ალლაჰი ასევე მოგცემთ განმარტებას) სუსტ ბავშვებზე (რათა მათ მისცეთ მათი წილი მემკვიდრეობიდან). და ობლებს მოექეცით სამართლიანად. და რასაც კეთილს გააკეთებთ — ჭეშმარიტად, ალლაჰმა იცის ამის შესახებ»."},{"id":128,"translation":"და თუ ქალი თავისი ქმრის მხრიდან შიშობს გაუცხოებას [როდესაც იგი, მისი სიბერის გამო, გაცივდება მის მიმართ] ან უგულებელყოფას [როდესაც იგი აღარ აქცევს ყურადღებას და აღარ უყურებს მას], — მაშინ ცოდვა არ იქნება მათ ორზე, თუ ისინი ერთმანეთში შეთანხმდებიან. და შერიგება უკეთესია. ხოლო სულებში მუდამ არის სიძუნწე. თუ კი თქვენ კეთილად მოექცევით თქვენს ცოლებს და შეეშინდებით (ალლაჰის სასჯელის) მაშინ, ჭეშმარიტად, ალლაჰი მცოდნეა იმისა, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":129,"translation":"და ვერასოდეს შეძლებთ (ო, მამაკაცნო) სრულად სამართლიანნი იყოთ ცოლებს შორის (სიყვარულში), თუნდაც ძალიან ეცადოთ. მაშ ნუ გადაიხრებით სრულიად (იმისკენ, რომელიც მეტად გიყვართ), ისე რომ მეორე დატოვოთ თითქოს \"დაკიდებულად\". ხოლო თუ თქვენ მოაგვარებთ და შეეშინდებით (ალლაჰის სასჯელის) [ეცდებით იყოთ სამართლიანნი იმდენად, რამდენადაც შეგიძლიათ] — მაშინ, ჭეშმარიტად, ალლაჰი მიმტევებელი, შემწყალებელია."},{"id":130,"translation":"ხოლო თუ ისინი ორივე (ქმარი და ცოლი) დაშორდებიან (იმის შიშით, რომ დაარღვევენ ალლაჰის მიერ დადგენილ საზღვრებს), მაშინ ალლაჰი თითოეულს თავისი წყალობით გაამდიდრებს. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმომცველი, ბრძენია."},{"id":131,"translation":"და (მხოლოდ) ალლაჰს ეკუთვნის ყველაფერი, რაც ცათა შინაა და ყველაფერი, რაც დედამიწაზეა. და ჩვენ დავუბარეთ მათ, ვისაც თქვენამდე მიეცათ წიგნი [იუდეველებსა და ქრისტიანებს], და (აგრეთვე გიბარებთ) თქვენც (ო, მუჰამმადის თემო), რათა გეშინოდეთ ალლაჰის. ხოლო თუ ურწმუნო გახდებით, მაშინ (იცოდეთ, რომ) ალლაჰს ეკუთვნის ყველაფერი, რაც ცათა შინაა და რაც დედამიწაზეა. და ალლაჰი მდიდარი, ქებულია."},{"id":132,"translation":"და (მხოლოდ) ალლაჰს ეკუთვნის ყველაფერი, რაც ცათა შინაა და ყველაფერი, რაც დედამიწაზეა. და საკმარისია ალლაჰი, როგორც მფარველი."},{"id":133,"translation":"თუ იგი ისურვებს, მოგაცილებთ (ან დაგღუპავთ) თქვენ, ო ადამიანნო, და მოიყვანს სხვებს [თქვენზე უკეთეს და მეტად მორჩილებს]. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი ძალმოსილია (ამის აღსასრულებლად)."},{"id":134,"translation":"ვინც თქვენგან ისურვებს მხოლოდ ამქვეყნიურ საზღაურს, — მაშინ (იცოდეთ, რომ) ალლაჰთანაა როგორც ამქვეყნიური, ისე მარადიული ცხოვრების საზღაური. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმხედველია."},{"id":135,"translation":"۞ ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! იყავით მტკიცედ მდგომნი სამართლიანობაზე, ალლაჰის წინაშე დამოწმებით, თუნდაც ეს (მოწმობა) იყოს თქვენი საკუთარი თავის წინააღმდეგ, ან თქვენი მშობლების, ან ახლო ნათესავების წინააღმდეგ. იქნება ის (ვის წინააღმდეგაც მოწმობთ) მდიდარი თუ ღარიბი — ალლაჰი ორივეზე უფრო ახლოსაა (ვიდრე თქვენ). არ გაჰყვეთ ვნებებს, რათა არ გადაუხვიოთ სამართლიანობას. და თუ დაამახინჯებთ (მოწმობაში) [გააყალბებთ ჭეშმარიტებას] ან თავს აარიდებთ (მოწმობას), — ჭეშმარიტად, ალლაჰი მცოდნეა იმისა, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":136,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ირწმუნეთ ალლაჰი და მისი მოციქული, და წიგნი, რომელიც მან ჩამოუვლინა თავის მოციქულს [ყურანი], და წიგნები, რომლებიც მან ადრე ჩამოუვლინა. ხოლო ვინც უარყოფს ალლაჰს, მის ანგელოზებს, მის წიგნებს, მის მოციქულებს და უკანასკნელ დღეს, — ის შორს წასული ცდომილებით არის აცდენილი ჭეშმარიტებას."},{"id":137,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, რომელთაც ირწმუნეს, შემდეგ კვლავ ურწმუნონი გახდნენ, შემდეგ ისევ ირწმუნეს და კვლავ ურწმუნოებად იქცნენ, ხოლო შემდეგ კიდევ უფრო გააძლიერეს ურწმუნოება [და ურწმუნოებაზე გარდაიცვალნენ], — ალლაჰი არ არის ისეთი, რომ მიუტევოს მათ და არც ის, რომ სწორ გზაზე დააყენოს ისინი."},{"id":138,"translation":"ახარე ფარისევლებს, რომ მათთვისაა მწარე სასჯელი!"},{"id":139,"translation":"მათ, რომლებიც ურწმუნოებს ირჩევენ მფარველებად თავისთვის, მორწმუნეების ნაცვლად. ნუთუ მათთან ეძიებენ დიდებას? ჭეშმარიტად, ყოველი ძლიერება და დიდება ალლაჰთანაა."},{"id":140,"translation":"და მართლაც, ალლაჰმა უკვე ჩამოგივლინათ თქვენ წიგნში [ყურანში], რომ როდესაც გაიგონებთ, როგორ უარყოფენ (ზოგი ადამიანები) ალლაჰის აიათებს და დასცინიან მათ, ნუ დაჯდებით მათთან ერთად, სანამ სხვა საუბარზე არ გადავლენ. ჭეშმარიტად, წინააღმდეგ შემთხვევაში თქვენ მათ დაემსგავსებით. ჭეშმარიტად, ალლაჰი შეკრებს ყველა თვალთმაქცსა და ურწმუნოს ერთად ჯოჯოხეთში."},{"id":141,"translation":"ისინი არიან, რომლებიც ელოდებიან, რა მოხდება თქვენთან (ო, მორწმუნენო). თუ ალლაჰისგან გამარჯვება მოგივათ, ამბობენ: «ნუთუ ჩვენ თქვენთან არ ვიყავით?» ხოლო თუ ურწმუნოებს შეხვდებათ წილი (გამარჯვებისა და ნადავლისა), ისინი [თვალთმაქცნი] ეუბნებიან მათ: «ნუთუ ჩვენ არ ვცდილობდით თქვენს დახმარებას და არ გიცავდით მორწმუნეებისგან?» ალლაჰი განსჯის თქვენ შორის აღდგომის დღეს. და ალლაჰი არასდროს მისცემს ურწმუნოებს გზას მორწმუნეების წინააღმდეგ."},{"id":142,"translation":"ჭეშმარიტად, მუნაფიყები (თვალთმაქცნი) ცდილობენ ალლაჰის მოტყუებას, ხოლო იგი (თავად) მათ მოატყუებს აღდგომის დღეს! და როცა ისინი დგებიან ლოცვისთვის, დგებიან ზარმაცად, ხალხის წინაშე საჩვენებლად ლოცულობენ და ალლაჰს მხოლოდ ცოტას იხსენებენ."},{"id":143,"translation":"მერყეობენ ამასა და იმას შორის [რწმენასა და ურწმუნოებას შორის]; ისინი არც ამათ (მორწმუნეებს) უერთდებიან და არც იმათ (ურწმუნოებს). და ვისაც ალლაჰი აცდენს გზიდან, მისთვის ვერ იპოვი გზას."},{"id":144,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ აირჩევთ ურწმუნოებს თქვენს მფარველებად მორწმუნეების ნაცვლად. ნუთუ გსურთ მისცეთ ალლაჰს თქვენზე აშკარა საბუთი?"},{"id":145,"translation":"ჭეშმარიტად, თვალთმაქცები იქნებიან ცეცხლის ყველაზე ქვედა ფენაში, და ვერ იპოვი მათთვის დამხმარეს."},{"id":146,"translation":"გარდა მათისა, ვინც მოინანიეს (ალლაჰის წინაშე), გამოასწორეს (ის ბოროტებები, რასაც ფარულად და აშკარად სჩადიოდნენ), მტკიცედ ჩაეჭიდნენ ალლაჰის (რწმენასა და შარიათს) და თავიანთი რელიგია მხოლოდ ალლაჰს მიუძღვნეს. აი ასეთნი იქნებიან მორწმუნეებთან ერთად, და ალლაჰი მორწმუნეებს უდიდეს საზღაურს მიანიჭებს."},{"id":147,"translation":"რას იზამს ალლაჰი თქვენი დასჯით, თუ თქვენ იქნებით მადლიერნი და ირწმუნებთ (მას და მის მოციქულს)? ჭეშმარიტად, ალლაჰი მადლისმიმგები, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":148,"translation":"ალლაჰს არ უყვარს, როდესაც ვინმე ხმამაღლა ამბობს ცუდს (ვიღაცის შესახებ), გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ეს მოდის იმისგან, ვისაც უსამართლოდ აწყენინეს. და ალლაჰი — ყოვლისმსმენელი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":149,"translation":"თუ თქვენ გამოავლენთ სიკეთეს (ღიად გააკეთებთ კეთილ საქმეს) ან დაფარავთ მას (ფარულად გააკეთებთ), ან აპატიებთ ბოროტებას, მაშინ ნამდვილად ალლაჰი შემწყნარებელი, ყოვლისშემძლეა."},{"id":150,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი (იუდეველები, ქრისტიანები და სხვები), რომლებიც არ ირწმუნებენ ალლაჰს და მის მოციქულებს და სურთ განასხვაონ ალლაჰი და მისი მოციქულები (ანუ ირწმუნონ ალლაჰი და უარყონ მისი მოციქულები) და ამბობენ: «ჩვენ გვწამს ზოგიერთი (შუამავლის) და არ გვწამს სხვების», და სურთ ამ ორ მდგომარეობას შორის იპოვონ (რაღაც) შუა გზა."},{"id":151,"translation":"ასეთები — ისინი სინამდვილეში ურწმუნოები არიან. და ჩვენ მოვუმზადეთ ურწმუნოებს დამამცირებელი სასჯელი."},{"id":152,"translation":"ხოლო ისინი, რომლებმაც ირწმუნეს ალლაჰი და მისი ყველა შუამავალი და არ გააკეთეს განსხვავება მათ შორის — ასეთებს ჩვენ მივცემთ მათ საზღაურს. და მართლაც, ალლაჰი — მიმტევებელი, მოწყალეა."},{"id":153,"translation":"წიგნის ხალხი (იუდეველები) გთხოვენ შენ, ო მოციქულო, რომ ჩამოუვლინო მათ წერილი ზეციდან. (ნუ გაგიკვირდება, ო მოციქულო), რადგან მათმა წინაპრებმა მუსას ამაზე უფრო დიდი რამეც კი მოსთხოვეს და თქვეს: «გვაჩვენე ალლაჰი აშკარად!» ამის გამო მათ დაატყდათ მეხი მათი უსამართლობისთვის. შემდეგ კი (მას შემდეგ, რაც ალლაჰმა გააცოცხლა ისინი, ვინც მეხმა გაანადგურა) მათ ხბო აიღეს ღმერთად მას შემდეგ, რაც მათთან უკვე მოვიდა აშკარა ნიშნები [სასწაულები, რომლებითაც წინასწარმეტყველი მუსა იყო გაგზავნილი]. მაგრამ ჩვენ ვაპატიეთ ეს (მათი ხბოს თაყვანისცემა) მათი მონანიების გამო და მივეცით მუსას აშკარა მტკიცებულება."},{"id":154,"translation":"და ჩვენ აღვმართეთ მათ თავზე მთა ტური (სინას მთა), როცა მათთან აღთქმა დაიდო [რომ თუ ისინი თორას არ შეასრულებდნენ, ეს მთა მათზე დაეშვებოდა]. და ჩვენ ვუთხარით მათ: «შედით ქალაქის (იერუსალიმის) კარიბჭეში საჯდაზე დამხობილნი!» (მაგრამ ისინი ქალაქში სხვაგვარად შევიდნენ — სხეულის ქვედა ნაწილებზე ხოხვით). და ასევე ვუთხარით მათ: «არ დაარღვიოთ შაბათი!» (რადგან ეს დღე მხოლოდ ალლაჰის თაყვანისცემისთვის იყო განკუთვნილი). (თუმცა მათ ეს აკრძალვა დაარღვიეს და ხრიკით შაბათს თევზის დაჭერა დაიწყეს). და ჩვენ მათგან მტკიცე აღთქმა ავიღეთ."},{"id":155,"translation":"და (დაეცათ მათზე ალლაჰის წყევლა) იმის გამო, რომ მათ დაარღვიეს თავიანთი აღთქმა, არ ირწმუნეს ალლაჰის სასწაულები და უსამართლოდ ხოცავდნენ შუამავალებს, და იმის გამო, რომ ამბობდნენ: «ჩვენი გულები დაფარულია [დახურულია რაღაცით] (და ამიტომ ჭეშმარიტება მათამდე ვერ აღწევს)». არა! არამედ ალლაჰმა დაბეჭდა მათი გულები მათი ურწმუნოების გამო, ამიტომაც მათგან მხოლოდ მცირენი ხდებიან მორწმუნეები [იღებენ ისლამს]."},{"id":156,"translation":"და (ასევე დაწყევლა ისინი ალლაჰმა) მათი ურწმუნოების გამო და იმის გამო, რომ მათ თქვეს მარიამის (შუამავალ 'ისას დედის) შესახებ დიდი სიცრუე — [დაადანაშაულეს იგი მრუშობაში]."},{"id":157,"translation":"და (ასევე წყევლა დაეცა მათ) მათი სიტყვების გამო: «ჭეშმარიტად, ჩვენ მოვკალით მესია — 'ისა, მარიამის ძე, ალლაჰის შუამავალი». მაგრამ მათ იგი არ მოუკლავთ და არც ჯვარს აცვეს; არამედ ასე მხოლოდ მოეჩვენათ. [მათ ჯვარს აცვეს სხვა ადამიანი, ფიქრობდნენ, რომ ის იყო 'ისა]. და ჭეშმარიტად, ისინი, რომლებიც ამ საკითხზე დაობენ (მის მოკვლაზე), უდავოდ ეჭვში არიან ამის შესახებ. მათ ამის შესახებ არავითარი ცოდნა არ აქვთ, გარდა ვარაუდისა. და ნამდვილად, მათ არ მოუკლავთ იგი ('ისა) — უეჭველად."},{"id":158,"translation":"არა, პირიქით — ალლაჰმა იგი ('ისა) თავისთან აღამაღლა (ცოცხლად — სულითაც და სხეულითაც). და ჭეშმარიტად, ალლაჰი ძლევამოსილი, ბრძენია."},{"id":159,"translation":"და წიგნის ხალხიდან არ დარჩება არცერთი, რომელიც მის სიკვდილამდე არ ირწმუნებს მას [წინასწარმეტყველ 'ისას]. ხოლო აღდგომის დღეს ის იქნება მათი მოწმე."},{"id":160,"translation":"და იმ უსამართლობის გამო, რასაც ჩადიოდნენ ისინი, ვინც იუდეველები გახდნენ, ჩვენ ავუკრძალეთ მათ ზოგიერთი სიკეთე (საკვები), რომლებიც ადრე მათთვის ნებადართული იყო. ასევე — იმის გამო, რომ ისინი ბევრ ადამიანს აშორებდნენ ალლაჰის გზას."},{"id":161,"translation":"და ასევე იმის გამო, რომ ისინი იღებდნენ რიბას (სარგებლობას მევახშეობით), მიუხედავად იმისა, რომ ეს მათთვის აკრძალული იყო; და ასევე იმის გამო, რომ ადამიანთა ქონებას უსამართლოდ ჭამდნენ. და ჩვენ მოვუმზადეთ მათგან ურწმუნოებს — მტანჯველი სასჯელი."},{"id":162,"translation":"მაგრამ მათგან მტკიცენი ცოდნაში — (იუდეველთა შორის ის მცოდნენი, რომლებმაც ისლამი მიიღეს) — და მორწმუნენი, რომლებიც ირწმუნებენ იმას, რაც შენზე იქნა ჩამოგზავნილი, (ო, მოციქულო), და ასევე იმას, რაც შენამდე იქნა ჩამოგზავნილი, და ისინი, რომლებიც აღასრულებენ ლოცვას, და გასცემენ სავალდებულო მოწყალებას [ზაქათს] თავიანთი ქონებიდან, და რომლებიც ირწმუნებენ ალლაჰს და უკანასკნელ დღეს, — ასეთებს ჩვენ მივანიჭებთ დიდ ჯილდოს."},{"id":163,"translation":"۞ ჭეშმარიტად, ჩვენ გამოცხადებით შთაგაგონეთ შენ, (ო მოციქულო), ისე როგორც შთავაგონეთ ნუჰს და მის შემდეგ მოსულ შუამავლებს. და გამოცხადება მივეცით იბრაჰიმს, ისმაილს, ისჰაყს, იაყუბს და ტომებს — (წინასწარმეტყველებს იაყუბის შთამომავლობის თორმეტი ტომიდან), ასევე 'ისას, აიიუბს, იუნუსს, ჰარუნს და სულეიმანს. და მივეცით ჩვენ დაუდს წიგნი — ზაბური (ფსალმუნები)."},{"id":164,"translation":"და (ჩვენ გავუგზავნეთ ადამიანებს) მოციქულები, რომელთა შესახებაც უკვე გაცნობეთ შენ, (ო მოციქულო) (ყურანში), და ასევე მოციქულები, რომელთა შესახებაც არ მოგვიყოლია შენთვის. და ალლაჰმა ესაუბრა მუსას ნამდვილი საუბრით — უშუალოდ, შუამავლის გარეშე."},{"id":165,"translation":"(და ჩვენ ვუგზავნიდით ადამიანებს) მოციქულებს როგორც მახარობლებს, და როგორც გამაფრთხილებლებს ალლაჰის სასჯელის შესახებ, რათა მოციქულების შემდეგ ადამიანებს აღარ ჰქონოდათ ალლაჰის წინაშე რაიმე გამამართლებელი საბაბი. და ალლაჰი ძლევამოსილი, ბრძენია."},{"id":166,"translation":"მაგრამ (თუ ისინი არ გირწმუნებენ შენ, ო მოციქულო), მაშინ ალლაჰი თავად მოწმობს იმას, რაც შენზე ჩამოავლინა. მან ჩამოაგზავნა იგი თავისი ცოდნით. და ანგელოზებიც მოწმობენ. და სრულიად საკმარისია ალლაჰი მოწმედ."},{"id":167,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, რომლებიც ურწმუნონი გახდნენ და (ადამიანებს) აცილებდნენ ალლაჰის გზას [ისლამს], ძლიერ შორს წასული (ჭეშმარიტებისგან დაშორებული) შეცდომით შეცდნენ."},{"id":168,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ და საკუთარ თავს უსამართლობა მიაყენეს (თავიანთი ურწმუნოებით), — ალლაჰი არ არის ისეთი, რომ მათ მიუტევოს და (რომელიმე) გზით წარუძღვეს მათ."},{"id":169,"translation":"გარდა ჯოჯოხეთის გზისა, რომელშიც ისინი დარჩებიან მარადიულად და სამუდამოდ. და ჭეშმარიტად, ეს ალლაჰისთვის ადვილია."},{"id":170,"translation":"ო, ადამიანებო! უკვე მოვიდა თქვენთან შუამავალი ჭეშმარიტებით თქვენი უფლისგან. მაშ, ირწმუნეთ, რადგან ეს [რწმენა] თქვენთვის უკეთესია. ხოლო თუ ურწმუნოებად დარჩებით, ჭეშმარიტად ალლაჰს ეკუთვნის ყველაფერი, რაც ცაშია და რაც მიწაზეა. და ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია."},{"id":171,"translation":"ჰეი, წიგნის ხალხო [სახარების მიმდევრებო]! ნუ გადახვალთ ზღვარს თქვენს სარწმუნოებაში და ნუ იტყვით ალლაჰზე არაფერს, გარდა ჭეშმარიტებისა [არ თქვათ, რომ მას ჰყავს შვილი]. ჭეშმარიტად, მესია 'ისა, მარიამის ძე, მხოლოდ ალლაჰის მოციქულია, მისი სიტყვა, რომელიც მან მიუგზავნა მარიამს, და სული მისგან. ამიტომ ირწმუნეთ ალლაჰი და მისი მოციქულები და ნუ იტყვით: «სამი (ღმერთი)[სამება]». თავი შეიკავეთ ამისგან — ეს თქვენთვის უკეთესი იქნება! ჭეშმარიტად, ალლაჰი მხოლოდ ერთი ღმერთია, განდიდებულია და მაღლა დგას იმისგან, რომ მას შვილი ჰყავდეს. მას ეკუთვნის ყველაფერი, რაც ცაშია და რაც მიწაზეა. და საკმარისია ალლაჰი, როგორც მფარველი."},{"id":172,"translation":"არასოდეს ჩათვლის მესია — 'ისა, მარიამის ძე — დამამცირებლად იმას, რომ იყოს ალლაჰის მონა; არც მისი დაახლოებული ანგელოზები. ხოლო ვინც დამამცირებლად მიიჩნევს მის მსახურებასა და თაყვანისცემას და იჩენს ქედმაღლობას — მათ ყველას შეკრებს იგი თავისთან (აღდგომის დღეს)."},{"id":173,"translation":"ხოლო ისინი, რომლებმაც ირწმუნეს და აკეთებდნენ მართალ საქმეებს — იგი სრულად მისცემს მათ თავიანთ ჯილდოს და კიდევ დაუმატებს თავისი სიუხვისგან. ხოლო ისინი, რომლებმაც დამამცირებლად ჩათვალეს მისი მსახურება და თაყვანისცემა და ქედმაღლობა გამოავლინეს — მათ იგი მტკივნეული სასჯელით დასჯის. და ისინი ვერ იპოვიან თავისთვის ალლაჰის გარდა არც მფარველს და არც დამხმარეს."},{"id":174,"translation":"ჰეი ადამიანებო! თქვენთან მოვიდა მტკიცებულება თქვენი უფლისგან და ჩვენ ჩამოგიგზავნეთ თქვენ ნათელი სინათლე — (ყურანი)."},{"id":175,"translation":"ხოლო ისინი, რომლებმაც ირწმუნეს ალლაჰი და მტკიცედ ჩაეჭიდნენ მას [ყურანს], — მათ იგი შეიყვანს თავის წყალობაში და სიუხვეში [სამოთხეში] და წაუძღვება მათ თავისკენ [თავისი კმაყოფილებისკენ] სწორ გზაზე."},{"id":176,"translation":"და ისინი გეკითხებიან შენ, (ო მოციქულო), გადაწყვეტილებას (მემკვიდრეობის განაწილების საკითხში). თქვი: «ალლაჰი გაძლევთ განმარტებას იმ ადამიანის შესახებ, რომელიც გარდაიცვალა და მემკვიდრეობა დატოვა მხოლოდ გვერდითი ხაზით [მას არ ჰყავს არც მშობლები და არც შვილები]. თუ გარდაიცვალა კაცი, რომელსაც შვილი არ ჰყავს, მაგრამ ჰყავს და, მაშინ მას ეკუთვნის ნახევარი იმ ქონებისა, რაც მან დატოვა. ხოლო ის [ძმა] მიიღებს მის მთელ ქონებას მემკვიდრეობით, თუ მას [დას] შვილი არ ჰყავს. ხოლო თუ დები ორნი არიან, მაშინ მათ ორივეს ეკუთვნის ორი მესამედი იმ ქონებისა, რაც მან [მათმა ძმამ] დატოვა. ხოლო თუ მემკვიდრეები არიან ძმები და დები — მამაკაცები და ქალები — მაშინ მამაკაცს ეკუთვნის წილი, რომელიც ორი ქალის წილის ტოლია». ალლაჰი გაძლევთ ამ განმარტებას, რათა არ შეცდეთ. და ალლაჰი ყოვლის შესახებ ყოვლისმცოდნეა."}]},{"id":5,"verses":[{"id":1,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ერთგულად შეასრულეთ შეთანხმებები. დაშვებულია თქვენთვის პირუტყვის ყველა სახეობა [აქლემი, ძროხა, ცხვარი და სხვა], გარდა იმისა, რაც გიკითხავთ (აკრძალულად) [მაგალითად: მკვდარი ცხოველი, ღორი, სისხლი და სხვა]. მაგრამ თქვენთვის არ არის ნებადართული ნადირობა, როდესაც იჰრამის მდგომარეობაში ხართ (დიდი ან მცირე ჰაჯის შესრულების დროს). ჭეშმარიტად, ალლაჰი ადგენს იმას, რასაც ინებებს."},{"id":2,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ დაარღვევთ ალლაჰის დადგენილებებს, არც აკრძალულ თვეებს (რომლებშიც ბრძოლა არ იყო ნებადართული), არც აკრძალულ მეჩეთში მიყვანილ მსხვერპლ ცხოველებს, არც მორთულ მსხვერპლ ცხოველებს, ასევე ნუ ხელყოფთ მომლოცველებს, რომლებიც მიემართებიან აკრძალულ მეჩეთში, რომლებიც ეძებენ მადლს [ჯილდოს] თავიანთი უფლისგან და (მის) კეთილგანწყობას. ხოლო როცა თქვენ ნებადართულ მდგომარეობაში გადახვალთ, მაშინ ინადირეთ. და ნუ ჩაგითრევთ [ნუ გიბიძგებთ] ცოდვაში მტრობა ადამიანებისა, იმის გამო, რომ მათ აგარიდეს აკრძალული მეჩეთიდან, ისე რომ თქვენ გადახვიდეთ საზღვარს. და დაეხმარეთ ერთმანეთს სიკეთეში და ღვთისმოშიშებაში, მაგრამ ნუ დაეხმარებით ცოდვასა და მტრობაში [უსამართლობაში და ალლაჰის მიერ დადგენილი საზღვრების დარღვევაში]. და გეშინოდეთ ალლაჰის (სასჯელის) ჭეშმარიტად, ალლაჰი მკაცრია სასჯელში!"},{"id":3,"translation":"აკრძალულია თქვენთვის მკვდარი ცხოველი [ცხოველი, რომელიც მოკვდა ისე, რომ არ ყოფილა დაკლული], და (ცხოველიდან) დაღვრილი სისხლი, და ღორის ხორცი, და ის, რაც დაკლულია (ვიღაცის) სახელით ალლაჰის გარდა, და ის, რაც დაიხრჩო (ან გაიგუდა), და დარტყმით მოკლული, და რაც დაცემისგან დაიღუპა, და რაც რქით იქნა მოკლული, და ის, რაც მტაცებელმა შეჭამა [ან მოკლა], — გარდა იმ შემთხვევისა, თუ თქვენ მოასწრებთ მის დაკვლას, — და (აკრძალულია) ის, რაც დაკლულია სამსხვერპლოებზე (რომლებიც მრავალღმერთიანებმა დააყენეს), და (აკრძალულია) რომ თქვენ (გადაწყვიტოთ რაიმე მნიშვნელოვანი საქმის აუცილებლობა ან არასაჭიროება) ისრებით. ეს არის ურჩობა. დღეს იმედი დაკარგეს მათ, ვინც ურწმუნონი გახდნენ, თქვენი სარწმუნოების მიმართ. ნუ გეშინიათ მათი, არამედ გეშინოდეთ ჩემი (ალლაჰის). დღეს მე (ალლაჰმა) სრულვყავი თქვენთვის თქვენი სარწმუნოება (და შარიათი), და ბოლომდე მივიყვანე თქვენზე ჩემი წყალობა, და კმაყოფილი ვარ, რომ ისლამი [ალლაჰისადმი სრული მორჩილება] იყოს თქვენთვის სარწმუნოება (და კანონი). ხოლო ვინც იძულებული გახდება შიმშილის გამო (ჭამოს ის, რაც ალლაჰმა აკრძალა), და არ იყოს განზრახ მიდრეკილი ცოდვისკენ, — მაშინ ჭეშმარიტად ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":4,"translation":"ისინი [საჰაბები] გეკითხებიან შენ (ო, მოციქულო) იმას, თუ რა არის მათთვის ნებადართული საკვებიდან. უთხარი (მათ): «ნებადართულია თქვენთვის სიკეთეები [ყველა ის საკვები, რომელიც ალლაჰმა ნებადართული გახადა]. ასევე ნებადართულია (თქვენთვის ნადირობა) იმ მოშინაურებული მტაცებელი ცხოველებით [ძაღლებით, შევარდნებით და სხვ.], რომლებიც თქვენ გაწვრთენით, როდესაც მათ უშვებთ (ნადირის დასაჭერად). თქვენ ასწავლით მათ [ამ სანადირო ცხოველებს] იმას, რაც ალლაჰმა გასწავლათ. ჭამეთ ის, რასაც ისინი თქვენთვის დაიჭერენ, და ახსენეთ ალლაჰის სახელი (როდესაც უშვებთ სანადირო ცხოველს). და გეშინოდეთ (ალლაჰის სასჯელის). ჭეშმარიტად, ალლაჰი სწრაფია ანგარიშსწორებაში."},{"id":5,"translation":"დღეს ნებადართული გახდა თქვენთვის სიკეთეები. ასევე წიგნის მფლობელთა [იუდეველებისა და ქრისტიანების] საკვები [მათი მიერ დაკლული ხორცი] ნებადართულია თქვენთვის, და თქვენი საკვები [ხორცი] ნებადართულია მათთვის. და (ასევე ნებადართულია თქვენთვის დაქორწინება) პატიოსან ქალებზე მორწმუნეთაგან [მუსლიმ ქალებზე], და პატიოსან ქალებზე მათგან, ვისაც თქვენამდე მიეცა წიგნი [იუდეველ და ქრისტიან ქალებზე], თუ მათ მისცემთ მათ საზღაურს [საქორწინო ძღვენს — მაჰრს], იმ მდგომარეობაში, რომ იქნებით სიწმინდის დამცველნი [დაიცავთ ცოლქმრულ ერთგულებას], არ ჩაიდენთ მრუშობას და არ გეყოლებათ საყვარლები. ხოლო ვინც უარყოფს რწმენას, მისი საქმეები ფუჭი გახდება, და მარადიულ ცხოვრებაში იგი იქნება წაგებულთა შორის."},{"id":6,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! როცა დგებით ლოცვისთვის, დაიბანეთ წყლით თქვენი სახეები და ხელები იდაყვებამდე, მოისვით (სველი ხელებით) თავზე და დაიბანეთ ფეხები კოჭებამდე. ხოლო თუ ხართ დიდი უწმინდურობის მდგომარეობაში (ჯუნუბი), მაშინ განიწმინდეთ [შეასრულეთ დიდი განბანვა — ღუსლი]. თუ კი ხართ ავად (ისე, რომ ვერ იყენებთ წყალს, ან წყლის გამოყენება გააუარესებს ავადმყოფობას), ან ხართ შორეულ მგზავრობაში, ან რომელიმე თქვენგანი მოვიდა საპირფარეშოდან, ან შეეხეთ ქალებს [გქონდათ მათთან სიახლოვე], და ვერ იპოვეთ წყალი — მაშინ შეასრულეთ განწმენდა სუფთა მიწით (თაიამუმი): მოისვით მისით [სუფთა მიწით] თქვენი სახეები და ხელები. ალლაჰს არ სურს თქვენთვის სიძნელე (განბანვის საკითხში). არამედ მას სურს გაგწმინდოთ (უწმინდურებისა და ცოდვებისგან) და დაასრულოს თავისი წყალობა თქვენზე, რათა მადლიერნი იყოთ."},{"id":7,"translation":"და გაიხსენეთ ალლაჰის წყალობა თქვენზე და მისი აღთქმა, რომელიც მან დადო თქვენთან (ო, მორწმუნენო), როდესაც თქვენ (მოციქულის ფიცის დადებისას) თქვით: «მოვისმინეთ და ვემორჩილებით!» და გეშინოდეთ ალლაჰის. ჭეშმარიტად, ალლაჰმა იცის ის, რაც გულებშია."},{"id":8,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! იყავით მტკიცედ მდგომნი სამართლიანობაში [ამბობდეთ ჭეშმარიტებას] ალლაჰის გულისთვის, მისი კმაყოფილების ძიებით, და იყავით მიუკერძოებელი მოწმენი. და ნუ გიბიძგებთ რომელიმე ხალხის მიმართ სიძულვილი იმაში, რომ უსამართლოდ მოიქცეთ. იყავით სამართლიანნი, რადგან ეს უფრო ახლოსაა ღვთისმოშიშობასთან. და გეშინოდეთ ალლაჰის, რადგან ჭეშმარიტად ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა იმისა, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":9,"translation":"ალლაჰმა აღუთქვა მათ, ვინც ირწმუნა და აკეთებდა მართალ საქმეებს, რომ მათთვის იქნება მიტევება მათი ცოდვებისათვის და დიდი საზღაური [სამოთხე]."},{"id":10,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც ურწმუნო გახდა და უარყო ჩვენი აიათები, ისინი იქნებიან ჯოჯოხეთის მკვიდრნი."},{"id":11,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! გაიხსენეთ ალლაჰის წყალობა თქვენზე— როდესაც (მანამდე) ზოგიერთმა ადამიანმა [თქვენმა მტრებმა] მოისურვა თქვენზე ხელი აღემართათ, მაგრამ მან შეაკავა მათი ხელები თქვენგან. და გეშინოდეთ ალლაჰის. დაე, მხოლოდ ალლაჰს მიენდონ მორწმუნეებმა."},{"id":12,"translation":"۞ და უკვე აიღო ალლაჰმა აღთქმა ისრაელის ძეთაგან, და ჩვენ გამოვყავით მათგან თორმეტი წინამძღოლი (მათი ტომების რაოდენობის მიხედვით), რათა მათ აეღოთ მათგან აღთქმა ალლაჰისადმი მორჩილებაზე. და თქვა ალლაჰმა ისრაელის შვილებს: «ჭეშმარიტად, მე თქვენთან ვარ [მე გხედავთ და გიცავთ]. თუ თქვენ შეასრულებთ ლოცვას, გასცემთ სავალდებულო მოწყალებას [ზაქათს], ირწმუნებთ ჩემს მოციქულებს და დაეხმარებით მათ, და მისცემთ ალლაჰს კარგ სესხს [თქვენს ქონებას დახარჯავთ მის გზაზე], მაშინ მე აუცილებლად გაგიწმენდთ თქვენს ცუდ საქმეებს [გაპატიებთ თქვენს ცოდვებს] და აუცილებლად შეგიყვანთ ბაღებში, რომლის ქვეშაც მიედინება მდინარეები. ხოლო ვინც თქვენგან ამის შემდეგ ურწმუნო გახდება, ის ნამდვილად გადაუხვევს სწორ გზას»."},{"id":13,"translation":"და იმის გამო, რომ მათ [იუდეველებმა] დაარღვიეს თავიანთი აღთქმა, ჩვენ დავწყევლეთ ისინი და გავხადეთ მათი გულები გამკაცრებული [ისეთი, რომ ისინი ჭეშმარიტებას არ იღებენ]. ისინი ამახინჯებენ სიტყვებს (თორაში) ადგილების შეცვლით, და დაივიწყეს ნაწილი იმისა, რის შესახებაც მათ შეახსენებდნენ. და შენ (ო, მოციქულო) განუწყვეტლად იგებ მათი მხრიდან ღალატის შესახებ, გარდა მცირედი ნაწილისა მათგან. მაგრამ შენ აპატიე მათ ის ცუდი, რასაც ისინი შენს მიმართ აკეთებენ, და განერიდე მათ, რადგან ჭეშმარიტად ალლაჰს უყვარს გულწრფელები."},{"id":14,"translation":"და მათგანაც, ვინც ამბობს: «ჩვენ ქრისტიანები ვართ», ჩვენ ავიღეთ აღთქმა. მაგრამ მათ [ქრისტიანებმა] ასევე დაივიწყეს ნაწილი იმისა, რის შესახებაც მათ შეახსენებდნენ. და ჩვენ აღვძარით მათ შორის მტრობა და სიძულვილი, რომელიც გაგრძელდება აღდგომის დღემდე. შემდეგ კი ალლაჰი აცნობებს მათ ყველაფერს, რასაც ისინი აკეთებდნენ ამქვეყნიურ ცხოვრებაში."},{"id":15,"translation":"ჰეი, წიგნის ხალხნო! უკვე მოვიდა თქვენთან ჩვენი შუამავალი, რომელიც გიხსნით ბევრ რამეს იმისგან, რასაც თქვენ მალავდით წიგნიდან [თორადან და ინჯილიდან], და გვერდს უვლის ბევრს, მათზე ყურადღების მიქცევის გარეშე. უკვე მოვიდა თქვენთან ალლაჰისგან ნათელი [ისლამი] და ცხადი წიგნი [ყურანი]."},{"id":16,"translation":"ალლაჰი მისი საშუალებით [ყურანით] დააკვალიანებს მათ, ვინც მის კმაყოფილებას მიჰყვა მშვიდობის გზებზე. და მას გამოჰყავს ისინი სიბნელიდან (ურწმუნოებისგან) ნათელში (რწმენაში) თავისი ნებით და აყენებს მათ სწორ გზაზე."},{"id":17,"translation":"უკვე ურწმუნოები გახდნენ ისინი [ქრისტიანები], რომლებმაც თქვეს: «ალლაჰი არის მესია, მარიამის ძე». უთხარი (ო, მოციქულო): «ვინ შეძლებს რამეს ალლაჰის წინაშე, თუ იგი მოისურვებს მესიის, მარიამის ძის, მისი დედისა და ყველა იმ ადამიანის დაღუპვას, ვინც დედამიწაზეა?» და მხოლოდ ალლაჰს ეკუთვნის ძალაუფლება ცათა და მიწის და ყველაფრის, რაც მათ შორისაა. ის ქმნის იმას, რაც სურს, და ალლაჰი ყოვლისშემძლეა."},{"id":18,"translation":"იუდეველებმა და ქრისტიანებმა თქვეს: «ჩვენ ვართ ალლაჰის შვილები და მისი საყვარლები». უთხარი (მათ) (ო, მოციქულო): «მაშინ რატომ გსჯით იგი თქვენი ცოდვებისათვის? პირიქით, თქვენ ხართ ადამიანები იმათგან, ვინც მან შექმნა. ის პატიობს, ვისაც ინებებს, და სჯის, ვისაც ინებებს. და მხოლოდ ალლაჰს ეკუთვნის ძალაუფლება ცათა და მიწის და ყველაფრის, რაც მათ შორისაა, და მასთანაა დაბრუნება»."},{"id":19,"translation":"ჰეი, წიგნის ხალხო [იუდეველებო და ქრისტიანებო]! უკვე მოვიდა თქვენთან ჩვენი შუამავალი, რომელიც განგიმარტავთ ჭეშმარიტებას და სწორ გზას, მას შემდეგ რაც შუამავალთა მოსვლას შორის შესვენება იყო [დიდი დრო გავიდა შუამავალ 'ისას მოსვლის შემდეგ]. რათა თქვენ არ თქვათ: «ჩვენთან არ მოსულა არც მახარობელი და არც შემგონებელი!» და უკვე მოვიდა თქვენთან მახარობელი და გამაფრთხილებელი (მუჰამმად შუამავალი). და ალლაჰი ყოვლისშემძლეა ყოველივეზე."},{"id":20,"translation":"და აი, უთხრა მუსამ თავის ხალხს [წინასწარმეტყველ იაყუბის შთამომავლებს]: «ო, ჩემო ხალხო! გაიხსენეთ ალლაჰის წყალობა თქვენზე, როდესაც მან თქვენს შორის დააყენა მოციქულები, და გაგხადათ თქვენ მბრძანებლებად (თავისუფალ ადამიანებად) მას შემდეგ, რაც ფარაონის მონობაში იყავით, და გიბოძათ ის (სასწაულები), რაც არავისთვის უბოძებია სამყაროთა შორის»."},{"id":21,"translation":"«ო, ჩემო ხალხო! შედით წმინდა [კერპებისგან გაწმენდილ] მიწაზე [იერუსალიმში], რომელიც ალლაჰმა დაგიწესათ. უკან არ გაბრუნდეთ [ალლაჰის გზაზე ბრძოლიდან არ დაიხიოთ], რათა არ გახდეთ წაგებულნი»."},{"id":22,"translation":"მათ თქვეს: «ო, მუსა! ჭეშმარიტად, იქ ძლიერი ხალხი ცხოვრობს, და ჩვენ არ შევალთ მასში, სანამ ისინი იქიდან არ გამოვლენ. ხოლო თუ ისინი იქიდან გამოვლენ, მაშინ ჩვენ შევალთ მასში»."},{"id":23,"translation":"თქვა ორმა კაცმა იმათგან, ვისაც ეშინოდა ალლაჰის, და რომლებსაც ალლაჰმა თავისი წყალობა უბოძა: «შედით მათთან ქალაქის კარიბჭით. თუ თქვენ შეხვალთ, მაშინ აუცილებლად გამარჯვებულები იქნებით. და მხოლოდ ალლაჰს დაეყრდენით, თუ თქვენ ნამდვილად მორწმუნეები ხართ!»"},{"id":24,"translation":"მათ თქვეს: «ო, მუსა! ჩვენ არასოდეს შევალთ იქ [ამ ქალაქში], სანამ ისინი [ძლიერი ხალხი] იქ იმყოფებიან. წადი შენ და შენი უფალი და იბრძოლეთ თქვენ ორმა, ხოლო ჩვენ აქ დავრჩებით და დავსხდებით»."},{"id":25,"translation":"მან თქვა [მუსამ] (ალლაჰისადმი ვედრებისას): «უფალო ჩემო! არ მაქვს მე ძალა არავისზე, გარდა საკუთარ თავზე და ჩემს ძმაზე. ამიტომ განგვაცალკევე ჩვენ ამ ურჩი ხალხისგან»."},{"id":26,"translation":"უთხრა [ალლაჰმა]: «ჭეშმარიტად, ის [წმინდა მიწა] მათთვის აკრძალული იქნება ორმოცი წლის განმავლობაში, და მთელი ამ დროის განმავლობაში ისინი დაიხეტიალებენ მიწაზე [სინაის უდაბნოში], დაბნეულნი და თავშესაფრის გარეშე. და ნუ დამწუხრდები, ო მუსა, ამ ურჩი ხალხის გამო!»"},{"id":27,"translation":"۞ და წაუკითხე მათ (ო, მოციქულო) [იუდეველებს და სხვა შურიანებს] ცნობა ადამის ორი შვილის შესახებ, ჭეშმარიტებით. აი, როდესაც მათ ორივემ შესწირეს მსხვერპლი; და მიღებული იქნა იგი ერთ-ერთისგან, ხოლო არ იქნა მიღებული მეორისგან. და მან, ვისგანაც მსხვერპლი არ იქნა მიღებული შეიძულა თავისი ძმა შურის გამო და თქვა: «აუცილებლად მოგკლავ!» (მისმა ძმამ) უთხრა: «ჭეშმარიტად, ალლაჰი იღებს მხოლოდ მათგან, ვისაც ეშინია (ალლაჰის სასჯელის)."},{"id":28,"translation":"თუ შენ ხელს გამომიწვდი, რომ მომკლა, მე ხელს არ გამოგიწვდი, რომ მოგკლა. რადგან ჭეშმარიტად მე მეშინია ალლაჰის — სამყაროთა უფლის»."},{"id":29,"translation":"(და როცა დაინახა, რომ მის ძმას მკვლელობის განზრახვა ჰქონდა, მან დაიწყო მისი შეგონება, სურდა, რომ მას შეშინებოდა ალლაჰის სასჯელის და უთხრა): «მე მსურს, რომ შენ აიღო საკუთარ თავზე ცოდვა, რომელიც ჩემს მიმართ ჩაიდენ [ჩემი მკვლელობა], და ასევე შენი სხვა ცოდვებიც [რომლებიც მანამდე ჩაიდინე], და ცეცხლის მკვიდრთა შორის აღმოჩნდე. და ეს არის საზღაური ბოროტმოქმედთათვის»."},{"id":30,"translation":"სულმა მისმა დაიყოლია ძმის მკვლელობაზე და მოკლა იგი, და იქცა უმალვე წაგებულთაგან."},{"id":31,"translation":"და ალლაჰმა გაგზავნა ყვავი, რომელიც მიწას ქექავდა, რათა ეჩვენებინა მისთვის [მკვლელისთვის], თუ როგორ დაემარხა თავისი ძმის სხეული. მან [მკვლელმა] თქვა: «ვაი მე! ნუთუ მე ვერ შევძლებ ვიყო ამ ყვავივით და დავმარხო ჩემი ძმის სხეული?» და შემდეგ იგი გახდა მომნანიებელთა შორის [დაიწყო სინანული თავისი ქმედების გამო]."},{"id":32,"translation":"ამ მიზეზით [პირველი მკვლელობის გამო] ჩვენ დავუწესეთ ისრაელის შვილებს: ვინც მოკლავს ადამიანს არა სხვა ადამიანის მკვლელობის გამო [არა როგორც სასჯელი მკვლელობისათვის] და არა მიწაზე ბოროტების გავრცელების გამო, — თითქოს მან ყველა ადამიანი მოკლა. ხოლო ვინც სიცოცხლეს შეუნარჩუნებს ადამიანს, — თითქოს მან ყველა ადამიანს სიცოცხლე შეუნარჩუნა. და მართლაც, ჩვენი მოციქულები უკვე მოვიდნენ მათთან [ისრაელის შვილებთან] ცხადი ნიშნებითა და მტკიცებულებებით, რომლებიც მიუთითებდნენ მათი მოწოდების ჭეშმარიტებაზე. მაგრამ ამის შემდეგაც მათგან ბევრმა აშკარად გადააჭარბა საზღვრებს მიწაზე."},{"id":33,"translation":"ჭეშმარიტად, სასჯელი მათთვის, ვინც იბრძვის ალლაჰისა და მისი მოციქულის წინააღმდეგ და ცდილობს დედამიწაზე უწესრიგობის გავრცელებას [ადამიანების მკვლელობითა და ბოროტებით], არის ის, რომ ისინი: მოკლულნი იქნებიან, ან ჯვარს აცვამენ, ან მოეჭრებათ ხელები და ფეხები ჯვარედინად, ან გაძევებულნი იქნებიან მიწიდან [იმ ქვეყნიდან, სადაც ჩაიდინეს ბოროტება]. ეს მათთვის არის სირცხვილი ამქვეყნად, ხოლო მარადიულ ცხოვრებაში მათ ელოდებათ დიდი სასჯელი."},{"id":34,"translation":"გარდა იმათისა (ამ მებრძოლთაგან), ვინც მოინანია მანამდე, ვიდრე თქვენ მათზე ძალაუფლებას მოიპოვებდეთ. და იცოდეთ (ო, მორწმუნენო), რომ ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":35,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! გეშინოდეთ ალლაჰის,\nეძიეთ მასთან დაახლოების გზა და იბრძოლეთ მის გზაზე, რათა მიაღწიოთ წარმატებას [რომ აღმოჩნდეთ სამოთხეში]!"},{"id":36,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ — თუნდაც მათ ჰქონდეთ ყველაფერი, რაც დედამიწაზეა [ყველა სიმდიდრე], და ამას დამატებული კიდევ იმდენივე, რათა ამით გამოისყიდონ თავი აღდგომის დღეს სასჯელისგან — ეს ყველაფერი მათგან არ იქნება მიღებული, და მათთვის იქნება მტანჯველი სასჯელი."},{"id":37,"translation":"ისინი [ურწმუნოები] მოისურვებენ ცეცხლიდან გამოსვლას, მაგრამ ვერასოდეს გამოვლენ იქიდან, და მათთვის იქნება მარადიული სასჯელი."},{"id":38,"translation":"ქურდ კაცს და ქურდ ქალს — მოუჭერით მათი ხელები (ო, ხელისუფლების მქონენო), როგორც საზღაური იმისთვის, რაც მათ მოიპოვეს [სხვისი ქონება უსამართლოდ აიღეს], როგორც დასაშინებელი სასჯელი ალლაჰისგან (სხვებისთვისაც გაფრთხილებისათვის). და ალლაჰი ძლევამოსილი, ბრძენია."},{"id":39,"translation":"ხოლო ვინც მოინანიებს თავისი უსამართლობის შემდეგ [ქურდობის ჩადენის შემდეგ] და გამოსწორდება, მაშინ, ჭეშმარიტად, ალლაჰი მიიღებს მის მონანიებას. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":40,"translation":"განა არ იცი (ო, მოციქულო), რომ ალლაჰს ეკუთვნის ცათა და მიწის მეუფება? ის სჯის, ვისაც ინებებს, და მიუტევებს, ვისაც ინებებს. და ალლაჰი ყოვლისშემძლეა ყველაფერზე."},{"id":41,"translation":"۞ ო, მოციქულო! ნუ დაგამწუხრებენ ისინი, რომლებიც ჩქარობენ ურწმუნოებისკენ [არ აღიარებენ შენს მოციქულობას] იმათგან, ვინც თავიანთი პირით ამბობს: \"ვირწმუნეთ\", მაგრამ მათმა გულებმა არ ირწმუნა. და ასევე ნუ დაგამწუხრებენ ურწმუნოებისკენ მიმსწრაფნი იუდეველთაგან: ისინი მეტად უსმენენ სიცრუეს და უსმენენ სხვა ადამიანებისთვის, რომლებიც შენთან არ მოსულან [რათა შემდეგ მათ გადასცენ]. ისინი [იუდეველი მწიგნობრები] ამახინჯებენ სიტყვებს (თორასას), მათ ადგილებს ცვლიან. ისინი ამბობენ: «თუ მოგეცემათ (მუჰამმადისგან) ეს [ისეთი გადაწყვეტილება, რომელიც შეესაბამება იმას, რაც ჩვენ მოვიგონეთ], მაშინ მიიღეთ იგი; ხოლო თუ ეს არ მოგეცემათ, მაშინ მოერიდეთ!» და ვისაც ალლაჰი ინებებს განსაცდელში ჩააგდოს, მას შენ ვერანაირად ვერ დაიცავ ალლაჰისგან. ასეთნი [მუნაფიყები და იუდეველები] არიან ისინი, რომელთა გულების გაწმენდაც ალლაჰმა არ ინება. მათთვის ამქვეყნად იქნება დამცირება, ხოლო მარადიულ ცხოვრებაში — დიდი სასჯელი."},{"id":42,"translation":"ისინი [იუდეველები] მეტად უსმენენ სიცრუეს და ბევრს ჭამენ აკრძალულს [მევახშეობენ, ქრთამს იღებენ და სხვ.]. თუ ისინი მოვლენ შენთან (ო, მოციქულო), რათა მათ შორის განაჩენი გამოიტანო, მაშინ განსაჯე ისინი (შარიათის მიხედვით) ან უარი თქვი მათზე. და თუ შენ უარს იტყვი მათზე, ისინი ვერაფერს დაგიშავებენ. ხოლო თუ გადაწყვეტ მათ შორის განსჯას, განსაჯე ისინი სამართლიანად. ჭეშმარიტად, ალლაჰს უყვარს სამართლიანნი."},{"id":43,"translation":"და როგორ გცნობენ ისინი [იუდეველები] შენ (ო, მუჰამმად) მსაჯულად, როცა მათთან არის თორა, რომელიც ალლაჰის კანონს შეიცავს? შემდეგ ისინი ზურგს აქცევენ ამის შემდეგ. და არ არიან ასეთები მორწმუნენი."},{"id":44,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ ჩამოვავლინეთ (მუსას) თორა, რომელშიც არის ხელმძღვანელობა და ნათელი [ალლაჰის კანონის განმარტება]. მის მიხედვით განაჩენს გამოიტანდნენ წინასწარმეტყველები, რომლებიც სრულად დამორჩილდნენ ალლაჰს, მათთვის, ვინც იუდაიზმს მისდევდა (და არ გადიოდნენ თორას დადგენილებების ფარგლებს გარეთ და არ ამახინჯებდნენ მას). ასევე მართავდნენ (მის მიხედვით) ღვთის ერთგული მსახურნი [მისი სიტყვის მცოდნენი] და მწიგნობრები, იმით, რაც მათ დაევალათ დაეცვათ — ეს კი ალლაჰის წიგნია [თორა]. და ისინი [ღვთის ერთგული მსახურნი და მწიგნობრები] მოწმეები იყვნენ იმისა, რომ შუამავლები იუდეველებს ალლაჰის წიგნის მიხედვით განიკითხავდნენ. (ო, სწავლულებო და მწიგნობრებო!) ნუ გეშინიათ ადამიანების ჩემი განაჩენის შესრულებისას, არამედ ჩემი გეშინოდეთ! და ნუ გაყიდით ჩემს აიათებს უმნიშვნელო ფასად! და ვინც არ განსჯის იმით, რაც ალლაჰმა ჩამოავლინა, ასეთნი არიან ურწმუნონი."},{"id":45,"translation":"და ჩვენ დავუწესეთ მათ [ისრაელის შთამომავლებს] მასში [თორაში], რომ სული — სულის წილ, თვალი — თვალის წილ, ცხვირი — ცხვირის წილ, ყური — ყურის წილ, კბილი — კბილის წილ, და ჭრილობებისთვის — შურისძიება (სამართლიანი საზღაური). ხოლო ვინც (დაზარალებულთაგან) ამას [თავის შურისძიების უფლებას] მოწყალებად დათმობს [უარს იტყვის შურისძიებაზე], ეს იქნება მისთვის გამოსყიდვა [ზოგი ცოდვისათვის]. და ვინც არ განსჯის იმით, რაც ალლაჰმა ჩამოავლინა, ასეთნი არიან უსამართლონი."},{"id":46,"translation":"და გავგზავნეთ ჩვენ მათ კვალდაკვალ 'ისა, მარიამის ძე,\nროგორც დამამტკიცებელი იმისა, რაც მანამდე იყო თორაში. და მივეცით მას ინჯილი (სახარება), რომელშიც არის ხელმძღვანელობა (ჭეშმარიტებისკენ) და ნათელი, და რომელიც ადასტურებს იმას, რაც მანამდე იყო თორაში, და არის ხელმძღვანელობა და შეგონება მათთვის, ვინც უფრთხის ალლაჰის სასჯელს."},{"id":47,"translation":"და დაე, ინჯილის (სახარების) მიმდევრებმა განსაჯონ იმით, რაც ალლაჰმა მასში ჩამოავლინა. და ვინც არ განსჯის იმით, რაც ალლაჰმა ჩამოავლინა, ასეთნი არიან ურჩნი."},{"id":48,"translation":"და ჩვენ ჩამოვავლინეთ შენზე (ო, მოციქულო) წიგნი [ყურანი] ჭეშმარიტებით, რომელიც ადასტურებს იმას, რაც მანამდე იყო ჩამოვლენილი წერილებიდან, და არის მათზე ზედამხედველი (მოწმე) [იმ წერილებზე, რომლებიც მანამდე იყო ჩამოვლენილი]. ამიტომ განსაჯე მათ შორის, როდესაც ისინი შენთან მოდიან განსასჯელად, იმით, რაც ალლაჰმა ჩამოავლინა, და ნუ გაჰყვები მათ სურვილებს იმ ჭეშმარიტებისგან გადახვევით, რომელიც შენთან მოვიდა. ყოველ თქვენგანს ჩვენ დავუდგინეთ კანონი და ნათელი გზა. და რომ ინებოს ალლაჰმა, უეჭველად გაგხდიდათ ერთ თემად [ერთ რწმენასა და ერთ კანონზე], მაგრამ (ასე არ გააკეთა), რათა გამოგცადოთ იმაში, რაც მან მოგანიჭათ. ამიტომ შეეჯიბრეთ კეთილ საქმეებში! ალლაჰთან არის თქვენი ყველას დაბრუნება, შემდეგ კი ის შეგატყობინებთ იმას, რაზეც თქვენ შორის აზრთა სხვადასხვაობა იყო."},{"id":49,"translation":"და განსაჯე (ო, მოციქულო) მათ შორის [იუდეველებს შორის] იმით, რაც ალლაჰმა ჩამოავლინა (ყურანში), და ნუ გაჰყვები მათ სურვილებს. და უფრთხილდი მათ, რომ არ გადაგახვევინონ იმის რომელიმე ნაწილიდან, რაც ალლაჰმა ჩამოგივლინა. ხოლო თუ ისინი ზურგს აქცევენ (შენს გადაწყვეტილებას), მაშინ იცოდე, რომ ალლაჰს მხოლოდ ის სურს, რომ დასაჯოს ისინი მათი ზოგი ცოდვის გამო. და ჭეშმარიტად, ადამიანთა შორის მრავალი ნამდვილად ურჩია."},{"id":50,"translation":"ნუთუ ისინი [იუდეველები] უმეცრების დროის სამართალს (კანონს) ისურვებენ? და ვინ არის ალლაჰზე უკეთესი სამართალში (კანონში) იმ ხალხისთვის, რომლებიც დარწმუნებულნი არიან?"},{"id":51,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ აირჩევთ იუდეველებსა და ქრისტიანებს თქვენს მოკავშირეებად (და ახლო მეგობრებად), რადგან ზოგი მათგანი სხვების მოკავშირეა. და ვინც თქვენგან მათ აირჩევს მეგობრებად, ის თვითონაც მათგანია. ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ მიუძღვება (სიკეთისკენ) უსამართლოებს."},{"id":52,"translation":"და შენ ხედავ, როგორ ჩქარობენ ისინი, რომელთა გულებშიც სნეულებაა, მათთან [იუდეველებთან], (რათა ისინი მოკავშირეებად აირჩიონ) და ამბობენ: «ჩვენ გვეშინია, რომ უბედურების შემობრუნება დაგვატყდება თავს». მაგრამ შეიძლება ალლაჰმა მისცეს მორწმუნეებს გამარჯვება [მექქის დაპყრობა], ან სხვა ბრძანება თავისი მხრიდან, და მაშინ ისინი [თვალთმაქცები] ინანებენ იმას, რასაც თავიანთ გულებში მალავდნენ."},{"id":53,"translation":"და მაშინ იტყვიან მორწმუნენი: «ნუთუ ესენი არიან ისინი, ვინც ალლაჰით იფიცებდნენ — თავიანთი ყველაზე ძლიერი ფიცით —\nრომ ისინი ნამდვილად თქვენთან იქნებოდნენ?» ფუჭი გახდა მათი საქმეები, და ისინი აღმოჩნდნენ წაგებულნი."},{"id":54,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! თუ ვინმე თქვენგან განუდგება თავის რწმენას, მაშინ ალლაჰი მოიყვანს (სხვა) ხალხს, რომლებიც მას უყვარს და რომლებსაც ის უყვართ; ისინი იქნებიან თავმდაბლები [მოწყალენი] მორწმუნეთა მიმართ და მკაცრები ურწმუნოთა მიმართ. ისინი იბრძოლებენ ალლაჰის გზაზე და არ შეეშინდებათ დამგმობთა გმობის. ეს არის ალლაჰის წყალობა — ის აძლევს მას, ვისაც ინებებს. და ალლაჰი ყოვლისმომცველი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":55,"translation":"თქვენი მეგობარი [მოკავშირე] მხოლოდ ალლაჰია,\nმისი მოციქული და ისინი, ვინც ირწმუნეს, რომლებიც ასრულებენ (სავალდებულო) ლოცვას სათანადოდ, და გასცემენ სავალდებულო მოწყალებას [ზაქათს], და ისინი ქედს იხრიან ალლაჰის წინაშე (თავიანთ ლოცვებში)."},{"id":56,"translation":"და ვინც თავის მეგობრად აირჩევს ალლაჰს, მის მოციქულს და მორწმუნეებს, მაშინ (ის იქნება ალლაჰის ჯგუფში), და ჭეშმარიტად, ალლაჰის ჯგუფი — სწორედ ისინი არიან გამარჯვებულნი."},{"id":57,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ აირჩევთ მოკავშირეებად მათ, ვინც თქვენს სარწმუნოებას დაცინვად და გასართობად მიიჩნევს, იმათგან, ვისაც თქვენამდე მიეცათ წიგნი და ურწმუნოთაგან [მრავალღმერთიანთაგან]. და გეშინოდეთ ალლაჰის, თუ მართლაც მორწმუნეები ხართ."},{"id":58,"translation":"და როდესაც თქვენ (ო, მორწმუნენო) ლოცვისკენ მოუწოდებთ,\nისინი [ურწმუნოები] ამას დაცინვად და გასართობად იღებენ. ეს იმიტომ არის, რომ ისინი არიან ხალხი, რომლებიც ვერ იგებენ."},{"id":59,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო) მათ, ვინც დასცინის წიგნის ხალხიდან): «ჰეი, წიგნის ხალხო! ნუთუ მხოლოდ იმიტომ გვადანაშაულებთ,\nრომ ჩვენ ვირწმუნეთ ალლაჰი, და ის, რაც ჩვენზე ჩამოევლინა [ყურანი], და ისიც, რაც მანამდე ჩამოევლინა [წინა წერილები], და (იმაშიც), რომ თქვენი უმრავლესობა ურჩნია?»"},{"id":60,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) მათ, ვინც ჭეშმარიტ სარწმუნოებას დასცინის: «გაცნობოთ თუ არა ის, რაც ალლაჰთან საზღაურად უფრო უარესია, ვიდრე ეს? ესენი არიან ისინი, ვინც ალლაჰმა დაწყევლა და ვისზეც განრისხდა, და რომელთაგანაც ზოგი მაიმუნებად და ღორებად აქცია, და ისინი, ვინც ცრუ ღმერთს ეთაყვანებოდნენ. ასეთები არიან ყველაზე ცუდ მდგომარეობაში\n(მარადიულ ცხოვრებაში) და ყველაზე მეტად გადახვეულნი ჭეშმარიტი გზიდან (ამქვეყნად)»."},{"id":61,"translation":"და როდესაც ისინი თქვენთან მოდიან (ო, მორწმუნენო),\nამბობენ: «ჩვენ ვირწმუნეთ!» მაგრამ ისინი შევიდნენ ურწმუნოებით და მისითვე გავიდნენ. და ალლაჰმა უკეთ იცის, რას მალავდნენ ისინი."},{"id":62,"translation":"და შენ (ო, მოციქულო) ხედავ ბევრ მათგანს [იუდეველთაგან],\nროგორ ეჯიბრებიან ერთმანეთს ცოდვაში და მტრობაში და აკრძალულის ჭამაში. უეჭველად ცუდია ის, რასაც ისინი აკეთებენ."},{"id":63,"translation":"რატომ არ აკავებენ მათ [იუდეველებს] უფლის ერთგული მსახურნი და მწიგნობრები მათი ცოდვილი სიტყვებისგან\nდა აკრძალულის ჭამისგან? უეჭველად ცუდია ის, რასაც ისინი სჩადიან (რომ ხალხს ცოდვისგან არ აკავებენ)."},{"id":64,"translation":"და თქვეს იუდეველებმა (გვალვისა და მოსავლის ნაკლებობის დროს): «ალლაჰის ხელი შეკრულია!» [ამით ისინი გულისხმობდნენ, თითქოს ალლაჰი ძუნწია და მათ უხვ საზრდოს არ აძლევს.] მათი ხელებია შეკრული, და დაწყევლილნი არიან იმის გამო, რაც თქვეს. არა! [ასე არ არის!] მისი ორივე ხელი გაშლილია [ის გულუხვია]: ის ხარჯავს ისე, როგორც ინებებს. და ჭეშმარიტად, ბევრ მათგანს ის, რაც შენზე ჩამოევლინა (ო, მოციქულო) შენი უფლისგან, მხოლოდ კიდევ უფრო უმატებს თავგასულობას [ცოდვებში გადაჭარბებას] და ურწმუნოებას. და ჩვენ ჩავაგდეთ მათ შორის მტრობა და სიძულვილი აღდგომის დღემდე. ყოველ ჯერზე, როდესაც ისინი ომის ცეცხლს ანთებენ, ალლაჰი აქრობს მას. და ისინი ცდილობენ დედამიწაზე უწესრიგობის გავრცელებას, ხოლო ალლაჰს არ უყვარს ისინი, ვინც უწესრიგობას ავრცელებს."},{"id":65,"translation":"და რომ ერწმუნათ წიგნის ხალხს ალლაჰი და მისი მოციქული,\nდა ეშინოდეთ (ალლაჰის სასჯელის), მაშინ ჩვენ აუცილებლად წავშლიდით მათ ცუდ საქმეებს და აუცილებლად შევიყვანდით მათ (სამოთხის) ნეტარების ბაღებში."},{"id":66,"translation":"და რომ ისინი ასრულებდნენ თორას და ინჯილს (სახარებას) (იმ სახით, როგორც ისინი ჩამოევლინნენ) და იმასაც, რაც მათზე ჩამოევლინა მათი უფლისგან [ყურანს], მაშინ ისინი აუცილებლად ისარგებლებდნენ იმით, რაც მათ თავზეა [მათზე უხვი წვიმა ჩამოვიდოდა], და იმითაც, რაც მათ ფეხქვეშაა [რაც მიწიდან იზრდება]. მათ შორის არის ზომიერი საზოგადოება, მაგრამ ბევრი მათგანი ცუდს აკეთებს."},{"id":67,"translation":"۞ ო, მოციქულო! მიაწოდე (ხალხს) ყველაფერი, რაც შენზე ჩამოევლინა შენი უფლისგან. თუ ამას არ გააკეთებ [თუ რამეს დაფარავ], მაშინ ეს იმას ნიშნავს, რომ მისი გზავნილი არ გადაგიცია. და ალლაჰი დაგიცავს ადამიანებისგან [მტრებისგან]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ მიუძღვება სწორ გზაზე ურწმუნო ხალხს."},{"id":68,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო): «ჰეი, წიგნის ხალხო! თქვენ არ იქნებით ჭეშმარიტებაზე, სანამ არ შეასრულებთ თორას, სახარებას და იმას, რაც ჩამოგევლინათ თქვენი უფლისგან [ყურანს]». მაგრამ ბევრ მათგანს ის, რაც შენზე ჩამოევლინა შენი უფლისგან, მხოლოდ კიდევ უფრო უმატებს თავგასულობას [ცოდვებში გადაჭარბებას] და ურწმუნოებას. ამიტომ ნუ იდარდებ ურწმუნო ხალხის გამო (რომ ისინი არ აღიარებენ შენს მოციქულობას)."},{"id":69,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ირწმუნეს, და ისინი, ვინც (მანამდე, სანამ ალლაჰმა კაცობრიობას თავისი ბოლო მოციქული გამოუგზავნა) იუდაიზმს მისდევდნენ, და საბიელები [ისინი, ვინც დაბადებიდან ბუნებრივ რწმენაზე არიან და არ მისდევენ რომელიმე განსაზღვრულ სარწმუნოებას], და ქრისტიანები — ვინც მათგან ირწმუნებს ალლაჰს და უკანასკნელ დღეს და კეთილ საქმეებს გააკეთებს, მათზე არ იქნება შიში (აღდგომის დღეს), და არ იქნებიან დამწუხრებულნი."},{"id":70,"translation":"უკვე აიღო ალლაჰმა აღთქმა ისრაელის შთამომავლებისგან და გავუგზავნეთ მათ წინასწარმეტყველები. ყოველ ჯერზე, როდესაც მათთან მოდიოდა რომელიმე მოციქული (ალლაჰის გამოცხადებით) იმით, რაც მათ სულებს არ სურდათ [იმ კანონებითა და ბრძანებებით], ზოგიერთს ისინი უარყოფდნენ\n(როგორც მაგალითად 'ისას და მუჰამმადს), ხოლო სხვებს კლავდნენ (როგორც მაგალითად ზაქარიას და იაჰიას)."},{"id":71,"translation":"და მათ [ისრაელის შთამომავლებმა] იფიქრეს, რომ არანაირი გამოცდა არ იქნებოდა. ამიტომ დაბრმავდნენ და დაყრუვდნენ [ჭეშმარიტების მოსასმენად]. შემდეგ, როცა მათ სასჯელი შეეხოთ და ალლაჰს მონანიებით მიმართეს, ალლაჰმა მიიღო მათი მონანიება. შემდეგ კი, როცა ჭეშმარიტება უკვე ნათელი გახდა, მათგან ბევრმა კვლავ დაბრმავდა და დაყრუვდა. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი ხედავს იმას, რასაც ისინი აკეთებენ."},{"id":72,"translation":"უკვე ურწმუნონი გახდნენ ისინი, ვინც თქვეს: «ჭეშმარიტად, ალლაჰი არის მესია, მარიამის ძე». ხოლო მესიამ თქვა (თავის ხალხს): «ო, ისრაელის შთამომავლებო! ეთაყვანეთ მხოლოდ ალლაჰს — ჩემს უფალს და თქვენს უფალს!» ჭეშმარიტად, ვინც ალლაჰს თანამოზიარეს დაუყენებს, მას ალლაჰი აუკრძალავს სამოთხეს. და მისი საბოლოო თავშესაფარი იქნება ცეცხლი [ჯოჯოხეთი]. და არ ეყოლებათ უსამართლოთ დამხმარეები."},{"id":73,"translation":"უკვე ურწმუნონი გახდნენ ისინი, ვინც თქვეს: «ალლაჰი არის მესამე სამიდან», მაშინ როცა არ არსებობს სხვა ღმერთი, გარდა მხოლოდ ერთი ღმერთისა (და ეს ალლაჰია). და თუ ისინი [ვინც ამას ამბობენ] არ შეწყვეტენ იმას, რასაც ამბობენ, მაშინ მათგან იმათ, ვინც ურწმუნონი გახდნენ, აუცილებლად შეეხებათ მტანჯველი სასჯელი."},{"id":74,"translation":"ნუთუ ისინი [ქრისტიანები] არ მიუბრუნდებიან ალლაჰს მონანიებით და არ სთხოვენ მას პატიებას? ჭეშმარიტად, ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":75,"translation":"ჭეშმარიტად, მესია, მარიამის ძე — მხოლოდ მოციქულია. მანამდე უკვე იყვნენ მოციქულები. ხოლო მისი დედა იყო ჭეშმარიტი (მორწმუნე). ორივენი — 'ისაც და მისი დედაც — ჭამდნენ საკვებს (როგორც სხვა ადამიანები), [ამიტომ ისინი ვერ იქნებიან ღმერთები]. შეხედე (ო, მოციქულო), როგორ განვუმარტავთ მათ აიათებს. შემდეგ კი შეხედე, როგორ არიან ისინი გადახრილნი (ჭეშმარიტებიდან)."},{"id":76,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) ურწმუნოებს: «ნუთუ თქვენ ალლაჰის გარდა ეთაყვანებით იმას, რასაც თქვენთვის არც ზიანის მოტანა შეუძლია, და არც სარგებლის? მაშინ როცა ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა»."},{"id":77,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო): «ჰეი, წიგნის ხალხო! ნუ გადადიხართ ზომას თქვენს რწმენაში [ნუ გადააჭარბებთ რწმენის საკითხებში], როცა ჭეშმარიტებაზე არ ხართ. და ნუ გაჰყვებით იმ ადამიანთა სურვილებს, რომლებიც თავად ადრე შეცდნენ, და მრავალი შეაცდინეს, და თავადაც გადაუხვიეს სწორ გზას»."},{"id":78,"translation":"დაწყევლილნი არიან ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ ისრაელის შთამომავლებიდან, დაუდის ენით [ზაბურში — წიგნში, რომელიც მას ჩამოევლინა], და 'ისას, მარიამის ძის ენით [სახარებაში]. ეს იმის გამო, რომ ისინი ალლაჰს არ ემორჩილებოდნენ და ზღვარს გადიოდნენ [არღვევდნენ ალლაჰის მიერ დადგენილ საზღვრებს]."},{"id":79,"translation":"ისინი [იუდეველები] არ იკავებდნენ თავს და არც ერთმანეთს აკავებდნენ იმ საძრახისი საქმისგან, რომელსაც სჩადიოდნენ. უეჭველად ცუდია ის, რასაც ისინი აკეთებდნენ."},{"id":80,"translation":"შენ (ო, მოციქულო) ხედავ, რომ ბევრ მათგანს [იუდეველთაგან]\nმოკავშირეებად იღებენ ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ [მრავალღმერთიანებს]. უეჭველად ცუდია ის, რაც მათ თავიანთმა სულებმა მოუმზადეს: რომ ალლაჰი განრისხდა მათზე, და ისინი სასჯელში მარადიულად დარჩებიან."},{"id":81,"translation":"და რომ მათ [იუდეველებს] ერწმუნათ ალლაჰი, მოციქული [მუჰამმადი], და ის, რაც მას ჩამოევლინა [ყურანი], მაშინ ისინი არ აირჩევდნენ მათ [მრავალღმერთიანებს] მოკავშირეებად, მაგრამ ბევრი მათგანი ურჩნია."},{"id":82,"translation":"۞ უთუოდ აღმოაჩენ (ო, მოციქულო), რომ მორწმუნეთა მიმართ ყველაზე მეტად მტრულად განწყობილი ადამიანები არიან იუდეველები და ისინი, ვინც მრავალღმერთიანები გახდნენ. და ასევე უთუოდ აღმოაჩენ (ო, მოციქულო), რომ მორწმუნეთა მიმართ სიყვარულით ყველაზე ახლოს დგანან ისინი, ვინც ამბობენ: «ჩვენ ქრისტიანები ვართ!» ეს იმიტომ, რომ მათ შორის არიან მღვდლები და ბერები, და იმიტომაც, რომ ისინი ქედმაღლობას არ ავლენენ."},{"id":83,"translation":"და როდესაც ისინი [მეფე ნეგუსი და სხვა ქრისტიანები, რომლებმაც ისლამში ჭეშმარიტება დაინახეს] ისმენენ იმას, რაც მოციქულს ჩამოევლინა [ყურანი], შენ ხედავ, რომ მათი თვალები ცრემლებით ივსება იმ ჭეშმარიტების გამო, რომელიც მათ შეიცნეს. ისინი ამბობენ: «ო, ჩვენო უფალო! ჩვენ ვიწამეთ, ამიტომ ჩაგვწერე მოწმეებთან ერთად."},{"id":84,"translation":"და რატომ არ უნდა ვირწმუნოთ ალლაჰი და ის ჭეშმარიტება, რომელიც ჩვენთან მოვიდა, როცა ჩვენ გვსურს, რომ ჩვენმა უფალმა შეგვიყვანოს სამოთხეში მართალ ადამიანებთან ერთად [მათთან, ვინც ალლაჰს დაემორჩილნენ]?»"},{"id":85,"translation":"და ალლაჰმა დააჯილდოვა ისინი [ვინც ირწმუნა] იმისთვის, რაც თქვეს სამოთხის ბაღებით, რომელთა ქვეშ მდინარეები მიედინება, და ისინი იქ მარადიულად დარჩებიან. და ეს არის საზღაური კეთილ საქმეებში გულწრფელთათვის."},{"id":86,"translation":"ხოლო ისინი, რომლებიც ურწმუნოები გახდნენ და უარყვეს ჩვენი ნიშნები [არ აღიარეს მათი ჭეშმარიტება], ისინი იქნებიან ცეცხლის მკვიდრნი."},{"id":87,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ აიკრძალავთ იმ სიკეთეებს, რომლებიც ალლაჰმა თქვენთვის ნებადართული გახადა, და ნუ გადააჭარბებთ (იმის) საზღვრებს, რაც მან აკრძალა. უეჭველად, ალლაჰს არ უყვარს ზღვარგადასულნი."},{"id":88,"translation":"და იკვებეთ იმით, რითაც ალლაჰი გაძლევთ საზრდოს — ნებადართულით და კეთილით. და ერიდეთ ალლაჰის (სასჯელს), ვისიც თქვენ გწამთ!"},{"id":89,"translation":"ალლაჰი არ მოგთხოვთ პასუხს [არ დაგსჯით] თქვენს ფიცებში წარმოთქმული უაზრო სიტყვებისთვის [ფიცისთვის, რომელიც უნებლიეთ ითქვა], მაგრამ მოგთხოვთ პასუხს იმაზე, რაც თქვენ ფიცით განზრახ დაამტკიცეთ. მისი [ფიცის შეუსრულებლობის] გამოსასყიდი არის: ათი ღარიბის გამოკვება იმ საშუალო საკვებით, რითაც თქვენ თქვენს ოჯახებს კვებავთ, ან მათი შემოსვა, ან მონის გათავისუფლება. ხოლო ვინც ვერ შეძლებს [ამ სამიდან რომელიმეს შესრულებას], მან უნდა იმარხოს სამი დღე. ეს არის თქვენი ფიცების გამოსასყიდი, რომლითაც თქვენ დაიფიცეთ. და დაიცავით თქვენი ფიცები. ასე განგიმარტავთ ალლაჰი თავის ნიშნებს, რათა მადლიერნი იყოთ."},{"id":90,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! უეჭველად, დამათრობელი სასმელი, აზარტული თამაშები, საკერპო სამსხვერპლო ქვები [ქვები, რომლებზეც მრავალღმერთიანები მსხვერპლს სწირავდნენ], და ისრები [სამკითხაო] არის სიბილწე სატანის საქმეთაგან. მოერიდეთ მას, რათა წარმატებას მიაღწიოთ."},{"id":91,"translation":"სატანას მხოლოდ ის სურს, რომ თქვენ შორის დათესოს მტრობა და სიძულვილი დამათრობელით [ყველაფერი, რაც გონებას აბნელებს] და აზარტული თამაშების საშუალებით, და აგაცდინოთ ალლაჰის ხსენებასა და ლოცვას. მაშ, განა არ შეწყვეტთ (ამის) კეთებას?"},{"id":92,"translation":"და დაემორჩილეთ ალლაჰს (ყველაფერში, რასაც ის ბრძანებს და კრძალავს), და დაემორჩილეთ მოციქულს (იმაში, რასაც მას თავისი უფლისგან თქვენამდე მოაქვს), და ერიდეთ (ალლაჰისა და შემდეგ მისი მოციქულის დაუმორჩილებლობას)! ხოლო თუ თქვენ ზურგს შეაქცევთ (ალლაჰისა და მისი მოციქულის მორჩილებას), იცოდეთ, რომ ჩვენს მოციქულზე მხოლოდ ნათლად გადმოცემაა დაკისრებული."},{"id":93,"translation":"არ არის ცოდვა მათზე, ვინც ირწმუნა და კეთილ საქმეებს ასრულებდა, იმის გამო, რასაც ისინი ჭამდნენ და სვამდნენ [იმის გამო, რომ აკრძალვამდე ჭამდნენ და სვამდნენ აკრძალულს], როცა მათ დაიწყეს თავის დაცვა (მრავალღმერთიანობისგან), ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აკეთეს, შემდეგ კი ერიდებოდნენ იმას, რაც ალლაჰმა აკრძალა და კიდევ უფრო განიმტკიცეს რწმენა, შემდეგ კი ერიდებოდნენ ყველა ცოდვის ჩადენას და გულწრფელები იყვნენ კეთილ საქმეებში [ისე ემორჩილებოდნენ ალლაჰს, თითქოს ხედავენ მას]. უეჭველად, ალლაჰს უყვარს კეთილ საქმეში გულწრფელნი."},{"id":94,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ალლაჰი უეჭველად გამოგცდით ნადირის საშუალებით მაშინ, როცა იჰრამის მდგომარეობაში იქნებით — იმ ნადავლით, რომელსაც თქვენი ხელები მისწვდება და თქვენი შუბები, რათა ალლაჰმა გამოამჟღავნოს, ვის ეშინია მისი ფარულად. ხოლო ვინც ამის შემდეგაც გადააჭარბებს, მას ელოდება მტკივნეული სასჯელი."},{"id":95,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! არ მოკლათ ნადირი ხმელეთზე, როცა აკრძალვის მდგომარეობაში ხართ [იჰრამში] (დიდი ან მცირე ჰაჯის შესრულების დროს). ხოლო ვინც თქვენგან განზრახ მოკლავს (რომელიმე ცხოველს ან ფრინველს), მისი საზღაური (ამ ცოდვისთვის) არის: დაკვლა შინაური პირუტყვისა [აქლემი, ძროხა, ცხვარი ან თხა], რომელიც ზომით მსგავსი იქნება იმის, რაც მან მოკლა (თუ ასეთი მსგავსება არსებობს შინაურ პირუტყვში). ამას განსაზღვრავს თქვენგან ორი სამართლიანი ადამიანი [მორწმუნე] როგორც მსხვერპლს, რომელიც ქააბასკენ იქნება მიყვანილი (და განკუთვნილია წმინდა ტერიტორიის ღარიბებისთვის). ხოლო გამოსასყიდი (ამ ცოდვისთვის, თუ მსგავსი შინაური ცხოველი არ არსებობს) არის: მისი ღირებულებით საკვების ყიდვა ღარიბებისთვის (თითოეულ ღარიბზე ნახევარი სა‘ა) და მათი გამოკვება, ან ამის სანაცვლოდ — მარხვა (ერთი დღე თითოეული სა‘ა საკვებისთვის). ეს ალლაჰმა დააწესა, რათა მან იგემოს თავისი საქმის საზიანო შედეგი [იჰრამის მდგომარეობაში ნადირობის გამო]. ალლაჰმა აპატია ის, რაც ადრე მოხდა (ამ აკრძალვამდე). ხოლო ვინც კვლავ დაუბრუნდება (დაუმორჩილებლობას), ალლაჰი მასზე შურს იძიებს. უეჭველად, ალლაჰი დიდებული, შურისმგებია."},{"id":96,"translation":"ნებადართულია თქვენთვის (ო, მორწმუნენო) ზღვის ნადირობა (ცოცხალ ზღვის ცხოველებზე) და მისი საკვები [რაც უკვე მკვდრად არის მოპოვებული] — სასარგებლოდ თქვენთვის და მგზავრებისთვის. მაგრამ აკრძალულია თქვენთვის ხმელეთზე ნადირობა, სანამ იმყოფებით იჰრამში. და გეშინოდეთ ალლაჰის (სასჯელისა), რომლისკენაც იქნებით შეკრებილნი."},{"id":97,"translation":"ალლაჰმა დაადგინა ქააბა — აკრძალული სახლი — ადამიანებისთვის საყრდენად, რათა შეასრულონ თავიანთი ვალდებულებები ალლაჰის წინაშე [ჰაჯის აღსასრულებლად] და იქ უსაფრთხოდ იმყოფებოდნენ. ასევე დაადგინა აკრძალული თვე (როდესაც ბრძოლა აკრძალული იყო) [1], ქააბასკენ მიყვანილი მსხვერპლშესაწირი ცხოველები და ყელსაბამებით შემკობილი (მსხვერპლშესაწირი) ცხოველები [2], რათა იცოდეთ, რომ ალლაჰმა იცის ყველაფერი, რაც ცაშია და რაც დედამიწაზეა, და რომ ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა.","footnotes":"[1] აკრძალული თვე ოთხია: ზულ-ყა‘და, ზულ-ჰიჯჯა, მუჰარრამი და რაჯაბი.\n[2] მომლოცველები შესაწირი ცხოველების კისერზე მორთულ დაწნულ თოკებს ჰკიდებდნენ, რათა სხვებს ამ ცხოველებით ეცნოთ, რომ მათი პატრონი ჰაჯის შესასრულებლად მიემართებოდა."},{"id":98,"translation":"იცოდეთ (ო, ადამიანებო), რომ ალლაჰი ძლიერია სასჯელში (იმათ მიმართ, ვინც მას არ ემორჩილება) და რომ ალლაჰი არის შემნდობი, შემწყალებელია."},{"id":99,"translation":"მოციქულზე მოვალეობაა მხოლოდ (შეტყობინების) გადაცემა; ხოლო ალლაჰმა იცის ის, რასაც თქვენ ამჟღავნებთ [თქვენი აშკარა სიტყვები და ქმედებები], და ისიც, რასაც მალავთ [თქვენი აზრები]!"},{"id":100,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «არ არის თანასწორი ცუდი და კარგი, თუნდაც გაგაოცოს შენ (ო, ადამიანო) ცუდის სიმრავლემ». მაშ, გეშინოდეთ ალლაჰის, ო, გონების მქონენო, რათა ეგების წარმატებულნი იყოთ."},{"id":101,"translation":"ჰეი თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ იკითხავთ იმ საკითხებზე, რომლებიც თუ გაგეხსნებათ, დაგამწუხრებთ [იმაზე, რაც არ არის თქვენთვის დავალებული; იმაზე, რაშიც სარგებელი არ არის]. და თუ ჰკითხავთ მათ შესახებ მაშინ, როცა ყურანი გარდმოევლინება, ისინი გაგეხსნებათ [მოციქულის მეშვეობით გეცნობებათ] და დაგეკისრებათ მათი შესრულება, რაც გაგიძნელდებათ. ალლაჰმა გაპატიათ ეს, რადგან ალლაჰი შემნდობი, ლმობიერია."},{"id":102,"translation":"უკვე ჰკითხეს მათზე (თავიანთ მოციქულებს) თქვენამდე მცხოვრებმა ადამიანებმა [ანალოგიური კითხვები დაუსვეს]; შემდეგ კი, [როდესაც მათ დაევალათ მათი შესრულება], აღმოჩნდნენ მათ მიმართ ურწმუნოები."},{"id":103,"translation":"ალლაჰს არ დაუდგენია [1] [თავის შარიათში] არც ბაჰიირა [2], არც სააიბა [3], არც ვასაილა [4] და არც ჰაამი [5]; მაგრამ ისინი, ვინც ურწმუნოები გახდნენ, ალლაჰზე სიცრუეს იგონებენ, და მათი უმეტესობა არ აზროვნებს [არ არჩევენ ჭეშმარიტებას სიცრუისგან].","footnotes":"[1] ალლაჰს არ დაუწესებია მრავალღმერთიანებისთვის ის, რაც მათ თვითონ მოიგონეს. მათ დაიწყეს ზოგიერთი თავიანთი ცხოველის პატივისცემა და კერპებისთვის მიძღვნა, უარი თქვეს მათი ხორცისა და რძის გამოყენებაზე და ა.შ.\n[2] ბაჰირა — მდედრი ცხოველი, რომელიც გამოირჩეოდა თავისი ნაყოფიერებით.\n[3] საიბა — მდედრი ცხოველი, რომელიც კერპებისთვის იყო მიძღვნილი და თავისუფლად ძოვდა.\n[4] ვასილა — მდედრი ცხოველი, რომელიც ზედიზედ შობდა რამდენიმე მდედრ ნაშიერს.\n[5] ჰამი — მამრი ცხოველი, რომლისგანაც მრავალი შთამომავალი გაჩნდა."},{"id":104,"translation":"და როცა ეუბნებიან მათ [ურწმუნოებს]: «მოდით იმაზე, რაც ალლაჰმა გარდმოავლინა, და მოციქულთან, — ისინი ამბობენ:\n\"საკმარისია ჩვენთვის ის, რაზეც ვიპოვეთ ჩვენი მამები\"». ნუთუ (ისინი ასე იტყვიან) მაშინაც კი, თუ მათმა მამებმა არაფერი იცოდნენ და არ მიჰყვებოდნენ (ჭეშმარიტ) გზას?"},{"id":105,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! თქვენზეა (დაკისრებული) საკუთარ თავზე ზრუნვა [აკეთეთ კეთილი საქმეები და მაქსიმალურად მოერიდეთ ცოდვებს]. ვერ დაგაზიანებთ თქვენ ის, ვისაც გზა აებნა, თუ თქვენ სწორი გზით დადიხართ. ალლაჰთან არის თქვენი ყველას დაბრუნება, და ის გაცნობებთ იმას, რასაც აკეთებდით!"},{"id":106,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! თქვენ შორის მოწმობა მაშინ, როცა რომელიმე თქვენგანს სიკვდილი მოადგება [როცა გამოჩნდება ნიშნები იმისა, რომ ადამიანი გარდაიცვლება], ანდერძის დაწერის დროს (თუ იგი მას ტოვებს), უნდა იყოს ორი სამართლიანი თქვენ შორის [მორწმუნეთაგან], ან ორი სხვა [ურწმუნო], რომლებიც თქვენგან არ არიან (საჭიროების შემთხვევაში, როცა მუსლიმი მოწმეები არ მოიძებნება), მაშინ როცა მიწაზე მოგზაურობთ [გზაში ხართ] და სიკვდილის უბედურება შეგემთხვევათ. თქვენ დააყოვნებთ ამ ორ მოწმეებს ლოცვის შემდეგ, და ისინი დაიფიცებენ ალლაჰზე, თუ თქვენ (ო, ანდერძის დამტოვებლებო) ეჭვი გეპარებათ: «ჩვენ არ გავყიდით მას [ჩვენს ფიცს] რაიმე საფასურად, თუნდაც ის (ჩვენი) ნათესავი იყოს, და არ დავმალავთ ალლაჰის მოწმობას [იმ მოწმობას, რომლის შესრულებაც მან გვიბრძანა]. ჭეშმარიტად, ასეთ შემთხვევაში ჩვენ ვიქნებით ცოდვილთა შორის!»"},{"id":107,"translation":"თუ კი (მათი ფიცის შემდეგ) გამოვლინდება, რომ ეს ორი [ორი მოწმე] დამნაშავედ იქცა ცოდვაში [გამოვლინდა მათი არასანდოობა ან სიცრუე ამ მოწმობაში], მაშინ ორი სხვა, გარდაცვლილის ახლო ნათესავი დაიკავებს მათ ადგილს [წინა მოწმეების ნაცვლად], მათ წინააღმდეგ, ვის მიმართაც ბრალდება წამოიჭრა (ცოდვაში). და შემდეგ ისინი [მოწმე-ნათესავები] დაიფიცებენ ალლაჰს: «უდავოდ, ჩვენი მოწმობა უფრო ჭეშმარიტია, ვიდრე იმ ორი ადამიანის მოწმობა [უფრო იმსახურებს მიღებას] (რადგან მათი არასანდოობა გამოიკვეთა). და ჩვენ არ გადავცდებით სიმართლეს (იმაში, რაც მათზე ვთქვით და ჩვენს მოწმობაში); წინააღმდეგ შემთხვევაში, ჩვენ ვიქნებოდით უსამართლოთა შორის»."},{"id":108,"translation":"ეს უფრო ახლოს არის იმასთან, რომ მათ მისცენ მოწმობა მის ნამდვილ სახეში [როგორც არის, შეუცვლელად], ან შეეშინდეთ იმისა, რომ მათი ფიცები უარყოფილი იქნება მათი ფიცების შემდეგ (და ისინი შერცხვენილნი იქნებიან ხალხის წინაშე). და გეშინოდეთ ალლაჰის, და ისმინეთ; ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ უძღვება (სწორ გზაზე) ურჩ ხალხს!"},{"id":109,"translation":"۞ (და გახსოვდეთ, ო, ადამიანებო) ის დღე [სასჯელის დღე], როდესაც ალლაჰი შეკრებს მოციქულებს და იტყვის: «რა პასუხი მიიღეთ (თქვენი თემებისგან), [როცა მათ ერთღმერთიანობისკენ მოუწოდებდით]?» ისინი იტყვიან: «ჩვენ არ გვაქვს ცოდნა ამის შესახებ (რადგან არ ვიცით, რა არის ადამიანთა გულებში და არც ის ვიცით, რა მოხდა ჩვენ შემდეგ). ჭეშმარიტად, შენ (ო, ალლაჰ) ხარ ყოვლისმცოდნე უხილავისა»."},{"id":110,"translation":"აი, იტყვის ალლაჰი (განკითხვის დღეს): «ო, 'ისა, მარიამის ძეო! გაიხსენე ჩემი წყალობა, რომელიც მე მოვავლინე შენზე (როცა მამის გარეშე შეგქმენი) და შენს მშობელზე [დედაზე] (რომელიც სხვა ქალებზე ავარჩიე იმით, რომ მხოლოდ მას ეყოლებოდა შვილი მამაკაცის მონაწილეობის გარეშე). აი, მე გაგაძლიერე წმინდა სულით [ანგელოზი ჯიბრილით], და ელაპარაკებოდი ხალხს აკვანშიც და ზრდასრულობაშიც. და აი, მე გასწავლე წიგნი [წერა-კითხვა] და სიბრძნე, და თორა, და სახარება. და აი, შენ თიხისგან ქმნიდი ფრინველის მსგავსს ჩემი ნებართვით, და უბერავდი მას, და ის ხდებოდა (ნამდვილი) ფრინველი ჩემი ნებართვით. და კურნავდი დაბადებით ბრმას და კეთროვანს ჩემი ნებართვით. და აცოცხლებდი მკვდრებს (საფლავებიდან გამოგყავდა) ჩემი ნებართვით. და აი, მე შევიკავე ისრაელის შვილები შენგან (რომ მოეკალი), როცა მათთან მიხვედი ნათელი ნიშნებით. და თქვეს მათგან იმათმა, ვინც ურწმუნო გახდა: «ეს მხოლოდ აშკარა ჯადოა!»"},{"id":111,"translation":"და (გაიხსენე ჩემი წყალობა) როცა მე შთაგონება მივეცი მოციქულებს (მოწაფეებს): «ირწმუნეთ მე და ჩემი შუამავალი ['ისა]!» მათ [მოციქულებმა] თქვეს: «ჩვენ ვირწმუნეთ (ო, ჩვენო უფალო), დაამოწმე, რომ ჩვენ ვართ დამორჩილებულნი!»"},{"id":112,"translation":"აი, თქვეს მოწაფეებმა: «ო, 'ისა, მარიამის ძეო! შეუძლია თუ არა შენს უფალს ჩამოგვიგზავნოს ჩვენ სუფრა [საზრდოთი სავსე მაგიდა] ციდან?» მან თქვა: «გეშინოდეთ ალლაჰის[1], თუ თქვენ ხართ (ჭეშმარიტი) მორწმუნეები!»","footnotes":"[1] არ იყოთ იმათ მსგავსნი, რომლებმაც წინასწარმეტყველ მუსას სთხოვეს მსგავსი სასწაულები მისი გამოცდის მიზნით."},{"id":113,"translation":"მათ [მოციქულებმა] თქვეს: «ჩვენ გვინდა მივირთვათ მისგან [იმ სუფრიდან], და დამშვიდდება ჩვენი გულები, და გვეცოდინება, რომ შენ (ო, 'ისა) სიმართლე გვითხარი, და ვიქნებით მასზე [ამ სუფრაზე] მოწმეები[1]».","footnotes":"[1] სხვებს მოვუყვებით ალლაჰის ძლევამოსილებაზე და შენი წინასწარმეტყველების ჭეშმარიტებაზე."},{"id":114,"translation":"თქვა 'ისამ, მარიამის ძემ: «ო, ალლაჰ, ჩვენო უფალო! ჩამოგვიგზავნე ჩვენ სუფრა ციდან, რომელიც იქნება დღესასწაული ჩვენთვის — პირველთათვის [მათთვის, ვინც ახლა ცხოვრობს] და უკანასკნელთათვის [მათთვის, ვინც ჩვენ შემდეგ იცხოვრებს], და იყოს ნიშანი შენგან. და მოგვმადლე ჩვენ საზრდო, რადგან შენ ხარ საუკეთესო მათ შორის, ვინც საზრდოს ანიჭებს!»"},{"id":115,"translation":"თქვა ალლაჰმა: «მე ჩამოგივლენთ მას [სუფრას] თქვენ, მაგრამ ვინც თქვენგან ამის შემდეგ ურწმუნო გახდება, იმას დავსჯი ისეთი სასჯელით, როგორითაც არავის ვსჯი სამყაროებს შორის!»"},{"id":116,"translation":"და აი, იტყვის ალლაჰი: «ო, 'ისა, მარიამის ძეო! უთხარი თუ არა ადამიანებს: ‘მიიღეთ მე და ჩემი დედა ორ ღმერთად ალლაჰის გარდა [ან მის გვერდით]?’» ის ['ისა] იტყვის: «დიდებული ხარ შენ! არ შემეფერება მე ვთქვა ის, რაზეც უფლება არ მაქვს. თუ მე ეს ვთქვი, მაშინ შენ ეს იცი. შენ იცი ის, რაც ჩემს სულშია, ხოლო მე არ ვიცი ის, რაც შენთანაა; ჭეშმარიტად, შენ ხარ უხილავის მცოდნე»."},{"id":117,"translation":"მე არაფერი მითქვამს მათთვის გარდა იმისა, რაც შენ მიბრძანე: «(ემსახურეთ და) თაყვანი ეცით მხოლოდ ალლაჰს, ჩემს უფალს და თქვენს უფალს! და მე ვიყავი მოწმე მათზე [მათ სიტყვებსა და საქმეებზე], სანამ მათ შორის ვიმყოფებოდი; ხოლო როცა შენ მე მომაკვდავი გამხადე (ან მიმიღე), შენ თავად იყავი მათზე მეთვალყურე, და (მხოლოდ) შენ ხარ მოწმე ყოველივეზე."},{"id":118,"translation":"თუ შენ მათ დასჯი — ისინი ხომ შენი მონები არიან; ხოლო თუ შენ მათ მიუტევებ — ჭეშმარიტად, შენ დიდებული, ბრძენი ხარ»."},{"id":119,"translation":"ალლაჰი ეტყვის (მოციქულ 'ისას): «ეს არის დღე, როცა სიმართლე სარგებელს მოუტანს მართალთ. მათთვის განკუთვნილია სამოთხის ბაღები, რომელთა ქვემოთ მდინარეები მიედინება, და ისინი იქ მარადიულად დარჩებიან. ალლაჰი კმაყოფილია მათით, და ისინი კმაყოფილნი არიან ალლაჰით (იმით, რაც მან მათ უბოძა). სწორეს ეს არის დიდი მოგება!»"},{"id":120,"translation":"ალლაჰს ეკუთვნის ცათა და მიწის სრული ძალაუფლება და ყველაფერი, რაც მათშია, და მხოლოდ იგია ყოვლისშემძლე."}]},{"id":6,"verses":[{"id":1,"translation":"(ყოველი) ქება — ალლაჰს, რომელმაც შექმნა ცანი და მიწა (და ყველაფერი, რაც მათშია) და დაადგინა სიბნელეები და სინათლე! შემდეგ კი, რომელნიც გახდნენ ურწმუნონი თავიანთ უფალს უთანასწორებენ (ვინმეს ან რაიმეს)."},{"id":2,"translation":"(მხოლოდ) იგია [ალლაჰი], რომელმაც შეგქმნათ თქვენ [თქვენი წინაპარი ადამი] თიხისგან, შემდეგ დაადგინა ვადა [სიცოცხლის ხანგრძლივობა ქმნილებებისთვის], და კიდევ სხვა ვადა [სამსჯავროს დღის დადგომა] მასთანაა განსაზღვრული. შემდეგ კი თქვენ, [ურწმუნოებო], ეჭვობთ (იმაში, რომ იგი მკვდრებს აღადგენს)!"},{"id":3,"translation":"იგია ალლაჰი, (ერთადერთი ღმერთი) ცათა და მიწაზე [ვინც ცათა და მიწაზე არიან, აღიარებენ მას ერთადერთ ღმერთად და ეთაყვანებიან მას]. და მან იცის თქვენი საიდუმლო და თქვენი აშკარა, და მან იცის ის, რასაც თქვენ იძენთ [რა საქმეებს ასრულებთ], და იგი აგინაზღაურებთ მათთვის."},{"id":4,"translation":"და რა სასწაულიც არ უნდა მოვიდეს მათთან ალლაჰის სასწაულებიდან, ისინი მისგან ზურგს იქცევდნენ [არ იღებდნენ და არ სწამდათ იგი]."},{"id":5,"translation":"და უკვე უარყვეს მათ [ურწმუნოებმა] ჭეშმარიტება, როცა იგი მათთან მოვიდა. და მალე მოვა მათთან ცნობები იმაზე, რაზეც ისინი დასცინოდნენ!"},{"id":6,"translation":"ნუთუ მათ არ უნახავთ [ან ნუთუ არ იციან], რამდენი თაობა დავღუპეთ მათამდე? ჩვენ დავამყარეთ ისინი [წინა თაობები] დედამიწაზე ისე, როგორც თქვენ არ დაგიმყარებიათ (ო, ურწმუნოებო); და ჩვენ მათზე მოვავლენდით ციდან უხვ წვიმას და გავაკეთეთ ისე, რომ მდინარეები მათ ქვემოთ მიედინებოდა. შემდეგ კი ჩვენ ისინი დავღუპეთ მათი ცოდვების გამო და მათ შემდეგ სხვა თაობები აღვადგინეთ [შევქმენით]."},{"id":7,"translation":"თუნდაც ჩვენ შენთვის (ო, მოციქულო) ზეციდან ფურცლებზე დაწერილი წერილი ჩამოგვევლინა და ისინი ხელებით შეხებოდნენ მას, მაშინ ისინი, ვინც ურწმუნოებად იქცნენ, უეჭველად იტყოდნენ: «ეს, რითაც შენ მოხვედი,— მხოლოდ აშკარა ჯადოქრობაა!»"},{"id":8,"translation":"და თქვეს მათ [მრავალღმერთიანებმა]: «ნეტავ მასთან [მუჰამმადთან] ალლაჰს ანგელოზი ჩამოეგზავნა ზეციდან!» ხოლო თუ ჩვენ ანგელოზს ჩამოვგზავნიდით, მაშინ საქმე აუცილებლად გადაწყვეტილი იქნებოდა, და შემდეგ მათ აღარ მიეცემოდათ ვადა (მოსანანიებლად)!"},{"id":9,"translation":"თუნდაც რომ იგი ანგელოზად დაგვედგინა, აუცილებლად გავხდიდით მას [ანგელოზს] ადამიანად [ადამიანის სახით], რათა შეძლებოდათ მასთან საუბარი (რადგან მათ არ შეუძლიათ ანგელოზის დანახვა მისი ანგელოზური სახით), და მაშინაც გავხდიდით მათთვის გაუგებარს იმას, რასაც ისინი თვითონ ხდიან გაუგებარს."},{"id":10,"translation":"და უკვე დასცინოდნენ მოციქულებს, შენამდე არსებულებს, და მოიცვა ისინი, ვინც დასცინოდა [მოციქულებს], ის [სასჯელი], რის გამოც დასცინოდნენ."},{"id":11,"translation":"უთხარი (მათ) (ო, მოციქულო): «იმოგზაურეთ მიწაზე და შემდეგ შეხედეთ, როგორი იყო დასასრული მათი, ვინც სიცრუეს იგონებდა!»[1]","footnotes":"[1]და მოერიდეთ იმის გაკეთებას, რის გამოც თქვენც შეიძლება დაგატყდეთ მსგავსი სასჯელი."},{"id":12,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «ვის ეკუთვნის ის, რაც ცაშია და რაც მიწაზეა?» თქვი: «ალლაჰს! მან საკუთარ თავზე დააწესა წყალობა; იგი აუცილებლად და უეჭველად შეგკრებთ აღდგომის დღეს, რომელშიც არავითარი ეჭვი არ არის! ისინი, ვინც საკუთარ თავს ზიანი მიაყენეს[1], — ისინი არ ირწმუნებენ!»","footnotes":"[1]თავიანთი ურწმუნოებით და მრავალღმერთიანობით თავი დაღუპეს."},{"id":13,"translation":"۞ და მას ეკუთვნის (ყველაფერი), რაც ისვენებს ღამით და დღისით; და იგია ყოვლიმსმენი, ყოვლისმცოდნე."},{"id":14,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «ნუთუ სხვას ავიღებ მე ჩემს მფარველად ალლაჰის გარდა, ცისა და მიწის შემოქმედისა, (როდესაც) ის აძლევს საზრდოს (ყველა ქმნილებას), ხოლო მას ვერავინ აძლევს საზრდოს?» თქვი (ო, მოციქულო): «ჭეშმარიტად, მე მიბრძანეს ვიყო პირველი მათ შორის, ვინც (სრულად) დაემორჩილა (მას), და არ იყოთ მრავალღმერთიანთა შორის!»"},{"id":15,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) მრავალღმერთიანებს: «ჭეშმარიტად, მე მეშინია, თუ არ დავემორჩილები ჩემს უფალს, დიდებული დღის სასჯელის!»"},{"id":16,"translation":"ვისაც ის [სასჯელი] აცილდება იმ დღეს, მას იგი მართლაც შეიწყალებს; და ეს იქნება აშკარა წარმატება!"},{"id":17,"translation":"და თუ ალლაჰი შეგეხება შენ (ო, ადამიანო) ზიანით [გასაჭირით, სიღარიბით, ავადმყოფობით…], მაშინ არ არსებობს მისი მომხსნელი მის გარდა. ხოლო თუ ის შეგეხება სიკეთით [სიმდიდრით, ჯანმრთელობით…], მაშინ (მხოლოდ) იგია ყოვლისშემძლე ყველაფერზე."},{"id":18,"translation":"და ის არის მბრძანებელი და თავისი მონების ზემოთ; და ის ბრძენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":19,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «რა (შეიძლება იყოს) უფრო დიდი მოწმობა?» თქვი: «(თავად) ალლაჰი არის მოწმე ჩემსა და თქვენს შორის. და შთამეგონა მე გამოცხადებით (ალლაჰისგან) ეს ყურანი, რათა გაგაფრთხილოთ ამით და (გააფრთხილოს) ისინი, ვისამდეც ის [ყურანი] მიაღწევს (აღდგომის დღემდე). ნუთუ თქვენ მოწმობთ, რომ ალლაჰთან ერთად კიდევ სხვა ღმერთებიც არიან?» უთხარი (მათ) (ო, მოციქულო): «მე არ ვმოწმობ (იმას, რაზეც თქვენ დგახართ)». თქვი: «ჭეშმარიტად, ის არის ერთი ღმერთი, და ჭეშმარიტად, მე სრულიად გაშორებული ვარ იმისგან, რასაც თქვენ მას თანასწორად უყენებთ»."},{"id":20,"translation":"ისინი, ვისაც ჩვენ წიგნი ვუბოძეთ, იცნობენ მას [მოციქულ მუჰამმადს] (იმ ნიშნებით, რომლებსაც კითხულობენ თავიანთ წერილებში), ისე როგორც იცნობენ საკუთარ შვილებს. ისინი, ვინც საკუთარ თავს ზიანი მიაყენეს [ურწმუნოები გახდნენ და არ აღიარეს მუჰამმადი მოციქულად], — ისინი არ ირწმუნებენ!"},{"id":21,"translation":"ვინ არის უფრო უსამართლო, ვიდრე ის, ვინც ალლაჰზე სიცრუეს იგონებს ან უარყოფს მის ნიშნებს? ჭეშმარიტად, უსამართლონი ვერ მიაღწევენ წარმატებას!"},{"id":22,"translation":"და (დაე, მათ, ვინც არ იღებენ ალლაჰის ნიშნებს, შეეშინდეთ) იმ დღის, (როდესაც) ჩვენ შევკრებთ მათ ყველას, შემდეგ კი ვეტყვით მათ, ვინც მას თანასწორებს უყენებდნენ: «სად არიან თქვენი თანასწორები [ცრუ ღმერთები], რომელთა შესახებაც ამტკიცებდით, რომ ისინი თქვენთვის შუამდგომლობდნენ ალლაჰის წინაშე?»"},{"id":23,"translation":"შემდეგ მათი ეს გამოცდა არ იქნება სხვა არაფერი, გარდა იმისა, რომ ისინი (ტყუილად) იტყვიან: «ვფიცავთ ალლაჰს, ჩვენს უფალს, ჩვენ არ ვიყავით მრავალღმერთიანები!»"},{"id":24,"translation":"შეხედე (ო, მოციქულო), როგორ დაიწყებენ ისინი საკუთარ თავზე ტყუილის თქმას (თავიანთი ურწმუნოების გამართლებისას). და დაიკარგება მათგან ის, რასაც ისინი იგონებდნენ!"},{"id":25,"translation":"და მათ შორის არიან ისეთებიც, რომლებიც გისმენენ შენ (ო, მოციქულო), როცა კითხულობ ყურანს, მაგრამ (იმის გამო, რომ თავიანთ ვნებებს გაჰყვნენ) ჩვენ დავადეთ მათ გულებზე საფარველები, რათა ვერ გაიგონ იგი [რაც ყურანშია], ხოლო მათ ყურებში — სიყრუე. და რაც არ უნდა ნიშანი იხილონ, მაინც არ ირწმუნებენ მას [ამ ნიშნებს]; იმდენად, რომ როცა მოდიან შენთან, კამათობენ და ამბობენ ურწმუნონი: «ეს [რაც გვესმის] მხოლოდ წარსულთა (გამოგონილი) ზღაპრებია!»"},{"id":26,"translation":"და ისინი აფერხებენ მასთან [მოციქულს] და (თავადაც) შორდებიან მას, და ამით ისინი მხოლოდ საკუთარ თავს იღუპავენ, თუმცა (ამას) ვერ გრძნობენ."},{"id":27,"translation":"და რომ გეხილა (ო, მოციქულო), როგორ დააყენებენ მათ ცეცხლის [ჯოჯოხეთის] წინაშე და იტყვიან: «ო, ნეტავ დაგვაბრუნებდნენ (მიწიურ ცხოვრებაში), მაშინ აღარ ვუარყოფდით ჩვენი უფლის ნიშნებს და ვიქნებოდით მორწმუნეთაგან!»"},{"id":28,"translation":"მაგრამ გამოეცხადათ მათ [ურწმუნოებს] (განკითხვის დღეს) ის, რასაც ადრე მალავდნენ[1]. და რომ დაბრუნებულიყვნენ და მიეცათ მათ ვადა, უეჭველად კვლავ დაბრუნდებოდნენ იმაზე, რაც აკრძალულია [ურწმუნოებასა და ცოდვებზე]! და ნამდვილად, ისინი უეჭველად მატყუარები არიან.","footnotes":"[1] მათ იცოდნენ, რომ ის, რითაც ალლაჰის მოციქულები იყვნენ გამოგზავნილნი, ჭეშმარიტება იყო, მაგრამ ამას თავიანთ მიმდევრებს უმალავდნენ."},{"id":29,"translation":"და თქვეს მათ [მრავალღმერთიანებმა]: «ეს არის მხოლოდ ჩვენი მიწიერი ცხოვრება, და ჩვენ არ ვიქნებით აღდგენილნი (ჩვენი სიკვდილის შემდეგ)»."},{"id":30,"translation":"ნეტავ გენახა, როდესაც თავიანთი უფლის წინაშე დააყენებენ და ეტყვის: «განა ეს არ არის ჭეშმარიტება?» ისინი ეტყვიან: «დიახ, ჩვენს უფალს ვფიცავთ». ისიც ეტყვის: «მაშ, იგემეთ სასჯელი იმის, რასაც უარყოფდით»."},{"id":31,"translation":"უეჭველად, ზარალი განიცადეს მათ, ვინც ტყუილად ჩათვალეს ალლაჰთან შეხვედრა [არ ირწმუნეს განკითხვის დღე]. და როცა მოულოდნელად მიუვათ მათ საათი [დადგება განკითხვის დღე], იტყვიან: «ვაი ჩვენ, იმის გამო, რაც დავკარგეთ მასში». და ისინი ატარებენ თავიანთ ტვირთებს [თავიანთ ცოდვებს] თავიანთ ზურგებზე. და რაოდენ საზარელია ის, რასაც ისინი ატარებენ!"},{"id":32,"translation":"და მიწიერი ცხოვრება არაფერია, თუ არა თამაში და გართობა; ხოლო საბოლოო სამყოფელი (მარადიული ცხოვრება) უკეთესია მათთვის, ვისაც ეშინია ალლაჰის (სასჯელის). ნუთუ არ გაიაზრებთ?"},{"id":33,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ ვიცით, რომ შენ (ო, მოციქულო) გამწუხრებს ის, რასაც ისინი შენზე ამბობენ. ჭეშმარიტად, ისინი შენ მატყუარად არ გთვლიან (თავიანთ გულებში), თუმცა უსამართლონი უარყოფენ ალლაჰის ნიშნებს."},{"id":34,"translation":"და უკვე უარყოფილნი იყვნენ შუამავლები, შენამდე (ო, მუჰამმად), და ისინი ითმენდნენ იმას, რომ მათ უარყოფდნენ და ტანჯავდნენ (და აგრძელებდნენ ხალხის მოწოდებას ჭეშმარიტებისკენ), ვიდრე მათთან არ მოვიდა ჩვენი დახმარება. და ვერავინ შეცვლის ალლაჰის სიტყვებს! და უკვე მოვიდა შენამდე ცნობები შუამავლებზე."},{"id":35,"translation":"და თუ მძიმეა შენთვის (ო, მოციქულო) მათი ზურგშექცევა, მაშინ თუ შეგიძლია იპოვო ხვრელი მიწაში ან კიბე ცაში და მიუტანო მათ რაიმე ნიშანი — მაშინ გააკეთე ეს! და თუ ალლაჰი ისურვებდა, აუცილებლად შეკრებდა მათ სწორ გზაზე. ამიტომ ნუ იქნები (ო, მუჰამმად) უმეცართაგანი."},{"id":36,"translation":"۞ ჭეშმარიტად, (ჭეშმარიტებისკენ მოწოდებას) პასუხობენ მხოლოდ ისინი, ვინც უსმენენ. ხოლო მკვდრებს ალლაჰი აღადგენს, შემდეგ კი მასთან იქნებიან დაბრუნებულნი."},{"id":37,"translation":"და თქვეს მათ (ქედმაღლურად): «ო, ნეტავ მას [მუჰამმადს] ჩამოეგზავნოს რაიმე ნიშანი [სასწაული] მისი უფლისგან (როგორც სალიჰის აქლემი, მუსას კვერთხი ან 'ისას სუფრა)», უთხარი (მათ) (ო, მოციქულო): «ჭეშმარიტად, ალლაჰს ძალუძს, რათა ჩამოავლინოს ნიშანი (სასწაული), თუმცა მათმა უმრავლესობამ არ იცის (რომ ნიშნები იგზავნება მხოლოდ ალლაჰის სიბრძნით)!»"},{"id":38,"translation":"და არ არსებობს არც ერთი ცხოველი დედამიწაზე და არც ერთი ფრინველი, რომელიც დაფრინავს ცაში თავისი ორი ფრთით, რომ ისინი არ იყვნენ თემები, თქვენი მსგავსნი (ო, ადამიანებო)[1]. არაფერი გამოგვიტოვებია ჩვენ წიგნში [დაცულ ფირფიტაში]. შემდეგ ისინი თავიანთი უფლის წინაშე იქნებიან შეკრებილნი.","footnotes":"[1]ყოველ ქმნილების სახეობას აქვს თავისი თავისებურებები და თავისი ცხოვრების წესი."},{"id":39,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც უარყვეს ჩვენი ნიშნები, — ყრუები არიან, მუნჯები არიან და (იმყოფებიან) სიბნელეებში [ვერ ხედავენ ჭეშმარიტებას]. ვისაც ალლაჰი ისურვებს, მას ააცდენს გზას, ხოლო ვისაც ისურვებს, დააყენებს სწორ გზაზე."},{"id":40,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «დაფიქრებულხართ თუ არა, რომ თუ თქვენზე მოვა ალლაჰის სასჯელი ან დაგიდგებათ საათი, ნუთუ ალლაჰის გარდა სხვას მიმართავთ ვედრებით, თუ თქვენ მართლები ხართ?»"},{"id":41,"translation":"პირიქით! სწორედ მას [ალლაჰს] მიმართავთ ვედრებით, და ის გიხსნით იმისგან, რის გამოც ევედრებით, თუ ისურვებს; და იმ წამს ივიწყებთ მათ, ვისაც მას თანაზიარად უდგენთ."},{"id":42,"translation":"და უკვე გავგზავნეთ (შუამავლები) ხალხებთან, რომლებიც შენამდე იყვნენ (ო, მუჰამმად). და ჩვენ შევიპყარით ისინი გაჭირვებით და უბედურებით [დაავადებებით], რომ ეგების ისინი დამორჩილდებოდნენ (თავიანთ უფალს) და მხოლოდ მას ეთაყვანებოდნენ."},{"id":43,"translation":"ნეტავ, როცა მათთან მოდიოდა ჩვენი რისხვა, ისინი დამორჩილებულიყვნენ! მაგრამ მათი გულები გამკვრივდა, და სატანამ შეუმკო მათ ის, რასაც აკეთებდნენ!"},{"id":44,"translation":"და როცა მათ დაივიწყეს ის, რაც შეახსენეს, ჩვენ გავუხსენით მათ წინაშე ყველაფრის კარები. და როცა ისინი ხარობდნენ იმით, რაც მათ მიეცათ, ჩვენ მოულოდნელად შევიპყარით ისინი, და აი, ისინი აღმოჩნდნენ (სრულ) სასოწარკვეთილებაში."},{"id":45,"translation":"და განადგურდნენ ბოლომდე ის ადამიანები, რომლებიც უსამართლობას სჩადიოდნენ [რომლებმაც არ ირწმუნეს ალლაჰი და უარყვეს მისი მოციქულები]. და ქება-დიდება ალლაჰს, სამყაროთა უფალს!"},{"id":46,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «ნუთუ არ დაფიქრებულხართ, თუკი ალლაჰი წაგართმევთ სმენასა და მხედველობას და დაბეჭდავს თქვენს გულებს, მაშინ რომელი ღმერთი, ალლაჰის გარდა, დაგიბრუნებთ ამას?» შეხედე, როგორ ვანაწილებთ ჩვენ ნიშნებს (აიათებს)! შემდეგ კი ისინი (ამის მიუხედავად) თავს არიდებენ (ამაზე დაფიქრებას)."},{"id":47,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «ნუთუ არ დაფიქრებულხართ, თუ თქვენზე მოვა ალლაჰის სასჯელი მოულოდნელად ან აშკარად, ნუთუ დაიღუპება (კიდევ ვინმე), გარდა იმ ხალხისა, რომლებიც იყვნენ უსამართლონი?»"},{"id":48,"translation":"და ჩვენ ვგზავნით მოციქულებს მხოლოდ მახარობლებად და გამაფრთხილებლებად[1]. და ვინც ირწმუნებს და მართალი იქნება — მათზე არ იქნება შიში, და არ იქნებიან ისინი დამწუხრებულნი!","footnotes":"[1]და არა იმისთვის, რომ შეასრულონ ის სასწაულები, რასაც ურწმუნოები ითხოვენ."},{"id":49,"translation":"ხოლო ისინი, რომლებმაც უარყვეს ჩვენი ნიშნები (აიათები), — მათ შეეხებათ სასჯელი იმისთვის, რომ ისინი ურჩები იყვნენ ალლაჰის მიმართ!"},{"id":50,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «მე არ გეუბნებით, რომ მე მაქვს ალლაჰის საუნჯეები [რომ მე ვმართავ მათ], და არც იმას ვამბობ, რომ ვიცი უხილავი, და არც იმას ვამბობ, რომ მე — ანგელოზი ვარ. მე მხოლოდ მივყვები იმას, რაც მეძლევა გამოცხადებად ალლაჰისგან». თქვი: «ნუთუ თანასწორია ბრმა [ურწმუნო, რომელიც ვერ ხედავს ალლაჰის ნიშნებს] და მხედველი [მორწმუნე]? ნუთუ არ დაფიქრდებით, რათა დაინახოთ ჭეშმარიტება და ირწმუნოთ იგი?»"},{"id":51,"translation":"შეაგონე (ო, მოციქულო) ამით [ყურანით] ისინი, რომლებიც შიშობენ, რომ შეკრებილნი იქნებიან თავიანთი უფლის წინაშე, მათთვის, ვისაც მის გარდა არ ჰყავს მფარველი და შუამდგომელი, — რათა ეგები მოერიდონ (ალლაჰის სასჯელს)."},{"id":52,"translation":"არ განდევნო (ო, მოციქულო) (შენგან) ეს (ღარიბი მორწმუნენი), რომლებიც თავიანთ უფალს უხმობენ დილაობით და საღამოობით, და სურთ მისი სახის ხილვა! შენზე (ო, მოციქულო) საერთოდ არ არის (დაკისრებული) მათი ანგარიში, და არც მათზეა შენი ანგარიში, რომ შენ ისინი განდევნო და (ამით) გახდე მჩაგვრელთაგანი."},{"id":53,"translation":"და ასე გამოვცადეთ ჩვენ ზოგი მათგანი სხვებით [მდიდრები — ღარიბებით, დიდგვაროვნები — უბრალოებით], რათა მათ ეთქვათ: «ნუთუ სწორედ ამათ შორის მოგვმადლა ალლაჰმა წყალობა (რწმენის მინიჭებით)?» ნუთუ ალლაჰმა უკეთ არ უწყის მადლიერნი?"},{"id":54,"translation":"და როცა შენთან (ო, მოციქულო) მოდიან ისინი, რომლებიც ირწმუნებენ ჩვენს ნიშნებს, მაშინ უთხარი მათ: «მშვიდობა თქვენ! თქვენმა უფალმა საკუთარ თავს დააკისრა მოწყალება. მართლაც, ვინც თქვენგან ჩაიდენს ცუდს უცოდინრობით, შემდეგ კი ამის შემდეგ მოინანიებს და გამოასწორებს, — ჭეშმარიტად, იგი შემნდობი, მოწყალეა»."},{"id":55,"translation":"და ასე განვმარტავთ ნიშნებს [აიათებს], რათა (ამითვე) გამოვლინდეს მეამბოხეთა [მრავალღმერთიანთა] გზის სიცრუეც!"},{"id":56,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო): «ჭეშმარიტად, მე ამიკრძალეს თაყვანისცემა იმათთვის, ვისაც თქვენ უხმობთ [ვისაც ეთაყვანებით] ალლაჰის გარდა». თქვი: «მე არ გავყვები თქვენს სურვილებს, რადგან მაშინ შევცდებოდი და არ ვიქნებოდი მართალი გზის მიმდევართა შორის»."},{"id":57,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო): «ჭეშმარიტად, მე ვეყრდნობი ნათელ ნიშანს [მტკიცებულებას] ჩემი უფლისგან, ხოლო თქვენ ამას სიცრუედ მიიჩნევთ. არ მაქვს მე ის, რასაც თქვენ აჩქარებთ. გადაწყვეტილება მხოლოდ ალლაჰს ეკუთვნის: ის ჰყვება ჭეშმარიტებას, და იგი — საუკეთესოა განმმარტებელთაგან»."},{"id":58,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო): «რომ მქონდეს მე ის, რასაც თქვენ აჩქარებთ, მაშინ საქმე ჩემსა და თქვენ შორის აუცილებლად გადაწყვეტილი იქნებოდა [მე მას დავაჩქარებდი]; და ალლაჰმა უკეთ იცის უსამართლონი»."},{"id":59,"translation":"۞ და მასთან არის უხილავის გასაღებები. ეს არავინ იცის მის გარდა. და მან იცის (ყველაფერი), რაც არის ხმელეთზე და ზღვაში. და არც ერთი ფოთოლი არ ჩამოვარდება, რომ მან ამის შესახებ არ იცოდეს. და არ არის (არც ერთი) მარცვალი მიწის სიბნელეში, და არ არის (რაიმე) სველი ან მშრალი, რაც არ იყოს ჩაწერილი ნათელ წიგნში [დაცულ ფირფიტაში]."},{"id":60,"translation":"და (მხოლოდ) იგია, ვინც გაძინებთ ღამით, და იცის, რას იძენთ დღის განმავლობაში. შემდეგ იგი გაცოცხლებთ მასში, რათა შესრულდეს დანიშნული ვადა[1]. შემდეგ მისკენ იქნება თქვენი დაბრუნება, და შემდეგ იგი გაუწყებთ, რასაც აკეთებდით.","footnotes":"[1]ადამიანის სიცოცხლის ვადა ამ სამყაროში."},{"id":61,"translation":"და იგია მბრძანებელი და (იმყოფება) თავის მონებზე მაღლა, და აგზავნის თქვენთვის მცველებს [ანგელოზებს]. და როცა რომელიმე თქვენგანთან მოდის სიკვდილი, ჩვენი მოციქულები [ანგელოზები] ართმევენ მას სულს, და ისინი არაფერს ტოვებენ უყურადღებოდ (იმიდან, რაც მათ ევალებათ)."},{"id":62,"translation":"შემდეგ ისინი დაბრუნდებიან ალლაჰთან, მათ ჭეშმარიტ მფარველთან. დიახ, მას ეკუთვნის გადაწყვეტილება, და იგი — ყველაზე სწრაფია ანგარიშის მომკითხველთა შორის."},{"id":63,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო): «ვინ გიხსნით (თქვენს შორეულ მგზავრობებში) ხმელეთისა და ზღვის სიბნელეთაგან, ვის მიმართავთ ვედრებით თავმდაბლად და ფარულად: \"თუ შენ გვიხსნი ამიდან, ჩვენ აუცილებლად ვიქნებით მადლიერთა შორის\"?»"},{"id":64,"translation":"უთხარი (მათ) (ო, მოციქულო): «ალლაჰი გიხსნით ამისგან და ყოველგვარი უბედურებისგან, შემდეგ კი თქვენ მაინც უთანაზიარებთ»."},{"id":65,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «მას შეუძლია მოგივლინოთ სასჯელი ზემოდან [ქვები ციდან, წყალდიდობა…] ან თქვენი ფეხქვეშიდან [მიწისძვრა, ჩაქცევები…], და გაგყოთ თქვენ სხვადასხვა ჯგუფებად და იგემოს ერთმა თქვენგანმა მეორის რისხვა [თქვენ შორის ომი გააჩინოს]». შეხედე, როგორ ვანაწილებთ ჩვენ ნიშნებს [მტკიცებულებებს], რათა მათ გაიგონ (და აიღონ მათგან შეგონება)!"},{"id":66,"translation":"და შენმა ხალხმა უარყო იგი [ყურანი], მიუხედავად იმისა, რომ იგი ჭეშმარიტებაა. უთხარი (მათ): «მე არ ვარ თქვენზე პასუხისმგებელი»."},{"id":67,"translation":"ყოველ ცნობას აქვს განსაზღვრული დრო (როდესაც იგი აუცილებლად ხდება), და მალე თქვენ შეიტყობთ."},{"id":68,"translation":"და როდესაც შენ (ო, მოციქულო ) დაინახავ მათ, რომლებიც იძირებიან (დამცინავად) ჩვენს აიათებში (ნიშნებში) მაშინ განერიდე მათ, სანამ ისინი სხვა საუბარში არ ჩაერთვებიან. და თუ სატანა დაგავიწყებს (ამ ბრძანებას), მაშინ გახსენების შემდეგ, ნუ დაჯდები უსამართლო ხალხთან."},{"id":69,"translation":"და იმათზე, რომლებიც ერიდებიან (ალლაჰის სასჯელს), არავითარი პასუხისმგებლობა არ არის დაკისრებული მათ ანგარიშზე. მათზე მხოლოდ შეხსენების პასუხისმგებლობაა,\nრათა ეგების ალლაჰის შიში ჰქონდეთ."},{"id":70,"translation":"და მიატოვე (ო, მოციქულო) ისინი, რომლებიც თავიანთ სარწმუნოებას — ისლამს — დაცინვად და გასართობად აქცევენ, და რომლებიც ამქვეყნიურმა ცხოვრებამ მოატყუა. და შეახსენე მათ ყურანის მეშვეობით, რომ ყოველი სული განწირული იქნება დაღუპვისთვის ამის გამო. მას არ ეყოლება ალლაჰის გარდა არც მფარველი და არც შუამდგომელი. და თუნდაც ნებისმიერი გამოსასყიდი შესთავაზოს თავის დასახსნელად, ეს არ იქნება მიღებული მისგან. ასეთნი არიან ისინი, რომლებმაც საკუთარი თავი დაღუპვას მისცეს იმის გამო, რაც მოიპოვეს. მათთვის არის მდუღარე წყალი სასმელად და მტკივნეული სასჯელი იმის გამო, რომ ისინი ურწმუნოებას სჩადიოდნენ."},{"id":71,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «ნუთუ ჩვენ დავიწყებთ მოწოდებას\nალლაჰის გარდა იმის მიმართ, რაც არ გვაძლევს სარგებელს\nდა არც გვაზიანებს? და (თუ ამას გავაკეთებთ), ნუთუ დავბრუნდებით უკან [გზასაცდენისკენ] მას შემდეგ, რაც ალლაჰმა გვიწინამძღვრა? და (ის, ვინც ბრუნდება გზასაცდენაში) ჰგავს იმას, ვინც სატანამ აცდუნა დედამიწაზე,\nდა ის დაბნეულია. მას ჰყავს თანამგზავრები, რომლებიც მოუწოდებენ (ჭეშმარიტი) გზისკენ: «მოდი ჩვენთან!». უთხარი (ო, მოციქულო): «ჭეშმარიტად, მხოლოდ ალლაჰის გზა არის (ნამდვილი) გზა, და ჩვენ ყველას გვებრძანა სრულად დავემორჩილოთ სამყაროთა უფალს»."},{"id":72,"translation":"და (ასევე ჩვენ გვებრძანა): «შეასრულეთ ლოცვა და ერიდეთ მას (მის სასჯელს), და მხოლოდ ის [ალლაჰი] არის ის, ვისთანაც თქვენ ყველანი იქნებით შეკრებილნი (სასამართლოს დღეს)!»"},{"id":73,"translation":"და იგია, ვინც შექმნა ცები და მიწა ჭეშმარიტებით. და იმ დღეს როდესაც იტყვის: «იყავ!» — და ის მაშინვე იქნება. მისი სიტყვა — ჭეშმარიტებაა. და მხოლოდ მას ეკუთვნის მმართველობა იმ დღეს, როდესაც ჩაბერილი იქნება საყვირში. ის არის მცოდნე დაფარულისა და ხილულისა, და იგია ბრძენი, ყოვლისმცოდნე."},{"id":74,"translation":"۞ და აი, უთხრა იბრაჰიმმა თავის მამას აზარს: «ნუთუ შენ კერპებს იღებ ღმერთებად (რომლებსაც არ შეუძლიათ არც სარგებლის მოტანა და არც ზიანის მიყენება)? მე ვხედავ, რომ შენ (ო, მამაჩემო) და შენი ხალხი აშკარა გზასაცდენაში ხართ»."},{"id":75,"translation":"და ასე ვუჩვენებდით იბრაჰიმს ცათა და მიწის ძალაუფლებას, რათა ყოფილიყო მტკიცედ დარწმუნებულთა შორის [რომლებსაც არ აქვთ არანაირი ეჭვი]."},{"id":76,"translation":"და როცა ღამემ დაფარა [როცა სრულიად ჩამობნელდა], მან — იბრაჰიმმა — დაინახა ვარსკვლავი და თქვა: «(თქვენი თქმით) ეს არის ჩემი უფალი?» და როდესაც ის ჩაესვენა [დაიმალა], თქვა: «მე არ მიყვარს ჩასვენებულნი [არ ვეთაყვანები მათ, ვინც ქრება]»."},{"id":77,"translation":"როდესაც მან — იბრაჰიმმა — დაინახა ამომავალი მთვარე, უთხრა თავის ხალხს: «(თქვენი თქმით) ეს არის ჩემი უფალი?» და როცა ის ჩაესვენა, თქვა: «თუ ჩემი უფალი არ მიჩვენებს სწორ გზას, მე ვიქნები ერთ-ერთი გზასაცდენილთაგანი»."},{"id":78,"translation":"როდესაც მან — იბრაჰიმმა — დაინახა ამომავალი მზე, უთხრა თავის ხალხს: «(თქვენი თქმით) ეს არის ჩემი უფალი, რადგან ის უფრო დიდია (სხვებზე)?!» და როდესაც ის ჩაესვენა, თქვა: «ო, ჩემო ხალხო! მე სრულიად განვშორდი იმას, რასაც თქვენ ალლაჰს უთანაზიარებთ»."},{"id":79,"translation":"ჭეშმარიტად, მე (ჩემი თაყვანისცემით) მივმართე ჩემი სახე იმისკენ, ვინც შექმნა ცები და დედამიწა — ჰანიფად (მყოფმა), და მე არ ვარ მრავალღმერთიანთა შორის."},{"id":80,"translation":"და შეეკამათა მას [იბრაჰიმს] მისი ხალხი. მან თქვა: «ნუთუ თქვენ მეკამათებით ალლაჰის შესახებ, მაშინ როცა მან მე ჭეშმარიტ გზაზე დამაყენა? მე არ მეშინია იმისი, რასაც თქვენ მას თანაზიარად მიაწერთ, გარდა იმისა, რასაც ჩემი უფალი ინებებს. ჩემი უფლის ცოდნა ყველაფერს მოიცავს. ნუთუ არ გამოფხიზლდებით?"},{"id":81,"translation":"და როგორ უნდა მეშინოდეს მე იმისა, რასაც თქვენ ალლაჰს თანაზიარს უყენებთ, მაშინ როცა თქვენ — ო, მრავალღმერთიანებო — არ გეშინიათ, რომ ალლაჰს თანაზიარს უყენებთ იმას, რაზეც მას თქვენთვის არავითარი მტკიცებულება არ ჩამოუვლენია? მაშ, ამ ორი ჯგუფიდან (მრავალღმერთიანებისა და ერთღმერთიანებისა) რომელი უფრო იმსახურებს უსაფრთხოებას (ალლაჰის სასჯელისგან), თუ კი იცით?»"},{"id":82,"translation":"ისინი, ვინც ირწმუნეს და არ შეურიეს თავიანთ რწმენას უსამართლობა [არ აურიეს მასში მრავალღმერთიანობა], — მათ ეკუთვნით უსაფრთხოება და ისინი სწორ გზაზე მდგომნი არიან."},{"id":83,"translation":"და ეს არის ჩვენი მტკიცებულება, რომელიც ჩვენ ვუწყალობეთ იბრაჰიმს მისი ხალხის წინააღმდეგ. ჩვენ ხარისხებით ვამაღლებთ მათ, ვისაც ვისურვებთ (ამქვეყნიურ და მარადიულ ცხოვრებაში). ჭეშმარიტად, შენი უფალი ბრძენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":84,"translation":"და ვუწყალობეთ მას [იბრაჰიმს] ისჰაყი და ია'ყუბი; ყველა დავაყენეთ სწორ გზაზე. და ნუჰიც მივმართეთ სწორ გზაზე უფრო ადრე. და მისი შთამომავლობიდან — დაუდი, სულაიმანი, აიიუბი, იუსუფი, მუსა და ჰარუნი — (ყველა მათგანი) დავაყენეთ სწორ გზაზე. და ასე ვაჯილდოებთ კეთილისმქმნელთ."},{"id":85,"translation":"და ასევე დავაყენეთ სწორ გზაზე ზაქარია, იაჰია, 'ისა და ილიასი — ყველა მათგანი მართალთა შორის იყო."},{"id":86,"translation":"და ასევე დავაყენეთ სწორ გზაზე ისმა'ილი, ალ-იასა', იუნუსი და ლუტი — და ყველა მათგანი ავამაღლეთ სამყაროთა ზედა [თავიანთი დროის ადამიანებზე]."},{"id":87,"translation":"და ასევე დავაყენეთ სწორ გზაზე ისინი, ვინც ვისურვეთ — მათი მამებიდან, შთამომავლებიდან და ძმებიდან; ჩვენ ავირჩიეთ ისინი და წავმართეთ პირდაპირ გზაზე [ერთღმერთიანობისკენ]."},{"id":88,"translation":"ეს არის ალლაჰის გზა, რომლითაც იგი ხელმძღვანელობს, ვისაც ინებებს თავისი მონებიდან. ხოლო თუ ისინი [მოციქულები] თანაზიარს დაუყენებდნენ მას, უეჭველად, ამაო იქნებოდა ყველაფერი, რასაც ისინი აკეთებდნენ."},{"id":89,"translation":"ესენი არიან ისინი, ვისაც ჩვენ ვუწყალობეთ წიგნი, სიბრძნე [ცოდნა და შარიათის გაგება] და წინასწარმეტყველება. ხოლო თუ ესენი [მექქელები და სხვები] არ ირწმუნებენ მას [ყურანის აიათებს], მაშინ ჩვენ მას ვანდობთ იმ ხალხს, რომლებიც არ უარყოფენ მას[1].","footnotes":"[1]ვისაც სრულად სწამთ ალლაჰის წიგნი — მუჰაჯირები, ანსარები და ისინი, ვინც მათ გაჰყვნენ აღდგომის დღემდე."},{"id":90,"translation":"ესენი არიან ისინი, ვინც ალლაჰმა სწორ გზაზე დააყენა, ამიტომ მათ ხელმძღვანელობას მიჰყევი. თქვი: «არ ვითხოვ თქვენგან ამისთვის [ალლაჰის თაყვანისცემისკენ მოწოდებისთვის] არანაირ საზღაურს; ჩემი საზღაური მხოლოდ ალლაჰთანაა. ეს [ყურანი] მხოლოდ შეხსენებაა სამყაროთათვის»."},{"id":91,"translation":"და მათ (მრავალღმერთიანებმა) არ დააფასეს ალლაჰი სათანადოდ, როცა თქვეს: «ალლაჰს არაფერი ჩამოუვლენია ადამიანისთვის». თქვი (ო, მოციქულო): «მაშ, ვინ ჩამოავლინა წიგნი, რომლითაც მოვიდა მუსა — როგორც ნათელი და ხელმძღვანელობა ადამიანებისთვის?» თქვენ [ო, იუდეველებო] მას ფურცლებად აქცევთ, აჩვენებთ მის ნაწილს [თორას] და ბევრს მალავთ. და თქვენ [ო, არაბებო] ნასწავლი გაქვთ ის [ყურანი], რაც არ იცოდით არც თქვენ და არც თქვენმა მამებმა. თქვი: «ალლაჰმა (ჩამოავლინა იგი)!» შემდეგ მიატოვე ისინი, რომ თავიანთ ცარიელ საუბარში ერთობოდნენ."},{"id":92,"translation":"და ეს არის წიგნი, რომელიც ჩვენ ჩამოგივლინეთ შენ (ო, მუჰამმად) — დალოცვილი; იგი ადასტურებს იმას, რაც მის წინ იყო ჩამოვლენილი [წინა წერილებს], და (ჩამოვლენილია) იმისთვის, რომ გააფრთხილო ქალაქთა დედა [მექქა] და ისინი, ვინც მის ირგვლივ არიან. და ისინი, ვინც ირწმუნებენ მარადიულ ცხოვრებას, ირწმუნებენ მას და თავიანთ ლოცვას [გულმოდგინედ] დაიცავენ."},{"id":93,"translation":"ვინ არის უფრო უსამართლო და ცოდვილი, ვიდრე ის, ვინც ალლაჰზე სიცრუეს იგონებს, ან ამბობს: «მე მომევლინა გამოცხადება», მაშინ როცა არაფერი ჩამოვლენილა მისთვის; ან ვინც ამბობს: «მე ჩამოვავლენ მსგავსს იმისა, რაც ალლაჰმა ჩამოავლინა?» და თუ იხილავდი (ო, მოციქულო), როგორ იქნებიან უსამართლონი სიკვდილის ტანჯვაში, და ანგელოზები გაუწვდიან მათ ხელებს (სასჯელით) და ეტყვიან: «გამოიყვანეთ თქვენი სულები! დღეს თქვენ მოგეზღვებათ დამამცირებელი სასჯელით იმის გამო, რომ ალლაჰზე არასწორს ამბობდით და მისი აიათების მიმართ ამპარტავნებას იჩენდით»."},{"id":94,"translation":"და აი, თქვენ მოხვედით ჩვენთან (ანგარიშისა და საზღაურის მისაღებად) მარტონი, ისე როგორც პირველად შეგქმნათ [შიშვლები და უქონლები]; და დატოვეთ ის, რაც ჩვენ მოგეცით [სიმდიდრე და ქონება] თქვენს ზურგს უკან [ამქვეყნიურ ცხოვრებაში]. და ჩვენ არ ვხედავთ თქვენთან ერთად თქვენს შუამდგომლებს [ცრუ ღმერთებს], რომელთაც თქვენ ამტკიცებდით, რომ ისინი ალლაჰის თანაზიარნი იყვნენ. უკვე გაწყვეტილია ის კავშირი, რომელიც თქვენ შორის იყო, და გაქრა თქვენგან ის, რასაც ამტკიცებდით."},{"id":95,"translation":"۞ ჭეშმარიტად, ალლაჰი ხსნის მარცვალს და კურკას [რომ მათგან აღმოცენდეს მცენარე და ხე]; გამოყავს ცოცხალი მკვდარიდან [ადამიანი — თესლიდან, ფრინველი — კვერცხიდან] და გამოაქვს მკვდარი ცოცხლიდან [თესლი — ადამიანიდან, კვერცხი — ფრინველიდან]. ასეთია ალლაჰი თქვენთვის! მაშ, როგორ შორდებით ჭეშმარიტებას?"},{"id":96,"translation":"იგია განთიადის გამღვივებელი, და ღამეს ქმნის სიმშვიდედ, ხოლო მზესა და მთვარეს — (აყენებს) ზუსტი ანგარიშით. ასეთია დადგენილება ძლევამოსილის, ყოვლისმცოდნის."},{"id":97,"translation":"და მხოლოდ იგია (ალლაჰი), ვინც დაგიდგინათ თქვენ, ადამიანებო, ვარსკვლავები, რათა მათი მეშვეობით იპოვოთ გზა ხმელეთსა და ზღვის სიბნელეში. და ჩვენ უკვე განვმარტეთ ნიშნები იმ ხალხისთვის, რომლებმაც იციან (ალლაჰის სიდიადის შესახებ)."},{"id":98,"translation":"და მხოლოდ იგია (ალლაჰი), ვინც შეგქმნათ თქვენ, ადამიანებო, ერთი სულისგან [ადამისგან], და (დაგიდგინათ თქვენთვის) დასადგომი ადგილი [დედის საშვილოსნო] და შესანახი ადგილი [მამის წიაღი]. და ჩვენ უკვე განვმარტეთ ნიშნები იმ ხალხისთვის, რომლებიც იგებენ (და იღებენ მათგან შეგონებას)."},{"id":99,"translation":"და მხოლოდ იგია (ალლაჰი), ვინც ციდან ჩამოავლინა წყალი [წვიმა]. და მისი მეშვეობით გამოვიყვანეთ ყოველგვარი მცენარეულობა. და გამოვიყვანეთ მისგან მწვანე ყლორტები, საიდანაც შემდეგ გამოვყოფთ მარცვლებს, ერთმანეთზე განლაგებულს [თავთავების მსგავსად]. და პალმებიდან, მათი ყვავილედებიდან — დაბლა ჩამოშვებულ მტევნებს. და (გამოვიყვანეთ) ვენახები, ზეთისხილი და ბროწეული — მსგავსი (ფორმით), მაგრამ განსხვავებული (გემოთი). შეხედეთ მათ ნაყოფს, როცა ისინი ნაყოფს იძლევიან, და მათ დამწიფებას!ჭეშმარიტად, ამაში ნათელი ნიშნებია იმ ხალხისთვის, რომლებიც ირწმუნებენ."},{"id":100,"translation":"და მათ ალლაჰს თანაზიარად დაუყენეს ჯინები, მაშინ როცა მან შექმნა ისინი. და მათ ტყუილად მიაწერეს მას შვილები და ქალიშვილები, ყოველგვარი ცოდნის გარეშე[1], წმინდაა იგი და უზენაესი იმაზე, რასაც ისინი მას მიაწერენ!","footnotes":"[1]თქვეს, რომ უზაირი არის ალლაჰის შვილი, ხოლო ანგელოზები — მისი ქალიშვილები."},{"id":101,"translation":"(ალლაჰი) ცათა და მიწის შემოქმედია. როგორ შეიძლება მას ჰყავდეს შვილი, როცა მას არ ჰყავს მეუღლე და მან შექმნა ყოველი რამ, და იგი ყოველი რამის შესახებ ყოვლისმცოდნეა?"},{"id":102,"translation":"ასეთია ალლაჰი — თქვენი უფალი; არ არსებობს სხვა ღმერთი, ღირსი თაყვანისცემისა, გარდა მისი. იგია ყოველი რამის შემქმნელი, ამიტომ ეთაყვანეთ მხოლოდ მას. და იგია ყოველივეს მფარველი [მზრუნველი და მოწმე]."},{"id":103,"translation":"ვერც ერთი მზერა ვერ მისწვდება მას, ხოლო იგი სწვდება ყველა მზერას; და იგია კეთილი (თავის მონებთან) და ყოვლისმცოდნე."},{"id":104,"translation":"უკვე მოვიდა თქვენთან ნათელი ნიშნები [ცხადი მტკიცებულებები] თქვენი უფლისგან. ვინც ხედავს — ეს მისივე სასარგებლოდ არის; ხოლო ვინც ბრმაა [არ იღებს აშკარა ჭეშმარიტებას], — ეს მისივე საზიანოდ არის. (და უთხარი მათ, ო, მოციქულო): «მე თქვენთვის არ ვარ მცველი [არ ვარ პასუხისმგებელი თქვენს ურწმუნოებაზე ალლაჰის წინაშე]»."},{"id":105,"translation":"და ასე ვანაწილებთ [სრულად ვხსნით] ნიშნებს, იმგვარად, რომ ისინი [მექქას მცხოვრებლები], როცა შენ კითხულობ ალლაჰის წიგნს, ამბობენ: «შენ (ო, მუჰამმად) ისწავლე (წიგნის ხალხთან)»; და იმისთვის, რომ განვუმარტოთ ეს [ჭეშმარიტება] ადამიანებს, რომლებმაც იციან."},{"id":106,"translation":"გაჰყევი იმას, რაც შთაგონებად გეცხადება შენ (ო, მოციქულო) შენი უფლისგან: «არ არსებობს ღმერთი, ღირსი თაყვანისცემისა, გარდა მისა», — და განერიდე მრავალღმერთიანებს."},{"id":107,"translation":"თუ ალლაჰს სურდა (რომ ამ მრავალღმერთიანებს არ აერჩიათ\nსხვა ღმერთები მის გარდა), ისინი არ დაუდგენდნენ მას თანამოზიარეებს [ის მათ მორწმუნეებად აქცევდა][1]. და ჩვენ არ გაგხადეთ შენ (ო, მოციქულო) მათი მცველი, და არც მათზე პასუხისმგებელი ხარ.","footnotes":"[1]მაგრამ უზენაესმა ალლაჰმა თავისი სიბრძნით ადამიანებს მისცა ნება და არჩევანის უფლება."},{"id":108,"translation":"და ნუ ლანძღავთ (ო, მორწმუნენო) მათ, ვისაც ისინი მოუწოდებენ [ეთაყვანებიან] ალლაჰის გარდა, რათა მათ (ამის პასუხად) არ დაიწყონ ალლაჰის ლანძღვა მტრობის გამო და უცოდინრობით. ასე ყოველ საზოგადოებას გავულამაზეთ მისი საქმე (მორჩილებს — მორჩილება წარმოვუჩინეთ ლამაზად,\nხოლო ურჩებს — ურჩობა). შემდეგ მათი დაბრუნება მათ უფალთან იქნება."},{"id":109,"translation":"და ფიცს დებდნენ ისინი ალლაჰზე — თავიანთი ყველაზე ძლიერი ფიცით — რომ, თუ მათთან მოვა ნიშანი [სასწაული], უთხარი (მათ) (ო, მუჰამმად): «სასწაულები ალლაჰთანაა (და არა ჩემთან)». და რა გაძლევთ თქვენ (ო, მორწმუნენო) ცოდნას, რომ როცა ისინი მოვლენ, ისინი [მრავალღმერთიანები] ირწმუნებენ ან არ ირწმუნებენ?"},{"id":110,"translation":"და ჩვენ ვაბრუნებთ მათ გულებსა და მზერას, და (თუნდაც ვუჩვენოთ მათ ისეთი სასწაულები, რასაც ისინი ითხოვენ), ისინი მაინც არ ირწმუნებენ, როგორც პირველად არ ირწმუნეს.\nდა ვტოვებთ მათ ბრმად ხეტიალში თავიანთ უსაზღვრო გზააბნეულობაში."},{"id":111,"translation":"۞ და თუკი ჩვენ მათთან ჩამოვუშვებდით ანგელოზებს, და ელაპარაკებოდნენ მათ მკვდრები, და შევკრებდით მათ წინაშე ყველაფერს პირისპირ (აშკარად), ისინი მაინც არ ირწმუნებდნენ, თუ არა ის, რასაც ალლაჰი ინებებს. მაგრამ მათი უმეტესობა უმეცარია."},{"id":112,"translation":"და ასევე, ჩვენ ყოველ წინასწარმეტყველს დავუდგინეთ მტრები – სატანები ადამიანთა და ჯინთა შორის. ზოგი მათგანი შთააგონებს სხვებს მაცდურ სიტყვას მოტყუებისათვის. და რომ ენება შენს უფალს, ისინი [სატანები] ამას ვერ გააკეთებდნენ. მაშ, დატოვე ისინი და ის, რასაც ისინი იგონებენ!"},{"id":113,"translation":"და დაე, იხრებოდნენ მისკენ [ამ მორთული სიტყვისკენ] გულები მათი, რომლებიც არ ირწმუნებენ მარადიულ ცხოვრებას, და (დაე) კმაყოფილდებოდნენ მისით [იმ სიტყვით] და დაე, იძენდნენ (ცოდვებიდან) იმას, რასაც ისინი იძენენ."},{"id":114,"translation":"(უთხარი, ო მოციქულო): «ნუთუ ვინმე სხვას, ალლაჰის გარდა, ვისურვებ მსაჯულად[1], მაშინ როცა იგი არის ის, ვინც ჩამოგიგზავნათ თქვენ წიგნი [ყურანი], დეტალურად განმარტებული? და ისინი, ვისაც ჩვენ მივეცით წერილი [თორა და სახარება], იციან, რომ იგი [ყურანი] ჩამოგზავნილია შენი უფლისგან ჭეშმარიტებით. და ნუ იქნები (ო, მოციქულო) ეჭვის მქონე!»","footnotes":"[1] მექქელმა მრავალღმერთიანებმა უთხრეს წინასწარმეტყველ მუჰამმადს: «დავადგინოთ მსაჯული ჩვენსა და შენს შორის. თუ გსურს, იყოს იგი იუდეველთაგან ან ქრისტიანთაგან და გვამცნოს ის, რაც წერია შენ შესახებ მათ წიგნებში»."},{"id":115,"translation":"და აღსრულდა შენი უფლის სიტყვები ჭეშმარიტებით და სამართლიანობით. არავინ არის მისი სიტყვების შემცვლელი: მართლაც, იგია ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნე!"},{"id":116,"translation":"და თუ შენ დაემორჩილები უმეტესობას მათგანისა, ვინც დედამიწაზე არიან [ურწმუნოთა], ისინი აგაცდენენ ალლაჰის გზიდან. ისინი მიჰყვებიან მხოლოდ ვარაუდს, და ისინი მხოლოდ ტყუიან!"},{"id":117,"translation":"ჭეშმარიტად, შენი უფალი (ისეთია, რომ) მან უკეთ იცის ისინი, ვინც მისი გზიდან ცდება; და მან უკეთ იცის სწორ გზაზე მავალნიც!"},{"id":118,"translation":"და ჭამეთ იმათგან (რაც თქვენ დაკალით), რაზეც (დაკვლისას) მოხსენიებულია ალლაჰის სახელი, თუ თქვენ მის აიათებს (ჭეშმარიტად) ირწმუნებთ!"},{"id":119,"translation":"და რა გჭირთ თქვენ (ო, მორწმუნენო), რომ არ ჭამთ იმას, რაზეც მოხსენიებულია ალლაჰის სახელი? და მან უკვე განგიმარტათ, რა არის თქვენთვის აკრძალული, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ იძულებულნი ხართ (აკრძალულის ჭამაზე). და მართლაც ბევრი აცდენს (სხვებს) გზიდან თავისი სურვილებით[1] ყოველგვარი ცოდნის გარეშე. ჭეშმარიტად, შენმა უფალმა უკეთ იცის ზღვარგასულნი!","footnotes":"[1]აკრძალულის ნებადართულად დაშვებით და ნებადართულის აკრძალვით."},{"id":120,"translation":"და დატოვეთ (ო, ადამიანებო) როგორც აშკარა ცოდვა, ისე დაფარული [ყველა სახის ურჩობა]. ჭეშმარიტად, მათ, ვინც ცოდვას იძენენ, მიეგებათ იმისთვის, რასაც ისინი სჩადიოდნენ!"},{"id":121,"translation":"და ნუ შეჭამთ იმას, რაზეც (დაკვლისას) არ იყო მოხსენიებული ალლაჰის სახელი: და ჭეშმარიტად, ეს არის ურჩობა! და მართლაც სატანები, უეჭველად, შთააგონებენ თავიანთ მომხრეებს, რათა გედავონ თქვენ[1]. და თუ თქვენ დაემორჩილებით მათ, უეჭველად, (გახდებით) მრავალღმერთიანები.","footnotes":"[1]ამბობენ, რომ შეიძლება მკვდარი ცხოველის ჭამა."},{"id":122,"translation":"ნუთუ ის, ვინც მკვდარი იყო და შემდეგ ჩვენ გავაცოცხლეთ და მივეცით მას ნათელი (რწმენა), რომლითაც დადის ადამიანებს შორის, მსგავსია იმისა, ვინც თავის მაგალითში (იმყოფება) სიბნელეში [უმეცრებაში] და არ (შეუძლია) იქიდან გამოსვლა?\nასე შეულამაზდა ურწმუნოებს ის, რასაც ისინი სჩადიოდნენ!"},{"id":123,"translation":"და ასე ვქმნიდით ყოველ დასახლებაში მის ყველაზე მთავარებს (წინამძღოლებს) ურჩებად, რათა მათ იქ ხრიკები მოეწყოთ, მაგრამ ისინი ხრიკებს მხოლოდ საკუთარი თავის წინააღმდეგ აწყობენ და ამას ვერ გრძნობენ."},{"id":124,"translation":"და როდესაც მოვა მათთან ნიშანი [ცხადი მტკიცებულება] ამბობენ: «არ ვირწმუნებთ ჩვენ, სანამ ჩვენ არ მოგვეცემა ის, რაც მიეცათ ალლაჰის მოციქულებს». (მაგრამ) ალლაჰმა უკეთ იცის, სად დაადგინოს თავისი გზავნილი. მალე ეწევათ მათ, ვინც აჯანყდნენ, დამცირება მათი უფლის წინაშე და ძლიერი სასჯელი იმის გამო, რასაც ისინი ხრიკობდნენ (ისლამისა და მორწმუნეების წინააღმდეგ)!"},{"id":125,"translation":"ალლაჰი, ვის ჭეშმარიტ გზაზე დააკვალიანებასაც ინებებს, - გულს გაუხსნის მას ისლამისთვის; ხოლო ვის გზააბნევასაც ინებებს, - ჩაახშობს მის გულს და შეავიწროვებს, თითქოს ზეცაში ადიოდეს. ალლაჰი ასე აგზავნის სასჯელს მათზე, ვინც არ ირწმუნებს."},{"id":126,"translation":"და ეს არის შენი უფლის სწორი გზა. და ჩვენ უკვე განვუმარტეთ ნიშნები [ცხადი მტკიცებულებები] ხალხს, რომლებიც ისმენენ (შეგონებებს)."},{"id":127,"translation":"۞ მათთვის (საზღაურად) არის მშვიდობის სავანე მათი უფლისთან [სამოთხე]; და იგია მათი მფარველი იმის გამო, რასაც ისინი აკეთებდნენ."},{"id":128,"translation":"და ის დღე, როდესაც იგი შეკრებს მათ ყველას, (იტყვის): «ო ჯინთა კრებულო! აი, თქვენ უკვე მრავალი ადამიანი აცდინეთ გზიდან!» და იტყვიან მათი მომხრეები ადამიანთაგან [ურწმუნოები]: «უფალო ჩვენო! ზოგიერთმა ჩვენგანმა ისარგებლა სხვებით, და მივაღწიეთ ჩვენს ვადას, რომელიც შენ დაგვიდგინე». იგი [ალლაჰი] იტყვის: «ცეცხლი არის თქვენი ადგილი, — მარადიულად დარჩებით მასში, — თუ არ ინებებს ალლაჰი (სხვა რამეს)». ჭეშმარიტად, შენი უფალი ბრძენი, ყოვლისმცოდნეა!"},{"id":129,"translation":"და ასე ერთ უსამართლოებს ვაძლევთ ჩვენ ძალაუფლებას სხვებზე იმის გამო, რასაც ისინი იძენენ [მათი ცოდვების გამო]."},{"id":130,"translation":"ჰეი, ჯინთა და ადამიანთა კრებულო! განა არ მოდიოდნენ თქვენთან მოციქულები თქვენგანვე, რომლებიც გიკითხავდნენ ჩემს ნიშნებს (აიათებს) და გაფრთხილებდნენ ამ თქვენს შეხვედრის დღის შესახებ? (და) იტყვიან (მრავალღმერთიანები ჯინთა და ადამიანთა შორის): «ვმოწმობთ ჩვენ საკუთარი თავის წინააღმდეგ[1]». და მოხიბლა ისინი ამქვეყნიურმა ცხოვრებამ და თავადვე დაამოწმეს საკუთარი თავის წინააღმდეგ, რომ იყვნენ ურწმუნოები.","footnotes":"[1]რომ შენმა მოციქულებმა მოგვიტანეს შენი ნიშნები და გაგვაფრთხილეს სამსჯავროს დღის შესახებ, მაგრამ ჩვენ არ ვირწმუნეთ ისინი."},{"id":131,"translation":"ეს — იმიტომ, რომ შენი უფალი არ არის ისეთი, რომ გაანადგუროს დასახლებები უსამართლოდ, მაშინ როცა მათი მცხოვრებლები იყვნენ დაუდევრები[1].","footnotes":"[1]როდესაც მათთან ჯერ კიდევ არ იყო მისული მოწოდება ჭეშმარიტებისკენ."},{"id":132,"translation":"და თითოეულისთვის არის საფეხურები იმის მიხედვით, რასაც ისინი აკეთებდნენ. და შენი უფალი არ არის უგულისყურო იმასთან მიმართებით, რასაც ისინი აკეთებენ."},{"id":133,"translation":"და შენი უფალი — მდიდარია, წყალობის მფლობელი. თუ ის ინებებს, წაგიყვანთ [დაგღუპავთ] და თქვენს შემდეგ მიწაზე ჩაანაცვლებს მათ, ვისაც ის ინებებს, ისევე როგორც თქვენ შეგქმნათ სხვა ადამიანთა შთამომავლობიდან [თქვენი წინაპრების მოდგმიდან]."},{"id":134,"translation":"ჭეშმარიტად, ის, რაც თქვენთვის არის დაპირებული, აუცილებლად მოვა, და თქვენ ვერ შეძლებთ (სასჯელის) შესუსტებას [ვერ აიცილებთ მას]!"},{"id":135,"translation":"თქვი (ო მოციქულო): «ო, ჩემო ხალხო! იმოქმედეთ თქვენი შესაძლებლობის მიხედვით, და მე (ასევე) ვიმოქმედებ (როგორც მიბრძანა ჩემმა უფალმა). და მალე გაიგებთ, ვის ექნება (საქებარი) დასასრული სამყოფელში (მარადიულობაში).\nჭეშმარიტად, უსამართლონი ვერ მიაღწევენ წარმატებას!»"},{"id":136,"translation":"და დააწესეს მათ [მრავალღმერთიანებმა] ალლაჰისთვის იმ ნათესებიდან და პირუტყვიდან, რაც მან შექმნა, წილი (და თავიანთ კერპებსაც დაუდგინეს წილი) და თქვეს: «ეს [ნაწილი] — ალლაჰისთვის!» — «ხოლო ეს [ნაწილი] — ჩვენს თანამოზიარეებს [ცრუ ღმერთებს]». და რაც მათ თანამოზიარეებისთვის არის, ის არ მიდის ალლაჰთან[1], ხოლო რაც ალლაჰისთვისაა, ის მიდის მათ თანამოზიარეებთან. რა ცუდად მსჯელობენ ისინი!","footnotes":"[1]ყათადამ თქვა: «თუ დადგებოდა უნაყოფო წელი, მრავალღმერთიანები ჭამდნენ იმ ნაწილს, რომელსაც თავად ალლაჰისთვის გამოყოფდნენ, ხოლო იმ ნაწილს, რომელიც კერპებისთვის იყო განკუთვნილი, არ ეხებოდნენ»."},{"id":137,"translation":"და ასე გაუმშვენეს მათ თანამოზიარეებმა [სატანებმა] ბევრ მრავალღმერთიანს საკუთარი შვილების მოკვლა, რათა დაღუპონ ისინი და დაუბნელონ მათთვის მათი სარწმუნოება.\nდა რომ ალლაჰს ენება, ისინი ამას ვერ გააკეთებდნენ. მაშ, დატოვე ისინი და ის, რასაც ისინი იგონებენ!"},{"id":138,"translation":"და თქვეს: «ეს არის პირუტყვი და ნათესი, აკრძალული (ადამიანებისთვის) [მხოლოდ ცრუ ღმერთებისთვის მიძღვნილი]; არ იკვებება მათით არავინ, გარდა მხოლოდ იმისა, ვისაც ჩვენ ვინებებთ» — მათი მტკიცებით. და (ასევე) (არსებობს) პირუტყვი, რომლის ზურგიც აკრძალულია [მათ აკრძალეს მასზე ჯდომა], და პირუტყვი, რომლის დაკვლისას ისინი არ ახსენებენ ალლაჰის სახელს, მის წინააღმდეგ სიცრუის გამოგონებით. მალე მიუზღავს იგი მათ იმისთვის, რასაც ისინი იგონებდნენ!"},{"id":139,"translation":"და თქვეს მათ [მრავალღმერთიანებმა]: «ის, რაც ამ ცხოველების საშვილოსნოებშია, (ნებადართულია) მხოლოდ ჩვენი მამაკაცებისთვის და აკრძალულია ჩვენი ქალებისთვის». ხოლო თუ ის [დაბადებული ცხოველი] მკვდარი იქნება, მაშინ ისინი ამაში (იქნებიან) თანამონაწილეები [ყველანი ერთად ჭამენ].\nმიუზღავს იგი მათ მათი აღწერებისათვის[1]. ჭეშმარიტად, იგია ბრძენი და ყოვლისმცოდნე!","footnotes":"[1]ნებადართულისა და აკრძალულის გამოგონებისთვის."},{"id":140,"translation":"უკვე ზარალში არიან ისინი, რომლებმაც მოკლეს თავიანთი შვილები სიბრიყვით, ყოველგვარი ცოდნის გარეშე, და აკრძალეს ის, რაც ალლაჰმა მათ უბოძა [ზოგი ცხოველი], ალლაჰზე სიცრუის შეთხზვით. აი უკვე შეცდნენ ისინი და არ ყოფილან სწორ გზაზე მავალნი!"},{"id":141,"translation":"۞ და (მხოლოდ) იგია ის, ვინც შექმნა ბაღები, (რომლებიც იზრდება) საყრდენებზე [ვაზები, …] და (რომლებიც იზრდება) საყრდენების გარეშე [თავიანთ ღეროებზე მდგომნი, …], პალმები და ნათესები სხვადასხვა ნაყოფით, ზეთისხილი და ბროწეული, (რომლებიც) ჰგავს (გარეგნობით) და არ ჰგავს (გემოთი). იგემეთ მათი ნაყოფი, როცა ისინი ნაყოფს გამოიღებენ, და მიეცით მისი უფლება [სავალდებულო მოწყალება ნაყოფიდან] მოსავლის აღების დროს, მაგრამ ნუ იქნებით მფლანგველნი. ჭეშმარიტად, მას არ უყვარს მფლანგველნი!"},{"id":142,"translation":"და (შექმნა მან) (ზოგი) პირუტყვი ტვირთის გადასაზიდად და (ზოგი) საკვებად. ჭამეთ იმიდან, რაც ალლაჰმა გიბოძათ, და ნუ მიჰყვებით ეშმაკის კვალს! (რადგან) ჭეშმარიტად, იგი [სატანა] თქვენთვის აშკარა მტერია."},{"id":143,"translation":"(მან შექმნა და თქვენთვის ნება დართო პირუტყვიდან) რვა წყვილი: ცხვრებიდან — ორი და თხებიდან — ორი. თქვი (ო მოციქულო): «ორივე მამრი აუკრძალა მან თუ ორივე დედალი? თუ (იქნებ) (მან აუკრძალა) ის, რასაც მოიცავს დედლების საშვილოსნოები? მომიყევით [ამიხსენით] მე ცოდნით, თუ თქვენ მართალნი ხართ (იმაში, რასაც თქვენს უფალს მიაწერთ)»."},{"id":144,"translation":"და (მან შექმნა და თქვენთვის ნება დართო) აქლემებიდან — ორი და ძროხებიდან — ორი. თქვი (ო მოციქულო): «ორივე მამრი აუკრძალა მან (ო, მრავალღმერთიანებო) თუ ორივე დედალი? თუ (იქნებ) (მან აუკრძალა) ის, რასაც მოიცავს დედლების საშვილოსნოები? თუ თქვენ იყავით მოწმეები, როდესაც ალლაჰმა დაგიწესათ ეს [ასეთი აკრძალვა]?» და ვინ არის უფრო უსამართლო, ვიდრე ის, ვინც ალლაჰზე იგონებს სიცრუეს, რათა აცდინოს ადამიანები (ჭეშმარიტი გზიდან) ყოველგვარი ცოდნის გარეშე? ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ წარუძღვება (სწორი გზით) უსამართლო ხალხს."},{"id":145,"translation":"თქვი (ო მოციქულო): «იმაში, რაც მე გამომეცხადა (ალლაჰისგან), მე ვერ ვპოულობ აკრძალულს მჭამელისთვის იმაში, რასაც ის ჭამს, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ ეს იქნება მკვდარი ცხოველი, ან დაღვრილი (ცხოველიდან) სისხლი, ან ღორის ხორცი, რადგან ეს არის სიბილწე, — ან (თუ დაკვლა მოხდა) ურჩობით (ალლაჰის მიმართ), (როცა ცხოველი) დაკლულია სხვა ვინმესთვის ალლაჰის გარდა. ხოლო ვინც იქნება იძულებული (აკრძალულის ჭამაზე შიმშილის დროს, რათა არ მოკვდეს), არ გამოავლენს სურვილს და გადაჭარბებას [არ იღებს სიამოვნებას და არ ჭამს მეტისმეტად], — მაშინ ჭეშმარიტად, შენი უფალი მიმტევებელი, შემწყალებელია!»"},{"id":146,"translation":"და მათ, ვინც გახდნენ იუდეველები, ჩვენ ავუკრძალეთ (ცხოველებიდან და ფრინველებიდან) ყველა, ვისაც აქვს მთლიანი ჩლიქი (ან თათი) [აქლემი, სირაქლემა, იხვი და ბატი], ხოლო ძროხებიდან და ცხვრებიდან ავუკრძალეთ მათ (სუფთა) ქონი, გარდა იმისა, რაც მათი ზურგებით ატარებენ ან შიგნეულობაშია [რომელიც ზურგზეა ან შიგნით ორგანოებთან ერთად], ან იმისა, რაც ძვლებსაა შერეული. ამით [ასე] მივუზღეთ მათ [იუდეველებს] მათი უსამართლობისათვის: და (ჭეშმარიტდ) ჩვენ მართალნი ვართ!"},{"id":147,"translation":"და თუ ისინი უარგყოფენ (ო მოციქულო), მაშინ უთხარი (მათ): «თქვენი უფალი — ფართო წყალობის მფლობელია, მაგრამ მისი ძალა (სასჯელისა) არ აიცილება ხალხისგან, რომლებიც არიან ურჩნი»."},{"id":148,"translation":"იტყვიან ისინი, ვინც მრავალღმერთიანები გახდნენ: «რომ ინებებდეს ალლაჰი, ჩვენ არ გავხდებოდით მრავალღმერთიანები და არც ჩვენი მამები, და ჩვენ არაფერს ავკრძალავდით». ასე უარყვეს (მოციქულთა მოწოდება) მათამდე მცხოვრებებმაც, სანამ არ იგემეს ჩვენი რისხვა [სასჯელი]. უთხარი (მათ) (ო მოციქულო): «გაქვთ კი თქვენ (თუნდაც) რაიმე (სანდო) ცოდნა? (თუ გაქვთ), მაშინ გვაჩვენეთ იგი. თქვენ მიჰყვებით მხოლოდ ვარაუდებს, და თქვენ მხოლოდ სიცრუეს იგონებთ!»"},{"id":149,"translation":"უთხარი (მათ) (ო, მოციქულო): «ალლაჰს (აქვს) ყველაზე ძლიერი მტკიცებულება. რომ ინებებდეს, ის ყველა თქვენგანს წარმართავდა (ჭეშმარიტ გზაზე)»."},{"id":150,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «მოიყვანეთ თქვენი მოწმეები, რომლებიც დაამოწმებენ, რომ ალლაჰმა ეს აკრძალა!» და თუ ისინი [მოყვანილი მოწმეები] დაამოწმებენ (ტყუილის თქმით), მაშინ შენ ნუ დაამოწმებ მათთან ერთად და ნუ მიჰყვები იმათ სურვილებს, ვინც უარყვეს ჩვენი ნიშნები და რომლებიც არ ირწმუნებენ მარადიულ ცხოვრებას და ისინი თავიანთ უფალს უთანაბრებენ (სხვებს)!"},{"id":151,"translation":"۞ უთხარი (მათ) (ო მოციქულო): «მოდით, მე წაგიკითხავთ იმას, რაც თქვენმა უფალმა აგიკრძალათ: (მან გიბრძანათ) რომ არაფერი დაუყენოთ მას თანამოზიარედ, და მშობლების მიმართ (გამოავლინოთ გულწრფელი) კეთილმოქმედება (სიტყვებით, საქმით, ქონებით, …); და ნუ მოკლავთ თქვენს შვილებს სიღარიბის გამო — ჩვენ მივცემთ საზრდოს მათაც და თქვენც; და ნუ მიუახლოვდებით სიბილწეებს [ცოდვებს], როგორც აშკარას მათგან, ისე დაფარულს; და ნუ მოკლავთ სულს, რომლის მოკვლაც ალლაჰმა აკრძალა, გარდა მხოლოდ სამართლიანად[1]. ეს დაგიბარათ მან, — რათა გაიაზროთ [დაფიქრდეთ]!»","footnotes":"[1]როგორც საზღაური მკვლელობისთვის; მრუშის მოკვლა, რომელიც იყო დაქორწინებული; სარწმუნოებისგან განდგომილის მოკვლა."},{"id":152,"translation":"და ნუ მიუახლოვდებით ობოლის ქონებას, გარდა იმით, რაც უკეთესია, სანამ ის მიაღწევს (გონებრივ და ფიზიკურ) სიმწიფეს; და დაიცავით საზომი და (დაადგინეთ) სასწორი სამართლიანად [ნუ მოატყუებთ წონაში]. ჩვენ არ ვაკისრებთ სულს არაფერს, გარდა იმისა, რაც მას ძალუძს. და როცა თქვენ საუბრობთ, იყავით სამართლიანნი, თუნდაც ეს იყოს ნათესავის წინააღმდეგ, და შეასრულეთ ალლაჰის აღთქმა. ეს დაგიბარათ მან, — იქნებ თქვენ გაიხსენოთ (და მიიღოთ შეგონება)!"},{"id":153,"translation":"და ეს [ისლამი] არის ჩემი სწორი გზა; მაშ მიჰყევით მას და ნუ მიჰყვებით სხვა გზებს, რათა არ გაგაშორონ მათ მის გზას. ეს დაგიბარათ მან, — იქნებ გეშინოდეთ (ალლაჰის სასჯელის)."},{"id":154,"translation":"«შემდეგ ჩვენ მივეცით მუსას წიგნი [თორა], როგორც (ჩემი წყალობის) დასრულება მათთვის, ვინც გულწრფელად კეთილმოქმედებდა, და როგორც განმარტება ყოველი საქმის, და როგორც გზამკვლევი და წყალობა, — იქნებ მათ [ისრაელის შთამომავლებმა] ირწმუნონ თავიანთ უფალთან შეხვედრა!»"},{"id":155,"translation":"და ეს [ყურანი] არის წიგნი, რომელიც ჩვენ ჩამოვავლინეთ (მუჰამმადზე), კურთხეული; მაშ მიჰყევით მას და მოერიდეთ (ალლაჰის სასჯელს), — რათა იქნებ შეწყალებულნი იქნეთ."},{"id":156,"translation":"(და ჩვენ ჩამოვავლინეთ ყურანი იმისათვის), რომ თქვენ (ო, არაბთა შორის ურწმუნოებო) არ თქვათ: «წიგნი ჩამოეგზავნათ მხოლოდ ორ ხალხს ჩვენამდე [იუდეველებსა და ქრისტიანებს], და ჩვენ მართლაც უყურადღებონი ვიყავით მისი შესწავლის მიმართ»."},{"id":157,"translation":"ან (რათა) თქვენ არ გეთქვათ: «ჩვენ რომც ჩამოგვეგზავნა წიგნი (როგორც ჩამოეგზავნათ იუდეველებსა და ქრისტიანებს), ჩვენ აუცილებლად უფრო მეტად ვიდგებოდით (ჭეშმარიტ) გზაზე, ვიდრე ისინი!» მაგრამ უკვე მოვიდა თქვენთან თქვენი უფლისგან ნათელი ნიშანი [თქვენთვის გასაგებ არაბულ ენაზე], და გზამკვლევი, და წყალობა; (მაშინ) ვინ არის უფრო უსამართლო, ვიდრე ის, ვინც უარყოფს ალლაჰის ნიშნებს და მათგან თავს არიდებს! ჩვენ მივუზღავთ მათ, ვინც ჩვენს ნიშნებს თავს არიდებენ, ცუდი სასჯელით იმისთვის, რომ ისინი თავს არიდებდნენ."},{"id":158,"translation":"ნუთუ ისინი [მრავალღმერთიანები] ელოდებიან (რაიმე სხვას), გარდა იმისა, რომ მათთან მოვლენ ანგელოზები (რათა დასაჯონ ისინი ან წაართვან მათ სულები) [იმ დროს, როცა მათ არ უშველით მონანიება], ან მოვა შენი უფალი (სამსჯავროს დღეს), ან გამოჩნდება ზოგი ნიშანი შენი უფლისგან? იმ დღეს, (როცა) გამოჩნდება ზოგი ნიშანი შენი უფლისგან, ვერ მოუტანს სულს სარგებელს მისი რწმენა, თუ მან მანამდე არ ირწმუნა, ან არ შეიძინა თავისი რწმენისთვის სიკეთე (მანამდე)[1]. უთხარი (მათ) (ო მოციქულო): «დაელოდეთ (ამის დადგომას), და ჩვენც (ასევე) დაველოდებით!»","footnotes":"[1]სამსჯავროს დღის ნიშნების გამოჩენის შემდეგ კეთილი საქმეები აღარ ჩაიწერება."},{"id":159,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც თავიანთი სარწმუნოება დაყვეს და იქცნენ ჯგუფებად, შენ (ო მოციქულო) — საერთოდ არ ხარ მათ შორის. მათი საქმე ალლაჰთანაა; შემდეგ იგი აუწყებს მათ იმას, რასაც ისინი სჩადიოდნენ."},{"id":160,"translation":"ვინც (განკითხვის დღეს) მოვა კეთილი საქმით, მას (საზღაურად) მიეცემა ათმაგი მის მსგავსი, ხოლო ვინც მოვა ცუდი საქმით, მას მიეზღვება (სასჯელად) მხოლოდ მის მსგავსი, და არ იქნებიან ისინი დაჩაგრულნი!"},{"id":161,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «ჭეშმარიტად, ჩემმა უფალმა მიმიძღვა სწორი გზისკენ, სწორ სარწმუნოებაზე, იბრაჰიმის თემზე, ჰანიფზე [ერთღმერთიანზე]. და არ იყო იგი [წინასწარმეტყველი იბრაჰიმი] მრავალღმერთიანთა შორის»."},{"id":162,"translation":"თქვი: «ჭეშმარიტად, ჩემი ლოცვა და ჩემი მსხვერპლშეწირვა, ჩემი ცხოვრება და ჩემი სიკვდილი (ეძღვნება) ალლაჰს, სამყაროთა უფალს,"},{"id":163,"translation":"რომელსაც არ ჰყავს თანამოზიარე (არც მეუფებაში, არც სახელებსა და თვისებებში, არც ღვთაებრიობაში). და ეს [ერთღმერთიანობა] მიბრძანეს მე. და მე ვარ პირველი დამორჩილებულთაგან (მუსლიმთაგანი)»."},{"id":164,"translation":"თქვი (ო მოციქულო): «ნუთუ სხვას, ალლაჰის გარდა, ვიძიებ უფლად, მაშინ როცა იგი არის ყველაფრის უფალი?» და ყოველი სული იძენს (ცოდვებს) მხოლოდ საკუთარი თავის წინააღმდეგ. და არ იტვირთავს ტვირთის მატარებელი სხვის ტვირთს [არავის დაეკისრება სხვისი ცოდვა]. შემდეგ კი თქვენს უფალთან არის თქვენი დაბრუნება, და იგი შეგატყობინებთ იმას, რაზეც თქვენ განსხვავდებოდით აზრებში."},{"id":165,"translation":"და (მხოლოდ) იგია, ვინც დაგაყენათ მემკვიდრეებად [ერთმანეთის] დედამიწაზე და აამაღლა ზოგი თქვენგანი სხვებზე ხარისხებით, რათა გამოგცადოთ იმით, რაც მან თქვენ მოგანიჭათ. ჭეშმარიტად, შენი უფალი სწრაფია სასჯელში, და ჭეშმარიტად, იგია მიმტევებელი, შემწყალებელი."}]},{"id":7,"verses":[{"id":1,"translation":"ალიფ ლაამ მიიმ საად [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"წიგნი, (რომელიც) ჩამოგეგზავნა შენ (ო მოციქულო) [ყურანი] — ნუ იქნება შენს გულში შევიწროება [ეჭვი] მის შესახებ! — რათა ამით გააფრთხილო (ადამიანები) (ალლაჰის სასჯელის შესახებ) და რომ ის იყოს შეხსენება მორწმუნეთათვის."},{"id":3,"translation":"მიჰყევით იმას, რაც ჩამოგეგზავნათ თქვენი უფლისგან, და ნუ მიჰყვებით მის ნაცვლად (სხვა) მფარველებს [შაიტნებს, მონაზვნებსა და მწიგნობრებს]. (და რა) ცოტა ისმენთ შეგონებებს!"},{"id":4,"translation":"და რამდენი დასახლება გავანადგურეთ ჩვენ! მოვიდა მათზე ჩვენი რისხვა [სასჯელი] ღამის ძილის დროს ან როცა ისინი ისვენებდნენ (დღისით)."},{"id":5,"translation":"და მათი ძახილი, როცა მათზე მოდიოდა ჩვენი რისხვა [სასჯელი], მხოლოდ ის იყო, რომ ისინი ამბობდნენ: «ჭეშმარიტად, ჩვენ ვიყავით ან უსამართლონი!»"},{"id":6,"translation":"და აუცილებლად ვკითხავთ მათ, ვისთანაც გაგზავნილნი იყვნენ (ალლაჰის მოციქულები), და აუცილებლად ვკითხავთ გაგზავნილებს [მოციქულებსაც]."},{"id":7,"translation":"და აუცილებლად მოვუყვებით მათ [ყველა ქმნილებას] ცოდნით; და (მართლაც) ჩვენ არ ვყოფილვართ დაუსწრებელნი!"},{"id":8,"translation":"და სასწორი (ადამიანთა საქმეებისა) იმ დღეს იქნება ჭეშმარიტი [ზუსტი და სამართლიანი]; და ვისაც მისი სასწორი მძიმე ექნება (კეთილი საქმეებით), ისინი იქნებიან წარმატებულნი,"},{"id":9,"translation":"ხოლო ვისაც სასწორი (საქმეებისა) (იქნება) მსუბუქი, ისინი ზარალს მიაყენებენ საკუთარ თავს იმის გამო, რომ უსამართლოდ ექცეოდნენ ჩვენს ნიშნებს (აიათებს)."},{"id":10,"translation":"და უკვე დაგამკვიდრეთ თქვენ (ო, ადამიანებო) დედამიწაზე (რათა იცხოვროთ მასზე) და დავაწესეთ თქვენთვის იქ საარსებო საშუალებები, — (და რა) ცოტა ხართ მადლიერნი!"},{"id":11,"translation":"და (აი) უკვე შეგქმენით თქვენ (ო, ადამიანებო), შემდეგ მოგეცით ფორმა, შემდეგ ვუთხარით ჩვენ [ალლაჰმა] ანგელოზებს: «დაემხეთ ადამის წინაშე[1]!» და დაემხნენ ისინი, გარდა იბლისისა, (რომელიც) არ აღმოჩნდა მათ შორის, ვინც დაემხო.","footnotes":"[1]რათა ამით გამოხატოთ პატივი მის მიმართ და აჩვენოთ მისი უპირატესობა."},{"id":12,"translation":"მან [ალლაჰმა] უთხრა (იბლისს): «რამ შეგაკავა შენ იმისგან, რომ დამხობილიყავი, როცა მე გიბრძანე?» მან [იბლისმა] თქვა: «მე უკეთესი ვარ მასზე (ქმნილებით): შენ მე შემქმენი ცეცხლისგან, ხოლო იგი შექმენი თიხისგან»."},{"id":13,"translation":"[ალლაჰმა] თქვა: «ჩამოდი აქედან [სამოთხიდან]; არ გეკადრება შენ ამაღლება მასში [სამოთხეში]! მაშ, გამოდი (სამოთხიდან): ჭეშმარიტად, შენ (გახდი) დამცირებულთა შორის!»"},{"id":14,"translation":"(როდესაც იბლისმა დაკარგა იმედი ალლაჰის წყალობაზე) თქვა: «მომეცი გადავადება იმ დღემდე, როცა ისინი [ქმნილებები] აღდგებიან[1]».","footnotes":"[1]რათა მქონდეს შესაძლებლობა შევაცდინო ადამის შთამომავლობიდან ისინი, ვისაც შევძლებ."},{"id":15,"translation":"[ალლაჰმა] თქვა: «ჭეშმარიტად, შენ ხარ გადავადებულთა შორის»."},{"id":16,"translation":"[იბლისმა] თქვა: «იმის გამო, რომ შენ შემაცდინე, მე უეჭველად ჩავუსაფრდები მათ [ადამის შთამომავლებს] შენს სწორ გზაზე»."},{"id":17,"translation":"«შემდეგ მე მოვალ მათთან [ადამიანებთან] წინიდანაც და უკნიდანაც, მარჯვნიდანაც და მარცხნიდანაც[1], და შენ (ო ალლაჰ) ვერ იპოვი მათ უმეტესობას მადლიერს».","footnotes":"[1]და ვეცდები მათ გადახრას ჭეშმარიტებიდან, გავულამაზებ მათ სიცრუეს, შევეცდები, რომ მათ ეს ქვეყანა შეიყვარონ და ეჭვი შეეპაროთ მარადიულ ცხოვრებაში."},{"id":18,"translation":"[ალლაჰმა] თქვა (იბლისს): «გამოდი იქიდან [სამოთხიდან] დამცირებული და განდევნილი! უეჭველად, მათგან [ადამიანთაგან] ვინც შენ გამოგყვება... მე აუცილებლად ავავსებ გეენას [ჯოჯოხეთს] თქვენ ყველგანით!»"},{"id":19,"translation":"და (თქვა ალლაჰმა): «ო, ადამო! დასახლდით შენ და შენი ცოლი (ჰავა) სამოთხეში! მიირთვით, რაც გსურთ, მაგრამ ნუ მიუახლოვდებით ამ ხეს (რომ არ შეჭამოთ მისი ნაყოფი), თორემ გახდებით უსამართლოთაგანი!»"},{"id":20,"translation":"და ჩაუგონა მათ ორს [წააქეზა ადამი და ჰავა] სატანამ, რათა გაეხსნა მათთვის ის, რაც დამალული იყო ორივესგან, მათი სიშიშვლისაგან, და თქვა: «თქვენმა უფალმა აგიკრძალათ ეს ხე მხოლოდ იმისთვის, რომ არ გახდეთ ანგელოზები ან არ გახდეთ მარადიულნი»."},{"id":21,"translation":"და შეჰფიცა [იბლისმა] მათ [ადამსა და ჰავას] (ალლაჰის სახელით) (რადგან ისინი ეჭვობდნენ): «ჭეშმარიტად, მე თქვენთვის ორისთვის — უეჭველად კეთილმრჩეველთა შორის ვარ»."},{"id":22,"translation":"და ჩამოიყვანა [იბლისმა] ისინი [ადამი და ჰავა] მოტყუებით. ხოლო მას შემდეგ, რაც მათ გასინჯეს ხე [მისი ნაყოფი], გამოეხატათ მათ ორს მათი სიშიშვლე (რომელიც მანამდე არ ჩანდა). და დაიწყეს [ადამმა და ჰავამ] სამოთხის ფოთლების შეკერვა (რათა დაეფარათ თავიანთი სიშიშვლე). და მოუწოდა მათ ორს მათმა უფალმა: «განა არ აგიკრძალეთ მე თქვენ ორს ეს ხე და (განა) არ გითხარით, რომ სატანა თქვენთვის ორისთვის — აშკარა მტერია?»"},{"id":23,"translation":"ორივემ თქვეს [ადამმა და ჰავამ]: «ო, ჩვენო უფალო! ჩვენ თვითონვე დავუშავეთ საკუთარ თავს (რადგან შევჭამეთ აკრძალული ხის ნაყოფი), და თუ შენ არ გვაპატიებ და არ შეგვიწყალებ, ნამდვილად ვიქნებით წაგებულთაგანი»."},{"id":24,"translation":"(ალლაჰმა) უთხრა (ადამს, ჰავასა და იბლისს): «დაეშვით (დედამიწაზე), ერთმანეთის მტრებად! თქვენთვის დედამიწაზე იქნება საცხოვრებელი ადგილი და სარგებლობა (მისი სიკეთეებით) განსაზღვრულ დრომდე»."},{"id":25,"translation":"(ალლაჰმა) თქვა: «მასზე [დედამიწაზე] იცხოვრებთ, მასზე მოკვდებით და მისგან იქნებით გამოყვანილნი (განკითხვის დღეს)»."},{"id":26,"translation":"ო, ადამის შთამომავლებო! ჩვენ უკვე ჩამოგივლინეთ (გიბოძეთ) სამოსი, რომელიც ფარავს თქვენს სიშიშვლეს, და სამკაულები (მოსართავად). ხოლო ღვთისმოშიშების სამოსი — უკეთესია. ეს არის ალლაჰის ნიშნებიდან, რათა თქვენ შეიგნოთ და მიიღოთ სარგებელი მისგან."},{"id":27,"translation":"ჰეი, ადამის შთამომავლებო! არ გაცდუნოთ სატანამ, როგორც მან უკვე გამოიყვანა თქვენი მშობლები სამოთხიდან და გახადა მათ სამოსი (რომლითაც ალლაჰი ფარავდა მათ), რათა ეჩვენებინა მათი სიშიშვლე. ჭეშმარიტად, იგი [სატანა] გხედავთ თქვენ — იგი და მისი მოდგმა — იქიდან, საიდანაც თქვენ ვერ ხედავთ მათ. ჭეშმარიტად, ჩვენ სატანები გავხადეთ მფარველებად მათთვის, ვინც არ ირწმუნებს."},{"id":28,"translation":"და როცა ისინი [ურწმუნოები] ჩადიან რაიმე საზიზღრობას, ამბობენ: «ასეთ მდგომარეობაში ვიპოვეთ ჩვენი მამები, და ალლაჰმა გვიბრძანა ეს». უთხარი (ო, მოციქულო): «ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ უბრძანებს (თავის მონებს) საზიზღრობებს [ცოდვებსა და უზნეობას]! ნუთუ თქვენ იტყვით ალლაჰზე იმას, რაც არ იცით?»"},{"id":29,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «ჩემმა უფალმა ბრძანა სამართლიანობა, ამიტომ დაემორჩილეთ მას. და მიმართეთ თქვენი სახეები (ყიბლისკენ) ყოველ სალოცავ ადგილას, და მიმართეთ მას (ვედრებით) და ეთაყვანეთ მას, განწმენდილად მხოლოდ მისთვის. როგორც მან პირველად შეგქმნათ [არარსებობიდან], ასევე დაუბრუნდებით [კვლავ შეიქმნებით აღდგომის დროს]»."},{"id":30,"translation":"(ალლაჰმა) მისი მონების ნაწილი სწორ გზაზე დააყენა, ხოლო ნაწილმა გზააბნეულობა დაიმსახურა. ჭეშმარიტად, მათ სატანები აირჩიეს მფარველებად ალლაჰის ნაცვლად, და ისინი ფიქრობენ, რომ სწორ გზაზე დგანან!"},{"id":31,"translation":"۞ ო, ადამის შთამომავლებო! შეიმოსეთ თქვენი მორთულობით ყოველი მეჩეთთან [ლოცვის შესრულებისას]; ჭამეთ და სვით, მაგრამ ნუ გადააჭარბებთ; ჭეშმარიტად, მას არ უყვარს გადამეტებულები (როგორც ჭამასა და სმაში, ასევე სხვაშიც)!"},{"id":32,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «ვინ აკრძალა ალლაჰის მორთულობა [ლამაზი სამოსი], რომელიც მან უბოძა თავის მონებს, და კეთილი [ჰალალი] სარჩო?» უთხარი: «ეს მათთვისაა, ვინც ირწმუნა (და სხვებისთვისაც) ამქვეყნიურ ცხოვრებაში, ხოლო განკითხვის დღეს — მხოლოდ მორწმუნეთათვის». ასე განვმარტავთ აიათებს იმ ხალხს, ვინც იცის."},{"id":33,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «ჩემმა უფალმა აკრძალა მხოლოდ საზიზღარი საქმეები — როგორც აშკარა, ისე დაფარული; და (აკრძალა) ცოდვა და უსამართლო ძალადობა (ადამიანების მიმართ) უფლების გარეშე; და (აკრძალა) ალლაჰისთვის თანამოზიარის დადგენა, რაზეც მას არ ჩამოუვლენია არავითარი მტკიცებულება; და (აკრძალა) ალლაჰზე თქვათ ის, რაც არ იცით»."},{"id":34,"translation":"და ყოველი თემისთვის არის განსაზღვრული ვადა. და როდესაც მოვა მათი ვადა, ისინი ვერ დააგვიანებენ (მას) არც ერთი საათით და ვერც დააჩქარებენ (მას) არც ერთი საათით."},{"id":35,"translation":"ო, ადამის ძენო! თუ მოვლენ თქვენთან მოციქულები თქვენგანვე, რომლებიც გიკითხავენ ჩემს აიათებს, მაშინ ვინც იქნებიან ღვთისმოშიშნი და მართალნი, მათზე არ იქნება შიში (განკითხვის დღეს) და არც დამწუხრდებიან!"},{"id":36,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც უარყვეს ჩვენი აიათები და ამპარტავნებით მოეკიდნენ მათ, — ასეთები გახდებიან ცეცხლის მკვიდრნი და მარადიულად დარჩებიან მასში [ჯოჯოხეთში]."},{"id":37,"translation":"და ვინ არის უფრო უსამართლო (და ცოდვილი), ვიდრე ის, ვინც ალლაჰზე სიცრუეს იგონებს ან უარყოფს მის აიათებს? ასეთებს მიეწევათ მათი წილი (სასჯელი) წიგნიდან [რომელიც დაწერილია დაცულ დაფაზე]. და როცა მოვლენ მათთან ჩვენი მოციქულები [სიკვდილის ანგელოზი], რათა მათი სული აიღონ, ისინი იტყვიან: «სად არიან ისინი, რომლებსაც თქვენ მოუხმობდით ალლაჰის მაგიერ?» ისინი [ურწმუნოები] იტყვიან: «ისინი დაგვეკარგნენ!» და დაამოწმებენ საკუთარ თავზე, რომ ისინი იყვნენ ურწმუნონი."},{"id":38,"translation":"ის [ალლაჰი] იტყვის: «შედით იმ თემებთან ერთად, რომლებიც თქვენამდე იყვნენ და უკვე გაიარეს (ცხოვრება) — ჯინნებიდანაც და ადამიანებიდანაც — ცეცხლში!» ყოველ ჯერზე, როცა შევა (ჯოჯოხეთში) ერთი თემი, ის დაწყევლის მის მსგავს სხვა თემს (რადგან მათ მიჰყვა და თვითონაც შეცდა). და როცა ისინი ყველა ერთად შეიკრიბებიან იქ, შემდეგი (თაობა) იტყვის პირველებზე: «ჩვენო უფალო! ამათ შეგვიყვანეს შეცდომაში, ამიტომ მიეცი მათ ცეცხლის ორმაგი სასჯელი». ის [ალლაჰი] იტყვის: «თითოეულს (თქვენც და მათაც) — ორმაგი (სასჯელი), მაგრამ თქვენ (ო, მიმდევრებო) არ იცით (ეს)!»"},{"id":39,"translation":"და მაშინ იტყვის პირველი (თემი) მეორეს [თავიანთ მიმდევრებს]: «თქვენ არ გქონდათ ჩვენზე არანაირი უპირატესობა [ჩვენ ერთნაირად ვიყავით შეცდომაში]». (და ალლაჰი იტყვის): «მაში, იგემეთ სასჯელი იმისთვის, რასაც იძენდით!»"},{"id":40,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც უარყვეს ჩვენი აიათები და ამპარტავნებით მოეკიდნენ მათ, მათთვის არ გაიხსნება ცის კარიბჭეები, და ვერ შევლენ ისინი სამოთხეში — ისევე, როგორც ვერ გაივლის აქლემი ნემსის ყუნწში [ანუ არასდროს]. ასე მივუზღავთ ამბოხებულებს [ურწმუნოებს]!"},{"id":41,"translation":"მათთვის (ურწმუნოებისთვის) იქნება ჯოჯოხეთის საწოლები მათ ქვემოთ და საფარველები — მათ ზემოთ; და ასე მივუზღავთ ჩვენ უსამართლოებს."},{"id":42,"translation":"ხოლო ისინი, რომელთაც ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აღასრულეს — ისინი სამოთხის მკვიდრნი იქნებიან და დარჩებიან მასში მარადიულად."},{"id":43,"translation":"და ჩვენ ამოვიღებთ მათ გულებიდან ყოველგვარ ღვარძლსა და სიძულვილს. მათ ქვემოთ იდინებს (სამოთხის) მდინარეები, და იტყვიან ისინი: «ქება ეკუთვნის ალლაჰს, რომელმაც მოგვიყვანა აქამდე! ჩვენ ვერ ვიპოვიდით სწორ გზას, ალლაჰს რომ არ ეხელმძღვანელა ჩვენთვის. ნამდვილად მოვიდნენ ჩვენი უფლის მოციქულნი ჭეშმარიტებით». და გამოცხადდება მათთვის: «აი, ეს არის სამოთხე, რომელიც მემკვიდრეობად მოგეცათ იმისთვის, რასაც აკეთებდით»."},{"id":44,"translation":"და მოუხმობენ სამოთხის მკვიდრნი ცეცხლის (ჯოჯოხეთის) მკვიდრთ: «ჩვენ ვპოვეთ ჭეშმარიტებად ის, რასაც ჩვენი უფალი გვპირდებოდა. თქვენც ჰპოვეთ ჭეშმარიტებად ის, რასაც თქვენი უფალი გპირდებოდათ?» ისინი იტყვიან: «დიახ». და გამოაცხადებს მაცნე მათ შორის: «ალლაჰის წყევლა იყოს ურწმუნოებზე!"},{"id":45,"translation":"რომლებიც სხვებს აცილებდნენ ალლაჰის გზიდან, ცდილობდნენ მის დამახინჯებას და არ სწამდათ მარადიული სიცოცხლე!"},{"id":46,"translation":"და მათ შორის [სამოთხის მკვიდრებსა და ჯოჯოხეთის მკვიდრებს შორის] იქნება (დიდი) გამყოფი ზღუდე (ბარიერი). ამ ზღუდეზე იქნებიან ადამიანები, რომლებიც ყველას ცნობენ მათი ნიშნებით[1]. და მოუწოდებენ ისინი სამოთხის მკვიდრებს, მიესალმებიან მათ: «შვიდობა თქვენ!» ისინი ჯერ არ შესულან მასში [სამოთხეში], თუმცა ძლიერ ისურვებენ.","footnotes":"[1]მაგალითად: სამოთხის მკვიდრთა სახეების ნათელობით და ჯოჯოხეთის მკვიდრთა სახეების სიშავით. (ზღუდეზე არიან ისინი, ვისი კეთილი საქმეებიც ცუდს უტოლდება და ალლაჰის წყალობას ესწრაფიან.)"},{"id":47,"translation":"۞ და როდესაც მათი [ზღუდეზე მყოფთა] მზერა მიემართება ცეცხლის მკვიდრთაკენ, იტყვიან: «უფალო ჩვენო! ნუ დაგვაყენებ უსამართლო ხალხთან ერთად!»"},{"id":48,"translation":"და მოუხმობენ ზღუდეზე მყოფნი იმ ადამიანებს, რომლებსაც მათი ნიშნებით ცნობენ [ურწმუნოთა წინამძღოლებს]: «არ გიშველათ იმან, რაც დააგროვეთ (არც ქონებამ და არც თქვენმა მიმდევრებმა) და ვერც იმან, რითაც ამპარტავნობით ამაყობდით»."},{"id":49,"translation":"ნუთუ სწორედ ამათზე იფიცებოდით, რომ ალლაჰი მათ არ შეიწყალებდა? (და მოუწოდებს ალლაჰი უზენაესი მათ, ვინც ზღუდეზე არიან): «შედით სამოთხეში! არ იქნება თქვენთვის შიში და არც დამწუხრდებით»."},{"id":50,"translation":"და მოუხმობენ ცეცხლის მკვიდრნი სამოთხის მკვიდრებს (დახმარების თხოვნით): «მოგვიღვარეთ ცოტაოდენი წყალი ან ის, რითაც ალლაჰმა თქვენ მოგმადლათ!» ისინი იტყვიან: «ჭეშმარიტად, ალლაჰმა ორივე (წყალიც და საზრდოც) აუკრძალა ურწმუნოებს,"},{"id":51,"translation":"რომლებმაც თავიანთი სარწმუნოება გასართობად და თამაშად აქციეს და რომლებიც ამქვეყნიურმა ცხოვრებამ მოატყუა. დღეს ჩვენ დავივიწყებთ მათ, ისევე როგორც მათ დაივიწყეს ამ დღის შეხვედრა და უარყოფდნენ ჩვენს აიათებს (მტკიცებულებებს)!"},{"id":52,"translation":"და უკვე მოვედით მათთან წიგნით, რომელიც ცოდნით განვმარტეთ — როგორც ხელმძღვანელობა და წყალობა მორწმუნე ხალხისთვის."},{"id":53,"translation":"ნუთუ ისინი ელიან მხოლოდ იმას, რომ აღსრულდეს იგი [სასჯელი]? იმ დღეს, როცა ის აღსრულდება, იტყვიან ისინი, ვინც ადრე მიივიწყეს იგი [ყურანი]: «მართლაც, ჩვენი უფლის მოციქულნი მოვიდნენ ჭეშმარიტებით (მაგრამ ჩვენ არ ვირწმუნეთ). ნუთუ გვყავს დღეს შუამდგომლები, რომლებიც ჩვენთვის შუამდგომლობდნენ? ან იქნებ დავბრუნდეთ (კიდევ ერთხელ ამქვეყნიურ ცხოვრებაში), რათა აღარ გავაკეთოთ ის, რასაც ვაკეთებდით?» მათ საკუთარი თავი ზარალში ჩააგდეს, და გაუჩინარდა მათგან ის, რასაც იგონებდნენ [მათი ცრუ ღმერთები და ის, რასაც სატანა ჰპირდებოდა]."},{"id":54,"translation":"ჭეშმარიტად, თქვენი უფალი არის ალლაჰი, რომელმაც შექმნა ცანი და მიწა ექვს დღეში, ხოლო შემდეგ ამაღლდა 'არშზე (ტახტზე). ის ფარავს ღამით დღეს, რომელიც დაუღალავად მისდევს მას... და (შექმნა) მზე, მთვარე და ვარსკვლავები, რომლებიც მისი ძალაუფლების ქვეშ არიან. დიახ! მას ეკუთვნის შექმნაც და მმართველობაც. კურთხეულია ალლაჰი, სამყაროთა უფალი!"},{"id":55,"translation":"მოუხმეთ თქვენს უფალს მორჩილებითა და ფარულად. ჭეშმარიტად, მას არ უყვარს ზღვარგადასულნი."},{"id":56,"translation":"და ნუ გაავრცელებთ უწესრიგობას მიწაზე მას შემდეგ, რაც იგი მოწესრიგდა [მასზე რწმენა და ერთღმერთიანობა დამკვიდრდა]. და მოუხმეთ მას (ალლაჰს) შიშით და იმედით; ჭეშმარიტად, ალლაჰის წყალობა ახლოსაა კეთილისმყოფელებთან!"},{"id":57,"translation":"და მხოლოდ ის [ალლაჰი] არის, ვინც აგზავნის ქარებს, როგორც სასიხარულო უწყებას (წვიმის მოახლოების შესახებ) თავისი წყალობით. ხოლო როდესაც ისინი აღამაღლებენ მძიმე ღრუბლებს, ჩვენ მივმართავთ მას უსიცოცხლო მიწისკენ, და ამით ჩამოვუშვებთ წყალს, რომლის მეშვეობითაც გამოვიყვანთ ყოველგვარ ნაყოფს. სწორედ ასევე გამოვიყვანთ ჩვენ მკვდრებს (მათ სამარხებიდან) (განკითხვის დღეს), რათა მიიღოთ შეგონება!"},{"id":58,"translation":"და კარგი მიწა — თავისი უფლის ნებართვით ამოიღებს თავის მცენარეს, ხოლო ცუდი მიწა — არ ამოიღებს (მცენარეს) გარდა სუსტად და მწირად[1]. ასე ვამრავალფეროვნებთ ჩვენ აიათებს (სასწაულებს) ხალხისთვის, რომლებიც მადლიერნი არიან.","footnotes":"[1]მორწმუნე ჰგავს კარგ მიწას: როცა მას ალლაჰის აიათები მიუვა, სარგებელს იღებს მათგან და კეთილ საქმეებს აღასრულებს."},{"id":59,"translation":"უკვე გავგზავნეთ ნუჰი თავის ხალხთან, და მან თქვა: «ო ჩემო ხალხო! თაყვანი ეცით (მხოლოდ ერთ) ალლაჰს — თქვენთვის არ არსებობს სხვა ღმერთი მის გარდა! ჭეშმარიტად, მე მეშინია თქვენთვის დიდი დღის სასჯელის»."},{"id":60,"translation":"მისი ხალხის დიდებულებმა თქვეს: «ჭეშმარიტად, ჩვენ გხედავთ შენ (ო ნუჰ), აშკარა შეცდომაში მყოფს»."},{"id":61,"translation":"(ნუჰმა) თქვა: «ო ჩემო ხალხო! ჩემში არ არის არავითარი შეცდომა; პირიქით, მე მხოლოდ მოციქული ვარ სამყაროთა უფლისგან."},{"id":62,"translation":"მე გადმოგცემთ ჩემი უფლის გზავნილებს და გულწრფელად გირჩევთ თქვენ (რომ გეშინოდეთ ალლაჰის სასჯელის); და მე ვიცი ალლაჰისგან ის, რაც თქვენ არ იცით»."},{"id":63,"translation":"(ნუჰმა თქვა): «ნუთუ გიკვირთ, რომ თქვენი უფლისგან შეგონება მოვიდა თქვენთან თქვენიდანვე ერთი ადამიანის მეშვეობით, რათა გაფრთხილებდეთ, რათა მოერიდოთ და რათა შეწყალებულნი იყოთ?»."},{"id":64,"translation":"და მათ უარყვეს ის [ნუჰი], და ჩვენ ვიხსენით იგი და ისინი, ვინც მასთან ერთად იყვნენ [მორწმუნეები], კიდობანში, ხოლო დავახრჩვეთ ისინი, ვინც უარყვეს ჩვენი ნიშნები. ჭეშმარიტად, ისინი ბრმა ხალხი იყვნენ."},{"id":65,"translation":"۞ და 'ადის ხალხთან გავაგზავნეთ მათი ძმა ჰუდი. უთხრა (მათ ჰუდმა): «ო, ჩემო ხალხო! თაყვანი ეცით მხოლოდ ალლაჰს — არ არსებობს თქვენთვის სხვა ღმერთი მის გარდა! ნუთუ არ შეეშინდებით?»"},{"id":66,"translation":"უთხრეს მისი ხალხის დიდებულებმა, რომლებმაც ურწმუნოება აირჩიეს: «ჭეშმარიტად, ჩვენ ვხედავთ, რომ შენ (ო, ჰუდ) ხარ უგუნურებაში, და ჩვენ უეჭველად მიგვაჩნია, რომ შენ ხარ მატყუარათა შორის»."},{"id":67,"translation":"(წინასწარმეტყველმა ჰუდმა) თქვა: «ო, ჩემო ხალხო! მე არ მაქვს არავითარი უგუნურება, არამედ — მე მხოლოდ სამყაროთა ღმერთისგან მოვლენილი შუამავალი ვარ."},{"id":68,"translation":"მე გადმოგცემთ ჩემი უფლის გზავნილებს და მე თქვენთვის სანდო მრჩეველი ვარ."},{"id":69,"translation":"ნუთუ გიკვირთ, რომ თქვენი უფლისგან შეხსენება მოგივიდათ თქვენივე ხალხიდან ერთ-ერთი ადამიანის საშუალებით, რათა გაგაფრთხილოთ (ალლაჰის სასჯელის შესახებ)? და გაიხსენეთ (ალლაჰის წყალობა თქვენზე), როდესაც მან თქვენ გაგხადათ ნუჰის ხალხის შემდეგ მემკვიდრეებად და გაგიზარდათ სხეულები [გაგხადათ უფრო მაღლები და ძლიერები]. მაშ, გაიხსენეთ ალლაჰის წყალობები, — იქნებ გახდეთ წარმატებულნი»."},{"id":70,"translation":"('ადის ხალხმა) თქვეს: «ნუთუ ამისთვის მოხვედი (ო, ჰუდ), რომ მხოლოდ ერთ ალლაჰს ვეთაყვანოთ და მივატოვოთ ის, რასაც ჩვენი მამები ეთაყვანებოდნენ? მაშ, მოგვიყვანე ის, რითაც გვემუქრები [სასჯელი], თუ შენ მართალთაგანი ხარ!»"},{"id":71,"translation":"(ჰუდმა) თქვა: «უკვე დაგეცათ თქვენზე თქვენი უფლისგან სასჯელი და რისხვა. ნუთუ მეკამათებით სახელებზე [ღვთაებების სახელებზე], რომლებიც თქვენ და თქვენმა მამებმა დაარქვით? ალლაჰს არ ჩამოუგზავნია მათთან დაკავშირებით არანაირი მტკიცებულება, რომელიც მიუთითებდა, რომ კერპები იმსახურებენ თაყვანისცემას. მაშ, დაელოდეთ, და ჭეშმარიტად, მეც თქვენთან ერთად ვიქნები მომლოდინეთაგანი[1]».","footnotes":"[1]შემდეგ ალლაჰმა 'ადის ხალხს დამღუპველი ქარი მოუვლინა."},{"id":72,"translation":"და ჩვენ ვიხსენით იგი [ჰუდი] და ისინი, ვინც მასთან ერთად იყვნენ [მორწმუნეები], ჩვენი წყალობით, და სრულად გავანადგურეთ ისინი, ვინც უარყვეს ჩვენი ნიშნები და არ იყვნენ მორწმუნეები."},{"id":73,"translation":"და სამუდის ხალხთან (გავაგზავნეთ) მათი ძმა სალიჰი. უთხრა მან [სალიჰმა]: «ო, ჩემო ხალხო! თაყვანი ეცით მხოლოდ ალლაჰს — არ არსებობს თქვენთვის სხვა ღმერთი, რომელიც იმსახურებს თაყვანისცემას, მის გარდა! უკვე მოგივიდათ თქვენთან თქვენი უფლისგან ნათელი ნიშანი [მტკიცებულება]: ეს ალლაჰის აქლემი[1] — თქვენთვის ნიშანია. მაშ, დატოვეთ იგი, რომ ძოვდეს ალლაჰის მიწაზე, და არ შეეხოთ მას ბოროტებით [არ მიაყენოთ მას რაიმე ზიანი], რათა ამის გამო არ დაგეწიოთ მტკივნეული სასჯელი.","footnotes":"[1]რომელიც მან კლდიდან გამოიყვანა თქვენთვის, როგორც თავად ითხოვდით."},{"id":74,"translation":"და გაიხსენეთ, როდესაც მან თქვენ გაგხადათ მემკვიდრეებად 'ადის ხალხის შემდეგ და დაგამკვიდრათ მიწაზე, რომლის ველებზე თქვენ აშენებთ სასახლეებს, ხოლო მთებს თლით სახლებად. მაშ, გაიხსენეთ ალლაჰის წყალობები, რომლებიც მან თქვენზე გამოავლინა, და ნუ ივლით მიწაზე უკეთურების (ურწმუნოების) გავრცელებით»."},{"id":75,"translation":"და მისი ხალხის დიდებულებმა, რომლებიც ქედმაღლობდნენ, უთხრეს სუსტებს — მათგან იმათ, ვინც ირწმუნა (დაცინვით): «ნუთუ თქვენ ნამდვილად იცით, რომ სალიჰი თავისი უფლისგან მოვლენილია?» მათ თქვეს: «ჭეშმარიტად, ჩვენ გვწამს ის, რითაც იგი არის მოვლენილი»."},{"id":76,"translation":"თქვეს მათ, ვინც ქედმაღლობდნენ: «ჭეშმარიტად, ჩვენ არ გვწამს ის, რაც თქვენ ირწმუნეთ!»"},{"id":77,"translation":"და მათ დაკლეს აქლემი, და აღიმაღლეს თავი თავიანთი უფლის ბრძანებაზე, და თქვეს (დაცინვით): «ო სალიჰ! მოგვიყვანე ის (სასჯელი), რასაც გვპირდები, თუ შენ შუამავალთაგანი ხარ!»"},{"id":78,"translation":"და მათ დაატყდათ ძლიერი შეძრწუნება [მიწისძვრა და ძლიერი ხმა], და დილით ისინი ყველანი საკუთარ საცხოვრებლებში დაეცნენ (მკვდარნი)."},{"id":79,"translation":"და მან [სალიჰმა] მათგან ზურგი აქცია და თქვა: «ო, ჩემო ხალხო! მე უკვე გადმოგეცით ჩემი უფლის გზავნილი და გულწრფელად გირჩიეთ ის, რაც თქვენთვის სასარგებლოა, მაგრამ თქვენ არ გიყვარდათ მრჩევლები»."},{"id":80,"translation":"და (ასევე გავაგზავნეთ) შუამავალი ლუტი. აი, მან უთხრა თავის ხალხს: «ნუთუ თქვენ ჩაიდენთ ისეთ საზიზღრობას, რომელშიც თქვენამდე სამყაროთა შორის არც ერთს არ ჩაუდენია?»"},{"id":81,"translation":"ჭეშმარიტად, თქვენ ვნებით მიდიხართ მამაკაცებთან ქალების ნაცვლად. დიახ, თქვენ ხართ ზღვარგადასული ხალხი!"},{"id":82,"translation":"და მისი ხალხის პასუხი იყო მხოლოდ ის, რომ თქვეს: «გამოდევნეთ ისინი [ლუტი და მისი ოჯახი] თქვენი დასახლებიდან; ჭეშმარიტად, ისინი არიან ხალხი, რომლებიც სიწმინდეს იცავენ [უარს ამბობენ იმაზე, რასაც უმეტესობა აკეთებს]!»"},{"id":83,"translation":"და ჩვენ ვიხსენით იგი [ლუტი] და მისი ოჯახი (ჩვენი სასჯელისგან, როცა ვუბრძანეთ დაეტოვებინა ის ქალაქი), გარდა მისი ცოლისა — იგი დარჩენილთა შორის აღმოჩნდა [დაღუპულთა შორის]."},{"id":84,"translation":"და მოვავლინეთ მათზე ქვის წვიმა (სასჯელად). მაშ, შეხედე (ო, მოციქულო), როგორი იყო ამოხებულთა (ურწმუნოთა) დასასრული."},{"id":85,"translation":"და მადიანის ხალხთან (გავაგზავნეთ) მათი ძმა შუ'აიბი. უთხრა მან [შუამავალმა შუ'აიბმა]: «ო, ჩემო ხალხო! თაყვანი ეცით მხოლოდ ალლაჰს — არ არსებობს თქვენთვის სხვა ღმერთი მის გარდა! აი, უკვე მოგივიდათ თქვენთან თქვენი უფლისგან ნათელი ნიშანი [მტკიცებულება]. სრულად დაიცავით საზომი და სწორად დააწესეთ სასწორი [არ მოატყუოთ წონაში], და ნუ დაუკლებთ ადამიანებს უსამართლოდ მათი ნივთების ფასს, და ნუ გაავრცელებთ მიწაზე სიბილწეს (მრავალღმერთიანობითა და ცოდვებით) მას შემდეგ, რაც იგი მოწესრიგდა [მასზე დამკვიდრდა ერთღმერთიანობა]. ეს უკეთესია თქვენთვის, თუ თქვენ მორწმუნეები ხართ!»"},{"id":86,"translation":"«და ნუ დასხდებით ყოველ გზაზე, ემუქრებით რა ადამიანებს (მკვლელობით) [ძარცავდეთ მათ] და აცილებთ ალლაჰის გზიდან მათ, ვინც ირწმუნა, და ცდილობთ დაამახინჯოთ იგი [ალლაჰის გზა]. და გაიხსენეთ (ალლაჰის წყალობა), როცა ცოტანი იყავით და მან გაგამრავლათ, და შეხედეთ, როგორი იყო უკეთურების მთესველთა ბოლო!"},{"id":87,"translation":"თუ თქვენგან ერთმა ნაწილმა ირწმუნა ის, რითაც მე ვარ მოვლენილი, ხოლო მეორემ არ ირწმუნა, მაშინ მოთმინება იქონიეთ, სანამ ალლაჰი არ განსჯის ჩვენს შორის. და ჭეშმარიტად, იგია საუკეთესო განმსჯელთა შორის!»"},{"id":88,"translation":"۞ მისი ხალხის დიდებულებმა, რომლებიც ამპარტავნებით იყვნენ აღვსილნი, თქვეს: «აუცილებლად გაგაძევებთ შენ, ო შუ'აიბ, და მათ, ვინც შენთან ერთად ირწმუნა, ჩვენი დასახლებიდან, ანდა შენ დაბრუნდები ჩვენს სარწმუნოებაზე». მან (შუ'აიბმა) თქვა: «[ნუთუ ჩვენ უნდა მივყვეთ თქვენს ცრუ რწმენას], მაშინ როცა იგი მისი სიცრუის გამო გვძულს?"},{"id":89,"translation":"ჩვენ ალლაჰზე სიცრუეს გამოვიგონებთ, თუ დავბრუნდებით თქვენს სარწმუნოებაზე მას შემდეგ, რაც ალლაჰმა გვიხსნა მისგან! არ შეგვფერის ჩვენ დაბრუნება მასთან [თქვენს სარწმუნოებასთან], გარდა იმ შემთხვევისა, თუ ამას ინებებს ალლაჰი, ჩვენი უფალი. ჩვენი უფალი მოიცავს ყოველივეს თავისი ცოდნით! ალლაჰს მივენდობით! (ო,) ჩვენო უფალო! განსაჯე ჩვენსა და ჩვენს ხალხს შორის ჭეშმარიტებით, რადგან შენ ხარ საუკეთესო განმსჯელი»."},{"id":90,"translation":"და თქვეს მისი ხალხის დიდებულებმა, რომლებმაც არ ირწმუნეს: «თუ თქვენ (ო, ხალხო) მიჰყვებით შუ'აიბს, მაშინ აუცილებლად აღმოჩნდებით ზარალში [დაიღუპებით]»."},{"id":91,"translation":"და მათ [ურწმუნო მადიანელებს] დაატყდათ ძლიერი რყევა [მიწისძვრა], და დილას (ყველანი ისინი) აღმოჩნდნენ თავიანთ საცხოვრებლებში დამხობილნი [დაღუპულნი]."},{"id":92,"translation":"ისინი, რომლებმაც უარყვეს შუ'აიბი [უარი თქვეს მის მოციქულად აღიარებაზე], თითქოს იქ არც უცხოვრიათ! ისინი, რომლებმაც უარყვეს შუ'აიბი, — სწორედ ისინი აღმოჩნდნენ ზარალში!"},{"id":93,"translation":"და განერიდა იგი [შუ'აიბი] მათ და თქვა: «ო, ჩემო ხალხო! მე უკვე გადმოგეცით ჩემი უფლის გზავნილი და გულწრფელად გირჩიეთ [რომ ირწმუნოთ ალლაჰი]. და როგორ უნდა ვიდარდო ურწმუნო ხალხზე?»"},{"id":94,"translation":"და რომელ დასახლებაშიც არ უნდა გაგვეგზავნა მოციქული, ჩვენ (აუცილებლად) ვამყოფებდით მის მცხოვრებლებს გაჭირვებაში და უბედურებაში [დაავადებაში], რათა ისინი გამხდარიყვნენ თავმდაბალნი [მიბრუნებულიყვნენ ალლაჰისკენ და ჭეშმარიტებისკენ]!"},{"id":95,"translation":"შემდეგ [მათი ურწმუნოებაში ხანგრძლივი ჯიუტობის შემდეგ] ჩვენ ვუცვლიდით მათ ცუდ მდგომარეობას კარგით, ისე რომ ისინი იწყებდნენ კეთილდღეობაში ცხოვრებას და ისინი ამბობდნენ: «ჩვენს მამებსაც [წინაპრებსაც] ხვდებოდათ უბედურებაც და ბედნიერებაც [ეს ყველაფერი დროებითი მოვლენაა]». და ჩვენ ვსჯიდით მათ მოულოდნელად, ისე რომ ისინი ვერც კი გრძნობდნენ!"},{"id":96,"translation":"და იმ დასახლებების მცხოვრებლებს რომ ერწმუნათ და მოერიდათ (ალლაჰის სასჯელის), მაშინ ჩვენ აუცილებლად გავუხსნიდით მათ წყალობებს ციდან და მიწიდან. მაგრამ მათ უარყვეს, და ჩვენ შევიპყარით ისინი იმის გამო, რაც თავად მოიპოვეს!"},{"id":97,"translation":"ნუთუ იმ დასახლებების მცხოვრებლები დარწმუნებულნი იყვნენ, რომ მათთან არ მოვიდოდა ჩვენი რისხვა [სასჯელი] ღამით, როცა მათ სძინავდათ?"},{"id":98,"translation":"ნუთუ დარწმუნებულნი იყვნენ იმ დასახლებების მცხოვრებლები, რომ მათთან არ მოვიდოდა ჩვენი რისხვა შუადღისას, როცა ისინი ერთობოდნენ?"},{"id":99,"translation":"ნუთუ ისინი თავს დაცულად მიიჩნევდნენ ალლაჰის ხრიკისგან? და ალლაჰის ხრიკისგან თავს დაცულად მიიჩნევენ მხოლოდ წაგებულნი."},{"id":100,"translation":"განა არ აჩვენა (არ განუმარტა) მან მათ, რომლებმაც დაიმკვიდრეს მიწა მის (წინანდელ) მკვიდრთა შემდეგ რომ, თუ ჩვენ ვინებებდით, შევძლებდით ისინიც დაგვეღუპა მათი ცოდვების გამო, და დავბეჭდავდით მათ გულებს (რათა ვერ გაეგოთ ჭეშმარიტება), და აღარ მოისმენდნენ (დარიგებებს)?"},{"id":101,"translation":"აი, ეს დასახლებები — ჩვენ გიყვებით შენ მათ შესახებ ცნობებს (ო, მოციქულო). და მართლაც, მოვიდნენ მათთან მათი მოციქულები ნათელი ნიშნებით, მაგრამ ისინი არ იყვნენ ისეთნი, რომ ერწმუნათ ის, რაც ადრე უარყვეს. ასე ბეჭდავს ალლაჰი ურწმუნოთა გულებს."},{"id":102,"translation":"მათ უმეტესობაში ჩვენ ვერ ვპოულობდით (მათი) აღთქმის შესრულებას; და ვპოვეთ უმეტესობა მათგანი ურჩნი."},{"id":103,"translation":"შემდეგ გავგზავნეთ მათ შემდეგ მუსა ჩვენი ნიშნებით ფარაონთან და მის დიდებულებთან, მაგრამ მათ [ფარაონმა და მისმა მიმდევრებმა] უსამართლოდ მოექცნენ მათ. მაშ, შეხედე (ო, მოციქულო), როგორი იყო დასასრული მათთვის, ვინც ავრცელებდნენ უკეთურებას (მიწაზე)!"},{"id":104,"translation":"და თქვა მუსამ: «ო, ფარაონო! უეჭველად, მე სამყაროთა უფლის შუამავალი ვარ."},{"id":105,"translation":"მმართებს მე, რომ ალლაჰზე მხოლოდ ჭეშმარიტება ვთქვა. აი, მე მოვედი თქვენთან თქვენი უფლისგან ცხადი ნიშნით (მტკიცებულებით). ამიტომ გაუშვი ჩემთან ერთად ისრაელის ძენი (ტყვეობიდან და დამონებიდან გათავისუფლებით), რათა მათ შეძლონ ალლაჰის თაყვანისცემა!»"},{"id":106,"translation":"(ფარაონმა) უთხრა (მუსას): «თუ შენ მოხვედი სასწაულით, მაშინ მოიტანე იგი, თუ მართალთაგანი ხარ»."},{"id":107,"translation":"და მან [მუსამ] გადააგდო თავისი კვერთხი, და აჰა — იგი (გარდაიქმნა) აშკარა [უზარმაზარ] გველად."},{"id":108,"translation":"და ამოიღო მან [მუსამ] თავისი ხელი (ტანსაცმლიდან), და აჰა — იგი [მისი ხელი] თეთრი იყო (რძესავით) მაყურებელთათვის[1]'","footnotes":"[1]ხოლო როდესაც იგი კვლავ აბრუნებდა ხელს, იგი უბრუნდებოდა თავის ბუნებრივ ფერს."},{"id":109,"translation":"ფარაონის ხალხის დიდებულებმა თქვეს: «უეჭველად, ეს [მუსა] ნამდვილად მცოდნე ჯადოქარია,"},{"id":110,"translation":"რომელსაც სურს, რომ გაგაძევოთ თქვენ თქვენი მიწიდან». (და თქვა ფარაონმა): «მაშ რას მირჩევთ?»"},{"id":111,"translation":"მათ თქვეს: «მიეცი გადავადება მას [მუსას] და მის ძმას [ჰარუნს], და გაგზავნე ქალაქებში (ეგვიპტეში) შემკრებები,"},{"id":112,"translation":"რათა მოგიყვანონ შენთან ყოველი მცოდნე ჯადოქარი»."},{"id":113,"translation":"და მოვიდნენ ჯადოქრები ფარაონთან და თქვეს: «უეჭველად, ჩვენთვის აუცილებლად იქნება საზღაური, თუ აღმოვჩნდებით გამარჯვებულნი»."},{"id":114,"translation":"(ფარაონმა) თქვა: «დიახ (თქვენთვის იქნება საზღაურიც), და თქვენ იქნებით ჩემთან დაახლოებულთა შორის»."},{"id":115,"translation":"(ჯადოქრებმა) თქვეს: «ო, მუსა! (აირჩიე:) ან შენ გადააგდებ (პირველად) (შენს კვერთხს), ან ჩვენ გადავაგდებთ»."},{"id":116,"translation":"(მუსამ) თქვა: «გადააგდეთ!» და როდესაც მათ გადააგდეს (თავიანთი კვერთხები და თოკები), მაშინ ამით მოხიბლეს ადამიანთა თვალები, შიში ჩაუნერგეს მათში და გამოავლინეს დიდი ჯადოქრობა."},{"id":117,"translation":"۞ და შთავაგონეთ ჩვენ მუსას: «(ახლა შენ) გადააგდე შენი კვერთხი!» და აჰა — იგი [გველი] შთანთქავდა იმას, რასაც ისინი ცრუდ წარმოაჩენდნენ."},{"id":118,"translation":"და გამოჩნდა ჭეშმარიტება (დამსწრეთათვის), და გამოაშკარავდა სიცრუე იმისა, რასაც ისინი [ჯადოქრები] აკეთებდნენ."},{"id":119,"translation":"და ისინი დამარცხდნენ იქ და გადაიქცნენ უმნიშვნელოებად [დამცირებულებად და დამარცხებულებად]!"},{"id":120,"translation":"და დაემხნენ ჯადოქრები, მუხლმოყრილნი (ალლაჰის წინაშე)."},{"id":121,"translation":"თქვეს (ჯადოქრებმა): «ჩვენ ვირწმუნეთ სამყაროთა უფლის,"},{"id":122,"translation":"მუსას და ჰარუნის უფლის»."},{"id":123,"translation":"ფარაონმა უთხრა (ჯადოქრებს): «ნუთუ თქვენ ირწმუნეთ იგი [ალლაჰი], სანამ მე მოგცემდით ნებართვას? უეჭველად, ეს არის ხრიკი, რომელიც თქვენ (მუსასთან ერთად) მოიფიქრეთ ამ ქალაქში, რათა გამოიყვანოთ მისგან მისი მცხოვრებლები. მაგრამ მალე თქვენ (ო, ჯადოქრებო) შეიტყობთ (რა სასჯელი დაგატყდებათ ჩემგან ამის გამო)!"},{"id":124,"translation":"აუცილებლად მოგაჭრით თქვენ (ო, ჯადოქრებო) ხელებსა და ფეხებს ჯვარედინად, შემდეგ კი უეჭველად გაგაკრავთ ყველას (პალმის ხის ძელებზე)!»"},{"id":125,"translation":"უთხრეს (ჯადოქრებმა) (ფარაონს): «უეჭველად, ჩვენ ჩვენს უფალთან დავბრუნდებით![1]","footnotes":"[1]და მისი სასჯელი უფრო ძლიერია, ვიდრე შენი სასჯელი, და თუ მოვითმენთ შენს სასჯელს, გადავრჩებით ალლაჰის სასჯელისგან განსჯის დღეს."},{"id":126,"translation":"და შენ (ო, ფარაონო) შურს გვიძიებ მხოლოდ იმის გამო, რომ ჩვენ ვირწმუნეთ ჩვენი უფლის სასწაულები, როდესაც ისინი ჩვენთან მოვიდნენ. (ო,) ჩვენო უფალო! გადმოღვარე ჩვენზე მოთმინება და მიგვიბარე მუსლიმებად!»"},{"id":127,"translation":"და თქვეს ფარაონის ხალხის დიდებულებმა: «ნუთუ შენ (ო, ფარაონო) დატოვებ მუსას და მის ხალხს, რომ თესონ უკეთურება მიწაზე [ეგვიპტეში], და ის [მუსა] მიგატოვებს შენ და შენს ღმერთებს?» (ფარაონმა) თქვა: «ჩვენ დავხოცავთ მათ ვაჟებს და დავტოვებთ მათ ქალებს ცოცხლად. და მართლაც, ჩვენ მათზე ძალაუფლება გვაქვს!»"},{"id":128,"translation":"მუსამ უთხრა თავის ხალხს: «ითხოვეთ დახმარება ალლაჰისგან და გამოიჩინეთ მოთმინება! უეჭველად, (მთელი) მიწა ეკუთვნის ალლაჰს: იგი აძლევს მას მემკვიდრეობად, ვისაც ინებებს თავის მსახურთაგან, ხოლო (კეთილი) დასასრული იქნება ღვთისმოშიშთათვის»."},{"id":129,"translation":"თქვეს (ადამიანებმა მუსას ხალხისაგან): «ჩვენ გვაყენებდნენ ტანჯვას (ჩვენი ვაჟების დახოცვით) ჯერ კიდევ მანამდე, ვიდრე შენ (ო, მუსა) მოხვიდოდი ჩვენთან, და (ჩვენ ვაგრძელებთ ტანჯვას) მას შემდეგაც, რაც შენ მოხვედი». (მუსამ) უთხრა მათ: «შესაძლოა, თქვენი უფალი გაანადგურებს თქვენს მტერს და გაგხდით თქვენ მის მემკვიდრეებად მიწაზე, და შეხედავს, როგორ მოიქცევით თქვენ [იქნებით მადლიერნი თუ არა]!»"},{"id":130,"translation":"და მართლაც, ჩვენ დავაზარალეთ [დავსაჯეთ] ფარაონის ხალხი (მძიმე) წლებით (გვალვასთან და სიძნელეებთან) და ნაყოფთა შემცირებით, რათა მათ მიეღოთ დარიგება."},{"id":131,"translation":"როდესაც მათთან [ფარაონსა და მის ხალხთან] მოდიოდა სიკეთე, ისინი ამბობდნენ: «ეს — ჩვენს გამოა». ხოლო როცა მათ ეწეოდათ ბოროტება [გვალვა და უმოსავლობა], ისინი მას უკავშირებდნენ მუსას და მათ, ვინც მასთან ერთად იყვნენ. ო, დიახ! სინამდვილეში მათი მოვლენათა დაკავშირება ალლაჰთან არის, მაგრამ მათმა უმეტესობამ არ იცის!"},{"id":132,"translation":"და უთხრეს (ფარაონის ხალხმა) (მუსას): «რამდენიც არ უნდა მოგვიტანო ნიშნები, რათა მათით მოგვაჯადოვო, ჩვენ მაინც არ დაგიჯერებთ»."},{"id":133,"translation":"და ჩვენ მოვავლინეთ მათზე წარღვნა, და კალია[1], და მწერები, და ბაყაყები (რომლებიც ხვდებოდნენ მათ საჭმელში, ჭურჭელში და საწოლში), და სისხლი (რომლითაც გადაიქცა წყალი მათ მდინარეებსა და ჭებში) — როგორც ნათელი სასწაულები. მაგრამ მათ გამოავლინეს ამპარტავნება და აღმოჩნდნენ უსამართლო (ურჩი) ხალხი.","footnotes":"[1]რომელმაც შეჭამა მათი ნათესები, მოსავალი, სახლების კარები და სახურავები, ასევე მათი ტანსაცმელი."},{"id":134,"translation":"და როცა მათ [ფარაონსა და მის ხალხს] დაატყდათ სასჯელი, თქვეს: «ო, მუსა! მიმართე ჩვენთვის შენს უფალს, როგორც მან დაგიდო აღთქმა შენთან. თუ შენ მოგვაცილებ ამ სასჯელს, ჩვენ აუცილებლად ვირწმუნებთ და უეჭველად გავგზავნით შენთან ერთად ისრაელის ძეებს»."},{"id":135,"translation":"და როდესაც ჩვენ მოვაშორეთ მათ სასჯელი (განსაზღვრულ) ვადამდე, რომელსაც ისინი მაინც მიაღწევდნენ [არ უშველიდა მათ სასჯელის გადავადება], აჰა — ისინი არღვევდნენ (აღთქმას), (რომელიც დადეს თავიანთ უფალთან მუსას მეშვეობით, და აგრძელებდნენ ურწმუნოებაში დარჩენას)."},{"id":136,"translation":"და (როცა დადგა მათი სასჯელის დრო) ჩვენ ვიძიეთ მათზე შური და ჩავახრჩვეთ ისინი ზღვაში იმის გამო, რომ უარყვეს ჩვენი ნიშნები და უყურადღებოდ ეკიდებოდნენ მათ!"},{"id":137,"translation":"და მივეცით ჩვენ მემკვიდრეობად იმ ხალხს, რომლებიც იყვნენ ჩაგრულნი [ისრაელის ძეებს], აღმოსავლეთნი და დასავლეთნი იმ მიწისა, რომელშიც დავლოცეთ[1]. და აღსრულდა შენი უფლის კეთილი სიტყვა ისრაელის ძეებზე იმის გამო, რომ ისინი მოთმინებას იჩენდნენ. და დავანგრიეთ ჩვენ ის, რასაც აშენებდა ფარაონი და მისი ხალხი, და ისიც, რასაც ისინი აღმართავდნენ!","footnotes":"[1]პალესტინის აღმოსავლეთი და დასავლეთი ნაწილები."},{"id":138,"translation":"და გადავიყვანეთ ისრაელის ძეები ზღვაზე, და მივიდნენ ისინი იმ ხალხთან, რომლებიც თაყვანს სცემდნენ თავიანთ კერპებს.(ისრაელის ძეებმა) თქვეს: «ო, მუსა! დაგვიდგინე ჩვენთვისაც ღმერთი, ისე როგორც მათ ჰყავთ ღმერთები». (მუსამ) თქვა: «უეჭველად, თქვენ უმეცარი ხალხი ხართ»."},{"id":139,"translation":"უეჭველად, ამათ (ამ ხალხს), რომლებიც თაყვანს სცემენ კერპებს, განადგურდება ის, რასაც ისინი ემყარებიან [მათი მრავალღმერთიანობა], და ამაო იქნება ის, რასაც ისინი აკეთებდნენ!"},{"id":140,"translation":"(მუსამ) უთხრა (თავის ხალხს): «ნუთუ მე ვეძებო თქვენთვის სხვა ღმერთი ალლაჰის გარდა, მაშინ როცა მან მოგანიჭათ უპირატესობა სხვა ხალხებზე?»"},{"id":141,"translation":"და (გაიხსენეთ ჩვენი წყალობა, ო, ისრაელის ძენო), როდესაც ჩვენ გიხსენით თქვენ ფარაონის ხალხისგან, რომლებიც გიწევდნენ მძიმე სასჯელს [გტანჯავდნენ], ხოცავდნენ თქვენს ვაჟებს და ცოცხლად ტოვებდნენ თქვენს ქალებს (რათა ისინი გამოეყენებინათ მსახურებად). და ეს იყო თქვენთვის დიდი გამოცდა თქვენი უფლისგან!"},{"id":142,"translation":"۞ და განვუსაზღვრეთ ჩვენ მუსას (შეხვედრის ვადა ტურას მთაზე) ოცდაათი ღამე (ზულ-ყა‘დას თვეში) (რათა ემარხა ამ დღეებში), და დავასრულეთ ისინი (პირველი) ათი (ღამით) (ზულ-ჰიჯჯას თვეში). და შედგა შენი უფლის ვადა ორმოცი ღამე. და უთხრა მუსამ თავის ძმას ჰარუნს (მანამდე, სანამ წავიდოდა თავის უფალთან საიდუმლო საუბარზე): «დარჩი ჩემს ნაცვლად ჩემს ხალხში, დაამყარე წესრიგი და ნუ გაჰყვები გზას მათსას, ვინც უწესრიგობას თესავს»."},{"id":143,"translation":"და როდესაც მოვიდა მუსა ჩვენს მიერ დადგენილ ვადაზე [ორმოცი დღის დასრულებისას] და ესაუბრა მას მისი ღმერთი. (მუსამ) თქვა: «უფალო ჩემო! მაჩვენე შენი თავი, რათა შეგხედო». (ალლაჰმა) თქვა: «შენ ვერ მიხილავ (ამ ქვეყნიურ ცხოვრებაში), მაგრამ შეხედე იმ მთას: თუ ის დარჩება თავის ადგილას, მაშინ მიხილავ». და როდესაც გამოეცხადა მისი ღმერთი მთას, ის (მთა) მტვრად გადაიქცა, და მუსა უგონოდ დაეცა . ხოლო როცა გონს მოვიდა, თქვა: «ყოვლადუნაკლო ხარ შენ! ვინანიებ შენს წინაშე, და მე ვარ პირველი მორწმუნეთაგან (ჩემი ხალხიდან)»."},{"id":144,"translation":"(ალლაჰმა) თქვა: «ო, მუსა! უეჭველად, მე აგირჩიე შენ ადამიანებზე ჩემი გზავნილებით და ჩემი საუბარით (შუამავლის გარეშე). ამიტომ აიღე ის, რასაც მე მოგცემ, და იყავი მადლიერთაგანი!»"},{"id":145,"translation":"და დავუწერეთ ჩვენ მას [მუსას] დაფებზე (თორაში) ყოველი საკითხის შესახებ შეგონება და განმარტება ყოველი საქმისათვის.(და უთხრა ალლაჰმა მუსას): «აიღე ეს [თორა] მტკიცედ და უბრძანე შენს ხალხს, რომ მიჰყვნენ მასში საუკეთესოს!» მალე მე გაჩვენებთ ურჩთა სამყოფელს!"},{"id":146,"translation":"მალე განვაშორებ ჩემს ნიშნებს [მათი გაგებისგან] მათ, რომლებიც ამპარტავნულად ამაღლებენ თავს მიწაზე უსამართლოდ! და როგორი ნიშნებიც არ უნდა იხილონ, ისინი მათ არ ირწმუნებენ. და თუ დაინახავენ სწორ გზას, მას არ მიჰყვებიან; ხოლო თუ დაინახავენ ცდომილების გზას, მას აირჩევენ საკუთარ გზად. ეს იმის გამო, რომ მათ უარყვეს ჩვენი ნიშნები და იყვნენ მათ მიმართ უყურადღებონი."},{"id":147,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც უარყვეს ჩვენი ნიშნები და უარყვეს შეხვედრა მარადიულ ცხოვრებაში, – მათი საქმეები ფუჭი იქნება. ნუთუ მათ მიეზღებათ რამე სხვა, გარდა იმისა, რასაც აკეთებდნენ?"},{"id":148,"translation":"და დაიდგინეს მუსას ხალხმა მის შემდეგ თავიანთი სამკაულებიდან [ოქროდან] ხბო (რომ თაყვანი ეცათ მისთვის), რომელსაც ჰქონდა (ხბოს) ფორმა, და იგი გამოსცემდა ხმას, როგორც ძროხის ბღავილი. ნუთუ არ იცოდნენ, რომ იგი [ოქროს ხბო] არც ელაპარაკებოდა მათ და არც მიუთითებდა მათ ჭეშმარიტ გზას? მათ დაიდგინეს იგი (ღმერთად) და აღმოჩნდნენ უსამართლონი (თავიანთი თავის მიმართ)."},{"id":149,"translation":"და როცა მათ ინანეს ჩადენილი და გაიგეს, რომ ამით შეცდნენ, თქვეს: «თუ ჩვენი უფალი არ შეგვიწყალებს და არ მოგვიტევებს, უეჭველად, წაგებულთაგანი ვიქნებით»."},{"id":150,"translation":"და როდესაც დაბრუნდა მუსა თავის ხალხთან, განრისხებული და დამწუხრებული, (მუსამ) თქვა: «რა ცუდია ის, რაც თქვენ გააკეთეთ ჩემს შემდეგ [ჩემს არყოფნაში]! ნუთუ თქვენი უფლის ბრძანების დაჩქარება ისურვეთ?» და (რისხვით) გადააგდო მან დაფები (რომლებზეც იყო დაწერილი თორა) (იმათკენ, ვინც თაყვანს სცემდნენ ხბოს), და ჩაავლო ხელი თავის ძმას (ჰარუნს) თავში, დაათრევდა მას თავისკენ. (ჰარუნმა), (რომ დაემშვიდებინა მუსა), თქვა: «ო, დედაჩემის შვილო! ხალხმა დამასუსტეს და თითქმის მომკლეს (როდესაც ვუკრძალავდი მათ ხბოს თაყვანისცემას). არ მისცე მტრებს მიზეზი, რომ იზეიმონ ჩემზე, და ნუ ჩამთვლი უსამართლოთა შორის!»"},{"id":151,"translation":"(მუსამ) თქვა: «უფალო ჩემო! მაპატიე მე და ჩემს ძმას, და შეგვიყვანე შენს წყალობაში — რადგან შენ ხარ ყველაზე მოწყალე მოწყალეთაგან!»"},{"id":152,"translation":"ჭეშმარიტად, მათ, რომლებმაც ხბო აირჩიეს (სათაყვანებლად), მოევლინებათ მათი უფლისგან რისხვა და ამქვეყნიურ ცხოვრებაში დამცირება. ასე ვუზღავთ სიცრუის გამომგონებლებს."},{"id":153,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც ბოროტ საქმეებს სჩადიოდნენ [ურწმუნოებას და ურჩობას], შემდეგ კი ამის შემდეგ მოინანიეს და ირწმუნეს, — ჭეშმარიტად, შენი უფალი ამის შემდეგ [სრული სინანულის შემდეგ] ნამდვილად მიმტევებელი, მოწყალეა."},{"id":154,"translation":"და როცა მუსას რისხვა დაწყნარდა, მან აიღო დაფები. მათზე იყო ამოკვეთილი ჭეშმარიტი გზა და წყალობა მათთვის, ვისაც თავისი უფლის ეშინია."},{"id":155,"translation":"და აირჩია მუსამ თავისი ხალხიდან სამოცდაათი კაცი (რომლებიც არ ეთაყვანებოდნენ ხბოს) და წაიყვანა ისინი ტურის მთასთან ჩვენი დანიშნული ვადისათვის[1]. და როცა მათ მიწისძვრა დაატყდათ, მუსამ თქვა: «უფალო! რომ გესურვებინა, მათ ადრე დაღუპავდი და მეც მათთან ერთად. ნუთუ დაგვღუპავ იმისთვის, რაც ჩვენ შორის უგუნურნი აკეთებდნენ? ეს [ხბოს თაყვანისცემა] მხოლოდ შენი გამოცდაა, რომლითაც აცდენ გზას, ვისაც ინებებ, და სწორი გზით მიგყავს, ვისაც ინებებ. შენ ხარ ჩვენი მფარველი; გვაპატიე და შეგვიწყალე, რადგან შენ ხარ საუკეთესო მპატიებელთა შორის!»","footnotes":"[1]რათა ისინი ალლაჰს სინანულით მიმართავდნენ თავიანთი ხალხის გამო, რომელთა შორის უგუნურნი ხბოს ეთაყვანებოდნენ. და მათ ისინი დანიშნულ ადგილს მიაღწიეს, თქვეს: «ო, მუსა! ჩვენ არ გიწამებთ, სანამ ალლაჰს აშკარად არ ვიხილავთ. შენ ხომ ელაპარაკე მას, მაშინ გვიჩვენე იგი ჩვენ!»"},{"id":156,"translation":"۞ «და დაგვიწერე ჩვენთვის ამქვეყნად სიკეთე და მარადიულ ცხოვრებაშიც. ჭეშმარიტად, ჩვენ შენკენ მოვიქეცით (სინანულით)!» (ალლაჰმა, უზენაესმა) თქვა: «ჩემი სასჯელით ვსჯი ვისაც ვისურვებ, ხოლო ჩემი წყალობა მოიცავს ყოველივეს. ამიტომ მე მას [წყალობას] დავუწერ მათ, რომლებიც ღვთისმოშიშნი არიან, და გასცემენ ზაქათს მათთვის, ვისაც მასზე უფლება აქვთ, და რომლებიც ირწმუნებენ ჩვენს აიათებს»."},{"id":157,"translation":"რომლებიც მიჰყვებიან შუამავალს, მოციქულს, უწიგნურს, რომლის აღწერასაც ისინი პოულობენ მათთან დაწერილს თორაში და სახარებაში; რომელიც უბრძანებს მათ სიკეთეს და უკრძალავს მათ სიავეს; ნებადართულს ხდის მათთვის სიკეთეებს და აკრძალულად აცხადებს მათთვის სიბილწეებს; ხსნის მათ ტვირთსა და ბორკილებს, რომლებიც მათზე იყო [უმსუბუქებს იმ წესებს, რაც ადრე ჰქონდათ]; აი ისინი, ვინც ირწმუნეს იგი, მხარი დაუჭირეს მას, დაეხმარნენ მას და მიჰყვნენ სინათლეს, რომელიც მასთან ერთად ჩამოევლინა [ყურანი], — სწორედ ისინი არიან წარმატებულნი!"},{"id":158,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო): «ო, ადამიანებო! ჭეშმარიტად, მე ვარ ალლაჰის მოციქული (გამოგზავნილი) თქვენ ყველასთან იმისგან, ვისაც ეკუთვნის ცათა და მიწის სრული ძალაუფლება და მართვა; არ არსებობს ღვთაება თაყვანისცემის ღირსი, გარდა მისა; იგი აცოცხლებს და აკვდინებს. ირწმუნეთ ალლაჰი და მისი შუამავალი, წერა-კითხვის უცოდინარი მოციქული, რომელიც თავადაც ირწმუნებს ალლაჰს და მის სიტყვებს; და მიჰყევით მას — იქნებ სწორ გზაზე დადგეთ!»"},{"id":159,"translation":"და მუსას ხალხიდან იყო ერთი თემი, რომელიც ჭეშმარიტებით მიუძღვებოდა და მის მიხედვით სამართლიანად მოქმედებდა."},{"id":160,"translation":"და ჩვენ დავყავით ისინი [მუსას ხალხი] თორმეტ (საგვარეულო) ტომად – ხალხებად. და შთავაგონეთ მუსას, როცა (უდაბნოში ხეტიალისას) მისმა ხალხმა მას წყალი სთხოვა: «დაარტყი შენი კვერთხი კლდეს!» — და მან დაარტყა, და ამოხეთქა მისგან თორმეტმა წყარომ[1], ისე რომ ყოველმა ტომმა იცოდა თავისი წყლის ადგილი. და დაგჩრდილეთ თქვენ ღრუბლით და ჩამოგიგზავნეთ თქვენთვის მანნა [თაფლის მსგავსი რამ, რომელიც ხეებზე ჩნდება] და მწყერი. (და გითხარით): «იკვებეთ იმ სიკეთეებით, რომლითაც ჩვენ დაგაჯილდოეთ!» მაგრამ (მათ დაუმორჩილებლობა გამოავლინეს ალლაჰის ბრძანების მიმართ და არ გამოიჩინეს მადლიერება ამ სიკეთისთვის), და ამით ისინი ჩვენ კი არ მოგვექცნენ უსამართლოდ, არამედ საკუთარ თავს ავნეს.","footnotes":"[1]ისრაელის შთამომავლობის ტომების რაოდენობის მიხედვით."},{"id":161,"translation":"და აი უთხრეს მათ [ისრაელის შთამომავლებს]: «დასახლდით ამ დასახლებაში [იერუსალიმი] და ჭამეთ იქიდან, რაც გსურთ, და თქვით: «მიტევება! [ო, ალლაჰ, გვაპატიე!]» და შედით ამ ქალაქის კარიბჭეში, დამორჩილებითა და ალლაჰისადმი მადლიერებით, მუხლმოდრეკით. ჩვენ გაპატიებთ თქვენს ცოდვებს და გავუმრავლებთ (საზღაურს) კეთილის მოქმედთ!"},{"id":162,"translation":"და მათ შორის მათ, ვინც უსამართლობას სჩადიოდნენ, შეცვალეს (ალლაჰის სიტყვა) სხვა სიტყვით, ვიდრე მათ ეთქვათ[1]. და ჩვენ მოვავლინეთ მათზე, ვინც უსამართლობას სჩადიოდა, სასჯელი ზეციდან იმის გამო, რასაც ისინი უსამართლოდ აკეთებდნენ.","footnotes":"[1]ისინი ქალაქში შედიოდნენ სხეულის ქვედა ნაწილებით ხოხვით, ნაცვლად იმისა, რომ შესულიყვნენ მუხლმოდრეკით, და ამბობდნენ: \"ხინთა\" (ხორბალი) ნაცვლად \"ხიტთა\"-სა (მიტევება), და ამით დასცინოდნენ ალლაჰის ბრძანებას."},{"id":163,"translation":"და ჰკითხე (ო, მოციქულო) მათ [იუდეველებს] იმ დასახლების ამბავი, რომელიც ზღვის პირას იყო — როგორ არღვევდნენ ისინი (ალლაჰის აკრძალვას) შაბათის მიმართ. როდესაც მათთან მათი თევზები მოდიოდნენ შაბათ დღეს, ზედაპირზე ამოდიოდნენ (და ისინი იჭერდნენ მათ, მიუხედავად იმისა, რომ ეს აკრძალული იყო), ხოლო იმ დღეს, როცა შაბათს არ იცავდნენ, თევზები არ მოდიოდნენ მათთან. ასე ვცდიდით მათ იმის გამო, რომ ისინი ურჩები იყვნენ."},{"id":164,"translation":"და აი თქვა მათგან ერთმა ჯგუფმა (სხვა ჯგუფს): «რატომ აფრთხილებთ ხალხს (შაბათის დამრღვევებს), რომელთაც ალლაჰი გაანადგურებს ან მძიმე სასჯელს დაატეხს?» თქვეს: «რათა ჩვენი უფლის წინაშე გამართლება გვქონდეს, და იქნებ ისინი ღვთისმოშიშნი გახდნენ (სასჯელის შიშით)!»"},{"id":165,"translation":"და როცა მათ დაივიწყეს ის, რასაც შეახსენებდნენ, ჩვენ ვიხსენით ისინი, ვინც ბოროტებისგან აკავებდნენ, ხოლო ისინი, ვინც ბოროტებას სჩადიოდნენ, შევიპყარით მძიმე სასჯელით იმის გამო, რომ ისინი ურჩები იყვნენ."},{"id":166,"translation":"და როცა მათ დაარღვიეს ის, რაც ეკრძალებოდათ, ჩვენ ვუთხარით მათ: «გადაიქეცით დამცირებულ მაიმუნებად!»"},{"id":167,"translation":"და აი გამოაცხადა შენმა უფალმა: «აუცილებლად მოვავლენ მათზე [იუდეველებზე] აღდგომის დღემდე მათ, ვინც მათ მძიმე სასჯელს მიაყენებს». ჭეშმარიტად, შენი უფალი სწრაფია სასჯელში და, მართლაც, ის მიმტევებელი, შემწყალებელია!"},{"id":168,"translation":"და გავანაწილეთ ისინი [ისრაელის შთამომავლები] მიწაზე თემებად: მათ შორის არიან მართალნი და მათ შორის არიან ისეთებიც, ვინც ამისგან განსხვავებულნი არიან [ალლაჰისადმი ურჩნი]. და ვცდიდით მათ სიკეთეებით და სიძნელეებით, — იქნებ დაბრუნებულიყვნენ (ალლაჰისადმი მორჩილებაში)!"},{"id":169,"translation":"და დარჩნენ მათ შემდეგ მემკვიდრეები, რომლებმაც მიიღეს წიგნი [თორა], რომლებიც იღებდნენ ამ ახლო ცხოვრების შემთხვევით სიკეთეებს და ამბობდნენ: «ჩვენ მოგვეტევება!» და თუ მათთან მოვიდოდა მსგავსი რამ [აკრძალული], ისინი მასაც აიღებდნენ (და ნებადართულად გამოაცხადებდნენ)! განა არ იყო მათგან აღებული აღთქმა წიგნის შესახებ, რომ ისინი ალლაჰზე მხოლოდ ჭეშმარიტებას იტყოდნენ და რომ შეისწავლიდნენ იმას, რაც მასშია დაწერილი [თორაში]? ხოლო მარადიული სამყოფელი უკეთესია მათთვის, ვისაც ეშინია ალლაჰის (სასჯელის). ნუთუ არ დაფიქრდებით?"},{"id":170,"translation":"ხოლო ისინი, რომლებიც ეჭიდებიან წიგნს და ლოცვას ასრულებენ (სათანადო წესით), — ჭეშმარიტად, ჩვენ არ ვკარგავთ კეთილის მოქმედთა საზღაურს!"},{"id":171,"translation":"۞ და აი აღვმართეთ ჩვენ მათზე [ისრაელის შთამომავლებზე] მთა, თითქოს ღრუბელი, და მათ ეგონათ, რომ ის დაეცემოდა მათზე (თუ ისინი თორას კანონებს არ მიიღებდნენ). მიიღეთ ის, რაც ჩვენ მოგიტანეთ, მტკიცედ და გახსოვდეთ, რაც მასშია [თორაში], — რათა თქვენ იყოთ ღვთის სასჯელისგან დაცულნი!"},{"id":172,"translation":"და აი, შენმა უფალმა გამოიყვანა ადამის შთამომავლებიდან, მათი ზურგებიდან, მათი მოდგმა და აიძულა ისინი დაემოწმებინათ საკუთარ თავზე: «განა მე არ ვარ თქვენი უფალი?» მათ თქვეს: «დიახ, ვამოწმებთ (რომ შენ ხარ ჩვენი უფალი)». (ეს) იმისთვის, რომ აღდგომის დღეს არ თქვათ: «ჭეშმარიტად, ჩვენ ამაზე უყურადღებონი ვიყავით»."},{"id":173,"translation":"ან (იმისთვის, რომ) არ თქვათ: «ჩვენამდე ჩვენი მამები მრავალღმერთიანობას სჩადიოდნენ, ხოლო ჩვენ მათ შემდეგი შთამომავლები ვიყავით. ნუთუ დაგვღუპავ იმისთვის, რასაც სიცრუის მიმდევრები აკეთებდნენ?»"},{"id":174,"translation":"და ასე განვმარტავთ ნიშნებს (აიათებს), — იქნებ ისინი დაბრუნდნენ (ერთღმერთიანობისკენ)!"},{"id":175,"translation":"და წაუკითხე (ო, მოციქულო) მათ ამბავი იმ კაცისა (ისრაელის შთამომავლობიდან), ვისაც ჩვენ მივეცით ჩვენი ნიშნები, ხოლო მან ისინი უარყო. და სატანამ იგი თავის მიმდევრად აქცია, და აღმოჩნდა გზააცდენილთა შორის."},{"id":176,"translation":"და რომ გვენება, ჩვენ ავამაღლებდით მას ამის (ნიშნების) საშუალებით, მაგრამ იგი მიეკრო მიწას[1] და მიჰყვა თავის ვნებებს. და მისი მაგალითი ჰგავს ძაღლს: თუ მიუდგები, ენას გამოყოფს, და თუ დატოვებ (მშვიდად), (მაინც) ენას გამოყოფს. ეს არის მაგალითი იმ ხალხისა, რომლებმაც უარყვეს ჩვენი აიათები. ამიტომ მოუყევი (ო, მოციქულო) ეს ამბავი, — იქნებ ისინი დაფიქრდნენ!","footnotes":"[1]ამქვეყნიური სიკეთეები მარადიულ ცხოვრებაზე ამჯობინა."},{"id":177,"translation":"რაოდენ ცუდია მაგალითად ის ხალხი, რომლებმაც უარყვეს ჩვენი ნიშნები (აიათები) — საკუთარ თავსვე ავნეს!"},{"id":178,"translation":"ვისაც ალლაჰი ჭეშმარიტ გზაზე დააყენებს, ის არის სწორ გზაზე მდგონი; ხოლო ვისაც ის ააცდენს გზას, ისინი არიან წაგებულნი."},{"id":179,"translation":"და უკვე შევქმენით ჯოჯოხეთისთვის მრავალი ჯინი და ადამიანი: მათ აქვთ გულები, რომლებითაც ვერ იგებენ; აქვთ თვალები, რომლებითაც ვერ ხედავენ (ალლაჰის ნიშნებს); აქვთ ყურები, რომლებითაც ვერ ისმენენ. ასეთნი არიან პირუტყვივით, კიდევ უფრო მეტად გზააცდენილნიც კი. ასეთნი არიან უგულისყურონი."},{"id":180,"translation":"და ალლაჰს აქვს უმშვენიერესი სახელები; ამიტომ მიმართეთ მას ამ სახელებით და დატოვეთ ისინი, რომლებიც უარყოფენ [ამახინჯებენ] მის სახელებს. მათ მიეგებათ იმისთვის, რასაც ისინი აკეთებდნენ!"},{"id":181,"translation":"ჩვენ მიერ შექმნილთა შორის არის თემი, რომელიც ჭეშმარიტებით მიუძღვება და მის მიხედვით სამართლიანად მოქმედებს."},{"id":182,"translation":"ხოლო მათ, რომლებმაც უარყვეს ჩვენი ნიშნები, ჩვენ ნელ-ნელა შევიტყუებთ (სასჯელში) [მივცემთ ბევრ ქონებასა და შვილებს], ისე რომ ისინი ვერ გაიაზრებენ (რომ ამით ალლაჰის სასჯელისკენ იძირებიან)."},{"id":183,"translation":"და მე ვაძლევ მათ გადავადებას; ჭეშმარიტად, ჩემი მახე მტკიცეა."},{"id":184,"translation":"ნუთუ ისინი არ დაფიქრებულან, რომ მათ თანამოძმეში [მუჰამმადში] არ არის შეპყრობილობა? იგი ხომ მხოლოდ ცხადი შემგონებელია."},{"id":185,"translation":"ნუთუ ისინი არ შეჰყურებდნენ ალლაჰის სამეფოს ცათა და მიწაზე და ყველაფერს, რაც ალლაჰმა შექმნა, და (ნუთუ არ დაფიქრებულან იმაზე), რომ, შესაძლოა, მათი ვადა ახლოვდება მაშ, ამის შემდეგ [ყურანის შემდეგ] კიდევ რომელი სიტყვა/მოთხრობა ირწმუნონ?"},{"id":186,"translation":"ვისაც ალლაჰი გზას აცდენს, მას უკვე ვერავინ დააყენებს სწორ გზაზე; და ის ტოვებს მათ ბრმად ხეტიალში საკუთარ უსაზღვრო გადაცდომაში [ურწმუნოებაში]."},{"id":187,"translation":"ისინი გეკითხებიან შენ (ო, მოციქულო) საათის შესახებ: «როდის არის მისი მოსვლა?» უთხარი (მათ): «მის შესახებ ცოდნა მხოლოდ ჩემს უფალთანაა, და მისი დრო არავინ იცის, გარდა მისა. მძიმე იქნება მისი დადგომა ცათა და მიწაზე. ის მოვა თქვენთან მხოლოდ მოულოდნელად». ისინი გეკითხებიან შენ თითქოს შენ იცოდე ამის შესახებ. უთხარი: «მის შესახებ ცოდნა მხოლოდ ალლაჰთანაა, მაგრამ ადამიანთა უმეტესობამ არ იცის»."},{"id":188,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო): «მე საკუთარი თავისთვის არც სარგებელს ვფლობ და არც ზიანს, გარდა იმისა, რაც ალლაჰს სურს. და რომ მცოდნოდა დაფარული (უხილავი), აუცილებლად გავამრავლებდი ჩემთვის სიკეთეს და ცუდი არაფერი შემეხებოდა. მე ხომ მხოლოდ შემგონებელი ვარ და სასიხარულო მაცნე იმ ხალხისთვის, ვინც ირწმუნებს»."},{"id":189,"translation":"۞ იგია [ალლაჰი], ვინც შეგქმნათ თქვენ ერთი ადამიანისგან და მისგან შექმნა მისი მეუღლე, რათა მასთან ეპოვა სიმშვიდე.(ხოლო ამ ქვეყანაზე) როცა მან [ადამმა] დაფარა იგი [ჰქონდა მასთან სიახლოვე], მან აიღო მსუბუქი ტვირთი [დაორსულდა] და განაგრძობდა მასთან (ცხოვრებას); ხოლო როცა დამძიმდა [მშობიარობის დრო მოახლოვდა], ორივემ [ადამმა და ევამ] მიმართეს ალლაჰს, თავიანთ უფალს: «თუ შენ (ო, ალლაჰ) გვაჩუქებ კეთილს [ადამიან შვილს და არა ცხოველს], ჩვენ აუცილებლად მადლიერები ვიქნებით შენდამი!»"},{"id":190,"translation":"მას შემდეგ, რაც მან [ალლაჰმა] უბოძა მათ კარგი (შვილი), მათ დაუდგინეს მას თანამოზიარეები იმაში, რაც მან მათ მისცა. მაგრამ ალლაჰი აღმატებულია იმაზე, რასაც ისინი მას თანამოზიარედ მიაწერენ."},{"id":191,"translation":"ნუთუ ისინი ალლაჰს უთანაზიარებენ იმას, რაც არაფერს ქმნის და თავადაც შექმნილია?"},{"id":192,"translation":"და ისინი ვერც მათ დაეხმარებიან [მათ, ვინც მათ ეთაყვანება] და ვერც საკუთარ თავს ეხმარებიან."},{"id":193,"translation":"და თუ თქვენ მოუწოდებთ მათ [კერპებს] სწორ გზაზე, ისინი არ გამოგყვებიან. თქვენთვის ერთია — მოუწოდებთ მათ თუ გაჩუმდებით[1].","footnotes":"[1]რადგან ისინი ვერ ისმენენ და ვერ ხედავენ, არ მიუძღვებიან ჭეშმარიტებისკენ და თავადაც არ მიდიან."},{"id":194,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვისაც თქვენ უხმობთ ალლაჰის გარდა [თქვენი კერპები], — მონები არიან (ალლაჰის), თქვენი მსგავსნი! მაშ, მოუხმეთ მათ, და დაე, გიპასუხონ [მოგცენ ის, რასაც სთხოვთ], თუ მართლები ხართ!"},{"id":195,"translation":"ნუთუ მათ [კერპებს] აქვთ ფეხები, რომლითაც დადიან, ან აქვთ ხელები, რომლითაც იჭერენ, ან აქვთ თვალები, რომლითაც ხედავენ, ან აქვთ ყურები, რომლითაც ისმენენ? უთხარი (ო, მოციქულო) კერპთაყვანისმცემლებს: «მოუხმეთ თქვენს თანამოზიარეებს, შემდეგ ერთად მოიფიქრეთ ნებისმიერი ხრიკი ჩემს წინააღმდეგ და ნუ მომცემთ გადავადებას»."},{"id":196,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩემი მფარველი ალლაჰია, რომელმაც ჩამოავლინა წიგნი [ყურანი], და ის ეხმარება მართალთ."},{"id":197,"translation":"ხოლო ისინი, ვისაც თქვენ უხმობთ მის გარდა [თქვენი ცრუ ღმერთები], ვერ დაგეხმარებიან თქვენ და საკუთარ თავსაც ვერ ეხმარებიან."},{"id":198,"translation":"თუ თქვენ მოუწოდებთ მათ [თქვენს ცრუ ღმერთებს] სწორ გზაზე, ისინი ვერ გაიგონებენ. და შენ (ო, მოციქულო) ხედავ, თითქოს ისინი [კერპები] გიყურებენ (რადგან მათ თვალები გაუკეთეს), მაგრამ ისინი ვერ ხედავენ."},{"id":199,"translation":"იყავით შემწყნარებლები, მოუწოდეთ სიკეთისკენ (სიტყვებითა და საქმით) და განერიდეთ უგუნურებს!"},{"id":200,"translation":"და თუ შეგეხება შენ რაიმე ცდუნება სატანისგან, მაშინ შეაფარე თავი ალლაჰს, — ჭეშმარიტად, იგი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა!"},{"id":201,"translation":"ისინი, რომლებიც ერიდებიან (ალლაჰის სასჯელს), — როცა მათ შეეხება სატანის ცდუნება, ისინი იხსენებენ (რომ უნდა იყვნენ ალლაჰის მორჩილნი), და აი — ისინი ხედავენ (რა არის ჭეშმარიტება)."},{"id":202,"translation":"ხოლო მათი ძმები ისეთნი არიან, რომ კიდევ უფრო უმატებენ მათ გზააცდენას თავიანთი ცდუნებებით, და შემდეგ ისინი არ ჩერდებიან [აგრძელებენ კიდევ უფრო ჩაძირვას ურწმუნოებასა და ცოდვებში]."},{"id":203,"translation":"და თუ შენ (ო, მოციქულო) არ მოუტან მათ რაიმე ნიშანს, ისინი ამბობენ: «რატომ არ მოიგონე იგი [აიათი] თავად?» უთხარი (მათ): «მე კი არ ვიგონებ აიათებს, არამედ მხოლოდ ვმოქმედებ იმის მიხედვით, რაც გამომეცხადება ჩემი უფლისგან. ეს [ყურანი] არის აშკარა მტკიცებულებები თქვენი უფლისგან, ხელმძღვანელობა და წყალობა იმ ხალხისთვის, ვინც ირწმუნებს»."},{"id":204,"translation":"და როცა ყურანი იკითხება, მოუსმინეთ მას და დადუმდით, — რათა იქნებ შეწყალებულნი იყოთ!"},{"id":205,"translation":"და გაიხსენე შენი უფალი საკუთარ სულში, მორჩილებითა და თავმდაბლობით, შიშით, და არა ხმამაღლა [არა ღიად], არამედ შუა გზით (ხმამაღალსა და ჩუმს შორის), დილაობით და საღამოობით, და ნუ იქნები უყურადღებოთა შორის (რომლებსაც ავიწყდებათ ალლაჰის ხსენება)!"},{"id":206,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც შენს უფალთან არიან [ანგელოზები], არასდროს ამაღლდებიან ამპარტავნებით მისი მსახურებისგან; ისინი მუდმივად ადიდებენ მას და მის წინაშე საჯდაზე ემხობიან ۩."}]},{"id":8,"verses":[{"id":1,"translation":"ისინი გეკითხებიან [შენი თანამებრძოლები] შენ (ო, მოციქულო) ნადავლზე (ბადრის ბრძოლაში მოპოვებულზე) — როგორ გაინაწილონ იგი ერთმანეთში. უთხარი: «ნადავლი ეკუთვნის ალლაჰს და მოციქულს [მოციქული გაანაწილებს მას ისე, როგორც მის უფალს უბრძანებია]; მაშ, გეშინოდეთ ალლაჰის, მოაწესრიგეთ ურთიერთობები ერთმანეთში [შეწყვიტეთ დავა ამ ნადავლის გამო] და დაემორჩილეთ ალლაჰს და მის მოციქულს, თუ თქვენ მართლაც მორწმუნენი ხართ!»"},{"id":2,"translation":"ჭეშმარიტად, მორწმუნენი მხოლოდ ისინი არიან, რომელთა გულები შიშით ივსება, როცა ალლაჰი ახსენდებათ. და როცა მათ უკითხავენ მის აიათებს, ისინი ზრდიან მათ რწმენას, და ისინი თავიანთ უფალს ეყრდნობიან (მიენდობიან)."},{"id":3,"translation":"რომლებიც ასრულებენ (სავალდებულო) ლოცვას სათანადო წესით და იქიდან, რაც მათ ვუბოძეთ, მოწყლებას გასცემენ."},{"id":4,"translation":"ისინი ჭეშმარიტი მორწმუნეები არიან. მათთვისაა ხარისხები თავიანთ უფალთან, პატიება და უხვი საზრდო [სამოთხე]."},{"id":5,"translation":"(მორწმუნეები განსხვავდებოდნენ ნადავლის განაწილების საკითხში), ისევე როგორც (განსხვავდებოდნენ ბადრის ბრძოლაში გასვლის აუცილებლობაზე, როცა) შენ (ო, მოციქულო) შენმა უფალმა გამოგიყვანა შენი სახლიდან ჭეშმარიტებით, მაშინ როცა მორწმუნეთა ერთ ნაწილს ძლიერ არ სურდა (ბრძოლა)."},{"id":6,"translation":"დაობდნენ შენთან (ო, მოციქულო) ჭეშმარიტების შესახებ, მას შემდეგ რაც ის უკვე ნათელი გახდა, თითქოს მათ სიკვდილისკენ მიერეკებოდნენ და ისინი (ამას) უყურებდნენ."},{"id":7,"translation":"და (გაიხსენეთ), როგორ დაგპირდათ ალლაჰი (გამარჯვებას) ორი რაზმიდან ერთზე, რომ ის თქვენ დაგრჩებოდათ; თქვენ კი გინდოდათ, რომ (ამ ორიდან) თქვენთვის წილად შეხვედროდა უიარაღო (რაზმი) [რათა არ გებრძოლათ]. ხოლო ალლაჰს სურს დაამყაროს ჭეშმარიტება თავისი სიტყვებით და ამოძირკვოს ურწმუნოთა ფესვები."},{"id":8,"translation":"რათა დაამყაროს ჭეშმარიტება [ისლამი] და გაანადგუროს სიცრუე [ურწმუნოება და მრავალღმერთიანობა], თუნდაც ეს სძულდეთ ურჩებს."},{"id":9,"translation":"და როცა (ბადრის ბრძოლის დღეს) დახმარებას სთხოვდით თქვენს უფალს, და მან გიპასუხათ სიტყვებით: «ჭეშმარიტად, მე დაგეხმარებით ათასი ანგელოზით, რომლებიც ერთმანეთის მიყოლებით ჩამოდიან (ზეციდან)!»"},{"id":10,"translation":"და დაადგინა ეს [დახმარება] ალლაჰმა მხოლოდ სასიხარულო ცნობად და იმისათვის, რომ თქვენი გულები დამშვიდებულიყო. რადგან გამარჯვება მოდის მხოლოდ ალლაჰისგან (და არა რიცხობრივი ან ძალობრივი უპირატესობის გამო); ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლადძლიერი, ბრძენია."},{"id":11,"translation":"აი, ის [ალლაჰი] გაფარებთ ძილს, რათა მოგანიჭოთ სიმშვიდე მისგან, და ჩამოგიგზავნით ციდან წყალს, რათა გაგწმინდოთ მისით, და მოგაშოროთ სატანის სიბილწე, და გაამტკიცოს თქვენი გულები (ბრძოლის დროს მოთმინებით), და ამით განამტკიცოს თქვენი ნაბიჯები."},{"id":12,"translation":"აი, შთააგონებს შენი უფალი ანგელოზებს (რომლებიც გაგზავნა მორწმუნეთა დასახმარებლად ბადრის ბრძოლაში): «მე თქვენთან ვარ; მაშ, გაამტკიცეთ ისინი, ვინც ირწმუნეს! მე ჩავაგდებ შიშს მათ გულებში, ვინც ურწმუნონი გახდნენ; ამიტომ დაჰკარით მათ კისრებზე და დაჰკარით მათ ყველა თითსა და კიდურზე!»"},{"id":13,"translation":"ეს [ურწმუნოთა თავებისა და კიდურების მოჭრა] არის იმისთვის, რომ ისინი აღდგნენ ალლაჰისა და მისი მოციქულის წინააღმდეგ. და ვინც აღდგება ალლაჰისა და მისი მოციქულის წინააღმდეგ, ჭეშმარიტად, ალლაჰი ძლიერია სასჯელში!"},{"id":14,"translation":"ეს [სასჯელი] თქვენთვისაა (ო, ურწმუნოებო)! მაშ, იგემეთ იგი, და (იცოდეთ), რომ ურწმუნოთათვის გამზადებულია ცეცხლის სასჯელი!"},{"id":15,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! როცა შეხვდებით მათ, ვინც ურწმუნონი გახდნენ და (ბრძოლაში) თქვენზე მოიწევენ, ნუ მიუბრუნდებით მათ ზურგით [ნუ გაიქცევით ბრძოლის ველიდან],"},{"id":16,"translation":"ხოლო ვინც იმ დღეს მათ [ურწმუნოებს] ზურგს მიუბრუნებს [გაიქცევა], გარდა იმ შემთხვევისა, როცა (ტაქტიკურად) უკან იხევს, რათა კვლავ შეტევაში დაბრუნდეს, ან უერთდება მებრძოლ მორწმუნეთა რაზმს, — ის (ვინც ბრძოლის ველიდან გარბის) დაიმსახურებს ალლაჰის რისხვას, და მისი თავშესაფარი იქნება ჯოჯოხეთი, და რა საშინელი მისაქციელია იგი!"},{"id":17,"translation":"თქვენ არ მოგიკლავთ ისინი [მრავალღმერთიანები] (ბადრის ბრძოლაში), არამედ ალლაჰმა მოკლა ისინი; და არც შენ (ო, მოციქულო) ისროლე (ქვიშის მუჭა მრავალღმერთიანებისკენ), როცა ისროლე, არამედ ალლაჰმა ისროლა[1], რათა გამოეცადა მორწმუნენი მისგან მომდინარე კარგი გამოცდით. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა.","footnotes":"[1]იმით, რომ ქვა/ქვიშა მოხვდა თითოეული მრავალღმერთიანის თვალებში, ნესტოებსა და ყელში."},{"id":18,"translation":"ეს (მოგეცათ) თქვენ (ო, მორწმუნენო)! და (იცოდეთ), რომ ალლაჰი ასუსტებს ურწმუნოთა ხრიკებს."},{"id":19,"translation":"თუ თქვენ (ო, ურწმუნოებო) ითხოვდით (ალლაჰისგან) გამარჯვებას, მაშინ (ალლაჰმა გიპასუხათ თქვენს თხოვნას და აი) უკვე მოვიდა თქვენთან გამარჯვება (სასჯელი). თუ კი თქვენ (ო, ურწმუნოებო) შეწყვეტთ (ურწმუნოებას მის მიმართ და მისი მოციქულისადმი წინააღმდეგობას, ასევე ბრძოლას მის მოციქულთან), ეს უკეთესი იქნება თქვენთვის; ხოლო თუ კვლავ დაბრუნდებით, ჩვენც დავბრუნდებით. და ვერ გიშველით თქვენი შეკრება ვერაფერში, თუნდაც მრავალრიცხოვანი იყოს, და (იცოდეთ), რომ ალლაჰი მორწმუნეებთანაა."},{"id":20,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! დაემორჩილეთ ალლაჰს და მის მოციქულს და ზურგ ნუ აქცევთ მას, მაშინ როცა ისმენთ."},{"id":21,"translation":"და ნუ იქნებით (ო, მორწმუნენო) იმათ მსგავსნი, რომლებიც (როცა ყურანი იკითხებოდა) ამბობდნენ: «ჩვენ მოვისმინეთ», ხოლო სინამდვილეში ისინი არ უსმენდნენ."},{"id":22,"translation":"۞ ჭეშმარიტად, ალლაჰის წინაშე ყველაზე უარესნი მათ შორის, ვინც მიწაზე დადის, არიან ყრუები, მუნჯები და ისინი, რომლებიც არ აზროვნებენ (ალლაჰის აიათებზე)."},{"id":23,"translation":"და რომ ალლაჰს სცოდნოდა, რომ მათში (არსებობს) რაიმე სიკეთე, აუცილებლად მისცემდა მათ (შესაძლებლობას) მოსმენისთვის [გაგებისთვის] (მისი წიგნიდან შეგონებებისა). და თუნდაც (რომ) მისცემდა მათ (შესაძლებლობას) მოსმენისთვის, ისინი მაინც აუცილებლად შებრუნდებოდნენ (რწმენისგან), თავიანთი ჯიუტობის გამო, ზურგშექცეულნი."},{"id":24,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! უპასუხეთ ალლაჰს და მოციქულს (მორჩილებით), როცა ის მოგიწოდებთ იმისკენ, რაც გაცოცხლებთ[1]. და იცოდეთ, რომ ალლაჰს შეუძლია შეცვალოს ის, რაც ადამიანსა და მის გულს შორისაა, და რომ მისკენ იქნებით შეკრებილნი!","footnotes":"[1]რწმენას, რომლის მეშვეობითაც მოიპოვება მარადიული სიცოცხლე სამოთხეში."},{"id":25,"translation":"და გეშინოდეთ (ო, მორწმუნენო) განსაცდელის[1], რომელიც მხოლოდ იმათ კი არ შეეხებათ, ვინც უსამართლოა თქვენ შორის [უბედურება შეეხება როგორც მართალთ, ისე ცოდვილთ]. და იცოდეთ, რომ ალლაჰი ძლიერია სასჯელში.","footnotes":"[1]რომელიც მოხდება, თუ არ დაემორჩილებით ალლაჰსა და მის მოციქულს და არ უბრძანებთ ადამიანებს მორჩილებას და არ შეაკავებთ მათ ცოდვებისგან."},{"id":26,"translation":"და გაიხსენეთ (ო, მორწმუნენო) ალლაჰის თქვენდამი წყალობანი: როცა თქვენ ცოტა იყავით, და დასუსტებულნი იყავით მიწაზე, გეშინოდათ, რომ ადამიანები (ურწმუნოები) შეგიპყრობდნენ. და მან მოგანიჭათ თავშესაფარი [მედინა] და გაგაძლიერათ თავისი დახმარებით (ბადრის გამარჯვებით) და მოგანიჭათ სიკეთეები, რომელთა შორისაც იყო ბადრში მოპოვებული ნადავლიც, — რათა მადლიერები ყოფილიყავით."},{"id":27,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ უღალატებთ ალლაჰსა და მის მოციქულს, და ნუ უღალატებთ თქვენზე მინდობილს, მაშინ როცა იცით."},{"id":28,"translation":"და იცოდეთ (ო, მორწმუნენო), რომ თქვენი ქონება და თქვენი შვილები გამოცდაა (თქვენთვის); და (იცოდეთ), რომ ალლაჰთანაა უდიდესი ჯილდო."},{"id":29,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! თუ მოერიდებით ალლაჰის (სასჯელს), ის მოგანიჭებთ გარჩევის უნარს, და გაგწმენდთ თქვენს ცუდ საქმეებს და გაპატიებთ თქვენ[1]. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი უდიდესი წყალობის და სიუხვის მფლობელია!","footnotes":"[1]დაფარავს ამ ცოდვებს სხვებისგან, რათა არ შეგარცხვინოთ და არ მოგთხოვოთ პასუხი მათზე."},{"id":30,"translation":"და აი, ისინი, ვინც ურწმუნოები გახდნენ, მზაკვრობდნენ შენ წინააღმდეგ (ო, მოციქულო), რათა შეეკავებინე, ან მოეკალი, ან გაეძევებინე. და ისინი ხრიკებს აწყობდნენ, ხოლო ალლაჰიც აწყობდა ხრიკს. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი საუკეთესოა ხრიკების მოწყობაში."},{"id":31,"translation":"და როცა მათ უკითხავენ ჩვენს ნიშნებს [ყურანის აიათებს], ისინი ამბობენ: «ჩვენ უკვე მოვისმინეთ მსგავსი (ადრე). რომ გვნდომებოდა, ჩვენც ვიტყოდით ამის მსგავსს. ეს მხოლოდ ძველი ხალხების გამოგონილი ამბებია!»"},{"id":32,"translation":"და თქვეს მათ [მექქის მრავალღმერთიანებმა], ალლაჰისადმი ვედრებით: «ო, ალლაჰ! თუ ეს [ყურანი] არის ჭეშმარიტება შენგან, მაშინ დაგვაყარე ჩვენზე ქვების წვიმა ზეციდან ან მოგვივლინე მტანჯველი სასჯელი»."},{"id":33,"translation":"და არ არის ალლაჰი ისეთი, რომ დასაჯოს ისინი, როცა შენ (ო, მოციქულო) მათ შორის ხარ; და არც ისეთია, რომ დასაჯოს ისინი, როცა ისინი ალლაჰს მიტევებას სთხოვენ[1].","footnotes":"[1]როცა ალლაჰის მოციქულმა დატოვა მექქა და გადავიდა მედინაში, მექქაში დარჩნენ ზოგიერთი მორწმუნე. ასევე თვითონ მრავალღმერთიანებიც სთხოვდნენ ალლაჰს მიტევებას და ადიდებდნენ მას, როცა ასრულებდნენ რიტუალურ შემოვლას ქააბას გარშემო."},{"id":34,"translation":"და რა აქვთ მათ ისეთი, რომ ალლაჰმა არ დასაჯოს ისინი, მაშინ როცა ისინი ხელს უშლიან (მორწმუნეებს) აკრძალულ მეჩეთში, მაშინ როცა თავად ისინი არ არიან მისი მცველები? მისი მცველები მხოლოდ ღვთისმოშიშნი არიან, თუმცა მათმა უმეტესობამ არ იცის."},{"id":35,"translation":"და მათი ლოცვა სახლთან [ალ-მასჯიდ ალ-ჰარამთან] მხოლოდ სტვენა და ტაშის დაკვრა იყო. მაშ, იგემეთ სასჯელი იმის გამო, რომ ურწმუნოებას ავლენდით!"},{"id":36,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ, ხარჯავენ თავიანთ ქონებას, რათა გადაახვევინონ (ადამიანებს) ალლაჰის გზიდან. და ისინი დახარჯავენ მას [თავიანთ ქონებას]. შემდეგ ეს მათთვის გახდება სინანულისა და მწუხარების მიზეზი. შემდეგ ისინი დამარცხდებიან, და ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ, შეკრებილნი იქნებიან ჯოჯოხეთში."},{"id":37,"translation":"რათა ალლაჰმა გაარჩიოს უწმინდური კეთილისგან, და უწმინდურნი დააწყოს ერთმანეთზე, და დააგროვოს ისინი ყველა ერთად და ჩაყაროს ჯოჯოხეთში. აი, ისინი არიან წაგებულნი."},{"id":38,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) მათ, ვინც ურწმუნონი გახდნენ: «თუ ისინი შეწყვეტენ (ურწმუნოებას და ალლაჰის მოციქულისადმი მტრობას და ირწმუნებენ ალლაჰს), მაშინ მათ მიეტევებათ (ალლაჰისგან) ის, რაც ადრე იყო [მათი წარსული ცოდვები]; ხოლო თუ ისინი დაბრუნდებიან (კვლავ მოციქულისა და მორწმუნეების წინააღმდეგ ბრძოლაში), მაშინ უკვე არსებობს მაგალითი წინამორბედი ხალხებისა[1]».","footnotes":"[1]როცა ალლაჰმა დასაჯა ისინი ურწმუნოებაში ჯიუტობის გამო."},{"id":39,"translation":"და იბრძოლეთ (ო, მორწმუნენო) მათთან, ვიდრე არ გაქრება ცდუნება[1], და ვიდრე მთელი მორჩილება [რწმენა, თაყვანისცემა და მორჩილება] არ იქნება მხოლოდ ალლაჰისთვის. ხოლო თუ ისინი შეიკავებენ თავს და მიიღებენ ჭეშმარიტ რწმენას, მაშინ, ჭეშმარიტად, ალლაჰი ხედავს იმას, რასაც ისინი გააკეთებენ.","footnotes":"[1]მრავალღმერთიანობა და ადამიანების ალლაჰის გზიდან გადახვევა."},{"id":40,"translation":"ხოლო თუ ისინი ზურგს შეაქცევენ იმას, რისკენაც თქვენ მოუწოდებთ მათ, მაშინ იცოდეთ, რომ ალლაჰი თქვენი მფარველია. რა მშვენიერი მფარველი და რა მშვენიერი დამხმარეა იგი!"},{"id":41,"translation":"۞ და იცოდეთ, (მორწმუნენო) რომ თუ ალლაჰის გზაზე ბრძოლისას რამეს ხელში ჩაიგდებთ (როგორც ნადავლს), მაშინ მასში ერთი მეხუთედი ეკუთვნის ალლაჰს [ანუ იხარჯება ისლამის საერთო საქმისთვის] და მოციქულს [1], და მოციქულის ნათესავებს [2], და ახლობლებს, ღარიბებსა და გაჭირვებულებს, და მგზავრს. თუ თქვენ გწამთ ალლაჰის და იმისა, რაც ჩვენ გარდმოვუვლინეთ ჩვენს მონას (მუჰამმადს) განსხვავების დღეს, იმ დღეს, როცა ერთმანეთს შეხვდა ორი ლაშქარი [ანუ ბადრის ბრძოლის დღეს]. ჭეშმარიტად, ალლაჰს ძალა შესწევს ყოველივეზე (იგი ყოვლისშემძლეა)","footnotes":"[1] მოციქული მუჰამმადი (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) იღებდა ამ ნაწილს საკუთარი საჭიროებებისა და თავისი მეუღლეების წლიური უზრუნველყოფისთვის.\n[2] ბანუ ჰაშიმისა და ბანუ ალ-მუტტალიბის ტომებს, რადგან ალლაჰმა მათ აუკრძალა ზაქათის აღება, ამიტომ ამ ნაწილით აუნაზღაურდებოდათ."},{"id":42,"translation":"(და გაიხსენეთ) როგორ იყავით [განლაგებული] ხეობის ახლო მხარეზე (მედინასთან), ხოლო ისინი [თქვენი მტრები] შორეულ მხარეზე, და (სავაჭრო) ქარავანი (იმყოფებოდა) თქვენს ქვემოთ (წითელი ზღვის ნაპირის მხარეზე). და რომც თქვენ წინასწარ შეთანხმებულიყავით (მრავალღმერთიანებთან) [ბრძოლის დროისა და ადგილის დანიშვნაზე], თქვენ (ო, მორწმუნენო) უდავოდ გაიფანტებოდით (რადგან თქვენ ცოტანი იყავით, ხოლო ისინი მრავალნი). მაგრამ (ისე მოხდა, რომ ალლაჰმა შეგკრიბათ წინასწარი შეთანხმების გარეშე) იმისათვის, რომ ალლაჰს აღესრულებინა საქმე, რომელიც იყო განსაზღვრული, რათა დაღუპულიყო ის, ვინც უნდა დაღუპულიყო (მათგან), ხოლო ეცოცხლებინა (რწმენით) ის, რომელიც იცოცხლებდა.\nჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":43,"translation":"და გახსოვდეს (ო მოციქულო მუჰამმად), როგორ გიჩვენა შენ ალლაჰმა ისინი [შენი მტრები] შენს სიზმარში მცირერიცხოვნებად, (და როცა ეს აუწყე მორწმუნეებს, მათ გაბედულება და სიმტკიცე მიეცათ) ხოლო რომ ალლაჰს ეჩვენებინა ისინი შენთვის მრავლად, თქვენ ნამდვილად დაეცემოდით სულით და აუცილებლად დაიწყებდით ამ საქმეზე [ბრძოლაზე] კამათს. მაგრამ ალლაჰმა დაგიცვათ [მორალური სისუსტისგან] და გადაგარჩინათ ამის შედეგებს, რადგან ჭეშმარიტად, მან უწყის, რაც გულებშია."},{"id":44,"translation":"და გაიხსენეთ (ო, მოციქულო და მისო თანხმლებნო), როგორ გაჩვენათ თქვენ ალლაჰმა ისინი [თქვენი მტრები], როცა შეხვდით (ბრძოლის ველზე): მცირერიცხოვანად მოგაჩვენათ ისინი თქვენს თვალში (და ამან გამბედაობა შეგმატათ), და თქვენც მცირერიცხოვნად მოგაჩვენათ მათ თვალში (რათა ისინი სერიოზულად არ მომზადებულიყვნენ ბრძოლისთვის და უკან არ დაეხიათ). ეს იყო იმისათვის, რომ ალლაჰს განეხორციელებინა საქმე, (რომელიც უკვე იყო განსაზღვრული) და ყოველი საქმე ალლაჰს უბრუნდება."},{"id":45,"translation":"ჰეი, თქვენ რომელთაც ირწმუნეთ! როცა შეხვდებით ურწმუნოთა ჯარს (მომზადებულებს თქვენთან ბრძოლისათვის), მაშინ იყავით მტკიცენი [ნუ გამოიჩენთ სისუსტესა და მხდალობას] და ხშირად მოიხსენიეთ ალლაჰი, რომ მიაღწიოთ წარმატებას."},{"id":46,"translation":"და (ყოველთვის) დაემორჩილეთ ალლაჰს და მის მოციქულს, და ნუ დაიწყებთ კამათს, თორემ დაეცემით სულით (რადგან თქვენ შორის ერთობა აღარ დარჩება) და დაკარგავთ თქვენს ძალას. მოითმინეთ (ალლაჰისთვის), რადგან ჭეშმარიტად, ალლაჰი მომთმენებთანაა."},{"id":47,"translation":"ნუ დაემსგავსებით იმათ [მრავალღმერთიანებს], რომლებიც გამოვიდნენ თავიანთი საცხოვრებლიდან [მექქადან] (მიემართებოდნენ მედინისაკენ) ამპარტავნებით, ალლაჰის გზიდან აცდენდნენ სხვებს (და ხელს უშლიდნენ ჭეშმარიტი რწმენის გავრცელებას), ხოლო ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა მათი საქმეების შესახებ."},{"id":48,"translation":"და შეულამაზა სატანამ მათ [მრავალღმერთიანებს] მათი საქმეები და უთხრა: «დღეს ადამიანთაგან ვერავინ ვერ შეძლებს თქვენს დამარცხებას, და ჭეშმარიტად, მე თქვენთან ახლოს ვარ», მაგრამ როცა ორივე ჯარმა დაინახეს ერთმანეთი, სატანა უკუქცევით წავიდა და უთხრა მათ: «ჭეშმარიტად, მე თქვენთან საერთო არაფერი მაქვს! ჭეშმარიტად, მე ვხედავ იმას, რასაც თქვენ ვერ ხედავთ[1]. ნამდვილად, მე მეშინია ალლაჰის, ხოლო ალლაჰი ძლიერია სასჯელში».","footnotes":"[1]ანგელოზებს, რომლებიც ალლაჰმა მოავლინა მორწმუნეთა დასახმარებლად"},{"id":49,"translation":"და აი ამბობდნენ თვალთმაქცნი და ისინი, რომელთა გულშიც სენია [ეჭვი რწმენაში]: «ისინი [მორწმუნეები] თავიანთმა რწმენამ შეაცდინა», მაგრამ ვინც მიენდობა ალლაჰს, ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისშემძლე, ბრძენია."},{"id":50,"translation":"და ნეტავ გენახა შენ (ო, მოციქულო), როგორ ასრულებენ სიცოცხლეს ისინი, რომლებიც ურწმუნოებად იქცნენ, როდესაც ანგელოზები მათ სულებს ართმევენ, სახეებსა და ზურგებზე სცემენ მათ და ეუბნებიან: «იგემეთ მწველი (ცეცხლის) სასჯელი!»"},{"id":51,"translation":"ეს [სასჯელი] დაგატყდათ იმის გამო, რაც თქვენმა ხელებმა მოიმზადეს [თქვენი ურწმუნოების, უსამართლობის, ბოროტების და ცოდვების გამო], და იცოდეთ, რომ ალლაჰი არ არის უსამართლო თავისი მონებისთვის."},{"id":52,"translation":"(მათი ურწმუნოება და მასთან ერთად მოსული სასჯელი) ჰგავს ფარაონის ხალხს და იმ ხალხს, რომლებიც მათ წინ ცხოვრობდნენ. ისინი ურწმუნონი გახდნენ ალლაჰის სასწაულებისადმი (აიათებისადმი), და ალლაჰმა დასაჯა ისინი მათი ცოდვების გამო. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ძლიერი და მკაცრია სასჯელში."},{"id":53,"translation":"ეს [არის ის, რომ ალლაჰმა დასაჯა ჯიუტი ურწმუნოები, რომლებიც მათ წინ ცხოვრობდნენ] იმის გამო, რომ ალლაჰი არ არის ისეთი, რომ შეცვალოს [ან წაართვას] წყალობა, რომელიც მან ხალხს უბოძა, სანამ ისინი (თავად) არ შეცვლიან იმას, რაც მათშია და ეს იმიტომაც, რომ ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":54,"translation":"(მათი ქცევა) ჰგავს ფარაონის თანამოძმეთა ჩვეულებებს, ასევე იმ ხალხთა ჩვეულებებს, რომლებიც მათამდე ცხოვრობდნენ. მათ უარყვეს თავიანთი უფლის სასწაულები, ამიტომ ალლაჰმა გაანადგურა ისინი მათი ცოდვების გამო. ჩვენ ფარაონის თანამოძენი ჩავძირეთ ზღვაში, და ისინი ყველანი უსამართლო ბოროტმოქმედნი იყვნენ."},{"id":55,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰის წინაშე ყველაზე უარესი მიწაზე მავალთა (ადამიანთა და ცხოველთა) შორის არიან ისინი, ვინც ურწმუნო გახდნენ და ისინი არ ირწმუნებენ."},{"id":56,"translation":"ისინი, რომლებთანაც შენ, (ო მოციქულო), დადე შეთანხმება[1], შემდეგ კი ყოველ ჯერზე არღვევენ ამ შეთანხმებას და არ ეშინიათ ალლაჰის სასჯელის.","footnotes":"[1]რომ არ იომებდნენ შენს წინააღმდეგ და არ დაეხმარებოდნენ შენს მტრებს. ამ აიათებში იგულისხმება იუდეველთა ტომი ბანუ ყურაიზა."},{"id":57,"translation":"თუ ბრძოლაში შეხვდები მათ დასაჯე ისინი ისე მკაცრად, რომ მათ უკან მდგომნი შეშინდნენ და გაიქცნენ, რათა ეგების შეიგონონ[1].","footnotes":"[1]და განსაკუთრებით უკან მდგომ ურწმუნოებისთვის სასწავლო მაგალითი და მათ აღარ გაბედონ მსგავსი ქმედება."},{"id":58,"translation":"თუ შენ (ო, მოციქულო) შიშობ რომელიმე ხალხის ღალატს, მაშინ გააუქმე ეს შეთანხმება მათთან თანასწორად[1]. ჭეშმარიტად, ალლაჰს არ უყვარს მოღალატენი (ვინც არღვევენ თავიანთ შეთანხმებებს).","footnotes":"[1]აცნობე მათ ამის შესახებ, რათა ორივე მხარემ თანაბრად იცოდეს, რომ შეთანხმება უკვე აღარ არის ძალაში."},{"id":59,"translation":"და ნუ იფიქრებენ ისინი, ვინც ურწმუნოები გახდნენ, თითქოს გადაურჩნენ (ალლაჰის სასჯელს), ჭეშმარიტად, ისინი ვერ დაასუსტებენ [ვერ შეძლებენ იმას, რომ სასჯელი არ ეწიოთ]."},{"id":60,"translation":"და მოამზადეთ მათთვის (ო, მორწმუნენო) იმდენი ძალა, რამდენსაც შეძლებთ (იარაღი) და ცხენოსანთა რაზმები, რათა ამით შეაშინოთ ალლაჰის მტერი და თქვენი მტერი, აგრეთვე სხვა მტრები მათ გარდა და ისინი, რომელთაც თქვენ არ იცნობთ, მაგრამ ალლაჰი იცნობს მათ. და რაც არ უნდა დახარჯოთ ალლაჰის გზაზე (იქნება ეს ქონება თუ ძალა, ბევრი თუ ცოტა) ალლაჰი სრულად დაგიბრუნებთ ამას, და თქვენ არ დაიჩაგრებით."},{"id":61,"translation":"۞ და თუ ისინი (ურწმუნოები) მიდრეკილნი იქნებიან მშვიდობისკენ, მაშინ შენც დაეთანხმე მას (მშვიდობას) და მიენდე ალლაჰს. უეჭველად, ის (ალლაჰი) ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":62,"translation":"და თუ ისინი, ვისთანაც დადებული გაქვს შეთანხმება, ისურვებენ მოტყუებას (ო, მოციქულო), ჭეშმარიტად, საკმარისია შენთვის ალლაჰი (ის დაგიცავს მათი ცბიერებისაგან). ისაა, რომელმაც მხარი დაგიჭირა თავისი დახმარებით და მორწმუნეებით."},{"id":63,"translation":"და მან (ალლაჰმა) გააერთიანა მათი გულები. ვინაიდან, (თუკი შენ, ო მოციქულო), დახარჯავდი იმ ყველაფერს, რაც დედამიწაზეა, ვერ შეძლებდი მათი გულების გაერთიანებას, მაგრამ ალლაჰმა თვითონ გააერთიანა ისინი. უეჭველად, ის ძლევამოსილი, ბრძენია."},{"id":64,"translation":"ჰეი, მოციქულო! შენთვის სრულიად საკმარისია ალლაჰი და (ასევე საკმარისია ის) მათთვის, ვინც გაგყვა შენ მორწმუნეთაგან."},{"id":65,"translation":"ჰეი, მოციქულო! წააქეზე მორწმუნენი ბრძოლისთვის. თუ თქვენს შორის იქნება ოცი მოთმინებით გამორჩეული (მორწმუნე), ისინი დაამარცხებენ ორას ურწმუნოს, ხოლო თუ თქვენს შორის იქნება ასი (მომთმენი), ისინი დაამარცხებენ ათას ურწმუნოს, რადგან ისინი (ურწმუნონი) ისეთი ხალხია, რომლებიც ვერ ხვდებიან[1].","footnotes":"[1]სიმართლესა და ნამდვილ მიზანს, რომლისთვისაც მორწმუნენი იბრძვიან, და ვერ ხვდებიან თუ როგორ ეხმარება ალლაჰი თავის მომხრეებს."},{"id":66,"translation":"ახლა ალლაჰმა შეგიმსუბუქათ თქვენ, [მორწმუნენო], და მან იცის, რომ თქვენში არის სისუსტე. ამიტომ, თუ თქვენ შორის იქნება ასი მომთმენი (მებრძოლი), ისინი დაამარცხებენ ორასს, ხოლო თუ თქვენ შორის იქნება ათასი, ისინი დაამარცხებენ ორი ათას ურწმუნოს ალლაჰის ნებით. და ალლაჰი მომთმენებთანაა."},{"id":67,"translation":"არ ყოფილა ისე, რომ რომელიმე მოციქულს ჰყოლოდა ტყვეები [ომში აეყვანა ტყვეები], სანამ დედამიწაზე სრულად არ დათრგუნავდა ურწმუნოებს[1]... თქვენ კი გსურთ ამქვეყნიური სარგებელი (ბადრის ბრძოლის ტყვეების გამოსასყიდის მიღებით), ხოლო ალლაჰს სურს თქვენთვის საიქიო. და ალლაჰი ძლევამოსილი, ბრძენია.","footnotes":"[1]სანამ ის და მორწმუნეები ისეთ ძალასა და ძლიერებას არ მოიპოვებდნენ, რომ ურწმუნოები ვეღარ შეძლებდნენ მათ წინააღმდეგ დგომას"},{"id":68,"translation":"რომ არა ალლაჰისგან წინასწარ დაწერილი განჩინება[1], რომელიც უკვე წინასწარ იყო განსაზღვრული, აუცილებლად შეგეხებოდათ დიადი სასჯელი იმის გამო, რაც აიღეთ [ბადრის ტყვეებისათვის აღებული გამოსასყიდის გამო].","footnotes":"[1]რომ ალლაჰმა ამ უმმას ნებადართო ნადავლისა და ტყვეთა გამოსასყიდის აღება."},{"id":69,"translation":"ჭამეთ ის, რაც ნადავლად აიღეთ (ურწმუნოებისგან) როგორც ნებადართული და კარგი და გეშინდეთ ალლაჰის. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მიმტევებელი, შემწყალებელია."},{"id":70,"translation":"ჰეი, მოციქულო! უთხარი იმ ტყვეებს, რომლებიც თქვენს ხელთ არიან, თუ ალლაჰი დაინახავს თქვენს გულებში სიკეთეს, მოგანიჭებთ იმაზე უკეთესს, რაც თქვენგან იქნა აღებული, და შეგინდობთ თქვენ. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":71,"translation":"და თუ ისინი [ბადრის დროს აყვანილი ტყვეები] მოისურვებენ შენს ღალატს (ო, მოციქულო)[1], მაშინ მანამდეც უღალატეს ალლაჰს [როდესაც მისი სარწმუნოების წინააღმდეგ ომში გამოვიდნენ]. ამიტომ ალლაჰმა ისინი მორწმუნეთა ხელში ჩააგდო. და ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია!","footnotes":"[1]ცრუდ აჩვენებენ ისლამისადმი თავიანთ მიდრეკილებას."},{"id":72,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, რომელთაც ირწმუნეს და გადასახლდნენ, და იბრძოლეს თავიანთი ქონებითა და სიცოცხლით ალლაჰის გზაზე, და ასევე ისინი, რომელთაც მისცეს თავშესაფარი და დახმარება (მუჰაჯირებს) ისინი არიან ერთმანეთის მეგობრები. რაც შეეხება მათ, რომელთაც ირწმუნეს, მაგრამ არ გადასახლებულან (ურწმუნოთა ქვეყნიდან მორწმუნეთა ქვეყანაში) თქვენ არ გეკისრებათ ვალდებულება მათზე დახმარების, სანამ ისინი არ გადასახლდებიან. და თუ ისინი ითხოვენ თქვენგან დახმარებას იმაში, რაც ეხება რწმენას, თქვენზეა მათი დახმარება გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ეს იქნება იმ ხალხის წინააღმდეგ, ვისთანაც თქვენ გაქვთ დადებული შეთანხმება. და ალლაჰი ხედავს იმას, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":73,"translation":"და რომელნიც ურწმუნონი გახდნენ, ისინი ერთმანეთის მფარველნი (დამხმარენი) არიან. თუ თქვენ (მორწმუნენო), არ მოიქცევით ასე[1], მაშინ დედამიწაზე იქნება დიდი არეულობა და ცდუნება.","footnotes":"[1]ე.ი. არ დაეხმარებით და არ დაუდგებით მხარში მორწმუნეებს რწმენაში და ბრძოლაში."},{"id":74,"translation":"და მათ, რომელთაც ირწმუნეს და გადასახლდნენ და იბრძოლეს ალლაჰის გზაზე, და მათ, რომელთაც მისცეს თავშესაფარი (მუჰაჯირებს) და დაეხმარნენ (ალლაჰის რელიგიას, მოციქულს და მორწმუნეებს), აი ისინი არიან ჭეშმარიტი მორწმუნენი. მათ ექნებათ მიტევება და ღირსეული საზღაური (სამოთხე)."},{"id":75,"translation":"ხოლო რომელთაც ირწმუნეს შემდგომ, გადასახლდნენ და იბრძოდნენ თქვენთან ერთად, ისინი თქვენგანნი არიან. ხოლო ნათესავები ერთმანეთთან უფრო ახლონი არიან (მემკვიდრეობის საკითხებში), როგორც ეს ალლაჰის წიგნშია დადგენილი. უეჭველად, ალლაჰი ყველაფრის მცოდნეა."}]},{"id":9,"verses":[{"id":1,"translation":"უარყოფა[1] ცხადდება ალლაჰისა და მისი მოციქულის მხრიდან იმ მრავალღმერთიანთა მიმართ, რომლებთანაც თქვენ (ო, მორწმუნენო) შეთანხმებები დადეთ, და მათ თვითონვე დაარღვიეს ისინი.","footnotes":"[1]ადრე დადებული შეთანხმებების გაუქმება."},{"id":2,"translation":"იმოგზაურეთ (ო, მრავალღმერთიანნო) მიწაზე ოთხი თვის განმავლობაში (როდესაც უსაფრთხოდ იქნებით მორწმუნეთაგან) და იცოდეთ, რომ თქვენ ვერ დაასუსტებთ ალლაჰს (ვერ გადაურჩებით მის სასჯელს) და აგრეთვე იცოდეთ, რომ ალლაჰი შეარცხვენს ურწმუნოებს[1].","footnotes":"[1]ტყვეობითა და მოკვლით ამქვეყნად, და მარადიულ ცხოვრებაში — ჯოჯოხეთის მკვიდრებად აქცევს მათ."},{"id":3,"translation":"მოწოდება ალლაჰისა მისი შუამავლისგან ხალხისადმი დიდი ჰაჯის დღეს იმის თაობაზე, რომ ალლაჰი ემიჯნება მრავალღმერთიანებს და მისი შუამავალიც. და თუ მოინანიებთ, უკეთესია თქვენთვის, ხოლო თუ ზურგს შეაქცევთ, მაშინ იცოდეთ, რომ თქვენ ვერ დაასუსტებთ ალლაჰს (ვერ აიცილებთ მის სასჯელს). აუწყე (ო, მოციქულო) იმათ, ვინც ურწმუნო გახდა, მტანჯველი სასჯელის შესახებ."},{"id":4,"translation":"(ეს დადგენილება) არ ეხება იმ მრავალღმერთიანებს, რომლებთანაც თქვენ, მორწმუნეებო, დადეთ შეთანხმება (განსაზღვრული ვადით), და შემდეგ მათ არაფერში არ დაარღვიეს ის (შეთანხმება) თქვენს წინაშე და არც არავის (თქვენი მტრებიდან) გაუწიეს დახმარება თქვენ წინააღმდეგ ბრძოლაში. ამიტომ შეასრულეთ შეთანხმება მათთან მათი ვადის ამოწურვამდე, ჭეშმარიტად ალლაჰს უყვარს ღვთისმოშიშნი."},{"id":5,"translation":"და როდესაც ეს აკრძალული თვეები [ოთხი თვე] დასრულდება — (რომელთა განმავლობაშიც მრავალღმერთიანები უსაფრთხოებაში იმყოფებიან) — მაშინ ებრძოლეთ ამ მრავალღმერთიანებს, სადაც კი შეხვდებით მათ; შეიპყარით ისინი, ალყა შემოარტყით მათ (მათ ციხესიმაგრეებში) და ჩაუსაფრდით ყოველ ადგილას! ხოლო თუ ისინი მოინანიებენ [დატოვებენ ურწმუნოებას და ალლაჰს დამორჩილდებიან], აღასრულებენ ლოცვას და გასცემენ სავალდებულო მოწყალებას [ზაქათს], მაშინ გაუთავისუფლეთ გზა, რადგან ისინი თქვენი ძმები გახდნენ სარწმუნოებაში. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მიმტევებელი, შემწყალებელია."},{"id":6,"translation":"ხოლო თუ ვინმე მრავალღმერთთაგან თავშესაფარს გთხოვს, შეიფარე იგი, რათა მოისმინოს ალლაჰის სიტყვა. შემდეგ მიიყვანე იგი თავის უსაფრთხო ადგილას. იმიტომ, რომ ისინი არიან ადამიანები, რომლებიც არ იცნობენ[1].","footnotes":"[1]ისლამის ნამდვილ არსს და შესაძლოა ირწმუნონ, როცა მოისმენენ მის ჭეშმარიტებას."},{"id":7,"translation":"როგორ შეიძლება მრავალღმერთიანებს შეთანხმება ჰქონდეთ ალლაჰსა და მისი მოციქულის წინაშე, გარდა მხოლოდ იმ მრავალღმერთიანებისა, რომლებთანაც თქვენ შეთანხმება დადეთ აკრძალულ მეჩეთთან [ალ-ჰარამთან მექქაში][1]? და სანამ ისინი ერთგულნი არიან თქვენთან შეთანხმების შესრულებაში, თქვენც იყავით მათ მიმართ ერთგულნი. ჭეშმარიტად, ალლაჰს უყვარს ღვთისმოშიშნი.","footnotes":"[1]ათი წლით ზავის შეთანხმება დაიდო მუსლიმებსა და ყურეიშელებს შორის 628 წელს ალ-ჰუდაიბიას ადგილას, რომელიც მდებარეობს მექქის წმინდა ტერიტორიის დასავლეთ საზღვარზე."},{"id":8,"translation":"როგორ (შეიძლება ჰქონდეთ ამ მრავალღმერთიანებს შეთანხმება ალლაჰსა და მის მოციქულთან), როცა ისინი, თუ თქვენზე (ო, მორწმუნენო) გაიმარჯვებენ, არც ნათესაურ ვალდებულებებს დაიცავენ თქვენს მიმართ და არც შეთანხმების პირობებს? ამიტომ ნუ მოტყუვდებით მათი დამოკიდებულებით თქვენდამი, როცა თქვენი ეშინიათ. ისინი თავიანთი ენებით ცდილობენ თქვენი გულების მოგებას, ხოლო მათ გულებს ეს სძულს. და მათი უმეტესობა ურჩებია."},{"id":9,"translation":"მათ გაყიდეს ალლაჰის აიათები უმნიშვნელო ფასად და აცდენდნენ (ხალხს) მის გზას [ისლამის გზას]. ჭეშმარიტად ამაზრზენია ის, რასაც ისინი სჩადიოდნენ!"},{"id":10,"translation":"ისინი [მრავალღმერთიანები] არც ერთი მორწმუნის მიმართ არ იცავენ არც ნათესაურ ვალდებულებებს და არც შეთანხმების პირობებს. და სწორედ ისინი არიან ზღვარგადასულნი."},{"id":11,"translation":"ხოლო თუ ისინი მოინანიებენ და აღასრულებენ ლოცვას და გაიღებენ ზაქათს, მაშინ ისინი თქვენი ძმები არიან სარწმუნოებაში, და ჩვენ განვმარტავთ აიათებს მცოდნე ხალხისთვის."},{"id":12,"translation":"და თუ ისინი დაარღვევენ თავიანთ ფიცებს შეთანხმების შემდეგ, რომელიც თქვენ მათთან დადეთ, და შეურაცხყოფას მიაყენებენ თქვენს რელიგიას, მაშინ ებრძოლეთ ურწმუნოთა წინამძღოლებს. ჭეშმარიტად, მათთვის აღარ არსებობს ფიცები, რათა შეწყვიტონ (თავიანთი მტრული მოქმედებები ისლამის მიმართ)."},{"id":13,"translation":"ნუთუ არ შეებრძოლებით ხალხს, რომელთაც დაარღვიეს თავიანთი ფიცი და განიზრახეს შუამავლის გაძევება [1], და მათ პირველად დაგიწყეს თქვენ (ბრძოლა) [2]? ნუთუ მათი გეშინიათ? ალლაჰი უფრო ღირსია, რომ მისი გეშინოდეთ, თუკი მორწმუნენი ხართ.","footnotes":"[1] წინასწარმეტყველების მეთოთხმეტე წელს მექქაში, შეკრებების სახლში, ყურაიშის წინამძღოლებმა გამართეს თათბირი, სადაც განიხილავდნენ საკითხს — რა ექნათ წინასწარმეტყველ მუჰამმადისთვის. ამ შეკრებაზე თავად იბლისიც იმყოფებოდა. ზოგი სთავაზობდა წინასწარმეტყველის მექქიდან გაძევებას, ხოლო სხვები თვლიდნენ, რომ უკეთესი იქნებოდა მისი მოკვლა.\n[2] ეს მაშინ მოხდა, როდესაც მრავალღმერთიანებმა დაიწყეს ბრძოლა მუსლიმების მოკავშირე ტომის — ხუზაას — წინააღმდეგ."},{"id":14,"translation":"ებრძოლეთ მათ [ურწმუნოებს], ო, მორწმუნენო! ალლაჰი დასჯის მათ თქვენი ხელებით, დაამცირებს მათ, დაგეხმარებათ მათ წინააღმდეგ და ურწმუნოთა დამარცხებით განკურნავს მორწმუნეთა გულებს [სულებს], (რომლებიც უკვე დიდი ხანია იტანჯებიან ამ მრავალღმერთიანთა მზაკვრობისგან)[1].","footnotes":"[1]ეს არის ხუზაას ტომი და სუსტი მორწმუნეები, რომლებიც მექქაში იმყოფებოდნენ და ვერ უერთდებოდნენ თავიანთ მორწმუნე ძმებს, რომლებიც მედინაში ცხოვრობდნენ."},{"id":15,"translation":"და მოაშორებს რისხვას მათ გულებიდან [მორწმუნეთა გულებიდან]. და ალლაჰი მიუტევებს, ინებებს ვისაც. და ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია."},{"id":16,"translation":"ნუთუ თქვენ, ო, მორწმუნენო, იფიქრეთ, რომ (გამოცდის გარეშე) მიტოვებულნი იქნებოდით, მაშინ როცა ალლაჰს ჯერ კიდევ არ გამოუვლენია თქვენგან ისინი, ვინც იღვაწეს მის გზაზე და მეგობრებად [მხარდამჭერებად] არ აიყვანეს არავინ ალლაჰის, მისი მოციქულისა და მორწმუნეების გარდა? და ალლაჰი ყოვლად მცოდნეა იმისა, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":17,"translation":"არ ეკადრებათ მრავალღმერთიანებს ალლაჰის მეჩეთების გაცოცხლება [მათში ყოფნა და მათზე ზრუნვა], მაშინ როცა თავადვე მოწმობენ საკუთარი ურწმუნოების შესახებ. ასეთთა საქმეები ფუჭია და ისინი ცეცხლში მარადიულად დარჩებიან!"},{"id":18,"translation":"ალლაჰის მეჩეთებს აცოცხლებს [იმყოფება მათში და ზრუნავს მათზე] მხოლოდ ის, ვინც ირწმუნა ალლაჰი და დღე უკანასკნელი, აღასრულებდა ლოცვას, გასცემდა სავალდებულო მოწყალებას [ზაქათს] და არ ეშინოდა (არავის), გარდა ალლაჰისა. და სწორედ ასეთნი იქნებიან ჭეშმარიტ გზაზე მდგომთა შორის!"},{"id":19,"translation":"ნუთუ თქვენ, (ო მრავალღმერთიანებო), ფიქრობთ, რომ მომლოცველისთვის წყლის მიწოდება და აკრძალულ მეჩეთზე ზრუნვა უტოლდება იმ ადამიანის საქმეს, ვინც ირწმუნა ალლაჰი და დღე უკანასკნელი და იღვაწა ალლაჰის გზაზე? არ არიან თანასწორნი ალლაჰის წინაშე (მორწმუნეები და მრავალღმერთიანები, რადგან არც ერთი საქმე არ მიიღება რწმენის გარეშე). და ალლაჰი არ დააყენებს ჭეშმარიტ გზაზე იმ ხალხს, რომლებმაც საკუთარ თავს ზიანი მიაყენეს თავიანთი ურწმუნოებით!"},{"id":20,"translation":"ისინი, რომელთაც ირწმუნეს, გადასახლდნენ და იბრძოდნენ ალლაჰის გზაზე თავიანთი ქონებითა და სულებით, (მათ) უდიდესი ხარისხი აქვთ ალლაჰთან. და სწორედ ისინი არიან წარმატებულნი."},{"id":21,"translation":"მათ (ამ გადასახლებულ მორწმუნეებს) მათი უფალი ახარებს თავისი (უდიდესი) წყალობით, კმაყოფილებით და სამოთხის ბაღებით, სადაც მათთვის იქნება მუდმივი ნეტარება."},{"id":22,"translation":"სამუდამოდ დარჩებიან იქ. ჭეშმარიტად, ალლაჰთანაა დიადი საზღაური."},{"id":23,"translation":"ჰეი თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! არ აიყვანოთ თქვენი მამები და ძმები მეგობრებად, თუკი მათ ურწმუნოება არჩიეს რწმენას. და ვინც თქვენგან მათ აიყვანს მხარდამჭერებად, სწორედ ისინი არიან უსამართლონი (საკუთარი თავის მიმართ)."},{"id":24,"translation":"უთხარი: «თუ თქვენი მამები, თქვენი შვილები, თქვენი ძმები, თქვენი მეუღლეები, თქვენი საგვარეულო, ქონება, რომელიც მოიპოვეთ, ვაჭრობა, რომლის დაკარგვის გეშინიათ და საცხოვრებლები, რომლებიც მოგწონთ, უფრო საყვარელია თქვენთვის, ვიდრე ალლაჰი, მისი შუამავალი და ბრძოლა მის გზაზე, მაშინ დაელოდეთ, სანამ ალლაჰი არ მოავლენს თავის ბრძანებას. და ალლაჰი არ დაადგენს სწორ გზაზე ურჩ ხალხს»."},{"id":25,"translation":"უეჭველად, ალლაჰმა გამარჯვება გიბოძათ მრავალ ადგილას და ჰუნაინის დღეს, როცა თქვენი სიმრავლე გაოცებდათ, მაგრამ ვერაფრით დაგეხმარათ [თქვენი სიმრავლე] და დედამიწა, მიუხედავად თავისი სივრცისა, ვიწროდ გეჩვენათ, შემდეგ კი ზურგი აქციეთ და გაიქეცით."},{"id":26,"translation":"შემდეგ გარდმოავლინა ალლაჰმა თავისი სიმშვიდე თავის შუამავალზე და მორწმუნეებზე, და გარდმოავლინა ლაშქარი, რომელსაც თქვენ ვერ ხედავდით, და დასაჯა ისინი, რომელნიც გახდნენ ურწმუნონი. და ეს არის ურწმუნოთა საზღაური."},{"id":27,"translation":"შემდეგ, (ამის მერე), ალლაჰი მიუტევებს, ვისაც ინებებს. და ალლაჰი მიმტევებელი, შემწყალებელია."},{"id":28,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ჭეშმარიტად, მრავალღმერთიანები მხოლოდ სიბილწე არიან. ამიტომ, ამ წლის შემდეგ [ჰიჯრის მეცხრე წლის შემდეგ] აღარ მიუახლოვდნენ აკრძალულ მეჩეთს [ალ-ჰარამს მექქაში]. და თუ თქვენ, ო მორწმუნენო, სიღარიბის გეშინიათ[1], მაშინ ალლაჰი თავისი წყალობით გაგამდიდრებთ, თუ ინებებს. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია!","footnotes":"[1]იმის გამო, რომ მრავალღმერთიანები აღარ მოიტანენ სურსათსა და სხვა საქონელს, როგორც ადრე ჰაჯობის დღეებში აკეთებდნენ"},{"id":29,"translation":"ებრძოლეთ იმათგან მათ, ვინც არ ირწმუნებს ალლაჰსა და უკანასკნელ დღეს, არ კრძალავს იმას, რაც აკრძალა ალლაჰმა და მისმა მოციქულმა, და არ მისდევს ჭეშმარიტ სარწმუნოებას [ისლამს] — მათგან, ვისაც მიეცა წიგნი [იუდეველებისა და ქრისტიანებისგან], ვიდრე საკუთარი ხელით არ გადაიხდიან ჯიზიას [ხარკს], დამცირებულნი და დამორჩილებულნი."},{"id":30,"translation":"იუდეველებმა თქვეს: «უზაირი[1] ალლაჰის ძეა», ხოლო ქრისტიანებმა თქვეს: «მესია [მოციქული ისა] ალლაჰის ძეა». ეს მხოლოდ სიტყვებია, რომლებიც მათი ბაგეებიდან გამოდის. ისინი თავიანთი სიტყვებით ჰგვანან მათ, ვინც უწინ ურწმუნონი გახდნენ (იმ მრავალღმერთიანებს, რომლებმაც თქვეს, რომ ანგელოზები ალლაჰის ასულები არიან). ალლაჰმა დაღუპოს ისინი! როგორ არიან ისინი ჭეშმარიტებისგან გადახრილნი!","footnotes":"[1]ერთ დროს, ბახთანსარის შემდეგ, იუდეველებში აღარ დარჩა არავინ, ვისაც თორა ახსოვდა. და როდესაც ალლაჰმა უზაირი ასი წლის შემდეგ აღადგინა, მან თორა მეხსიერებით დაუწერა მათ. ისინი კი ამით გაოცდნენ და თქვეს ის, რაც თქვეს."},{"id":31,"translation":"(მათ) [იუდეველებმა და ქრისტიანებმა] აიყვანეს თავიანთი მწიგნობრები [თავიანთი რჯულის სწავლულნი] და ბერები ღმერთებად ალლაჰის გარდა და აგრეთვე მესია, მარიამის ძე. მაშინ როცა მათ მხოლოდ ის ჰქონდათ ნაბრძანები, რომ თაყვანი ეცათ მხოლოდ ერთი ჭეშმარიტი ღვთისთვის — ალლაჰისთვის, რომლის გარდა სხვა ღვთაება არ არსებობს. დიდებულია იგი და უზენაესი იმაზე, რასაც ისინი თანამოზიარედ უდგენენ მას!"},{"id":32,"translation":"ისინი [მრავალღმერთიანები და წიგნის ხალხი] ყველანაირად ცდილობენ ჩააქრონ ალლაჰის ნათელი თავიანთი პირებით, მაგრამ ალლაჰი არ დაუშვებს არაფერს, გარდა იმისა, რომ თავისი ნათელი სრულყოს[1], თუნდაც ურწმუნოებს ეს სძულდეთ.","footnotes":"[1]ის ისე მოაწყობს, რომ ისლამი შეიქმნას სრულყოფილად და მისი სიტყვა იყოს უზენაესი."},{"id":33,"translation":"ისაა (ალლაჰი), ვინც წარმოგზავნა თავისი შუამავალი ჭეშმარიტი გზითა და ჭეშმარიტი სარწმუნოებით, რათა აღმატებულ ჰქმნას იგი ყველა რწმენაზე, თუნდაც ეს მოუწონარი იყოს მრავალღმერთიანთათვის."},{"id":34,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ჭეშმარიტად, წიგნის ხალხიდან ბევრი სწავლული და ბერი უსამართლოდ ჭამს ადამიანთა ქონებას [იღებენ იმას, რაც არ არის მათთვის ნებადართული], და აცდენენ ადამიანებს ალლაჰის გზიდან. ხოლო ისინი, რომელნიც აგროვებენ ოქროსა და ვერცხლს და არ ხარჯავენ მას ალლაჰის გზაზე, ახარე მათ მტანჯველი სასჯელი."},{"id":35,"translation":"იმ დღეს [განკითხვის დღეს], როდესაც ჯოჯოხეთის ცეცხლში გააცხელებენ მათ [ოქროსა და ვერცხლს], და ამით ამოიწვება მათი შუბლები, გვერდები და ზურგები! და მათ ეთქმებათ: «აი, ეს არის ის, რასაც თქვენ აგროვებდით საკუთარი თავებისთვის. ახლა იგემეთ სასჯელი იმის გამო, რასაც აგროვებდით!»"},{"id":36,"translation":"ჭეშმარიტად, თვეთა რიცხვი ალლაჰთან თორმეტია ალლაჰის წიგნში, იმ დღიდან, როცა მან შექმნა ცანი და მიწა. მათგან ოთხი აკრძალულია[1]. ესაა სწორი სარწმუნოება. მაშ, ნუ ჩაიდენთ უსამართლობას თქვენი თავის მიმართ [ამ აკრძალულ თვეებში]. და ებრძოლეთ მრავალღმერთიანებს ერთიანად, როგორც ისინი გებრძვიან თქვენ ერთიანად. და იცოდეთ, რომ ალლაჰი ღვთისმოშიშებთანაა.","footnotes":"[1]ოთხი აკრძალული თვეა: ზულ-ყაადა, ზულ-ჰიჯჯა, მუჰარამი და რაჯაბი."},{"id":37,"translation":"წელიწადის თვეების გადადება [აკრძალული თვის გადატანა სხვა დროს] —არ არის არაფერი, გარდა ურწმუნოების გაზრდისა[1]. ისინი ერთ წელს ხდიან მას ნებადართულად, ხოლო მეორე წელს კრძალავენ, რათა თითქოსდა შეესაბამებოდეს (მათი კალენდარი) იმ თვეების რაოდენობას, რაც ალლაჰმა აკრძალა. ამრიგად, ისინი ნებადართულად ხდიან იმას, რაც ალლაჰმა აკრძალა. შეალამაზა მათთვის (სატანამ) მათი ბოროტი საქმეები, და ალლაჰი არ დაადგენს სწორ გზაზე ურწმუნო ხალხს.","footnotes":"[1]სატანა ამით აცდუნებს მათ, ვინც ურწმუნო გახდა"},{"id":38,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! რა გემართებათ, როცა გეუბნებიან: «გამოდით ალლაჰის გზაზე». რატო ეკვრებით მიწას? ნუთუ ამქვეყნიური ცხოვრება არჩიეთ იმქვეყნიურს? ამქვეყნიური ცხოვრების სიამე ხომ მცირედია იმქვეყნიურთან შედარებით."},{"id":39,"translation":"თუ არ გაილაშქრებთ (თქვენი მტრების წინააღმდეგ), იგი დაგტანჯავთ მტანჯველი სასჯელით (ამქვეყნადაც და მარადიულ ცხოვრებაში) და შეგცვლით თქვენ სხვა ხალხით (რომელნიც იქნებიან მისი და მისი შუამავლის მორჩილნი), და ვერაფერს ავნებთ მას. და ალლაჰი ყოვლისშემძლეა."},{"id":40,"translation":"თუ თქვენ, (საჰაბებო), არ დაეხმარებით მას [მოციქულ მუჰამმადს], ალლაჰმა ხომ უკვე შეეწია მას, როცა ურწმუნოებმა გააძევეს იგი (მექქადან), და როდესაც იგი იყო ორიდან მეორე, როდესაც ისინი გამოქვაბულში იყვნენ, და თავის მეგობარს [აბუ ბაქრს] უთხრა: «არ დამწუხრდე, ჭეშმარიტად, ალლაჰი ჩვენთანაა». მაშინ ალლაჰმა გარდმოავლინა თავისი სიმშვიდე მასზე [მუჰამმადზე] და გააძლიერა იგი იმ ჯარებით [ანგელოზებით], რომლებიც თქვენ არ გინახავთ. და ალლაჰმა დაამცირა ურწმუნოთა სიტყვა, ხოლო ალლაჰის სიტყვა [ერთღმერთიანობის სიტყვა] — უმაღლესი გახადა. და ალლაჰი ძლევამოსილი, ბრძენია."},{"id":41,"translation":"გაილაშქრეთ (ო, მორწმუნენო) მსუბუქად [ახალგაზრდებო და ღარიბებო] და მძიმედ (ხანდაზმულებო და შეძლებულებო), და იბრძოლეთ თქვენი ქონებითა და თქვენი სულებით ალლაჰის გზაზე. ეს უკეთესია თქვენთვის, თქვენ რომ იცოდეთ."},{"id":42,"translation":"თუ ის ლაშქრობა, რომელზეც შენ მოუწოდებ მათ, ახლო იქნებოდა და ნადავლი — ადვილად მისაღწევი,\nმაშინ ისინი [ორპირები] უეჭველად გამოგყვებოდნენ შენ (ო, მოციქულო), მაგრამ მათ ეს გზა შორად მოეჩვენათ, და როცა თქვენ დაბრუნდებით ამ ლაშქრობიდან, ისინი ალლაჰით დაიფიცებენ, და იტყვიან: «თუ შეგვეძლებოდა, აუცილებლად გამოვიდოდით თქვენთან ერთად!» თუმცა ისინი თვითონვე ღუპავენ საკუთარ თავს [თავიანთი სიცრუითა და ორპირობით], და ალლაჰმა უწყის, რომ ისინი ნამდვილად მატყუარნი არიან."},{"id":43,"translation":"ალლაჰმა გაპატია შენ! რატომ მიეცი მათ ნება, სანამ შენთვის ცხადი გახდებოდა, ვინც მართალი იყო და გეცნო მატყუარები."},{"id":44,"translation":"ისინი, რომელთაც სწამთ ალლაჰისა და უკანასკნელი დღის, არ გთხოვენ ნებართვას, რომ იბრძოლონ თავიანთი ქონებითა და სულებით (ალლაჰის გზაზე) და ალლაჰი მცოდნეა ღვთისმოშიშთა [ანუ ესენი შინ დასარჩენად მიზეზს არ ეძებენ და ნებას არ გთხოვენ]."},{"id":45,"translation":"ჭეშმარიტად, ნებართვას გთხოვენ ისინი, რომელთაც არ სწამთ ალლაჰის და უკანასკნელი დღის, და ვისი გულებიც შეიპყრო ეჭვმა და ისინი თავიანთ ეჭვებში მერყეობენ."},{"id":46,"translation":"۞ და რომ გასვლა ნდომებოდათ, უთუოდ, მოემზადებოდნენ ამისთვის, მაგრამ ალლაჰმა არ ისურვა მათი წასვლა და შეაჩერა ისინი, და ეთქვათ: «დაჯექით მჯდომიარებთან ერთად!»"},{"id":47,"translation":"ისინი [ორპირები] რომ თქვენთან ერთად გამოსულიყვნენ (ო, მორწმუნენო), არაფერს შეგმატებდნენ, გარდა არეულობისა, და ისინი იმოძრავებდნენ თქვენს შორის, რათა დაეთესათ შუღლი და განხეთქილება თქვენს შორის. და თქვენს შორის არიან ისეთებიც, ვინც უსმენენ მათ. მაგრამ ალლაჰმა უწყის უსამართლოთა შესახებ."},{"id":48,"translation":"ისინი მანამდეც ცდილობდნენ განხეთქილების ჩამოგდებას და შენს წინააღმდეგ ატრიალებდნენ საქმეებს, სანამ არ მოვიდა ჭეშმარიტება და არ გაცხადდა ალლაჰის ბრძანება, თუმცა მათ ეს სძულდათ."},{"id":49,"translation":"და მათ შორის არიან ისეთებიც, რომლებიც ამბობენ: «ნება მომეცი [შინ დარჩენისა] და ნუ გამომცდი». იცოდეთ, რომ ისინი უკვე ჩავარდნენ ცდუნებაში. და უეჭველად, ჯოჯოხეთი გარს შემოერტყმება ურწმუნოებს."},{"id":50,"translation":"თუ შენს (ო, მოციქულო) (ლაშქრობებში) რაიმე კარგი გეწევა [მოგება ან ნადავლი], ეს მათ [ორპირებს] წყენთ, ხოლო თუ უბედურება გეწევა [მარცხი ან ზარალი], ისინი ამბობენ:\n«ჩვენ წინასწარ ვიზრუნეთ საკუთარ საქმეებზე [რომ ეს უბედურება არ შეგვეხო]» და მიდიან, ბედნიერად."},{"id":51,"translation":"თქვი (ო, შუამავალო): «არასდროს შეგვემთხვევა ჩვენ, გარდა იმისა, რაც ალლაჰმა დაგვიწერა. ის არის ჩვენი მფარველი, და დაე, ალლაჰს, მიენდონ მორწმუნენი»."},{"id":52,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) (ამ ორპირებს): «ნუთუ თქვენ ელით, რომ ჩვენზე მოხდება მხოლოდ ორი სიკეთეთაგან (ერთ-ერთი ან ალლაჰის დახმარება, ან სიკვდილი ალლაჰის გზაზე?) ხოლო ჩვენ ველით, (რომ თქვენ ორპირებს) ალლაჰი დაგსჯით თვითონ, ან ჩვენი ხელებით. დაელოდეთ, და ჩვენც თქვენთან ერთად დაველოდებით»."},{"id":53,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო) (ამ ორპირებს): «გაიღებთ (თქვენი ქონებიდან) ნებით თუ იძულებით, მაინც არ იქნება მიღებული თქვენგან, რამეთუ, თქვენ ხართ ხალხი ურჩნი»."},{"id":54,"translation":"და რა უშლით ხელს, რომ მიღებულ იქნას მათგან მათი შესაწირი, გარდა იმისა, რომ მათ უარყვეს ალლაჰი და მისი შუამავალი, და არ მიდიან ლოცვაზე, თუ არა ზანტად, და არ ხარჯავენ, თუ არა იძულებით."},{"id":55,"translation":"დაე, ნუ გაგაოცებს მათი ქონება და შვილები. ალლაჰს სურს, რომ ამით დასაჯოს ისინი ამქვეყნიურ ცხოვრებაში და ამოხადოს მათი სულნი ურწმუნოების მდგომარეობაში."},{"id":56,"translation":"და ისინი (ორპირნი) ალლაჰს იფიცებენ, რომ ნამდვილად თქვენგანნი არიან, მაგრამ ისინი თქვენგანნი არ არიან, არამედ ხალხი რომელთაც ეშინიათ (რომ თქვენ მათ დახოცავთ, ისე როგორც მრავალღმერთიანებს ხოცავთ)."},{"id":57,"translation":"რომ (თვალთმაქცებს) ეპოვათ თავშესაფარი, ან გამოქვაბულები, ან შესაძრომი, მისკენ გაეშურებოდნენ თავქუდმოგლეჯილები."},{"id":58,"translation":"და მათ შორის არიან ისეთნი, რომლებიც გაკრიტიკებენ შენ მოწყალების გამო, თუ მათ მისგან წილი მიეცემათ, კმაყოფილნი არიან, ხოლო თუ არ მიეცემათ მისგან, მაშინ ბრაზდებიან."},{"id":59,"translation":"და კმაყოფილნი რომ ყოფილიყვნენ იმით, რაც უბოძა მათ ალლაჰმა და მისმა შუამავალმა, და ეთქვათ: «საკმარისია ჩვენთვის ალლაჰი! გვიბოძებს ჩვენ ალლაჰი თავისი წყალობით და მისი შუამავალიც ჭეშმარიტად, ჩვენ ალლაჰისკენ მსწრაფველნი ვართ»."},{"id":60,"translation":"უეჭველად, მოწყალებანი ღარიბთათვის და უპოვართათვის, და მისი შემგროვებლებისთვის, და მათთვის, ვისი გულებიც მიიზიდება ისლამისკენ[1], და მონების გასათავისუფლებლად, და მოვალეთათვის, და ალლაჰის გზაზე, და მგზავრთათვის. ეს ალლაჰის მიერ დადგენილი ვალდებულებაა. და ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია.","footnotes":"[1][იმ იმედით, რომ ისინი მიიღებენ ისლამს, ან მოუტანენ სარგებელს მორწმუნეებს, ან ამ გზით მოიშორება მორწმუნეთაგან ზიანი]"},{"id":61,"translation":"და მათ (ორპირთა) შორის არიან ისეთებიც, რომლებიც (თავიანთი სიტყვებით) აყენებენ ტკივილს შუამავალს და ამბობენ: «ის ყურია!» [ვინც ყველაფერს იჯერებს, რაც მას ეუბნებიან] უთხარი [მათ]: «ის თქვენთვის სასიკეთო ყურია, სწამს მას ალლაჰი და ენდობა მორწმუნეებს და წყალობაა თქვენგან მორწმუნეთათვის. ხოლო მათ, რომლებიც ტკივილს აყენებენ (თავიანთი ენით) ალლაჰის შუამავალს, მათთვისაა მწარე სასჯელი»."},{"id":62,"translation":"ისინი (ორპირნი) ალლაჰს გეფიცებიან, რათა თქვენ იყოთ მათით კმაყოფილი. არადა, ალლაჰი და მისი შუამავალი უფრო ღირსნი არიან, რომ მათი კმაყოფილებისთვის ისწრაფოდნენ, თუკი მორწმუნენი არიან."},{"id":63,"translation":"ნუთუ (ორპირებმა) არ იციან , რომ ვინც ეწინააღმდეგება ალლაჰსა და მის შუამავალს, მისთვისაა ჯოჯოხეთის ცეცხლი, რომელშიც სამუდამოდ დარჩებიან? ესაა უდიდესი დამცირება."},{"id":64,"translation":"თვალთმაქცნი (ორპირნი) შიშობენ, რომ მათზე სურა არ გადმოვიდეს, რომელიც მათ გულებში არსებულს გამოავლენს. უთხარი: «დასცინეთ, მაგრამ ალლაჰი გამოავლენს იმას, რასაც შიშობთ»."},{"id":65,"translation":"და თუ ჰკითხავ მათ (თვალთმაქცთ), უთუოდ გეტყვიან: «ჩვენ უბრალოდ ვსაუბრობდით და ვერთობოდით». უთხარი: «ნუთუ ალლაჰს, მის აიათებს და მის შუამავალს დასცინოდით?!»"},{"id":66,"translation":"ნუ მოიბოდიშებთ! თქვენ უკვე უარყავით თქვენი რწმენის შემდეგ. თუკი შევუნდობთ თქვენგან ერთ ჯგუფს, დავსჯით მეორე ჯგუფს, რადგან ისინი ცოდვილნი იყვნენ."},{"id":67,"translation":"თვალთმაქცი კაცები და თვალთმაქცი ქალები ერთმანეთისგან არიან [და ისინი არ ეკუთვნიან მორწმუნეთა რიცხვს], ისინი ბრძანებენ ბოროტებას და კრძალავენ სიკეთეს, და ხელმოჭერილნი არიან. მათ დაივიწყეს ალლაჰი, ამიტომ მანაც დაივიწყა ისინი. უეჭველად, თვალთმაქცები არიან ურჩნი."},{"id":68,"translation":"ალლაჰმა აღუთქვა თვალთმაქც კაცებსა და ქალებს და ურწმუნოებს ჯოჯოხეთის ცეცხლი, სადაც მარადიულად დარჩებიან. იგი საკმარისი იქნება მათთვის. დაწყევლა ალლაჰმა ისინი და მათთვისაა მუდმივი სასჯელი."},{"id":69,"translation":"(და თქვენც, ო ორპიროებო), თქვენი საქმეებითა და მდგომარეობით ჰგავხართ იმათ (ურწმუნოებს), რომლებიც იყვნენ თქვენამდე! ისინი უფრო ძლიერები იყვნენ თქვენზე (სხეულის) ძალით და მდიდარნი ქონებითა და შვილებით, და მათაც ისევე ისარგებლეს თავიანთი წილით (ამქვეყნიური სარგებლისაგან). თქვენც ისარგებლეთ თქვენი წილით, როგორც ისარგებლეს მათ, რომლებიც იყვნენ თქვენამდე, თავიანთი წილით და თქვენც ისევე ჩაეფალით ამაოებაში, როგორც ისინი ჩაეფლნენ. აი, მათ, რომელთა საქმეებიც ამქვეყნადაც და იმქვეყნადაც ფუჭი გახდა. და აი, ისინი არიან წაგებულნი."},{"id":70,"translation":"განა არ მოსულა მათთან ამბავი იმათი, ვინც მათზე უწინ იყვნენ – ნუჰის ხალხისა, ადისა და სამუდისა, და იბრაჰიმის ხალხისა, და მადიანელებისა და ამოტრიალებულთა (დასახლებისა)? მათთან მივიდნენ მათი შუამავლები ცხადი სასწაულებით. და არაა ალლაჰი ისეთი, რომ უსამართლოდ მოექცეს მათ, არამედ ისინი თავად მოექცნენ თავიანთ თავს უსამართლოდ."},{"id":71,"translation":"მორწმუნე კაცები და მორწმუნე ქალები ერთმანეთის მეგობრები და მფარველები არიან. ისინი ბრძანებენ იმას, რაც სიკეთეა და კრძალავენ იმას, რაც ბოროტებაა, აღასრულებენ ლოცვას და გასცემენ ზაქათს, ემორჩილებიან ალლაჰსა და მის შუამავალს. სწორედ მათ შეიწყალებს ალლაჰი. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ძლევამოსილი, ბრძენია."},{"id":72,"translation":"ალლაჰმა აღუთქვა მორწმუნე კაცებსა და მორწმუნე ქალებს სამოთხის ბაღები, რომელთა ძირსაც მდინარეები ჩამოედინება, სადაც ისინი სამუდამოდ დარჩებიან, და მშვენიერ სადგომებს ედემის ბაღებში. მაგრამ ალლაჰის კმაყოფილება ყველაზე დიდია. სწორედ ესაა დიადი წარმატება."},{"id":73,"translation":"ო, მოციქულო! იბრძოლე ურწმუნოთა (მახვილით) და ორპირთა (დასაბუთებით) წინააღმდეგ და იყავი მკაცრი მათთან [როგორც ურწმუნოებთან, ისე ორპირებთან]. მათი (სამუდამო) სამყოფელი იქნება ჯოჯოხეთი, და რა საშინელია ეს დაბრუნება!"},{"id":74,"translation":"იფიცებენ ალლაჰს, რომ არ უთქვამთ, მაგრამ მათ ნამდვილად თქვეს ურწმუნოების სიტყვა და უარყვეს ისლამის მიღების შემდეგ, და განიზრახეს ის, რასაც ვერ მიაღწიეს (მათ სურდათ მოციქული მუჰამმადის მკვლელობა ან მასზე ზიანის მიყენება). და ისინი (ორპირები) შურს იძიებენ მხოლოდ იმის გამო, რომ ალლაჰმა და მისი მოციქულმა თავიანთი უხვი წყალობით გაამდიდრეს ისინი. თუ ისინი მოინანიებენ, ეს უკეთესი იქნება მათთვის, მაგრამ თუ ზურგს შეაქცევენ, ალლაჰი დასჯის მათ მტანჯველი სასჯელით ამქვეყნად და იმქვეყნად. და არ ეყოლებათ მათ დედამიწაზე არც მფარველი და არც შემწე."},{"id":75,"translation":"მათ (თვალთმაქცთა) შორის არიან ისეთნიც, რომელთაც აღთქმა დაუდეს ალლაჰს: «თუკი ის თავისი მადლით მოგვმადლის, უთუოდ მოწყალებას გავცემთ და უთუოდ ვიქნებით მართალთა შორის»."},{"id":76,"translation":"ხოლო როცა უბოძა მათ თავისი მადლით, იძუნწეს და ზურგი აქციეს, და ზურგი აქციეს მათ, განერიდნენ (მორჩილებას ალლაჰისადმი)."},{"id":77,"translation":"და შედეგად, მან (ალლაჰმა) მათ გულებში თვალთმაქცობა ჩაუნერგა იმ დღემდე, ვიდრე მას შეხვდებიან, იმის გამო, რომ დაარღვიეს ალლაჰისთვის მიცემული აღთქმა და იმის გამო, რომ ცრუობდნენ."},{"id":78,"translation":"ნუთუ არ იციან, რომ ალლაჰმა იცის მათი საიდუმლო და მათი ფარული საუბარი, და რომ ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა დაფარულისა?"},{"id":79,"translation":"ისინი (ორპირები), რომლებიც აკრიტიკებენ მორწმუნეთაგან მათ, ვინც ნებაყოფლობით აკეთებს შესაწირს (ამბობენ, რომ ისინი ბევრს გასცემენ მოჩვენებით), და (ასევე აკრიტიკებენ) მათ, ვისაც მხოლოდ საკუთარი ძალისხმევით [ძალით პოულობენ, რასაც შესწირავდნენ] შეუძლია რამე შესწიროს, და დასცინიან მათ [ღარიბ მორწმუნეებს], (ამბობენ, თითქოს ისინი მხოლოდ ხალხის ყურადღების მოსაპოვებლად აკეთებენ ამას) ალლაჰი დასცინებს მათ [ორპირებს], და მათთვისაა გამზადებული მტანჯველი სასჯელი!"},{"id":80,"translation":"შენდობა სთხოვე მათთვის (თვალთმაქცთათვის), ან ნუ სთხოვ, სამოცდაათჯერაც რომ სთხოვო მათთვის შენდობა, ალლაჰი მაინც არ მიუტევებს მათ, ეს იმიტომ, რომ მათ უარყვეს ალლაჰი და მისი შუამავალი და ალლაჰი არ დაადგენს ჭეშმარიტ გზაზე ურჩ ხალხს."},{"id":81,"translation":"უხაროდათ შინ დარჩენილთ, რომ ალლაჰის შუამავლის ზურგს უკან დასხდნენ და სძულდათ, რომ ებრძოლათ თავიანთი ქონებითა და სულებით ალლაჰის გზაზე და თქვეს: «სიცხეში ნუ გაილაშქრებთ!» უთხარი: «ჯოჯოხეთის ცეცხლი უფრო ცხელია!», რომ ხვდებოდნენ."},{"id":82,"translation":"დაე, მათ (უკან დარჩენილი ორპირები) ცოტახანი იცინონ (ამ ცხოვრებაში) და (ჯოჯოხეთის ცეცხლში) მრავლად იტირონ, სანაცვლოდ იმისა, რაც მოიპოვეს."},{"id":83,"translation":"თუ ალლაჰი დაგაბრუნებს მათგან რომელიმე ჯგუფთან და ისინი გთხოვენ ნებართვას (სალაშქროდ) წასასვლელად, უთხარი: «ვერასდროს წამოხვალთ ჩემთან ერთად და ვერასდროს იბრძოლებთ ჩემთან ერთად მტრის წინააღმდეგ, რადგან თქვენ პირველ ჯერზე სახლში დარჩენა არჩიეთ, ამიტომ დარჩით უკან დარჩენილებთან ერთად»."},{"id":84,"translation":"და არასდროს ილოცო (ო, მოციქულო) მათგან რომელიმე გარდაცვლილზე და არ დადგე მის საფლავთან, რამეთუ მათ უარყვეს ალლაჰი და მისი შუამავალი და გარდაიცვალნენ, როცა ისინი ურჩნი იყვნენ."},{"id":85,"translation":"და ნუ მოგხიბლავს შენ (ო, მოციქულო) მათი ქონება და მათი შვილები, ალლაჰს მხოლოდ მათი დასჯა სურს ამქვეყნად[1] და რომ მათი სულები ამოვიდეს ურწმუნოდ.","footnotes":"[1]ისინი იღლებიან ამ ქონების შეგროვებით და ამის გამო მათ უჩნდებათ სირთულეები"},{"id":86,"translation":"და როცა გარდმოევლინება სურა, რომ ირწმუნოთ ალლაჰი და იბრძოლოთ მის შუამავალთან ერთად, ნებართვას გთხოვენ მათგან მდიდარნი და თქვეს: «დაგვტოვე, რათა ვიყოთ შინ მსხდომთა შორის!»"},{"id":87,"translation":"ისინი (ორპირნი) დასჯერდნენ, რომ დარჩენილებთან ერთად ყოფილიყვნენ. და დაბეჭდილ იქნა მათი გულები, ასე რომ, ისინი ვერაფერს ხვდებიან."},{"id":88,"translation":"მაგრამ შუამავალი და რომელთაც ირწმუნეს მასთან ერთად, იბრძოდნენ თავიანთი ქონებითა და სულებით. სწორედ მათთვისაა სიკეთენი და სწორედ ისინი არიან ნეტარნი."},{"id":89,"translation":"ალლაჰმა მოუმზადა მათ სამოთხის ბაღები, რომელთა ქვეშაც მდინარეები მოედინება, სადაც მარადიულად დარჩებიან. აი, ესაა დიადი წარმატება."},{"id":90,"translation":"და მოვიდნენ (ალლაჰის მოციქულთან) ბოდიშის მომხდელთაგანი ბედიუნთაგან (რომლებიც მედინას მახლობლად ცხოვრობდნენ), რათა მათ ნებადართული ჰქონოდათ დარჩენა. ხოლო ისინი, ვინც ალლაჰსა და მის მოციქულს ტყუილი უთხრეს [ვისაც არ ჰქონდათ არც ერთი ნამდვილი მიზეზი], დარჩნენ მჯდომარედ [არც კი მოვიდნენ თავიანთი გამართლების სათქმელად] მალე მოიწვევს მათ, ვინც ურწმუნონი გახდნენ, მტკივნეული სასჯელი."},{"id":91,"translation":"არ არის ცოდვა უძლურთათვის, არც სნეულთათვის და არც მათთვის, ვინც ვერ პოულობს რაიმე დახარჯოს, თუ ისინი გულწრფელნი არიან ალლაჰისა და მისი შუამავლის მიმართ. კეთილისმქმნელთა წინააღმდეგ არ არსებობს გზა. და ალლაჰი მიმტევებელი, შემწყალებელია."},{"id":92,"translation":"და არც იმათზე, რომლებიც შენთან მოვიდნენ, რათა ომში წასაყვანად პირუტყვი მიგეცა მათთვის, და შენ უთხარი: «არაფერი გამაჩნია, რომ წაგიყვანოთ», და მათი თვალები სავსე იყო ცრემლით სევდისაგან, რადგან ვერ იპოვეს, რომ დაეხარჯათ[1].","footnotes":"[1]რომ მიეღოთ მონაწილეობა ამ ღირსეულ საქმეში, რათა მოეპოვებინათ დიდი ჯილდო."},{"id":93,"translation":"გზა [ცოდვისა და გაკიცხვისა] მხოლოდ იმათზეა, რომლებიც შენგან (სახლში დარჩენის) ნებართვას ითხოვენ, მიუხედავად იმისა, რომ მდიდრები არიან. ისინი კმაყოფილნი იყვნენ, რომ დარჩენილებთან ერთად ყოფილიყვნენ [ქალებთან, ბავშვებთან და მათთან, ვისაც გამართლება ჰქონდა], და ბეჭედი დაესვა მათ გულებს, ამიტომაც მათ არ იციან."},{"id":94,"translation":"ისინი [სახლში დარჩენილები] თავის გამართლებას დაიწყებენ თქვენთან, როცა მათთან დაბრუნდებით (თაბუქის ლაშქრობიდან). უთხარი (მათ) ო, მოციქულო: «ნუ იმართლებთ თავს — ჩვენ არასოდეს დაგიჯერებთ! ალლაჰმა უკვე გვამცნო თქვენი ამბები. ალლაჰი და მისი მოციქული იხილავენ თქვენს საქმეს. შემდეგ კი დაბრუნდებით დაფარულისა და ცხადის მცოდნესთან [ალლაჰთან], და ის გაცნობებთ იმას, რასაც აკეთებდით»."},{"id":95,"translation":"ისინი [ორპირნი] ალლაჰს დაგიფიცებენ თქვენ, როცა მათთან დაბრუნდებით (ლაშქრობიდან), რათა ზურგი აქციოთ მათ [არ გაკიცხოთ და არ უსაყვედუროთ]. მაშ, ზურგი აქციეთ მათ (ზიზღით), რადგან ისინი ბილწნი არიან, და მათი სამუდამო თავშესაფარი ჯოჯოხეთი იქნება — საზღაურად იმისა, რასაც იხვეჭდნენ."},{"id":96,"translation":"ისინი გეფიცებიან თქვენ, რათა კმაყოფილნი იყოთ მათით. მაგრამ, თუ თქვენც კმაყოფილნი იქნებით მათით (რადგან არ იცით მათი სიცრუის შესახებ). უეჭველად, ალლაჰი არ იქნება კმაყოფილი ურჩი ხალხით."},{"id":97,"translation":"ბედიუნები უფრო ძლიერ არიან ურწმუნოებასა და ორპირობაში (ვიდრე ქალაქში მცხოვრები ხალხი), და ისინი ყველაზე ნაკლებად იცნობენ იმ საზღვრებს, რაც ალლაჰმა ჩამოავლინა თავის მოციქულს. და ალლაჰი ხომ ყოვლისმცოდნე, ბრძენია."},{"id":98,"translation":"და ბედუინებს შორის არიან ისეთებიც, რომლებიც იმას, რასაც ალლაჰის გზაზე ხარჯავენ, დანაკარგად მიიჩნევენ, და თქვენთვის უბედურების დატრიალებას ელოდებიან. სწორედ მათ დაატყდებათ ბოროტების შემობრუნება. და ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":99,"translation":"და არიან ბედუინთაგან, რომელთაც სწამთ ალლაჰი და დღე უკანასკნელი, და რასაც ხარჯავენ, მიიჩნევენ ალლაჰთან დაახლოების და მოციქულის ვედრების საშუალებად [რომ მოციქული ალლაჰს შესთხოვს მათთვის]. ჭეშმარიტად, ეს მათთვის დაახლოებაა. ალლაჰი მათ შეიყვანს თავის წყალობაში. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მიმტევებელი, მწყალობელია."},{"id":100,"translation":"ხოლო ისინი, რომლებმაც სხვებს დაასწრეს (რწმენაში) და (ყველაზე) პირველები იყვნენ მუჰაჯირებსა [ისინი, ვინც ისლამისთვის გადასახლდნენ] და ანსარებს [მედინის მცხოვრებლები, რომლებიც ალლაჰის მოციქულს დაეხმარნენ] შორის, და ისინი, რომლებიც მათ გაჰყვნენ გულწრფელობით (რწმენაში, სიტყვებსა და საქმეებში) — ალლაჰი კმაყოფილია მათით და ისინიც კმაყოფილნი არიან მისით [ალლაჰით]. და მოუმზადა მათ (სამოთხის) ბაღები, რომლის ქვემოთ მდინარეები მოედინება — ისინი იქ მარადიულად დარჩებიან. ეს არის უდიდესი წარმატება!"},{"id":101,"translation":"და მათ შორის, ვინც თქვენს გარშემოა ბედუინთაგან, არიან თვალთმაქცნი და მედინელთაგანაც არიან ისეთნი, რომელნიც გაჯიუტდნენ თვალთმაქცობაში, შენ არ იცნობ მათ, ჩვენ ვიცნობთ მათ. ჩვენ მათ ორჯერ დავსჯით, შემდეგ კი დაბრუნებულნი იქნებიან დიად სასჯელთან."},{"id":102,"translation":"მაგრამ (არიან) სხვებიც, რომლებმაც აღიარეს თავიანთი ცოდვები: მათ ერთმანეთში აურიეს კეთილი საქმე და სხვა — ცუდი. უეჭველად, ალლაჰი მიიღებს მათ მონანიებას. ჭეშმარიტად, ალლაჰი შემნდობი, მოწყალეა!"},{"id":103,"translation":"აიღე (ო, მოციქულო) მათი ქონებიდან მოწყალება, რომლითაც შენ განწმენდ (ცოდვის სიბილწისგან) და გამოასწორებ მათ. და ილოცე მათთვის, რადგან შენი ლოცვა [ვედრება] სიმშვიდეა მათთვის. და ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":104,"translation":"ნუთუ მათ არ იცოდნენ, რომ ალლაჰი იღებს მონანიებას თავისი მონებისგან და იღებს მოწყალებას, და რომ ალლაჰი მონანიების მიმღები, შემწყალებელია."},{"id":105,"translation":"და უთხარი (ო, მოციქულო) მათ [ვინც დარჩნენ და არ გავიდნენ ლაშქრობაზე]: «აკეთეთ (საქმეები), რომლებიც ალლაჰის კმაყოფილებამდე მიგიყვანთ და ალლაჰი, მისი მოციქული და მორწმუნენი იხილავენ თქვენს ქმედებებს! და მალე დაბრუნდებით მასთან, ვინც იცის ფარული და აშკარა [ალლაჰთან], და ის გაცნობებთ იმის შესახებ, რასაც აკეთებდით»."},{"id":106,"translation":"და (ლაშქრობიდან სახლში დარჩენილთა შორის) არიან სხვებიც, რომელთა საქმე გადადებულია ალლაჰის ბრძანებამდე [სანამ ალლაჰი მათ შესახებ გადაწყვეტილებას მიიღებს]: ან დასჯის მათ, ან მიიღებს მათ მონანიებას. და ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია!"},{"id":107,"translation":"ხოლო ისინი (ორპირები), რომლებმაც ააგეს მეჩეთი იმისთვის, რომ ზიანი მიეყენებინათ მორწმუნეთათვის, გაეძლიერებინათ ურწმუნოება, განხეთქილება შეეტანათ მორწმუნეთა შორის და გაეხადათ იგი თავშესაფრად იმ ადამიანისთვის, ვინც ადრე ებრძოდა ალლაჰსა და მის მოციქულს, ისინი აუცილებლად დაიფიცებენ: «ჩვენ მხოლოდ სიკეთე გვინდოდა!» თუმცა ალლაჰი მოწმობს, რომ უეჭველად, ისინი მატყუარები არიან."},{"id":108,"translation":"(ო, შუამავალო) არასოდეს არ დადგე იქ სალოცავად! მეჩეთი (ყუბა), რომელიც დაფუძნებულია ღვთისმოშიშობაზე პირველივე დღიდან, უფრო ღირსია, რომ იქ იდგე სალოცავად. იქ არიან კაცები, რომელთაც უყვართ განწმენდა. ალლაჰს კი უყვარს განმწმენდელნი."},{"id":109,"translation":"ნუთუ უკეთესია ის, ვინც თავისი ნაგებობა ააშენა ალლაჰის შიშსა და მის კმაყოფილებაზე, თუ ის, ვინც თავისი ნაგებობა დააფუძნა ჩამოშლილი ფერდობის ნაპირას და მასთან ერთად ჩავარდა ჯოჯოხეთის ცეცხლში? ალლაჰი არ დაადგენს სწორ გზაზე უსამართლო ხალხს."},{"id":110,"translation":"მათი ნაგებობა, რომელიც მათ [ორპირებმა] ააგეს, არ შეწყვეტს ეჭვში ყოფნას მათ გულებში, სანამ მათი გულები არ ჩაიფშვნება [სანამ არ მოკვდებიან ან არ დაიღუპებიან]. და ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია."},{"id":111,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰმა მორწმუნეებისგან შეიძინა მათი სულები [სიცოცხლე] და მათი ქონება იმის სანაცვლოდ, რომ მათთვის (იქნება) სამოთხე! ისინი იბრძვიან ალლაჰის გზაზე, კლავენ და იღუპებიან. ეს არის მისგან ჭეშმარიტი დაპირება, (მოცემული) თორაში, ინჯილში და ყურანში. და ვინ არის ალლაჰზე უფრო ერთგული თავისი აღთქმის (შესრულებაში)? მაშ, იხარეთ, ო, მორწმუნენო, თქვენი გარიგებით, რომელიც მასთან დადეთ! და ეს [ასეთი გარიგება] მართლაც უდიდესი წარმატებაა!"},{"id":112,"translation":"მომნანიებელნი, თაყვანისმცემელნი, მაქებარნი, მმარხველნი, ქედისმომხრელნი, საჯდას აღმსრულებელნი, კეთილის მბრძანებელნი და უკეთურების ამკრძალავნი, და ალლაჰის საზღვრების დამცველნი. და ახარე მორწმუნეებს."},{"id":113,"translation":"არ ეკადრება შუამავალსა და მორწმუნეებს, პატიება ითხოვონ მრავალღმერთიანთათვის, თუნდაც ისინი ახლო ნათესავები იყვნენ, მას შემდეგ, რაც მათთვის ცხადი გახდა, რომ ისინი ჯოჯოხეთის ბინადარნი არიან."},{"id":114,"translation":"და იბრაჰიმის მიერ თავისი მამისთვის პატიების თხოვნა მხოლოდ იმ დაპირების გამო იყო, რომელიც მან მისცა მას [მამას]. ხოლო როდესაც მისთვის ნათელი გახდა, რომ ის [მისი მამა] ალლაჰის მტერია, მან განუდგა მას. ჭეშმარიტად, იბრაჰიმი იყო მორჩილი (ალლაჰის წინაშე) და სულგრძელი [არ აჩქარებდა სასჯელს]!"},{"id":115,"translation":"ალლაჰი არ არის ისეთი, რომ ხალხი გზააბნევაში შეიყვანოს მას შემდეგ, რაც მართალ გზაზე დააყენა ისინი, სანამ არ განუმარტავს მათ, რისგან უნდა იფრთხილონ. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა!"},{"id":116,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰს ეკუთვნის ცათა და მიწის მეუფება. იგი აცოცხლებს და აკვდინებს. და თქვენ არ გყავთ ალლაჰის გარდა არც მფარველი და არც შემწე."},{"id":117,"translation":"ალლაჰმა უკვე მიიღო შუამავალის მონანიება (იმის გამო, რომ მან ორპირებს ნება დართო დარჩენილიყვნენ და არ მიეღოთ მონაწილეობა ლაშქრობაში), ასევე მუჰაჯირებისა [მორწმუნეთა, რომლებიც გადმოსახლდნენ მედინაში] და ანსარების [მედინის მუსლიმთა], რომლებიც მიჰყვნენ მას (შუამავალს) (თაბუქის ლაშქრობაში) სიძნელის ჟამს[1], მას შემდეგ, რაც მათგან ზოგიერთთა გულებმა თითქმის გადაუხვიეს. შემდეგ მან მიიღო მათი მონანიება, რადგან ჭეშმარიტად, იგი მათ მიმართ მოწყალე, შემბრალებელია.","footnotes":"[1]სიცხეში, საკვების და სატრანსპორტო საშუალებების ნაკლებობის დროს"},{"id":118,"translation":"და (ალლაჰმა მიიღო მონანიება) იმ სამისაც [1], რომლებიც დატოვებულნი იყვნენ [2]. როდესაც მათთვის (მწუხარებისა და სინანულის გამო) დედამიწა შევიწროვდა, მიუხედავად მისი სიდიადისა, და მათი სულებიც შევიწროვდა იმ დარდის გამო, რაც მათ დაატყდათ, და იფიქრეს, რომ არ არსებობს თავშესაფარი ალლაჰისგან [მისი სასჯელისგან], გარდა იმისა, რომ (მონანიებით) მასვე დაბრუნებოდნენ — შემდეგ მან მიიღო მათი მონანიებაც [აპატია მათ], რათა მოენანიათ. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მონანიების მიმღები, მოწყალეა!","footnotes":"[1] ესენი არიან: ქა'ბ ბინ მალიქ, მარარა ბინ არ-რაბი' და ჰილალ იბნ უმაია.\n[2] ვინც დროებით დარჩა ალლაჰის გადაწყვეტილების მოლოდინში."},{"id":119,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! გეშინოდეთ ალლაჰისა და იყავით მართალთან ერთად."},{"id":120,"translation":"მედინის მაცხოვრებლებსა და მათ, ვინც მათ გარშემო ცხოვრობენ ბედიუნთაგან, არ შეჰფერის ალლაჰის მოციქულისგან ჩამორჩენა [ლაშქრობიდან] და საკუთარი თავის მჯობინება მასზე [როცა თავად მშვიდად არიან, ხოლო მოციქული იტანს სიძნელეს]. რადგან როცა მათ მოიცავთ წყურვილი, დაღლილობა ან შიმშილი ალლაჰის გზაზე, ან გადადგამენ ნაბიჯს, რომელიც გააღიზიანებს ურწმუნოებს, და ყოველი ზიანი, რომელსაც ისინი მიაყენებენ მტერს ჩაიწერება მათთვის კეთილ საქმედ. ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ დაუკარგავს საზღაურს კეთილისმქმნელთ!"},{"id":121,"translation":"და რაც არ უნდა მცირე თუ დიდი შესაწირი გაიღონ მათ ალლაჰის გზაზე, და რომელი ხეობაც არ უნდა გადაკვეთონ (ლაშქრობისას) ყველაფერი ეს ჩაიწერება მათთვის, რათა ალლაჰმა მიუზღოს მათ იმაზე უკეთესით, ვიდრე ისინი აკეთებდნენ."},{"id":122,"translation":"მორწმუნეებს არ შეჰფერის ყველას ერთად გასვლა (ომში მტერთან), ისევე როგორც ყველას ერთად დარჩენა და უქმად ყოფნა ალლაჰის გზაზე, და რატომ არ გამოვა მათი ყოველი ჯგუფიდან ერთი ნაწილი, რათა შეისწავლონ რელიგია (და ალლაჰის შარიათი), და როცა დაბრუნდებიან თავიანთ ხალხთან, ასწავლონ და შეაგონონ ისინი."},{"id":123,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ებრძოლეთ იმ ურწმუნოთაგან მათ, რომლებიც თქვენთან ახლოს არიან. და დაე, მათ [ურწმუნოებმა] თქვენში სიმკაცრე ჰპოვონ. და იცოდეთ, რომ ალლაჰი იმათთანაა, ვინც უფრთხის (ალლაჰის სასჯელს)!"},{"id":124,"translation":"და როცა რომელიმე სურა გარდმოევლინება (ალლაჰისგან), მათ შორის არიან ისეთებიც, რომლებიც ამბობენ: «რომელ თქვენგანს შეჰმატა ამან რწმენა?» ხოლო მათ, რომელთაც ირწმუნეს, შეჰმატა მათ რწმენა და ისინი ხარობენ."},{"id":125,"translation":"რაც შეეხება მათ, ვისი გულებიც სნეულებითაა შეპყრობილი (ეჭვით ან ორპირობით), [გარდმოვლენილი სურა] შეჰმატებს მათ მხოლოდ ბოროტებას, მათ უკვე არსებულ ბოროტებასთან ერთად, და ისინი გარდაიცვალნენ ურწმუნოებად."},{"id":126,"translation":"ნუთუ ისინი [ორპირნი] ვერ ხედავენ, რომ ყოველ წელს ერთხელ ან ორჯერ გამოიცდებიან? შემდეგ კი ამის შემდეგაც არ ინანიებენ და არ იღებენ შეგონებას."},{"id":127,"translation":"როდესაც გარდმოევლინება რაიმე სურა (რომელშიც გამომჟღავნებულია ორპირთა საქმეები), ზოგიერთნი მათგან [ორპირთაგან, ვინც მოციქულის შეკრებაში ზის] ერთმანეთს შეხედავენ და იტყვიან: «გხედავთ ვინმე (მორწმუნეთაგან)?» შემდეგ კი ზურგს აქცევენ. ალლაჰმა განაშოროს მათი გულები იმის გამო, რომ ისინი არიან ადამიანები, რომლებიც ვერ ხვდებიან."},{"id":128,"translation":"და აი, მოგივიდათ თქვენ შუამავალი თქვენგანვე. მძიმეა მისთვის თქვენი ტანჯვა, ზრუნავს თქვენზე, და მორწმუნეთა მიმართ თანამგრძნობი, მოწყალეა."},{"id":129,"translation":"ხოლო თუ ისინი [ორპირები და მრავალღმერთიანები] ზურგს იქცევენ, შენ უთხარი: «საკმარისია ჩემთვის ალლაჰი! არ არსებობს ღვთაება მის გარდა. მას მივენდე და იგია დიადი ტახტის უფალი»."}]},{"id":10,"verses":[{"id":1,"translation":"ალიფ. ლამ. რა [1] ეს განმარტებული წიგნის [ყურანის] აიათებია.","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"ნუთ გასაკვირია ხალხისთვის, რომ ჩვენ შთავაგონეთ მათგან (ერთ) კაცს: «გააფრთხილე ხალხი (ალლაჰის სასჯელის შესახებ) და ახარე მორწმუნეებს, რომ მათთვის მათი უფლის წინაშე მომზადებულია დიდი ჯილდო?» მაგრამ ურწმუნოებმა თქვეს: «ჭეშმარიტად, ეს [მუჰამმადი] აშკარა ჯადოქარია!»"},{"id":3,"translation":"ჭეშმარიტად, თქვენი უფალი (ო ხალხო), არის ალლაჰი. ის, ვინც შექმნა ცანი და მიწა ექვს დღეში, შემდეგ კი ამაღლდა 'არშზე (ტახტზე) ისე, როგორც შეეფერება მის სიდიადეს), და ის განაგებს ყველა საქმეს. არავინაა ისეთი, ვინც შეძლებს შუამდგომლობას მის წინაშე, გარდა იმისა, როცა თვითონ ის ნებას მისცემს. აი ასეთია ალლაჰი, თქვენი უფალი, თაყვანი ეცით მხოლოდ მას! ნუთუ არ მოეგებით გონს და არ დაფიქრდებით?"},{"id":4,"translation":"მხოლოდ მასთან იქნება თქვენი დაბრუნება (განსჯის დღეს) ალლაჰის ჭეშმარიტი აღთქმისამებრ. ჭეშმარიტად, ის იწყებს ქმნას [შექმნას არაფრიდან] და შემდეგ კვლავ აღადგენს მას [თავისი ძლიერებით], რათა სამართლიანად დააჯილდოვოს ისინი, რომელთაც ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აკეთეს. ხოლო ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ, მათთვის გამზადებულია ადუღებული წყალი დასალევად და მტანჯველი სასჯელი მათი ურწმუნოების გამო."},{"id":5,"translation":"მხოლოდ ისაა (ალლაჰი), რომელმაც ჰქმნა მზე მანათობლად, ხოლო მთვარე შუქად, და განუსაზღვრა მას სადგურები (ფაზები), რათა იცოდეთ წლების რაოდენობა და დროის აღრიცხვა [მზე განსაზღვრავს დღეებს, ხოლო მთვარე თვეებსა და წელიწადებს]. ალლაჰმა ეს ყველაფერი მხოლოდ ჭეშმარიტებით შექმნა. ის განმარტავს თავის სასწაულებს იმ ხალხისთვის, რომელთაც იციან."},{"id":6,"translation":"ჭეშმარიტად, ღამისა და დღის მონაცვლეობაში [იმაში, თუ როგორ მოსდევენ ისინი ერთმანეთს] და იმაში, რაც ალლაჰმა ცებსა და მიწაზე შექმნა, უეჭველად არის ნათელი ნიშნები იმ ხალხისთვის, რომლებიც უფრთხიან (ალლაჰის სასჯელს)."},{"id":7,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, რომელნიც არ იმედოვნებენ ჩვენთან შეხვედრას [არ სწამთ განკთხვის დღის], და კმაყოფილნი არიან ამქვეყნიური ცხოვრებით და მასში ნუგეშს პოულობენ, და ისინი, ვინც უყურადღებონი არიან ჩვენი სასწაულების მიმართ,"},{"id":8,"translation":"მათი სამყოფელი ცეცხლია იმის სანაცვლოდ, რასაც ისინი იხვეჭდნენ [მათი ცოდვების და ურწმუნოების გამო]."},{"id":9,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, რომლებმაც ირწმუნეს და აკეთებდნენ კეთილ საქმეებს, — მათი უფალი წარუძღვება მათ მათი რწმენის გამო; (და შეიყვანს მათ სამოთხეში), რომლის ქვემოთაც მოედინება (სამოთხის) მდინარეები ნეტარების ბაღებში."},{"id":10,"translation":"მათი ვედრება [სამოთხეში] იქნება: «დიდება შენდა, ო, ალლაჰ!» და მათი მისალმება იქ იქნება «მშვიდობა!» და მათი მოხმობის დასასრული იქნება: «ქება ალლაჰს, სამყაროთა უფალს!»"},{"id":11,"translation":"და ალლაჰს რომ დაეჩქარებინა ადამიანთათვის ბოროტება ისე, როგორც ისინი სიკეთეს ისწრაფვიან, მაშინ მათი ვადა (ბედი) უკვე გადაწყვეტილი იქნებოდა (ისინი უკვე დაღუპულნი იქნებოდნენ). მაგრამ ჩვენ მივატოვებთ მათ, რომელნიც ჩვენთან შეხვედრას არ იმედოვნებენ, თავიანთ უსამართლობაში, რათა თავიანთ ცდომილებაში ბრმად იხეტიალონ."},{"id":12,"translation":"როდესაც ადამიანს უბედურება შეეხება, ის მოგვიხმობს მწოლიარე, მჯდომარე ან მდგომარე მდგომარეობაში. მაგრამ როცა ჩვენ მოვაშორებთ მას მის გასაჭირს, ის მიდის ისე, თითქოს არასოდეს მოუხმია ჩვენთვის უბედურების დროს. ამგვარად მოვუკაზმეთ ზღვარგადასულთ, რასაც აკეთებდნენ."},{"id":13,"translation":"და ჩვენ უკვე გავანადგურეთ თაობები თქვენამდე, როცა მათ უსამართლობა ჩაიდინეს და მოვიდნენ მათთან მათი შუამავლები ცხადი მტკიცებულებებით, მაგრამ მათ არ ირწმუნეს. ასე მივუზღავთ დამნაშავე ხალხს."},{"id":14,"translation":"შემდეგ ჩვენ გქმენით თქვენ მათ შემდეგ დედამიწის მემკვიდრეებად, რათა დავინახოთ, თუ როგორ მოიქცევით."},{"id":15,"translation":"როცა მათ [მრავალღმერთიანებს] წაუკითხავენ ჩვენს ნათელ და მკაფიო სასწაულებს [ყურანის აიათებს], ისინი, ვინც არ იმედოვნებენ ჩვენთან შეხვედრას, ამბობენ: «მოგვიტანე სხვა ყურანი, ამისგან განსხვავებული, ან შეცვალე იგი», უთხარი მათ (ო, შუამავალო): «მე არ მაქვს უფლება, თვითნებურად შევცვალო იგი. მე მხოლოდ იმას მივყვები, რაც ზეშთამეგონა (ალლაჰისგან). ჭეშმარიტად, თუ ჩემს უფალს ვეურჩები, მე მეშინია დიადი დღის (სასჯელოს)»."},{"id":16,"translation":"უთხარი მათ (ო, მოციქულო): «თუ ალლაჰი ისურვებდა, მე არ წაგიკითხავდით მას [ყურანს] და არც თქვენ გექნებოდათ ცოდნა მის შესახებ, მე ხომ მთელი ჩემი ცხოვრება თქვენ შორის გავატარე [სანამ გამოცხადება არ გადმოვიდა]. ნუთუ არ დაფიქრდებით?»"},{"id":17,"translation":"და ვინაა უფრო უსამართლო იმაზე, ვინც სიცრუეს თხზავს ალლაჰის შესახებ ან ცრუდ რაცხავს მის ნიშნებს (აიათებს)? ჭეშმარიტად, არ იქნებიან წარმატებულნი დამნაშავენი [მრავალღმერთიანნი]."},{"id":18,"translation":"და ისინი თაყვანს სცემენ ალლაჰის გარდა იმას, რაც ვერ ავნებს მათ და ვერც სარგებელს მოუტანს, და ამბობენ: «ესენი ჩვენი შუამდგომლები არიან ალლაჰთან!» უთხარი მათ (ო, მოციქულო): «ნუთუ ალლაჰს ატყობინებთ იმას, რასაც მან არ უწყის ცათა შინა და მიწაზე? წმინდა და დიდებულია იგი იმ ყველაფერზე, რასაც მას უთანაზიარებენ!»"},{"id":19,"translation":"და არ იყვნენ ადამიანები, გარდა ერთი თემისა (რწმენისა), მაგრამ ისინი გაიყვნენ. და რომ არა სიტყვა, რომელიც წინ უსწრებდა შენი უფლისგან, მათ შორის უკვე გადაწყვეტილი იქნებოდა ის, რაზეც ისინი დავობენ."},{"id":20,"translation":"ისინი [ურწმუნონი] ამბობენ: «რატომ არ გარდმოევლინა მას (მუჰამმადს) სასწაული მისი ღმერთისგან?» უთხარი: «ჭეშმარიტად, უხილავი მხოლოდ ალლაჰს ეკუთვნის. მაშ, დაელოდეთ (როცა ალლაჰი განსჯის ჩვენს შორის), და მეც თქვენთან ერთად ვიქნები მათ შორის, ვინც ელოდება»."},{"id":21,"translation":"და როცა ადამიანებს ვაგემებინებთ წყალობას გასაჭირის შემდეგ, რომელიც მათ შეეხო, ისინი მაშინვე მზაკვრობენ ჩვენი აიათების წინააღმდეგ. უთხარი: «ალლაჰი უფრო სწრაფია ხრიკებში». ჭეშმარიტად, ჩვენი მოციქულები [ანგელოზები] იწერენ თქვენს ყველა ზრახვას."},{"id":22,"translation":"(მხოლოდ) ის [ალლაჰი] არის ის, ვინც გატარებთ ხმელეთზე და ზღვაში. და როცა თქვენ გემებზე იმყოფებით... და ისინი [გემები] მშვიდი ქარით მიცურავენ მათთან [მგზავრებთან] ერთად, ისინი ხარობენ ამით; შემდეგ მოადგებათ მათ [გემებს] ძლიერი ქარი, და ტალღები ყოველი მხრიდან მიადგებათ, და იფიქრებენ, რომ უკვე გარემოცულნი არიან (დაღუპვით), — მაშინ ალლაჰს მიმართავენ ვედრებით, და თაყვანისცემას მხოლოდ მისთვის აღასრულებენ: «თუ შენ გვიხსნი ამ (უბედურებისგან), უეჭველად ვიქნებით მადლიერთა შორის»."},{"id":23,"translation":"ხოლო მას შემდეგ, რაც (ალლაჰი) იხსნის მათ, აჰა, ისინი კვლავ უსამართლოდ ბოროტებას სჩადიან დედამიწაზე. ო, ადამიანებო, თქვენი ბოროტება თავად თქვენს წინააღმდეგ შემობრუნდება. (ეს არის მხოლოდ) ამქვეყნიური ცხოვრებით სარგებლობა. შემდეგ კი ჩვენთან იქნება თქვენი დაბრუნება, და ჩვენ უეჭველად გაცნობებთ ყველაფერს, რასაც აკეთებდით."},{"id":24,"translation":"ამქვეყნიური ცხოვრების მაგალითი იმ წყალს ჰგავს, რომელიც ჩვენ ზეციდან გარდმოვავლინეთ, რომლითაც აღმოცენდა მიწის მცენარეულობა, რომლითაც იკვებებიან ადამიანები და პირუტყვი. და როცა მიწა შეიმოსა თავისი სამკაულით და დამშვენდა, და მისმა მცხოვრებლებმა იფიქრეს, რომ ისინი არიან მისი მფლობელები, მოევლინა მას ჩვენი ბრძანება ღამით ან დღისით, და ჩვენ ის მომკულად [განადგურებულდ] ვაქციეთ, თითქოს გუშინ არც კი უხარებია. აი, ასე განვმარტავთ ჩვენ აიათებს იმ ხალხისთვის, რომელნიც ფიქრობენ."},{"id":25,"translation":"ალლაჰი მოუხმობს მშვიდობის სამყოფელისკენ (სამოთხისაკენ) და დაადგენს, ვისაც ინებებს, სწორ გზაზე."},{"id":26,"translation":"ვინც გულწრფელნი იყვნენ (ალლაჰისადმი თაყვანისცემაში), მათთვის გამზადებულია საუკეთესო და დამატება [ალლაჰის სახის ხილვა]. და არ დაფარავს მათ სახეებს მტვერი და დამცირება. ისინი არიან სამოთხის ბინადარნი, სადაც ისინი დარჩებიან სამარადისოდ."},{"id":27,"translation":"ხოლო რომელთაც მოიხვეჭეს სიავენი [გახდნენ ურწმუნონი], სიავის საზღაური მისი მსგავსია და დაფარავს მათ დამცირება. არ ეყოლებათ მათ ალლაჰისგან დამცველი. თითქოსდა მათი სახეები დაფარულია ბნელი ღამის ნაწილებით. აი, ისინი არიან ცეცხლის მკვიდრნი. ისინი იქ სამუდამოდ დარჩებიან."},{"id":28,"translation":"მოუყევი მათ (ო, შუამავალო) იმ დღეზე, როცა ჩვენ შევკრებთ მათ ყველას [ყველა ქმნილებას] ანგარიშისა და საზღაურისთვის. შემდეგ ვეტყვით მათ, რომელთაც დაუდგინეს თანაზიარი (ალლაჰს): «დარჩით თქვენს ადგილას თქვენ და თქვენი თანამოზიარენი [ისინი, ვისაც თაყვანს სცემდით]!» და ჩვენ გავყოფთ მათ [მრავალღმერთიანებს იმათგან, ვისაც ისინი თაყვანს სცემდნენ], ხოლო მათი თანამოზიარენი (კერპები)ეტყვიან: «თქვენ ჩვენ არ გვცემდით თაყვანს."},{"id":29,"translation":"კმარა ალლაჰი მოწმედ ჩვენსა და თქვენს შორის, რომ ჩვენ უცოდინარნი ვიყავით თქვენი თაყვანისცემის შესახებ»."},{"id":30,"translation":"იქ [განკითხვის ადგილზე] ყოველი სული იხილავს და გამოცდის იმას, რაც მან წინასწარ მოიმოქმედა, და მას დაუბრუნდება საზღაური მისი საქმეების მიხედვით. ისინი დაბრუნდებიან ალლაჰთან, თავიანთ ჭეშმარიტ მფარველთან, და გაუჩინარდება მათგან ყველაფერი, რაც მათ გამოიგონეს."},{"id":31,"translation":"უთხარი: «ვინ გაძლევთ სარჩოს ციდან და მიწიდან, ან ვინ ფლობს სმენასა და მხედველობას, და ვის გამოჰყავს ცოცხალი მკვდრიდან და გამოჰყავს მკვდარი ცოცხლიდან, და ვინ განაგებს საქმეს?» ისინი იტყვიან: «ალლაჰი!» მაშინ უთხარი: «ნუთუ არ შეგეშინდებათ (ალლაჰის სასჯელის)?»"},{"id":32,"translation":"აი, ასეთია ალლაჰი, თქვენი ჭეშმარიტი უფალი! მაშ, რა დარჩა ჭეშმარიტების შემდეგ, თუ არა გზააბნეულობა? და როგორ აქცევთ ზურგს ჭეშმარიტებას!"},{"id":33,"translation":"ასე გამართლდა შენი უფლის სიტყვა მათზე, ვინც ურჩობდა, რომ ისინი არ ირწმუნებენ."},{"id":34,"translation":"უთხარი: «არის თუ არა თქვენს თანაზიარებს შორის [რომელსაც თაყვანს სცემთ ალლაჰის გარდა] ისეთი, ვინც ქმნის პირველად [არაფრიდან], შემდეგ კი აღადგენს მას [სიკვდილის შემდეგ]?» უთხარი: «ალლაჰია ის, ვინც იწყებს ქმნას [არაფრიდან] და შემდეგ კვლავ აღადგენს მას. რამდენად შორდებით (ჭეშმარიტ გზას)."},{"id":35,"translation":"თქვი: «განა თქვენს თანაზიართა შორის არის ვინმე? ვინც უ-მიუძღვის ჭეშმარიტებისკენ?» თქვი: «ალლაჰი მიუძღვის ჭეშმარიტებისკენ». ის, ვინც ჭეშმარიტებისკენ მიუძღვის უფრო ღირსია, რომ მას მისდიონ, თუ ის, ვინც თვითონ ვერ პოულობს ჭეშმარიტ გზას, თუ მხოლოდ არ წარუძღვებიან [ცრუ ღვთაებები]? რა გემართებათ? როგორ განსჯით?»"},{"id":36,"translation":"და მათი უმრავლესობა მხოლოდ ვარაუდს მისდევს. ჭეშმარიტად, ვარაუდი ვერაფრით შეცვლის ჭეშმარიტებას. უეჭველად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა იმისა, რასაც ისინი სჩადიან. მათგან უმეტესობა [მრავალღმერთიანთაგან] მხოლოდ ვარაუდს მიჰყვება. ჭეშმარიტად, ვარაუდი ვერ ჩაანაცვლებს სიმართლეს, თუნდაც ნაწილობრივ. ჭეშმარიტად, ალლაჰმა უწყის ყველაფერი, რასაც ისინი აკეთებენ."},{"id":37,"translation":"ეს ყურანი ვერ იქნებოდა მოგონილი ვინმეს მიერ ალლაჰის გარდა. იგი გადმოიცა იმის დასამოწმებლად, რაც ადრე იყო გამოცხადებული, და როგორც წიგნის განმარტება. არ არის ეჭვი იმაში, რომ ის სამყაროთა უფლისგანაა."},{"id":38,"translation":"ან იქნებ ისინი ამბობენ: «(მუჰამმადმა) თავად მოიგონა იგი [ყურანი]?» უთხარი მათ (ო, მოციქულო): «მაშ, მოიტანეთ ერთი სურა, მსგავსი მისი [ყურანისა], და მოუხმეთ ვისაც შეგიძლიათ, ალლაჰის გარდა, თუ მართალთაგანი ხართ!»"},{"id":39,"translation":"მაგრამ მათ [მრავალღმერთიანებმა] უარყვეს ის [ყურანი], რომლის ცოდნასაც ვერ ჩაწვდნენ, და რომლის განმარტებაც ჯერ არ მოსვლიათ. ზუსტად ასევე უარყვეს (გამოცხადება) მათამდე მცხოვრებმა თემებმაც. შეხედე თუ როგორი იყო უსამართლოთა დასასრული."},{"id":40,"translation":"და მათ შორის არიან ისეთნი, რომელთაც სწამთ იგი, და მათ შორის არიან ისეთნიც, რომელთაც არ სწამთ იგი. და შენი უფალი ყველაზე უკეთ იცნობს ბოროტების მქმნელთ."},{"id":41,"translation":"და თუ ისინი [მრავალღმერთიანები] უარგყოფენ შენ (ო, მოციქულო), მაშინ უთხარი (მათ): «მე — ჩემი საქმეები [და საზღაური ჩემი საქმეებისთვის], ხოლო თქვენ — თქვენი საქმეები [და საზღაური თქვენი საქმეებისთვის]. თქვენ არ ხართ პასუხისმგებელნი იმაზე, რასაც მე ვაკეთებ, და მე არ ვარ პასუხისმგებელი იმაზე, რასაც თქვენ აკეთებთ»."},{"id":42,"translation":"და მათ (მრავალღმერთიანებს) შორის არიან ისეთებიც, რომლებიც გისმენენ შენ (ყურანის კითხვისას). განა შენ შეძლებ, რომ ყრუებს გააგონო, მაშინ, როცა ისინი ვერ იგებენ?"},{"id":43,"translation":"და მათ შორის არიან ისეთებიც, რომლებიც შემოგცქერიან. განა შენ შეძლებ ბრმების ჭეშმარიტ გზაზე დაყენებას, მაშინ, როცა ისინი საერთოდ ვერ ხედავენ?"},{"id":44,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰი ადამიანების მიმართ ოდნავადაც არ იქცევა უსამართლოდ, არამედ ადამიანები თავად იქცევიან უსამართლოდ საკუთარი თავის მიმართ!"},{"id":45,"translation":"და იმ დღეს, როცა ალლაჰი შეკრებს მათ [მრავალღმერთიანებს], მათ მოეჩვენებათ, თითქოს და ერთი საათი გაუტარებიათ ამქვეყნიურ ცხოვრებაში, და ისინი ერთმანეთს იცნობენ (ისე, როგორც იცნობდნენ მიწიერ ცხოვრებაში). ჭეშმარიტად, ზარალი ნახეს მათ, ვინც ალლაჰთან შეხვედრა სიცრუედ ჩათვალა, და ისინი არ იყვნენ სწორ გზაზე მავალნი."},{"id":46,"translation":"და ჩვენ გიჩვენებთ შენ (ო, მოციქულო) იმ სასჯელთაგან ნაწილს, რასაც ვპირდებით მათ, ანდა მოგაკვდინებთ შენ (სანამ ამას იხილავ), მათი დაბრუნება ჩვენთან იქნება. შემდეგ კი ალლაჰი იქნება მოწმე იმისა, რასაც ისინი აკეთებდნენ."},{"id":47,"translation":"ყოველ თემს (რომელიც თქვენამდე იყო) ჰყავდა თავისი შუამავალი. და როცა მოვა მათი შუამავალი (განკითხვის დღეს), მაშინ მათ შორის განაჩენი გამოიტანება სამართლიანად, და ისინი არ დაიჩაგრებიან."},{"id":48,"translation":"და ისინი ამბობენ: «როდის აღსრულდება ეს დაპირება, თუ თქვენ მართალს ამბობთ?»"},{"id":49,"translation":"უთხარი მათ (ო, მოციქულო): «მე არ ვფლობ ძალას ჩემი თავისთვის არც ზიანზე და არც სარგებელზე გარდა იმისა, რასაც ალლაჰი ისურვებს. ყოველ თემს აქვს თავისი ვადა. როცა დადგება მათი ვადა, ისინი ვერც ერთი საათით ვერ დააყოვნებენ მას და ვერც ერთი საათით ვერ დააჩქარებენ»."},{"id":50,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო) [მრავალღმერთიანებს]: «დაფიქრებულხართ თუ არა, თუ მისი სასჯელი მოგივათ ღამით ან დღისით, მაშინ რის დაჩქარებას ითხოვენ ცოდვილნი [მრავალღმერთიანები] ამ სასჯელიდან?»"},{"id":51,"translation":"ნუთუ მაშინ, როცა იგი (სასჯელი) დაგატყდებათ, ირწმუნებთ მას? (მათ ეთქმებათ): «ნუთუ ახლა (იწამეთ), მაშინ როცა ადრე თავადვე აჩქარებდით მას [სასჯელს]?»"},{"id":52,"translation":"შემდეგ ეტყვიან მათ, რომლებმაც უსამართლოდ მოექცნენ საკუთარ თავს თავიანთი ურწმუნოებით: «იგემეთ მარადიული სასჯელი! განა სხვა რამით გეზღვებათ, გარდა იმისა, რასაც იხვეჭდით?»"},{"id":53,"translation":"და ისინი [მრავალღმერთიანები] გეკითხებიან შენ (ო, შუამავალო): «ნუთუ ეს [განკითხვის დღე] ნამდვილად ჭეშმარიტებაა?» უთხარი: «დიახ, ვფიცავ ჩემს უფალს, ეს უეჭველად ჭეშმარიტებაა, და თქვენ ვერ დაასუსტებთ (ალლაჰს) [ვერ გაექცევით აღდგომას, სამსჯავროსა და საზღაურს]!»"},{"id":54,"translation":"და ყოველი სული, რომელმაც უსამართლობა ჩაიდინა, რომ ფლობდეს ყველაფერს, რაც დედამიწაზეა, აუცილებლად გამოისყიდიდა ამით თავს ჯოჯოხეთის მარადიული ტანჯვისგან. და ისინი დამალავენ სინანულს, როცა სასჯელს იხილავენ. გადაწყდება მათ შორის სამართლიანად, და არ მოექცევიან უსამართლოდ."},{"id":55,"translation":"ო, დიახ! ჭეშმარიტად, მხოლოდ ალლაჰს ეკუთვნის ყველაფერი, რაც ცათა შინა და დედამიწაზეა! ო, დიახ! უეჭველად, ალლაჰის აღთქმა ჭეშმარიტებაა, მაგრამ მათ უმეტესობამ არ იცის!"},{"id":56,"translation":"ის აცოცხლებს და აკვდინებს და მასთან იქნებით დაბრუნებულნი."},{"id":57,"translation":"ჰეი, ადამიანებო! უეჭველად, მოგივიდათ თქვენ შეგონება თქვენი უფლისგან და განკურნება იმისა, რაც გულებშია, ასევე ხელმძღვანელობა და წყალობა მორწმუნეთათვის."},{"id":58,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო) (ყველა ხალხს): «ალლაჰის სიკეთით [ყურანით] და მისი მოწყალებით [ისლამით] — სწორედ ამით გაიხარონ». ეს უკეთესია იმაზე, რასაც ისინი აგროვებენ."},{"id":59,"translation":"უთხარი: «რას იტყვით იმ სარჩოზე, რომელიც ალლაჰმა გიბოძათ, და თქვენ მისი ნაწილი აკრძალულად შერაცხეთ, ნაწილი კი ნებადართულად?» უთხარი: «ალლაჰმა დაგრთოთ ნება, თუ ალლაჰს ცილს სწამებთ?»"},{"id":60,"translation":"და რას ფიქრობენ ისინი, ვინც ალლაჰზე სიცრუეს თხზავენ განკითხვის დღის შესახებ? ჭეშმარიტად, ალლაჰი არის უხვი წყალობის მფლობელი ადამიანების მიმართ, მაგრამ მათი უმრავლესობა არ არის მადლიერი."},{"id":61,"translation":"და რომელ საქმეშიც არ უნდა იყო, ან რაც არ უნდა წაიკითხო მისგან [ალლაჰისგან] გადმოცემული ყურანიდან, და რაც არ უნდა აკეთოთ თქვენ (ო, ადამიანებო), ჩვენ ვიქნებით მოწმეები თქვენთვის, როცა ამ საქმეში ხართ ჩართულნი. არ დაიმალება მტვრის ნაწილაკის წონისოდენაც კი რამ დედამიწაზე ან ცაში; არც ამაზე მცირე და არც ამაზე დიდი — გარდა იმისა, რომ ყველაფერი ეს უკვე ჩაწერილია ნათელ წიგნში [დაცულ დაფაზე — ალ-ლავჰ ალ-მაჰფუზში]."},{"id":62,"translation":"დიახ! ჭეშმარიტად, ალლაჰის მეგობრებს (ერთგულ მსახურებს) არ ექნებათ შიში, და ისინი არ დამწუხრდებიან (იმაზე, რაც ამქვეყნად დაკარგეს)."},{"id":63,"translation":"რომელთაც ირწმუნეს და ღვთისმოშიშნი იყვნენ."},{"id":64,"translation":"მათთვის არის სასიხარულო ცნობა (ალლაჰისგან) ამქვეყნიურ ცხოვრებაში და საიქიოში. არ იცვლება ალლაჰის სიტყვები [ის არ არღვევს და არ ცვლის თავის აღთქმას]. ეს არის უდიდესი წარმატება!"},{"id":65,"translation":"ნუ დაგამწუხრებს მათი სიტყვა (ო, შუამავალო). ჭეშმარიტად, ყოველი დიდება ეკუთვნის ალლაჰს, ის არის ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნე."},{"id":66,"translation":"იცოდეთ, რომ ალლაჰისაა ყოველი, რაც ცათა შინაა და ქვეყანაზე ზედა. და რას მიჰყვებიან ისინი, რომლებიც ალლაჰის გარდა თანამოზიარეებს უხმობენ? ისინი მხოლოდ ვარაუდს მიჰყვებიან, და ისინი მხოლოდ ცრუობენ (იმაში, რასაც ალლაჰს მიაწერენ)."},{"id":67,"translation":"ის არის, რომელმაც დაგიდგინათ ღამე, რათა მასში დაისვენოთ, და და დღე — მხედველობის მომნიჭებლად [განათებულად]. ჭეშმარიტად, ამაში სასწაულებია ხალხისთვის, რომელნიც ისმენენ."},{"id":68,"translation":"ისინი [მრავალღმერთიანები] ამბობენ: «ალლაჰმა შვილი აიყვანა[1]. ის დიდებულია და წმინდაა ყოველგვარი ნაკლისგან! ის — უმდიდრესია და არაფერში არ საჭიროებს ვინმეს! მას ეკუთვნის ყველაფერი, რაც ცათა შინაა და მიწაზეა. თქვენ არ გაქვთ ამაზე არანაირი მტკიცებულება! ნუთუ ალლაჰზე ამბობთ იმას, რაც არ იცით?","footnotes":"[1]იუდეველებმა თქვეს, რომ 'უზაირი ალლაჰის ძეა; ქრისტიანებმა თქვეს, რომ ისა (იესო) ალლაჰის ძეა; ხოლო მრავალღმერთიანებმა თქვეს, რომ ანგელოზები ალლაჰის ქალიშვილები არიან."},{"id":69,"translation":"თქვი: «ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ალლაჰზე სიცრუეს თხზავენ, ვერასოდეს მიაღწევენ წარმატებას»."},{"id":70,"translation":"ამქვეყნად მათთვის იქნება მხოლოდ ხანმოკლე სარგებლობა, შემდეგ კი მათი დაბრუნება ჩვენთან იქნება. შემდეგ ჩვენ მათ ვაგემებთ სასტიკ სასჯელს იმის გამო, რასაც ისინი სჩადიოდნენ."},{"id":71,"translation":"და წაუკითხე მათ [მექქელ ურწმუნოებს], ო, მოციქულო, ნუჰის (ნოეს) ამბავი. აი, უთხრა მან [ნუჰმა] თავის ხალხს: «ო, ჩემო ხალხო! თუ მძიმე გახდა თქვენთვის ჩემი თქვენ შორის ყოფნა და ალლაჰის ნიშნების შეხსენება, — მაშინ მე მხოლოდ ალლაჰს ვეყრდნობი. შეკრიბეთ თქვენი ძალა და მოუხმეთ თქვენს თანაზიართ [თქვენს ცრუ ღვთაებებს]; შემდეგ თქვენი საქმე თქვენთვის დაფარული ნუ იქნება [ღიად იმოქმედეთ]; მერე კი გადაწყვიტეთ ჩემს წინააღმდეგ და არ გადამივადოთ!"},{"id":72,"translation":"ხოლო თუ ზურგს აქცევთ, მე თქვენგან არანაირი საზღაური არ მითხოვია. ჩემი საზღაური მხოლოდ ალლაჰზეა და მე ნაბრძანები მაქვს, რომ ვიყო მუსლიმთაგან (მისდამი მორჩილი)»."},{"id":73,"translation":"მაგრამ მათ ის მატყუარად შერაცხეს, და ჩვენ გადავარჩინეთ ის და ვინც მასთან ერთად იყო კიდობანში, და დავადგინეთ ისინი მემკვიდრეებად, და დავახრჩვეთ ისინი, რომელთაც უარყვეს ჩვენი სასწაულები, როგორი იყო დასასრული იმათი, ვინც შეგონებულნი იყვნენ."},{"id":74,"translation":"მერე მის შემდგომ წარვგზავნეთ შუამავლები თავიანთ ხალხთან და მიუტანეს მათ ცხადი სასწაულები, მაგრამ ისინი ისეთნი არ იყვნენ, რომ ერწმუნათ ის, რაც ადრე [ნუჰის ხალხმა] სიცრუედ მიიჩნია. ასე ვბეჭდავთ ზღვარგადასულთა გულებს."},{"id":75,"translation":"მათ შემდეგ გავუგზავნეთ მუსა და ჰარუნი ფარაონს და მის მთავრებს ჩვენი სასწაულებით, მაგრამ მათ ამპარტავნობა გამოავლინეს სიმართლის წინაშე და აღმოჩნდა ხალხი, რომელიც აჯანყდა [მრავალღმერთიანები და ურჩები იყვნენ]."},{"id":76,"translation":"ხოლო როცა მოევლინათ მათ ჭეშმარიტება ჩვენგან, თქვეს: «უთუოდ, ეს ცხადი ჯადოქრობაა!»"},{"id":77,"translation":"მუსამ უთხრა მათ: «ნუთუ ასე ამბობთ ეშმარიტებაზე, როცა ის უკვე მოვიდა თქვენთან? ნუთუ ეს ჯადოქრობაა? მაშინ როცა ჯადოქრები ვერ იქნებიან წარმატებულნი."},{"id":78,"translation":"მათ თქვეს: «ნუთუ იმისთვის მოხვედი, რომ გზიდან აგვაცდინო იმისგან, რაზეც ჩვენი მამები ვიპოვეთ, და რომ თქვენ ორს გქონდეთ სიდიადე ამ ქვეყანაზე? ჩვენ არ დაგიჯერებთ თქვენ!»"},{"id":79,"translation":"და უთხრა ფარაონმა: «მომიყვანეთ ყოველი მცოდნე ჯადოქარი!»"},{"id":80,"translation":"როცა მოვიდნენ ჯადოქრები, უთხრა მათ მუსამ: «გადააგდეთ ის, რის გადაგდებასაც აპირებთ [თქვენი თოკები და კვერთხები]!»"},{"id":81,"translation":"როცა მათ გადააგდეს, მუსამ თქვა: «ის, რაც თქვენ მოიტანეთ, ჯადოქრობაა. უეჭველად, ალლაჰი მას გააბათილებს. ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ გამოასწორებს არეულობის მთესველთა საქმეებს»."},{"id":82,"translation":"და ალლაჰი ამკვიდრებს ჭეშმარიტებას თავისი სიტყვებით, თუნდაც სძულდეთ ეს ბოროტმოქმედებს."},{"id":83,"translation":"არ ირწმუნეს მუსასი, გარდა მცირედი შთამომავლებისა მისივე ხალხიდან, ფარაონისა და მისი ამალის შიშით, რომ არ დაესაჯათ ისინი. ჭეშმარიტად, ფარაონი ამპარტავანი და ზღვარგადასული იყო დედამიწაზე."},{"id":84,"translation":"და თქვა მუსამ: «ჰეი, ჩემო ხალხო! თუ თქვენ ირწმუნეთ ალლაჰი, მაშინ მას მიენდეთ, თუ თქვენ მუსლიმები ხართ»."},{"id":85,"translation":"და თქვეს: «ალლაჰს მივენდეთ. უფალო ჩვენო! ნუ გვაქცევ საცდურად უსამართლო ხალხისთვის."},{"id":86,"translation":"და გვიხსენი შენი წყალობით ურწმუნო ხალხისგან»."},{"id":87,"translation":"და შთავაგონეთ მუსასა და მის ძმას: «აირჩიეთ თქვენი ხალხისთვის საცხოვრებლები ეგვიპტეში და თქვენი სახლები გახადეთ სალოცავ მიმართულებად. შეასრულეთ (სავალდებულო) ლოცვა დროულად და ახარე (ო, მუსა) მორწმუნეთ»."},{"id":88,"translation":"და თქვა მუსამ: «ღმერთო ჩვენო! შენ მიეცი ფარაონსა და მის დიდებულებს მორთულობა და ქონება ამქვეყნიურ ცხოვრებაში, ღმერთო ჩვენო, (ისინი იყენებენ მას) რათა ისინი [ადამიანები] ააცდინონ შენს გზას. ღმერთო ჩვენო! გაანადგურე მათი ქონება და გაუქვავე გულები, რათა არ ირწმუნონ, სანამ არ იხილავენ მწარე ტანჯვას»."},{"id":89,"translation":"(დიდებულმა ალლაჰმა) თქვა: «შესმენილ იქნა თქვენი ვედრება! მაშ, მტკიცედ იდექით და არ გაჰყვეთ იმათ გზას, რომელთაც არ იციან!»"},{"id":90,"translation":"და ჩვენ ისრაელის შთამომავლები ზღვის გავლით გადავიყვანეთ [ზღვა გავაპეთ], ხოლო ფირაუნი და მისი ლაშქარი მათ ბოროტებითა და მტრობით დაედევნენ. და როცა ფირაუნს დახრჩობა დაეწია, თქვა: «ვირწმუნე, რომ არ არსებობს ღვთაება, გარდა იმისა, რომელიც ირწმუნეს ისრაელის ძეთა, და მე ვარ მორჩილთაგანი (მუსლიმი)»."},{"id":91,"translation":"მხოლოდ ახლა ირწმუნე [ო, ფარაონო]? მაშინ როცა ადრე ურჩობდი და უწესრიგობის მთესველთა შორის იყავი."},{"id":92,"translation":"და დღეს ჩვენ გადავარჩენთ შენს სხეულს[1], რათა იყო სასწაული მათთვის, ვინც შენს შემდეგ მოვა. და ჭეშმარიტად, ადამიანთაგან მრავალი ჩვენს სასწაულებს უგულებელყოფს.","footnotes":"[1]იბნ აბბასმა გადმოსცა, რომ ისრაელის შთამომავალთაგან ზოგიერთს კვლავ ეჭვი ეპარებოდა ფირაუნის სიკვდილში. მაშინ ალლაჰმა ზღვას უბრძანა, რომ მისი უსულო სხეული ხმელეთზე გამოეგდო, რათა ისინი დარწმუნებულიყვნენ მის დაღუპვაში."},{"id":93,"translation":"[და აი, ფარაონის დაღუპვის შემდეგ], ჩვენ დავასახლეთ ისრაილის შთამომავლობა ჭეშმარიტების სამყოფელში [შამსა და ეგვიპტეში] და ვუბოძეთ მათ სიკეთენი. და ისინი [იუდეველები, რომლებიც ცხოვრობდნენ მუჰამმადის დროს] არ დაობდნენ[1], სანამ მათთან არ მოვიდა ცოდნა [ყურანი]. ჭეშმარიტად, შენი უფალი განსჯის მათ აღდგომის დღეს იმაში, რაშიც ისინი ცილობდნენ.","footnotes":"[1]ატ-ტაბარიმ თქვა: «მანამდე, სანამ ალლაჰი წინასწარმეტყველ მუჰამმადს გამოგზავნიდა, იუდეველები ერთ აზრზე იყვნენ მომავალი შუამავლის შესახებ. ხოლო როცა მათთან მოვიდა ის, რაზეც უკვე ჰქონდათ ცოდნა, ზოგი მათგანი ურწმუნო გახდა, ხოლო ზოგმა ირწმუნა. სწორედ ეს არის მათი უთანხმოების მიზეზი."},{"id":94,"translation":"და თუ ეჭვი გეპარება იმაში, რაც შენ ზეგარდმოგივლინეთ, მაშინ ჰკითხე მათ, რომლებიც შენამდე წიგნს კითხულობდნენ. უეჭველად, შენთან მოვიდა ჭეშმარიტება შენი უფლისგან და ნუ იქნები დაეჭვებულთაგანი."},{"id":95,"translation":"და ნუ იქნები (ო, შუამავალო) იმათგანი, რომელთაც ალლაჰის სასწაულები ცრუდ შერაცხეს, თორემ წაგებულთაგან იქნები."},{"id":96,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, რომელთა მიმართაც შენი უფლის სიტყვა გამართლდა, არ ირწმუნებენ,"},{"id":97,"translation":"მაშინაც კი, თუ მათთან მოვა ყოველი აიათი [სასწაული], ისინი არ ირწმუნებენ, სანამ საკუთარი თვალით არ იხილავენ მტანჯველ სასჯელს."},{"id":98,"translation":"ო, ნეტავ ყოფილიყო (თუნდაც კიდევ) (ერთი) დასახლება, რომელმაც ირწმუნა და მისთვის სარგებელი მოეტანა რწმენას, გარდა იუნუსის ხალხისა![1] როდესაც მათ ირწმუნეს, ჩვენ მოვაშორეთ მათ ამქვეყნიური დამამცირებელი სასჯელი და მივეცით მათ დრო [გადავადება].","footnotes":"[1]არც ერთი დასახლების მცხოვრებლებს არ მოუტანია სარგებელი რწმენას, როცა მათ ალლაჰის სასჯელი იხილეს, გარდა წინასწარმეტყველ იუნუსის დასახლებისა."},{"id":99,"translation":"და რომ ენება შენს უფალს, ირწმუნებდა ყველა, ვინც ქვეყანაზეა, ერთიანად. ნუთუ შენ აიძულებ ხალხს, რომ გახდნენ მორწმუნენი?"},{"id":100,"translation":"ვერც ერთი ადამიანი ვერ ირწმუნებს ალლაჰის ნების გარეშე. და იგი დააწესებს სასჯელს მათზე, რომლებიც არ იაზრებენ."},{"id":101,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო): «შეხედეთ, რა არის ცათა შინა და ქვეყანასა ზედა». მაგრამ სასწაულები და შეგონება ვერაფერს არგებს იმ ხალხს, რომელთაც არ ირწმუნეს."},{"id":102,"translation":"ნუთუ ისინი სხვა რამეს ელიან, გარდა იმ დღეებისა, რომლებიც მათზე ადრე მცხოვრებთ ხვდათ წილად? უთხარი: «მაშ, დაელოდეთ (როცა თქვენზე ალლაჰის სასჯელი მოვა), და მეც ვიქნები თქვენთან ერთად მომლოდინეთაგანი»."},{"id":103,"translation":"შემდეგ ჩვენ ვიხსნით ჩვენს შუამავლებს და მათ, რომელთაც ირწმუნეს. ასევე, ვალდებულებაა ჩვენზე მორწმუნეთა ხსნა."},{"id":104,"translation":"თქვი: «ჰეი, ხალხო, თუ ჩემს სარწმუნოებაში ეჭვი გეპარებათ, მე არ ვცემ თაყვანს იმათ, ვისაც თქვენ ალლაჰის ნაცვლად ეთაყვანებით, არამედ თაყვანს ვცემ ალლაჰს, რომელიც მოგაკვდინებთ. და მე მებრძანა, რომ ვიყო მორწმუნეთაგანი»."},{"id":105,"translation":"მოაპყარი შენი სახე (მხოლოდ) ჭეშმარიტ სარწმუნოებას [დაიცავი მხოლოდ იგი], იყავი ჰანიფი [ერთღმერთიანი] და არავითარ შემთხვევაში არ იყო მრავალღმერთიანთა შორის!"},{"id":106,"translation":"და არ მოუხმო ალლაჰის გარდა იმას, რაც ვერც სარგებელს მოგიტანს და ვერც ზიანს მოგაყენებს. ხოლო თუ ასე მოიქცევი (თუ მოუხმობ სხვებს), მაშინ უსათუოდ იქნები უსამართლოთაგანი."},{"id":107,"translation":"და თუ ალლაჰი შეგეხება შენ (ო, ადამიანო) რაიმე ზიანით, მაშინ არავინაა მისი მომშორებელი, გარდა თავად მისი. და თუ ისურვებს შენთვის სიკეთეს, მაშინ ვერავინ უკუაგდებს მის წყალობას. ის უბოძებს მას(წყალობას) თავის მონათაგან იმას, ვისაც ინებებს. და ის მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":108,"translation":"უთხარი: «ჰეი ადამიანებო! თქვენთან მოვიდა ჭეშმარიტება (ყურანი) თქვენი ღმერთისგან. და ვინც სწორ გზას დაადგება, თავის სასარგებლოდ დაადგება, და ვინც გზას ასცდება, მხოლოდ თავის საზიანოდ ასცდება. და მე არ ვარ თქვენზე პასუხისმგებელი."},{"id":109,"translation":"და მიჰყევი იმას, რაც შენ გეცხადება და მოითმინე, სანამ ალლაჰი არ განსჯის. და ის საუკეთესოა მსაჯულთაგან."}]},{"id":11,"verses":[{"id":1,"translation":"ალიფ. ლამ. რა. წიგნი, რომლის აიათებიც (სრულყოფილად) დადგენილია, ხოლო შემდეგ ნათლად განმარტებული ბრძენის, ყოვლისმცოდნის მიერ."},{"id":2,"translation":"რომ არ ეთაყვანოთ არავის, გარდა ალლაჰისა. ჭეშმარიტად, მე თქვენთვის მისგან გამაფრთხილებელი და მახარობელი ვარ."},{"id":3,"translation":"და რომ შესთხოვოთ პატიება (ცოდვებისთვის) თქვენს უფალს, შემდეგ მოინანიოთ მის წინაშე, ის მოგანიჭებთ თქვენ მშვენიერ სარჩოს დათქმულ დრომდე და მიაგებს ყოველ ღირსეულს თავის ღირსებას. ხოლო თუ პირს იბრუნებთ, მაშინ მე მეშინია თქვენთვის დიდი დღის სასჯელის."},{"id":4,"translation":"ალლაჰთანაა თქვენი დაბრუნება და იგია ყოვლისშემძლე."},{"id":5,"translation":"დიახ! ჭეშმარიტად, ისინი [როცა კითხულობს ყურანს], მკერდებს მუცელზე იჭერენ, თითქოს არ ესმით ალლაჰის შეგონება და სურთ დამალონ თავიანთი ურწმუნოება მისგან. მაგრამ არა! მაშინაც კი, როცა (ღამით) თავიანთი ტანსაცმლით იფარებიან, ალლაჰმა იცის, რას მალავენ მათ სულებში და რას სჩადიან ღიად (დღისით). ჭეშმარიტად, მან — უწყის ის, რაც გულებშია."},{"id":6,"translation":"არ არსებობს დედამიწაზე არც ერთი ცოცხალი არსება, რომლის საზრდოც ალლაჰთან არ იყოს. მან იცის მისი საცხოვრებელი ადგილი (სიცოცხლის განმავლობაში) და მისი განსვენების ადგილი (სიკვდილის შემდეგ). ეს ყოველივე ალლაჰთან არის ჩაწერილი ნათელ წიგნში [დაცულ ფირფიტაზე]."},{"id":7,"translation":"ის არის, რომელმაც შექმნა ცანი და მიწა ექვს დღეში და მისი ტახტი წყალზე იყო, რათა გამოგცადოთ, თუ რომელი თქვენგანი იქნება უკეთესი საქმით. და თუ შენ ეტყვი: «ჭეშმარიტად, თქვენ აღდგენილნი იქნებით სიკვდილის შემდეგ», უეჭველად იტყვიან ისინი, რომელნიც გახდნენ ურწმუნონი: «ეს (ყურანი) სხვა არაფერია, თუ არა ცხადი ჯადოქრობა»."},{"id":8,"translation":"და თუ ჩვენ გადავუვადებთ მათ სასჯელს განსაზღვრულ დრომდე, უთუოდ იტყვიან: «რა აკავებს მას [სასჯელს]?» ვაი, იმ დღეს, როცა ის მათ ეწვევა, არ იქნება მათგან არიდებული და გარს შემოერტყმებათ მათ ის (ტანჯვა-წამება), რასაც ისინი დასცინოდნენ."},{"id":9,"translation":"და თუ ჩვენ ადამიანს ვაგრძნობინებთ წყალობას ჩვენგან, შემდეგ კი წავართმევთ მას, უეჭველად, იგი სასოწარკვეთილი და უმადურია."},{"id":10,"translation":"და თუ ჩვენ მას (ადამიანს) ვაგრძნობინებთ სიკეთეს გაჭირვების შემდეგ, რომელიც მას შეეხო, უეჭველად იტყვის: «უბედურებანი გამშორდა!» (ალლაჰს კი მადლობას არ უძღვნის) ჭეშმარიტად, იგი გახარებულია და ამაყი."},{"id":11,"translation":"გარდა იმათ, რომელთაც მოითმინეს და ჰქმნეს კეთილი საქმენი. მათთვისაა შენდობა და დიდი საზღაური."},{"id":12,"translation":"იქნებ შენ (ო, მოციქულო) მიატოვო ნაწილი იმისა, რაც შენ გეცხადება და ამის გამო შენი გული შევიწროებულია, რომ ისინი ამბობენ: «ნუთუ არ გარდმოევლინა მას საგანძური ან ანგელოზი არ მოჰყვა?!» შენ კი მხოლოდ შემგონებელი ხარ. ხოლო ალლაჰი ყოველივეს მფარველია."},{"id":13,"translation":"ან იქნებ ისინი [მექქის მრავალღმერთიანები] ამბობენ: «მუჰამმადმა თვითონვე მოიგონა იგი [ყურანი]». უთხარი მათ (ო, შუამავალო): «(თუ ეს ასეა,) მოიტანეთ ათი მოგონილი სურა, მსგავსი მისისა [ყურანისა], და მოუხმეთ, ვისაც შეძლებთ, გარდა ალლაჰისა, თუ მართალნი ხართ»."},{"id":14,"translation":"ხოლო თუ არ გიპასუხებენ, მაშინ იცოდეთ, რომ იგი ალლაჰის ცოდნითაა ზემოვლენილი და რომ არ არსებობს ღვთაება, გარდა მისი. მაშ, არ გახდებით მორჩილნი (მუსლიმები) მისი?"},{"id":15,"translation":"ვისაც ამქვეყნიური ცხოვრება და მისი სილამაზე (სიტკბოება) სურს, ჩვენ სრულად მივუზღავთ მათ თავიანთი საქმეებისთვის მასში და არაფერი დააკლდებათ."},{"id":16,"translation":"აი, ისინი არიან, რომელთაც საიქიოში ცეცხლის გარდა არაფერი ელით. და ამაო იქნება, რაც იქ მოიმოქმედეს, და ფუჭია, რასაც აკეთებდნენ."},{"id":17,"translation":"განა ის, ვინც თავისი უფლისგან მოცემულ ცხად სასწაულს [დამადასტურებელ მტკიცებულებას] ეყრდნობა [ნაგულისხმებია შუამავალი], და მას მოჰყვება მოწმე [ჯიბრილი] მისი მხრიდან [ალლაჰისგან], და მასზე წინ მუსას წიგნიც [თორა], როგორც გზამკვლევი და წყალობა, შეიძლება იყოს მსგავსი ურწმუნოსი? მართლაც, იმათ სწამთ მისი [ყურანის].\nხოლო ვინც მას [ყურანს] უარყოფს სხვადასხვა ჯგუფთაგან, ცეცხლი არის მათი დანიშნული ადგილი. ამიტომ ნუ იქნები მასში [ყურანში] ეჭვმიტანილი, რადგან ჭეშმარიტად, იგი [ყურანი] ჭეშმარიტებაა შენი უფლისგან, მაგრამ ადამიანთა უმრავლესობას არ სწამს."},{"id":18,"translation":"და ვინ არის იმაზე უსამართლო, ვინც ალლაჰს სიცრუეს მიაწერს? ისინი წარდგებიან თავიანთი ღმერთის წინაშე და მოწმეები იტყვიან: «აი, ისინი, რომელთაც იცრუეს თავიანთ ღმერთზე. უეჭველად, დაე (იყოს) ალლაჰის წყევლა უსამართლოებზე [მრავალღმერთიანებზე]»."},{"id":19,"translation":"ისინი, რომელნიც აცდენდნენ სხვებს ალლაჰის გზიდან [მისადმი მორჩილებისგან ], და ცდილობდნენ ამ გზის დამახინჯებას, და არ სწამდათ მარადიული ცხოვრება,"},{"id":20,"translation":"ასეთები (ურწმუნოები) ვერასოდეს შეასუსტებენ ალლაჰის სასჯელს დედამიწაზე (ვერ გაექცევიან მას), და არ ჰყავთ მათ ალლაჰის გარდა მფარველები (ვინც შეძლებდა მათ დაცვას მისი სასჯელისგან). გაორმაგებული იქნება მათთვის სასჯელი. მათ არ შეეძლოთ მოსმენა და ვერც ხედავდნენ."},{"id":21,"translation":"ასეთები არიან ისინი, რომელთაც საკუთარი თავები წააგეს, და დაეკარგათ მათ ის, რაც მოიგონეს [ცრუ ღმერთები, რომელთა შუამდგომლობასაც იმედოვნებდნენ]."},{"id":22,"translation":"ეჭვგარეშეა, რომ საიქიოში სწორედ ისინი იქნებიან ყველაზე მეტად წაგებულნი."},{"id":23,"translation":"უეჭველად, რომელთაც ირწმუნეს, და კეთილი საქმეები აკეთეს, და მორჩილნი იყვნენ თავიანთი ღმერთის წინაშე, სწორედ ისინი არიან სამოთხის მკვიდრნი. ისინი იქ სამუდამოდ დარჩებიან."},{"id":24,"translation":"მაგალითი ორივე ჯგუფისთვის ბრმა და ყრუ [ურწმუნოს მაგალითი] და მხედველი და მსმენელი [მორწმუნის მაგალითი]. ნუთუ ისინი ტოლნი არიან ერთმანეთის მაგალითით? ნუთუ არ შეიგონებთ?"},{"id":25,"translation":"და ჩვენ წარვგზავნეთ ნუჰი (ნოე) თავის ხალხთან (მან უთხრა მათ): «მე თქვენთვის ცხადი შემგონებელი ვარ,"},{"id":26,"translation":"რომ არ ეთაყვანოთ არავის, გარდა (ერთადერთი) ალლაჰისა. ჭეშმარიტად, მე მეშინია თქვენთვის მტანჯველი დღის სასჯელის»."},{"id":27,"translation":"და თქვეს მისმა ხალხმა, რომელთაც უარყვეს: «ჩვენ ვერ გხედავთ სხვას, გარდა ჩვენნაირი ადამიანისა, და ვერ ვხედავთ, რომ ვინმე მოგყვება, გარდა ჩვენს შორის ყველაზე უბადრუკებისა. და ვერ ვხედავთ თქვენში რაიმე უპირატესობას ჩვენზე. პირიქით ჩვენ ვფიქრობთ, რომ თქვენ მატყუარები ხართ»."},{"id":28,"translation":"თქვა (შუამავალმა ნუჰმა): «ჰეი, ჩემო ხალხო! რას იტყვით, თუ მე ჩემი ღმერთისგან ცხად მტკიცებულებაზე ვარ და მან თავისი წყალობა მომმადლა, მაგრამ ის თქვენთვის დაფარული დარჩა? განა გაიძულებთ მის მიღებას, მაშინ, როცა თქვენ იგი გძულთ?"},{"id":29,"translation":"ჰეი, ჩემო ხალხო! მე (ნუჰი) არ გთხოვთ თქვენ ამისთვის ქონებას. ჩემი საზღაური მხოლოდ ალლაჰზეა. და მე არ განვდევნი მათ, რომელთაც ირწმუნეს. ჭეშმარიტად, ისინი შეხვდებიან თავიანთ ღმერთს, მაგრამ მე გხედავთ თქვენ, როგორც უმეცარ ხალხს."},{"id":30,"translation":"ჰეი, ჩემო ხალხო! ვინ დამიცავს ალლაჰისგან, თუ მე მათ (მორწმუნეებს) განვდევნი? ნუთუ არ დაფიქრდებით?"},{"id":31,"translation":"და არ გეუბნებით თქვენ, რომ ჩემთანაა ალლაჰის საგანძურები, და არც დაფარული ვიცი, და არც იმას ვამბობ, რომ ანგელოზი ვარ. და არც ვეტყვი იმათზე, ვისაც თქვენი თვალები შეურაცხყოფით უყურებენ [საწყალ და სუსტ მორწმუნეებს], რომ ალლაჰი მათ სიკეთეს არ მიაგებს. ალლაჰმა უკეთ იცის, რაც მათ სულებშია. მაშინ, მე უსათუოდ უსამართლოთაგანი ვიქნებოდი»."},{"id":32,"translation":"უთხრეს [ცნობილმა ხალხმა]: «ჰეი, ნუჰ! შენ გვეკამათებოდი და გაახშირე ჩვენი კამათი. მაშ, მოგვივლინე ის, რითაც გვემუქრები, თუკი მართალთაგანი ხარ»."},{"id":33,"translation":"უთხრა (ნუჰმა): «მას მხოლოდ ალლაჰი მოგივლენთ, თუ ინებებს, და თქვენ ვერ დააღწევთ თავს."},{"id":34,"translation":"და არ გამოგადგებათ ჩემი რჩევა, თუნდაც რომ მინდოდეს თქვენთვის რჩევის მოცემა, თუ ალლაჰს თქვენი გზააბნევა სურს (თქვენი ურჩობისა და ჯიუტობის გამო). იგია თქვენი ღმერთი და მასთან იქნებით დაბრუნებულნი»."},{"id":35,"translation":"(მრავალღმერთანები შენი ხალხისგან იტყვიან ო, შუამავალო მუჰმმად) ან იტყვიან: «მან (მუჰამმადმა) შეთხზა (ყურანი)». უთხარი: «თუ მე შევთხზე, ჩემზე იყოს ჩემი ცოდვა, და მე თავისუფალი ვარ იმისგან, რაშიც თქვენ სცოდავთ [თქვენი ურწმუნოებისაგან]»."},{"id":36,"translation":"და შთაეგონა ნუჰს, რომ შენი ხალხიდან არავინ ირწმუნებს, გარდა იმათი, რომელთაც უკვე ირწმუნეს. ამიტომ ნუ დამწუხრდები იმის გამო, რასაც ისინი სჩადიოდნენ."},{"id":37,"translation":"ააგე კიდობანი ჩვენი მეთვალყურეობითა და შთაგონებით, და ნუღარაფერს მეტყვი უსამართლოთა შესახებ, რადგან ისინი უნდა დაიხრჩონ."},{"id":38,"translation":"და აგებდა კიდობანს. და ყოველთვის, როცა მის გვერდით ჩაივლიდნენ მისი ხალხის წარჩინებულნი, დასცინოდნენ მას. მან თქვა: «თუ თქვენ დაგვცინით, ჩვენც დაგცინებთ თქვენ, ისევე, როგორც თქვენ დაგვცინით."},{"id":39,"translation":"მალე გაიგებთ, ვის მოევლინება დამამცირებელი სასჯელი და ვის დაატყდება თავს მარადიული სასჯელი»."},{"id":40,"translation":"და როცა მოვიდა ჩვენი ბრძანება (ურწმუნოთა დაღუპვის შესახებ) და ადუღდა (წყლით) თონე, ვუთხარით: «შეიყვანე მასში [გემში] ყოველი სახეობიდან თითო წყვილი [მამრობითი და მდედრობითი], აგრეთვე შენი ოჯახი, გარდა მათისა, რომელთაც უკვე შეეხო სიტყვა [გარდა შენი შვილისა და ცოლისა], და (შეიყვანე გემში) ისინი, რომელთაც ირწმუნეს». მაგრამ მასთან ერთად [ნუჰთან] მხოლოდ მცირედმა ირწმუნეს."},{"id":41,"translation":"და უთხრა (ნუჰმა) (მორწმუნეებს): «ჩასხედით მასში, ალლაჰის სახელითაა მისი სვლაც და მისი გაჩერებაც. უეჭველად, ჩემი ღმერთი მიმტევებელი, შემწყალებელია»."},{"id":42,"translation":"და მიედინებოდა იგი [გემი] მათთან ერთად ტალღებზე, რომლებიც მთებს ჰგავდა. და მიმართა ნუჰმა თავის შვილს, რომელიც განცალკევებით იყო [მორწმუნეთაგან]: «ო, შვილო ჩემო, ამოდი ჩვენთან ერთად (გემში) და ნუ იქნები ურწმუნოებთან (რომლებიც ყველა დაიხრჩვებიან)»."},{"id":43,"translation":"[შვილმა უთხრა] (შუამავალ ნუჰს): «მთას შევეფარები, რომელიც დამიცავს წყლისგან». უთხრა: «დღეს არ არსებობს დამცველი ალლაჰის ბრძანებისგან, გარდა იმისა, ვისაც ის შეიწყალებს». და მათ შორის ტალღა ჩადგა და ის იყო ერთ-ერთი დახრჩობილთაგანი."},{"id":44,"translation":"და ითქვა (ალლაჰის მიერ), მას შემდეგ რაც ყველა ურწმუნო დაიხრჩო: «ო, მიწავ! შთანთქე შენი წყალი! და ო, ცაო! შეჩერდი [გააჩერე წვიმა]!» და წყალი დაეცა (დაიწია), და აღსრულდა ალლაჰის ბრძანება, და [გემი] გაჩერდა ალ-ჯუდის მთაზე.\nდა ითქვა: «შორს [ალლაჰის წყალობისგან] უსამართლონი [ურწმუნონი]!»"},{"id":45,"translation":"და მოუხმო ნუჰმა თავის ღმერთს და უთხრა: «ღმერთო ჩემო! ჭეშმარიტად, ჩემი შვილი ჩემი ოჯახიდანაა, და შენი აღთქმა ჭეშმარიტია, და შენ ხარ ყველაზე ბრძენი მსაჯულთაგან»."},{"id":46,"translation":"ბრძანა (დიდებულმა ალლაჰმა): «ჰეი, ნუჰ! ის შენი ოჯახიდან არ არის. უეჭველად, ის არასწორი საქმეა (ეს შენი თხოვნა არა სწორია იმიტომ, რომ ის ურწმუნო შენი ოჯახიდან არ ითვლება). ამიტომ ნუ მთხოვ იმას, რის შესახებაც ცოდნა არ გაგაჩნია. მე გარიგებ შენ, რათა არ იყო უმეცართა შორის»."},{"id":47,"translation":"თქვა (ნუჰმა): «უფალო ჩემო! მე შენ შემოგფარებივარ, რათა არ გთხოვო ის, რის შესახებაც ცოდნა არ გამაჩნია. და თუ არ მომიტევებ და არ შემიწყალებ, ვიქნები წაგებულთა შორის»."},{"id":48,"translation":"თქვა (ალლაჰმა): «ო, ნუჰ! ჩამოდი (გემიდან) ჩვენგან მშვიდობით და ბარაქით შენზე და მათზე, ვინც შენთან ერთად არის, მაგრამ იქნებიან ისეთი თემებიც, რომლებსაც ჩვენ მივცემთ სიკეთეებს (მხოლოდ ამ წუთისოფელში), ხოლო შემდეგ მათ მოეწევათ ჩვენგან მტანჯველი სასჯელი»."},{"id":49,"translation":"ეს [რასაც ჩვენ გიამბეთ] იმ უხილავი ამბებათაგანია, რომლებიც ჩვენ შთაგონებით გიცხადეთ, (ო, მოციქულო) არც შენ და არც შენმა ხალხმა იცოდით ისინი აქამდე. მაშ, მოითმინე (ის ტანჯვა და ზიანი), რასაც შენი ხალხი გაყენებს! ჭეშამრიტად, კარგი დასასრული ღვთისმოშიშთათვისაა."},{"id":50,"translation":"ადიელებთან (წარვგზავნეთ ჩვენ) მათი ძმა ჰუდი. უთხრა (შუმავალმა ჰუდმა): «ჰეი, ხალხო ჩემო! თაყვანი ეცით (მხოლოდ) ალლაჰს! თქვენთვის არ არსებობს სხვა ღვთაება, გარდა მისი. თქვენ მხოლოდ ცილისმწამებლები ხართ (ალლაჰის გარდა ცრუდ ღმერთებს რომ იგონებთ)."},{"id":51,"translation":"ჰეი, ჩემო ხალხო! არ გთხოვთ ამაზე საზღაურს. ჩემი საზღაური მხოლოდ მასზეა (ალლაჰზე), ვინც შემქმნა. ნუთუ ვერ ხვდებით?"},{"id":52,"translation":"ო, ჩემო ხალხო! ითხოვეთ შენდობა თქვენი უფლისაგან (თქვენი ურწმუნოებისთვის), შემდეგ კი მოინანიეთ მის წინაშე თქვენი ცოდვები და (თუ ასე მოიქცევით) ის გამოგიგზავნით ციდან უხვ ნალექს და შეგმატებთ ძალას თქვენს ძალაზე (გაგამრავლებთ და გაგაძლიერებთ), და ნუ გაემიჯნებით (იმ მოწოდებას, რისკენაც გიწვევთ), მეამბოხედ [ურწმუნოდ]»."},{"id":53,"translation":"მათ უთხრეს: «ჰეი, ჰუდ! შენ ჩვენთვის არანაირი ცხადი მტკიცებულება არ მოგიტანია, და ჩვენ არ მივატოვებთ ჩვენს ღმერთებს შენი სიტყვის გამო, და ჩვენ შენი არ გვწამს."},{"id":54,"translation":"ჩვენ მხოლოდ იმას ვამბობთ, რომ ზოგიერთმა ჩვენმა ღვთაებამ ბოროტებით შეგეხო შენ». მან თქვა: «მე ვამოწმებ ალლაჰს და თქვენც დაამოწმეთ, რომ მე შორს ვარ იმისგან, რასაც თქვენ თანაზიარად უდგენთ მას (ალლაჰს),"},{"id":55,"translation":"მის (ალლაჰის) გარდა. მაშ, მტრულად მომექეცით ყველანი ერთად [თქვენ და თქვენი ცრუ ღვთაებები] და შემდეგ ნუ მომცემთ დროს [ნუ დამაცდით]!"},{"id":56,"translation":"მე ალლაჰს მივენდე, ჩემს ღმერთს და თქვენს ღმერთს. არ არსებობს არც ერთი ცოცხალი არსება, რომელიც არ იყოს მის ხელში [მისი ძალაუფლების ქვეშ]. ჭეშმარიტად, ჩემი უფალი არის სწორ გზაზე [ის სამართლიანია თავის გადაწყვეტილებებში და სიკეთეს სიკეთითვე აჯილდოებს, და ის მე დამიცავს თგვენგან],"},{"id":57,"translation":"ხოლო თუ ზურგს შეაქცევთ, მე უკვე გამცნეთ ის, რითაც მოვლინებული ვიყავი თქვენთან. და ჩემი ღმერთი თქვენს ნაცვლად სხვა ხალხს მოიყვანს და თქვენ მას ვერაფერს ავნებთ. ჭეშმარიტად, ჩემი ღმერთი ყოვლისმფარველია»."},{"id":58,"translation":"და როცა მოვიდა ჩვენი ბრძანება, გადავარჩინეთ ჰუდი და რომელთაც ირწმუნეს მასთან ერთად, ჩვენი წყალობით, და ვიხსენით ისინი სასტიკი სასჯელისგან."},{"id":59,"translation":"და აი, ადელები, რომლებმაც უარყვეს თავიანთი ღმერთის სასწაულები, არ დაემორჩილნენ მის შუამავლებს და გაჰყვნენ ყოველი ჯიუტი ტირანის ბრძანებას."},{"id":60,"translation":"და დაედევნათ მათ ამქვეყნად წყევლა და აღდგომის დღესაც. ჭეშმარიტად, ადის ტომი გახდა ურწმუნო თავისი ღმერთის! დაე, დაშორდნენ [ალლაჰის წყალობას] ადელები, ჰუდის ხალხი!"},{"id":61,"translation":"და სამუდის ხალხს (გავუგზავნეთ) მათი ძმა საალიჰი. მან უთხრა: «ჰეი, ჩემო ხალხო! თაყვანი ეცით ალლაჰს. თქვენთვის არ არსებობს სხვა ღვთაება, გარდა მისი. მან გაგაჩინათ თქვენ მიწისგან და დაგასახლათ მასზე. მაშ, სთხოვეთ მას შენდობა, შემდეგ კი მოინანიეთ მის წინაშე. ნამდვილად, ჩემი უფალი ახლოსაა და პასუხობს (ვედრებას)!»"},{"id":62,"translation":"უთხრეს (სამუდელებმა): «ჰეი, საალიჰ! შენ ჩვენ შორის იმედის მომცემი იყავი (პატივისცემას იმსახურებდი, ჭკვიანი და საღი აზრის მქონე იყავი) ამაზე წინ. ნუთუ გვიკრძალავ, რომ ვეთაყვანოთ იმას, რასაც ჩვენი მამები ეთაყვანებოდნენ? და ჭეშმარიტად, ჩვენ ღრმა ეჭვში ვართ იმის შესახებ, რისკენაც შენ გვიხმობ»."},{"id":63,"translation":"(საალიჰმა) უთხრა: «ჰეი, ჩემო ხალხო! აბა, დაფიქრდით, თუ მე ჩემი ღმერთისგან ცხად მტკიცებულებაზე ვარ და მან თავისი წყალობა მომმადლა, ვინ დამიცავს ალლაჰისგან, თუ მე მას ვეურჩები? თქვენ კი ზარალის მეტს ვერაფერს შემმატებთ."},{"id":64,"translation":"ჰეი, ხალხო ჩემო! ეს ალლაჰის (დედალი) აქლემია, თქვენთვის სასწაულად. მიუშვით, ძოვოს ალლაჰის მიწაზე და ბოროტად არ შეეხოთ მას, თორემ მოგევლინებათ ახლო სასჯელი»."},{"id":65,"translation":"მაგრამ მათ დაკლეს იგი. მაშინ მან (შუამავალმა საალიჰმა) უთხრა მათ: «ისიამოვნეთ თქვენს სახლებში სამი დღე. ეს არის აღთქმა (იმ უბედურებისა რაც თავს დაგატყდებათ), რომელიც არ იქნება ცრუ»."},{"id":66,"translation":"და როცა მოვიდა ჩვენი ბრძანება, ჩვენი წყალობით ვიხსენით საალიჰი და მასთან ერთად მორწმუნენი, და იმ დღის სირცხვილისგან. ჭეშმარიტად, შენი ღმერთი ყოვლადძლიერი, ძლევამოსილია."},{"id":67,"translation":"და უსამართლოებს მოევლინათ ძლიერი ხმა და (რის შედეგადაც) აღმოჩნდნენ ისინი თავიანთ საცხოვრებლებში დაგდებულნი [მკვდარნი]."},{"id":68,"translation":"თითქოს არც კი უცხოვრიათ იქ. უეჭველად, სამუდის ხალხი გახდა ურწმუნო თავისი უფლის მიმართ. დაე, იყვნენ შორს (ალლაჰის წყალობას) სამუდელები!"},{"id":69,"translation":"და ჩვენი მოციქულები (ანგელოზები) ეახლნენ იბრაჰიმს სასიხარულო ცნობით. მათ უთხრეს: «მშვიდობა!» მანაც უპასუხა: «მშვიდობა!» და არ დააყოვნა, რომ მოეტანა შემწვარი ხბო (ის ვერ მიხვდა, რომ ისინი ანგელოზები იყვნენ ადამიანური გარეგნობით)."},{"id":70,"translation":"და როცა მან (იბრაჰიმმა) დაინახა, რომ მათი [ანგელოზები, რომლებიც ადამიანების სახით მოვიდნენ] ხელები არ მიეკარებოდა მის [საპატივცემულო საჭმელს], ვერ იცნო ისინი (დაეჭვდა მათში) და შიში იგრძნო მათგან (იფიქრა, რომ მტრები ან ქურდები იყვნენ), (როცა დაინახეს, რომ შიშმა მოიცვა იგი, ანგელოზებმა) უთხრეს: «ნუ გეშინია! ჩვენ მოსული ვართ ლუტის ხალხთან (იმისათვის, რომ დავასჯათ ისინი)»."},{"id":71,"translation":"და მისი ცოლი [სარა] იდგა (ესმოდა ეს საუბარი) და გაიცინა\nდა ჩვენ ვახარეთ მას ისჰააყის შესახებ [რომ იგი შობს ძეს, რომელსაც დაარქმევენ ისჰააყს], და ისჰააყის შემდეგ იაყუბის შესახებ [რომ ისჰააყს შეეძინება ძე იაყუბი]."},{"id":72,"translation":"(ამ ამბავით გაკვირვებულმა სარამ) თქვა: «ვაი ჩემდა სიმწარე! ნუთუ მე შვილი შემეძინება მაშინ, როცა უკვე მოხუცი ვარ, და ეს ჩემი ქმარი ბერიკაცია? ნამდვილად, ეს საოცარი რამ არის!»"},{"id":73,"translation":"(ანგელოზებმა) უთხრეს: «განა ალლაჰის ბრძანება გაკვირვებს? ალლაჰის წყალობა და მისი კურთხევა იყოს თქვენზე, ო, ამ სახლის [შუამავლების ოჯახის] ბინადარნო! ნამდვილად, ის (ალლაჰი) ქებული, დიდებულია!»"},{"id":74,"translation":"როცა იბრაჰიმს შიშმა გაუარა და სასიხარულო ამბავი ეუწყა, ლუტის ხალხის გამო დაგვიწყო დავა (იქნება და გადაათქმევინოს მათი განადგურება)."},{"id":75,"translation":"ჭეშმარიტად, იბრაჰიმი იყო უეჭველად მოთმინებით სავსე [სასჯელს არ აჩქარებდა], მორჩილი (ალლაჰის წინაშე) და მუდამ მომნანიე."},{"id":76,"translation":"(ანგელოზებმა უთხრეს): «ჰეი, იბრაჰიმ, თავი დაანებე ამას! რამეთუ, უკვე მოვიდა შენი უფლის ბრძანება და უეჭველად, მათ გარდაუვალი სასჯელი ეწევათ»."},{"id":77,"translation":"და როცა მოვიდნენ ჩვენი მოციქულნი [ანგელოზები] ლუტთან, დამწუხრდა ის მათ გამო (რადგან არ იცოდა, რომ ისინი ანგელოზები იყვნენ და შეეშინდა, რომ მისი ხალხი მათ ცუდი მიზნებით მიადგებოდა), და იგრძნო უძლურება [ვერაფრით შეეძლო თავისი სტუმრების დაცვა], და თქვა: «ეს მძიმე დღეა!»"},{"id":78,"translation":"და მივიდა მასთან [ლუტთან] მისი ხალხი, სწრაფად და აჩქარებით (იმისთვის, რომ მისი სტუმრები სიბილწისკენ წაეხელებინათ) და მანამდე ისინი ჩადიოდნენ ბოროტ საქმეებს [მამაკაცებთან სქესობრივ კავშირს]. უთხრა (შუამავალმა ლუტმა) თავის ხალხს: «ო, ჩემო ხალხო! აი, ესენი ჩემი ქალიშვილები [თქვენი ქალები], ისინი უფრო წმიდანი არიან თქვენთვის (თუ გსურთ ქორწინება), ვიდრე ის სიბილწე, რასაც აპირებთ. გეშინოდეთ ალლაჰის (და მოშორდით იმას, რაც მან აკრძალა), და ნუ შემარცხვენთ ჩემს სტუმართა წინაშე. ნუთუ თქვენს შორის არც ერთი გონიერი ადამიანი არ მოიძებნება, ვინც შეგაჩერებთ ამ ბოროტებისგან?»"},{"id":79,"translation":"მათ თქვეს: «შენ ხომ იცი (ო, ლუტ), რომ ჩვენ არავითარი სურვილი არ გვაქვს შენი ქალიშვილების მიმართ [და საერთოდ ქალების მიმართ], და შენ ნამდვილად იცი, რაც ჩვენ გვსურს»."},{"id":80,"translation":"თქვა: «ნეტავ მქონდეს თქვენს წინააღმდეგ ძალა, ან თავი შევაფარო მტკიცე საყრდენს [ნათესავებს] (აუცილებლად შეგაჩერებდით)»"},{"id":81,"translation":"უთხრეს: «ჰეი, ლუტ! ჭეშმარიტად, ჩვენ შენი ღმერთის მოციქულები (ანგელოზები) ვართ. ისინი შენ ვერაფერს დაგაკლებენ. გაიყვანე შენი ოჯახი ღამის ერთ ნაწილში და არც ერთმა თქვენგანმა უკან არ მოიხედოს, შენი ცოლის გარდა. ჭეშმარიტად, მასაც იგივე ეწევა, რაც მათ. ჭეშმარიტად, მათი დათქმული დრო დილაა. განა დილა ახლოს არ არის?»"},{"id":82,"translation":"ხოლო როცა მოვიდა ჩვენი ბრძანება, ჩვენ გადავაქცევინეთ მისი [მათი ქალაქის] ზემო ნაწილი ქვემოდ და გავაწვიმედ მასზე გამომწვარი თიხის ქვები, ფენა-ფენად დაწყობილი (ერთიმეორეზე მიყოლებით)."},{"id":83,"translation":"(და ეს ქვები იყო) შენს უფალთან ნიშანდებული [ეს არ იყო უბრალო ქვები]. და ისინი [ასეთი ქვები] შორს არ არიან უსამართლოთა [ურწმუნოთაგან, რომლებიც შენს შუამავლობას არ აღიარებენ, ო, მუჰამმად]!"},{"id":84,"translation":"და მადიანში (ჩვენ წარგვზავნეთ) მათი ძმა შუ'აიბი. მან უთხრა: «ჰეი, ჩემო ხალხო! თაყვანი ეცით ალლაჰს! თქვენ არ გყავთ სხვა ღვთაება, გარდა მისი. და ნუ დააკლებთ საწყაოსა და სასწორს. უეჭველად, მე გხედავთ თქვენ კეთილდღეობაში და უეჭველად, მე მეშინია თქვენთვის ყოვლისმომცველი დღის სასჯელისა."},{"id":85,"translation":"ჰეი, ჩემო ხალხო! სრულად დაიცავით ზომა და წონა სამართლიანად [იყავით მართალნი ამ საქმეში], და ნუ დააკლებთ ხალხს თავიანთ კუთვნილს, და ნუ ივლით მიწაზე უწესრიგობის თესვით [ნუ გააკეთებთ იმას, რაც ალლაჰმა აკრძალა]."},{"id":86,"translation":"ის, რაც ალლაჰმა დაგიტოვათ [ნებადართული მოგება], უკეთესია თქვენთვის, თუკი მორწმუნენი ხართ. და მე თქვენზე მცველი როდი ვარ."},{"id":87,"translation":"მათ უთრეს: «ჰეი, შუ'აიბ! განა შენი ლოცვა გიბრძანებს, რომ მივატოვოთ ის, რასაც ჩვენი მამა-პაპა ეთაყვანებოდა, ან ჩვენს ქონებას ისე არ მოვექცეთ, როგორც ჩვენ გვსურს? ჭეშმარიტად, შენ ხარ მომთმენი, გონიერი!» (ეს თქვეს ირონიის სახით. იხ. იბნ ქასიირის განმარტება)"},{"id":88,"translation":"(შუამავალმა შუ'აიბმა) უთხრა: «ჰეი, ჩემო ხალხო! თუ გიფიქრიათ, თუ მე ჩემი ღმერთისგან ცხად მტკიცებულებაზე ვარ და მან მომცა თავისგან მშვენიერი სარჩო? და არ მსურს, რომ შეგეწინააღმდეგოთ იმაში, რასაც გიკრძალავთ. მე მხოლოდ გამოსწორება მსურს, რამდენადაც შემიძლია. და ჩემი წარმატება მხოლოდ ალლაჰისგანაა. მასზე ვარ მინდობილი და მხოლოდ მას მივმართავ (მონანიებით)."},{"id":89,"translation":"ჰეი, ჩემო ხალხო, ჩემთან უთანხმოებამ არ გაიძულოთ, რომ თქვენც იგივე გეწიოთ, რაც ეწია ნუჰის ხალხს, ან ჰუდის ხალხს, ან საალიჰის ხალხს. და ლუტის ხალხი ხომ თქვენგან შორს არ არის (დიდი ხნის წინ არ იყვნენ)."},{"id":90,"translation":"სთხოვეთ პატიება თქვენს უფალს (იმ ცოდვებისთვის, რომლებიც უკვე ჩაიდინეთ), შემდეგ კი მოინანიეთ მის წინაშე. ჭეშმარიტად, ჩემი უფალი შემწყალებელი, მოყვარულია (იმათ მიმართ, ვინც მას მონანიებით მიმართავს)."},{"id":91,"translation":"მათ უთხრეს: «ჰეი, შუ'აიბ! ჩვენ ვერ ვიგებთ ბევრს, რასაც შენ ამბობ. და ჩვენ ნამდვილად გხედავთ ჩვენს შორის სუსტად. და რომ არა შენი გვარეულობა, უთუოდ ჩაგქოლავდით. და შენ ჩვენთვის ძვირფასი არ ხარ»."},{"id":92,"translation":"(შუამავალმა შუ'აიბმა) უთხრა: «ჰეი, ჩემო ხალხო! ნუთუ ჩემი საგვარეულო უფრო ძვირფასია თქვენთვის, ვიდრე ალლაჰი? და თქვენ ის ზურგს უკან მიატოვეთ. უეჭველად, ჩემი ღმერთი ყოვლისმომცველია იმისა, რასაც თქვენ სჩადიხართ!"},{"id":93,"translation":"ჰეი, ჩემო ხალხო! იმოქმედეთ თქვენი შესაძლებლობებისამებრ, მეც ვიმოქმედებ. მალე გაიგებთ, ვის მოევლინება სასჯელი, რომელიც შეარცხვენს მას, და ვინ არის მატყუარა. დაელოდეთ, მეც თქვენთან ერთად დაველოდები»."},{"id":94,"translation":"და როცა მოვიდა ჩვენი ბრძანება, ჩვენი წყალობით ვიხსენით შუ'აიბი და მასთან ერთად მორწმუნენი. ხოლო უსამართლონი შეიპყრო საზარელმა ხმამ და ისინი თავიანთ სახლებში პირქვე დამხობილნი აღმოჩნდნენ."},{"id":95,"translation":"ისე, თითქოს ისინი იქ არასოდეს ყოფილან. ო, დიახ! დაე, დაშორდნენ (ალლაჰის წყალობას) მადიანელები, ისე როგორც დაშორდნენ სამუდელები."},{"id":96,"translation":"და ვფიცავ, ჩვენ წარვგზავნეთ მუსა ჩვენი სასწაულებითა[1] და ცხადი ხელმწიფებით","footnotes":"[1]ცხრა სასწაული-ნიშანი, რომლებითაც ალლაჰმა შუამავალი მუსა ფირაუნთან გაგზავნა: კვერთხი; თოვლივით თეთრი ხელი; ზღვის გაპობა; მოუსავლიანობის წლები; წარღვნა, რომელმაც დატბორა მათი მინდვრები და ბაღები; კალია, რომელმაც შეჭამა მათი ნათესები, სახლების კარები და სახურავები, ასევე მათი ტანსაცმელი; მწერები, რომლებმაც მათი პირუტყვი გაანადგურეს; ბაყაყები, რომლებიც მათ საკვებში, ჭურჭელსა და საწოლებში ჩნდებოდნენ; და სისხლი, რადაც გადაიქცა წყალი მათ მდინარეებსა და ჭებში."},{"id":97,"translation":"ფარაონთან და მის დიდებულებთან. და ისინი დაემორჩილნენ ფარაონის ბრძანებას, და ფარაონის ბრძანება არ იყო სწორი."},{"id":98,"translation":"ის თავის ხალხს გაუძღვება აღდგომის დღეს და ცეცხლში მიიყვანს მათ. და რა საზარელია ის ადგილი, სადაც მიიყვანეს!"},{"id":99,"translation":"და თან სდევდათ წყევლა ამქვეყნადაც და აღდგომის დღესაც. და რა საშინელია ის ბოძებული ჯილდო, რომელიც მათ ეძლევათ! (წყევლა ამქვეყნადაც და იმქვეყნადაც)"},{"id":100,"translation":"ეს იმ დასახლებათა ამბებიდანაა, რომელსაც გიამბობთ შენ (ო, შუამავალო). ზოგი მათგანი კვლავ დგას, ზოგი კი განადგურებულია."},{"id":101,"translation":"ჩვენ არ დაგვიჩაგრავს ისინი, არამედ მათ თავიანთი თავები დაჩაგრეს. და ვერაფრით უშველეს მათ თავიანთმა (ცრუ) ღვთაებებმა, რომლებსაც ალლაჰის გარდა უხმობდნენ, როცა შენი ღმერთის ბრძანება მოვიდა. და არაფერი შემატეს მათ, გარდა დაღუპვისა."},{"id":102,"translation":"ასეთია შენი ღმერთის სასჯელი, როცა ის სჯის უსამართლო სოფლებს. უეჭველად, მისი სასჯელი მტანჯველი, მკაცრია!"},{"id":103,"translation":"ჭეშმარიტად, ამაშია სასწაული იმისთვის, ვისაც ეშინია იმქვეყნიური სასჯელის. ეს ის დღეა, როცა შეკრებილი იქნება ხალხი, და ეს არის დღე, რომელსაც ყველა იხილავს."},{"id":104,"translation":"და ჩვენ მას არ გადავდებთ, გარდა დათქმულ ვადამდე."},{"id":105,"translation":"იმ დღეს, როცა ის (განკითხვის დღე) დადგება ვერც ერთი სული ვერ ილაპარაკებს, გარდა მისი ნებართვით. მათ შორის იქნებიან უბედურნი და ბედნიერნი."},{"id":106,"translation":"ხოლო უბედურნი ცეცხლში იქნებიან, და იქ მათთვის იქნება მოთქმა [ტანჯვის კვნესა] და ღრიალი."},{"id":107,"translation":"მარადიულად იქნებიან იქ, სანამ იარსებებს ცა და მიწა, გარდა იმისა, თუ შენი უფალი ინებებს (სხვაგვარად)[1] ვინაიდან, ნამდვილად, შენი უფალი აღასრულებს ყველაფერს, ინებებს რასაც!","footnotes":"[1]რადგან ჯოჯოხეთიდან გამოიყვანს ყველა მორწმუნეს, ვის გულშიც თუნდაც მტვრის წილზე მცირე რწმენა ჰქონდათ."},{"id":108,"translation":"ხოლო ბედნიერნი სამოთხეში იქნებიან, სამუდამოდ დამკვიდრდებიან იქ, ვიდრე იარსებებენ ცანი და მიწა, გარდა იმისა, რასაც ინებებს შენი ღმერთი. ეს არის ჯილდო, რომელიც არასოდეს შეწყდება."},{"id":109,"translation":"ნუ იქნები (ო, მოციქულო) ეჭვში იმის შესახებ, რასაც ესენი [მრავალღმერთიანები] თაყვანს სცემენ, ისინი თაყვანს სცემენ მხოლოდ ისე, როგორც მათი მამები [წინაპრები] სცემდნენ მანამდე. ნამდვილად, ჩვენ სრულად მივაგებთ მათ მათ წილს შემცირების გარეშე!"},{"id":110,"translation":"ჩვენ ნამდვილად მივეცით (შუამავალ) მუსას წიგნი [თორა], და მის ხალხში გაჩნდა უთანხმოება მის შესახებ [თორას შინაარსისა და კანონების მიმართ]. [ზოგმა ირწმუნა თორა, ხოლო სხვებმა უარყვეს იგი.] (იგივე გზა აირჩია შენმა ხალხმაც, ო, მუჰამმად, ყურანის მიმართ.) და რომ არა შენი უფლის სიტყვა (მისი წინასწარ დადგენილი განჩინება, რომ არ აჩქარებს სასჯელს),\nაუცილებლად უკვე გადაწყდებოდა მათ შორის [ურწმუნონი დაისჯებოდნენ, ხოლო მორწმუნენი გადარჩებოდნენ]. თუმცა ისინი [ურწმუნო იუდეველები და მრავალღმერთიანები] ნამდვილად იმყოფებიან დაბნეულ და შემაძრწუნებელ ეჭვში ამასთან დაკავშირებით [ყურანთან]."},{"id":111,"translation":"და უეჭველად, შენი ღმერთი ყველას სრულად მიუზღავს თავიანთი ნამოქმედარისთვის. ჭეშმარიტად, მან უწყის, რასაც ისინი სჩადიან."},{"id":112,"translation":"მაშ, იდექი სწორად (სწორ გზაზე), როგორც ნაბრძანები გაქვს, შენ და ვინც შენთან ერთად მოინანია. და ზღვარს ნუ გადახვალთ. უეჭველად, იგი ხედავს იმას, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":113,"translation":"და ნუ დაეყრდნობით მათ, რომლებიც უსამართლობას სჩადიან [ნუ გადაიხრებით მათკენ სიყვარულით], რადგან ამის გამო შეიძლება ცეცხლი შეგეხოთ. და თქვენ არ გყავთ ალლაჰის გარდა არც დამხმარეები და არც მფარველები. შემდეგ კი, ვერავინ დაგიცავთ!"},{"id":114,"translation":"და აღასრულე ლოცვა დღის ორივე მხარეს [განთიადზე და ორი ლოცვა დღის მეორე ნახევარში] და ღამის ახლო საათებში [საღამოს და ღამის ლოცვა]. ჭეშმარიტად, კარგი საქმეები შლის ცუდ საქმეებს! ეს შეხსენებაა მათთვის, ვინც იხსენებს [ვისთვისაც შეგონება სასარგებლოა]."},{"id":115,"translation":"და მოითმინე (ო, შუამავალო) (ის ტკივილი და შეურაცხყოფა, რასაც მრავალღმერთიანები გაყენებენ), რადგან ალლაჰი არ აქარწყლებს ჯილდოს საზღაურს გულწრფელად კეთილისმოქმედთ!"},{"id":116,"translation":"ო, ნეტავ ყოფილიყვნენ თქვენამდე მცხოვრებ თაობებში ისეთი ადამიანები, რომლებიც რწმენითა და გონიერებით იქნებოდნენ გამორჩეულნი, და რომლებიც შეაკავებდნენ ხალხს ბოროტებისგან მიწაზე [ურწმუნოებისგან და ცოდვისგან]! მაგრამ ასეთი ადამიანები ცოტანი აღმოჩნდნენ მხოლოდ მცირედნი მათგან, ვისაც ჩვენ გადავარჩინეთ. (მათგან კი ცოტანი უსმენდნენ, და კიდევ უფრო ცოტანი მისდევდნენ მათ), ხოლო ვინც უსამართლობას სჩადიოდნენ, მიჰყვნენ იმ ფუფუნებას, რომლითაც იყვნენ დაჯილდოებულნი\nდა გახდნენ ბოროტმოქმედნი [ურწმუნონი]."},{"id":117,"translation":"და არ არის შენი უფალი ისეთი, რომ გაანადგუროს ქალაქები უსამართლოდ, როცა მათი მცხოვრებნი კეთილისმქმნელნი არიან."},{"id":118,"translation":"შენს უფალს რომ ნდომებოდა, იგი ყველა ადამიანს ერთ თემად აქცევდა, მაგრამ ისინი კვლავაც აზრთა სხვადასხვაობაში არიან,"},{"id":119,"translation":"გარდა იმათი, ვინც შეიწყალა შენმა უფალმა. და ამისთვის გააჩინა ისინი. და აღსრულდა შენი უფლის სიტყვა: აუცილებლად ავავსებ ჯოჯოხეთს ჯინებითა და ადამიანებით ყველანით ერთად [მათ, რომელნიც სატანას მიჰყვებიან]"},{"id":120,"translation":"და ყოველივეს, რასაც გიამბობთ შუამავალთა ამბებიდან (ო, შუამავალო), იმისთვისაა, რომ განგიმტკიცოთ გული. და მოვიდა შენთან ამ [სურაში] ჭეშმარიტება, დარიგება და შეგონება მორწმუნეთათვის."},{"id":121,"translation":"და უთხარი (ო, შუამავალო) მათ, რომელთაც არ სწამთ: «იმოქმედეთ თქვენი ძალისამებრ [როგორც თვლით სწორად], და, უეჭველად, ჩვენც ვიმოქმედებთ (როგორც გვიბრძანა ჩვენმა უფალმა),"},{"id":122,"translation":"და დაელოდეთ (და ნახავთ, როგორ დასრულდება ჩვენი საქმე), და ჩვენც დაველოდებით (თუ როგორ დასრულდება თქვენი საქმე)»."},{"id":123,"translation":"და ალლაჰს ეკუთვნის ცათა და მიწის უხილავი, და მასთან ბრუნდება ყოველი საქმე. მაშ, თაყვანი ეცი (მხოლოდ) მას და (მხოლოდ) მას მიენდე. შენი უფალი არ არის უყურადღებო იმის მიმართ, რასაც თქვენ აკეთებთ."}]},{"id":12,"verses":[{"id":1,"translation":"ალიფ. ლამ. რა [1] ეს ცხადი წიგნის აიათებია.","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ გარდმოვავლინეთ იგი არაბულ ყურანად, რათა დაფიქრდეთ (მის მნიშვნელობაზე)."},{"id":3,"translation":"ჩვენ მოგითხრობთ შენ (ო, შუამავალო) საუკეთესო ამბავს იმით, რაც შთაგაგონეთ შენ ამ ყურანით, და უეჭველად, შენ იყავი უგულისხმოთა [ვინც არ იცოდა მასში არსებული დარიგება და აშკარა სასწაულები] შორის."},{"id":4,"translation":"აჰა, უთხრა იუსუფმა თავის მამას: «ჰეი, მამაჩემო! მე ვნახე თერთმეტი ვარსკვლავი და მზე და მთვარე. ვნახე, ისინი საჯდაში ჩემს წინაშე[1]».","footnotes":"[1]სიზმარში ნახა რომ, ისინი მის წინაშე მიწაზე თავს დებდნენ."},{"id":5,"translation":"უთხრა (იაყუბმა): «შვილო ჩემო, არ უამბო შენი სიზმარი შენს ძმებს, თორემ მახეს დაგიგებენ. უეჭველად, ეშმაკი ადამიანისთვის ცხადი მტერია»."},{"id":6,"translation":"ასე გამოგარჩევს შენი ღმერთი, გასწავლის სიზმრების ახსნას და სრულყოფს თავის წყალობას შენზე და იაყუბის შთამომავლობაზე, როგორც სრულყო იგი უწინ შენს ორ მამაზე იბრაჰიმსა და ისჰაყზე. უეჭველად, შენი ღმერთი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია."},{"id":7,"translation":"ჭეშმარიტად, იუსუფსა და მის ძმებში იყო სასწაულები მკითხველთათვის."},{"id":8,"translation":"და აი, თქვეს: «იუსუფი და მისი ძმა მამაჩვენისთვის ჩვენზე უფრო საყვარელნი არიან, მაშინ როცა ჩვენ ძლიერი ჯგუფი ვართ. უეჭველად, მამაჩვენი აშკარა გზააბნეულობაშია."},{"id":9,"translation":"მოკალით იუსუფი ან გადააგდეთ იგი შორეულ მიწაზე, რათა მამათქვენის სახე მხოლოდ თქვენ გეკუთვნოდეთ და ამის შემდეგ კეთილმსახურნი გახდით (მოინანიებთ ალლაჰთან და მამასაც პატიებას სთხოვთ)»."},{"id":10,"translation":"ერთმა მათგანმა თქვა: «ნუ მოკლავთ იუსუფს, არამედ ჩააგდეთ იგი ჭის სიღრმეში, და აიყვანს მას რომელიმე გამვლელი ქარავანი (და ისინი შორს წაიყვანენ მას თქვენგან და მამისგან), თუ უკვე გადაწყვიტეთ ამის გაკეთება»."},{"id":11,"translation":"მათ თქვეს: «ჰეი, მამაჩვენო! რატომ არ გვანდობ იუსუფს, და ჩვენ ხომ მისი კეთილისმსურველნი ვართ?!"},{"id":12,"translation":"ხვალ ჩვენთან ერთად გამოუშვი, რათა დატკბეს (გემრიელი ხილითა და კენკრებით) და ითამაშოს, და უეჭველად, ჩვენ მისი მცველები ვიქნებით»."},{"id":13,"translation":"თქვა (იაყუბმა): «ჭეშმარიტად, მამწუხრებს, რომ წაიყვანთ მას და მეშინია, რომ მგელმა არ შეჭამოს იგი მაშინ, როცა თქვენ უყურადღებოდ იქნებით მის მიმართ»."},{"id":14,"translation":"მათ თქვეს: «თუკი მას მგელი შეჭამს, როცა ჩვენ ასეთი ძლიერი ჯგუფი ვართ, მაშინ ხომ წაგებულები ვიქნებით»."},{"id":15,"translation":"და როცა წაიყვანეს იგი და გადაწყვიტეს, რომ ჭის სიღრმეში ჩაეგდოთ, ჩვენ შთავაგონეთ მას: «შენ უთუოდ ამცნობ მათ მათი ამ საქციელის შესახებ, მაშინ, როცა ისინი ვერც კი მიხვდებიან»."},{"id":16,"translation":"და საღამო ხანს მოვიდნენ მამასთან ატირებულნი."},{"id":17,"translation":"მათ უთხრეს: «ჰეი, მამაჩვენო! ჩვენ წავედით, რომ შევჯიბრებოდით და იუსუფი ჩვენს ნივთებთან დავტოვეთ, და იგი მგელმა შეჭამა. შენ კი არ დაგვიჯერებ, თუნდაც სიმართლეს ვამბობდეთ»."},{"id":18,"translation":"და მოიტანეს მისი პერანგი ცრუ სისხლით. თქვა (იაყუბმა): «არა, თქვენმა სულებმა შეგილამაზათ ეს საქმე. ამიტომ, მშვენიერია მოთმინება. ალლაჰს უნდა ვთხოვო დახმარება (იმასთან დაკავშირებით), რასაც თქვენ აღწერთ»."},{"id":19,"translation":"და მოვიდნენ (ჭასთან) მგზავრები [ქარავანი, რომელიც ეგვიპტისკენ მიემართებოდა]. მან ჩაუშვა თავისი ვედრო და თქვა: «ო, სასიხარულო ამბავია! აჰა, ყმაწვილი!» და დამალეს იგი, როგორც საქონელი. და ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა იმისა, რასაც ისინი სჩადიან."},{"id":20,"translation":"და გაყიდეს იგი (ეგვიპტეში) ძალიან მცირე ფასად, დათვლილ დირჰემებად, რადგან სურდათ (უბრალოდ) თავიდან მოეშორებინათ იგი."},{"id":21,"translation":"და უთხრა იმან, ვინც იყიდა ის ეგვიპტიდან, თავის ცოლს: «პატივი ეცი მის სადგომს, იქნებ სარგებელი მოგვიტანოს ან შვილად ავიყვანოთ». და ასე დავამკვიდრეთ იუსუფი იმ (ეგვიპტის) მიწაზე, რათა გვესწავლებინა მისთვის სიზმრების ახსნა. ხოლო ალლაჰი სრულყოფილად აღასრულებს თავის საქმეს, მაგრამ ადამიანთა უმრავლესობამ არ იცის."},{"id":22,"translation":"და როცა მან მიაღწია სრულყოფილების ასაკს, ჩვენ მას მივანიჭეთ სიბრძნე და ცოდნა. და ასე მივაგებთ ჩვენ კეთილისმქმნელთ."},{"id":23,"translation":"და ქალმა [ეგვიპტელი ვეზირის ცოლი], რომლის სახლშიც ის იყო, მისი ცდუნება განიზრახა, ჩაკეტა კარები და უთხრა: «მოდი ჩემთან (მე უკვე მოვემზადე შენთვის!)!» მან (იუსუფმა) უთხრა: «ღმერთს შევაფარებ თავს! ჭეშმარიტად ის ჩემი ბატონია, რომელმაც კეთილად მიმიღო. უსამართლონი ვერასდროს მიაღწევენ ბედნიერებას»."},{"id":24,"translation":"და უეჭველად, ქალს ვნება აღეძრა მის მიმართ და მასაც აღეძვრებოდა ვნება მის მიმართ, რომ არ ეხილა თავისი უფლის ნათელი მტკიცებულება. აი, ასე, რათა აგვერიდებინა მისთვის ბოროტება და გარყვნილება. უეჭველად, იგი ჩვენს რჩეულ მსახურთაგან იყო."},{"id":25,"translation":"და ორივენი კარისკენ გაიქცნენ, და ჩამოახია მან (ქალმა) პერანგი მისი ზურგიდან (როცა იუსუფის შეჩერება სცადა). და კართან თავიანთ ბატონს წააწყდნენ. თქვა (ქალმა): «რა არის სასჯელი იმ ადამიანისთვის, ვინც ბოროტება ინდომა შენი ოჯახის მიმართ, გარდა ციხისა ან მტკივნეული სასჯელისა?»"},{"id":26,"translation":"(მისმა ქმარმა უთხრა: ო, იუსუფ! შენ დააპირე უკეთურება ჩემს ოჯახზე, მომატყუე და მზაკვრობა იხმარე, თითქოს სიკეთისმქნენლთაგანი იყო) (იუსუფი გაღიზიანდა და) თქვა: «მან მე შემაცდინა». და (ერთმა) მოწმემ მისივე (ქალის) ოჯახის მხრიდან დაადასტურა: «თუ მისი (იუსუფის) სამოსი წინიდანაა დახეული, მაშინ ეს (ქალი) მართალია, ხოლო ის მატყუართაგანია,"},{"id":27,"translation":"ხოლო თუ მისი (იუსუფის) პერანგი ზურგიდანაა ჩამოხეული, მაშინ ეს ცრუობს და იგი (იუსუფი) მართალთაგანია."},{"id":28,"translation":"როცა მან (ქმარმა) დაინახა, რომ მისი (იუსუფის) პერანგი ზურგიდან იყო გახეული, უთხრა (ცოლს): «ჭეშმარიტად, ეს თქვენი მზაკვრობაა! ჭეშმარიტად, თქვენი მზაკვრობა დიდია!"},{"id":29,"translation":"იუსუფ, თავი დაანებე ამას [არავინ არ გაიგოს ამის შესახებ]! შენ კი შენდობა ითხოვე შენი ცოდვისთვის. უეჭველად, შენ ცოდვილთაგანი ხარ»."},{"id":30,"translation":"და ქალაქში ქალებმა თქვეს: «ვეზირის ცოლი თავის ყმას აცდუნებს. უეჭველად, მისდამი სიყვარულმა მისი გული შეიპყრო. ჭეშმარიტად, ჩვენ მას აშკარა გზააბნევაში ვხედავთ»."},{"id":31,"translation":"როცა გაიგო მათი მზაკვრობის შესახებ, გაუგზავნა მათ (ხალხი), მოუხმო მათ და გაუმზადა მათ ნადიმი, და თითოეულ მათგანს (ქალს) დანა მისცა და უთხრა (იუსუფს): «გამოდი მათ წინაშე!» როცა (ქალებმა) დაინახეს, განადიდეს იგი და ხელები დაიჭრეს და თქვეს: «ღმერთო დიდებულო! ეს ადამიანი არ არის. ეს მხოლოდ წმინდა ანგელოზია»."},{"id":32,"translation":"(როცა ის ქალები გონზე მოვიდნენ და დაინახეს, რომ თავიანთი ხელები თვითონვე დაუჭრიათ,) მან თქვა [მთავრის ცოლმა]: «აი, ეს არის ის, ვის გამოც მსაყვედურობდით. და მე ვცდილობდი მის შეცდენას, მაგრამ მან თავი შეიკავა. და თუ ის არ გააკეთებს, რასაც მე ვუბრძანებ, უეჭველად, საპყობილეში იქნება ჩასმული, და უსათუოდ იქნება დამცირებულთა შორის»."},{"id":33,"translation":"თქვა (იუსუფმა): «ღმერთო ჩემო! საპყრობილე უფრო სასურველია ჩემთვის, ვიდრე ის, რისკენაც მიხმობენ. და თუ შენ არ ამარიდებ მათ მზაკვრობას, მე მათკენ გადავიხრები და უგუნურთაგან ვიქნები»."},{"id":34,"translation":"მაშინ შეისმინა მისი ვედრება უფალმა და განარიდა მას მათი მზაკვრობა. ჭეშმარიტად, ის ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":35,"translation":"მას შემდეგ, რაც იხილეს ნიშნები (არგუმენტები იუსუფის უდანაშაულობის), მათ გადაწყვიტეს, რომ იგი გარკვეული დროით ჩაესვათ ციხეში."},{"id":36,"translation":"და მასთან ერთად საპყრობილეში შევიდა ორი ჭაბუკი. ერთმა მათგანმა თქვა: «მე ვიხილე, რომ ღვინოს ვწურავდი». მეორემ კი თქვა: «მე ვიხილე, რომ თავზე პური მედო, რომელსაც ფრინველები ჭამდნენ. გვაუწყე ჩვენ ამის ახსნა. უეჭველად, ჩვენ გხედავთ შენ კეთილისმქმნელთა შორის»."},{"id":37,"translation":"უთხრა (იუსუფმა): «არ მოგივათ საჭმელი, რომელიც გერგებათ, რომ არ გამცნოთ მისი ახსნა, ვიდრე თქვენამდე მოაღწევდეს. ეს იმისგანაა, რაც ჩემმა ღმერთმა მასწავლა. მე მივატოვე იმ ხალხის სარწმუნოება, რომელთაც არ სწამთ ალლაჰი და რომლებიც იმქვეყნიურ ცხოვრებას უარყოფენ."},{"id":38,"translation":"და მე მივყევი ჩემს მამა-პაპათა სარწმუნოებას იბრაჰიმის, ისჰაყისა და იაყუბისას. ჩვენთვის დაუშვებელია, რომ ალლაჰს რაიმე გავუთანაბროთ. ეს ალლაჰის წყალობაა ჩვენდამი და ადამიანებისადმი, მაგრამ ადამიანთა უმრავლესობა უმადურია."},{"id":39,"translation":"ო, ჩემო ციხის მეგობრებო! მრავალი სხვადასხვა ღმერთი სჯობს თუ ერთადერთი, ყოვლისმპყრობელი ალლაჰი?"},{"id":40,"translation":"თქვენ კი მის გარდა [ალლაჰის გარდა] მხოლოდ სახელებს სცემთ თაყვანს (გამოგონილ \"ღმერთებს\"), რომლითაც თქვენ და თქვენი მამები უწოდებთ მათ. ალლაჰს არ გამოუგზავნია მათზე არანაირი მტკიცებულება (რომ მათ უნდა ეწოდოს ღმერთები და მათ უნდა ემსახურებოდეთ). განკარგულება ეკუთვნის მხოლოდ ალლაჰს [მხოლოდ ის წყვეტს, ვის უნდა ეთაყვანონ]. მან ბრძანა, რომ არ ეთაყვანოთ არავის, მის გარდა. ეს არის სწორი რწმენა (და სწორი გზა), მაგრამ ადამიანთა უმეტესობამ ეს არ იცის."},{"id":41,"translation":"ო, ჩემო ციხის ორო მეგობარო! (აი თქვენი სიზმრების ახსნა): «თქვენგან ერთ-ერთი თავის ბატონს (მეფეს) დაალევინებს ღვინოს, ხოლო მეორე გაკრული იქნება (ჯვარზე) და ფრინველები დაუკორტნიან თავს. დასრულებულია (აუცილებლად აცხადდება) ის საქმე, რასაც თქვენ კითხულობდით»."},{"id":42,"translation":"და უთხრა (იუსუფმა) მათგან იმ ერთს, ვისზეც იცოდა, რომ გადარჩებოდა: «მომიხსენიე შენი მეფის წინაშე!» მაგრამ ეშმაკმა დაავიწყებინა მას ამის გახსენება თავის ბატონთან, და იუსუფი დარჩა ციხეში რამდენიმე წლის განმავლობაში."},{"id":43,"translation":"და (ერთ დღეს) თქვა (ეგვიპტის) მეფემ: «ჭეშმარიტად, მე ვხედავ (სიზმარში) შვიდ მსუქან ძროხას, და შვიდ გამხდარ ძროხას, რომლებიც მათ ჭამენ (გამხდრები მსუქნებს ჭამენ); და შვიდ მწვანე თავთავს, და სხვას — შვიდ გამხმარ თავთავს. ო, ჩემო დიდებულნო! ამიხსენით ჩემი ხილვა, თუ შეგიძლიათ ხილვების (სიზმრების) ახსნა!»"},{"id":44,"translation":"მათ თქვეს: «ეს არეული სიზმრებია და ჩვენ სიზმრების ახსნაში მცოდნენი არა ვართ»."},{"id":45,"translation":"და თქვა მათგან იმ ერთმა (მეფის მსახურთაგან), რომელიც გადარჩა, იუსუფი რომ გაიხსენა (მისი თხოვნა გაიხსენა) დიდი ხნის შემდეგ: «მე მოგითხრობთ ამ სიზმრის ახსნას, გამმგზავნეთ (მასთან, ვინც შეძლებს მის ახსნას)!»"},{"id":46,"translation":"(ღვინის მსხმელი წავიდა იუსუფთან და უთხრა მას): «ო, იუსუფ! ო, სიმართლის მატარებელო! აგვიხსენი (ეს სიზმარი) იმ შვიდ მსუქან ძროხაზე, რომლებსაც შვიდი გამხდარი ძროხა ჭამს, და შვიდ მწვანე თავთავზე და სხვებზე — (კიდევ შვიდ) გამხმარ თავთავზე, რათა დავბრუნდე ხალხთან [მეფესთან, მის გარემოცვასთან და სწავლულებთან], რომლებიც შეიკრიბნენ სიზმრის ახსნისთვის, და რათა მათ იცოდნენ (მისი მნიშვნელობა და აღიარონ შენი ღირსება)»."},{"id":47,"translation":"(იუსუფმა) უთხრა: «(აი, ამ სიზმრის ახსნა): თქვენ დათესავთ (ხორბალსა და ქერს) შვიდი წლის განმავლობაში, გულმოდგინედ შრომით. რასაც მოიმკით, დატოვეთ თავთავში [შეინახეთ მოსავალი თავთავებიანად, რათა უკეთ შეინახოს], გარდა იმ მცირე ნაწილისა, რასაც თავად შეჭამთ."},{"id":48,"translation":"(ამ მოსავლიანი წლების) შემდეგ მოვა შვიდი მძიმე [უმოსავლო] წელი, რომლებიც შეჭამენ ყველაფერს, რაც მათთვის წინასწარ მოიმარაგეთ, გარდა იმ მცირე ნაწილისა, რასაც დატოვებთ (თესლისთვის)."},{"id":49,"translation":"ამის შემდეგ მოვა წელი, როცა ხალხს უხვი წვიმა მოევლინება და ისინი გამოწურავენ (ყურძენს, ზეთს და სხვა ნაყოფებს)»."},{"id":50,"translation":"(ღვინის მსხმელი დაბრუნდა მეფესთან და უამბო მას, თუ როგორ აუხსნა იუსუფმა ეს სიზმარი). მეფემ მისაღებად ჩათვალა ეს განმარტება და თქვა: «მომიყვანეთ იგი! [ის, ვინც ჩემი სიზმარი განმარტა]». როცა მასთან [იუსუფთან] მოვიდა მეფის გზავნილი და გადასცა მისი მოწოდება, იუსუფმა არ მოისურვა აჩქარება და გადაწყვიტა ლოდინი, სანამ მისი უდანაშაულობა დამტკიცდებოდა. იუსუფმა უთხრა მოციქულს: «დაუბრუნდი შენს ბატონს [მეფეს] და ჰკითხე მას:\n‘რა მოუვიდა იმ ქალებს, (ვის გვერდითაც ეგვიპტის ვეზირის ცოლმა მოუწოდა და) რომლებმაც ხელები გაიჭრეს?’ —\nრადგან ჭეშმარიტად, ჩემმა უფალმა იცის მათი ხრიკები!»"},{"id":51,"translation":"(მეფემ მოუხმო იმ ქალებს, მათ შორის — ვეზირის ცოლს, და) უთხრა მათ: «რა იყო თქვენი საქმე? [რა მოხდა მაშინ], როცა იუსუფის შეყოლეიბას ცდილობდით (მის შეცდენას და ცოდვისკენ წაყვანას)?» მათ თქვეს: «ალლაჰმა დაგვიფაროს, ჩვენ მასში არაფერი ცუდი არ შეგვიმჩნევია». ვეზირის ცოლმა თქვა: «ახლა გამოაშკარავდა ჭეშმარიტება: მე ვიყავი ის, ვინც სცადა მისი შეცდენა, (მაგრამ ის მტკიცედ დადგა და დარჩა მართალი). და ის ნამდვილად მართალთაგანია»."},{"id":52,"translation":"(იმის შემდეგ, რაც ღვინის მსხმელი დაბრუნდა ციხეში, იუსუფმა თქვა): «ეს [ჩემი უარი ციხიდან გამოსვლაზე] იმისთვისაა, რომ (ვეზირმა) იცოდეს, რომ მე არ შემიცდენია იგი მის ზურგს უკან, და რომ ალლაჰი არ მიუძღვება სწორ გზაზე მოღალატეთა ხრიკებს»."},{"id":53,"translation":"(იუსუფმა თქვა): «და არ ვამართლებ ჩემს სულს [არ ვამბობ, რომ ჩემი სული დაცულია შეცდომისა და ცოდვისგან], რადგან სული უბიძგებს ბოროტებისკენ [ადამიანის სული ბუნებით მიდრეკილია ბოროტებისკენ, ადვილად ემორჩილება ცდუნებას და ამკობს ცუდს], თუ არა ჩემი უფლის წყალობა [გარდა იმათისა, ვისაც ალლაჰი შეიწყალებს და დაიცავს ბოროტებისა და ცოდვისგან]. ჭეშმარიტად, ჩემი უფალი მაპატიებელი, შემწყალებელია»."},{"id":54,"translation":"(როცა იუსუფის უდანაშაულობა გამოაშკარავდა, მეფემ უბრძანა, მისთვის მიეყვანათ იგი, რადგან გადაწყვიტა, რომ ერთ-ერთ თავის ნდობით მოსილ ადამიანად დაენიშნა) და თქვა მეფემ: «მომიყვანეთ იგი! მე მას ჩემთვის ავიყვან». და როცა მან [მეფემ] იუსუფს ესაუბრა, უთხრა: «ჭეშმარიტად, დღეს შენ ჩვენთვის პატივცემული და სანდო ადამიანი ხარ»."},{"id":55,"translation":"იუსუფმა თქვა: «დამაყენე ქვეყნის საუნჯეებზე [სახელმწიფოს მარაგებსა და განძეულებზე] ზედამხედველად, რადგან მე ვარ დამცველი [შემიძლია საუკეთესო ფორმით დავიცვა და შევინახო ქონება] და მცოდნე»."},{"id":56,"translation":"(მეფემ დანიშნა იუსუფი მინისტრად). ამგვარადვე გავამყარეთ იუსუფის მდგომარეობა ამ ქვეყანაში, რათა ეცხოვრა იქ, სადაც ისურვებდა, ჩვენ ვუნაწილებთ ჩვენს მოწყალებას ვისაც ვინებებთ, და არ ვკარგავთ კეთილისმქმნელთა ჯილდოს."},{"id":57,"translation":"და უეჭველად, საიქიოს საზღაური უკეთესია მათთვის, რომელთაც ირწმუნეს და ღვთისმოშიშნი იყვნენ."},{"id":58,"translation":"და მივიდნენ იუსუფის ძმები [1] და შევიდნენ მასთან. მან (იუსუფმა) იცნო ისინი, მათ კი ვერ იცნეს იგი [2].","footnotes":"[1] ეგვიპტის მეზობელ ქვეყნებში გვალვის გამო შიმშილობა დაიწყო. ადამიანები ეგვიპტეში მიემართებოდნენ, რადგან იცოდნენ, რომ იქ სურსათის მარაგები იყო. იქვე გაგზავნა იაყუბმა თავისი ვაჟებიც სურსათის მოსატანად, მაგრამ იუსუფის ღვიძლი ძმა — ბინიამინი — თავისთან დატოვა, რადგან არ სურდა მასთან განშორება. როდესაც ძმები ეგვიპტეში ჩავიდნენ, მაშინვე მინისტრთან [იუსუფთან] გაემართნენ.\n[2] მას შემდეგ, რაც ეგვიპტის მმართველმა იუსუფს ქვეყნის საქმეები ჩააბარა, ადამიანებმა იუსუფის მხრიდან მათდამი კეთილი დამოკიდებულება იგრძნეს. იუსუფი განუწყვეტლივ მოუწოდებდა ხალხს, ეღიარებინათ ალლაჰი და მიეღოთ მისი სიტყვა. ბევრმა ადამიანმა ირწმუნა ალლაჰი და შეიყვარა მისი წინასწარმეტყველი. მას შემდეგ, რაც გვალვა დაიწყო, მან ქანაანის ქვეყანასაც მიაღწია. წინასწარმეტყველმა იაყუბმა თავისი ვაჟები სურსათის მოსატანად გაგზავნა. იუსუფის სამართლიანობისა და სიკეთის ამბავი ეგვიპტის საზღვრებს შორს გასცდა. იაყუბმა თავის ვაჟებს უთხრა: \"ო, ჩემო შვილებო! ჩემამდე მოვიდა ამბავი, რომ ეგვიპტის მმართველი მართალი ადამიანია. წადით მასთან, გადაეცით ჩემგან მშვიდობის სალამი და გაიცანით იგი\". ისინიც წავიდნენ მასთან და წარდგნენ მის წინაშე. მან იცნო ისინი, ხოლო მათ ვერ იცნეს იგი. მან ჰკითხა მათ: \"საიდან მოხვედით?\" მათ უპასუხეს: \"ქანაანის მიწიდან. ჩვენი მამა მოხუცი ადამიანია და მას იაყუბი ჰქვია. მან თქვენ მშვიდობის სალამი გადმოგცათ\". ეს რომ გაიგონა, იუსუფმა ატირდა. შემდეგ თქვა: \"იქნებ მზვერავები ხართ და ჩვენი ქვეყნის დაუცველ ადგილებს აკვირდებით?\" ძმებმა თქვეს:\n\"არა, ალლაჰს ვფიცავთ, არა. ჩვენ მართლაც ქანაანიდან მოვედით და ახლა გაჭირვებულ მდგომარეობაში ვართ. მამამ გვიბრძანა თქვენთან მოსვლა, რადგან თქვენ შესახებ კეთილი ადამიანის ამბავი მოისმინა\". იუსუფმა ჰკითხა მათ: \"რამდენი ძმა ხართ?\" მათ უპასუხეს: \"თერთმეტი ვართ, ხოლო ადრე თორმეტი ვიყავით, მაგრამ ერთი ძმა მგელმა შეჭამა\". მან უთხრა მათ: \"თქვენი სიმართლის დასადასტურებლად მოიყვანეთ ის ძმა, რომელიც სახლში დარჩა\". (იბნ აბბასისგან, თაფსირი \"ზად ალ-მასირ\")"},{"id":59,"translation":"როცა მან [იუსუფმა] აღჭურვა ისინი სურსათით [თითოეულ მათგანს აქლემზე ჩაულაგა წილი], უთხრა: «მომიყვანეთ თქვენი ძმა მამიდან (ბინიამინი). განა ვერ ხედავთ, რომ მე სრულად გაძლევთ წილს [ზუსტად მოგცემთ საზომს და არ გატყუებთ] და მე საუკეთესო ვარ მიმღებთა შორის [საუკეთესო მასპინძელი ვარ]?"},{"id":60,"translation":"თუ არ მოიყვანთ მას ჩემთან, მაშინ თქვენ აღარ გექნებათ ჩემთან წილი [არ მიიღებთ ჩემგან სურსათს], და აღარ მომიახლოვდეთ»."},{"id":61,"translation":"(ძმებმა) უთხრეს: «ჩვენ დაჟინებით ვთხოვთ მამას მის გამო (რათა გამოგვაყოლოს იგი ჩვენ), და უეჭველად ასე მოვიქცევით»."},{"id":62,"translation":"(იუუსუფმა) უთხრა თავის მსახურებს: «დაუბრუნეთ მათი საქონელი (რაც მათ სურსათისთვის გადაიხადეს) მათვე ბარგში, რათა იცოდნენ, როცა დაბრუნდებიან თავიანთ ოჯახთან, და რათა ისევ დაბრუნდნენ (დარწმუნებულნი იმაში, რომ მე ვასრულებ ჩემს დაპირებებს)»."},{"id":63,"translation":"და როცა (ძმები) დაბრუნდნენ მამასთან, უთხრეს: «ო, მამაჩვენო! (შემდეგში) აგვეკრძალება წილი [სურსათს არ მოგვცემენ],[თუ ეგვიპტეში მის გარეშე მივალთ]. გამოგზავნე ჩვენი ძმა ჩვენთან ერთად, და მაშინ მივიღებთ ჩვენს წილს. და, ნამდვილად, ჩვენ აუცილებლად დავიცავთ მას»."},{"id":64,"translation":"(იაყუბმა) თქვა: «როგორ განდოთ იგი თქვენ, განა ისე ხომ არა, როგორც ერთხელ უკვე განდეთ მისი ძმა? [როგორ დაგიჯეროთ ახლა, როცა ერთხელ თქვენ უკვე ვერ დაიცავით მისი ძმა?] ხოლო ალლაჰი საუკეთესო მცველია, და იგი მოწყალეთაგან ყველაზე მოწყალეა»."},{"id":65,"translation":"და როდესაც მათ გახსნეს საკუთარი ქონება [ბარგი], ნახეს, რომ მათი საქონელი (რაც მათ სურსათისთვის გადაიხადეს) მათვე დაუბრუნეს. და თქვეს: «ო, მამაჩვენო! რაღა უნდა ვისურვოთ? აი, ჩვენი საქონელი, ჩვენვე დაგვიბრუნდა, მოვამარაგებთ ჩვენს ოჯახს, დავიცავთ ჩვენს ძმას და დავუმატებთ კიდევ ერთი აქლემის წილს. ეს — ადვილი წილია[1]».","footnotes":"[1]თითოეულ მოსულს აძლევდნენ მხოლოდ ერთი აქლემის ტვირთის საზომს, ამიტომ ძმის წაყვანა ზრდიდა სურსათის რაოდენობას ერთი აქლემის ტვირთით."},{"id":66,"translation":"(იაყუბმა) თქვა: «არ გავუშვებ მას თქვენთან ერთად, სანამ ალლაჰის სახელით დადებულ ფიცს არ მომიტანთ, რომ აუცილებლად დამიბრუნებთ მას, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ რამე უბედურება დაგატყდებათ». როცა მათ [ძმებმა] მის წინაშე დადეს ეს ფიცი, მან (იაყუბმა) თქვა: «ალლაჰია ჩვენი სიტყვების მოწმე!»"},{"id":67,"translation":"და თქვა (იაყუბმა): «ო, შვილებო! ნუ შეხვალთ (ეგვიპტეში) ერთი კარიდან; შედით სხვადასხვა კარიდან (რომ არ მიიქციოთ ადამიანთა ყურადღება, რომლებმაც ზიანი შეიძლება მოგაყენონ). მე ვერაფრით დაგიხსნით ალლაჰისგან. გადაწყვეტილება მხოლოდ ალლაჰს ეკუთვნის. მხოლოდ მას ვენდობი, და დაე, მხოლოდ მას მიენდონ მინდობილნი»."},{"id":68,"translation":"და როცა ისინი შევიდნენ ისე, როგორც მათ მამამ უბრძანა [სხვადასხვა კარით], ეს ვერაფერში ვერ იხსნიდა მათ ალლაჰისგან [ვერაფერს შეცვლიდა ალლაჰის ნაბრძანებიდან], არამედ ეს მხოლოდ იმ სურვილის დაკმაყოფილება იყო, რაც იაყუბს გულში ჰქონდა – და გადაწყვეტილება, რომელიც თავად მიიღო. რადგან იაყუბი ფლობდა ცოდნას იმ წყალობით, რაც ჩვენ მივანიჭეთ მას, მაგრამ ადამიანების უმრავლესობამ არ იცის."},{"id":69,"translation":"და როცა ისინი მოვიდნენ იუსუფთან (და იუსუფმა კეთილად მიიღო ისინი) და მან თავისთან მიიყვანა თავისი ძმა (ბინიამინი), უთხრა მას: «ნამდვილად, მე შენი ძმა ვარ; ამიტომ აღარ დაგწყდეს გული იმაზე, რასაც ისინი სჩადიოდნენ (ჩვენ მიმართ)»."},{"id":70,"translation":"და მაშინ, როცა (იუსუფმა) მოამზადა ისინი და უზრუნველყო საჭირო სურსათით, მან თავისი ძმის ტვირთში ჩადო სასმისი. შემდეგ მაცნემ ხმამაღლა მოუწოდა: «ო, ქარავანო! თქვენ, ნამდვილად, ქურდები ხართ!»"},{"id":71,"translation":"(იუსუფის ძმებმა) თქვეს, როცა მათთან მივიდნენ: «რა დაგეკარგათ?»"},{"id":72,"translation":"(მსახურებმა) თქვეს: «ვერ პოულობთ მმართველის სასმისს; ვინც მოგვიტანს იმას – (მიეცემა ჯილდოდ) ერთი აქლემის ტვირთი. და მე ვიღებ პასუხისმგებლობას ამ დაპირებაზე»."},{"id":73,"translation":"(იუსუფის ძმებმა) თქვეს: «ვფიცავთ ალლაჰს! თქვენ კარგად იცით, რომ ჩვენ არ მოვსულვართ ბოროტების ჩასადენად ამ მიწაზე, და ჩვენ არ ვყოფილვართ ქურდები»."},{"id":74,"translation":"უთხრეს: «მაშ, რა იქნება მისი სასჯელი, თუკი მატყუარები ხართ?»"},{"id":75,"translation":"(იუსუფის ძმებმა) თქვეს: «სასჯელი იმ ადამიანს, რომლის ტვირთშიც იგი (სასმისი) აღმოჩნდება — თვითონვე იქნება [ანუ ის თვითონ დარჩება]. ასე ვსჯით ჩვენ ბოროტმოქმედებს!»"},{"id":76,"translation":"(მაცნემ ძმები იუსუფთან მიიყვანა, რათა მისი თანდასწრებით მათი ტომრები გაეჩხრიკათ). და მან დაიწყო მათი ტომრებიდან მისი ძმის ტომრამდე [ბინიამინის ტომრამდე] მისვლამდე. შემდეგ კი ეს [სასმისი] მისი ძმის ტომრიდან ამოიღო. ასე მოვუწყვეთ ჩვენ იუსუფს [ალლაჰი დაეხმარა იუსუფს, რომ თავისი ძმა მასთან დაეტოვებინა]. (იუსუფს) არ შეეძლო თავისი ძმის დატოვება ეგვიპტის მმართველის კანონის მიხედვით, რომ არა ალლაჰის ნება. ჩვენ ხარისხებით ვამაღლებთ იმას, ვისაც ვისურვებთ; და ყოველი მცოდნის ზემოთ არის უფრო მცოდნე."},{"id":77,"translation":"(ძმებმა, თავის გასამართლებლად) თქვეს: «თუ ის [ბინიამინმა] მოიპარა, მაშინ ადრე მისმა ძმამაც (რომელთაც მამა და დედა ერთნი ჰყავდათ იუსუფმა) მოიპარა[1]». იუსუფმა ეს სიტყვები გულში დამალა და არ აჩვენა მათ. თვითონ კი (თავისთვის) თქვა: «ცუდ მდგომარეობაში ხართ თქვენ იმაზე მეტად, ვიდრე ვისაც აბრალებთ და ალლაჰმა უკეთ იცის ის, რას აღწერთ».","footnotes":"[1]იუსუფის ბავშვობაში მოხდა შემთხვევა, როცა იგი შეცდომით ქურდად ჩათვალეს."},{"id":78,"translation":"(ძმებმა) უთხრეს: «ო, დიდებულო! მას ხომ მოხუცი, ხანდაზმული მამა ჰყავს, ამიტომ ერთ-ერთი ჩვენგანი დაიტოვე მის (ბენიამინის) ნაცვლად. მართლაც, ჩვენ გხედავთ, რომ შენ ხარ კეთილისმქმნელთაგანი»."},{"id":79,"translation":"მან თქვა: «ალლაჰმა დაგვიფაროს იმისგან, რომ ავიყვანოთ ვინმე, გარდა იმისა, ვისთანაც ჩვენი ნივთი ვიპოვეთ. მაშინ ჩვენ, უეჭველად, უსამართლონი ვიქნებოდით».(თუ უდანაშაულოს დავსჯიდით)"},{"id":80,"translation":"და როცა მათ იმედი გადაეწურათ მასზე [ძმაზე, რომ გაათავისუფლებდნენ], განცალკევდნენ (ერთმანეთში) სათათბიროდ. მათმა უფროსმა თქვა: «ნუთუ არ იცით, რომ მამამ თქვენგან აიღო ალლაჰის წინაშე აღთქმა? და მანამდე თქვენ უსამართლოდ მოიქეცით იუსუფთან. მე არ დავტოვებ ამ მიწას [ეგვიპტეს], სანამ მამა არ დამრთავს (დაბრუნების) ნებას, ან სანამ ალლაჰი არ დამრთავს ნებას (ძმის გათავისუფლებით). და ხომ იცით, რომ სწორედ იგი – უზენაესი – არის საუკეთესო განმსჯელი, და ის – ყველაზე სამართლიანია»."},{"id":81,"translation":"«დაბრუნდით თქვენს მამასთან (და მოუყევით მას, რაც მოხდა) და უთხარით: \"ო, მამაჩვენო! შენი ვაჟი [ბინიამინი] ქურდობაში\nდაადანაშაულეს; ჩვენ მხოლოდ იმას ვადასტურებთ, რაც ვიცით[1]; ჩვენ არ ვართ საიდუმლოს დამფარავნი (ცოდნის)».","footnotes":"[1]ჩვენ არ გვინახავს, როგორ მოხდა ეს, მხოლოდ ის ვიხილეთ, რომ მის ტვირთში თასი აღმოაჩინეს."},{"id":82,"translation":"«(ო, მამაჩვენო,) ჰკითხე იმ სოფლის (ხალხს), სადაც ვიყავით [ეგვიპტეში], და იმ ქარავანს, თან რომ მოვდიოდით[1]; და ნამდვილად, ჩვენ — უეჭველად — მართალნი ვართ (იმაში, რაც მოგიყევით)».","footnotes":"[1]ქანაანელებს, რომლებთანაც ერთ ქარავანში ვიყავით."},{"id":83,"translation":"თქვა (იაყუბმა): «არა, თქვენმა სულებმა შეგილამაზეს ეს საქმე. ამიტომ, მე (მმართებს) მშვენიერი მოთმინება! იმედია, ალლაჰი ყველა მათგანს ერთად დამიბრუნებს. ჭეშმარიტად, ის ყოვლისმცოდნე, ბრძენია»."},{"id":84,"translation":"და ზურგი აქცია მათ და თქვა: «ვაი, ჩემს მწუხარებას იუსუფის გამო!» და თვალები გაუთეთრდა (დაუბნელდა) მწუხარებისგან, და ის იკავებდა თავის დარდს."},{"id":85,"translation":"(იაყუბის ძეებმა) თქვეს: «ვფიცავთ ალლაჰს, თუ შენ არ შეწყვეტ იუსუფის გახსენებას, შენი მწუხარება მხოლოდ გაიზრდება და ამის გამო ან ძალას დაკარგავ [დაავადდები], ან კიდევ დაღუპულთა შორის აღმოჩნდები [გარდაიცვლები]!»"},{"id":86,"translation":"მან [იაყუბმა] მათ უპასუხა: «მე ჩემს მწუხარებას და ტკივილს მხოლოდ ალლაჰს ვუჩივი. ჭეშმარიტად, მე ალლაჰისგან ვიცი ის, რაც თქვენ არ იცით [რომ იუსუფის ის სიზმარი ჭეშმარიტი იყო და ამიტომ ის ცოცხალია]!»"},{"id":87,"translation":"«ო, ჩემო შვილებო! წადით (უკან ეგვიპტეში) და გამოიკვლიეთ იუსუფისა და მისი ძმის შესახებ და ნუ დაკარგავთ იმედს ალლაჰის წყალობის მიმართ. ჭეშმარიტად, ალლაჰის წყალობის იმედს მხოლოდ ურწმუნო ხალხი კარგავს (ვისაც არ სწამს, რომ მას ყოველგვარი ძალა აქვს)!»"},{"id":88,"translation":"(და ძმები კვლავ გაეშურნენ ეგვიპტეში.) როდესაც ისინი მივიდნენ მასთან [იუსუფთან], უთხრეს: «ო, აზიზო(ვეზირო)! ჩვენ და ჩვენს ოჯახს უბედურება დაგვატყდა [გვალვისა და შიმშილის გამო]. ჩვენ მოვედით მცირე და არამნიშვნელოვანი საქონლით (რომელიც ცოტაა და უხარისხო). მოგვიღე სრული წილი და გვიბოძე ჩვენ მოწყალება. ნამდვილად, ალლაჰი მიაგებს მოწყალე ადამიანებს»."},{"id":89,"translation":"მან [იუსუფმა], [მათი შებრალებით], თქვა: «იცით თუ არა, რა გაუკეთეთ იუსუფს და მის ძმას [ბინამიანს] (და რა მოუვიდათ ბოლოს), როცა უმეცარნი იყავით?»"},{"id":90,"translation":"მათ [ძმებმა] თქვეს: «ნუთუ მართლა შენ ხარ იუსუფი?» იუსუფმა თქვა: «მე ვარ იუსუფი, და ეს არის ჩემი ძმა. ალლაჰმა მოგვმადლა წყალობა. ნამდვილად, ვინც ერიდება [ცოდვებს] და ითმენს… ალლაჰი არ დაკარგავს კეთილმოქმედთა საზღაურს!»"},{"id":91,"translation":"მათ თქვეს: «ვფიცავთ ალლაჰს! უეჭველად, ალლაჰმა უპირატესობა მოგანიჭა ჩვენზე (მოგანიჭა სიმდიდრე, ცოდნა და ძალა). და ჭეშმარიტად, ჩვენ შემცდართა შორის ვიყავით (შევცდით შენს წინაშე)»."},{"id":92,"translation":"(იუსუფმა) უთხრა: «დღეს თქვენზე არ იქნება საყვედური! ალლაჰმა მოგიტევოთ, – რადგან ნამდვილად, იგი არის ყველაზე მოწყალე მოწყალეთაგან!» [1]","footnotes":"[1]განსაკუთრებით მათ მიმართ, ვინც მოუბრუნდება მას, მოინანიებს ჩადენილ ცოდვებს და ცდილობს სრულად დაემორჩილოს მას."},{"id":93,"translation":"(შემდეგ მან ჰკითხა მათ მამაზე, და მათ უთხრეს, რომ ის იუსუფზე ტირილით დაბრმავდა), იუსუფმა თქვა: «წადით [დაბრუნდით] ჩემი ამ პერანგით და დააფარეთ იგი მამაჩემს სახეზე — და მას დაუბრუნდება თვალის ჩინი. შემდეგ კი მოდით ჩემთან თქვენი მთელი ოჯახით ([ქალებით, შვილებით და შვილიშვილებით], რათა გათავისუფლდეთ მძიმე ცხოვრებისგან)»."},{"id":94,"translation":"და როცა ქარავანი გაეშურა (ეგვიპტიდან), მათმა მამამ [იაყუბმა, რომელიც პალესტინაში იმყოფებოდა], გარშემომყოფებს უთხრა: «ჭეშმარიტად, მე ვგრძნობ იუსუფის სურნელს. ნეტავ, თქვენ არ გეგონოთ, რომ მე გონება დამეკარგა (და რაც არ ვიცი იმას ვლაპარაკობ)!»"},{"id":95,"translation":"თქვეს: «ალლაჰს ვფიცავთ, მართლაც, შენ შენს ძველ გზააბნევაში ხარ»."},{"id":96,"translation":"როცა მოვიდა სასიხარულო უწყების მომტანი, მან იუსუფის მოცემული პერანგი მამას სახეზე დააფარა, და ის კვლავ თვალხილული გახდა. იაყუბმა თქვა: «ნუთუ არ გეუბნებოდით, რომ ალლაჰისგან ვიცი ის [რომ მისი წყალობა შეუზღუდავია], რაც თქვენ არ იცით?»"},{"id":97,"translation":"(იაყუბის შვილებმა) თქვეს: «ო, მამაჩვენო! სთხოვე ალლაჰს, რომ მოგვიტევოს ჩვენი ცოდვები. ნამდვილად, ჩვენ მართლაც ცოდვილები ვიყავით»."},{"id":98,"translation":"თქვა: «ჩემს უფალს შევევედრები თქვენთვის პატიებას. ჭეშმარიტად, ის მიმტევებელი, მწყალობელია»."},{"id":99,"translation":"და როცა ისინი (ეგვიპტეში ჩასული) იუსუფთან შევიდნენ, მან თავისი მშობლები მიიღო თავისთან და უთხრა: «შემოდით ეგვიპტეში, თუ ალლაჰი ინებებს, უსაფრთხოდ (ყველა ამქვეყნიური სირთულისგან დაცულნი)!»"},{"id":100,"translation":"და აიყვანა თავისი მშობლები ტახტზე და ისინი მის წინაშე მუხლებზე დაემხნენ. და მან თქვა: «ჰეი, მამაჩემო! ეს არის ჩემი ძველი სიზმრის ახსნა. ჩემმა ღმერთმა ის ჭეშმარიტებად აქცია. და მან სიკეთე მიყო, როცა საპყრობილიდან გამომიყვანა და უდაბნოდან თქვენც მოგიყვანათ, მას შემდეგ, რაც სატანამ მე და ჩემს ძმებს შორის შუღლი ჩამოაგდო. ჭეშმარიტად, ჩემი ღმერთი მოწყალეა, იმის მიმართ, რასაც ინებებს. ჭეშმარიტად, ის ყოვლისმცოდნე, ბრძენია»."},{"id":101,"translation":"۞ «უფალო ჩემო! შენ მიბოძე მე ძალაუფლება და მასწავლე სიზმრების ახსნა. ცათა და მიწის შემოქმედო! შენა ხარ ჩემი მფარველი ამქვეყნადაც და იმქვეყნადაც. მიმიბარე მუსლიმად (შენდამი მორჩილად) და შემაერთე მართალთა რიცხვს»."},{"id":102,"translation":"ეს [წინასწარმეტყველ იუსუფის (იოსების) ამბავი] არის უხილავის ამბებიდან ერთ-ერთი (რომელიც მხოლოდ ალლაჰმა იცის), (და) რომლითაც ჩვენ შენ (ო, მოციქულო) შთაგაგონებთ. და შენ (ო, მუჰამმად) არ ყოფილხარ მათთან [იუსუფის ძმებთან] ერთად, როდესაც მათ თავიანთი გეგმა შეიმუშავეს, მაშინ, როცა იუსუფის წინააღმდეგ ხრიკებს აწყობდნენ."},{"id":103,"translation":"და შენი ერის უმეტესობა, თუნდაც შენ (ო, შუამავალო) დიდ ძალისხმევას იჩენდე, მორწმუნენი არ არიან! (ამიტომ მათი ურწმუნოება ნუ გაგამწარებს.)"},{"id":104,"translation":"და შენ (ო, შუამავალ) მათგან [ადამიანებისგან] ამის [სარწმუნოებისკენ მოწოდების] სანაცვლოდ არაფერს ითხოვ. ეს [ყურანი] მხოლოდ შეხსენებაა სამყაროებისთვის."},{"id":105,"translation":"და რამდენი სასწაულია ცაში და დედამიწაზე (რომლებიც ალლაჰის სიდიადეზე მიუთითებენ), რომლებსაც ისინი (დაუფიქრებლად) უგულებელყოფენ და ზურგს აქცევენ!"},{"id":106,"translation":"და მათ უმეტესობას [მათგან, ვინც ზურგს აქცევს] არ სწამს ალლაჰი ისე, რომ მას თანაზიარი არ დაუდგინოს!"},{"id":107,"translation":"ნუთუ ისინი უსაფრთხოდ არიან იმისგან, რომ ალლაჰის სასჯელი დაატყდებათ, ან ის საათი (და სასამართლო დღე) მოულოდნელად დაატყდებათ ისე, რომ ვერც კი შეამჩნევენ?"},{"id":108,"translation":"თქვი (ო, შუამავალო): «ეს არის ჩემი გზა (რომელსაც მივყვები) ალლაჰისკენ მოწოდებაში, მაქვს ცხადი მტკიცებულება (ალლაჰისგან) – მე და ჩემს მიმდევრებს (ამ გზაზე). და ალლაჰი დიდებულია/უნაკლოა, და მე არ ვარ მრავალღმერთიანთაგანი!»"},{"id":109,"translation":"და შენამდე (ო, მუჰამმად) ჩვენ მხოლოდ კაცები (და არა ანგელოზები) გამოვგზავნეთ (სოფლებისა და) ქალაქების მცხოვრებთაგან (და არა უდაბნოებიდან), რომლებსაც ჩვენ ჩამოვუვლინეთ ზეშთაგონება [ალლაჰისგან]. განა არ იმოგზაურეს მათ [მექქის ურწმუნოებმა და სხვებმა] დედამიწაზე [განა არ იყვნენ ისინი იემენსა და შამში] და არ იხილეს, რა ბოლო ეწიათ მათ [ხალხებს, რომლებიც არ ემორჩილებოდნენ ალლაჰს], ვინც მათ წინ იყო? და ჭეშმარიტად, საუკუნო საცხოვრებელი [სამოთხე] უკეთესია მათთვის, ვინც ფრთხილობდა (ალლაჰის სასჯელს). ნუთუ არ გესმით?"},{"id":110,"translation":"(ურწმუნოებმა ასევე უარყვეს წინა წინასწარმეტყველები და შუამავლები, და საქმე იქამდე მივიდა, რომ) როდესაც (წინა) შუამავლები (უკვე) სასოწარკვეთილნი (რომ ხალხი, რომელსაც მოუწოდებდნენ, დაიჯერებდა) და ფიქრობდნენ, რომ უარყოფილნი იყვნენ [მოციქულები დარწმუნებულნი იყვნენ, რომ მათ ხალხს არ სურდა ურწმუნოების დატოვება], (მხოლოდ მაშინ) მიიღეს [მოციქულებმა] ჩვენი დახმარება [სასჯელი მათთვის, ვინც ურწმუნოებაში დაჟინებით რჩებოდა, და ხსნა მორწმუნეებისთვის] და ისინი, ვინც ჩვენ გვსურდა [წინასწარმეტყველები და ისინი, ვინც მათ ჭეშმარიტებით მიჰყვნენ], გადარჩნენ. და ჩვენი სასჯელი ვერ იქნება მოგერიებული ურწმუნოების მიერ."},{"id":111,"translation":"მათ შესახებ ამბავში [იუსუფისა და მისი ძმების] არის გაკვეთილი გონიერთათვის; ეს არ იყო გამოგონილი ამბავი, არამედ (ეს ამბავი იქნა მოვლენილი) იმ სიმართლის დასადასტურებლად, რაც (მოვლენილი იყო) მის წინ (წინა წერილებში), რათა განემარტა (მსახურთათვის) ყოველივეს შესახებ, სახელმძღვანელო (გზასაცდენისგან თავის დასაღწევად) და წყალობა მათთვის, ვინც ირწმუნებს."}]},{"id":13,"verses":[{"id":1,"translation":"ალიფ. ლამ. მიმ. რა [1] ეს [არის ის, რაც იკითხება] – \nწიგნის (ალლაჰის) აიათები. და ის, რაც შენ გარდმოგევლინა (ო, შუამავალო) შენი უფლისგან [ყურანი], არის ჭეშმარიტება, მაგრამ ადამიანთა უმეტესობას არ სწამს.","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"ალლაჰი – არის იგი, ვინც ზეცები აღამაღლა [შვიდი ზეცა] სვეტების გარეშე, როგორც ხედავთ. შემდეგ ამაღლდა 'არშზე (როგორც ეს მხოლოდ მის სიდიადეს შეშვენის) და დაიმორჩილა მზე და მთვარე: თითოეული მათგანი [მზე და მთვარე] მოძრაობს დანიშნულ ვადამდე [განკითხვის დღემდე, როდესაც ეს სამყარო არსებობას შეწყვეტს]. ის განაგებს [ყოველივე არსებულის საქმეებს] (თავისი სიბრძნისამებრ), ხსნის (ხალხისთვის) (თავის) ნიშნებს (რომლებიც მიუთითებს მის ძალასა და იმაზე, რომ მხოლოდ ის არის ჭეშმარიტი ღმერთი), რათა დარწმუნდეთ თქვენს უფალთან შეხვედრაში!"},{"id":3,"translation":"და ის [ალლაჰი] არის ის, ვინც გაშალა მიწა [გახადა იგი სიცოცხლისთვის შესაფერისი] და აღმართა მასზე მყარი მთები და მდინარეები, და ყოველი სახის ხილიდან მასზე [მიწაზე] ორი სახეობა [მამრი და მდედრი]. ის დღეს ღამით [მისი სიბნელით] ფარავს. ჭეშმარიტად, ამაში ნიშნებია მათთვის, ვინც ფიქრობს!"},{"id":4,"translation":"მიწაზე არიან ერთმანეთის მეზობლად მდებარე ნაკვეთები (ისეთი, რომ ერთზე მცენარეები იზრდება, ხოლო მეორეზე, რომელიც მარილიანი ან კლდოვანია, არაფერი იზრდება), და (ასევე მასზეა) ვენახები, და მოსავალი, და (ისეთი) პალმები (რომლებიც ერთ ჯგუფად იზრდებიან) ერთი ფესვიდან და (ისეთი პალმები, რომლებიც) არა ერთი ფესვიდან [ცალ-ცალკე იზრდებიან], რომლებსაც ერთი წყლით რწყავენ. და ზოგიერთ მათგანს [ამ მცენარეებს] ჩვენ საკვებად სხვებზე უკეთესს ვქმნით [ვანიჭებთ მათ უკეთეს გემოს, სურნელს, გარეგნობას, ...]. ჭეშმარიტად, ამაში [ტერიტორიებს, ხილისა და მისი სხვა თვისებების განსხვავებულობაში] – ნათელი სასწაულებია გონიერი ხალხისთვის!"},{"id":5,"translation":"და თუ შენ (ო, შუამავალო) გაოცებული ხარ (იმით, რომ ამ არგუმენტებისა და მტკიცებულებების შემდეგ არ სურთ ირწმუნონ), მაშინ (კიდევ უფრო) გასაოცარია ურწმუნოთა სიტყვები: \"როდესაც (სიკვდილის შემდეგ) ჩვენ მიწად ვიქცევით [სრულიად გახრწნილნი], ნამდვილად აღვდგებით \nახალ ქმნილებაში [მკვდრეთით აღმდგარნი]?!\" ასეთები \n[ისინი არიან], ვინც არ ირწმუნა თავისი უფლის (რომელმაც ისინი შექმნა). და ისინი (არიან), ვისაც (განკითხვის დღეს) (ცეცხლოვანი) ბორკილები ექნებათ კისრებზე. და ისინი – (არიან) ცეცხლის [ჯოჯოხეთის] მკვიდრნი, (და) ისინი იქ მარადჟამს დარჩებიან."},{"id":6,"translation":"ისინი [ურწმუნოები] გიბიძგებენ (ო, შუამავალო) უბედურების დაჩქარებით [ირონიით, ითხოვენ, რომ დაატეხო მათ თავს სასჯელი, რომელიც მათ ურწმუნოების გამო ემუქრებათ] სიკეთემდე [იმის ნაცვლად, რომ ირწმუნონ და ამით გადაარჩინონ თავი]. და ჭეშმარიტად, მათზე წინ უკვე იყო საყურადღებო სასჯელები. და ჭეშმარიტად, თქვენი უფალი ნამდვილად მიმტევებელია ადამიანებისადმი (როდესაც ისინი მოინანიებენ), მიუხედავად მათი უსამართლობისა! და ნამდვილად, თქვენი უფალი სასტიკსასჯელიანია!"},{"id":7,"translation":"ხოლო ურწმუნონი ამბობენ: «რატომ არ გამოუგზავნეს მას [მუჰამმადს] მისი უფლისგან (ხილული) სასწაული (როგორიცაა მოსეს ჯოხი ან სალიჰის აქლემი)?» (მაგრამ სასწაულებს შენ კი არ ახდენ, ო, შუამავალ, არამედ მხოლოდ ალლაჰი) ჭეშმარიტად, შენ (ო, შუამავალო) მხოლოდ გამაფრთხილებელი ხარ და ყოველ ხალხს ჰყავს მეგზური (რომელიც მათ ალლაჰის კმაყოფილების გზას უჩვენებს)!"},{"id":8,"translation":"ალლაჰმა იცის, რას ატარებს ყოველი ქალი (საშვილოსნოში) [მამაკაცს თუ ქალს, ბედნიერი იქნება თუ უბედური] (და მხოლოდ მან იცის), რამდენად იკუმშება და რამდენად ფართოვდება საშვილოსნო [მოხდება მუცლის მოშლა, ნაადრევად იმშობიარებს ან ვადაზე გააჩენს შვილს]. რადგან მასთან ყველაფერს აქვს თავისი საზღვარი და თავისი ვადა."},{"id":9,"translation":"(ის) – უხილავისა და ხილულის მცოდნე, დიადი (თავის არსებაში, სახელებსა და თვისებებში), უზენაესი (რომელიც თავისი არსებითა და ძალით ყველა თავის ქმნილებაზე მაღლა დგას)!"},{"id":10,"translation":"თქვენ შორის (ადამიანებს შორის) თანასწორნი არიან:\nისინი, ვინც დამალავს საუბარს და ის, ვინც ღიად საუბრობს, და ისიც, ვინც (თავის საქმეებს) ღამით მალავს და დღისით ღიად მოქმედებს (ფარულიც და აშკარაც ალლაჰის წინაშე ერნაირია)."},{"id":11,"translation":"მას [ალლაჰს] ჰყავს (ანგელოზები), რომლებიც პირდაპირ მის [კაცის] წინ და უკან მიჰყვებიან და ალლაჰის ბრძანებით აღრიცხავენ მის (საქმეებს). ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ ცვლის (მდგომარეობას), (რომელშიც ადამიანები იმყოფებიან) სანამ ისინი თვითონვე არ შეცვლიან იმას, რაც მათთანაა [მდგომარეობას, რომელშიც იმყოფებიან] (კარგისკენ, ან ცუდისკენ). და თუ ალლაჰმა მოისურვა რომელიმე ხალხისთვის უბედურება (სასჯელის სახით), მაშინ ვერაფერი შეძლებს მის მოგერიებას, და მათ მის გარდა არავითარი მფარველი არ ჰყავთ!"},{"id":12,"translation":"ის [ალლაჰი] არის ის, ვინც გაჩვენებთ ჭექა-ქუხილს (როგორც თავის ერთ-ერთ ნიშანს) (და თქვენ ხედავთ მას) შიშით (რომ ის დაგარტყამთ) და იმედით (რომ წვიმა მოვა). და ის [ალლაჰი] წარმოშობს მძიმე ღრუბლებს (რომლებიც თქვენს სასიკეთოდ წვიმა მოაქვთ)."},{"id":13,"translation":"და ქუხილი განადიდებს მას [ალლაჰს], და ანგელოზები (განადიდებენ მას) მისი შიშით. და ის გზავნის მეხებს და ურტყამს მათ, ვისაც ინებებს. და ისინი [ურწმუნონი] კამათობენ ალლაჰის შესახებ, მაგრამ იგი ძლევამოსილია ძალით."},{"id":14,"translation":"და ჭეშმარიტი ვედრება მას ეკუთვნის. და ისინი (ღვთაებები), რომლებსაც უხმობენ მის გარდა [ვედრებით მიმართავენ], არაფრით არ პასუხობენ მათ. გარდა იმისა, რომ ისინი იმ [მწყურვალის] მსგავსნი არიან, რომელიც ხელს შორს, წყლისკენ იწვდის, რათა პირთან მიიტანოს, მაგრამ [წყალი] მის [პირს] ვერ აღწევს. და ნამდვილად, ურწმუნოთა ვედრება მხოლოდ გზააბნეილობაშია!"},{"id":15,"translation":"და ალლაჰის წინაშე საჯდას ასრულებენ (თავიანთი მორჩილების გამოსახატავად) ისინი, ვინც ზეცაში არიან [ანგელოზები] და ისინი, ვინც დედამიწაზე არიან, (და სიმდაბლით იხრებიან მის წინაშე) ნებაყოფლობით (მორწმუნეები) და უნებლიეთ (ურწმუნოები და თვალთმაქცები), და მათი ჩრდილები [არსებების] დღის დასაწყისსა და მის ბოლოს."},{"id":16,"translation":"თქვი (ო, შუამავალო): «ვინ არის ცათა და მიწის უფალი?» უთხარი მათ (მრავალღმერთიანებს): «ალლაჰი!» თქვი: «ნუთუ მის გარდა სხვა მფარველები აიყვანეთ, რომელთაც არ ძალუძთ არც სარგებლის მოტანა და არც ზიანის მიყენება თავიანთი თავისთვის?» თქვი: «განა ბრმა და თვალხილული ერთია? განა სიბნელე და სინათლე ერთია? ან იქნებ ალლაჰს მოზიარეები დაუდგინეს, რომელთაც შექმნეს ისევე, როგორც მან შექმნა, და მათთვის ქმნილება ერთმანეთს დაემსგავსა?» თქვი: «ალლაჰია ყოველივეს შემქმნელი. და იგია ერთადერთი, ყოვლისშემძლე»."},{"id":17,"translation":"მან გარდმოავლინა წყალი [წვიმა] ციდან – და ველები აივსო [წყლით] თავისი ზომის შესაბამისად. და (ამ) წყალდიდობამ წაიღო ქაფი, რომელიც (ზედაპირზე) ამოვიდა [1]. და იმ [ოქრო, ვერცხლი, სპილენძი]-დან, რომელსაც ისინი [ადამიანები] ცეცხლში აცხელებენ (როდესაც ადნობენ), სამკაულებისა და იარაღების გასაკეთებლად (ასევე ჩნდება) ასეთი ქაფი [2]. ამგვარად, ალლაჰი წარმოაჩენს ჭეშმარიტებასა და სიცრუეს. რაც შეეხება ქაფს, ის გადაიგდება, ხოლო ის, რაც სასარგებლოა ხალხისთვის [წყალი და ლითონი], დედამიწაზე რჩება. ასე იძლევა ალლაჰი მაგალითებს.","footnotes":"[1] ამ მაგალითში, წყალი ჭეშმარიტებაა, ქაფი — სიცრუე, ხოლო ხეობები — ადამიანთა სულები.\n[2] ამ მაგალითში, ლითონი არის ჭეშმარიტება, ხოლო ქაფი — სიცრუე."},{"id":18,"translation":"მათ, ვინც თავიანთ უფალს უპასუხეს – საუკეთესო [სამოთხე], და მათ, ვინც მას არ უპასუხეს [ურწმუნოები], თუნდაც მათ მიწაზე ჰქონოდათ ყველაფერი [მთელი სიმდიდრე] და კიდევ იმდენივე, (მაშინ) ისინი (სასამართლო დღეს) უეჭველად გამოისყიდიდნენ თავს ამით (გეენის სასჯელისგან). ასეთთათვის საშინელი ანგარიში იქნება და (მარადიული) თავშესაფარი — გეენა, და (რა) საშინელია ის (მხურვალე) საწოლი!"},{"id":19,"translation":"განა ის, ვინც იცის, რომ შენთვის (ო, შუამავალო) შენი უფლისგან გამოცხადებული ჭეშმარიტებაა (და სჯერა მისი), იგივეა, რაც ის, ვინც ჭეშმარიტებისთვის ბრმაა [ვინც მას ვერ ხედავს და, შესაბამისად, არ სჯერა მისი]? მაგრამ მხოლოდ გონიერნი ისმენენ (გაფრთხილებებს),"},{"id":20,"translation":"რომლებიც ალლაჰის აღთქმას [მასთან შეთანხმებას] ერთგულად იცავენ და არ არღვევენ თავიანთ პირობებს."},{"id":21,"translation":"და ისინი, ვინც იმას აერთიანებენ, რაც ალლაჰმა დააკავშირა [ინარჩუნებენ ოჯახურ კავშირებს და კარგად ექცევიან ღარიბებს], და ეშინიათ თავიანთი უფლის, და ეშინიათ ცუდი ანგარიშსწორების (განკითხვის დღეს); და ისინი, ვინც მოწყალებას გასცემენ მხოლოდ ალლაჰის კმაყოფილების საძიებლად და ვისი გულებიც შფოთავენ [თავიანთი ცოდვების გამო],"},{"id":22,"translation":"და ისინი, ვინც მოთმინებას იჩენდნენ (ალლაჰის მორჩილებაში, ცოდვებისგან თავის შეკავებასა და გასაჭირში), ეძებდნენ თავიანთი უფლის სახეს [მის კმაყოფილებას], და აღასრულებდნენ (სავალდებულო) ლოცვას (სათანადოდ) [დროულად, მოკრძალებით უფლის წინაშე], და გასცეს (სავალდებულო და ნებაყოფლობითი მოწყალება) იმისგან, რაც ჩვენ მივეცით მათ, ფარულად და ღიად, და მოიგერიეს ბოროტება სიკეთით. მათთვისაა საბოლოო (საქებარი) სამყოფელი."},{"id":23,"translation":"(სამოთხის) ედემის ბაღები, რომლებშიც ისინი შევლენ თავიანთი მამების [მშობლების], მეუღლეებისა და შთამომავლების მართლებთან ერთად (იმ ნათესავებთან ერთად რომელნიც სწორ გზას გაჰყვნენ). და ანგელოზები (სამოთხეში) მათ ყველა კარიდან მიუდგებიან (და ეტყვიან):"},{"id":24,"translation":"«მშვიდობა თქვენდა იმისათვის, რაც მოითმინეთ (ალაჰისადმი მორჩილების გამოჩენისას)!» და რა მშვენიერია (ეს) უკანასკნელი სამყოფელი!"},{"id":25,"translation":"და ისინი, რომელნიც არღვევენ თავიანთ აღთქმას ალლაჰთან\nერთგულების პირობის დადების შემდეგ[1] და წყვეტენ იმას, რისი გამყარებაც ალლაჰმა ბრძანა [ისინი წყვეტენ მორწმუნეებს შორის ნათესაურ კავშირებს], და თესავენ არეულობას [ცოდვებს] დედამიწაზე, ასეთთათვის (აღთქმულია) წყევლა და მათთვის არის ცუდი საცხოვრებელი [ჯოჯოხეთი]!","footnotes":"[1]რომელიც ადამიანთა სულებმა დადეს ალლაჰთან ამქვეყნად მოსვლამდე, რომ მხოლოდ ალლაჰს აღიარებდნენ თავიანთ ღმერთად."},{"id":26,"translation":"(მხოლოდ) ალლაჰი აფართოებს [ზრდის] საზრდოს იმისთვის, ვისთვისაც მოისურვებს, და ზღუდავს (ვისთვისაც მოისურვებს). და ისინი [ურწმუნოები] ხარობენ ამქვეყნიური ცხოვრებით, მაგრამ ამქვეყნიური ცხოვრება მხოლოდ (დროებითი) სიამოვნებაა იმასთან შედარებით, რაც მომავალ ცხოვრებაშია!"},{"id":27,"translation":"ხოლო ურწმუნონი [მექქის მრავალღმერთიანნი] ამბობენ: «რატომ არ ჩამოევლინა [მუჰამმედს] თავისი უფლისგან (ხილული) სასწაული (ისეთი, როგორიც მოციქულმა მოსემ და იესომ, მოიტანეს)?» (შენ) უთხარი (მათ): «ალლაჰი გზას აუბნევს, ვისაც მოისურვებს (და სასწაულის ხილვა არ დაეხმარება), ხოლო მისკენ (ალლაჰისკენ მიმავალ) ჭეშმარიტ გზაზე მიუძღვება მათ, ვინც მას (ალლაჰს) მიუბრუნდება (ცოდვების მონანიებით)!»"},{"id":28,"translation":"(და ის ჭეშმარიტ გზაზე მიუძღვება) მათ, ვინც ირწმუნებს და ვისი გულებიც ალლაჰის ხსენებით სიმშვიდეს პოულობენ. დიახ! რადგან გულები ალლაჰის ხსენებით პოულობენ სიმშვიდეს."},{"id":29,"translation":"ხოლო ვინც ირწმუნა და კეთილი საქმეები გააკეთა[1] – მათ ექნებათ კეთილი ცხოვრება [ბედნიერება და სიმშვიდე] და ულამაზესი საუკუნო სამყოფი [სამოთხე].","footnotes":"[1]აკეთებდა იმას, რასაც ალლაჰი უბრძანებდა და თავს არიდებდა იმას, რასაც კრძალავდა."},{"id":30,"translation":"ასე რომ [როგორც წინ წავგზავნეთ შუამავლები] ჩვენ შენ (ო, მუჰამმად) გამოგგზავნეთ საზოგადოებაში, რომელთა წინაც უკვე იყვნენ (სხვა ბევრი) საზოგადოება, რათა შენ (ო, შუამავალო) წაუკითხო მათთვის [ამ საზოგადოებისთვის] ის, რაც ჩვენ შთაგაგონეთ [ყურანი], როდესაც მათ ურწმუნოება გამოავლინეს შემწყნარებლის მიმართ. უთხარი (მათ) (ო, შუამავალო): «ის [მოწყალე ალლაჰი] ჩემი უფალია! არ არსებობს ღმერთი [თაყვანისცემის ღირსი] მის გარდა. მას ვენდობი და მასთანაა ჩემი დაბრუნება!»"},{"id":31,"translation":"და რომ ყოფილიყო რაიმე წიგნი, რომლის წაკითხვისასაც მთები დაიძვრებოდნენ, ან მიწა გაიხსნებოდა (და მასში წყაროები ამოხეთქავდნენ) (როგორც ეს იყო მოსეს ჯოხის შემთხვევაში), ან მკვდრები ილაპარაკებდნენ (აღდგომის შემდეგ) (როგორც ეს იყო იესოს შემთხვევაში) (მაშინ ასეთი წიგნი ნამდვილად ყურანი იქნებოდა). (მაგრამ თუ ურწმუნოებზე არ მოქმედებს ეს ყურანი, რომელიც თავისთავად სასწაულია, მაშინ ისინი არ ირწმუნებენ, თუნდაც სხვა სასწაულები იხილონ). მაგრამ ალლაჰს ძალუძს ყოველივე! [თუკი სასწაული ხდება, ის მხოლოდ მისი ნებით ხდება.] განა არ იციან მორწმუნეებმა, რომ ალლაჰს რომ ენება, მას შეეძლო ყველა ადამიანი ჭეშმარიტ გზაზე მოეყვანა (სასწაულების გარეშეც კი)? და ურწმუნოთა უბედურება არ წყდება იმის გამო, რაც მათ [თავიანთი ურწმუნოების გამო] ჩაიდინეს, ან ის [უბედურება] მათ სახლებთან ახლოს შეჩერდება, ვიდრე არ აღსრულდება ალლაჰის აღთქმა. ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ ცვლის (საკუთარ) აღთქმას!"},{"id":32,"translation":"და უკვე (წარსულში ასე იყო, რომ) ისინი დასცინოდნენ შენამდე (ო, მუჰამმად) მოსულ შუამავლებს (ისევე, როგორც შენი ხალხი \nდასცინის იმ ჭეშმარიტებას, რომელსაც მათ აწვდი), და მე გადავუვადე იმათ, ვინც ურწმუნო გახდა. შემდეგ მე დავსაჯე ისინი (ჩემი სასჯელით), და როგორი იყო ჩემი სასჯელი?"},{"id":33,"translation":"განა ის, ვინც ხედავს ყოველი სულის ნამოხვეჭარს [რაც გააკეთა]? და (თავიანთ უმეცრებაში) მათ ალლაჰს მიუწერეს თანაზიარები (რომლებსაც თაყვანს სცემენ). თქვი (ო, შუამავალ): «დაასახელეთ ისინი (მახასიათებლები, რომლებიც მათ ღმერთებად მიჩნევის ღირსს გახდიდა)! თუ შეატყობინებთ მას რამეს [თითქოს სხვა ღმერთებიც არსებობენ] დედამიწაზე, რაც მან არ იცის, თუ ეს მხოლოდ ცარიელი სიტყვებია?» დიახ, (სატანამ) მორთო ურწმუნოთა მზაკვრობა და ისინი გზას ააცდინა! ხოლო ვისაც ალლაჰი გზას ააცდენს, მას არ ჰყავს სწორ გზაზე დამყენებელი!"},{"id":34,"translation":"მათ [ურწმუნოებს] ამქვეყნად სასჯელი ელით, ხოლო აღდგომის დღის სასჯელი უეჭველად, უფრო მძიმე იქნება. და მათ ალლაჰისგან ვერავინ დაიცავს!"},{"id":35,"translation":"۞ (სამოთხის) ბაღის მაგალითი, რომელიც (ალლაჰისგან) აღთქმულია მათთვის, ვისაც (ალლაჰის) ეშინია: მათ(სამოთხის) ქვეშ მდინარეები მიედინება, მისი (სამოთხის) საჭმელი (სასმელიც და ხილეულიც) მუდმივია და მისი ჩრდილიც (მუდმივია) (რომელიც არ ქრება და არ მცირდება). ეს არის საზღაური მათთვის, ვინც ფრთხილობდა (ალლაჰის სასჯელს), ხოლო ურწმუნოთა საზღაური არის ცეცხლი."},{"id":36,"translation":"ხოლო ისინი, ვისაც ჩვენ წიგნი მივეცით, ხარობენ იმით, რაც შენ (ო, მუჰამმად) გარდმოგევლინა (ყურ'ანი) (რადგან მასში პოულობენ დადასტურებას იმისა, რაც მათ წიგნებშია დაწერილი). მაგრამ ჯგუფებს [იუდეველებსა და ქრისტიანებს] შორის არიან ისეთები, რომლებიც უარყოფენ მის (ყურანის) ნაწილს. უთხარი (მათ): «მე ბრძანება მომეცა, რომ ვემსახურო მხოლოდ ალლაჰს და არ დავუდგინო მას თანაზიარი. მე მისკენ (ალლაჰისკენ) მოვუწოდებ (ხალხს) და მისკენ არის დაბრუნება!»"},{"id":37,"translation":"და ამგვარად, ჩვენ ის [ყურანი] გარდმოვავლინეთ (ალლაჰის) ბრძანებათა კრებულად არაბულ ენაზე. თუ შენ (ო, შუამავალო) \nმიჰყვები მათ [მრავალღმერთიანთა] სურვილებს, მას შემდეგ, რაც (ჭეშმარიტი) ცოდნა (ალლაჰისგან) მოგეცა, შენ არ გეყოლება არც დამხმარე და არც მფარველი ალლაჰისგან!"},{"id":38,"translation":"(მრავალღმერთიანები ამბობენ: \"თუ შენ ალლაჰის შუამავალი ხარ, რატომ ირთავ ცოლს?\") მაგრამ ჩვენ შენამდე (ო, მუჰამმად) გამოვგზავნეთ შუამავლები (კაცთაგან) და ვუბოძეთ მათ მეუღლეები [ცოლები] და შთამომავლობა [შვილები]. \n(და მრავალღმერთიანები ასევე ამბობენ: \"თუ შენ ალლაჰის შუამავალი ხარ, მაშინ რატომ არ გვიჩვენებ იმ სასწაულებს, რომლებსაც შენგან ვითხოვთ?\") მაგრამ არ ყოფილა, რომ რომელიმე შუამავალს ალლაჰის ნებართვის გარეშე სასწაული მოეტანა. ყოველი განსაზღვრული ვადა [მოვლენა] – (დადგენილია ალლაჰის მიერ) – თავის წიგნშია [თავის დროშია]."},{"id":39,"translation":"ალლაჰი შლის [აუქმებს] იმას, რასაც ნებავს, და ამტკიცებს (იმას, რასაც ნებავს); და მასთან არის დედა წიგნი [დაცული დაფა]."},{"id":40,"translation":"ჩვენ (ო, შენ, შუამავალო) რომ გიჩვენოთ მისი (სასჯელის) ნაწილი, რომელიც ჩვენ მათ ვპირდებით [მრავალღმერთიანებს], ან მოგაკვდინოთ (მისი ნახვის წინ), მაშინ შენი მოვალეობა მხოლოდ (ჭეშმარიტებისკენ მოწოდების) მიტანაა, ხოლო ჩვენთანაა ანგარიშსწორება (და საზღაური)!"},{"id":41,"translation":"ნუთუ არ დაინახეს, რომ ჩვენ დედამიწას ვადგებით და მის საზღვრებს ვამცირებთ? და ალლაჰი იღებს გადაწყვეტილებას და ვერავინ გააუქმებს მის გადაწყვეტილებას, და ის სწრაფია ანგარიშსწორებაში!"},{"id":42,"translation":"და მათზე ადრე მყოფნიც ხრიკებს მიმართავდნენ, მაგრამ ყველა ხრიკი ალლაჰს ეკუთვნის. მან იცის, რას მოიხვეჭს ყოველი სული. და ურწმუნონი მალე გაიგებენ, ვისია საბოლოო (კარგი) სამყოფელი."},{"id":43,"translation":"ხოლო ურწმუნოები ამბობენ: «შენ (ო, მუჰამმად) არ ხარ (ალლაჰის) მიერ წარგზავნილი!» უთხარი (მათ) (ო, შუამავალო): «ალლაჰი საკმარისია მოწმედ ჩემსა და თქვენს შორის, და (ასევე) საკმარისია მოწმედ ისინი (იუდეველნი და ქრისტიანები), ვისაც ცოდნა აქვს წიგნის[1]!»","footnotes":"[1]ისინი, ვინც თავიანთი წიგნებიდან იციან უკანასკნელი წინასწარმეტყველისა და შუამავლის შესახებ."}]},{"id":14,"verses":[{"id":1,"translation":"ალიფ. ლამ. რა [1] წიგნი [ყურანი], რომელიც ჩვენ შენ გარდმოგივლინეთ (ო, შუამავალო), რათა ხალხი გამოიყვანო სიბნელიდან (უცოდინრობა და ურწმუნოება) ნათელში (ჭეშმარიტება და რწმენა) მათი უფლის ნებით, ყოვლად დიდებულის და საქებარის გზისკენ,","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"ალლაჰის (გზისკენ), რომლის საკუთრებაც არის (ყველაფერი), რაც ცათა შინა და რაც ქვეყანაზეა. და უბედურება [მკაცრი სასჯელი] (ელის) ურწმუნოთა მტკივნეული სასჯელისგან,"},{"id":3,"translation":"რომლებსაც ამქვეყნიური ცხოვრება მარადიულზე მეტად უყვართ და (ხალხს) ალლაჰის გზიდან აცდენენ, ცდილობენ, დაამახინჯონ იგი [ალლაჰის გზა]! ასეთი (ხალხი) შორ ცდომილებაშია."},{"id":4,"translation":"და ჩვენ შუამავალნი მხოლოდ თავიანთი ხალხის ენაზე გამოვგზავნეთ, რათა მათ ეს (ალლაჰის რელიგია) მათთვის ნათლად განემარტათ. ალლაჰი გზას უცდენს, ვისაც მოისურვებს, და გზას უჩვენებს, ვისაც მოისურვებს. და (ჭეშმარიტად) იგია დიდებული, ბრძენი!"},{"id":5,"translation":"და (აჰა) ჩვენ უკვე გამოვგზავნეთ მოსე (ისრაელის შთამომავლობასთან) (და გავაძლიერეთ იგი) ჩვენი სასწაულებით: გამოიყვანე შენი ხალხი სიბნელიდან სინათლეზე (ჭეშმარიტებისა და რწმენის) და შეახსენე მათ ალლაჰის დღეები[1]. ჭეშმარიტად, ამაში [ალლაჰის დღეების გახსენებაში] ნათელი სასწაულებია ყოველი მომთმენი (და) (ალლაჰისადმი) მადლიერი ადამიანისთვის.","footnotes":"[1]დღეები, როდესაც ალლაჰმა მათ სიკეთით სავსე ცხოვრება უბოძა და დღეები, როდესაც წინა თემები ალლაჰის სასჯელით იტანჯებოდნენ."},{"id":6,"translation":"და (გაიხსენე ო, შუამავალო, იმის შესახებ), თუ როგორ უთხრა მუსამ თავის ხალხს [ისრაელის შთამომავლებს]: «გაიხსენეთ ალლაჰის წყალობა (რომელიც მოგაგოთ), როდესაც მან გიხსნათ ფარაონის ჯარისგან [ფარაონისა და მისი მსახურებისგან], (როდესაც ისინი ზღვაში დაახრჩო), (რომელმაც) \nმკაცრი სასჯელი დაგაკისრათ [საშინლად გაგწირათ], ხოცავდა თქვენს ვაჟებს და ტოვებდა ცოცხლად თქვენს ქალებს (რათა \nმომსახურეებად გამოეყენებინათ). და (ამაში) იყო თქვენთვის დიდი განსაცდელი თქვენი უფლისგან!»"},{"id":7,"translation":"და ასე გამოაცხადა თქვენმა უფალმა: «თუ მადლიერი იქნებით (იმ წყალობებისთვის, რაც მე გიბოძეთ), მე უთუოდ გავამრავლებ მათ თქვენთვის; მაგრამ თუ უმადურნი იქნებით... ჭეშმარიტად, ჩემი სასჯელი მკაცრია»."},{"id":8,"translation":"და უთხრა მოსემ (ისრაელის შთამომავლობას): «თუ თქვენ და ყოველივე ამქვეყნიურნი უმადურნი გახდებით, მაშინ\nჭეშმარიტად, ალლაჰი თვითკმარი, [მას არავინ და არაფერი სჭირდება] (და) ყოვლადქებულია!»"},{"id":9,"translation":"განა არ მოაღწია თქვენამდე (ო, მუჰამმადის საზოგადოებავ) – ნოეს, ადის, სამუდისა და მათ შემდეგ მოსულთა შესახებ? მათი რიცხვი, ალლაჰის გარდა, არავინ იცის. მათი შუამავლები მივიდნენ მათთან [იმ ხალხებთან] ცხადი ნიშნებით [ალლაჰის გამოცხადებითა და მტკიცებულებებით], მაგრამ მათ პირში ხელები ჩაიწყვეს და უთხრეს (თავიანთ შუამავლებს): «ჭეშმარიტად, ჩვენ არ გვწამს ის, რაც შენ გამოგეგზავნა, და (ნამდვილად) ჩვენ აშკარად დამაბნეველ ეჭვში ვართ იმის მიმართ, რისკენაც მოგვიწოდებ»."},{"id":10,"translation":"მათმა შუამავლებმა უთხრეს: «ნუთუ ეჭვი გეპარებათ ალლაჰში, ცათა და მიწათა შემოქმედში?» ის [ალლაჰი] გიხმობთ, რომ მოგიტევოთ ზოგიერთი თქვენი ცოდვა [ის, რაც რწმენამდე ჩაიდინეთ] და გადადოს თქვენი [სიკვდილი] განსაზღვრულ დრომდე. მათ თქვეს: «თქვენ მხოლოდ ჩვენნაირი ადამიანები ხართ. თქვენ გსურთ, რომ უარვყოთ ის, რასაც ჩვენი მამები სცემდნენ თაყვანს. მოგვიტანეთ ცხადი მტკიცებულება (რომ თქვენ მართლაც ალლაჰის შუამავლები ხართ)!»"},{"id":11,"translation":"(ამის გაგონებისას) მათმა შუამავლებმა უთხრეს მათ: «(დიახ, ნამდვილად) ჩვენც თქვენნაირი ადამიანები ვართ, მაგრამ ალლაჰი თავის წყალობას ანიჭებს, ვისაც მოისურვებს (და ირჩევს მას თავის შუამავლად). და ჩვენ არ შეგვეძლო არანაირი არგუმენტის წარდგენა ალლაჰის ნებართვის გარეშე. და დაე, მორწმუნეებმა (მხოლოდ) ალლაჰს მიენდონ!»"},{"id":12,"translation":"და რა უფლებით არ უნდა მივენდოთ ალლაჰს, როცა მან გვიჩვენა ჩვენი გზები? და ჩვენ უთუოდ მოვითმენთ იმ ზიანს, რომელსაც თქვენ გვაყენებთ. დაე, ალლაჰს მიენდონ მინდობილნი."},{"id":13,"translation":"და ურწმუნოებმა უთხრეს თავიანთ შუამავლებს: «აუცილებლად გამოგასახლებთ ჩვენი მიწიდან, ან დაუბრუნდებით ჩვენს რწმენას». და მათმა უფალმა შთააგონა მათ [მოციქულებს]: «ჩვენ უთუოდ გავანადგურებთ უსამართლოებს (მჩაგვრელებს)»."},{"id":14,"translation":"და ჩვენ ნამდვილად დაგამკვიდრებთ თქვენ (ო, შუამავლო, შენ და შენი მიმდევრები) მათ შემდეგ ამ მიწაზე [მას შემდეგ, რაც ურწმუნოებს გავანადგურებთ]. ეს (დამკვიდრებული გადაწყვეტილებაა) მათთვის, ვინც ჩემს წინაშე (განკითხვის დღეს) დგომის და ჩემი [სასჯელის] მუქარის ეშინია!"},{"id":15,"translation":"და მათ [მოციქულებმა] სთხოვეს (თავიანთ უფალს) გამარჯვება (მტრებზე), და დამარცხდა ყოველი ჯიუტი მჩაგვრელი."},{"id":16,"translation":"მის [ურწმუნოს] წინ ჯოჯოხეთი უდევს და მას სასმელად ჩირქს მისცემენ (რომელიც ჯოჯოხეთში ტანჯული სულების სხეულებიდან გამოდის)."},{"id":17,"translation":"ის მას ყლუპებით დალევს, მაგრამ ძლივს გადაყლაპავს, და სიკვდილი ყოველი მხრიდან მოევლინება, მაგრამ არ მოკვდება (ამ სატანჯველებისგან გათავისუფლებისთვის), და მის წინ მწვავე სასჯელი ელის."},{"id":18,"translation":"მათ, ვინც თავიანთი უფლის არ ირწმუნა, მათი საქმეები ჰგავს ფერფლს, რომელსაც ქარიან დღეს ძლიერი ქარი დაფანტავს. ისინი [ურწმუნოები] ვერაფერს მოიპოვებენ იმისგან, რაც მოიხვეჭეს. აი, ის არის შორეული გზააბნეულობა!"},{"id":19,"translation":"განა არ გინახავთ , რომ ალლაჰმა შექმნა ცანი და მიწა (და ყველაფერი მათში) ჭეშმარიტებით [სრულყოფილი სახით]; თუ ის მოისურვებს, წაგართმევთ და მოიყვანს ახალ ქმნილებას [სხვებს, რომლებიც მას სრულიად დაემორჩილებიან]."},{"id":20,"translation":"და ეს ალლაჰისთვის ძნელი არ არის."},{"id":21,"translation":"და (განკითხვის დღეს) ისინი ღვთის წინაშე წარსდგებიან. და უძლურნი ეტყვიან მათ, ვინც [თავიანთი წინამძღოლების მიმართ] ამპარტავნობდნენ: «ჭეშმარიტად, ჩვენ თქვენი მიმდევრები ვიყავით, ახლა ხომ გვიხსნით ალლაჰის სასჯელისგან (როგორც გპირდებოდით) თუნდაც მცირედით?» ისინი [გზასაცდენილთა წინამძღოლები] იტყვიან: «ალლაჰს რომ (ჭეშმარიტ) გზაზე [რწმენაზე] დავეყენებინეთ, ჩვენ ნამდვილად დაგაყენებდით თქვენც. ჩვენთვის ერთია, ვიგლოვოთ თუ ვიტანჯოთ - ჩვენთვის (ალლაჰის სასჯელისგან) თავის დაღწევის გზა არ არსებობს»."},{"id":22,"translation":"და თქვა სატანამ, როდესაც საქმე გადაწყდა[1]: «ჭეშმარიტად, ალლაჰმა მოგცათ ჭეშმარიტი აღთქმა (რომ იქნება აღდგომა და საზღაური), მე კი მოგეცით აღთქმა (რომ არაფერი იქნება ასეთი), მაგრამ მე მოგატყუეთ [თქვენთვის ცრუ აღთქმა გავეცი]. და არ მქონდა ძალა თქვენზე, გარდა იმისა, რომ მოგატყუეთ. და მე არ მქონდა თქვენზე ძალაუფლება, გარდა იმისა, რომ მე მოგიხმეთ (ურწმუნოებასა და გზასცდენილებაში), და თქვენც შემომიერთდით. ამიტომ, ნუ დამადანაშაულებთ, არამედ დაადანაშაულეთ საკუთარი თავი (თქვენი ცოდვების გამო). მე ვერ დაგეხმარებით (ალლაჰის სასჯელისგან თავის დაღწევაში), თქვენც ვერ დამეხმარებით. ჭეშმარიტად, უარვყოფ იმას, რასაც [ამქვეყნად] თანაზიარად (ალლაჰთან) გამხადეთ. ჭეშმარიტად, უსამართლოები ისინი არიან, რომლებსაც ელით მტკივნეული სასჯელი!».","footnotes":"[1]მას შემდეგ, რაც ალლაჰმა თავისი ანგარიში გაასწორა და თავისი მსახურები სამოთხეში და ჯოჯოხეთში შეუშვა."},{"id":23,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც ირწმუნეს და სიკეთე ქმნეს, შეყვანილნი იქნებიან სამოთხის ბაღებში, (სადაც) მათ ქვემოთ მდინარეები მიედინება, და ისინი იქ დაბინავდებიან მარად [სამოთხის ბაღებში] თავიანთი უფლის ნებართვით. მათი მისალმება იქ [სამოთხეში] იქნება: \"სალაამ\" (მშვიდობა!)"},{"id":24,"translation":"განა არ იცოდი (ო, შუამავალო), როგორ მოჰყავს ალლაჰს მაგალითად კეთილი სიტყვა (არ არსებობს ღმერთი [თაყვანისცემის ღირსი] ალლაჰის გარდა)? ის [სიტყვა] ჰგავს კარგ ხეს [პალმას]: მისი ფესვი მტკიცეა, ხოლო მისი ტოტები ცაშია."},{"id":25,"translation":"ის [ხე] თავისი ნაყოფს ყოველ წამს ღვთის ნებით ისხამს. და ალლაჰი მაგალითებს იძლევა ხალხისთვის, რათა მათ გაიხსენონ!"},{"id":26,"translation":"ხოლო ბოროტი სიტყვის მაგალითი ბოროტ ხეს ჰგავს (რომლის ნაყოფიც მწარეა), რომლის ამოძირკვაც შესაძლებელია დედამიწის პირისგან – მას არ აქვს სიმყარე [ღრმა ფესვები] (და არც ტოტები, რომლებიც ცას სწვდება)."},{"id":27,"translation":"ალლაჰი განამტკიცებს მორწმუნეებს მტკიცე სიტყვით [წმინდა სიტყვით: \"არ არსებობს ღმერთი [თაყვანისცემის ღირსი] ალლაჰის გარდა და მუჰამმადი ალლაჰის შუამავალია\"] ამქვეყნად და საიქიოში [სიკვდილისას და საფლავში ანგელოზების მიერ კითხვების დასმისას]. და ალლაჰი გზას აუბნევს უსამართლოებს, და ალლაჰი აკეთებს იმას, რაც ნებავს."},{"id":28,"translation":"განა არ გინახავს ისინი, რომლებმაც ალლაჰის წყალობა ურწმუნოებაზე გაცვალეს, და თავიანთი ხალხი დაღუპვის სავანეში დაასახლეს."},{"id":29,"translation":"ჯოჯოხეთი, რომელშიც ისინი დაიწვებიან? და (რა) საშინელი იქნება ის სამყოფელი!"},{"id":30,"translation":"და დაუდგინეს ალლაჰს თანასწორნი, რათა (ადამიანები) მისი გზიდან ააცდინონ. უთხარი: «იგემეთ (ამ თქვენი ცხოვრებით), რადგან თქვენი დაბრუნება ცეცხლთან [ჯოჯოხეთთან] არის!»"},{"id":31,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო) ჩემს მორწმუნე მსახურებს, რომ აღასრულონ ლოცვა (სათანადოდ) [დროულად, მოკრძალებით] და (რომ) გასცენ იმისგან, რაც ჩვენ მათ მივანიჭეთ, სანამ მოვა დღე [განკითხვის], როდესაც არ იქნება არც ვაჭრობა [ვინმე\nვერ შეძლებს სასჯელის გამოსყიდვას] და არც მეგობრობა [არანაირი მეგობრული კავშირი არ უშველის]."},{"id":32,"translation":"ალლაჰი – ის არის, ვინც შექმნა ცანი და მიწა, და ჩამოავლინა წყალი [წვიმა] ციდან, და მისით გამოიღო [სხვადასხვა] ნაყოფი თქვენთვის საზრდოდ, და დაგიმორჩილათ გემები, რათა მათ იმოძრაონ ზღვაში მისი ბრძანებით, და დაგიმორჩილათ მდინარეები,"},{"id":33,"translation":"და დაგიმორჩილათ თქვენთვის მზეც და მთვარეც, მუდმივი მოძრაობით, და დაგიმორჩილათ თქვენთვის ღამე (რათა მასში მოისვენოთ) და დღე (რათა ეძიოთ მისგან ბოძებული სიკეთეები და ირჩინოთ თავი)."},{"id":34,"translation":"და მან მოგცათ ყველაფერი, რაც კი სთხოვეთ, და თუ ალლაჰის წყალობებს დაითვლით, ვერ ჩამოთვლით მათ. ჭეშმარიტად, ადამიანი უთუოდ უსამართლოა (საკუთარი თავის მიმართ) და უმადურია (თავისი უფლის მიმართ)."},{"id":35,"translation":"და (გაიხსენე) (ო, შენ, შუამავალო) როდესაც იბრაჰიმმა (თავისი ვაჟი ისმაილი და მისი დედა ჰაჯარი მექქის ველზე დაასახლა) თქვა: «ჩემო უფალო! აქციე ეს ქალაქი [მექქა] უსაფრთხოდ და დამიცავი მე და ჩემი შვილები კერპთა თაყვანისცემისგან»."},{"id":36,"translation":"უფალო! ჭეშმარიტად, მათ [კერპებმა] ბევრი ადამიანი აცდუნეს, ხოლო ვინც ჩემს გზას მიჰყვება, ნამვილად ის ჩემგანია. ხოლო ვინც მე არ მემორჩილება (მიუხედავად იმისა, რომ მორწმუნეა)... მაშინ უეჭველად, შენ ხომ მიმტევებელი (და) მოწყალე ხარ!"},{"id":37,"translation":"ჩვენო უფალო! ნამდვილად, მე დავასახლე ჩემი შთამომავლობის ნაწილი უნაყოფო ხეობაში (მექქაში), სადაც არც ერთი ნათესებიანი ყანა არ არის და წყალიც არ არის, შენი წმინდა სახლის მახლობლად. ჩვენო უფალო! (ეს შენი ბრძანებით გავაკეთე), რათა მათ ლოცვა აღასრულონ. და ხალხის გულები [მორწმუნეების] მათდამი კეთილგანწყობილნი გახადე და ეს ადგილი ნაყოფით უზრუნველყავი, რათა შენდამი მადლიერნი იყვნენ!"},{"id":38,"translation":"ჩვენო უფალო! ნამდვილად, შენ იცი, რასაც ჩვენ ვმალავთ (ჩვენს გულებში) და რასაც ჩვენ ვაცხადებთ [ღიად]. და არაფერია მიწაზე და ზეცაში, რაც ალლაჰისთვის ფარულია!"},{"id":39,"translation":"ქება-დიდება ალლაჰს, რომელმაც სიბერეში მაჩუქა ისმაილი და ისჰაყი! ჭეშმარიტად, ჩემი უფალი ისმენს ვედრებას!"},{"id":40,"translation":"ო, უფალო! გამხადე ის, ვინც ლოცულობს (მუდმივად და სწორად), და ჩემი შთამომავლობიდანაც. ჩვენო უფალო! და მიიღე ჩემი ვედრება."},{"id":41,"translation":"ჩვენო უფალო! მომიტევე მე, ჩემს მშობლებს და (ყველა) მორწმუნეს იმ დღეს [განკითხვის დღეს], როდესაც დადგება ანგარიშსწორების დღე!"},{"id":42,"translation":"და არ გეგონოს (ო, შუამავალო), რომ ალლაჰი უყურადღებოა იმის მიმართ, თუ რას აკეთებენ უსამართლოები [ურწმუნოები]. ის მხოლოდ აყოვნებს მათ [სასჯელს] იმ დღემდე, როდესაც (შიშისგან) თვალები გაუცეცდებათ."},{"id":43,"translation":"(და აღმდგარნი) გაიჩქარებენ (შეკრების ადგილას) [არაფერს აქცევენ ყურადღებას] თავაწეულები. მათი თვალები მათ არ უბრუნდებათ (თვალებგაშეშებულნი შიშისგან), და მათი გულები ცარიელია [შიშისგან]."},{"id":44,"translation":"და გააფრთხილე (ო, შუამავალო) (ისინი), ვისთანაც შენ ხარ წარგზავნილი, იმ დღის შესახებ, როდესაც სასჯელი დაატყდებათ თავს! და უსამართლოდ მოპყრობილნი (საკუთარი თავის მიმართ) იტყვიან (როდესაც სასჯელს იხილავენ): «ჩვენო უფალო! მოგვეცი მცირედი გადადება, რათა ვუპასუხოთ შენს მოწოდებას, დავიჯეროთ შენი და გავყვეთ შენს შუამავლებს». (და ეთქმებათ მათ): «განა არ იფიცებოდით, რომ თქვენთვის არ იქნებოდა აღდგომა?»"},{"id":45,"translation":"და თქვენ დასახლდით მათ საცხოვრებლებში, ვინც საკუთარ თავს უსამართლოდ მოექცა [წინა თაობათა ურწმუნოებს], და თქვენთვის ცხადი გახდა, თუ როგორ მოვექეცით მათ [ჰუდის და სალიჰის ხალხს], და ჩვენ მოგეცით მაგალითები (ყურანში), (მაგრამ თქვენ არ გაითვალისწინეთ)."},{"id":46,"translation":"და ამგვარად მათ მოიფიქრეს ხრიკი (ალლაჰის შუამავლის მოკვლა ან მისი დაზიანება), მაგრამ (ჭეშმარიტად) ალლაჰთანაა მათი მთელი ხრიკები [მათ წინააღმდეგ მიაქცია], თუნდაც, რომ მათი ხრიკები ისეთი იყოს, რომ მთებსაც კი დაძრავდა."},{"id":47,"translation":"და სულაც ნუ იფიქრებ (ო, შუამავალო), რომ ალლაჰი დაარღვევს თავის (მიცემულ) აღთქმას თავის შუამავლებთან, (რადგან) ჭეშმარიტად, ალლაჰი დიდებული, შურისმგებელია (თავისი მტრების წინააღმდეგ)."},{"id":48,"translation":"იმ დღეს, როცა მიწა სხვა მიწად შეიცვლება და ცანიც. და წარსდგებიან ისინი ალლაჰის, ერთადერთის, ყოვლისმპყრობელის წინაშე."},{"id":49,"translation":"და იხილავ ცოდვილებს იმ დღეს, ბორკილებში გადაბმულთ."},{"id":50,"translation":"მათი სამოსელი ფისისგანაა და მათ სახეებს ცეცხლი ფარავს."},{"id":51,"translation":"რათა ალლაჰმა ყოველ სულს მიუზღოს ის, რაც მან მოიხვეჭა. უეჭველად, ალლაჰი სწრაფია ანგარიშსწორებაში."},{"id":52,"translation":"ეს [ყურანი] განცხადებაა (გაცნობიერებაა) ხალხისთვის, და რათა მისით იქნენ გაფრთხილებულნი, და რათა იცოდნენ, რომ ის ერთადერთი ღმერთია, და რათა გონიერებმა ყურადღება მიაქციონ [და სარგებელი მიიღონ მისგან]!"}]},{"id":15,"verses":[{"id":1,"translation":"ალიფ. ლამ. რა [1] ეს არის წიგნის და ცხადი ყურანის აიათები.","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"შეიძლება ისურვონ მათ, რომელნიც ურწმუნონი გახდნენ, რომ მორჩილნი [მუსლიმები] ყოფილიყვნენ[1].","footnotes":"[1]მათი ეს ამაო ნატვრა იქნება განკითხვის დღეს, როცა დარწმუნდებიან იმაში, რომ მათმა ურწმუნოობამ ისინი დაღუპა."},{"id":3,"translation":"მიატოვე ისინი! ჭამონ და დატკბნენ და ამაო იმედმა გაიტაცოს ისინი, ხოლო მალე შეიტყობენ. [როცა ალლაჰის წინაშე წარსდგებიან]"},{"id":4,"translation":"და არ გაგვინადგურებია ჩვენ არც ერთი დასახლება, გარდა იმისა, რომ მას ჰქონდა დადგენილი ვადა [ანუ ყველას თავისი დრო ჰქონდა განსაზღვრული, თუ როდის იქნებოდა განადგურებული]."},{"id":5,"translation":"ვერც ერთი თემი ვერ გაუსწრებს საკუთარ განსაზღვრულ დროს და ვერც შეაყოვნებს მას."},{"id":6,"translation":"და თქვეს: «ჰეი, შენ, ვისზეც იქნა გარდმოევლენილი შეხსენება, ჭეშმარიტად, შენ შეშლილი ხარ!"},{"id":7,"translation":"რატომ არ მოგვიყვან ანგელოზებს, თუ მართალთაგანი ხარ?»"},{"id":8,"translation":"ჩვენ არ გარდმოგვივლენია ანგელოზნი, თუ არა ჭეშმარიტებით, და მაშინ მათ [მექქელებს, რომლებმაც ანგელოზების გარდმოვლენა მოითხოვეს] არ მიეცემათ გადავადება [არამედ განადგურდებიან, თუ მანამდე არ ირწმუნებენ]."},{"id":9,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ [ალლაჰი] გარდმოვავლინეთ შეგონება [ყურანი] და, ჭეშმარიტად, ჩვენ ვართ მისი დამცველნი[1].","footnotes":"[1]მის შეცვლას, მასში რაიმეს დამატებას ან დაკლებას ვერ შეძლებენ, რადგან ის ალლაჰმა დაიცვა. ეს გამოწვევა ძალაშია მანამდე, სანამ ყურანი ამქვეყნად იარსებებს."},{"id":10,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ შენამდეც წარვგზავნეთ წინანდელთა თემებში [ანუ შენამდეც ბევრი შუამავალი იქნა ცრუდ შერაცხული]."},{"id":11,"translation":"და არ მოსულა მათთან [წინანდელ საზოგადოებებთან] არც ერთი მოციქული, რომ ისინი [ურწმუნოები] მასზე არ დასცინოდნენ."},{"id":12,"translation":"ასე ვაგდებთ მას [ურწმუნოებას] ბოროტმოქმედთა [მრავალღმერთიანთა] გულებში!"},{"id":13,"translation":"არ იწამებენ ისინი მას [ყურანს], მაშინ როცა უკვე განვლო მაგალითი წინანდელთა (საზოგადოებების რომელნიც ურწმუნოობის გამო გავანადგურეთ)."},{"id":14,"translation":"და თუნდაც ჩვენ გაგვეღო მათთვის [ურწმუნოებისთვის] ცის კარი და რამდენიც არ უნდა ასულიყვნენ იქ,"},{"id":15,"translation":"აუცილებლად იტყოდნენ: «ჩვენი თვალები მხოლოდ შეპყრობილია [მოჯადოებულია], და უფრო მეტიც — ჩვენ ვართ მოჯადოებული ხალხი (მუჰამმადის მიერ)!»"},{"id":16,"translation":"და უკვე მოვაწყვეთ ცაში კოშკები [თანავარსკვლავედები] და შევამკეთ ისინი (ვარსკვლავებით) მაყურებელთათვის.[რათა ვარსკვლავებით გაიკვლიონ გზა, და ღამით ცას სილამაზესაც აძლევენ]"},{"id":17,"translation":"და ჩვენ დავიცავით იგი [ცა] ყოველი ჩაქოლილი სატანისგან [რომელიც ალლაჰის წყალობას არის დაშორებული],"},{"id":18,"translation":"გარდა მხოლოდ იმისა, ვინც მოისმენს (ანგელოზთა საუბარს) ფარულად. მაგრამ (შემდეგ) მის კვალდაკვალ დაედევნება ცხადი, მოელვარე ალი [და კლავს ან წვავს სატანას]."},{"id":19,"translation":"და მიწა გავფინეთ [გავხადეთ იგი საცხოვრებლად გამოსადეგად], და დავამყარეთ მასზე მტკიცე მთები (რომლებიც ამაგრებენ მას), და აღმოვაცენეთ მასზე ყოველგვარი რამ [მცენარეები] განსაზღვრული ზომით (და წონით)."},{"id":20,"translation":"და მოვაწყეთ თქვენთვის მასზე [მიწაზე] საარსებო საშუალებები, და ასევე მათთვის [თქვენი შვილებისთვის, მონებისთვის და პირუტყვისთვის], რომლებსაც თქვენ არ აძლევთ საზრდოს (არამედ ალლაჰი უზრუნველყოფს მათ საზრდოთი)."},{"id":21,"translation":"და არ არის არც ერთი რამ, გარდა იმისა, რომ ჩვენთან არ იყოს მისი საგანძური, და ჩვენ ვაწვდით მას [იმ სიკეთეს] მხოლოდ განსაზღვრული ზომით [რამდენსაც ჩვენ მოვისურვებთ],"},{"id":22,"translation":"და წარმოვგზავნეთ ქარები განმანაყოფიერებლად, და გარდმოვავლინეთ ზეციდან წყალი და გასვით ის, თქვენ კი არ ხართ მისი შემნახველნი."},{"id":23,"translation":"და ჭეშმარიტად, ნამდვილად ჩვენ ვაცოცხლებთ და ვაკვდინებთ, და ჩვენ ვართ მემკვიდრენი (დედამიწის და იმის, რაც მასზეა),"},{"id":24,"translation":"და ჩვენ ხომ ვიცით თქვენგან ისინი, ვინც წინასწარ წავიდა [უკვე გარდაცვლილნი], და ჩვენ ვიცით ისინი, ვინც ჩამორჩა [ვინც ცოცხალია და ვინც იცოცხლებს],"},{"id":25,"translation":"და ჭეშმარიტად, შენი უფალია ის, ვინც შეკრებს მათ [განკითხვის დღეს]. ჭეშმარიტად, ის ბრძენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":26,"translation":"და ჭეშმარიტად, ჩვენ შევქმენით ადამიანი მშრალი [ხმოვანი] თიხისგან სველი და შეცვლილი (ფერისა და სუნის მხრივ) თიხიდან,"},{"id":27,"translation":"და ჯინები შევქმენით უფრო ადრე [ადამის შექმნამდე] უკვამლო [ძალიან ცხელი] ცეცხლისგან,"},{"id":28,"translation":"და (შეახსენე მათ) (ო, მოციქულო) (ის ამბავი), როცა შენმა უფალმა უთხრა ანგელოზებს: «ჭეშმარიტად, მე შევქმნი ადამიანს მშრალი [ხმოვანი და შეცვლილი სუნის მქონე] თიხისგან»."},{"id":29,"translation":"ხოლო როდესაც მე მას სრულყოფილ გამოსახულებას მივცემ და ჩავბერავ მასში ჩემი სულიდან, მაშინ დაემხეთ მის წინაშე პირქვე [პატივისცემის ნიშნად],"},{"id":30,"translation":"და უმალ პირქვე [საჯდაზე] დაემხნენ ანგელოზები, ყველანი ერთიანად."},{"id":31,"translation":"გარდა იბლისისა, (რომელმაც) უარი თქვა, რომ ყოფილიყო მუხლმოყრილებთან ერთად. [ეურჩა ალლაჰს]"},{"id":32,"translation":"უთხრა (ალლაჰმა): «ჰეი, იბლის! რა დაგემართა, რომ არ ხარ მუხლმოყრილებთან ერთად?»"},{"id":33,"translation":"მიუგო: «პირქვე (საჯდაზე) არ დავემხობი ადამიანისთვის, რომელიც მშრალი და შავი შეცვლილი ტალახისგან გააჩინე»."},{"id":34,"translation":"(ალლაჰმა) უთხრა: «გადი იქიდან [სამოთხიდან]! უეჭველად, შენ ხარ ქვით ჩასაქოლი [დაწყევლილი და გაგდებული]"},{"id":35,"translation":"და უეჭველად, შენზეა წყევლა განკითხვის დღემდე». [ალლაჰის წყალობას დაშორებული]"},{"id":36,"translation":"უთხრა (იბლისმა): «უფალო ჩემო! მიბოძე გადავადება იმ დღემდე, როცა ისინი [შენი მორჩილნი] აღდგებიან [განკითხვის დღეს]»."},{"id":37,"translation":"(ალლაჰმა) უთხრა: «ჭეშმარიტად, შენ ხარ მათ შორის, ვისაც გადავადება მიენიჭა"},{"id":38,"translation":"იმ დღემდე, რომლის დრო (დადგომა) ცნობილია [ალლაჰისთვის]!»"},{"id":39,"translation":"უთხრა (იბლისმა): «უფალო ჩემო! იმის გამო, რომ შენ მე გზას ამაცდინე, აუცილებლად შევულამაზებ მათ [ადამის შვილებს] მიწიერ ცოდვებს და უეჭველად, ყველა მათგანს შევაცდენ ჭეშმარიტი გზიდან,"},{"id":40,"translation":"გარდა შენი მონებისა მათგან, რჩეულთა [ვინც მხოლოდ შენ გაღიარებს ღმერთად]!»"},{"id":41,"translation":"(ალლაჰმა) ბრძანა: «ესაა ჩემამდე მომყვანი სწორი გზა"},{"id":42,"translation":"ჭეშმარიტად, შენ არანაირი ძალაუფლება არ გაგაჩნია ჩემს მონებზე, გარდა იმათი, ვინც შენ გამოგყვა გზააბნეულთაგან."},{"id":43,"translation":"და ჭეშმარიტად, ჯოჯოხეთი ყველა მათგანის აღთქმული ადგილია»."},{"id":44,"translation":"მას [ჯოჯოხეთს] შვიდი კარიბჭე აქვს, და თითოეული კარიბჭესათვის მათგან [იბლისის მიმდევართაგან] დადგენილია გარკვეული ნაწილი (მათი საქმის შესაბამისად)."},{"id":45,"translation":"ჭეშმარიტად, ღვთისმოშიშნი იქნებიან სამოთხის ბაღებში და წყაროებთან. [ისინი ამქვეყნად ალლაჰის მორჩილნი იყვნენ]"},{"id":46,"translation":"(მათ ეთქმებათ): «შედით მასში [სამოთხეში] მშვიდობით და (სრულ) უსაფრთხოებაში!»"},{"id":47,"translation":"და ჩვენ ამოვხადეთ ყველაფერი, რაც მათ [სამოთხის მაცხოვრებელთა] გულებში იყო ბოროტებიდან [სიძულვილი].\n(და ისინი ცხოვრობენ სამოთხეში) ძმებად, (მოჩუქურთმებულ) სარეცელებზე, ერთმანეთის პირისპირ (საუბრობენ)."},{"id":48,"translation":"იქ არც დაღლილობა შეეხებათ მათ და არც [არასდროს] იქნებიან იქიდან განდევნილნი."},{"id":49,"translation":"აცნობე [ო, მოციქულო] ჩემს მსახურებს, რომ მე, ჭეშმარიტად, მიმტევებელი, შემწყალებელი ვარ."},{"id":50,"translation":"და რომ ჩემი სასჯელი — მტანჯველი სასჯელია!"},{"id":51,"translation":"და აუწყე მათ იბრაჰიმის სტუმრების [ანგელოზების] შესახებ."},{"id":52,"translation":"აჰა, მოვიდნენ ისინი [ანგელოზები] მასთან [იბრაჰიმთან] და თქვეს: «სალამი/მშვიდობა!» (და როცა იხილა, რომ ისინი არ ჭამდნენ შეთავაზებულ სუფრას, იბრაჰიმმა გულის სიღრმეში შიში იგრძნო მათ მიმართ და) თქვა: «ჭეშმარიტად, ჩვენ თქვენი გვეშინია!»"},{"id":53,"translation":"თქვეს: «ნუ გეშინია! (ვინაიდან ჩვენ ვართ ანგელოზები,\nრომლებიც ალლაჰმა გაგვაგზავნა). ჭეშმარიტად, ჩვენ გახარებთ (ახალ ამბავს) მცოდნე ჭაბუკზე [იმით, რომ შენი ცოლი სარა შეგიძენს ძეს — ისჰაყს, რომელიც მცოდნე იქნება ალლაჰისა და მისი შარიათის შესახებ]»."},{"id":54,"translation":"თქვა (იბრაჰიმმა): «ნუთუ მახარებთ მაშინ, როცა სიბერე შემეხო? მაშ, რაღას მახარებთ?»"},{"id":55,"translation":"თქვეს (ანგელოზებმა): «ჩვენ გახარებთ ჭეშმარიტებით, მაშ, ნუ იქნები სასოწარკვეთილთაგან (იმაში, რომ შენ შეგეძინება შვილი)!»"},{"id":56,"translation":"(იბრაჰიმმა) თქვა: «და ვინ კარგავს იმედს თავისი უფლის წყალობისგან, გარდა (მხოლოდ) გზააბნეულთა?»"},{"id":57,"translation":"(იბრაჰიმმა) უთხრა: «რაშია თქვენი საქმე [მოგზაურობის მიზანი] ო, მოგზავნილნო?»"},{"id":58,"translation":"თქვეს [ანგელოზებმა]: «ჭეშმარიტად, ჩვენ წარგზავნილნი ვართ ბოროტმოქმედ [ცოდვილ] ხალხთან [ლუტის ხალხთან, რომლებმაც უარყვეს ალლაჰის კანონი],"},{"id":59,"translation":"გარდა ლუტის ოჯახისა - უეჭველად, ჩვენ მათ ყველას გადავარჩენთ,"},{"id":60,"translation":"გარდა მისი ცოლისა, (ვის შესახებაც) ჩვენ განვაწესეთ, რომ იგი უეჭველად აღმოჩნდება (რიცხვში) დარჩენილთა [დაღუპულთა] (იმიტომ, რომ იგი კმაყოფილი იყო იმ საძაგელი საქმეებით, რასაც მისი ხალხი სჩადიოდა, და მათ ამაში ეხმარებოდა)»."},{"id":61,"translation":"ხოლო როცა ლუტის ოჯახთან მივიდნენ გზავნილები [ანგელოზები],"},{"id":62,"translation":"(მან) უთხრა: «უეჭველად, თქვენ უცნობი ხალხი ხართ»."},{"id":63,"translation":"თქვეს: «პირიქით, ჩვენ მოვედით შენთან იმით [სასჯელით], რის მიმართაც ისინი [შენი ხალხი] ეჭვობდნენ."},{"id":64,"translation":"და მოგიტანეთ შენ ჭეშმარიტება და, ჭეშმარიტად, ჩვენ მართალნი ვართ."},{"id":65,"translation":"გაუდექი გზას შენს ოჯახთან ერთად ღამის ნაწილის (გასვლის) შემდეგ და (შენ) (თვითონ) იარე მათ უკან. და თქვენგან არავინ მოიხედოს უკან. და წადით (იმ ადგილას), სადაც თქვენთვის არის ნაბრძანები (ალლაჰის მიერ) (იმისათვის, რომ მიაღწიოთ უსაფრთხო ადგილს)»."},{"id":66,"translation":"და შევატყობინეთ ჩვენ მას [მოციქულ ლუტს] ეს საქმე, რომ დილით ისინი სრულიად გაწყვეტილნი იქნებიან."},{"id":67,"translation":"და მოვიდნენ ქალაქის მკვიდრნი (წინასწარმეტყველ ლუტთან), სიხარულით (როდესაც გაიგეს, რომ მის სახლში გაჩერდნენ მოგზაურები)."},{"id":68,"translation":"მან თქვა: «ესენი ჩემი სტუმრები არიან, და ნუ შემარცხვენთ,"},{"id":69,"translation":"და გეშინოდეთ ალლაჰისა და ნუ დამამცირებთ [თქვენი უზნეო საქმით]»."},{"id":70,"translation":"თქვეს: «ნუთუ ჩვენ არ აგიკრძალეთ შენ (სტუმრად მიგეღო) ადამიანები?»"},{"id":71,"translation":"(ლუტმა) უთხრა: «აჰა, ესენი – ჩემი ქალიშვილები[1] (დაქორწინდით მათზე), თუ უკვე თქვენ სჩადიხართ (ამას)»","footnotes":"[1]შუამავალმა ლუტმა ქალები თავის ქალიშვილებად მოიხსენია, რადგან ყოველი წინასწარმეტყველი თავისი თემისთვის (უმმისთვის) მამასავითაა. (მაგალითად, მოციქული მუჰამმადის ცოლები მორწმუნეთა დედებად ითვლებიან, როგორც ეს მოხსენიებულია სურა ალ-აჰზაბის 6-ე აიათში.)"},{"id":72,"translation":"(მე, ალლაჰი) ვფიცავ შენს სიცოცხლეს (ო, მუჰამმად)! ჭეშმარიტად, ისინი [ლუტის ხალხი] უეჭველად, ბრმად დაეხეტებიან თავიანთი თრობაში [გზააბნეულობაში]."},{"id":73,"translation":"და საშინელმა ხმამ შეიპყრო ისინი [ლუტის ხალხი] მზის ამოსვლისას."},{"id":74,"translation":"და ჩვენ მისი ზედა ქვედად ვაქციეთ და დავამხეთ მათზე ქვები გამომწვარი თიხისგან."},{"id":75,"translation":"ჭეშმარიტად, ამაში თვალსაჩინო სასწაულებია გამჭრიახთათვის."},{"id":76,"translation":"და, ჭეშმარიტად, იგი [სოფელი, სადაც ცხოვრობდა წინასწარმეტყველი ლუტი] (მდებარეობს) სწორ გზაზე (რომლითაც დადიან მგზავრები ჰიჯაზიდან შამში)!"},{"id":77,"translation":"ჭეშმარიტად, ამაში თვალსაჩინო სასწაულია მორწმუნეთათვის."},{"id":78,"translation":"და, ჭეშმარიტად, ალ-აიქათის მაცხოვრებელნი [წინასწარმეტყველ შუა'იბის ხალხი] იყვნენ უსამართლონი,"},{"id":79,"translation":"და ჩვენ სამაგიერო მივუზღეთ მათ [დავსაჯეთ] და ორივე ისინი [ლუტის სოფელი და შუა'იბის სოფელი] უეჭველად (მდებარეობენ) აშკარა გზაზე (რომლითაც დადიან მოგზაურები და შეუძლიათ იხილონ, რაც მათგან დარჩა)."},{"id":80,"translation":"და უკვე ალ-ჰიჯრის მაცხოვრებლებმა [სამუდელებმა] უარყვეს მათთან გამოგზავნილნი [წინასწარმეტყველი სალიჰი],"},{"id":81,"translation":"და მოვუვლინეთ ჩვენ მათ [სამუდელებს] ჩვენი ნიშნები, ხოლო ისინი [ამ ნიშნებისგან] ზურგს აქცევდნენ."},{"id":82,"translation":"და ისინი [სამუდელები] მთებში გამოკვეთდნენ სახლებს (და ცხოვრობდნენ მათში) უსაფრთხოდ."},{"id":83,"translation":"და მიეწიათ მათ [ურწმუნო სამუდელებს] (მომაკვდინებელი) ხმაური განთიადზე."},{"id":84,"translation":"და ვერ იხსნა ისინი (ალლაჰის სასჯელისგან) მათმა მონახვეჭმა [მათმა ქონებამ და ციხესიმაგრეებმა მთებში],"},{"id":85,"translation":"და ჩვენ არ შევქმენით ცანი და მიწა და ის, რაც მათ შორისაა, გარდა ჭეშმარიტებით [ზუსტ და სრულყოფილ სახედ, თავისი სიბრძნით, განსაზღვრული მიზნისთვის], და ჭეშმარიტად, საათი უეჭველად მოვა [სასამართლოს დღე], (და მაშინ ისინი, ვინც არ ირწმუნეს ალლაჰის სიტყვა და არ აღიარეს მისი მოციქული, მიიღებენ სრულ სასჯელს). (ამიტომ) აპატიე (ო, მოციქულო) მათ (მრავალღმერთიანთ) ლამაზი პატიებით. [ნუ ისურვებ ურწმუნოთათვის სასჯელის დაჩქარებას ]."},{"id":86,"translation":"ჭეშმარიტად, შენი ღმერთი – იგია ყოვლისგამჩენი, ყოვლისმცოდნე."},{"id":87,"translation":"და აჰა, ჩვენ უკვე გიბოძეთ შენ (ო, მოციქულო) შვიდი (ხშირად) განმეორებადი (აიათი) [სურა «ალ-ფათიჰა»] და დიდებული ყურანი."},{"id":88,"translation":"და ნუ მიაპყრობ შენს თვალებს იმაზე, რაც ჩვენ მივანიჭეთ ზოგიერთ მათგანს [მრავალღმერთიანებს] და ნუ დამწუხრდები მათზე [იმით, რომ ისინი ურწმუნონი არიან] და დახარე შენი ფრთა [იყავი თავმდაბალი] მორწმუნეთა წინაშე."},{"id":89,"translation":"და უთხარი: «ჭეშმარიტად, მე ცხადი გამაფრთხილებელი [შემგონებელი] ვარ [ცხადი სასჯელისგან]»."},{"id":90,"translation":"[გაფრთხილებთ ისეთი სასჯელისგან] როგორიც გარდმოვავლინეთ გამყოფებზე [იუდეველებსა და ქრისტიანებს და სხვებზე, რომლებმაც ალლაჰის წიგნები ზოგი ირწმუნეს და ზოგი უარყვეს],"},{"id":91,"translation":"რომელთაც ყურანი ნაწილებად გახადეს [ირწმუნეს ზოგიერთი ნაწილი, რომელიც შეესაბამებოდა მათ წიგნებს, ხოლო დანარჩენი ნაწილი უარყვეს. ხან ამბობდნენ ურწმუნო მექქელები ყურანზე: ჯადოაო, ან მკითხაობააო, ან პოეზიააო]."},{"id":92,"translation":"შენს ღმერთს ვფიცავ, უთუოდ მოვკითხავთ მათ ყველას."},{"id":93,"translation":"იმის შესახებ, რასაც ისინი სჩადიოდნენ [ამქვეყნად ურწმონოობასა და ცოდვებს]."},{"id":94,"translation":"მაშ, გამოაქვეყნე ის, რაც გებრძანა და განერიდე მრავალღმერთიანთ [ნუ მიაქცევ ყურადღებას მათ სიტყვებს]!"},{"id":95,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ დაგიხსენით შენ (ო, მოციქულო) დამცინველთაგან (ყურაიშელებისგან)."},{"id":96,"translation":"რომლებიც ქმნიან (თავისთვის) (ალლაჰთან ერთად) სხვა ღმერთს, და მალე ისინი შეიტყობენ (თავიანთი საქმის შედეგს)."},{"id":97,"translation":"და ჭეშმარიტად ვიცით, რომ გული გეკუმშება იმის გამო, რასაც ისინი ამბობენ. [მათი მხრიდან ურწმუნოობა, და სიტყვიერი შეურაცხყოფა]"},{"id":98,"translation":"მაშ, განადიდე შენი ღმერთი და იყავი პირქვე [საჯდაზე] დამხობილთა შორის. [რათა ჰპოვო სულიერი სიმშვიდე]"},{"id":99,"translation":"და თაყვანი ეცი შენს უფალს (მთელი სიცოცხლის განმავლობაში), სანამ არ მოგივა უეჭველი [სიკვდილი]!"}]},{"id":16,"verses":[{"id":1,"translation":"მოვიდა ალლაჰის ბრძანება, ნუ დააჩქარებთ მას; დიდება მას! მაღლაა იგი იმაზე, რასაც თანაზიარად უდგენენ."},{"id":2,"translation":"გარდმოავლენს თავისი ბრძანებით ანგელოზებს სულით [გამოცხადებით], ვისზეც ინებებს თავის მსახურთაგან, რათა გააფრთხილონ [ხალხი], რომ არ არსებობს ღვთაება ალლაჰის გარდა, ამიტომ გეშინოდეთ ჩემი [დაემორჩილეთ ჩემს ბრძანებებს და აკრძალვებს]."},{"id":3,"translation":"გააჩინა ცანი და დედამიწა ჭეშმარიტებით. ამაღლებულია იმაზე, რასაც თანაზიარად უდგენენ."},{"id":4,"translation":"მან (ალლაჰმა) შექმნა ადამიანი წვეთისგან (სპერმისგან) და აი, იგი – აშკარად პრეტენზიულია, [ჯიუტად დაობს] (ამტკიცებს, რომ აღდგომა შეუძლებელია)!"},{"id":5,"translation":"და პირუტყვიც მან (ალლაჰმა) შექმნა; თქვენთვის (ო, ხალხო) მასში [პირუტყვში] (არის) სითბო [მის ბეწვში] და (სხვა) სარგებელი [რძეში და ტყავის გამოყენებაში], და მათით იკვებებით."},{"id":6,"translation":"და თქვენთვის მათში [პირუტყვში] არის სილამაზე, როდესაც საღამოობით [ასვენებთ] მათ და როდესაც [დილით] უშვებთ [საძოვარზე]."},{"id":7,"translation":"და ზიდავენ თქვენს ტვირთს ისეთ ქვეყანაში, რომელსაც ვერ მიაღწევდით, უდიდესი წვალების გარეშე. უეჭველად, თქვენი ღმერთი მართლაც შემწყნარებელი, მწყალობელია."},{"id":8,"translation":"და გააჩინა ცხენები, ჯორები და ვირები, რათა ამხედრდეთ მათზე და სამშვენისად. და ქმნის იმას, რაც თქვენ არ იცით."},{"id":9,"translation":"ალლაჰზეა (ვალდებულება) (ხალხისთვის განმარტოს) სწორი გზა [პირდაპირი გზა] (რათა ისინი ჭეშმარიტ გზაზე იყვნენ). მაგრამ (ასევე) არსებობს (გზები), რომლებიც გადაუხვევენ მას [პირდაპირი გზიდან]. და თუ ის [ალლაჰი] ისურვებდა, უეჭველად წარუძღვებოდა ჭეშმარიტ გზაზე თქვენ ყველას [გახდიდა მორწმუნეებად]."},{"id":10,"translation":"იგია, რომელმაც ზეციდან წყალი ჩამოავლინა; მისგან გაქვთ სასმელი [წყალი] და (ის აღმოაცენს) მისგან (მცენარეებსა და) ხეებს, სადაც თქვენ მწყემსავთ (თქვენს პირუტყვს)."},{"id":11,"translation":"მისით აღმოგიცენებთ ყანებს, ზეთისხილს, ფინიკს, ყურძენს და ყოველგვარ ნაყოფს. ჭეშმარიტად, ამაში მართლაც სასწაულია მოაზროვნე ხალხისთვის."},{"id":12,"translation":"და დაგიმორჩილათ ღამე და დღე, მზე და მთვარე. და ვარსკვლავებიც დამორჩილებულნი არიან მისი ბრძანებით. ჭეშმარიტად, ამაში სასწაულებია გონიერი ხალხისთვის."},{"id":13,"translation":"და (ასევე დაგიმორჩილათ) ის, რაც თქვენთვის შექმნა მიწაზე სხვადასხვა ფერებში [ცხოველები, ნაყოფი და სასარგებლო წიაღები]. რა თქმა უნდა, ამაში [ფერების მრავალფეროვნებასა და სარგებლის სიუხვეში] — უეჭველად არის ნიშანი [ცხადი მტკიცებულება] იმ ადამიანებისთვის, რომლებიც შეიგონებენ (გაფრთხილებებს)!"},{"id":14,"translation":"და იგია, ვინც დაგიმორჩილათ ზღვა, რათა მისგან ჭამოთ ნედლი ხორცი და მოიპოვოთ სამკაული, რომელსაც ატარებთ; და შენ ხედავ გემებს, რომლებიც კვეთენ მას [ზღვის ზედაპირს], და რათა თქვენ მიიღოთ მისი წყალობისაგან [ყველა სასარგებლო რამ, რაც კი გემის მფლობელს შეუძლია გააკეთოს], რათა თქვენ იყოთ მადლიერნი [უზენაესის) (მისი დიდი წყალობებისათვის თქვენზე]!"},{"id":15,"translation":"და მან დაადგინა მიწაზე მტკიცე [მთები], რათა ის არ შეირყეს (თქვენთან ერთად), და (მან შექმნა მასზე) მდინარეები და გზები, რათა თქვენ შეძლოთ (ამ გზებით) მიჰყვეთ სწორ გზას (იმ ადგილებისკენ, საითკენაც მიდიხართ)."},{"id":16,"translation":"და (ასევე მან შექმნა) ნიშნები (რომლებიც გზებზეა, და რომლითაც თქვენ განსაზღვრავთ გზას), ხოლო ვარსკვლავით [ვარსკვლავებით] ისინი პოულობენ გზას (ღამით)."},{"id":17,"translation":"განა შემოქმედი [ამ ყველაფრისა] იმის მსგავსია, ვინც არ ქმნის? ნუთუ არ დაფიქრდებით [ალლაჰის სიდიადეზე და მის ყოვლის შემძლეობაზე, და იმას რომ მისი თანასწორები არ არიან ცრუ ღმერთები, რომელნიც არაფერს არ ქმნიან]?!"},{"id":18,"translation":"და თუ დაითვლით ალლაჰის წყალობას, ვერ აღრიცხავთ. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მიმტევებელი, მწყალობელია!"},{"id":19,"translation":"ხოლო ალლაჰმა იცის ყველაფერი, რასაც მალავთ და რასაც ავლენთ [ის, რასაც აშკარად აკეთებთ]."},{"id":20,"translation":"ხოლო მათ, რომელთაც ისინი [მრავალღმერთიანები] ალლაჰის გარდა ევედრებიან, არაფერი შეუქმნიათ, არამედ თვითონ არიან შექმნილნი."},{"id":21,"translation":"[ყალბი ღმერთები] – ისინი მკვდარნი არიან, არ არიან ცოცხლები და მათ არ იციან, როდის აღდგებიან [ისინი, ვინც თაყვანს სცემდნენ მათ]."},{"id":22,"translation":"ღმერთი თქვენი – ერთი ღმერთია. ხოლო ისინი, ვისაც არ სწამთ საიქიოსი, მათი გულები უარმყოფელია და ისინი ამპარტავნები არიან."},{"id":23,"translation":"ეჭვგარეშეა, რომ ალლაჰმა იცის, რასაც მალავენ და რასაც აცხადებენ. ჭეშმარიტად, მას [ალლაჰს] არ უყვარს ამპარტავნები."},{"id":24,"translation":"და როდესაც ეკითხებიან მათ [მრავალღმერთიანებს] [ყურანის შესახებ]: «რა გარდმოავლინა თქვენმა უფალმა?» – ისინი პასუხობენ: «ძველი ხალხების [გამოგონილი] ლეგენდები!»"},{"id":25,"translation":"(და თქვეს ეს სიცრუე), რათა იტვირთონ თავიანთი ტვირთები [ცოდვები] სრულად აღდგომის დღეს და ტვირთები [ცოდვები] მათი, ვინც მათ შეცდომაში შეიყვანეს [თავიანთი მიმდევრები] ყოველგვარი (ცოდნის) გარეშე. რა ამაზრზენია ის, რასაც ისინი იტვირთავენ!"},{"id":26,"translation":"უკვე ხრიკებს აწყობდნენ (თავიანთი წინასწარმეტყველების წინააღმდეგ) ისინი (ურწმუნონი), რომლებიც მათამდე იყვნენ [ამ მრავალღმერთიანებამდე], და ალლაჰმა მოგლიჯა მათი შენობა საფუძვლიდან. და დაეცა მათ ზემოდან სახურავი, და მოაღწია მათ სასჯელმა იქიდან, საიდანაც ისინი არც კი გრძნობდნენ [ვერც კი მოელოდნენ]."},{"id":27,"translation":"შემდეგ, აღდგომის დღეს, მათ შეარცხვენს და ეტყვის: «სად არიან ჩემი თანაზიარნი, რომელთა გამოც ურჩობას იჩენდით?» იტყვიან ცოდნის მქონენი: «ჭეშმარიტად, სირცხვილი და ბოროტება ამ დღეს ურწმუნოთა თავსაა»."},{"id":28,"translation":"ისინი, რომელთაც მიიბარებენ ანგელოზები, [იმ მდგომარეობაში] როცა თავიანთი სულების მიმართ უსამართლონი არიან [თავიანთი ურწმუნოებით], [სიკვდილის დანახვისას] მორჩილებას გამოხატავენ [და იტყვიან]: «ჩვენ არანაირ ბოროტებას არ ჩავდიოდით». [მათ ეტყვიან]: «პირიქით! ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა იმისა, რასაც თქვენ სჩადიოდით»."},{"id":29,"translation":"«შედით ჯოჯოხეთის კარიბჭეებში, სადაც მარადჟამს დარჩებით! რა საზარელია ამპარტავანთა სამყოფელი!»"},{"id":30,"translation":"და შეეკითხებიან ღვთისმოშიშთ: «რა გარდმოავლინა თქვენმა ღმერთმა?» მიუგებენ: «სიკეთე». კეთილისმქმნელთათვის ამქვეყნად სიკეთეა, ხოლო იმქვეყნიური სამყოფელი უკეთესია. და რაოდენ მშვენიერია სამყოფელი ღვთისმოშიშთა."},{"id":31,"translation":"ედემის სამოთხეები, რომელშიც შევლენ, და რომელთა ქვეშაც მიედინებიან მდინარენი; იქ ექნებათ, რასაც ინებებენ. ასე მიაგებს საზღაურს ალლაჰი ღვთისმოშიშთ."},{"id":32,"translation":"იმ კეთილებს [ურწმუნოებისგან სუფთა], რომელთაც ანგელოზები მიიბარებენ, ეტყვიან: «მშვიდობა თქვენ! შედით სამოთხეში იმის გამო, რასაც აკეთებდით»."},{"id":33,"translation":"ნუთუ მხოლოდ იმას ელოდებიან [ეს კერპთაყვანისმცემლები], რომ ანგელოზები მივიდნენ მათთან [რათა სულები ახადონ მათ ცემით], ან შენი ღმერთის ბრძანება მოვიდეს [მრავალღმერთიანთა გასანადგურებლად]? ასევე მოიქცნენ ისინი, ვინც მათზე უწინ იყვნენ [მექქელ ურწმონოებზე წინ]. და ალლაჰი უსამართლოდ არ მოქცევია მათ [როცა მათ უბედურებას დაატეხს თავს, მათი განადგურებით], არამედ თავიანთ თავს ექცეოდნენ უსამართლოდ."},{"id":34,"translation":"და მათ თავს დაატყდათ თავიანთი ნამოქმედარის სიავე და იმითვე იქმნენ შეპყრობილნი [სასჯელით რომლისაც არ სწამდათ], რასაც აბუჩად იგდებდნენ."},{"id":35,"translation":"და თქვეს მრავალღმერთიანებმა: «თუ ალლაჰს მოესურვებოდა, არც ჩვენ და არც ჩვენი მამები მის გარდა არაფერს არ ვცემდით თაყვანს, და მისი ნებართვის გარეშე არაფერს არ ავკრძალავდით». სწორედ ასე იქცეოდნენ ისინი, ვინც მათამდე [მექელ ურწმონოების წინ] იყვნენ. ნუთუ მოციქულებს ეკისრებათ რამე სხვა, გარდა ნათელი უწყების გადმოცემისა?"},{"id":36,"translation":"და ჩვენ უკვე მივავლინეთ ყოველი თემისათვის (ვინც იყო ადრე) (თავისი) მოციქული (მივეცით მას ბრძანება, რომ ეთქვა მათთვის): «თაყვანი ეცით (მხოლოდ ერთ) ალლაჰს და ერიდეთ ცრუ ღვთაებებს [ტაღუთს] [ნუ სცემთ თაყვანს კერპებს, მკვდრებს და არავის და არაფერს, გარდა ალლაჰისა]». და მათ შორის იყვნენ ისინი, ვისაც ალლაჰმა წარუძღვა (ჭეშმარიტ გზაზე), და მათ შორის იყვნენ ისინი, ვისაც დაეწერა გზა შეცდომისა [ვინც აჩვენეს ქედმაღლობა და ზურგი უბრუნეს ჭეშმარიტებას]. მაშ, იმოგზაურეთ მიწაზე და შეხედეთ [მიიღეთ შეგონება], როგორი იყო დასასრული [რა სასჯელი მოუწია] სიცრუის მომგონებლებს!"},{"id":37,"translation":"შენ რომც ეცადო მათ სწორ გზაზე დაყენებას [ო, მოციქულო], ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ დაადგენს სწორ გზაზე იმას, ვისაც ის აუბნევს გზას, და მათ არ ეყოლებათ შემწეები."},{"id":38,"translation":"და დაიფიცეს ალლაჰს მათ [მრავალღმერთიანებმა] ყველაზე ძლიერი ფიცით, რომ ალლაჰი არ აღადგენს იმას, ვინც მოკვდა. პირიქით, (ის აღადგენს მკვდრებს) თავისი ჭეშმარიტი აღთქმის მიხედვით, მაგრამ ადამიანთა უმეტესობამ არ იცის."},{"id":39,"translation":"რათა ცხადად განუმარტოს მათ ის, რაშიც ვერ თანხმდებოდნენ და რათა იცოდნენ მათ, ვინც არ ირწმუნეს, რომ ისინი მატყუარები იყვნენ."},{"id":40,"translation":"ჩვენი სიტყვა (იმისთვის, რომ შევქმნათ) რაიმე, როცა ჩვენ ვინებებთ (რომ) ის (შეიქმნას), არის მხოლოდ ის, რომ ვამბობთ მას (ერთჯერ): «იყავ» – და ის (მაშინვე) იქმნება [მოხდება]."},{"id":41,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც გადასახლდნენ ალლაჰის გზაზე, მას შემდეგ, რაც ჩაგრულ იქნენ, უეჭველად, ჩვენ მათ ვუბოძებთ კეთილ სამყოფელს ამქვეყნად; ხოლო იმქვეყნიური საზღაური უფრო დიდია, რომ იცოდნენ,"},{"id":42,"translation":"[ალლაჰისთვის გადასახლებულნი ისინი არიან] რომლებმაც მოითმინეს და რომლებიც საკუთარ უფალს ეყრდნობიან [სრულიად მასზე იმედოვნებენ]."},{"id":43,"translation":"და შენამდე (ო, მოციქულო) ჩვენ მივავლინეთ (წინათ არსებულ თემებს) მხოლოდ მამაკაცები (და არა ქალები ან ანგელოზები), რომლებსაც ვაძლევდით გამოცხადებას. ჰკითხეთ (ო, მრავალღმერთიანებო) შეგონების ადამიანებს [მათ, ვისაც აქვს ცოდნა თორადან და ინჯილიდან], თუ თქვენ თვითონ არ იცით (ამის შესახებ)."},{"id":44,"translation":"[წარმოვაგზავნეთ წინა მოციქულები] ცხადი მტკიცებულებებითა და წერილებით. და გარდმოგივლინეთ შენ შეხსენება [ყურანი], რათა განუმარტო ხალხს ის, რაც გარდმოევლინათ მათ [რათა ყურანი განუმარტო ხალხს ყურანითვე], და ეგების ისინი დაფიქრდნენ."},{"id":45,"translation":"ნუთუ დარწმუნებულნი არიან ისინი, რომლებიც აწყობდნენ ბოროტ ინტრიგებს (მოციქულის წინააღმდეგ), რომ ალლაჰი არ აიძულებს მიწას შთანთქას ისინი, ან არ მოაწევს მათ სასჯელი იქიდან, საიდანაც ისინი არც გრძნობენ [არ ელიან]?"},{"id":46,"translation":"ან შეიპყროს ისინი მათი მიმოსვლისას, და ისინი ვერასგზით ვერ დააღწევენ თავს."},{"id":47,"translation":"ან შეიპყრობს მათ შიშის ჟამს, რამეთუ, ჭეშმარიტად, თქვენი უფალი ლმობიერია, მწყალობელია [და არ ჩქარობს საჯელით, ეგების მოინანიონ, და გახდნენ მორწმუნენი]."},{"id":48,"translation":"ნუთუ არ უნახავთ მათ [უღმერთოებს], რომ იმას, რასაც ალლაჰი ქმნის [მთებს, ხეებს…], მათი ჩრდილი გადაიხრება (ერთი დროის განმავლობაში) მარჯვნივ და (სხვა დროის განმავლობაში) მარცხნივ, დამხობილნი [საჯდაზე] და მორჩილნი ალლაჰის წინაშე?"},{"id":49,"translation":"ალლაჰის წინაშე ქედს იხრის ცაში არსებული ყოველივე და მიწაზე ყოველი მოძრავი არსება [ცხოველი], და ანგელოზნიც; და ისინი არ ამპარტავნობენ."},{"id":50,"translation":"ეშინიათ [ანგელოზებს[ თავიანთი უფლის, რომელიც მათ ზემოთაა, და აკეთებენ იმას, რაც მათ ებრძანათ ۩."},{"id":51,"translation":"და თქვა ალლაჰმა: «არ გაიჩინოთ ორი ღვთაება; ჭეშმარიტად, იგია ერთადერთი ღვთაება, და ამიტომ მხოლოდ ჩემი გეშინოდეთ!»"},{"id":52,"translation":"და მას [ალლაჰს] ეკუთვნის ის, რაც ცაშია და მიწაზე [ის არის ყველაფრის შემოქმედი, მფლობელი და ღმერთი], და მისია (მას უნდა ეძღვნებოდეს) თაყვანისცემა განუწყვეტლად. ნუთუ ვინმესგან, ალლაჰის გარდა, შეგეშინდებათ?"},{"id":53,"translation":"და როგორი წყალობაც არ უნდა გქონდეთ (იქნება ეს რწმენა, ჯანმრთელობა, სიუხვე, შვილები,…), (ეს) – (მხოლოდ) ალლაჰისგანაა. შემდეგ, როდესაც უბედურება [სენი, შიმშილი,…] შეგეხებათ, მაშინ (მხოლოდ) მას მიმართავთ მუდარით."},{"id":54,"translation":"შემდეგ კი, როცა უბედურებას მოგაშორებთ, მაშინ თქვენგან ნაწილი [ხელახლა] თავიანთ უფალს თანაზიარს უჩენს."},{"id":55,"translation":"იმისთვის, რომ უარყონ (აღიარება) იმისა, რაც ჩვენ მივეცით მათ. (ჯერ-ჯერობით) ისარგებლეთ (ამ წუთისოფლით), მერე კი შეიტყობთ (თქვენი ურწმუნოების შედეგს)!"},{"id":56,"translation":"და იმას, რაც არ იციან, წილს უნაწილებენ იმისგან, რითიც ჩვენ ვასაზრდოეთ. ალლაჰს ვფიცავ, აუცილებლად მოგეკითხებათ [განკითხვის დღეს] იმის გამო, რასაც თხზავდით [ალლაჰის წინააღმდეგ]."},{"id":57,"translation":"და ისინი [ურწმუნონი] ალლაჰს მიაწერენ ქალიშვილებს [ამბობენ, რომ თითქოს ანგელოზები ალლაჰის ქალიშვილები არიან]. უზენაესია ის [ალლაჰი არის ამაღლებული იმათზე, რასაც ისინი მის შესახებ ამბობენ]! ხოლო მათთვის იმას, რასაც ისინი ისურვებენ [მათთვის ასულები სირცხვილია, და საკუთარ თავს ძეებს მიაწერენ]."},{"id":58,"translation":"და როცა რომელიმე მათგანს ასულს ახარებენ, სახე უშავდება და ის მწუხარებით ივსება [რაც ალლაჰს აკადრეს, თავისთვის სასირცხვილოდ მიიჩნიეს],"},{"id":59,"translation":"იმალება ხალხისგან იმ სევდის გამო, რითაც გაახარეს [ახალი ამბით, რომ მას ქალიშვილი შეეძინა]: შეინარჩუნოს ეს [ის, რითაც გაახარეს] დამცირებით [შერცხვენილად იგრძნეს თავი თანამოძმეებს შორის] თუ დამალოს [დამარხოს] იგი (ცოცხალი) მიწაში? ო, რა ამაზრზენად მსჯელობენ ისინი (ალლაჰს ქალიშვილებს მიაწერენ, ხოლო საკუთარ თავს ძეებს)!"},{"id":60,"translation":"ვისაც არ სწამს საიქიო ცხოვრების, (მათთვის არის) ცუდი აღწერა, ხოლო ალლაჰს ეკუთვნის უმაღლესი აღწერა ცაში და მიწაზე [ის არის ამაღლებული ყველაფერზე თავისი არსებით, თავისი სახელებითა და აღწერილობებით]. და ის არის დიდებული, ბრძენი!"},{"id":61,"translation":"და თუ ალლაჰი შეიპყრობდა ადამიანებს [ურწმუნოებსა და ურჩებს] მათი ბოროტების გამო [ურწმუნოებისა და ალლაჰზე ცრუ ამბების შეთხზვის გამო], მაშინ არ დატოვებდა მასზე [მიწაზე] არც ერთ ცხოველს [ურწმუნოს]. მაგრამ ის აძლევს მათ გადავადებას გარკვეულ ვადამდე. ხოლო როცა მოვა მათი ვადა (რომელიც ალლაჰმა განუსაზღვრა), ისინი ვერ დაიგვიანებენ (ამ ვადაზე) არც ერთი საათით [არ მიეცემათ გადავადება] და ვერ დააჩქარებენ (ვადას ერთი საათითაც კი) [ის არ დადგება უფრო ადრე, ვიდრე დადგენილია]."},{"id":62,"translation":"და ისინი ალლაჰს მიაწერენ იმას, რასაც თვითონ სძულთ [ქალიშვილებს], და მათი ენები აღწერენ სიცრუეს, რომ მათთვის (მზად არის) საუკეთესო [მშვენიერი დასასრული]. უეჭველად, მათთვისაა ცეცხლი. და ისინი იქ მიტოვებულნი [დავიწყებულნი] იქნებიან!"},{"id":63,"translation":"ვფიცავ ალლაჰს, ნამდვილად ჩვენ გავგზავნეთ (შუამავლები და მოციქულები) თემებთან, რომლებიც შენამდე იყვნენ (ო, მუჰამმად), და სატანამ შეულამაზა მათ მათი საქმეები [ურწმუნოება, მრავალღმერთიანობა და მოციქულებთან მტრობა]. და ის [სატანა] არის მათი მფარველი დღეს [ამქვეყნად], ხოლო მათთვისაა მტანჯველი სასჯელი!"},{"id":64,"translation":"და არ გარდმოგვივლენია შენზე წიგნი, თუ არა იმისთვის, რომ განუმარტო მათ ის, რაზეც იდავეს, ხელმძღვანელობად და წყალობად მორწმუნე ხალხისთვის."},{"id":65,"translation":"და ალლაჰმა გარდმოავლინა ციდან წყალი, და გააცოცხლა მასით [წყლით] მიწა მას შემდეგ, რაც იგი მკვდარი იყო. ჭეშმარიტად, ამაში უეჭველად სასწაულია იმ ადამიანებისთვის, რომლებიც ისმენენ (და შემდეგ ფიქრობენ, ემორჩილებიან ალლაჰს და უფრთხილდებიან მის სასჯელს)!"},{"id":66,"translation":"და, ჭეშმარიტად, თქვენთვის თქვენს პირუტყვებში ერთმნიშვნელოვნად არის შეგონება. ჩვენ გასმევთ იმიდან, რაც მათ მუცლებში წარმოიქმნება, შიგთავსსა და სისხლს შორის, – რძეს სუფთას, სასიამოვნოს მსმელთათვის."},{"id":67,"translation":"და ფინიკისა და ვაზის ნაყოფისგან იღებთ [აკეთებთ] მათრობელა სასმელს და კეთილ საზრდოს. ჭეშმარიტად, ამაში მართლაც სასწაულია გონიერი ხალხისთვის."},{"id":68,"translation":"და შთააგონა შენმა უფალმა ფუტკარს: «დაიდე საცხოვრებელი მთებში, ხეებსა და იმაში, რასაც ისინი [ადამიანები] აშენებენ."},{"id":69,"translation":"შემდეგ იკვებე ყველანაირი ნაყოფით და იარე შენი უფლის გზებზე მორჩილად». მათი [ფუტკრების] მუცლებიდან გამოდის სხვადასხვა ფერის სასმელი, რომელშიც განკურნებაა ხალხისთვის. ჭეშმარიტად, ამაში სასწაულია მოაზროვნე ხალხისთვის."},{"id":70,"translation":"ალლაჰმა გაგაჩინათ თქვენ, შემდეგ კი მოგაკვდინებთ. და თქვენს შორის არიან ისეთნიც, ვისაც დააბრუნებენ უძლურ ცხოვრებაში [ღრმა სიბერეში], რათა აღარ იცოდეს [მას შემდეგ რაც ჰქონდა (ახალგაზრდობისას) გარკვეული ცოდნა] არაფერი. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ყოვლისშემძლეა."},{"id":71,"translation":"და ალლაჰმა მიანიჭა უპირატესობა ზოგიერთ თქვენგანს სხვებზე (სასიცოცხლო) საზრდოში [ზოგი გაამდიდრა, ხოლო სხვები გააღარიბა; ზოგი მფლობელი გახადა, ხოლო სხვები მონებად აქცია]. და სწორედ ისინი, ვისაც უპირატესობა მიენიჭათ, არ აბრუნებენ საკუთარ საზრდოს [არ აძლევენ იმას, რაც ალლაჰმა უბოძა მათ] მათ, ვინც დაიპყრო მათმა მარჯვენაა [საკუთარ მონებს], რომ ისინი (შემდეგ) ამაში გათანაბრებულიყვნენ [სიმდიდრეში]. ნუთუ ისინი უარყოფენ ალლაჰის [მათთვის ნაბოძებ] წყალობას?"},{"id":72,"translation":"და ალლაჰმა შექმნა თქვენთვის მეუღლეები თქვენგანვე და გიბოძათ თქვენი მეუღლეებისგან შვილები და შვილიშვილნი და დაგაპურათ სიკეთენით. ნუთუ სიცრუეს [ურწმუნოებას] ირწმუნებენ, ხოლო ალლაჰის წყალობას [ნამდვილ რწმენას] უარყოფენ?!"},{"id":73,"translation":"და ისინი [მრავალღმერთიანები] თაყვანს სცემენ ალლაჰის გარდა იმას [კერპებსა და სხვა ცრუ ღვთაებებს], რაც არაფრით არ ფლობს მათთვის (სასიცოცხლო) საზრდოს (იმისათვის, რომ მისცენ მათ) ზეციდან [არ შეუძლიათ წვიმის მოვლენა] და მიწიდან [არ შეუძლიათ ნათესი გაზარდონ], და არ ძალუძთ მათ (არაფრის გაკეთება) (თუნდაც რომ მოისურვონ)."},{"id":74,"translation":"(ჰეი, ადამიანებო,) ნუ უტოლებთ ალლაჰს [ნუ აყენებთ მას რომელიმე მის ქმნილებასთან თანასწორად] (მსახურებითა და თაყვანისცემით მასთან ერთად). ჭეშმარიტად, ალლაჰმა იცის (რასაც თქვენ აკეთებთ), ხოლო თქვენ არ იცით (რა ცოდვას სჩადიხართ ამით და რა სასჯელი გეკუთვნით ამის გამო)!"},{"id":75,"translation":"ალლაჰს იგავად მოჰყავს მონა, რომელიც სხვის საკუთრებაშია და არაფრის ძალა არ შესწევს [უფლება შეზღუდული], და ის, ვისაც ჩვენ ვუბოძეთ კეთილი სარჩო, საიდანაც იგი ხარჯავს ფარულად და ცხადად. განა თანასწორნი არიან? ქება-დიდება ალლაჰს! მაგრამ მათგან უმეტესობამ არ იცის."},{"id":76,"translation":"და ალლაჰს მოჰყავს იგავი ორ კაცზე: ერთი მათგანი მუნჯია, რომელსაც არაფერი ძალუძს და ტვირთად აწევს თავის პატრონს; სადაც არ უნდა გაგზავნოს, სიკეთეს არ მოიტანს. განა თანასწორია იგი იმასთან, ვინც სამართლიანობას ბრძანებს და თავადაც სწორ გზაზე დგას?"},{"id":77,"translation":"ალლაჰს ეკუთვნის დაფარული [ცოდნა] ზეცაში და მიწაზე. ხოლო შეკითხვა საათის შესახებ [როდის დადგება სამსჯავროს დღე] – (ის მოხდება ისეთივე სისწრაფით,) როგორც თვალის დახამხამება, ან კიდევ უფრო ახლოს [უფრო სწრაფად]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოველი საქმის ძალმოსილია."},{"id":78,"translation":"ალლაჰმა გამოგიყვანათ თქვენ დედათა მუცლებიდან მაშინ, როცა არაფერი გაგეგებოდათ, მან კი მოგცათ სმენა, მხედველობა და გულნი, რათა ეგების მადლიერნი იყოთ."},{"id":79,"translation":"ნუთუ ისინი [ურწმუნონი] ვერ ხედავენ ფრინველებს, (რომლებიც) დამორჩილებულნი არიან (ალლაჰის მიერ) (იმისათვის, რომ იფრინონ) ციურ ჰაერში? არავინ იკავებს მათ (ჰაერში), გარდა ალლაჰისა. ჭეშმარიტად, ამაში უდაოდ, სასწაულებია მორწმუნე ხალხისთვის!"},{"id":80,"translation":"და ალლაჰმა შეგიქმნათ თქვენთვის თქვენს სახლებში სამყოფელი [ადგილი, სადაც ისვენებთ თქვენს ოჯახთან ერთად]. და (აგრეთვე) მან შეგიქმნათ თქვენთვის პირუტყვის ტყავებიდან სახლები [კარვები და ბანაკის საცხოვრებლები], რომლებიც იოლია თქვენთვის (რათა გადაიტანოთ ისინი) თქვენი გასვლის დღეს (გზაში) და თქვენი გაჩერების დღეს. (და მოგიმზადათ მან თქვენთვის) მათი მატყლიდან, მათი ბალნიდან და მათი ბეწვიდან (სასარგებლო) ნივთები [ტანსაცმელი, საწოლი, სამკაული…] და სარგებლობა (ამით) განსაზღვრული დროის განმავლობაში [მანამ, სანამ ისინი არ გაცვდება]."},{"id":81,"translation":"და ალლაჰმა გაგიჩინათ ჩრდილები იმისგან, რაც შექმნა [ხეებიდან, მთებიდან..], და გაგიჩინათ მთებში თავშესაფრები, და გაგიჩინათ სამოსელი, რომელიც გიცავთ სიცხისგან და მოგიმზადათ თქვენთვის სამოსელი [სამხედრო ჯავშნები], რომელიც გიცავთ თქვენივე [ადამიანური] რისხვისგან. ამგვარად სრულყოფს იგი თავის წყალობას თქვენადმი, ეგების თქვენ დაემორჩილოთ."},{"id":82,"translation":"ხოლო თუ პირი იბრუნეს, ჭეშმარიტად, შენი მოვალეობა [ო, მოციქულო] მხოლოდ ცხადი გზავნილის მიტანაა [მათამდე]."},{"id":83,"translation":"ისინი [მრავალღმერთიანები] ცნობენ (უამრავ) წყალობას ალლაჰისას, ხოლო შემდეგ უარყოფენ მას, და მათი უმრავლესობა ურწმუნონი არიან [კვდებიან ურწმუნოებად]."},{"id":84,"translation":"და იმ დღეს [სასჯელის დღეს] ჩვენ გამოვგზავნით [გამოვიყვანთ] ყოველი თემიდან მოწმედ [მათ შუამავალს], (რომელიც დაამოწმებს მორწმუნეთა რწმენას და ურწმუნოთა ურწმუნოებას). შემდეგ კი არ მიეცემა ნებართვა იმათ, ვინც გახდა ურწმუნო, (რათა თავი იმართლოს) და არ მოითხოვენ მათგან გამართლებას."},{"id":85,"translation":"და როცა იხილავენ ისინი, რომლებმაც ჩაიდინეს უსამართლობა [ურწმუნოება], ალლაჰის სასჯელს (მარადიულ ცხოვრებაში), ის არ შეემსუბუქებათ მათთვის და არ მიეცემათ მათ გადავადება (სასჯელის)."},{"id":86,"translation":"და როცა იხილავენ ისინი, რომლებმაც ჩაიდინეს მრავალღმერთიანობა, თავიანთ თანამონაწილეებს [ცრუ ღვთაებებს], იტყვიან: «მოგვხედე, უფალო! აი – ჩვენი თანამონაწილეები [ღმერთები], რომელთაც ვუხმობდით [ვეთაყვანებოდით] შენს გარდა». მაგრამ ისინი [ღმერთებად მიჩნეულნი] მოისროლებენ მათ [მრავალღმერთიანებს] სიტყვას (და ეტყვიან): «ჭეშმარიტად, თქვენ – უეჭველად, მატყუარები ხართ!» (ვინაიდან ჩვენ არ გიბრძანებდით, რომ თაყვანი გეცათ ჩვენთვის ალლაჰთან ერთად და არც ვამტკიცებდით, რომ ჩვენ ვიმსახურებდით თაყვანისცემას)"},{"id":87,"translation":"იმ დღეს ისინი ალლაჰს მორჩილებას გამოუცხადებენ და გაუქრებათ ყოველივე, რასაც თხზავდნენ."},{"id":88,"translation":"ვინც არ ირწმუნეს და (სხვებსაც) აბრკოლებდნენ ალლაჰის გზაზე, სასჯელს სასჯელზე დავუმატებთ, რადგანაც უკეთურებას სჩადიოდნენ."},{"id":89,"translation":"და იმ დღეს [სასჯელის დღეს], როდესაც ჩვენ გამოვგზავნით ყოველი თემისათვის მოწმედ (რომელიც დაამოწმებს მათ სასარგებლოდ, თუ მათ ირწმუნეს, და) მათ წინააღმდეგ (თუ ისინი გახდნენ ურწმუნონი) რომელიც იქნება მათგანვე [ეს იქნება მათთან გამოგზავნილი შუამავალი], და მოგიყვანთ შენ (ო, მუჰამმედ) მოწმედ მათზე [შენი თემის]. და ჩვენ გარდმოგივლინეთ წიგნი [ყურანი], რათა განუმარტო ყველაფერი და იყოს მართალი გზამკვლევი, წყალობა და სასიხარულო უწყება მორჩილთათვის."},{"id":90,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰი მოგიწოდებთ სამართლიანობას, სიკეთესა და ქველმოქმედებას ახლობელთა მიმართ, და გიკრძალავთ მრუშობას, გასაკიცხ ქმედებასა და შურს, ის შეგაგონებთ თქვენ, რათა გახსოვდეთ (ალლაჰის ბრძანებები) (და შეასრულოთ ისინი)!"},{"id":91,"translation":"და მტკიცედ შეასრულეთ აღთქმა ალლაჰთან, როცა თქვენ (ჰეი, ადამიანებო) იგი დადეთ, და ნუ დაარღვევთ ფიცებს მას შემდეგ, რაც მათ დაადასტურებთ, ვინაიდან თქვენ ალლაჰი გაიხადეთ თქვენს ზედამხედველად. ჭეშმარიტად, ალლაჰმა იცის, რასაც თქვენ აკეთებთ!"},{"id":92,"translation":"და (თქვენი აღთქმების დარღვევით) ნუ იქნებით იმ (გონებაშეზღუდულ) ქალივით, რომელმაც დაშალა [გახსნა] თავისი ძაფი მას შემდეგ, რაც ის მტკიცე ქსოვილად იყო შეკრული. აქცევდით რა თქვენს ფიცებს მოტყუებად ერთმანეთშორის, (როდესაც) ერთი ჯგუფი უფრო მრავალრიცხოვანია ვიდრე მეორე [როდესაც ეყრდნობიან თავიანთ სიმრავლეს]. ალლაჰი მხოლოდ გამოგცდით ამით [ბრძანებით, რომ დაიცვათ აღთქმები], და აუცილებლად განგიმარტავთ თქვენ აღდგომის დღეს იმას, რაზეც თქვენ სხვადასხვაგვარად ფიქრობდით."},{"id":93,"translation":"და რომ ალლაჰს ესურვა, ჭეშმარიტად, ერთ თემად გაგხდიდათ [ერთიან რწმენაზე და ერთსა და იმავე კანონზე]. თუმცა, იგი აცილებს გზიდან, ვისაც ისურვებს [ვინც ურწმუნოებას აირჩევს] და წარუძღვება სწორ გზაზე, ვისაც ისურვებს [ვინც რწმენას აირჩევს]. და თქვენ (ყველანი), უეჭველად, (სასჯელის დღეს) გამოეკითხებით იმაზე, რასაც სჩადიოდით."},{"id":94,"translation":"და ნუ გამოიყენებთ თქვენს ფიცებს ერთმანეთის მოსატყუებლად, თორემ დაგიცდებათ ფეხი გამყარების შემდეგ და იგემებთ ბოროტებას იმის გამო, რომ (ხალხს) აცდენდით ალლაჰის გზიდან; და თქვენთვისაა სასჯელი უდიდესი."},{"id":95,"translation":"და ნუ იყიდით ალლაჰთან დადებული აღთქმით უმნიშვნელო ფასს [ნუ გაცვლით ათქმას, ფიცს, ხელშეკრულებას დროებით მიწიერ სარგებელზე]! ჭეშმარიტად, ის, რაც ალლაჰთანაა, უკეთესია თქვენთვის, თქვენ რომ იცოდეთ!"},{"id":96,"translation":"რაც თქვენთანაა, წარმავალია, ხოლო რაც ალლაჰთანაა, მარადიულია. და ჩვენ, უეჭველად, მივაგებთ მათ, ვინც ითმენდა მათ საზღაურს საუკეთესოდ იმაზე, რასაც აკეთებდნენ."},{"id":97,"translation":"ვინც კარგი საქმე აკეთა, კაცმა თუ ქალმა, და თან მორწმუნეც იყო, უსათუოდ ვაცხოვრებთ მათ კეთილი ცხოვრებით, და მივაგებთ ჯილდოს იმაზე უკეთესს, რასაც აკეთებდნენ."},{"id":98,"translation":"და როცა წაიკითხავ ყურანს შეეფარე ალლაჰს ქვით ჩაქოლილი სატანისგან [მისი ბოროტებისგან]."},{"id":99,"translation":"ჭეშმარიტად, მას [სატანას] არ აქვს ძალაუფლება მათზე, რომელთაც ირწმუნეს და თავიანთ ღმერთს მიენდობიან."},{"id":100,"translation":"ჭეშმარიტად, მისი [სატანის] ძალაუფლება მხოლოდ იმათზეა, ვინც აირჩია იგი მფარველად და ვინც მის გამო არიან მრავალღმერთიანნი."},{"id":101,"translation":"და როდესაც ჩვენ ვცვლით (ყურანში) ერთ აიათს მეორით (როდესაც გაუქმდება ერთი აიათის კითხვა ან დებულება), – ხოლო ჭეშმარიტად ალლაჰმა უკეთ იცის, რას ავლენს [მან იცის, რა არის უკეთესი მისი მონებისთვის], – ისინი [ურწმუნონი] ამბობენ: «შენ (ო, მუჰამმად) მხოლოდ მომგონებელი ხარ (რომელიც იგონებს იმას, რაც ალლაჰს არ უთქვამს)!» (მაგრამ) მათმა უმრავლესობამ არ იცის [ალლაჰმა კი იცის ამ ცვლილების მიზეზი და სიბრძნე]!"},{"id":102,"translation":"უთხარი: «ჩამოავლინა იგი წმინდა სულმა შენი უფლისგან ჭეშმარიტებით, მორწმუნეთა განსამტკიცებლად, ხელმძღვანელობად და სამახარობლოდ მუსლიმთათვის»."},{"id":103,"translation":"და ჩვენ უკვე ვიცით, რომ ისინი [მრავალღმერთიანები] ამბობენ: «მართლაც, მას [მოციქულს] ასწავლის (ყურანს) (მხოლოდ) (ჩვეულებრივი) ადამიანი». თუმცა, ენა იმისა (ადამიანისა), ვისზეც ისინი [მრავალღმერთიანები] მიუთითებენ, უცხოა [არაბული არ არის], ხოლო ეს [ყურანის ენა] – ცხადი არაბული ენაა."},{"id":104,"translation":"ჭეშმარიტად, მათ, ვისაც არ სწამთ ალლაჰის აიათები, ალლაჰი არ უწინამძღვრებს და მათთვისაა მწარე სასჯელი."},{"id":105,"translation":"სიცრუეს მხოლოდ ისინი თხზავენ, რომელთაც არ სწამთ ალლაჰის აიათები, და სწორედ ისინი არიან ცრუმეტყველნი. [და არა მუჰამედი ალლაჰის მოციქული]"},{"id":106,"translation":"ვინც უარყოფს ალლაჰს, მას შემდეგ, რაც ირწმუნა, – გარდა იმისა, ვინც იძულებული იყო, გული კი რწმენით ჰქონდა დამშვიდებული, – ხოლო ვინც ურწმუნოებას გაუხსნის გულს, მათზეა ალლაჰის რისხვა და მათთვისაა დიდი სასჯელი."},{"id":107,"translation":"ეს იმიტომ, რომ მათ ამქვეყნიური ცხოვრება ამჯობინეს იმქვეყნიურს და რომ ალლაჰი არ დაადგენს სწორ გზაზე ურწმუნო ხალხს."},{"id":108,"translation":"აი, ისინი, რომელთა გულები, სმენა და მხედველობა დაბეჭდა ალლაჰმა; და სწორედ ისინი არიან უგულისყურონი."},{"id":109,"translation":"ეჭვგარეშეა, რომ საიქიოში სწორედ ისინი იქნებიან წაგებულნი."},{"id":110,"translation":"შემდეგ, ჭეშმარიტად, შენი ღმერთი მათთვის ვინც გადასახლდენენ მას შემდეგ, რაც გამოიცადნენ [გადაიტანეს წამება] (მრავალღმერთიანთა მხრიდან), შემდეგ იბრძოლეს და მოითმინეს, – ჭეშმარიტად, შენი უფალი ამის შემდგომ უსაზღვროდ მპატიებელი, მწყალობელია."},{"id":111,"translation":"იმ დღეს, როცა ყოველი სული მოვა და საკუთარ თავს გამოესარჩლება, და სრულად მიეზღვება ყოველ სულს, რაც უქმნია, და მათ არ შეეხებათ უსამართლობა."},{"id":112,"translation":"და ალლაჰს მოჰყავს მაგალითად სოფელი (ანუ მექქა), რომელიც იყო უსაფრთხო, მშვიდი; მოდიოდა მასთან მისი საზრდო უსაფრთხოდ [უხვად და იოლად] ყველა მხრიდან, მაგრამ ისინი [ამ სოფლის მცხოვრებნი] არ ცნობდნენ ალლაჰის წყალობებს (რომლითაც ის ანიჭებდა მათ) (უთანაზიარებდნენ ალლაჰს თანამონაწილეებს და არ გამოხატავდნენ მადლიერებას), და მაშინ ალლაჰმა დააგემოვნებინა მას [მექქას მცხოვრებთ] შიმშილის სამოსი და შიში (იმის გამო, რომ მათ ქარავნებზე, რომლებიც მიდიოდნენ შამში, ალლაჰის მოციქულის რაზმები დაესხმებოდნენ თავს) იმის გამო, რასაც ისინი [მექქელები] სჩადიოდნენ [მათი ურწმუნოებისა და მტრობის გამო]."},{"id":113,"translation":"უეჭველად, მათ მიუვიდათ შუამავალი მათგანვე, მაგრამ მათ ცრუდ შერაცხეს იგი, და მოიცვა ისინი სასჯელმა [შიმშილმა, შიშმა, მათი წინამძღოლების დაღუპვამ ბადრში…], და იყვნენ ისინი უსამართლონი (თავიანთივე თავების მიმართ)."},{"id":114,"translation":"მაშ, მიირთვით იქიდან, რაც ჰალალ და სუფთა საზრდოდ გიწყალობათ ალლაჰმა და მადლიერნი იყავით ალლაჰის წყალობისა, თუკი მხოლოდ მას ეთაყვანებით."},{"id":115,"translation":"მან თქვენთვის აკრძალა მხოლოდ ლეში [ის ცხოველი, რომელიც მოკვდა და არაა დაკლული], და (ცხოველიდან გამოღვრილი) სისხლი, და ღორის ხორცი, და იმ ცხოველის ხორცი, (რომელიც) დაკლულია ალლაჰის გარდა სხვისთვის. ხოლო ვინც იძულებული გახდება (შიმშილის დროს, რათა არ მოკვდეს), სურვილისა და ზედმეტობის გარეშე [არ განიცდის სიამოვნებას და არ ნაყრდება], – მაშინ (ჭეშმარიტად) ალლაჰი მპატიობელი, შემწყალებელია!"},{"id":116,"translation":"და ნუ იტყვით იმაზე, რასაც თქვენი ენები აღწერს, სიცრუეს: «ეს [რაც ალლაჰმა აკრძალა] – ნებადართულია, ხოლო ეს [რაც ალლაჰმა ნებადართული გახადა] – აკრძალულია», რათა (ამით) ალლაჰზე სიცრუე მოიგონოთ. ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ალლაჰზე იგონებს სიცრუეს, ვერ მიაღწევენ წარმატებას (არც ამქვეყნად და არც მარადიულ ცხოვრებაში)!"},{"id":117,"translation":"(ეს არის მხოლოდ) მცირე სარგებლობა (ამქვეყნიურ ცხოვრებაში), ხოლო მათთვის (მარადიულ ცხოვრებაში) (მომზადებულია) მტანჯველი სასჯელი."},{"id":118,"translation":"და მათ, ვინც გახდა იუდეველი, ჩვენ ავუკრძალეთ ის, რაც უკვე გიამბეთ შენ (ო, მოციქულო) ადრე [იხ. სურა ალ-ან'აამ: 146]. და არ მოვქცეულვართ ჩვენ უსამართლოდ მათ მიმართ, არამედ ისინი თვითონ მოიქცნენ უსამართლოდ თავიანთივე თავების მიმართ (ურწმუნოებითა და ბოროტებით, რითაც დაიმსახურეს ეს აკრძალვა)."},{"id":119,"translation":"შემდეგ, ჭეშმარიტად, შენი ღმერთი იმათთვის, რომელთაც უმეცრებით ჩაიდინეს უკეთურება, მერე კი მოინანიეს ამის შემდგომ და გამოასწორეს, - ჭეშმარიტად, შენი ღმერთი ამის შემდგომ უსაზღვროდ მპატიებელი, მწყალობელია."},{"id":120,"translation":"ჭეშმარიტად, იბრაჰიმი იყო წინამძღოლი, ღვთისმოშიში [სრულიად დამორჩილებული და მორჩილი] ალლაჰის წინაშე, ჰანიფი [ერთი ღმერთის მორწმუნე], და არ ყოფილა იგი მრავალღმერთიანთაგან."},{"id":121,"translation":"მადლიერი მისი წყალობებისთვის; მან აირჩია იგი (რათა ყოფილიყო ერთ-ერთი მოციქულთაგანი) და დააგინა იგი სწორ გზაზე."},{"id":122,"translation":"და ვუბოძეთ მას ამქვეყნად სიკეთე, და ჭეშმარიტად, იგი საიქიოს მართალთაგან იქნება."},{"id":123,"translation":"შემდგომ ზეშთაგაგონეთ შენ [მოციქულო მუჰამმად], რომ გაჰყოლოდი ჰანიფი იბრაჰიმის რელიგიას, და იგი არ ყოფილა წარმართთაგანი."},{"id":124,"translation":"შაბათი განისაზღვრა მხოლოდ მათთვის [იუდეველთათვის], რომლებმაც უთანხმოება გამოავლინეს მასთან დაკავშირებით (და აირჩიეს ეს დღე პარასკევის ნაცვლად). და, ჭეშმარიტად, შენი უფალი განიკითხავს მათ აღდგომის დღეს იმასთან დაკავშირებით, რაშიც [რწმენის საკითხებში] ისინი განასხვავდნენ."},{"id":125,"translation":"მოუწოდე შენი ღმერთის გზისკენ სიბრძნითა და კეთილი შეგონებით, და ეკამათე მათ იმით, რაც უკეთესია [რბილად და კეთილგანწყობით]. ჭეშმარიტად, შენმა ღმერთმა უკეთ იცის, თუ ვინ აცდა მის გზას, და მან უკეთ უწყის ჭეშმარიტ გზაზე მყოფნი."},{"id":126,"translation":"და თუ სამაგიეროს მიაგებთ, მიაგეთ იმის მსგავსად, რითაც დაისაჯეთ. ხოლო თუ მოითმენთ, ეს უთუოდ უკეთესია მომთმენთათვის."},{"id":127,"translation":"მოითმინე და შენი მოთმინება მხოლოდ ალლაჰისგანაა. ნუ დამწუხრდები მათ გამო და ნურც შევიწროვდები იმისგან, რასაც ისინი მზაკვრობენ."},{"id":128,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰი იმათთანაა, ვისაც ღმერთის შიში აქვს და ვინც არიან სიკეთისმქნელნი."}]},{"id":17,"verses":[{"id":1,"translation":"დიდებულია ის, ვინც ღამით გადაიყვანა თავისი მონა [შუამავალი მუჰამმადი (სულით დ სხეულით) მასჯიდ ალ-ჰარამიდან (რომელიც მდებარეობს მექქაში) მასჯიდ ალ-აყსაში რომელიც მდებარეობს იერუსალიმში), რომლის გარშემოც დავლოცეთ, რათა გვეჩვენებინა მისთვის ზოგი ჩვენი სასწაული, ჭეშმარიტად, იგი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმხედველია."},{"id":2,"translation":"და (ასევე) მივეცით [შუამავალ] მუსას წიგნი [თორა] და დავუდგინეთ იგი ჭეშმარიტ გზად ისრაელის შვილებს (რომელშიც ნათქვამია): «არ დაიდგინოთ მფარველად ჩემს გარდა არავინ»."},{"id":3,"translation":"ჰეი, შთამომავალნო მათი, რომელიც გადავიყვანეთ [გადავარჩინეთ](კიდობანში) ნუჰთან ერთად. ჭეშმარიტად, ის მადლიერი მსახური იყო."},{"id":4,"translation":"და დავადგინეთ [ვაცნობეთ] ისრაელის [შუამავალი იაყუბი] შვილებს [თორაში]: «ორჯერ ჩაიდენთ[1] არეულობას ქვეყანაზე [პალესტინაში] და ქედმაღლობით გამედიდურდებით».","footnotes":"[1]გადმოცემულია იბნ აბბასისგან, რომ პირველი იყო წინასწარმეტყველ ზაქარია-ს მკვლელობა, ხოლო მეორე — წინასწარმეტყველ იაჰია-ს მკვლელობა."},{"id":5,"translation":"როცა მოვიდა აღთქმა, ორიდან პირველი, ჩვენ წარმოვგზავნეთ თქვენზე ჩვენი მსახურნი [ძალის მქონენი], ამგვარად მათ შემოიჭრნენ სახლებამდე (გეძებდნენ და გკლავდნენ ). და გახდა (ეს) დაპირება შესრულებული."},{"id":6,"translation":"შემდგომ (თქვენი მონანიების შემდეგ) კვლავ დაგიბრუნეთ თქვენ (ო, ისრაილის შთამომავალნო) მათ წინაშე. და გაგაძლიერეთ თქვენ ქონებითა და ძეებით და გქმენით უფრო მრავალრიცხოვანი (და ეს ყველაფერი თქვენი გულწრფელობისა და თავმდაბლობის გამო ალლაჰის მიმართ)."},{"id":7,"translation":"თუ თქვენ (ისრაელის შთამომავლებო) სიკეთეს აკეთებთ, ამას საკუთარი თავისთვის აკეთებთ (რადგან ამისთვის ჯილდო მოგენიჭებათ), ხოლო თუ ბოროტებას სჩადიხართ, ისიც თქვენსავე თავს დაუბრუნდება [ამ ბოროტების შედეგი თქვენვე დაგიბრუნდებათ]. ხოლო როდესაც აღსრულდა უკანასკნელი აღთქმა, მაშინ ჩვენ კვლავ მოვავლინეთ თქვენზე თქვენი მტრები, რათა დაემცირებინეთ და ეს დამცირება თქვენს სახეებზე ასახულიყო; და რათა შესულიყვნენ ისინი მეჩეთში [იერუსალიმის ტაძარში], როგორც პირველად შევიდნენ, და მთლიანად გაენადგურებინათ ყველაფერი, რასაც დაეუფლებოდნენ [ყველაფერი, რაც მათ ხელში ჩაუვარდებოდათ]."},{"id":8,"translation":"ეგებ შეგიწყალოთ (ო, ისრაელის შთამომავალნო) თქვენმა ღმერთმა (მას შემდეგ, რაც შური იძია თქვენზე, თუ მოინანიებთ და გამოასწორებთ თქვენს ქმედებებს). ხოლო თუ დაბრუნდებით (ბოროტების და უწესრიგობის ჩადენისკენ), ჩვენც დავბრუნდებით (თქვენი დასჯითა და დამცირებით). ჯოჯოხეთს ურწმუნოებისთვის სამუდამო საპყრობილედ ვაქცევთ."},{"id":9,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს ყურანი უწინამძღვრებს (ადამიანებს) ყველაზე სწორი გზისკენ (და ეს არის სრული დამორჩილება ალლაჰზე) და ახარებს მორწმუნეებს, რომელნიც აკეთებენ კეთილ საქმეებს (ასრულებენ ალლაჰის ბრძანებებს და თავს იკავებენ მისი აკრძალული საქმისგან), რომ სწორედ მათთვისაა უდიდესი ჯილდო."},{"id":10,"translation":"და იმათ კი, რომელთაც არ სწამთ საიქიო (განკითხვის დღე, ჯოჯოხეთი და სამოთხე), გავამზადეთ მათთის მტანჯველი სასჯელი (ჯოჯოხეთი)."},{"id":11,"translation":"ადამიანი მოუწოდებს ბოროტებას (იწვევს წყევლას საკუთარ თავზე, შვილზე ან საკუთრებაზე). იმგვარად, (გაბრაზების დროს) როგორც უნდა მოუწოდებდეს სიკეთეს, და ჭეშმარიტად, ადამიანი სულსწრაფია."},{"id":12,"translation":"დავადგინეთ ღამე და დღე ორ სასწაულად (რაც ალლაჰის ერთადერთობასა და ყოვლისშემძლეობაზე მიუთითებს), დავფარეთ ღამის სასწაული (მთვარით) და საჩინო ვყავით დღის სასწაული (მზით), რათა ითხოვოთ მადლი თქვენი ღმერთისგან, რათა შეიტყოთ წელთაღრიცხვა და ანგარიში. და ყოველივე ცხადად განვმარტეთ."},{"id":13,"translation":"და ყოველ ადამიანს ჩამოვკიდეთ კისერზე თავისი ბედი (ის აგებს პასუხს მხოლოდ თავისი ქმედებებისთვის) და განკითხვის დღეს წარვუდგენთ მას წიგნს (რომელშიც მისი ყველა საქმე იქნება ჩაწერილი), რომელიც დახვდება გადაშლილი:"},{"id":14,"translation":"«წაიკითხე შენი წიგნი! დღეს საკმარისია, რომ შენ თვითონ განსაჯო შენი ქმედებები!»"},{"id":15,"translation":"ვინც წავიდა ჭეშმარიტი გზით [ალლაჰის გზით], მხოლოდ თავის სასიკეთოდ დაადგა ამას და ვინც აცდა, მხოლოდ თავის საწინააღმდეგოდ აცდა. და არც ერთი მტვირთველი არ იტვირთავს სხვის ტვირთს, და ჩვენ არ დაგვისჯია ვინმე, ვიდრე არ წარვაგზავნიდით მასთან შუამავალს (სანამ მათამდე არ მივიდა მტკიცებულება)!"},{"id":16,"translation":"ხოლო როცა ვინებეთ დაგვეღუპა რომელიმე სოფელი (იმ ბოროტებებისთვის, რაც მათ ჩაიდინეს), ვუბრძანეთ ფუფუნებით განებივრებულ მის ბინადრებს[1], მაგრამ ურჩობდნენ მასში და აუხდათ მათ ნათქვამი და გავანადგურეთ განადგურებით.","footnotes":"[1]ჩაძირულნი ვნებებსა და ცრუ გართობაში [რათა გულწრფელად ირწმუნონ ალლაჰი, იყვნენ მორჩილნი მისადმი და აღიარონ მისი მოციქულები და მათი მეშვეობით სხვებმაც იპოვონ ჭეშმარიტება და მიჰყვნენ მას]"},{"id":17,"translation":"და რამდენი თაობა დავღუპეთ (შუამავალი) ნუჰის შემდგომ; შენი ღმერთი კი საკმარისია თავის მონათა ცოდვების მცოდნედ და დამნახველად."},{"id":18,"translation":"იმას, ვისაც წუთისოფელი სურდა, დავუჩქარეთ მას იქ, რასაც ვინებეთ და ვისთვისაც ვინებეთ. მერე კი დავუდგინეთ მას ჯოჯოხეთი, რათა დაიწვას იგი შერაცხული და დამცირებული."},{"id":19,"translation":"ხოლო იმან, ვინც ისურვა მარადიული ცხოვრება, იღვაწა მისთვის (ალლაჰისადმი მორჩილებით) და მორწმუნე იყო, დაფასებულ იქნება მათი ღვაწლი."},{"id":20,"translation":"სრულად მივაგებთ ამათაც და იმათაც შენი ღმერთის საზღაურს, და შენი ღმერთის საზღაური არ არის შეზღუდული[1].","footnotes":"[1]არ არის აკრძალული არც მორწმუნეთათვის და არც ურწმუნოთათვის"},{"id":21,"translation":"შეხედე (ო, შუამავალო), როგორ ვამჯობინეთ ისინი (ადამიანები) ერთი მეორეს (საზრდოსა და საქმეებში). საიქიო (მორწმუნეთათვის) უფრო მაღალია ხარისხით და უფრო აღემატება ღირსებით."},{"id":22,"translation":"ნუ დაიდგენ (ო, ადამიანო) ალლაჰთან ერთად სხვა ღვთაებას (არ ჩაიდინო მრავალღმერთიანობა), თორემ დარჩები (ალლაჰის დახმარების გარეშე) განკიცხული, დაკნინებული."},{"id":23,"translation":"და დაგიდგინა (ბრძანა) შენმა ღმერთმა, რომ არ ეთაყვანოთ (ო, ადამიანნო) არავის მის გარდა, და კეთილად მოექცეთ მშობლებს. თუკი ორივე ან ერთ-ერთი მიაღწევს სიბერეს, არ უთხრა მათ: «უფფ!» - არ უყვირო მათ და უთხარი კეთილი სიტყვა."},{"id":24,"translation":"მათდამი სიკეთით დახარე (თქვენს მშობლებთან) მოწყალების ფრთები (დამორჩილდი და რბილად მოექეცი მათ) და თქვი: «ღმერთო ჩემო, წყალობა უყავ მათ ისევე, როგორც მე აღმზარდეს (როცა ვიყავი) პატარა»."},{"id":25,"translation":"თქვენმა ღმერთმა უკეთ იცის, რაც თქვენს (ო, ადამიანნო) გულებშია (ის, რისკენაც ისწრაფვით), თქვენ რომ მართალნი ყოფილიყავით, და ჭეშმარიტად, იგი არის მომნანიეთა მიმართ მიმტევებელი."},{"id":26,"translation":"და მიეცი (მორწმუნე) ახლობელს თავისი კუთვნილი (შეინარჩუნე ნათესაური კავშირი) ასევე (გაიღე ზაქათისა და ნებაყოფლობითი ქველმოქმედებისგან) ღატაკსა და მგზავრზე, და ნუ გაფლანგავ გადაჭარბებულად."},{"id":27,"translation":"რამეთუ მფლანგველები ეშმაკის ძმები არიან. ეშმაკი კი თავისი ღმერთის მიმართ უმადურია."},{"id":28,"translation":"და თუ შეაქცევ ზურგს მათ [ისეთებისგან, ვისზეც ნაბრძანები გაქვს, რომ გასცე ქონება] (საკუთარი სახსრების არქონის გამო), შენი ღმერთის იმ მოწყალების წადილით, რასაც იმედოვნებ, და უთხარი მათ ტკბილი სიტყვა[1].","footnotes":"[1]მიმართე ალლაჰს ვედრებით, რომ გაამდიდროს ისინი და გააფართოვოს მათი საზრდო, და როცა ალლაჰი მოგანიჭებს შენ საზრდოს, შენ, უეჭველად, გაუზიარებ მათ მისგან."},{"id":29,"translation":"და ნუ იქნები (თითქოსდა) ხელმომჭირნე [ნუ დაიშურებ ხარჯვას სიკეთისთვის] და ნურც გაშლი [ხელს] მას მთლიანად [ნუ დახარჯავ გადაზედმეტებულად], რათა არ დარჩე განკიცხული, გაღატაკებული."},{"id":30,"translation":"ჭეშმარიტად, შენი ღმერთი გულუხვად აძლევს სარჩოს, ვისაც ინებებს და უმცირებს [ვისაც ინებებს]. ჭეშმარიტად, იგი თავის მსახურთა მცოდნეა, მხედველია."},{"id":31,"translation":"და ნუ დახოცავთ [ო, ადამიანნო] საკუთარ შვილებს გაღატაკების შიშით. ჩვენ ვაძლევთ სარჩოს მათაც და თქვენც. ჭეშმარიტად, მათი [შვილების] მოკვლა დიდი ცოდვაა."},{"id":32,"translation":"და ნუ მიუახლოვდებით მრუშობას! [თავი შეიკავეთ იმ მიზეზებისგანაც კი, რომლებმაც შესაძლოა იქამდე მიგიყვანოთ] რადგან იგი ზნედაცემულობა და ცუდი გზაა."},{"id":33,"translation":"და ნუ მოკლავთ სულს, რაც აკრძალა ალლაჰმა [მოკვლა], თუ არა - მხოლოდ სამართლიანობის აღსადგენად [1], და ვინც მოიკლა უსამართლოდ, ჩვენ დავუდგინეთ მის ახლობელს [მემკვიდრეს ან მმართველს] უფლება (შურისგებისა) [რათა მოითხოვოს მკვლელის სიკვდილით დასჯა ან დააკისროს მას სისხლის გამოსასყიდის გადახდა] და ზღვარს ნუ გადავა მკვლელობაში, და ჭეშმარიტად, იგი შეწევნილ იქნება [2].","footnotes":"[1] მკვლელობა როგორც შურისგება მკვლელობისთვის, მეუღლეობაში მყოფი მეძავების სიკვდილით დასჯა, რელიგიიდან გასვლის გამო სიკვდილით დასჯა და სხვ.\n[2] იმაში, რომ მან მისცა შურისგების აღსრულების შესაძლებლობა."},{"id":34,"translation":"და ნუ მიუახლოვდებით ობლის ქონებას, თუ არა [მხოლოდ] სიკეთით, ვიდრე იგი სრულწლოვანებას მიაღწევდეს [გონებრივ და ფიზიკურ], და უერთგულეთ თქვენს აღთქმას, უეჭველად, აღთქმაზე მოგეკითხებათ."},{"id":35,"translation":"და სრულად დაიცავით საზომი, [როცა სხვებისთვის ზომავთ] და აწონეთ სწორი სასწორით. ეს უკეთესია თქვენთვის."},{"id":36,"translation":"არ მისდიო [ო, ადამიანნო] იმას, რისი ცოდნაც არ გაქვს [ნუ იტყვი, რომ ნახე, თუ არ გინახავს და ნუ იტყვი, რომ მოისმინე, თუ არ მოგისმენია]. უეჭველად, ყურის, თვალის და გულისგან, ყველასგან [განკითხვის დღეს] პასუხი მოეკითხება!"},{"id":37,"translation":"და ნუ ივლი ქვეყანაზე ამაყად, შენ ვერ გახვრეტ დედამიწას (მასზე სიარულით) და ვერ აწვდები მთებს სიმაღლით."},{"id":38,"translation":"ყოველივე ეს შენი ღმერთის წინაშე უკეთური, საძულველია."},{"id":39,"translation":"ეს არის ზეშთაგონება, რაც ზეშთაგეგონა შენი ღმერთისგან [ო, შუამავალო] და ნუ დაიდგენ ალლაჰთან ერთად სხვა ღვთაებას, თორემ ჩაგდებულ იქნები ჯოჯოხეთში განკიცხული და დამცირებული."},{"id":40,"translation":"ნუთუ თქვენმა უფალმა, [ო, მრავალღმერთიანნო] თქვენ ვაჟებით დაგაჯილდოვათ, ხოლო თავისთვის ანგელოზთაგან ქალიშვილები აირჩია?! უეჭველად, თქვენ დიდ სიტყვას ამბობთ!"},{"id":41,"translation":"ჩვენ უკვე განვმარტეთ ამ ყურანში (დადგენილებები, მაგალითები და შეგონებები), რათა მათ [ადამიანებმა] შეგონება მიიღონ, მაგრამ მხოლოდ კიდევ უფრო ზრდის მათ ზიზღს (რწმენისადმი)."},{"id":42,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო]: «რომ ყოფილიყვნენ მასთან [ალლაჰთან] ერთად [სხვა] ღვთაებები - როგორც ამბობენ [მრავალღმერთიანნი], უსათუოდ ისურვებდნენ ისინი [ღვთაებები] ტახტრევნის მფლობელისკენ სავალ გზას»."},{"id":43,"translation":"დიდებულია იგი და უზენაესი იმ ყველაფერზე, რასაც მის შესახებ [წარმართები] ამბობენ."},{"id":44,"translation":"განადიდებენ მას [ალლაჰს] შვიდი ზეცა, მიწა და ყოველივე, რაც მასშია. და არ არის რაიმე მას რომ ქებას არ აღუვლენდეს, მაგრამ თქვენ [ო, ადამიანნო] არ გესმით მათი ქება-დიდება. ჭეშმარიტად, იგი სათნო, მიმტევებელია."},{"id":45,"translation":"და როცა შენ [ო, შუამავალო] წაიკითხე ყურანი [და მას ისმენდნენ მრავალღმერთიანნი], ჩვენ დავადგინეთ უხილავი ფარდა შენსა და მათ შორის, რომელთაც არ სწამთ საიქიო."},{"id":46,"translation":"და ჩვენ დავფარეთ მათი გულები საფარით, რათა ვერ გაეგოთ იგი [ყურანი], და მათ ყურებში სიყრუე. და როდესაც შენს უფალს ახსენებ ყურანში, შენი ღმერთის ერთადერთობას [როდესაც ამბობ, რომ ღმერთი მხოლოდ ალლაჰია] ისინი ზიზღით ზურგს იბრუნებენ."},{"id":47,"translation":"ჩვენ უკეთ ვიცით, რასაც ისინი [მრავალღმერთიანების მმართველნი] ისმენენ, [რა მიზანი აქვთ] როცა შენ გისმენენ [ო, შუამავალო][ისინი მხოლოდ იმისთვის ისმენენ, რომ დაგცინონ], [ასევე ჩვენ ვიცით] და როცა ისინი საიდუმლოდ თათბირობენ, აჰა, ამბობენ უსამართლონი: «თქვენ მიჰყვებით მხოლოდ\nმონუსხულ კაცსო [ვისზეც ჯადომ მოახდინა ზემოქმედება და გონება შეერყა]!»"},{"id":48,"translation":"შეხედე [ო შუამავალო], როგორ მოაქვთ შენთვის იგავები [შენზე ისეთ ტყუილს ამბობენ, რომელიც თავისი სიყალბით მხოლოდ ზღაპრულ იგავებს წააგავს]. (ისინი) ჭეშმარიტ გზას ასცდებიან და გზის პოვნას ვეღარ შეძლებენ."},{"id":49,"translation":"თქვეს [მრავალღმერთიანებმა]: «თუკი ძვლებად და ფერფლად ვიქცევით, ნუთუ მართლაც აღდგენილ ვიქნებით ახალ ქმნილებად?!»"},{"id":50,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო]: «ქვადაც რომ იქცეთ ან რკინად,"},{"id":51,"translation":"ანდა, [ისეთ] ქმნილებად, რომელიც დიდია თქვენს მკერდში» [რომლის აღდგომა წარმოსადგენად რთულია]. და იკითხავენ: «[ნუთუ კვლავ გავცოცხლდებით მას შემდეგ, რაც გავქრებით?] ვინღა დაგვაბრუნებს უკანო?» უთხარი [მათ]: «იგი, ვინც გაგაჩინათ თავდაპირველად». თავს დახრიან შენს წინაშე და გკითხავენ: «როდისაა ის?» უთხარი: «ის [აღსდგომა] შეიძლება ახლოსაა»."},{"id":52,"translation":"დღე, როცა იგი მოგიხმობთ თქვენ. ხოლო თქვენ უპასუხებთ მას დიდებით და გეგონებათ, რომ მხოლოდ მცირე ხნით დაყოვნდით [დედამიწაზე]."},{"id":53,"translation":"და უთხარი ჩემს მსახურებს [მორწმუნეებს], თქვან ის, რაც კარგია [კარგი სიტყვა]. ჭეშმარიტად, ეშმაკი განხეთქილებას თესავს მათ [ადამიანებს] შორის და ჭეშმარიტად, ეშმაკი ადამიანის აშკარა მტერია!"},{"id":54,"translation":"თქვენი ღმერთი უკეთესად გიცნობთ თქვენ [ო, ადამიანნო]. თუ ინებებს, წყალობას მოიღებს თქვენზე, ანდა თუ ინებებს, დაგსჯით! ხოლო შენ არ წარგვიგზავნიხარ [ო, შუამავალო] მათ დამცველად."},{"id":55,"translation":"შენმა ღმერთმა ყველაზე უკეთ იცის ისინი, ვინც ცათა შინაა და ვინც ქვეყანასა ზედაა. ჩვენ ვამჯობინეთ ზოგი შუამავალი ზოგიერთს და ვუბოძეთ [შუამავალ] დავუდს ზებური(ფსალმუნი)."},{"id":56,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო] [მრავალღმერთიანებს]: «მოუხმეთ იმათ, რემლებზედაც ამტკიცებდით [რომ თითქოს ისინი ღირსნი არიან თაყვანისცემის.] მის [ალლაჰის] გარდა. მათ არ შეუძლიათ ზარალის აცილება თქვენთვის და არც შეცვლა»."},{"id":57,"translation":"ისინი [წინასწარმეტყველები, მართალნი და ანგელოზები], რომელთაც მრავალღმერთიანები ევედრებიან და მიმართავენ, თავადვე ეძებენ გზას თავიანთ უფალთან დასაახლოებლად [ისწრაფვიან მისი კმაყოფილების მოსაპოვებლად]; ცდილობენ, რომელი მათგანი უფრო ახლოს იქნება [ალლაჰის კმაყოფილებასთან], იმედოვნებენ მის წყალობას და ეშინიათ მისი სასჯელის. ჭეშმარიტად, შენი უფლის სასჯელის უნდა ერიდებოდეს ადამიანი!"},{"id":58,"translation":"არ არის არცერთი დასახლება [რომლის ბინადარნიც არიან ურწმუნოები], რომ არ დავღუპოთ იგი განკითხვის დღემდე [მისი მცხოვრებნი], ანდა არ დავსაჯოთ მტანჯველი სასჯელით. ეს [განაჩენი] უკვე ჩაწერილი იყო წიგნში [დაცულ დაფაზე]."},{"id":59,"translation":"და არაფერს შევუკავებივართ ჩვენ, რომ წარმოგვეგზავნა (შუამავლები) ჩვენი სასწაულებით [რასაც ითხოვენ მრავალღმერთიანები], გარდა იმისა, რომ უწინდელებმა [საზოგადოებამ] უარყვეს ისინი [ნიშნები]. ჩვენ კი\nვუბოძეთ სამუდიანებს [შუამავალ საალიჰის ხალხი] დედალი აქლემი ცხად ნიშნად, ხოლო ისინი უსამართლოდ მოექცნენ მას [დაკლეს იგი] [და ჩვენ დავღუპეთ ისინი, გარდმოვავლინეთ მათზე სასჯელი].და ჩვენ ვაგზავნით (წინასწარმეტყველებს) ჩვენი ნიშნებით [სასწაულებით] მხოლოდ იმისთვის, რომ შევაშინოთ (ჩვენი მონები) [რათა მათგან მიიღონ სარგებელი და შეგონება]."},{"id":60,"translation":"და აჰა [ გაიხსენე ო, შუამავალო], როგორც გითხარით შენ: «ჭეშმარიტად, შენი ღმერთი გარემოიცავს ხალხს [თავისი ცოდნითა და ძლევამოსილებით], და სიზმარიც, [რომელიც გიჩვენეთ სასწაულების ხილვა], მხოლოდ ხალხის გამოსაცდელად დავადგინეთ, და ხეც, დაწყევლილი ყურანში, ჩვენ დავაშინებთ (შევაგონებთ) მათ, იმათ კი არაფერი\nემატებათ, გარდა დიდი ურჩობისა."},{"id":61,"translation":"და აი, ვუთხარით ანგელოზებს! საჯდა აღასრულეთ ადამისთვის! [რათა გამოხატულიყო მისდამი პატივისცემა და წარმოჩენილიყო მისი უპირატესობა] და საჯდე აღასრულეს [ყველა ანგელოზმა], იბლისის გარდა (რომელმაც) თქვა: «ნუთუ საჯდა გავუკეთო (თავი მოვუხაროო ) იმას, ვინც თიხისგან შექმენი?!»"},{"id":62,"translation":"მან თქვა [იბლისმა: სატანების მამა]: «ხედავ შენ [ო, ალლაჰ], ეს არის იგი [ადამი], ვინც ჩემზე მეტად დააფასე! თუკი [ცოცხლად დამტოვებ] გადამივადებ აღდგომის დღემდე, მე დავღუპავ მის შთამომავლობას, მცირედის გარდა». [გარდა მხოლოდ შენ მიერ რჩეულ მორჩილთა, რომლებიც არავის სხვას არ ცნობენ ღმერთად შენს გარდა]"},{"id":63,"translation":"მიუგო [ალლაჰმა](იბლისს): «წადი და მათგან, ვინც შენ გამოგყვება [ადამის შთამომავლობიდან] ჯოჯოხეთი იქნება თქვენი საზღაური, სრული საზღაური."},{"id":64,"translation":"და მოხიბლე [ცოდვაში] მათგან ისინი, ვისაც შეძლებ, შენი ხმით, შეკრიბე მათ წინააღმდეგ შენი მხედრობა და ქვეითნი, თანაზიარი იყავი მათი ქონებასა [1] და ძეებში [2] და დაჰპირდი [შენს მიმდევრებს ტყუილი]! სატანა კი არაფერს ჰპირდება ცდუნების გარდა!","footnotes":"[1] როდესაც ისინი იშოვიან აკრძალული გზით და ხარჯავენ აკრძალულ საქმეებზე\n[2] როდესაც ბავშვები იბადებიან მრუშობის შედეგად"},{"id":65,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩემს მსახურებზე არ გაგაჩნია მეუფება და საკმარისია შენი ღმერთი დამცველად [მორწმუნეთათვის]»."},{"id":66,"translation":"თქვენი უფალი [ალლაჰი], [ის] რომელიც გადაადგილებს ხომალდებს ზღვაში, რათა [თქვენ] ეძიოთ მისი სიკეთე. ჭეშმარიტად, თქვენი ღმერთი მწყალობელია."},{"id":67,"translation":"და როცა შეგეხოთ ხიფათი ზღვაში [აახლოებს დაღუპვას], დაიკარგა [თქვენი გონებიდან], ვისაც მოუხმობდით, მის [ალლაჰის] გარდა [თქვენ მაშინვე ივიწყებთ ყველა კერპსა და ღვთაებას და მიმართავთ მხოლოდ ერთს, ყოვლისშემძლე ალლაჰს შველის თხოვნით.], ხოლო როცა ნაპირზე გამოგიყვანათ, პირს იბრუნებთ. და როგორი უმადურია ადამიანი."},{"id":68,"translation":"და ნუთუ უსაფრთხოდ გრძნობთ თავს იმისგან [ალლაჰისგან], რომ გშთანთქოს მიწამ ან დაგატეხოთ ქვების გრიგალი და მერე ვეღარ იპოვით დამცველს?"},{"id":69,"translation":"ან ნუთუ უსაფრთხოდ ხართ იმისაგან, რომ ის [ალლაჰი] დაგაბრუნებთ მასში [ზღვაში] ხელახლა, მოგივლენთ უმკაცრეს ქარიშხალს და დაგახრჩობთ იმის გამო, რომ იყავით ურწმუნონი, მერე კი ამაში ვერავის იპოვით ჩვენს წინააღმდეგ მიმდევარს?"},{"id":70,"translation":"და ვფიცავ! ჩვენ დავაფასეთ ადამის ძენი, გადავიყვანეთ ისინი ხმელეთსა თუ ზღვაში, ვუწყალობეთ სიკეთენი და ვუწყალობეთ მრავალს მადლით იმათგან, ვინც შევქმენით."},{"id":71,"translation":"იმ დღეს [აღსასრულის დღეს], როცა მოგიხმობთ ყველა ადამიანს თავიანთ წინამძღოლებთან ერთად[1] და ის, ვისაც ებოძება თავისი წიგნი [საქმეები] მარჯვენაში, და წაიკითხავენ თავიანთ წიგნს და არავინ არ დაჩაგრავს მათ ფინიკის კურკის ძაფის ოდენადაც კი.","footnotes":"[1]ყოველი ხალხის ჯგუფი იქნება მოწოდებული იმ წინამძღოლთან ერთად, რომელსაც ისინი მიჰყვებოდნენ ამქვეყნიურ ცხოვრებაში."},{"id":72,"translation":"და ის, ვინც აქ (ამ ცხოვრებაში) იყო ბრმა [და არ გახდა მორწმუნე], იგი საიქიოშიც ბრმა იქნება და კიდევ უფრო გზააბნეული."},{"id":73,"translation":"და, კინაღამ [მრავალღმერთიანებმა] გაცდუნეს [ო, შუამავალო] იმისგან, რაც ზეშთაგაგონეთ [ზოგიერთი ბრძანების და აკრძალვისგან], რათა ჩვენზე სხვა რამე მოგეგონებინა და მაშინ [თუ შენ ამას გააკეთებდი] ამოგირჩევდნენ ისინი მეგობრად."},{"id":74,"translation":"და ჩვენ რომ არ განგვემტკიცებინე [ო, შუამავალო][ჭეშმარიტებაზე], ვფიცავ, შენ მათკენ ცოტას გადაიხრებოდი."},{"id":75,"translation":"მაშინ [თუკი მცირედით მაინც გადაიხრებოდი მრავალღმერთიანებისაკენ], უთუოდ გაგემებდით შენ ორმაგ სასჯელს სიცოცხლეშივე და ორმაგს სიკვდილის შემდეგ. და ვერავის ნახავდი ჩვენს წინააღმდეგ შემწეს."},{"id":76,"translation":"და ისინი [მრავალღმერთიანები] ახლოს იყვნენ იმასთან, რომ შენ (ო, მოციქულო) ამ მიწიდან [მექქადან] განედევნეთ და იქიდან გაეძევებინეთ. და მაშინ, [თუ ისინი ამას გააკეთებდნენ], შენს შემდეგ იქ მხოლოდ მცირე ხანს დარჩებოდნენ."},{"id":77,"translation":"[და ისინი დაისჯებოდნენ] ალლაჰის დადგენილი წესისამებრ მათთან მიმართებით, ვინც ჩვენს მიერ იყო მოვლენილი შენამდე მოციქულად. და შენ ვერ ნახავ ალლაჰის კანონში რაიმე ცვლილებას."},{"id":78,"translation":"შეასრულე ლოცვა მზის გადახრიდან ღამის წყვდიადის დადგომამდე [შუადღის (ზუჰრი), შუადღის შემდეგი (ასრი), მზის ჩასვლის (მაღრიბი) და ღამის (‘იშა) ლოცვები], ხოლო განთიადის ჟამს უფრო ხანგრძლივად იკითხე ყურანი [დილის (ფაჯრის) ლოცვაში]. ჭეშმარიტად, განთიადის ჟამს წაკითხულ ყურანს [ფაჯრის ლოცვას] ჰყავს მოწმეები — მას ესწრებიან ღამის ანგელოზები და დღის ანგელოზები."},{"id":79,"translation":"და ღამის ერთ ნაწილში იკითხე [ყურანი] ლოცვაში, შენთვის განსაკუთრებული დამატებითი ლოცვა. ეგებ გიბოძოს [ო, მუჰამმად] შენმა ღმერთმა ქებული ადგილი."},{"id":80,"translation":"და თქვი: «უფალო! შემიყვანე მე (იქ, სადაც ჩემთვის სიკეთეა) ჭეშმარიტებით [ასე, რომ ის მე შემიყვარდეს], და გამომიყვანე მე (იქიდან, სადაც ჩემთვის ბოროტებაა) ჭეშმარიტებით [ის, რომ ეს განშორება ჩემთვის მძიმე არ იყოს], და მომანიჭე შენგან ძალა [მტკიცე მტკიცებულება], რომლითაც შემეწევი (ყველა ჩემი მტრის წინააღმდეგ)»."},{"id":81,"translation":"და უთხარი (ჰეი, მოციქულო) (მრავალღმერთიანებს): «მოვიდა ჭეშმარიტება [ისლამი], და განქარდა სიცრუე [მრავალღმერთიანობა]. ჭეშმარიტად, სიცრუე ისეთი რამაა, რომ ქრება!»"},{"id":82,"translation":"გარდმოვავლენთ ყურანისგან იმას, რაც განკურნება[1] და წყალობაა მორწმუნეთათვის, ხოლო უსამართლოებისთვის [ურწმუნოებისთვის] ის მხოლოდ ზრდის ზარალს.","footnotes":"[1]ალლაჰის წიგნის აიათები სულის განკურნებაა ისეთი სნეულებებისგან, როგორიცაა ეჭვი, თვალთმაქცობა და უმეცრება. ასევე, ისინი სხეულისთვისაც განკურნებაა, როდესაც ავადმყოფს მათ უკითხავენ (რუყიას სახით)."},{"id":83,"translation":"როდესაც ჩვენ ვასაჩუქრებთ ადამიანს წყალობებით [ჯანმრთელობით, კეთილდღეობით და სხვ.], ის კი იბრუნებს ზურგს და ამპარტავნობით იჭერს თავს (ჭეშმარიტების მიღებისგან). ხოლო როდესაც უბედურება დაატყდება თავს, მაშინ სასოწარკვეთილებაში ვარდება (ალლაჰის წყალობის მიმართ)."},{"id":84,"translation":"უთხარი (ჰეი, მოციქულო) (ხალხს): «ყველა მოქმედებს თავისი ბუნებისამებრ, და თქვენმა უფალმა უკეთ იცის ისინი, ვინც სწორ გზაზეა»."},{"id":85,"translation":"გეკითხებიან [ო, შუამავალო] შენ [ურწმუნონი] სულის თაობაზე [სულის არსზე]. უთხარი [მათ]: «სული ჩემი უფლის ბრძანებისგანაა [მხოლოდ მან იცის მის შესახებ], თქვენ კი არ გბოძებიათ ცოდნა, გარდა მცირედისა»."},{"id":86,"translation":"და რომ გვენებებინა [ჩვენ], უსათუოდ წავიღებდით იმას [ო, მუჰამმად], რაც ზეშთაგაგონეთ [ჩვენ შეგვიძლია ყურანი ამოვშალოთ შენი გულიდან], შემდეგ შენ ვერ იპოვიდი ამის გამო ჩვენს წინააღმდეგ ვერც მფარველს, და ვერც შემწეს (ვინც დაგიბრუნებდა ყურანს),"},{"id":87,"translation":"გარდა მოწყალებით შენი უფლისგან. ჭეშმარიტად, მისი მადლი შენდამი [ო, მუჰამმად] დიდია [შენ მოგენიჭა ის, რაც სხვა არავისთვის უბოძებიათ]."},{"id":88,"translation":"უთხარი: «თუნდაც, [რომ] გაერთიანდნენ ადამიანები და ჯინები იმისათვის, რომ მოიტანონ [შექმნან] მსგავსი ამ ყურანისა, ვერ მოიტანენ მის მსგავსს, თუნდაც ერთიმეორეს დაეხმარონ»."},{"id":89,"translation":"ჩვენ უკვე მოვიყვანეთ ამ ყურანში ყველანაირი მაგალითი [რათა ისინი მათ მიჰყოლოდნენ], მაგრამ ადამიანთა უმეტესობა უარყოფს ყველაფერს, გარდა ურწმუნოებისა."},{"id":90,"translation":"და მათ [მრავალღმერთიანებმა] უთხრეს [მოციქულს]: «ჩვენ არ დაგიჯერებთ (ო, მუჰამმად), ვიდრე არ გამოგვიყვან წყაროს (მექქის მიწიდან)."},{"id":91,"translation":"ან სანამ არ გექნება ბაღი პალმებითა და ვაზით, რომელთა შორისაც მდინარენი იდენენ ჩუხჩუხით,"},{"id":92,"translation":"ან სანამ არ ჩამოგვიგდებ ცას, როგორც ამტკიცებ, ნაგლეჯებად, ან სანამ არ მოხვალ ალლაჰთან და ანგელოზებთან ერთად ჩვენს წინაშე."},{"id":93,"translation":"ან არ გექნება სახლი ოქროს ჩუქურთმებით, ანდა არ ახვალ ზემოთ ცაში, და შენს ამაღლებასაც [ცად] არ ვირწმუნებთ, ვიდრე არ გარდმოგვივლენ წიგნს [ალლაჰისგან], რომელსაც წავიკითხავთ». უთხარი [ო, შუამავალო]: «დიდება ჩემს უფალს! ნუთუ მე მხოლოდ ადამიანი არ ვარ და ამავდროულად მოციქული?» [როგორ შემიძლია გავაკეთო ის, რასაც ითხოვთ ჩემგან?]"},{"id":94,"translation":"და რაც უშლის ხალხს იმის რწმენას, როცა უკვე მოვიდა მათთან ალლაჰისგან ჭეშმარიტი ხელმძღვანელობა [საკმარისი განმარტება], — მხოლოდ ისაა, რომ თქვეს: «ნუთუ ალლაჰმა ადამიანი გამოგზავნა მოციქულად?»"},{"id":95,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო]: «მიწაზე რომ ანგელოზნი დადიოდნენ მშვიდად, მაშინ ჩვენ ნამდვილად გარდმოვუვლენდით მათ ზეციდან ანგელოზებს შუამავლად[1]».","footnotes":"[1]მაგრამ დედამიწის ბინადარნი არიან ადამიანები, და ამიტომ ალლაჰის მიერ მათთან მოციქულად იქნა გაგზავნილი ადამიანი, რათა მათ შეძლონ მასთან საუბარი და მისი გაგება."},{"id":96,"translation":"უთხარი [მათ]: «საკმარისია ალლაჰი მოწმედ ჩემსა და თქვენს შორის; ჭეშმარიტად, იგი თავის მონათა მცოდნე, მხედველია»."},{"id":97,"translation":"ვისაც ალლაჰი დაადგენს ჭეშმარიტ გზაზე, ის ჭეშმარიტი გზით მიდის [მიანიჭებს რწმენასა და მორჩილებას], ხოლო ვისაც გზას აუბნევს [დატოვებს მისი შეწევნის გარეშე, მას შემდეგ, რაც ის თვითონ აირჩევს ამას], ვერავის უპოვი მათ შემწედ [დამხმარედ], მის გარდა. და ჩვენ შევკრებთ მათ [გაზააბნეულთ] აღდგომის დღეს თავიანთი სახეებით ბრმებად, მუნჯებად და ყრუთ. [მათი საბოლოო] სამყოფელი იქნება გეენა [ჯოჯოხეთი]: რამდენჯერაც იგი შენელდება, იმდენჯერ ავუმაღლებთ/ავუგიზგიზებთ ცეცხლს მათ."},{"id":98,"translation":"ეს [სასჯელი] სამაგიეროა მათთვის იმის გამო, რომ ისინი ურწმუნონი გახდნენ ჩვენი სასწაულების და თქვეს: «ნუთუ, როცა ჩვენ ვიქცევით ძვლებად და მტვრად, ნუთუ მართლა ვიქნებით აღდგენილნი როგორც ახალი ქმნილება?»"},{"id":99,"translation":"ნუთუ მათ არ უნახავთ [ან არ დაფიქრებულან], რომ ალლაჰს, რომელმაც შექმნა ცა და მიწა, შეუძლია შექმნას მათი მსგავსნი? და მან [მრავალღმერთიანებისთვის] დაადგინა ვადა (მათი სიკვდილისა და სასჯელისათვის), რომლის შესახებაც არ არსებობს ეჭვი. მაგრამ უსამართლონი [ურწმუნონი] უარყოფენ ყველაფერს, გარდა ურწმუნოებისა."},{"id":100,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო]: «თუკი თქვენ გექნებოდათ ჩემი უფლის წყალობის საუნჯეები [რომლებიც არასოდეს ამოიწურება], მაშინაც კი თქვენ თავს შეიკავებდით [რაიმის მიცემისგან] იმის შიშით, რომ დაგელიოთ [და გაღარიბდეთ]. ნამდვილად, ადამიანი ძუნწია»."},{"id":101,"translation":"და [მე ალლაჰი] ვფიცავ, მივეცით [შუამავალ] მუსას ცხრა ცხადი სასწაული[1], და ჰკითხე [ო, მუჰამმად] ისრაელის შვილებს [შუამავალ იაყუბზე], იმაზე, თუ როგორ უთხრა ფარაონმა, როცა ის მივიდა [შუამავალი მუსა] მათთან: «ჭეშმარიტად, მე ვფიქრობ, რომ შენ, ჰეი მუსა, მოჯადოებული ხარ».","footnotes":"[1] ცხრა სასწაული-ნიშანი, რომლითაც ალლაჰმა წინასწარმეტყველი მუსა გააგზავნა ფირაუნთან:\n1. კვერთხი;\n2. თოვლივით თეთრი ხელი;\n3. ზღვის გაპობა;\n4. მოუსავლიანობის წლები;\n5. წარღვნა, რომელმაც დატბორა მათი მინდვრები და ბაღები;\n6. კალია, რომელმაც გაანადგურა მათი ნათესები, სახლების კარები, სახურავები და ტანსაცმელიც კი;\n7. მწერები, რომლებმაც მათი პირუტყვი დაღუპეს;\n8. ბაყაყები, რომლებიც მათ საკვებში, ჭურჭელსა და საწოლებში ჩნდებოდნენ;\n9. სისხლი, რადაც გადაიქცა წყალი მათ მდინარეებსა და ჭებში."},{"id":102,"translation":"[მუსა] თქვა: «შენ [ფარაონო] თავად იცი, რომ ეს (სასწაულები) გარდამოავლინა მხოლოდ ცათა და მიწის უფალმა, როგორც ნათელი მტკიცებულებები. და მე ნამდვილად ვფიქრობ, რომ შენ, ფარაონო, დაიღუპები»."},{"id":103,"translation":"და ფარაონმა ისურვა, რომ გაედევნა ისინი [მუსა და ისრაილის შთამომავლები] მიწიდან [ეგვიპტიდან], მაგრამ ჩვენ დავახრჩეთ იგი და ისინი, ვინც მასთან ერთად იყვნენ [მისი ჯარი], ყველანი [ზღვაში]."},{"id":104,"translation":"და ჩვენ ვუთხარით მის შემდეგ [ფარაონის სიკვდილის შემდეგ] ისრაილის შთამომავლებს: «იცხოვრეთ ამ მიწაზე, და როცა მოვა მარადიული სიცოცხლის დაპირება [დადგება სამსჯავროს დღე], ჩვენ შეგკრებთ ყველას ერთად (განკითხვის ადგილზე)»."},{"id":105,"translation":"და ჩვენ ჭეშმარიტებით გარდმოვავლინეთ იგი [ყურანი], და ჭეშმარიტებითვე ჩამოვიდა იგი [ყურანი] [უცვლელად] და ჩვენ გაგგზავნეთ შენ (ო, მოციქულო) მხოლოდ როგორც მახარობელი და როგორც შემგონებელი."},{"id":106,"translation":"და [გარდმოგივლინეთ შენ],[ო, მოციქულო) ყურანი,\nრომელშიც ჩვენ განვაცალკევეთ [1], რათა შენ წაგეკითხა იგი ხალხისთვის აუჩქარებლად, და ჩვენ გარდმოვავლინეთ იგი გარდმოვლენით [2].","footnotes":"[1] ჭეშმარიტება სიცრუისგან, ჭეშმარიტი გზა ცდომილებისგან, ნებადართული აკრძალულისგან.\n[2] ნაწილებად მოვლენათა შესაბამისად და ხალხის საჭიროებისამებრ, რათა განგვემარტა მათთვის გარკვეული დადგენილებები."},{"id":107,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო]: «ირწმუნებთ მას [ყურანს] თუ არ ირწმუნებთ [ყურანს თქვენი რწმენით არაფერი არ დაემატება, და არც თქვენი ურწმუნოებით დააკლდება რამე]». ჭეშმარიტად, ისინი, ვისაც ებოძა ცოდნა მასზე უწინ [სწავლულები, რომლებიც იცნობენ ადრე გარდამოსულ წიგნებს], როცა [ყურანი] ეკითხებოდათ მათ, პირქვე [სახით] ემხობოდნენ თაყვანისცემით."},{"id":108,"translation":"და ამბობენ: «დიდება ჩვენს უფალს! ნამდვილად, ჩვენი უფლის დაპირება უეჭველად შესრულდება»."},{"id":109,"translation":"და ისინი ეშვებიან თავიანთი ნიკაპებით [სახეებით] მიწაზე (სუჯუდში), ტირიან (იმ ზემოქმედებისგან, რაც ყურანის შეგონებებმა მოახდინა მათზე), და ეს [ყურანის მოსმენა] კიდევ უფრო ზრდის მათში თავმდაბლობას (ალლაჰის წინაშე)."},{"id":110,"translation":"უთხარი: «მოუხმეთ ალლაჰს ან მოუხმეთ მოწყალეს, როგორც არ უნდა მიმართოთ მას ვედრებით (რა სახელითაც არ უნდა მოუხმოთ), და მას ეკუთვნის ულამაზესი სახელები. და შენ [ო, მოციქულო] ნუ წარმოთქვამ ლოცვას ხმამაღლა[1], მაგრამ არც ჩურჩულით წარმოთქვა, არამედ აირჩიე გზა ამ ორს შორის [საშუალო ხმა].","footnotes":"[1]რომ არ გაიგონონ მრავალღმერთიანებმა და არ შეურაცხყონ ყურანი და ის, ვინც იგი გარდამოავლინა."},{"id":111,"translation":"და თქვი: «ქება ალლაჰს, რომელმაც არ აიყვანა თავისთვის შვილი, და არ ჰყავს მას თანაზიარი მბრძანებლობაში, და მას არ ჰყოლია მფარველი [რომ დაეცვა ალლაჰი] დამცირებისგან\n[რადგან იგი უზენაესია, დიდებული და არავისზე არაა დამოკიდებული]!» და განადიდე იგი ღირსეული დიდებით!"}]},{"id":18,"verses":[{"id":1,"translation":"[ყოველი] ქება ეკუთვნის ალლაჰს, რომელმაც გარდმოავლინა თავის მონაზე [მუჰამმადზე] წიგნი და არ უქმნია მასში არანაირი სიმრუდე [გადახვევა ჭეშმარიტებისგან]."},{"id":2,"translation":"სწორად, რათა გააფრთხილოს (ურწმუნონი) ჩვენი დიდი რისხვის შესახებ [ალლაჰის მკაცრი სასჯელის შესახებ], და გაახაროს მორწმუნენი, რომლებიც კეთილ საქმეს სჩადიან, იმით, რომ მათთვის მზად არის კარგი საზღაური [სამოთხე],"},{"id":3,"translation":"სადაც ისინი დარჩებიან სამუდამოდ."},{"id":4,"translation":"და რათა გააფრთხილოს ისინი [მრავალღმერთიანები], რომელთაც თქვეს: «ალლაჰმა აიყვანა თავისთვის შვილი [ვაჟი ან ქალიშვილები]»."},{"id":5,"translation":"არ აქვთ მათ ამის შესახებ არანაირი ცოდნა, და არც მათ მამებს [წინაპრებს], [რომლებსაც ბრმად მისდევენ, არ ჰქონიათ მსგავსი ცოდნა]. რა მძიმეა ეს სიტყვა, რომელიც გამოდის მათი პირიდან! ისინი არ ამბობენ არაფერს გარდა სიცრუისა!"},{"id":6,"translation":"ნუთუ შენ [ო, შუამავალო] მზად ხარ, რომ თავი დაიღუპო მწუხარებით მათ გამო [შენი ხალხის გამო], რადგან იმათ არ ირწმუნეს ეს შეგონება [ყურანი]?"},{"id":7,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ ვქმენით ის, რაც მიწაზეა მის სამკაულად, რათა გამოვცადოთ ისინი [ადამიანები], თუ ვინ არის მათგან უკეთესი საქმეებით."},{"id":8,"translation":"და (ამ ქვეყნის დასასრულს) ჩვენ ნამდვილად ვაქცევთ იმას, [რაც მიწაზეა] ბრტყელ ველად, სრულიად უტყეოდ და უმცენაროდ,"},{"id":9,"translation":"ან შენ [ო, შუამავალო] გგონია, რომ გამოქვაბულის ხალხი და დაფისა [სადაც მათი სახელები იყო დაწერილი] იყო ყველაზე საოცარი ჩვენ სასწაულებს შორის? [მაგრამ ცათა, მიწისა და იმის შექმნა, რაც მათშია უფრო დიდი სასწაულია, ვიდრე ეს ამბავი]"},{"id":10,"translation":"აი, [ერთ დღეს] მორწმუნე ჭაბუკებმა [1] შეაფარეს თავი გამოქვაბულს და თქვეს: «უფალო ჩვენო! მოგვმადლე შენგან წყალობა, და გვიჩვენე ჩვენს საქმეში სისწორე [2].","footnotes":"[1] თავიანთი ხალხის მხრიდან მრავალღმერთიანობის იძულებისა და საცდურის შიშით.\n[2] გაგვიმარტივე გზა, რომელიც მიგვიყვანს ისეთი საქმეების შესრულებამდე, რომლებიც შენ გიყვარს, და ჩვენ გავხდებით ისინი, ვინც სწორ გზას მიჰყვებიან."},{"id":11,"translation":"და ჩვენ დავლუქეთ მათი ყურები [ჩავაგდეთ ღრმა ძილში] გამოქვაბულში მრავალი წლებით."},{"id":12,"translation":"შემდეგ გამოვაღვიძეთ ისინი, რათა გაგვეგო, რომელი ჯგუფი [ერთმანეთთან ამათ შესახებ დავაში მყოფი] უკეთ გამოითვლიდა რამდენი წელი დაჰყვეს [გამოქვაბულში]."},{"id":13,"translation":"აჰა, გიამბობთ შენ [ო, შუამავალო] მათ ამბავს, ჭეშმარიტებით. ისინი იყვნენ ჭაბუკები, რომელთაც ირწმუნეს თავისი ღმერთი; ხოლო ჩვენ დავუმატეთ მათ ჭეშმარიტი გზა."},{"id":14,"translation":"და სიმტკიცე მოვავლინეთ მათ გულებზე [რწმენით და ისინი განმტკიცდნენ მასში], როცა ფეხზე წამოდგნენ[1]: «ჩვენი ღმერთი ცათა და მიწის ღმერთია! ჩვენ არ მოვუხმობთ მის გარდა არავის, (რომ გვეთქვა რაიმე სხვა), მაშინ ნამდვილად ვიტყოდით გადამეტებულს [ჭეშმარიტებისგან შორს მყოფს]».","footnotes":"[1]ურწმუნო მმართველის წინაშე, რომელიც საყვედურობდა მათ იმის გამო, რომ კერპებს თაყვანს არ სცემდნენ."},{"id":15,"translation":"[შემდეგ თქვეს მათ ერთმანეთში]: «ამ ჩვენმა ხალხმა დაიდგინა მის გარდა ღვთაებები. რატომ არ მოიტანეს მათთვის ცხადი მტკიცებულება? და ვინ არის იმაზე უსამართლო [ცოდვილი] [ვიდრე], ვინც ალლაჰზე სიცრუეს თხზავს?"},{"id":16,"translation":"და აი, როდესაც თქვენ განერიდეთ მათ [თქვენს ხალხს] და იმას [კერპებს], რასაც ისინი ალლაჰის გარდა ეთაყვანებიან, მაშინ შეაფარეთ თავი გამოქვაბულს (რათა მხოლოდ ერთ ალლაჰს ეთაყვანოთ). თქვენი უფალი გადმოგაფენთ თქვენზე თავის წყალობას და მოგიმზადებთ დახმარებას თქვენს საქმეში [გაგიადვილებთ ამ გამოქვაბულში საარსებო საშუალებების მოპოვებას]». (შემდეგ ალლაჰმა მათზე ღრმა ძილი მოავლინა და დაიცვა ისინი.)"},{"id":17,"translation":"და შენ დაინახავ, რომ მზე როდესაც ამოდის გადაიხრება გამოქვაბულის ხალხის მარჯვენა მხარეს და როცა ჩადის - მარცხენა მხარეს. ისინი კი მის შუაში [გამოქვაბულში] იყვნენ. ეს არის ალლაჰის ერთი სასწაულთაგანი. და ვისაც ალლაჰი დაადგენს ჭეშმარიტ გზაზე, ის ჭეშმარიტი გზით წავა, ხოლო ვისაც გზას აუბნევს, შენ ვერ უპოვი მას ვერც შემწეს და ვერც დამხმარეს."},{"id":18,"translation":"და შენ მათ მღვიძარედ მიიჩნევ, მაშინ, როცა ისინი [გამოქვაბულის ჭაბუკები] [ნამდვილად] მძინარენი იყვნენ. ვაბრუნებდით მათ მარჯვნივ და მარცხნივ; ხოლო მათი ძაღლი თათებწაწვდილი იწვა ზღურბლზე. ისინი რომ დაგენახა, პირს იბრუნებდი მათგან შეშინებული."},{"id":19,"translation":"ამგვარად აღვადგინეთ [გავაღვიძეთ] ისინი [იმავე სახით, როგორებიც იყვნენ.], რათა ერთურთისათვის ეკითხათ [იმაზე, რამდენ ხანს იმყოფებოდნენ ისინი გამოქვაბულში]. თქვა ვიღაცამ მათგან: «რამდენხანს შევყოვნდით?!» თქვეს: «ერთ დღეს ან დღის რაღაც მონაკვეთს». [სხვებმა კი] თქვეს: «თქვენმა უფალმა უკეთ იცის, რამდენხანს შეყოვნდით, გაგზავნეთ ერთი\nთქვენგანი ამ თქვენი ფულით ქალაქში. შეხედოს [ქალაქის მცხოვრებთაგან], ვისი საჭმელიც უფრო სუფთაა და მოგიტანოთ სარჩო მისგან. მაგრამ სიფრთხილე გამოიჩინოს და თქვენი არსებობა არ აგრძნობინოს არავის."},{"id":20,"translation":"ვინაიდან, თუ ისინი შეგამჩნევენ, ქვებით ჩაგქოლავენ (სასიკვდილოდ) ან ძალით შეგაქცევენ თავიანთ რწმენაზე [მრავალღმერთიანობაზე], და მაშინ [თუ ამას დაემორჩილებით] ვეღარასოდეს მიაღწევთ წარმატებას [სამოთხეში ვერ შეხვალთ]»."},{"id":21,"translation":"ამგვარად ვაცნობეთ [იმ ჭაბუკებზე] მათ [იმ ხალხისთვის, ვინც მათ დროში ცხოვრობდა], რათა გაეგოთ, რომ ალლაჰის აღთქმა [აღდგომის დღეზე] ჭეშმარიტია, და რომ საათში [სამსჯავროს დღის დადგომა] ეჭვი არ არის. და ისინი კამათობდნენ ერთმანეთში მათი მდგომარეობის შესახებ. და თქვეს: «ააგეთ მათ თავსზემოთ [ამ გამოქვაბულის] შენობა [ტაძარი] [რათა მან დაფაროს ისინი] [და თავი დაანებეთ ამ ჭაბუკებს, რადგან] მათი ღმერთი მათ ყველაზე უკეთ იცნობს». თქვეს იმათ, რომელთაც უპირატესობა მოიპოვეს მათ საქმეში: «უსათუოდ ავაგებთ მათ თავსზემოთ სალოცავს»."},{"id":22,"translation":"იტყვიან ისინი [იმ ჭაბუკებზე დავაში მყოფნი]: «სამნი იყვნენ, მეოთხე კი ძაღლი». და იტყვიან: «ხუთნი იყვნენ, მეექვსე კი მათი ძაღლი». მხოლოდ ვარაუდით დაფარულზე. და ამბობენ: «შვიდნი იყვნენ, ხოლო მერვე მათი ძაღლია». უთხარი [ო, შუამავალო]: «ჩემმა უფალმა უკეთ იცის მათი რიცხვი, მათ კი არაფერი არ იციან, მცირედის გარდა», და ნუ იკამათებ მათ შესახებ, გარდა ცხადად, და მათ შესახებ მათგან არავის შეეკითხო."},{"id":23,"translation":"და ნუ იტყვი რაიმე საქმის შესახებ: «ჭეშმარიტად, მე ამას ხვალ გავაკეთებ»,"},{"id":24,"translation":"გარდა იმისა, რასაც ინებებს ალლაჰი. და გაიხსენე შენი ღმერთი როცა [რაიმე] დაგავიწყდება და თქვი: «ეგებ, მიწინამძღვროს ჩემმა ღმერთმა სიმართლესთან უფრო ახლოს, ვიდრე ეს არის»."},{"id":25,"translation":"და ისინი [ჭაბუკები] დარჩნენ თავიანთ გამოქვაბულში (ძილში მყოფნი) სამასი წლის განმავლობაში და დაამატეს კიდევ ცხრა წელი."},{"id":26,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო მუჰამედო), თუ მათ შესახებ გკითხავენ: «ალლაჰმა ყველაზე უკეთ იცის, რამდენ ხანს დარჩნენ ისინი. (რადგან) მას ეკუთვნის ცათა და მიწის დაფარული [საიდუმლო] ცოდნა. რაოდენ სრულყოფილად ხედავს და ისმენს იგი! მათ არ ჰყავთ მის გარდა მფარველი, და იგი არავის აქცევს თავისი განჩინებისა და გადაწყვეტილების თანამონაწილედ»."},{"id":27,"translation":"და წაიკითხე [ო, შუამავალო] ის, რაც ზეშთაგეგონა შენი ღმერთის წიგნიდან [ყურანიდან]. არავის ძალუძს შეცვალოს მისი სიტყვები, და შენ ვერასოდეს იპოვი მის გარდა თავშესაფარს და მფარველობას."},{"id":28,"translation":"და დაიმორჩილე შენი სული მათთან ერთად, რომელნიც ევედრებიან თავიანთ ღმერთს დილიდან [მზის ამოსვლიდან] საღამომდე [მზის ჩასვლამდე], და ილტვიან მისი წყალობისკენ. და არ აარიდო თვალი [ღვთის მსახურებს, რათა მდიდარ ურწმუნოთა მიმართ გამოიჩინო ყურადღება] მათ ამქვეყნიური ცხოვრების სიტკბოების სურვილით და არ მოუხარო ქედი მათ, ვისი გულიც უგულისხმო ვაქციეთ ჩვენი ხსენებისადმი; და ვინც საკუთარ სურვილებსაა აყოლილი, ის ისედაც, თავის საქმეში ზღვარს გადასულა."},{"id":29,"translation":"და თქვი: «ჭეშმარიტება თქვენი ღმერთისგანაა, ვისაც სურს, ირწმუნებს, და ვისაც სურს, არ ირწმუნებს! ჭეშმარიტად, გავუმზადეთ უსამართლოებს ცეცხლი, რომელიც\nგარემოიცავს მათ. თუკი შველას ითხოვენ, მიეშველებიან ადუღებული ზეთის მსგავსი წყლით, რომელიც წვავს სახეებს. რა საძაგელი სასმელია და რა ცუდი თავშესაფარი [ჯოჯოხეთი]»."},{"id":30,"translation":"რომელთაც ირწმუნეს და კეთილი საქმე აკეთეს, – ჭეშმარიტად, არ დავუკარგავთ საზღაურს იმათ, ვინც კარგი საქმე აკეთა."},{"id":31,"translation":"სწორედ მათთვისაა [გამზადებული] სამოთხის ბაღები, რომელთა ძირს მიედინებიან მდინარეები. შეიმკობენ იქ ოქროს სამკაულებს და შეიმოსავენ აბრეშუმისა და მწვანე ატლასის სამოსს. წამოწოლილნი იქნებიან სავარძლებზე. რა მშვენიერი ჯილდო და რა მშვენიერი თავშესაფარია იგი [სამოთხე]."},{"id":32,"translation":"და მოუყვანე მათ (ო, მოციქულო მუჰამედო) მაგალითი [იგავი] ორი კაცის შესახებ (რომლებიც ერთ-ერთ წინა ხალხში ცხოვრობდნენ; ერთი მათგანი მორწმუნე იყო, ხოლო მეორე — ურწმუნო). ჩვენ ერთ მათგანს (ამ ორს შორის, კერძოდ ურწმუნოს), გავუჩინეთ ორი ვენახის ბაღი და მათ გარშემო ფინიკის ხეები შემოვავლეთ, ხოლო მათ შორის ნათესები მოვაწყვეთ; (ასე რომ, მას დიდი სიმდიდრე და უხვი საარსებო საშუალებები ჰქონდა.)"},{"id":33,"translation":"ორივე ბაღმა გამოიღო თავისი ნაყოფი და არაფერი გაუფუჭდათ [ნაყოფიდან]. და ჩვენ გავატარეთ მათ შორის [ამ ორ ბაღს შორის] მდინარე [რომ ბაღების და ნათესების მორწყვა მარტივად შესძლებოდათ]"},{"id":34,"translation":"და ჰქონდა მას [ამ ორი ბაღის მფლობელს] ნაყოფი (და სხვა სიმდიდრეც), და მან უთხრა თავის თანამგზავრს [მორწმუნეს], რომელსაც ესაუბრებოდა: «მე მეტი ქონება მაქვს, ვიდრე შენ, და ხალხითაც (დამხმარეებით) ძლიერი ვარ შენზე»."},{"id":35,"translation":"და შევიდა იგი თავის ბაღში, თვითონვე თავის თავს უსამართლოდ მოქცეული [იმით, რომ არ სწამდა აღდგომის დღის], და თქვა [ნაყოფით აღფრთოვანებულმა]: «არ ვფიქრობ, რომ ეს [ბაღი] ოდესმე განადგურდება"},{"id":36,"translation":"და არ ვფიქრობ, რომ საათი [სამსჯავროს დღე] დადგება. და თუ მაინც დავუბრუნდები ჩემს უფალს [როგორც შენ [მორწმუნე] ამტკიცებ], მაშინ, უეჭველად, მე ვპოვებ (ალლაჰთან) უკეთესს, ვიდრე ეს [ბაღი], დაბრუნების შემდეგ»."},{"id":37,"translation":"უთხრა მას [ბაღის მფლობელს] მისმა [მორწმუნე] თანამგზავრმა, მასთან საუბრისას: «ნუთუ შენ ურწმუნოებას გამოხატავ იმაში, ვინც შეგქმნა მიწისგან, შემდეგ წვეთისგან [თესლისგან], მერე კი გაგასწორა და შეგქმნა სრულყოფილ ადამიანად?"},{"id":38,"translation":"მაგრამ (მე არ ვიტყვი იმას, რასაც შენ ამბობ და ვიტყვი): «იგი, ალლაჰი ჩემი ღმერთია. და მე არ დავუდგენ თანაზიარად ჩემს ღმერთს არავის,"},{"id":39,"translation":"რატომ არ თქვი, როცა შენს ბაღში შედიოდი [რომელიც ასე გახარებდა]: \"ეს — ის არის, რაც ალლაჰმა ისურვა [რომ მქონოდა] არ არსებობს ძალა (მისი მოპოვებისა) გარდა ალლაჰისა!\" თუკი შენ მხედავ მე შენზე ღარიბად, [როგორც] ქონებით, ასევე შვილებით,"},{"id":40,"translation":"მაშ, შესაძლოა ჩემმა უფალმა მომანიჭოს შენს ბაღზე უკეთესი და (შენ კი დაგაკარგვინოს ეს წყალობა) და ზეციდან მოუვლინოს მას [შენს ბაღს] სასჯელი, რის შედეგადაც იგი გადაიქცეს გლუვ და სწორ ადგილად [მიწასთან გასწორდეს] და მასზე აღარაფერი აღმოცენდეს,"},{"id":41,"translation":"ან მისი წყალი მიწის სიღრმეში ჩავიდეს, ისე რომ ვეღარ შეძლო მისი მოძებნა და მოპოვება»."},{"id":42,"translation":"და მისი [ურწმუნოს] ნაყოფი განადგურებამ მოიცვა, და ხელების ქნევა დაიწყო [მწუხარებით] იმ ხარჯისათვის რაც გაიღო ბაღისთვის, ახლა კი ის [ბაღი] დაცარიელდა საფუძვლიანად [დაემხო საყრდენი, რომელიც ვაზს ეჭირა], და ამბობს (ბაღის მფლობელი): «ნეტავ, არავინ დამედგინა თანაზიარად ჩემი ღმერთისთვის»."},{"id":43,"translation":"და არ აღმოაჩნდა მას ისეთი დამხმარენი (რომლებითაც ამაყობდა), რომლებიც ალლაჰის გარდა დაეხმარებოდნენ (და ალლაჰის სასჯელს აარიდებდნენ, რომელიც მას დაატყდა თავს), და არც თავად შეეძლო საკუთარი თავის დახმარება."},{"id":44,"translation":"იქ (იმ მდგომარეობაში) დახმარება მხოლოდ ალლაჰს ეკუთვნის, ჭეშმარიტს. იგი არის საუკეთესო, როგორც ჯილდოს მიმნიჭებელი, და საუკეთესო, როგორც საბოლოო შედეგის განმსაზღვრელი."},{"id":45,"translation":"და მოუყევი მათ [ო, შუამავალო] [ხალხს] მაგალითი ამქვეყნიური ცხოვრების შესახებ, ის ჰგავს წყალს, რომელიც ჩვენ ზეციდან გარდმოვავლინეთ [წვიმის სახით], ამ წყალს შეერწყა მიწის მცენარეულობა და ამოიზარდა, და მალევე ის იქცა გამომშრალ, მტვრად ქცეულ ბალახად, რომელსაც ქარი აქეთ-იქით ფანტავს. ნამდვილად, ალლაჰი ყოველი საქმის ზედამხედველი, ყოვლისშემძლეა."},{"id":46,"translation":"ქონება და შვილები სამშვენისია მიწიერი ცხოვრების, ხოლო წარუვალი კეთილი საქმენი უკეთესია შენი ღმერთის წინაშე საზღაურით და უკეთესია იმედით!"},{"id":47,"translation":"და (გაიხსენე) ის დღე [განკითხვის დღე], როდესაც ჩვენ მთებს ადგილებიდან დავძრავთ, და შენ იხილავ მიწას გაშიშვლებულს [ისეთს, რომელზეც ყველაფერი გამოჩნდება]. ჩვენ შევკრებთ მათ ყველას — როგორც პირველებს, ისე უკანასკნელებს — და არ დავტოვებთ არავის მათგან."},{"id":48,"translation":"და ისინი ყველანი მწკრივებად წარდგებიან შენი უფლის წინაშე (და ეთქმებათ ურწმუნოებს): «აი, თქვენ მოხვედით ჩვენთან, როგორც პირველად შეგქმენით [შიშვლები, ფეხშიშველნი, ქონებისა და შვილების გარეშე]. მაგრამ თქვენ მიწიერ ცხოვრებაში ამტკიცებდით, რომ ჩვენ არ დაგინიშნავდით განსაზღვრულ დროს»."},{"id":49,"translation":"დაიდება წიგნი და ნახავ ცოდვილებს შეშინებულთ იმისაგან, რაც მასშია, და იტყვიან: «სიმწარე ჩვენდა, ეს რა წიგნია, არაფერია გამოტოვებული, არც მცირე, არც დიდი, ყველაფერი აღნუსხულია». და ისინი თავიანთ წინაშე წარმოდგენილს იხილავენ ყველაფერს, რაც (ამქვეყნიურ ცხოვრებაში) ჩაუდენიათ. და არავის მოექცევა შენი უფალი უსამართლოდ."},{"id":50,"translation":"და აი, ჩვენ ვუთხარით ანგელოზებს: «პირქვე დაემხეთ (საჯდაზე) ადამის წინაშე (მისდამი პატივისცემის გამოსახატავად და მისი უპირატესობის საჩვენებლად)!» მათ ყველამ გააკეთეს საჯდა, გარდა იბლისისა. იგი ჯინთაგანი იყო და თავისი უფლის ბრძანებას ეურჩა. ნუთუ თქვენ (ო, ადამიანებო) აირჩევთ მას [იბლისს] და მის შთამომავლობას თქვენს მფარველებად ჩემს ნაცვლად, მაშინ როცა ისინი თქვენი მტრები არიან? რა ცუდი გაცვლაა უსამართლოთათვის (ალლაჰისადმი მორჩილების შეცვლა სატანისადმი მორჩილებით!)."},{"id":51,"translation":"არ ამიყვანია მე ისინი [იბლისი და მისი შთამომავლობა] მოწმეებად [ან თანამონაწილეებად] ცათა და მიწის შექმნისას,\nდა არც მათი თავიანთი თავის შექმნისას. და არ დამიდგენია გზააბნეულნი თანაშემწეებად."},{"id":52,"translation":"და იმ დღეს [განკითხვის დღეს] ალლაჰი უზენაესი იტყვის: «მოუხმეთ ჩემს თანაზიართ, რომელთაც თქვენ ამტკიცებდით (რომ თაყვანისცემის ღირსნი იყვნენ)». მაშინ ისინი მოუხმობენ მათ (დასახმარებლად), მაგრამ ის ცრუ ღვთაებები პასუხს არ გასცემენ. და ჩვენ მათ შორის დავადგენთ დამღუპველ გამყოფს (ჯოჯოხეთში)."},{"id":53,"translation":"და დაინახავენ ცოდვილები [ურწმუნონი] ცეცხლს და იფიქრებენ, რომ იქ იქნებიან ჩაგდებულნი. და ვერ ჰპოვებენ იქიდან გამომყვანს."},{"id":54,"translation":"ჩვენ უკვე მოვიყვანეთ ამ ყურანში ყველა სახის მაგალითები\n[რათა ისინი მიჰყოლოდნენ მათ] [რათა მათგან მიეღოთ შეგონება და ერწმუნათ], მაგრამ ადამიანი ყველაზე მეტად მიდრეკილია დავისაკენ!"},{"id":55,"translation":"და ხალხს არ აბრკოლებდა არაფერი იმისგან, რომ ერწმუნათ და ეთხოვათ თავიანთი უფლის მიტევება, მას შემდეგ რაც მათთან მოვიდა მართალი გზის მაჩვენებელი [ყურანი], გარდა იმისა, რომ ისინი ელოდნენ ან წარსულ თემებზე მოსულ სასჯელის მაგალითს [რაც დაცინვით სთხოვეს შუამავალს], ან რომ მათ დაატყდებოდათ სასჯელი პირდაპირ თვალწინ."},{"id":56,"translation":"და არ წარმოგვიგზავნია შუამავლები, თუ არა მახარობლებად და შემგონებლებად. და სიცრუით წინაღუდგნენ ისინი, რომელთაც არ ირწმუნეს, რათა ამაო ექმნათ მისით ჭეშმარიტება. და მასხრად იგდებდბენ ჩემს სასწაულებს და იმას, რითაც შეაგონებდნენ."},{"id":57,"translation":"და ვინ არის იმაზე უსამართლო [ცოდვილი], ვისაც შეახსენეს მისი ღმერთის სასწაულები, მან კი ზურგი აქცია მათ და დაივიწყა ის, რაც გაამზადეს მისმა ხელებმა? ჩვენ დავადგინეთ მათ გულებზე საბურველნი, რათა ვერ გაიაზრონ იგი და მათ ყურებში - სიყრუე. და თუ მათ ჭეშმარიტი გზისკენ მოუხმობენ, სწორ გზას მაინც არ დაადგებიან არასოდეს."},{"id":58,"translation":"და შენი ღმერთი [ო, შუამავალო] მპატიებელია, წყალობის მფლობელი. რომ დაესაჯა ისინი იმისათვის, რაც მოიხვეჭეს, დაუჩქარებდა სასჯელს, მაგრამ მათ დათქმული დრო აქვთ და ვერ იპოვიან მისგან თავშესაფარს."},{"id":59,"translation":"და ეს სოფლები დავღუპეთ იმისათვის, რომ უსამართლოდ მოიქცნენ და დავადგინეთ ჟამი მათი აღსასრულისა."},{"id":60,"translation":"და უთხრა [შუამავალმა] მუსამ თავის მსახურს: «არ გავჩერდები, ვიდრე არ მივაღწევ ორთავე ზღვის შესართავს, ან ვივლი წლები (რათა შევხვდე იმ ღვთისმოსავს[1], რომლისგანაც ვისწავლი იმას, რაც არ ვიცი)».","footnotes":"[1]ერთხელ წინასწარმეტყველ მუსას (მშვიდობა მას) ჰკითხეს: \"ვინ არის ადამიანთა შორის ყველაზე მცოდნე?\" მან უპასუხა: \"ყველაზე მცოდნე მე ვარ\". ამის შემდეგ ალლაჰმა მას გამოცხადება მოუვლინა და აცნობა, რომ მისი ერთ-ერთი მონა — ხიდრი — უფრო მეტ ცოდნას ფლობდა (გარკვეულ საკითხებში). მაშინ მუსამ (მშვიდობა მას) გადაწყვიტა შეხვედროდა მას, რათა მისგან ესწავლა. (იხ. საჰიჰ ალ-ბუხარი)"},{"id":61,"translation":"და როდესაც მათ ორმა მიაღწიეს ორი ზღვის შესართავს [შეხვედრის ადგილს] (და კლდესთან დასხდნენ), მათ დაავიწყდათ თავიანთი თევზი[1], (რომელიც მუსამ საკვებად წამოიღო). მაშინ ის (ალლაჰის ნებით) გაცოცხლდა, კალათიდან გადახტა და თავისი გზა ზღვისკენ აიღო [გაცურა], ხოლო წყალში მისთვის გასასვლელივით გზა გაჩნდა [თაღის მსგავსი ნაკვალევი დატოვა].","footnotes":"[1]ალლაჰმა მუსას (მშვიდობა მას) აცნობა, რომ ხიდრს შეხვდებოდა იმ ადგილას, სადაც გაქრებოდა თევზი, რომელსაც გზაში თან წაიღებდნენ. თუმცა მუსასაც და მის მსახურსაც ეს დაავიწყდათ. როდესაც მათ იმ ადგილს მიაღწიეს, ალლაჰმა თევზი გააცოცხლა, მან კალათიდან ამოხტა და ზღვაში გაცურა."},{"id":62,"translation":"და როცა გადალახეს [მუსამ და იუშამ] (ის ადგილი სადაც თევზი დაავიწყდათ) უთხრა თავის მსახურს: «მოგვართვი ჩვენი სადილი. ამ მგზავრობით ძალიან დავიღალეთ»."},{"id":63,"translation":"[მუსას მსახურმა] უთხრა: «გახსოვს, როგორ შევაფარეთ თავი იმ კლდეს? ნამდვილად, მე დამავიწყდა (მეთქვა შენთვის), რაც თევზს დაემართა. და მხოლოდ სატანამ მაიძულა დამვიწყებოდა იგი, რათა არ მეთქვა [შენთვის] ამის შესახებ. და თევზმა აიღო თავისი გზა ზღვაში საოცარი ფორმით»."},{"id":64,"translation":"[შუამავალმა მუსამ] თქვა: «აი ეს არის ზუსტად ის, რასაც ვეძებდით». და ორივე დაბრუნდნენ უკან (იმ კლდისკენ) თავიანთ კვალზე მიმყოლნი."},{"id":65,"translation":"და მათ [მუსამ და იუშა᾿მა] იქ იპოვეს ერთი ჩვენი მორჩილი [ხიდრი], რომელსაც ჩვენ მივანიჭეთ ჩვენი წყალობა და ვასწავლეთ ჩვენგან (ერთ) ცოდნა [მისთვის გავხსენით დაფარული, საიდუმლო ცოდნა]."},{"id":66,"translation":"და უთხრა მუსამ: «შეიძლება თუ არა, რომ შენ მოგყვე, რათა მასწავლო იმ ცოდნიდან, რაც შენ მოგეცა სწორი გზის შესახებ?»"},{"id":67,"translation":"(ხადრმა) უთხრა (მუსას): «ჭეშმარიტად, შენ ვერ შეძლებ ჩემთან ერთად საჭირო მოთმინების გამოვლენას,"},{"id":68,"translation":"და როგორ შეძლებ (ო, მუსა) მოთმინებას იმაზე, რასაც არ ფლობ ცოდნით [რაც შენ არ იცი]?»"},{"id":69,"translation":"[შუამავალმა მუსამ] უთხრა: «შენ მპოვებ მე, თუ ალლაჰი ისურვებს, მოთმინებით აღსავსეს, და არ შეგეწინააღმდეგები არც ერთ შენს საქმეში»."},{"id":70,"translation":"ხიდრმა უთხრა [მუსას]: «თუ გამომყვები, არაფრის შესახებ არ მკითხო, ვიდრე თვითონ არ შეგახსენებ»."},{"id":71,"translation":"და ისინი (მუსა და ხიდრი) კვლავ გზას გაუდგნენ ზღვის სანაპიროს გასწვრივ. როდესაც ისინი გემზე ავიდნენ, მან [ხიდრმა] გემი გახვრიტა (ერთ-ერთი ფიცრის ამოგლეჯით). მუსამ (მშვიდობა მას) უთხრა: «ნუთუ ეს გემი იმისთვის გახვრიტე, რომ მასზე მყოფი ადამიანები დაგეღუპა? ნამდვილად, შენ ძალიან მძიმე საქმე ჩაიდინე!»"},{"id":72,"translation":"(ხიდრმა) უთხრა: «ნუთუ არ გითხარი, რომ ვერ შეძლებ ჩემთან მოთმინებას?»"},{"id":73,"translation":"[მუსამ] უთხრა: «ნუ გამკიცხავ იმის გამო, რომ დამავიწყდა, და ნუ დამიმატებ ჩემი საქმისათვის სიმძიმეს»."},{"id":74,"translation":"და განაგრძეს გზა [მუსამ და ხიდრმა], და როცა შეხვდნენ ერთ ბიჭს [რომელიც თამაშობდა სხვა ბავშვებთან ერთად], მან [ხიდრმა] მოკლა იგი, [მუსამ] თქვა: «ნუთუ შენ მოკალი უმანკო სული არა სამაგიეროდ [არა სულის წილ]? ნამდვილად, შენ ჩაიდინე მეტად გაუმართლებელი და დაგმობილი საქმე!»"},{"id":75,"translation":"[ხიდრმა] უთხრა: «ნუთუ არ გითხარი, რომ ვერ შეძლებ ჩემთან მოთმინებას?»"},{"id":76,"translation":"[მუსამ] თქვა: «თუ ამის შემდეგ კიდევ რამეზე გკითხავ, ნუ ამიყვან შენს თანამგზავრად [დამტოვე] და მიიღე ჩემგან გამართლება»."},{"id":77,"translation":"და გაემართნენ [მუსა და ხიდრი], ვიდრე ერთი სოფლის ბინადრებს შეხვდებოდნენ. საჭმელი სთხოვეს მის ბინადართ; მათ კი უარი უთხრეს, რომ გამასპინძლებოდნენ. და დაინახეს იქ კედელი, რომელიც ჩამონგრევის პირას იყო. ხოლო იმან (ხიდრმა) გაასწორა იგი. უთხრა [მუსამ]: «თუ შენ მოგესურვებინა, ნამდვილად აიღებდი ამის სანაცვლოდ საზღაურს»."},{"id":78,"translation":"[ხიდრმა] მიუგო: «ეს კი ნამდვილად განშორებაა ჩემი და შენი, მე შენ გაცნობებ განმარტებას იმისას, რისი მოთმენაც ვერ შეძელი."},{"id":79,"translation":"რაც შეეხება ხომალდს, იგი ეკუთვნოდა ღარიბებს, რომელნიც მუშაობდნენ ზღვაში. მე მსურდა ხომალდის დაზიანება, რადგან მათ უკან მეფე იყო, რომელიც იძულებით ითვისებდა ყველა ხომალდს."},{"id":80,"translation":"რაც შეეხება ყმაწვილს, მისი მშობლები მორწმუნენი იყვნენ, და ჩვენ შევშინდით [ვიცოდით], რომ თუ იგი [იცოცხლებდა] მოუტანდა ზიანს მათ ზღვარგადასულობითა და ურწმუნოებით,"},{"id":81,"translation":"და ჩვენ გვსურდა, რომ სანაცვლოდ [ანუ მოკვლული ყმაწვილის სანაცვლოდ] მიეცა მათთვის მათ ღმერთს უკეთესი სიწმინდით და უფრო ახლო მოწყალებასთან,"},{"id":82,"translation":"რაც შეეხება კედელს, იგი ეკუთვნოდა ორ ობოლ ყმაწვილს ამ ქალაქში, მის ქვეშ კი იყო განძი მათთვის, მათი მამა მართალი კაცი იყო და ამიტომაც შენმა ღმერთმა ისურვა, რომ მათ სრულწლოვანებამდე მიეღწიათ, მერე კი ამოეღოთ თავიანთი განძი მოწყალებით შენი ღმერთისაგან. და რაც მე გავაკეთე — ეს არ იყო ჩემი გადაწყვეტილებით [საკუთარი სურვილით], არამედ ალლაჰის ბრძანებით. აი, ესაა განმარტება იმისა, რისი მოთმენაც ვერ შეძელი»."},{"id":83,"translation":"და გეკითხებიან [მრავალღმერთიანები და იუდეველები] შენ [ო, შუამავალო] ზულყარნაინის შესახებ. უთხარი [მათ]: «მე წაგიკითხავთ თქვენ მის შესახებ შეხსენებას»."},{"id":84,"translation":"ჩვენ იგი [ზულ-ყარნაინი] დავამკვიდრეთ ქვეყანაზე და ვუბოძეთ მას გზა ყოველივესაკენ [ყველაფერი, რაც მას სჭირდებოდა თავისი მიზნის მისაღწევად მაგალითად, ცოდნა, უნარები, ძალა…]."},{"id":85,"translation":"და ის გაუყვა ერთ გზას."},{"id":86,"translation":"ვიდრე მზის დასავალს მიაღწევდა და დაინახა, რომ იგი ჩადიოდა ცხელ, ამღვრეულ წყაროსთვალში, რომელთანაც ნახა ხალხი. ვუთხარით: «ჰეი, ზულ-ყარნაინ, ან დასჯი [თუ არ ირწმუნებენ], ან დაადგენ მათში სიკეთეს [მოუწოდებ რწმენისკენ და ასწავლო ჭეშმარიტი გზა]»."},{"id":87,"translation":"[ზულ-ყარნაინმა] თქვა: «რაც შეეხება იმას, ვინც უსამართლოდ იქცევა, დავსჯით (მას) [ამქვეყნად], შემდგომ დაბრუნებულ იქნება თავიანთ ღმერთთან და იგი დასჯის მას მძიმე სასჯელით ."},{"id":88,"translation":"რაც შეეხება იმას, ვინც ირწმუნა და კეთილი საქმენი აკეთა, მიეგება საუკეთესო საზღაური [სამოთხე]. და ვეტყვით მას ჩვენი ბრძანებიდან სიადვილეს»."},{"id":89,"translation":"შემდეგ ის [ზულ-ყარნაინი] გზას გაუდგა."},{"id":90,"translation":"როდესაც მზის ამოსვლის ადგილამდე მივიდა, მან დაინახა, რომ მზე ამოდიოდა ხალხზე, ვისთვისაც ჩვენ არ გვქონია შექმნილი მზისგან დასაფარი არაფერი [ მათ არ ჰქონდათ არც შენობები, არც ხეები, რომლებიც მზისგან დაფარავდნენ],"},{"id":91,"translation":"ამრიგად [ის ასამართლებდა ხალხს, რომლებიც ცხოვრობდნენ მზის ამოსვლის მხარეს, ისევე როგორც მათ, ვინც იყო მზის ჩასვლის მხარეს]. და ჩვენ გარემოვიცავით ყველაფერი ცოდნით, რაც მასთან იყო [ვიცოდით მისი ხელმწიფობის ლაშქრისა და აღჭურვილობის შესახებ]."},{"id":92,"translation":"შემდეგ ის [ზულ-ყარნაინი] გზას გაუდგა."},{"id":93,"translation":"ვიდრე მიაღწევდა ორ წინაღობას [მთას] შორის. და ნახა მათ შორის ხალხი, რომლებსაც ძლივს ესმოდათ [სხვა ადამიანთა საუბარი]."},{"id":94,"translation":"მათ უთხრეს: «ჰეი, ზულ-ყარნაინ, ჭეშმარიტად, იაჯუჯი და მაჯუჯი ქვეყანაზე სიავეს ავრცელებენ [ხოცავდნენ ადამიანებს და ანადგურებდნენ ნათესებს]. და ხომ არ შეგვეკრიბა შენთვის გადასახადი, რათა აღგემართა ჩვენსა და მათ შორის ზღუდე?»"},{"id":95,"translation":"[ზულ-ყარნაინმა] უთხრა: «ის, რაზედაც გამამტკიცა ჩემმა ღმერთმა [მომანიჭა მმართველობა და შესაძლებლობები], უკეთესია [ვიდრე თქვენი ქონება]. შემეწიეთ ძალით [მუშახელით და სამუშაო იარაღით] და მე აღვმართავ თქვენსა და მათ შორის ზღუდეს."},{"id":96,"translation":"მომიტანეთ რკინის ნაჭრები», როცა უკვე აღავსო [გაათანაბრა მშენებლობით] ორ კლდის შორისი! თქვა: «დაჰბერეთ!» და როცა მან აქცია იგი ცეცხლად, თქვა: «მომიტანეთ, გადავასხამ ამას გამდნარ სპილენძს!»"},{"id":97,"translation":"და ვერ შეძლეს [იაჯუჯ-მაჯუჯებმა] მისი გადალახვა და ვერ შეძლეს მისი გახვრეტაც."},{"id":98,"translation":"[ზულ-ყარნაინმა] თქვა: «ეს არის წყალობა ჩემი ღმერთისგან [ადამიანებზე]. და როცა აღსრულდება აღთქმა ჩემი ღმერთისა [იაჯუჯისა და მაჯუჯის გამოსვლაზე], იგი მას მიწასთან გაასწორებს, და ჩემი ღმერთის აღთქმა ჭეშმარიტებაა»."},{"id":99,"translation":"და ჩვენ დავტოვეთ ისინი (იაჯუჯი და მაჯუჯი) ისე, რომ (როდესაც დადგება ჩვენი აღთქმა მათი გამოსვლის შესახებ), ზოგიერთი მათგანი [იაჯუჯისა და მაჯუჯისგან] ერთმანეთს შეერევა (მათი სიმრავლის გამო). ხოლო იმ დღეს, როდესაც ჩაბერილი იქნება საყვირში, ჩვენ შევკრებთ მათ ყველას."},{"id":100,"translation":"და იმ დღეს [განკითხვის დღეს], ურწმუნოებს ჯოჯოხეთს წარვუდგენთ."},{"id":101,"translation":"მათ, რომელთაც თვალებზე ედოთ საბურველი [ამქვეყნიურ ცხოვრებაში] ჩემი ხსენებისგან და მათ მოსმენაც კი არ შეეძლოთ [არგუმენტები, რომლებიც ჭეშმარიტ რწმენაზე მიუთითებენ,]"},{"id":102,"translation":"ნუთუ ეგონათ იმათ, რომელთაც არ ირწმუნეს, რომ დაიდგენენ ჩემს მსახურებს ჩემს მაგივრად მფარველებად? ჭეშმარიტად, ჩვენ გავუმზადეთ ურწმუნოებს ჯოჯოხეთი განსასვენებლად."},{"id":103,"translation":"უთხარი [ო შუამავალო]: «ხომ არ გვეცნობებინა თქვენთვის საქმეებში ყველაზე უფრო ხელმოცარულთა შესახებ,"},{"id":104,"translation":"რომელთა მცდელობაც ამაო იქნა ამქვეყნიურ ცხოვრებაში, თუმცა თვითონ კი მიიჩნევენ, რომ კარგ საქმეს აკეთებენ»."},{"id":105,"translation":"ასეთნი არიან ისინი, რომლებმაც არ ირწმუნეს თავიანთი უფლის აიათები (ნიშნები) და მასთან შეხვედრა. ამიტომ მათი საქმეები ფუჭი აღმოჩნდა (რადგან ურწმუნოსგან არანაირი საქმე არ მიიღება), და აღდგომის დღეს ჩვენ მათთვის (მათი კეთილი საქმეებისათვის) არ დავადგენთ არავითარ წონას [მათი კეთილი საქმეები არაფრად ჩაითვლება და არ ექნება არანაირი ღირებულება]."},{"id":106,"translation":"ეს არის მათი საზღაური: ჯოჯოხეთი, იმის გამო, რომ არ ირწმუნეს, და ჩემი სასწაულები და შუამავლები სასაცილოდ გაიხადეს."},{"id":107,"translation":"ჭეშმარიტად, მათ, რომელთაც ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აკეთეს, ექნებათ ფირდავსის [ყველაზე უმაღლესი სამოთხე] სამოთხე სამკვიდროდ."},{"id":108,"translation":"ისინი მარადიულად დარჩებიან მათში [სამოთხის ბაღებში] და არ ისურვებენ მათ [იმ ბაღთა] რაიმე სხვა რამით შეცვლას."},{"id":109,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო): «თუ ზღვა ჩემი უფლის სიტყვების (დასაწერად) მელანი იქნებოდა, ზღვა (მელანი) აუცილებლად ამოიწურებოდა მანამდე, ვიდრე ჩემი უფლის სიტყვები ამოიწურებოდა, თუნდაც მას კიდევ ერთი ამდენივე [ზღვა] დაგვემატებინა დამხმარედ (პირველის გარდა)»."},{"id":110,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო] [მრავალღმერთიანებს]: «მე მხოლოდ ადამიანი ვარ თქვენი მსგავსი და ზეშთამეგონა, რომ თქვენი ღმერთი ერთადერთი ღმერთია. და იმან, ვინც იმედოვნებს თავის ღმერთთან შეხვედრას, დაე, მართალი საქმე აკეთოს და ნურავის დაუდგენს თანაზიარად თავის უფლის თაყვანისცემაში [დაე, მიუძღვნას თავისი მსახურება მხოლოდ ალლაჰს]»."}]},{"id":19,"verses":[{"id":1,"translation":"ქააფ. ჰა. ია. 'აიინ. საად [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"(ეს არის) შენი უფლის წყალობის ხსენება (ო, მოციქულო) მისი მსახურის, ზაქარიას მიმართ (გამოვლენილი წყალობის შესახებ)."},{"id":3,"translation":"და მოუხმო [ვედრებით] მან [ზაქარიამ] თავის უფალს საიდუმლოდ."},{"id":4,"translation":"მან [ზაქარიამ] თქვა: «უფალო ჩემო! ჭეშმარიტად, ჩემი ძვლები დასუსტდა (სიბერისგან), ხოლო თავი ჭაღარით ამევსო, და მე არასოდეს ვყოფილვარ, უფალო ჩემო, შენდამი ვედრებაში უიღბლო [შენ ყოველთვის პასუხობდი ჩემს ვედრებას]."},{"id":5,"translation":"მე მეშინია ჩემი ნათესავების ჩემს შემდგომ [ჩემს სიკვდილს შემდეგ] [რომ ისინი აღარ დაიცავენ შენ მიერ მონიჭებულ რწმენას ისე, როგორც საჭიროა, და აღარ მოუწოდებენ შენს მონებს ამ რწმენისკენ]. ხოლო ჩემი ცოლი უნაყოფოა. მაშ, გვიბოძე შენი წიაღიდან შთამომავალი [შვილი, რომელიც დამეხმარებოდა]."},{"id":6,"translation":"რომელიც მიიღებს მემკვიდრეობას ჩემგან [ცოდნას, წინასწარმეტყველებას და სიბრძნეს] და იქნება მემკვიდრე [შუამავალი] ია'ყუბის სახლეულის. აქციე იგი, უფალო, (შენდამი) კმაყოფილად!»"},{"id":7,"translation":"«ჰეი, ზაქარია, ჭეშმარიტად, ჩვენ გახარებთ შენ ვაჟიშვილით, რომლის სახელი იქნება იაჰია. უწინ კი ეს სახელი არავისთვის გვიწოდებია»."},{"id":8,"translation":"მიუგო [ზაქარიამ]: «უფალო ჩემო, როგორ მეყოლება ძე, როცა ჩემი ცოლი უნაყოფოა და მე მივაღწიე ღრმა მოხუცებულობას?!»"},{"id":9,"translation":"უთხრა [ანგელოზმა]: «ამგვარად ბრძანა შენმა უფალმა: \"ის ადვილია ჩემთვის! მე ასევე შეგქმენი შენ უწინ, როცა არაფერი იყავი\"»."},{"id":10,"translation":"[ზაქარიამ] უთხრა: «უფალო, მომეცი ნიშანი!» [იმის დასადასტურებლად, რაც ანგელოზებმა მაცნობეს ჭეშმარიტად] მიუგო: «შენი ნიშანი იქნება ის, რომ ვერ დაელაპარაკები ხალხს სამი ღამის განმავლობაში, სრულიად ჯანმრთელი»."},{"id":11,"translation":"და გამოვიდა [ზაქარია] თავისი ხალხის წინაშე მიჰრაბიდან და შთააგონა მათ [მინიშნებით, საუბრის გარეშე]: «განადიდეთ [ალლაჰი] დილით და საღამოს»."},{"id":12,"translation":"[და როცა იაჰია გაიზარდა, უზენაესმა ალლაჰმა უბრძანა მას]: «ჰეი, იაჰია, აიღე წიგნი [თორა] მტკიცედ[1]!» ჩვენ მას [იაჰიას] ვუბოძეთ სიბრძნე, ყრმობაშივე.","footnotes":"[1]იცოდე მისი შინაარსი, ჩაწვდით მის მნიშვნელობას და იმოქმედე შესაბამისად."},{"id":13,"translation":"[და ასევე ჩვენ ვუწყალობეთ] ჩვენგან ლმობიერება [ხალხისადმი] და სიწმინდე (ცოდვებისგან). და იგი იყო ღვთისმოშიში."},{"id":14,"translation":"კეთილი მშობლების მიმართ და არ ყოფილა ტირანი, ურჩი [ალლაჰისა და შემდეგ მისი მშობლების მიმართ]."},{"id":15,"translation":"მშვიდობა მას [იაჰიას] დღეს, როცა დაიბადა, დღეს, როცა მოკვდება, და დღეს, როცა აღდგენილი იქნება ცოცხლად [განკითხვის დღეს]."},{"id":16,"translation":"და გაახსენე [ო, შუამავალო] [მოუყევი ხალხს] ისტორია, რომელიც წიგნში [ყურანში] არის მოყვანილი მარიამის შესახებ. აი, მან დატოვა თავისი ოჯახი და წავიდა აღმოსავლეთ მხარეს მდებარე ადგილას."},{"id":17,"translation":"და ის დაიმალა მათგან [ხალხისგან] ფარდის მიღმა. შემდეგ კი მივავლინეთ მასთან ჩვენი სული [ანუ ანგელოზი ჯიბრილი], და ის წარუდგა მას სრულყოფილი ადამიანის სახით."},{"id":18,"translation":"უთხრა [მარიამმა] [იფიქრა, რომ ეს იყო კაცი ბოროტი განზრახვებით]: «მე მივეკედლები მოწყალეს [ალლაჰს] შენგან, თუკი შენ ხარ ღვთისმოშიში»."},{"id":19,"translation":"მან [ანგელოზმა ჯიბრილმა] თქვა: «მე მხოლოდ შენი ღმერთის გზავნილი ვარ და მოვედი, რათა გაჩუქო სპეტაკი ვაჟი»."},{"id":20,"translation":"უთხრა [მარიამმა]: «როგორ მეყოლება ძე, როცა კაცი არ შემხებია და არ ვყოფილვარ გარყვნილი?»"},{"id":21,"translation":"უთხრა მას [ჯიბრილმა]: «ამგვარად თქვა შენმა უფალმა: \"ეს ადვილია ჩემთვის. და დავადგენთ მას [ბიჭს] სასწაულად ხალხისათვის და წყალობად ჩვენგან\", და ეს საქმე უკვე გადაწყვეტილია»."},{"id":22,"translation":"და დაფეხმძიმდა [მარიამი][1] იგი და განმარტოვდა მასთან [მომავალ შვილთან] ერთად მოშორებულ ადგილას.","footnotes":"[1]მას შემდეგ, რაც ანგელოზმა ჯიბრილმა ჩაბერა მასში სული მისი სამოსის სახელოს მეშვეობით."},{"id":23,"translation":"და მიიყვანა იგი [მარიამი] მშობიარობის ტკივილმა [მშობიარობის წინა ტანჯვამ] ფინიკის პალმის ღეროსთან. (ფიქრით იმაზე, თუ რას იტყოდნენ ადამიანები მასზე, როდესაც მათთან ჩვილით დაბრუნდებოდა), მან თქვა: «ნეტავ ამაზე ადრე მოვმკვდარიყავი [სანამ ორსულად გავხდებოდი] და სრულიად დავიწყებული, ხსენებაწაშლილი ვყოფილიყავი!»"},{"id":24,"translation":"მაშინ მოუხმო მას [მარიამს] ქვემოდან მისმა ახლადშობილმა ვაჟმა: «ნუ დარდობ! ჭეშმარიტად, შენმა უფალმა შენს ქვემოთ (შენთვის) ნაკადული გააჩინა."},{"id":25,"translation":"და შეარხიე შენსკენ ფინიკის პალმის ღერო, და ჩამოგიცვივდება შენზე ახალი, მწიფე [ფინიკები]."},{"id":26,"translation":"ჭამე (ფინიკი), სვი (წყალი) და დამშვიდდი [გული დაიმშვიდე და კმაყოფილი იყავი]! ხოლო თუ რომელიმე ადამიანს დაინახავ, მაშინ უთხარი: \"ჭეშმარიტად, მე აღთქმა მივეცი მოწყალეს (ალლაჰს) დუმილისა, ამიტომ დღეს არცერთ ადამიანს არ დაველაპარაკები»."},{"id":27,"translation":"და [მარიამმა] მოუყვანა იგი [ჩვილი] თავის ხალხს. უთხრეს: «ჰეი, მარიამ, გასაოცარი რამ ჩაგიდენია [ბავშვი რომ მოიყვანე გათხოვების გარეშე]."},{"id":28,"translation":"ო, ჰარუნის დაო! მამაშენი არ ყოფილა ცუდი ადამიანი და არც დედაშენი ყოფილა მრუში»."},{"id":29,"translation":"ხოლო ქალმა [მარიამმა] მათ ანიშნა მასზე [თავის შვილ 'ისაზე]. უთხრეს: «როგორ დაველაპარაკოთ იმას, ვინც ჯერ კიდევ ჩვილია აკვანში?»"},{"id":30,"translation":"უთხრა [შუამავალმა 'ისამ]: «მე ალლაჰის მონა ვარ, მან მიბოძა წიგნი [სახარება] და დამადგინა მოციქულად."},{"id":31,"translation":"და მაქცია დალოცვილად [რომლისგანაც მომდინარეობს სიკეთე და სარგებელი], სადაც არ უნდა ვიყო, და მიბრძანა ლოცვა და მოწყალების გაღება, სანამ ცოცხალი ვიქნები,"},{"id":32,"translation":"და მან [ჩემმა ღმერთმა] მიბრძანა, რომ კეთილი ვყოფილიყავი ჩემი დედის მიმართ და არ გავმხდარიყავი მჩაგვრელი, [ამპარტავანი] უბედური."},{"id":33,"translation":"მშვიდობა იმ დღეს, როცა დავიბადე, დღეს, როცა მოვკვდები, და დღეს, როცა აღდგენილი ვიქნები ცოცხლად»."},{"id":34,"translation":"აი, ეს არის 'ისა მარიამის ძე - ჭეშმარიტების სიტყვა, რომელშიც მათ [იუდეველებს და ქრისტიანებს] ეჭვი ეპარებათ."},{"id":35,"translation":"არ შეშვენის ალლაჰს, რომ შვილი დაიდგინოს [წმინდაა ამისგან]. დიდება მას! როცა გადაწყვეტს საქმეს, საკმარისია უთხრას მას: \"იყავ\", და უმალ იქნება [ამიტომ, ყოვლისშემძლე და ყოვლადწმინდა არ საჭიროებს შვილს]."},{"id":36,"translation":"[და უთხრა შუამავალმა 'ისამ] [თავის ხალხს]: «ჭეშმარიტად, ალლაჰი არის ჩემი უფალი და თქვენი უფალი, ამიტომ თაყვანი ეცით მხოლოდ მას. ეს არის სწორი გზა!»"},{"id":37,"translation":"და დაჯგუფებები (წიგნის ხალხიდან) ერთმანეთს შორის უთანხმოებაში[1] ჩავარდნენ (წინასწარმეტყველ 'ისას შესახებ). და ვაი, იმათ [მძიმე სასჯელი], რომლებიც ურწმუნოებად იქცნენ, დიდი დღის ხილვისას!","footnotes":"[1]ქრისტიანებმა იგი ღმერთად და ღვთის ძედ მიიჩნიეს, ხოლო იუდეველებმა თქვეს, რომ იგი ჯადოქარი და იოსებ დურგლის შვილი იყო."},{"id":38,"translation":"როგორ მკაფიოდ მოუსმენენ და დაინახავენ იმ დღეს როცა ჩვენს წინაშე წარდგებიან! მაგრამ უსამართლონი დღეს ცხად გზააბნეულობაში არიან."},{"id":39,"translation":"და შეაგონე [ო, შუამავალო] ისინი სინანულის დღით, როცა საქმე გადაწყვეტილი იქნება, მაგრამ ისინი უგულისხმონი არიან და არ სწამთ."},{"id":40,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ დავიმკვიდრებთ მიწას და იმათ, ვინც მასზეა, და ისინი ჩვენთან იქნებიან დაბრუნებულნი [განკითხვის დღეს]."},{"id":41,"translation":"და გაიხსენე [ო, შუამავალო] [მოუყევი მათ] წიგნში [ყურანში] მოყვანილი ამბავი იბრაჰიმის შესახებ. იგი ჭეშმარიტად, გულწრფელი შუამავალი იყო."},{"id":42,"translation":"აი, როდესაც მან [იბრაჰიმმა] უთხრა თავის მამას: «ო, მამაჩემო! რატომ ეთაყვანები იმას, რაც არც ისმენს, არც ხედავს და ვერანაირ სარგებელს ვერ მოგიტანს და ვერაფრისგან ვერ გიხსნის?"},{"id":43,"translation":"ო, მამაჩემო! ჭეშმარიტად, მე მომივიდა (ალლაჰისგან) ისეთი ცოდნა, რომელიც შენ არ მოგსვლია. მაშ, გამომყევი მე (იმაში, რისკენაც მოგიწოდებ), და მე სწორ გზაზე გაგიძღვები!"},{"id":44,"translation":"ჰეი, მამაჩემო! ნუ ეთაყვანები სატანას! ჭეშმარიტად, სატანა მოწყალის მიმართ ურჩია!"},{"id":45,"translation":"ჰეი, მამაჩემო! მეშინია, რომ დაგატყდება სასჯელი მოწყალისაგან და გახდები სატანის მეგობარი [ჯოჯოხეთში]»."},{"id":46,"translation":"მიუგო [იბრაჰიმის მამამ]: «ნუთუ ჩემს ღვთაებებს უკუაგდებ, ჰეი, იბრაჰიმ?! გონს თუ არ მოეგები, უსათუოდ ჩაგქოლავ, ახლა კი მომცილდი დიდი ხნით»."},{"id":47,"translation":"უთხრა [იბრაჰიმმა]: «მშვიდობა შენდა! მე პატიებას ვითხოვ შენთვის ჩემი უფლისგან. ჭეშმარიტად, იგი ჩემს მიმართ ლმობიერია."},{"id":48,"translation":"და მე განვშორდები თქვენც და იმასაც, რასაც ალლაჰის გარდა უხმობთ [ცრუ ღმერთებს]. და მე ვევედრები ჩემს უფალს. იმედი მაქვს, რომ ჩემი უფლისადმი ვედრებაში არ ვიქნები უბედური [ვიმედოვნებ, რომ იგი ჩემს ვედრებას მიიღებს]»."},{"id":49,"translation":"ხოლო როცა [იბრაჰიმი] გასცილდა მათ [მამას და მათ ხალხს] და იმათ, რასაც ისინი ეთაყვანებოდნენ ალლაჰის მაგივრად, ვუბოძეთ მას ისჰაყი და ია'ყუბი და ორივენი დავადგინეთ შუამავლებად."},{"id":50,"translation":"და ჩვენ ვუბოძეთ მათ [იბრაჰიმს, ისჰაყს, იაყუბს და მათ შთამომავლებს] ჩვენი წყალობიდან (უთვალავი სიკეთე) და დავუდგინეთ მათ მაღალი და ჭეშმარიტი ხსენება ადამიანთა შორის [კეთილი სახელი და პატივისცემა ხალხში]."},{"id":51,"translation":"და გაიხსენე [ო, შუამავალო] [მოუყევი ხალხს] წიგნში [ყურანში] მოყვანილი ისტორია მუსას შესახებ. ჭეშმარიტად, ის იყო რჩეული შუამავალი და მოციქული."},{"id":52,"translation":"და მოვუხმეთ მას ტურის [მთის] მარჯვენა მხრიდან და დავიახლოვეთ იგი საიდუმლო საუბრისთვის [ჩვენთან]."},{"id":53,"translation":"და ჩვენ ვუბოძეთ მას [მუსას] ჩვენი წყალობით მისი ძმა, ჰარუნი, მოციქულად."},{"id":54,"translation":"და ახსენე [ო, შუამავალო] წიგნში [ყურანში] [შუამავალი] ისმა'ილი. იგი იყო აღთქმის ერთგული და იყო შუამავალი, მოციქული."},{"id":55,"translation":"იგი [შუამავალი ისმაილი] უბრძანებდა თავის ხალხს ლოცვის შესრულებას და მოწყალების (ზაქათის) გაცემას, და მან მიაღწია თავის უფალთან კმაყოფილებას [ალლაჰი კმაყოფილი იყო მისით]."},{"id":56,"translation":"და ახსენე [ო, შუამავალო] წიგნში [ყურანში] მოყვანილი ამბავი იდრისის შესახებ. ჭეშმარიტად, ის იყო გულწრფელი მოციქული."},{"id":57,"translation":"და აღვამაღლეთ იგი მაღალ ადგილას [მასზე მხოლოდ კეთილს ამბობენ და იგი იქნება სამოთხის უმაღლეს ბაღებში]!"},{"id":58,"translation":"სწორედ ესენი არიან, ვისაც წყალობა უბოძა ალლაჰმა შუამავალთაგან, ადამის შთამომავალთაგან, და [იმათი შთამომავალთაგან] ვინც გადავიყვანეთ (გემზე) ნუჰთან ერთად, იბრაჰიმის და ისმა'ილის შთამომავლებიდან; იმათგან, ვინც სწორ გზაზე დავაყენეთ და გამოვარჩიეთ, როცა ეკითხებოდათ მათ მოწყალის აიათები, ტირილით პირქვე (საჯდაზე) ემხობოდნენ."},{"id":59,"translation":"მათ შემდგომ მოვიდნენ შთამომავლები, რომელთაც მიატოვეს ლოცვა და აჰყვნენ ვნებებს, მალე კი გადაეყრებიან წარუმატებლობას და დაღუპვას [ჯოჯოხეთში]."},{"id":60,"translation":"იმათ გარდა, ვინც მოინანია [თავისი ცოდვები], ირწმუნა და სიკეთე აკეთა. ისინი შევლენ სამოთხეში და არ შეეხებათ უსამართლობა."},{"id":61,"translation":"(ისინი შევლენ) მარადიულობის (სამოთხის) ბაღებში, რომლებიც მოწყალემ აღუთქვა თავის მსახურებს დაფარულის შესახებ. ჭეშმარიტად, მისი დაპირება (რომ მორწმუნეებს სამოთხეში შეიყვანს) აუცილებლად აღსრულდება."},{"id":62,"translation":"და არ გაიგონებენ [სამოთხის მკვიდრნი] იქ ამაო სიტყვას [ცრუ და უსარგებლო სიტყვებს], გარდა მშვიდობისა! - და ექნებათ სარჩო დილა-საღამოს [მუდამ, როცა ისურვებენ]."},{"id":63,"translation":"ასეთია სამოთხე, რომელსაც მემკვიდრეობად მივცემთ ჩვენს იმ მსახურებს, რომლებიც ღვთისმოშიშნი იყვნენ [ეშინოდათ ალლაჰის სასჯელის, ასრულებდნენ მის ბრძანებებს და თავს არიდებდნენ იმას, რაც მან აკრძალა]."},{"id":64,"translation":"[ო, ჯიბრილ უთხარი შუამავალს]: «ჩვენ [ანგელოზები] ჩამოვდივართ (ციდან დედამიწაზე) მხოლოდ შენი უფლის ბრძანებით. მას ეკუთვნის ის, რაც ჩვენს წინ არის [ყველა საქმე, რომელიც მარადიულ ცხოვრებაში მოხდება], და ის, რაც ჩვენს უკან არის [საქმეები, რომლებიც უკვე წარსულს ჩაბარდა ამქვეყნიურ ცხოვრებაში], და ისიც, რაც მათ შორისაა [ამქვეყნიურ და მარადიულ ცხოვრებას შორის]. და შენი უფალი, არ არის დავიწყების მქონე [არაფერს ივიწყებს]!»"},{"id":65,"translation":"იგია [ალლაჰი] უფალი [შემქმნელი და მმართველი] ცათა და ქვეყნისა და იმის, რაც ამათ შორისაა. თაყვანი ეცი მას, და იყავი მომთმენი მის თაყვანისცემაში. განა იცი ვინმე მსგავსი მისი?"},{"id":66,"translation":"და ამბობს [ურწმუნო] ადამიანი [სიკვდილის შემდეგ აღდგომის უარყოფით]: «ნუთუ როცა მოვკვდები, მერე გამოყვანილი ვიქნები (საფლავიდან) ცოცხლად?!»"},{"id":67,"translation":"ნუთუ არ გაიხსენებს ადამიანი, რომ ჩვენ შევქმენით იგი ადრე, მაშინ როცა მანამდე იგი საერთოდ არ არსებობდა?"},{"id":68,"translation":"და [მე ალლაჰი] ვფიცავ [ო, შუამავალო] შენს უფალს, რომ ჩვენ აუცილებლად შევკრებთ მათ [მათ, ვინც არ ირწმუნა აღდგომა] და სატანებს, შემდეგ კი ჯოჯოხეთის ირგვლივ მოვიყვანთ და მუხლებზე დამხობილებს დავაყენებთ."},{"id":69,"translation":"და [მე ალლაჰი ვფიცავ], რომ მერე გამოვყოფთ ყოველი ჯგუფიდან იმათ, რომელნიც უმტკიცესი იყვნენ მოწყალის მიმართ ურჩობაში."},{"id":70,"translation":"შემდეგ კი ჩვენ უეჭველად, უკეთ ვიცით ისინი, ვინც ყველაზე მეტად იმსახურებს იქ [ჯოჯოხეთში] დაწვას."},{"id":71,"translation":"და არავინაა თქვენგან [ო, ადამიანნო], რომ არ გაიაროს ის[1]. ეს შენი უფლის მიერ უსათუოდ გადაწყვეტილია.","footnotes":"[1]ყოველი ადამიანი გაივლის იმ ხიდზე, რომელიც გადაჭიმულია ჯოჯოხეთზე, ურწმუნონი მაშინვე ჩავარდებიან ჯოჯოხეთში, ხოლო მორწმუნენი მას გადალახავენ ისეთი სისწრაფით, როგორაც მათი კეთილი საქმეები შეესაბამება."},{"id":72,"translation":"შემდეგ კი გადავარჩენთ იმათ, რომელნიც, იყვნენ ღვთისმოშიშნი, უსამართლოებს [ურწმუნოებს] კი, იქვე დავტოვებთ მუხლებზე დაჩოქილთ."},{"id":73,"translation":"და როდესაც მათ [ადამიანებს] ეკითხებათ ჩვენი აიათები ნათლად და აშკარად განმარტებულნი [მკაფიო მნიშვნელობის მქონენი], ურწმუნოები ეუბნებიან მორწმუნეებს: «ამ ორი ჯგუფიდან [მორწმუნეთა და ურწმუნოთა შორის] რომელი არის უკეთეს მდგომარეობაში და უფრო დიდებული შემადგენლობით (ამქვეყნიურ ცხოვრებაში)?»"},{"id":74,"translation":"და რამდენი თაობა გავანადგურეთ მათზე ადრე [ამ ურწმუნოებამდე], რომლებსაც უფრო მეტი ქონება ჰქონდათ და გარეგნობითაც უფრო მშვენიერნი იყვნენ."},{"id":75,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო] იმათ, ვინც გზააბნევაშია: «მოწყალემ გაუხანგრძლივოს მას ვადა [გზააბნევაში], ვიდრე არ იხილავენ იმას, რაც მათთვის იყო აღთქმული, ან სასჯელს (ამქვეყნად), ან იმ საათს (განკითხვის დღეს). მაშინ გაიგებენ, ვის აქვს უარესი ადგილი და მდგომარეობა და ვისია უფრო სუსტი ლაშქარი და ძალა»."},{"id":76,"translation":"და ალლაჰი კიდევ უფრო უმრავლებს სწორ გზაზე მყოფთ ხელმძღვანელობას და სიმტკიცეს ამ გზაზე. ხოლო მარადიული კეთილი საქმეები, რომლებიც რჩება (ადამიანისათვის), შენი უფლის წინაშე უკეთესია ჯილდოთი და უკეთესია საზღაურით."},{"id":77,"translation":"განა არ გინახავს [ო, შუამავალო] ის, ვინც არ ირწმუნა ჩვენი აიათები [იგულისხმება ურწმუნო ალ-‘ას ბინ უაილი და მისნაირები[1]], როდესაც მან თქვა: «უეჭველად, მე მომეცემა სიმდიდრეც და შთამომავლობაც (საიქიოში)».","footnotes":"[1]ერთ-ერთ საჰაბას, ხაბაბ იბნ ალ-არატს, ვალი ჰქონდა მრავალღმერთიანის, სახელად ალ-'ას იბნ ვაილ ას-საჰმის. როდესაც ხაბაბმა თავისი ვალის დაბრუნება მოსთხოვა, ალ-'ას იბნ ვაილმა უთხრა: «ვფიცავ ალლაჰს, რომ ვალს არ დაგიბრუნებ, ვიდრე არ უარყოფ მუჰამმადს». ხაბაბმა უპასუხა: «ვფიცავ ალლაჰს, რომ არ უარვყოფ მუჰამედს, ვიდრე არ მოვკვდები, და არც მას შემდეგ, რაც აღვდგები». მაშინ ალ-'ასმა უთხრა: «თუ მე მოვკვდები და შემდეგ აღვდგები, მაშინ მოდი ჩემთან. მაშინ მექნება სიმდიდრეც და შვილებიც, და შენს ვალს დაგიბრუნებ». ამის შემდეგ ალლაჰმა, ჩამოავლინა ეს აიათი."},{"id":78,"translation":"ნუთუ მან (ამ ურწმუნომ) იცის დაფარული, [რომ საიქიოში მას ექნება სიმდიდრე და შვილები]? თუ მოწყალესგან აღებული აქვს აღთქმა (და დაპირება)?"},{"id":79,"translation":"არა და არა! ჩავიწერთ იმას, რასაც ამბობს, და გავუხანგრძლივებთ სასჯელს გახანგრძლივებით."},{"id":80,"translation":"ჩვენ ვიმემკვიდრებთ იმას, რასაც ამბობს [მისი ქონება და შვილები, რაც ამქვეყნად ჰქონდა, ჩვენთან დარჩება], და მოვა [განკითხვის დღეს] ჩვენს წინაშე მარტოდ."},{"id":81,"translation":"და მათ [მრავალღმერთიანებმა] ალლაჰის გარდა სხვა ღვთაებები დაიდგინეს, რათა ისინი მათთვის ძალისა და დიდების წყარო ყოფილიყვნენ [მრავალღმერთიანები კერპებში ეძებენ ძალასა და დიდებას, იმ იმედით, რომ ისინი ალლაჰის წინაშე მათთვის შუამდგომლობას გაუწევენ]."},{"id":82,"translation":"არამც და არამც! ისინი [ცრუ ღვთაებები] უარყოფენ მათ თაყვანისცემას და მათთვის მოწინააღმდეგეებად იქცევიან."},{"id":83,"translation":"ნუთუ არ გინახავს [ო, შუამავალო], რომ ჩვენ მივავლინეთ ეშმაკები ურწმუნოებზე, რათა ისინი გამუდმებით უბიძგებდნენ მათ (ცოდვებისკენ)?"},{"id":84,"translation":"და ნუ იჩქარებ [ო, შუამავალო] [მათი განადგურების სურვილით] მათ წინააღმდეგ! ჩვენ აღვრიცხავთ მათ რიცხვს."},{"id":85,"translation":"იმ დღეს, შევკრებთ ღვთისმოშიშებს მოწყალის წინაშე პატივისცემული დელეგაციით."},{"id":86,"translation":"და გავდევნით ურჩებს [ურწმუნოებს] ჯოჯოხეთისკენ, ისე როგორც [საქონელს მიერეკებიან] მდინარისკენ."},{"id":87,"translation":"არავის ექნება შუამდგომლობის უფლება არავის გარდა იმისა, ვინც მიიღო აღთქმა მოწყალისაგან."},{"id":88,"translation":"და თქვეს [ურწმუნოებმა]: «მოწყალემ თავისთვის შვილი გაიჩინა»."},{"id":89,"translation":"უეჭველად, ამით [ამის თქმით] თქვენ მეტად საზიზღარი და საშინელი რამ ჩაიდინეთ."},{"id":90,"translation":"ცანი ამის გამო ლამისაა ჩამოინგრეს, მიწა გაიპოს და მთები ნამსხვრევებად იქცნენ."},{"id":91,"translation":"იმის გამო, რომ მათ [ურწმუნოებმა] მოწყალეს შვილი მიაწერეს."},{"id":92,"translation":"და არ შეეფერება მოწყალეს [ალლაჰს], რომ შვილი აიყვანოს! [ეს არ შეეფერება მის სიდიადეს, ის არავის და არაფერს საჭიროებს]."},{"id":93,"translation":"უეჭველად, ყველა, ვინც ცათა შინაა [ყველა ანგელოზი] და ვინც დედამიწაზეა [ყველა ჯინი და ადამიანი], მოწყალე ალლაჰთან (სამსჯავროს დღეს) მხოლოდ მის მონად წარდგება."},{"id":94,"translation":"ვფიცავ, მან აღრიცხა ისინი და დათვალა დათვლით."},{"id":95,"translation":"და ყველა მათგანი აღდგომის დღეს მის წინაშე მარტოდმარტო წარდგება."},{"id":96,"translation":"ჭეშმარიტად, რომელთაც ირწმუნეს და სიკეთე აკეთეს [ასრულებდნენ იმას, რაც ალლაჰმა უბრძანა, და ერიდებოდნენ იმას, რაც მან აკრძალა], დააჯილდოვებს მოწყალე მათ სიყვარულით!"},{"id":97,"translation":"უეჭველად, ჩვენ იგი [ყურანი] შენს ენაზე [არაბულ ენაზე] გავამარტივეთ, რათა მისი მეშვეობით ახარო ღვთის მოშიშთ [რომ მათ ამქვეყნად სიკეთე, ხოლო მარადიულ ცხოვრებაში ნეტარება ელით] და მისით გააფრთხილო თავგამოდებული მოდავენი [ურწმუნოები] [რომ მათ ამქვეყნად უბედურებები დაატყდებათ თავს, ხოლო მარადიულ ცხოვრებაში ჯოჯოხეთი აქვთ გამზადებული]."},{"id":98,"translation":"და რამდენი [ურწმუნოთა] თაობა გავანადგურეთ მათზე უწინ!ნუთუ გრძნობ შენ, ო, მოციქულო, თუნდაც ერთ მათგანს, ან გესმის მათგან თუნდაც უმცირესი ჩუმი ხმა?"}]},{"id":20,"verses":[{"id":1,"translation":"ტა.ჰა [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"არ გარდმოგვივლენია შენზე [ო, შუამავალო] ყურანი იმისთვის, რომ უბედური იყო."},{"id":3,"translation":"არამედ მხოლოდ შეგონებად მათთვის, ვისაც ეშინია [ალლაჰის სასჯელის],"},{"id":4,"translation":"[და ეს ყურანი] ზეგარდმოვლენილია იმისგან, ვინც შექმნა მიწა და ცანი მაღალნი."},{"id":5,"translation":"მოწყალე [ალლაჰი] ამაღლდა 'არშზე [ტახტზე ისე, როგორც ეს შეეფერება მხოლოდ მის სიდიადეს]."},{"id":6,"translation":"მას ეკუთვნის ყველაფერი, რაც ცათა შინაა და რაც ქვეყანასა ზედაა, რაც ამათ შორისაა, და რაც მიწის ქვეშაა,"},{"id":7,"translation":"და თუ შენ ხმამაღლა ამბობ სათქმელს, მან ხომ იცის საიდუმლოც და ყველაზე უფრო დაფარულიც,"},{"id":8,"translation":"არ არის ღვთაება [თაყვანისცემის ღირსი], გარდა მისი (ალლაჰისა)! მას ეკუთვნის უმშვენიერესი სახელები!"},{"id":9,"translation":"ნუთუ მოვიდა [ო, შუამავალო] შენამდე მუსას ამბავი?"},{"id":10,"translation":"ერთხელ [ღამით] [მადიანიდან ეგვიპტეში დაბრუნებისას] (მუსამ), დაინახა ცეცხლი, მაშინ უთხრა თავის ოჯახს: «დარჩით აქ! უეჭველად, მე ცეცხლი დავინახე. იქნებ მოგიტანოთ მისგან ნაკვერჩხალი [ცეცხლის ალით] ან ვიპოვო ცეცხლთან სწორი გზა [ვკითხო ხალხს, საით წავიდე სწორად]»."},{"id":11,"translation":"როცა მივიდა მასთან, ხმა გაისმა: «ჰეი, მუსა!"},{"id":12,"translation":"ჭეშმარიტად, მე შენი უფალი [ალლაჰი] ვარ. მაშ, გაიხადე შენი სანდლები, რადგან შენ წმინდა ხეობაში — ტუვაში იმყოფები."},{"id":13,"translation":"და მე აგირჩიე შენ, ო, მუსა, [იმისთვის, რომ შუამავალი ყოფილიყავი]; მაშ, ყურადღებით მოუსმინე იმას, რაც გამოცხადების მეშვეობით გეუწყება."},{"id":14,"translation":"ჭეშმარიტად, მე ვარ ალლაჰი! არ არსებობს სხვა ღვთაება, თაყვანისცემის ღირსი, ჩემს გარდა. მაშ, მხოლოდ მე მემსახურე (და მხოლოდ მე მეცი თაყვანი) და აღასრულე ლოცვა ჩემს მოსახსენებლად [რათა მუდამ გახსოვდე]!"},{"id":15,"translation":"უეჭველად, ჟამი [როდესაც ადამიანები აღდგებიან] აუცილებლად დადგება. მე თითქმის ვმალავ მის შესახებ ცოდნას [მისი დადგომის დროის ცოდნას] (თვით ჩემგანაც კი) [მაშ, როგორ შეიძლება ის რომელიმე ქმნილებამ იცოდეს?], რათა თითოეულ სულს მიეგოს საზღაური იმისთვის, რისკენაც ის მიისწრაფოდა."},{"id":16,"translation":"და ნუ გადაგახვევინებს მისგან [სამსჯავროს დღის რწმენისა და ამ რწმენის შესაბამისად მოქმედებისგან] ის, ვისაც მისი არ სწამს და ვინც საკუთარ ვნებებს აჰყვა, რათა არ დაიღუპო."},{"id":17,"translation":"და რა გაქვს მარჯვენაში, ჰეი, მუსა?»"},{"id":18,"translation":"მიუგო [მუსამ]: «ეს ჩემი კვერთხია; მასზე ვეყრდნობი, მისით ჩემს ცხვრებს ხეებიდან ფოთლებს ვაცვენინებ, და კიდევ სხვა დანიშნულებაც აქვს ჩემთვის»."},{"id":19,"translation":"უთხრა [ალლაჰმა]: «გადააგდე იგი, ჰეი, მუსა»."},{"id":20,"translation":"გადააგდო და ის [კვერთხი] იქცა გველად და გასრიალდა."},{"id":21,"translation":"უთხრა [ალლაჰმა]: «აიღე იგი და ნუ გეშინია. ჩვენ დავუბრუნებთ მას პირვანდელ სახეს!"},{"id":22,"translation":"და შემოიწყე ხელი იღლიის ქვეშ; იგი გამოვა თეთრი, ყოველგვარი ნაკლისა და ზიანის გარეშე — კიდევ ერთ სასწაულ ნიშნად."},{"id":23,"translation":"რათა გიჩვენოთ შენ [ო, მუსა] უდიდესი ჩვენს სასწაულთაგან."},{"id":24,"translation":"წადი [ო, მუსა] ფარაონთან, ჭეშმარიტად, იგი ზღვარს გადავიდა»."},{"id":25,"translation":"უთხრა [მუსამ]: «უფალო! გამიფართოვე ჩემი გული [ამომაცილე ყველაფერი, რაც ხელს მიშლის წინასწარმეტყველური მოვალეობის შესრულებაში და სირთულეების ატანაში]"},{"id":26,"translation":"და გაადვილე ჩემი საქმე,"},{"id":27,"translation":"და მოხსენი დაბრკოლება ჩემი ენიდან."},{"id":28,"translation":"რათა გაიგონ ჩემი ნათქვამი,"},{"id":29,"translation":"და დამიდგინე დამხმარედ ჩემი სახლეულიდან."},{"id":30,"translation":"ჰარუნი, ჩემი ძმა [რადგან ის უფრო მჭევრმეტყველია, ვიდრე მე],"},{"id":31,"translation":"და გამიმაგრე [ჰარუნის მეშვეობით] მისით ზურგი!"},{"id":32,"translation":"და თანამონაწილედ მიქციე იგი ჩემს საქმეში [წინასწარმეტყველურ მისიაში და ჭეშმარიტების ქადაგებაში],"},{"id":33,"translation":"რათა გადიდოთ შენ ბევრჯერ,"},{"id":34,"translation":"და გაგიხსენოთ ბევრჯერ,"},{"id":35,"translation":"რადგან უეჭველად, შენ გვხედავ ჩვენ»."},{"id":36,"translation":"უთხრა [ალლაჰმა]: «ჰეი, მუსა! შენ გებოძა [ყველაფერი] ის, რაც ითხოვე."},{"id":37,"translation":"და ვფიცავ, [ო, მუსა] ჩვენ უწინაც წყალობა გიყავით,"},{"id":38,"translation":"როცა ზეშთავაგონეთ დედაშენს ის, რაც ზეშთავაგონეთ,"},{"id":39,"translation":"რომ: «ჩასვი იგი [შენი ვაჟი] ზარდახშაში და მდინარის დინებას გაატანე; დინებამ კი იგი ნაპირზე გამოაგდოს, სადაც მას ჩემი მტერი და მისი მტერი აიყვანს». და მე [ალლაჰმა] შენ (ო, მუსა) ჩემი სიყვარულით დაგაჯილდოვე, რათა ადამიანებს შეჰყვარებოდი და რათა ჩემი მზრუნველობისა და მფარველობის ქვეშ აღგეზარდე."},{"id":40,"translation":"წავიდა შენი და, და უთხრა: «ხომ არ მიმესწავლებინა თქვენთვის იგი, ვინც მას ჩაიბარებს?» და დაგაბრუნეთ დედაშენთან, რათა დამშვიდებულიყო იგი და არ ენაღვლა. და მოკალი შენ კაცი, ხოლო ჩვენ გიხსენით მწუხარებისგან და გამოგცადეთ განსაცდელებით. წლების მანძილზე დარჩი მედიანის ხალხში; შემდეგ კი მოხვედი დადგენილ დროს, ჰეი, მუსა."},{"id":41,"translation":"და მე გამოგარჩიე შენ ჩემთვის! [გამოგარჩიე ჩემი სიტყვის გადასაცემად]"},{"id":42,"translation":"წადით შენ [ო, მუსა] და შენი ძმა ჩემი სასწაულებით და ნუ იქნებით უძლურნი ჩემს გახსენებაში,"},{"id":43,"translation":"ორივენი წადით ფარაონთან. უეჭველად, იგი ზღვარს გადავიდა!"},{"id":44,"translation":"და უთხარით მას რბილი სიტყვა, რათა ეგების შეიგნოს ან შეეშინდეს [ალლაჰის სასჯელის]»."},{"id":45,"translation":"უთხრეს [მუსამ და ჰარუნმა]: «უფალო ჩვენო, ვშიშობთ, რომ [ფარაონი] შემოგვიტევს ან ზღვარს გადავა»."},{"id":46,"translation":"[ალლაჰმა] მიუგო: «ნუ გეშინიათ. მე თქვენთან ვარ, მე მესმის და ვხედავ."},{"id":47,"translation":"შედით მასთან და უთხარით: \"ჩვენ შენი ღმერთის წარმოგზავნილები ვართ. გამოუშვი ჩვენთან ერთად ისრაელის ძენი და ნუ სტანჯავ მათ. მოვედით სასწაულით [ო, ფარაონ] შენი ღმერთისაგან და მშვიდობა იმას, ვინც მიჰყვება ჭეშმარიტ გზას."},{"id":48,"translation":"ზეშთაგვეგონა რომ სასჯელი [ექნება] იმას, ვინც ცრუდ შერაცხა იგი და ზურგი აქცია»."},{"id":49,"translation":"უთხრა [ფარაონმა]: «ვინ არის თქვენი ღმერთი, ჰეი, მუსა?»"},{"id":50,"translation":"[მუსამ] მიუგო: «ჩემი ღმერთია ის, ვინც ყოველივე უბოძა თავის ქმნილებას, ხოლო შემდგომ დაადგინა ჭეშმარიტ გზაზე»."},{"id":51,"translation":"ჰკითხა [ფარაონმა]: «და რა მოუვა უწინდელ თაობებს [რომლებმაც ასევე არ მიიღეს ჭეშმარიტება ალლაჰის შუამავლებისგან]?»"},{"id":52,"translation":"[მუსამ] უთხრა: «მათი ცოდნა ჩემს უფალთანაა წიგნში [დაცულ დაფაზე]. ჩემი უფალი არც ცდება და არც არაფერს ივიწყებს»."},{"id":53,"translation":"ისაა [ალლაჰი], რომელმაც დაგიდგინათ დედამიწა სარეცლად, გაიყვანა თქვენთვის მასზე გზები, გარდმოავლინა ციდან წყალი და (ამის შემდეგ) აღმოვაცენეთ მისით წყვილებად ყოველნაირი მცენარეები."},{"id":54,"translation":"ჭამეთ (ო, ადამიანებო) ის, რაც [ჩვენ გავზარდეთ თქვენთვის] და მწყემსეთ თქვენი საქონელი; ამაში სასწაულებია გონიერთათვის."},{"id":55,"translation":"მიწისგან შეგქმენით თქვენ [ო, ადამიანნო], მასში დაგაბრუნებთ [სიკვდილის შემდეგ] და მისგან გამოგიყვანთ კიდევ ერთხელ [აღდგომის დღეს]."},{"id":56,"translation":"და ვუჩვენეთ მას [ფარაონს] ჩვენი ყველა სასწაული, მან კი ცრუდ შერაცხა და უარყო."},{"id":57,"translation":"უთხრა: «ჰეი მუსა! ნუთუ იმისათვის მოხვედი, რომ გაგვაძევო ჩვენი მიწიდან შენი ჯადოქრობით?"},{"id":58,"translation":"ჩვენ [ფარაონი და მისი გარემოცვა] აუცილებლად გაჩვენებთ შენ, ო, მუსა, მსგავს ჯადოქრობას. დათქვი დრო ჩვენი შეხვედრისა, რომელსაც არ შევცვლით ჩვენ და არც შენ, შესაფერის ადგილას»."},{"id":59,"translation":"[მუსამ] უთხრა [ფარაონს]: «თქვენთან შეხვედრის დრო იყოს მორთულობის დღე [დღესასწაული], და ხალხი შეიკრიბოს შუადღის წინა ჟამს (დუჰა)»."},{"id":60,"translation":"გაბრუნდა ფარაონი და მთელ თავის მზაკვრობას [ჯადოქრებს] უხმო, შემდეგ მოვიდა."},{"id":61,"translation":"უთხრა მათ მუსამ: «ვაი თქვენ! ნუ შეთხზავთ ალლაჰზე სიცრუეს! თორემ იგი გაგანადგურებთ სასჯელით. მართლაც წააგებს ის, ვინც სიცრუეს თხზავს»."},{"id":62,"translation":"და [ჯადოქრებმა] განიხილეს ერთმანეთში თავიანთი საქმე და საიდუმლოდ ითათბირეს და თავიანთი საუბარი საიდუმლოდ შეინახეს."},{"id":63,"translation":"თქვეს [ფარაონის ჯადოქრებმა]: «ჭეშმარიტად, ამ ორ ჯადოქარს სურს, რომ გაგაძევოთ თქვენ თქვენი მიწიდან თავიანთი ჯადოქრობით და მოგიშალონ თქვენი გზა."},{"id":64,"translation":"შეკრიბეთ თქვენი მზაკვრობა [ნუ იდავებთ ერთმანეთში], მერე გამოდით მწკრივად. წარმატებული იქნება იგი, ვინც დღეს გაიმარჯვებს»."},{"id":65,"translation":"[ჯადოქრებმა] უთხრეს: «ჰეი, მუსა! ან ისროლე, ან ჩვენ ვიქნებით პირველნი, ვინც ისვრის»."},{"id":66,"translation":"მიუგო [მუსამ] [ჯადოქრებს]: «დიახ, ისროლეთ [პირველებმა]!» და აჰა, მათი ჯადოქრობის გამო მას [მუსას] მოეჩვენა, რომ მათი თოკები და კვერთხები მოძრაობდნენ."},{"id":67,"translation":"ამგვარად მუსა თავისთავად შეიპყრო შიშის გრძნობამ."},{"id":68,"translation":"[ალლაჰმა] ვუთხარით: «ნუ გეშინია! ჭეშმარიტად, შენ ხარ უმაღლესი (და გამარჯვებული)."},{"id":69,"translation":"და ისროლე, ო, მუსა, ის, რაც შენს მარჯვენა ხელშია [შენი კვერთხი]; იგი შთანთქავს იმას, რაც მათ [ჯადოქრებმა] შექმნეს. რადგან მათ მხოლოდ ჯადოსნური ხრიკი მოაწყვეს, ხოლო ჯადოქარი ვერასოდეს მიაღწევს წარმატებას, სადაც არ უნდა მივიდეს»."},{"id":70,"translation":"მაშინ პირქვე [სუჯუდზე] დაეცნენ ჯადოქრები [ალლაჰის წინაშე] თაყვანისცემით და თქვეს: «ვირწმუნეთ უფალის ჰარუნისა და მუსასი [და თუ ეს ჯადოქრობა იქნებოდა ვერ მოგვიგებდნენ]»."},{"id":71,"translation":"[ფარაონმა] თქვა: «ნუთუ ირწმუნეთ მისი, სანამ მე ნებას დაგრთავდით?! უეჭველად, იგი [მუსა] თქვენი უფროსია, რომელმაც გასწავლათ ჯადოქრობა. ამიტომ უეჭველად, მოგკვეთთ ხელ-ფეხს სხვადასხვა მხრით, და პალმის ხეზე გაგაკრავთ, და ნამდვილად გაიგებთ ვისი ტანჯვა-წამებაა უფრო მკაცრი და ხანგრძლივი»."},{"id":72,"translation":"[ჯადოქრებმა] უთხრეს [ფარაონს]: «არ გამჯობინებთ ცხად მტკიცებულებებს, რომლებიც ჩვენ მოგვევლინა და არც იმას [ალლაჰს], რომელმაც ჩვენ გაგვაჩინა. გადაწყვიტე, რასაც გადაწყვეტ! შენ მხოლოდ ამქვეყნიურ ცხოვრებაში გადაწყვეტ!"},{"id":73,"translation":"ჩვენ კი ვირწმუნეთ ჩვენი უფალი, რათა მოგვიტევოს ჩვენი ცოდვები და ის ჯადოქრობა, რომელსაც შენ [ო, ფარაონ] გვაიძულებდი. და ალლაჰი უკეთესია [ჩვენთვის ვიდრე შენ] და მარადიული»."},{"id":74,"translation":"ჭეშმარიტად, იმას, ვინც ცოდვილი [ურწმუნო] წარსდგება თავისი უფლის წინაშე, მიეგება ჯოჯოხეთი. მასში არც მოკვდება [რათა დაისვენოს] და არც იცოცხლებს [კარგი სიცოცხლით]."},{"id":75,"translation":"ხოლო ის, ვინც წარსდგება მის [ალლაჰის] წინაშე მორწმუნედ, რომელმაც სიკეთე აკეთა, სწორედ მათთვის არის გამზადებული უმაღლესი საფეხურები."},{"id":76,"translation":"სამოთხის ბაღები, სადაც მიედინებიან [დასახლებული ადგილებისა და ხეების ქვემოთ] მდინარეები. იქნებიან იქ მარადიულად და ეს არის მათი საზღაური, ვინც განიწმინდა [ვინც განწმინდა თავისი სული, მრავალღმერთიანობისგან და ცოდვებისგან]."},{"id":77,"translation":"და ვფიცავ, ზეშთავაგონეთ მუსას რომ: «ღამით წაიყვანე ჩემი მსახურები [ისრაილის შთამომავალთაგან] [ეგვიპტიდან] და გაუკვალე მათ მშრალი გზა ზღვაში. არ შეუშინდე მდევარს [ფარაონსა და მის ჯარს] და არც შეძრწუნდე». [და შუმავალმა მუსამ ისრაილის შთამომავლებთან ერთად დატოვა ეგვიპტე]"},{"id":78,"translation":"დაედევნა მათ [მუსას და ისრაელის შთამომავალთ] უკან ფარაონი თავისი ჯარით და გადაეფარათ მათ ზღვისგან ის, რაც გადაეფარათ [დაეფარა მათ უზარმაზარი წყლის მასა]."},{"id":79,"translation":"ფარაონმა თავისი ხალხი გზას ააცდინა [მათთვის ურწმუნოება ისე წარმოაჩინა, თითქოს სიკეთე ყოფილიყო] და არ უწინამძღრა [სწორი გზით]."},{"id":80,"translation":"«ჰეი, ისრაელის ძენო! ჩვენ გიხსენით თქვენი მტრისაგან, შეხვედრა დაგითქვით ატ-ტურის [მთის] მარჯვენა მხარეს და ზეგარდმოგივლინეთ მანანა [თაფლის მსგავსი საზრდო, რომელიც ხეებზე ჩნდებოდა] და მწყერი»."},{"id":81,"translation":"ჭამეთ [ნებადართული] ის სიკეთენი, რაც სარჩოდ გიწყალობეთ, და ნუ გადააჭარბებთ ნებადართულს, თორემ დაგატყდებათ ჩემი რისხვა, და ვისაც ჩემი რისხვა დაატყდება — დაიღუპება."},{"id":82,"translation":"და უეჭველად, მე [ალლაჰი] ნამდვილად მპატიებელი ვარ იმათ მიმართ, ვინც მოინანია (ურწმუნოება და თავისი ცოდვები), ირწმუნა, კეთილ საქმეებს აღასრულებდა, შემდეგ კი სწორ გზას დაადგა."},{"id":83,"translation":"[და ალლაჰმა უთხრა]: «ჰეი, მუსა! რამ დაგაჩქარა შენი ხალხისგან?»."},{"id":84,"translation":"[მუსამ] უთხრა: «ისინი ჩემს კვალს მოჰყვებიან, ხოლო მე შენთან მოსვლა ვიჩქარე, ჩემო უფალო, რათა კმაყოფილი ყოფილიყავი ჩემით»."},{"id":85,"translation":"[უზენაესმა ალლაჰმა] უთხრა: «უეჭველად, ჩვენ შენი ხალხი შენს შემდეგ [რაც ისინი დატოვე] განსაცდელში ჩავაგდეთ [ხბოს თაყვანისცემით], და გზიდან ააცდინა ისინი სამირიელმა»."},{"id":86,"translation":"და დაბრუნდა მუსა თავის ხალხთან განრისხებული, დამწუხრებული. უთხრა [მათ]: «ო, ჩემო ხალხო! განა თქვენმა უფალმა არ მოგცათ მშვენიერი აღთქმა [რომ ამქვეყნად ხელმძღვანელობას მოგანიჭებდათ, ხოლო მარადიულ ცხოვრებაში — სამოთხეს]? განა თქვენ თვითონ არ იყავით მისი დახმარების მოწმეები თქვენი მტრების წინააღმდეგ? ნუთუ ჩემი არყოფნის დრო ასე დიდხანს მოგეჩვენათ, რომ ალლაჰის აღთქმა დაივიწყეთ? თუ გსურდათ, რომ თქვენი უფლის რისხვა დაგტეხოდათ თავს, რის გამოც დაარღვიეთ ჩემთვის მოცემული პირობა [რომ მტკიცედ დარჩებოდით რწმენაში და ჩემს გზას გაჰყვებოდით]?»"},{"id":87,"translation":"მათ თქვეს: «ო, მუსა! ჩვენ ჩვენი ნებით არ დაგვირღვევია შენთვის მიცემული პირობა. მაგრამ ჩვენ გვქონდა წამოღებული იმ ხალხის [ფარაონის ხალხის] სამკაულების ტვირთი [1]. ამიტომ ისინი ცეცხლმოკიდებულ ორმოში ჩავყარეთ. ასევე მოიქცა სამირიელიც [2] — მანაც ჩააგდო (ის მტვერი, რომელიც ანგელოზ ჯიბრილის ცხენის ჩლიქის ნაკვალევიდან ჰქონდა აღებული).","footnotes":"[1] სამირიელმა გვიბრძანა, ეს სამკაულები მოგვეტანა და გვითხრა, რომ მათი დატოვება ჩვენთვის დაუშვებელი იყო და მათგან უნდა გავთავისუფლებულიყავით.\n[2] სამირიელი მრავალღმერთიანი იყო, რომელიც ძროხებს სცემდა თაყვანს. იგი თვალთმაქცურად თავს ერთღმერთიან მორწმუნედ ასაღებდა. ხოლო როდესაც ამის შესაძლებლობა მიეცა, მან ხბო გააკეთა, თავად დაუწყო მას თაყვანისცემა და სხვებსაც ამგვარი თაყვანისცემისკენ მოუწოდებდა."},{"id":88,"translation":"და მან [სამირიელმა] მათ [ისრაელის შთამომავლებს] (ოქროსგან) ხბოს ქანდაკება გამოუყვანა, რომელიც ბღაოდა (როდესაც ქარი მასში შედიოდა). მაშინ გზააცდენილებმა ისრაელის შთამომავალთაგან უთხრეს (ერთმანეთს): «ეს არის თქვენი ღვთაება და მუსას ღვთაებაც, მაგრამ მან იგი დაივიწყა»."},{"id":89,"translation":"ნუთუ ისინი [ხბოს თაყვანისმცემლები] ვერ ხედავდნენ, რომ ის [ხბო] მათ პასუხს ვერ უბრუნებდა და არ შეეძლო მათთვის არც ზიანის მიყენება და არც სარგებლის მოტანა?"},{"id":90,"translation":"და მანამდე [მუსას დაბრუნებამდე] ჰარუნმა უკვე უთხრა მათ [ისრაელის შთამომავლებს]: «ო, ჩემო ხალხო! თქვენ ამით [ამ ხბოთი] მხოლოდ გამოიცდებით [რათა გამოაშკარავდნენ თქვენ შორის მორწმუნენი და ურწმუნონი]. და უეჭველად, თქვენი უფალი არის მოწყალე (ალლაჰი); მაშ, გამომყევით მე და დაემორჩილეთ ჩემს ბრძანებას [ალლაჰის მცნებების შესრულებაში]!»"},{"id":91,"translation":"[ხბოს თაყვანისმცემლებმა] თქვეს: «არ შევწყვეტთ ჩვენ მის თაყვანისცემას, ვიდრე მუსა არ დაბრუნდება ჩვენთან»."},{"id":92,"translation":"[როცა დაბრუნდა მუსა] უთხრა: «ჰეი, ჰარუნ, რამ შეგაკავა როცა ნახე, რომ ისინი გზას აცდნენ,"},{"id":93,"translation":"რომ გამომყოლოდი [მრავალღმერთიანები დაგეტოვებინა და მორწმუნეებთან ერთად ჩემთან შეერთებოდი]? ნუთუ ჩემი ბრძანება დაარღვიე?»"},{"id":94,"translation":"(ჰარუნმა) უთხრა (მუსას, რომელმაც მარჯვენა ხელით თმებში ჩაავლო, ხოლო მარცხენათი — წვერში): «ო, დედაჩემის შვილო! ნუ ჩამავლებ ხელს წვერში და ნუ მომქაჩავ თავს. მე მეშინოდა, რომ შენ მეტყოდი: \"შენ განხეთქილება ჩამოაგდე ისრაელის შთამომავლებს შორის და არ დაიცავი ჩემი დანაბარები\"»."},{"id":95,"translation":"[მუსამ] უთხრა: «და შენ რას იტყვი, ო, სამირიანელო?!»"},{"id":96,"translation":"[სამირიელმა] მიუგო [გამართლებით]: «მე დავინახე ის, რაც მათ არ დაუნახავთ [დავინახე ანგელოზი ჯიბრილი ცხენზე ამხედრებული, როდესაც ხალხი ზღვიდან გამოდიოდა და ფარაონი თავის ლაშქართან ერთად იხრჩობოდა]. მე ავიღე ერთი მუჭა (მიწა) მოციქულის [ჯიბრილის ცხენის] ნაკვალევიდან და შემდეგ ის (იმ სამკაულებს) მოვაყარე, რომლებისგანაც ხბო გავაკეთე. ასე მიბიძგა ჩემმა სულმა ამ საქმის ჩასადენად»."},{"id":97,"translation":"(მუსამ) უთხრა (სამირიელს): «წადი! უეჭველად, ამ ცხოვრებაში შენი ხვედრი იქნება, რომ ყოველ შემხვედრს ეუბნებოდე: \"არ შემეხოთ და არც მე შეგეხებით!\" [რათა დარჩენილი სიცოცხლე მარტოობაში გაატარო, როგორც სასჯელი უკვე ამქვეყნად]. და უეჭველად, შენთვის დადგენილია ვადა, რომელიც არ შეიცვლება, და მას აუცილებლად შეხვდები, სადაც სხვა სასჯელს მიიღებ. და შეხედე შენს ღვთაებას, რომელსაც ასე ერთგულად ეთაყვანებოდი: ჩვენ უთუოდ დავწვავთ მას, შემდეგ კი მის ფერფლს ზღვაში გავფანტავთ»."},{"id":98,"translation":"თქვენი ღვთაება მხოლოდ ალლაჰია, არ არსებობს სხვა ღვთაება მის გარდა. იგი თავისი ცოდნით ყოველივეს მოიცავს!"},{"id":99,"translation":"ამგვარად მოგითხრობთ [როგორც მოთხრობილია მუსაზე, ფარაონზე და მათ ხალხებზე] ამბებს [ო, შუამავალო], რაც უწინ მომხდარა; შენ კი გიბოძეთ ჩვენგან წიგნი [ყურანი]."},{"id":100,"translation":"ვინც ზურგს შეაქცევს მას [ყურანს], ჭეშმარიტად, აღდგომის დღეს იტვირთავს მძიმე ტვირთს."},{"id":101,"translation":"მარადიულად მასში იქნებიან [სასჯელში], და რაოდენ მძიმე და უბედური ტვირთი იქნება ეს მათთვის აღდგომის დღეს."},{"id":102,"translation":"იმ დღეს, როცა ჩაბერილ იქნება საყვირში, ცოდვილებს [ურწმუნოებს] შევკრებთ იმ დღეს თვალებ გალურჯებულთ. [იმ მდგომარეობაში იქნებიან იმ დღის საშინელების გამო]."},{"id":103,"translation":"ერთმანეთში იჩურჩულებენ: «ჩვენ იქ [სიკვდილის შემდეგ სამარეში] მხოლოდ ათი [ღამით] დავრჩით»."},{"id":104,"translation":"ჩვენ უკეთ ვიცით, რასაც იტყვიან. და იტყვის მათგან ყველაზე უფრო ჭკვიანი: «თქვენ იქ მხოლოდ ერთი დღე დაჰყავით». [განკითხვის დღესთან შედარებით]"},{"id":105,"translation":"და გეკითხებიან შენ [შენი ხალხი] [ო, შუამავალო] მთების შესახებ, უთხარი: «მტვრად აქცევს მათ ჩემი უფალი»."},{"id":106,"translation":"და დატოვებს მხოლოდ გასწორებულ ზედაპირს [იმ ადგილას, სადაც ადრე მთები იდგა]."},{"id":107,"translation":"ვერ იხილავ იქ ვერც ჩაღრმავებას და ვერც შემაღლებას."},{"id":108,"translation":"იმ დღეს [განკითხვის დღეს] გაჰყვებიან ისინი მომხმობს [შესაკრებ მოედნისკენ], რომელშიც სიმრუდე არ არის. დადუმდებიან ხმები მოწყალის წინაშე და ვერაფერს გაიგონებ, გარდა ჩურჩულისა."},{"id":109,"translation":"იმ დღეს [განკითხვის დღეს] არ წაადგება შუამდგომლობა არავის, თუ არა იმას, ვისაც ნებას მისცემს მოწყალე და ვისი სიტყვითაც კმაყოფილი იქნება."},{"id":110,"translation":"მან [ალლაჰმა] იცის, რაც მათ წინაა [მომავალი] და რაც მათ უკან იყო [წარსული] და [ქმნილებები] ვერ ჩასწვდებიან მას ცოდნით."},{"id":111,"translation":"და სახეები ქედს მოიხრიან [დამდაბლდებიან] მარად ცოცხლისა და ყოველივეს მმართველის — ალლაჰის წინაშე. და ზარალს განიცდის ყოველი, ვინც უსამართლობა ჩაიდინა [ვინც მრავალღმერთიანობას მისდევდა]."},{"id":112,"translation":"ხოლო ვინც კეთილ საქმეებს ასრულებდა და ამავე დროს მორწმუნე იყო, მას არც უსამართლობის შეეშინდება და არც დაკლებისა [მისი კეთილი საქმეებიდან არაფერი მოაკლდება]."},{"id":113,"translation":"ამგვარად, ჩვენ გარდმოვავლინეთ იგი არაბულ ყურანად და დაწვრილებით განვმარტეთ მასში შეგონებანი, რათა მათ ღვთის სასჯელისა ეშინოდეთ და თავს არიდებდნენ მას, ან რათა იგი [ყურანი] მათთვის შეგონების წყაროდ ქცეულიყო."},{"id":114,"translation":"უზენაესია ალლაჰი ჭეშმარიტი მეფე! ნუ იჩქარებ ყურანით, ვიდრე არ დასრულდება შენთვის მისი ზეშთაგონება და თქვი: «ღმერთო ჩემო! შემმატე ცოდნა»."},{"id":115,"translation":"და ჭეშმარიტად, ჩვენ აღთქმა მივეცით ადამს უწინ [როცა ის იყო სამოთხეში] [რომ ის არ შეჭამდა მითითებული ხის ნაყოფს]; მას კი დაავიწყდა იგი და ვერ ვპოვეთ ის მტკიცე [ცდუნების წინააღმდეგ გასამკლავებლად]."},{"id":116,"translation":"და აი, როდესაც ჩვენ [ალლაჰმა] ანგელოზებს ვუთხარით: «თავი დაუხარეთ ადამს [რათა ამით პატივი მიაგოთ მას და მისი უპირატესობა გამოავლინოთ]!» — მათ ყველამ თავი დაუხარა, გარდა იბლისისა, რომელმაც (შურის გამო) უარი თქვა ამის შესრულებაზე."},{"id":117,"translation":"ჩვენ ვუთხარით: «ო, ადამ, ჭეშმარიტად, ის [იბლისი] მტერია შენი და შენი ცოლის. და ნუ (დაუშვებთ, რომ) გაგაძევებთ თქვენ სამოთხიდან, თორემ უბედური იქნები."},{"id":118,"translation":"რადგან შენთვის იქ [სამოთხეში] არის ის, რომ არ იშიმშილო და არც შიშველი იყო."},{"id":119,"translation":"და ჭეშმარიტად, შენ იქ არც წყურვილი შეგაწუხებს [სამოთხეში] და არც მზის სიცხე»."},{"id":120,"translation":"აცდუნა იგი [ადამი] ეშმაკმა და უთხრა: «ჰეი, ადამ! გინდა გაჩვენო ხე მარადისობისა და სამეფო, რომელიც არ გაცამტვერდება?»."},{"id":121,"translation":"და მათ [ადამმა და ევამ] ჭამეს მისგან და გამოუჩნდათ მათ თავიანთი სასირცხო ადგილები. დაიწყეს სამოთხის ფოთლების მიფარება სხეულზე. ეურჩა ადამი თავის ღმერთს და შეცდა [ალლაჰმა აუკრძალა შეეჭამა იმ ხის ნაყოფი]."},{"id":122,"translation":"შემდეგ მისმა უფალმა [ადამი] გამოარჩია [წინასწარმეტყველად], მიიღო მისი მონანიება და სწორ გზაზე დააყენა."},{"id":123,"translation":"(ალლაჰმა) უთხრა (ადამსა და ჰავას): «ჩადით ორივენი იქიდან [სამოთხიდან] (იბლისთან ერთად), როგორც ერთმანეთის მტრები. ხოლო როდესაც თქვენთან ჩემგან ხელმძღვანელობა მოვა, ვინც ჩემს ხელმძღვანელობას გაჰყვება, ის არც ამქვეყნად შეცდება და არც მარადიულ ცხოვრებაში იქნება უბედური."},{"id":124,"translation":"ხოლო ვინც ზურგს შეაქცევს ჩემს შეხსენებას, მას მტანჯველი ცხოვრება ექნება, და განკითხვის დღეს ბრმად აღვადგენთ»."},{"id":125,"translation":"იტყვის: «უფალო ჩემო! რად აღმადგინე ბრმად, მე ხომ უწინ [ამქვეყნიურ ცხოვრებაში] მხედველი ვიყავი?»"},{"id":126,"translation":"[ალლაჰი] ეტყვის: «ამგვარად! შენთან მოვიდა ჩემი სასწაულები, შენ კი დაივიწყე ისინი და დღეს შენ იქნები დავიწყებული»."},{"id":127,"translation":"ამგვარად დავსჯით იმას [ამქვეყნად], ვინც ზღვარს გადავიდა და არ ირწმუნა თავისი უფლის აიათები, ხოლო საიქიოს სასჯელი უფრო ძლიერი და მარადიულია."},{"id":128,"translation":"ნუთუ მათ [მექქელ მრავალღმერთიანებს] არ უჩვენა სწორი გზა იმან, რომ ჩვენ მათზე ადრე მრავალი თაობა დავღუპეთ, რომელთა საცხოვრებელ ადგილებშიც ისინი დადიან? უეჭველად, ამაში ნამდვილად არის ნიშნები გონიერ ადამიანთათვის."},{"id":129,"translation":"და რომ არა შენი უფლის წინასწარ დადგენილი სიტყვა, გარდაუვალი იქნებოდა განსაზღვრული დრო."},{"id":130,"translation":"და მოითმინე [ო, შუამავალო], რასაც ისინი ამბობენ, და ადიდე შენი უფალი მისი ქებით მზის ამოსვლამდე [დილით] და მის ჩასვლამდე, ასევე ღამის განმავლობაში ადიდე იგი და დღის სხვადასხვა მონაკვეთში, რათა მიაღწიო იმ საზღაურს ალლაჰისგან, რომლითაც კმაყოფილი იქნები."},{"id":131,"translation":"თვალი ნუ გაგექცევა იმისკენ, რითაც ჩვენ ვასარგებლეთ ზოგი მათგანი [მრავალღმერთიანთაგანი] მიწიერი ცხოვრების შემკულობანით, რათა ამით გამოგვეცადა ისინი. ხოლო სარჩო შენი უფლისა [მარადიულ ცხოვრებაში] უფრო უკეთესი და მარადიულია!"},{"id":132,"translation":"და უბრძანე [ო, შუამავალო] შენს ოჯახს ლოცვის [შესრულება] და იყავი მომთმენი მასზე. ჩვენ არ გთხოვთ სარჩოს, სარჩოს თვითონ მოგცემთ. ხოლო კეთილი დასასრული ღვთისმოშიშთათვისაა."},{"id":133,"translation":"და თქვეს [ურწმუნოებმა]: «ნეტავ მოეტანა ჩვენთვის ერთი სასწაული მაინც თავისი უფლისგან». განა მათთან არ მოვიდა აშკარა ნიშანი [ყურანში], რომელიც ადასტურებს იმას, რაც პირველ წერილებში [ადრინდელ ზეციურ წიგნებში] იყო მოცემული?"},{"id":134,"translation":"და რომ დაგვეღუპა ისინი [ურწმუნონი] სასჯელით ამაზე უწინ, იტყოდნენ: «ღმერთო ჩვენო, შენ რომ გამოგეგზავნა ჩვენთვის შუამავალი, უსათუოდ მივყვებოდით შენს სასწაულებს, ვიდრე დავმცირდებოდით და დავკნინდებოდით»."},{"id":135,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო]: «ყველა ელოდება და თქვენც დაელოდეთ! მალე შეიტყობთ, ვინ იმყოფებოდა მართალ გზაზე და ვინ მიიღო ჭეშმარიტება სწორ ხელმძღვანელობად»."}]},{"id":21,"verses":[{"id":1,"translation":"ადამიანებს მიუახლოვდა ანგარიშსწორების ჟამი, ხოლო ისინი დაუდევრობაში იმყოფებიან და პირს იბრუნებენ [ჭეშმარიტებისგან]."},{"id":2,"translation":"როდესაც მათ (ურწმუნოებს) მოსდით ახალი შეგონება მათი უფლისგან [როცა მოჰყავთ ყურანის აიათი], ისინი უსმენენ მას მხოლოდ გულგრილად, დამცინავად."},{"id":3,"translation":"მათი გულები დაუდევრობით აქვთ მოცული. და უსამართლოებმა [მრავალღმერთიანებმა] ფარულად მოილაპარაკეს: «განა ეს თქვენნაირი ადამიანი არ არის? მაშ, ნუთუ დაემორჩილებით ჯადოქრობას, როცა ამას თავად ხედავთ?»"},{"id":4,"translation":"თქვა [შუამავალმა]: «ჩემმა უფალმა იცის სიტყვა ცაში და მიწაზე [და იცის, რაზეც ფარულად საუბრობთ] და იგი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":5,"translation":"თქვეს [ურწმუნოებმა]: «ეს მხოლოდ არეული სიზმრებია! დიახ, მან იგი შეთხზა! დიახ, ის პოეტია! მაშ, მოგვიტანოს სასწაული, როგორც ადრინდელი წინასწარმეტყველები იგზავნებოდნენ სასწაულებით!»"},{"id":6,"translation":"მათზე ადრე [მექქელი ურწმუნოების] არც ერთმა დასახლებამ, რომელიც ჩვენ დავღუპეთ, არ ირწმუნა, მიუხედავად იმისა, რომ მათ სასწაულები ეჩვენათ. მაშ, ნუთუ ესენი ირწმუნებენ, თუ მათაც მივცემთ იმას, რასაც ითხოვენ?"},{"id":7,"translation":"[ალლაჰი ამბობს პასუხად]: და არავინ წარგვიგზავნია შენზე უწინ [ო, მუჰამმად], გარდა მამაკაცებისა [ადამიანი და არა ანგელოზი], რომელთაც ზეშთავაგონეთ. თუ თქვენ არ იცით, ჰკითხეთ ცოდნის მქონეთ [ადამიანებს, რომელთაც ცოდნა აქვთ ადრე გარდმოვლენილი წიგნების შესახებ]."},{"id":8,"translation":"ჩვენ არ მიგვიცია მათთვის [წინა შუამავალთათვის] ისეთი სხეული, რომ ისინი არ ჭამდნენ საჭმელს, და ისინი არ ყოფილან უკვდავნი."},{"id":9,"translation":"შემდეგ ჩვენ შევასრულეთ მათთვის [შუამავლებისა და მათი მიმდევრებისთვის] მიცემული აღთქმა — რომ მათ გადავარჩენდით და ნიშნების უარმყოფელებს დავღუპავდით. ასე გადავარჩინეთ ისინი და ისინიც, ვინც ვისურვეთ [ვინც ჭეშმარიტება ირწმუნა], ხოლო ზღვარგადასულნი დავღუპეთ."},{"id":10,"translation":"ვფიცავ, გარდმოგივლინეთ თქვენ წიგნი [ყურანი], მასშია თქვენი ხსენება [დიდება]. ნუთუ არ შეიგნებთ?"},{"id":11,"translation":"რამდენი სოფელი გავანადგურეთ, რომელთა მცხოვრებნიც ბოროტმოქმედნი იყვნენ [არ ირწმუნეს ის, რაც ალლაჰმა გამოუგზავნა] და მათ შემდეგ სხვა ხალხი მოვავლინეთ მათ ადგილზე!"},{"id":12,"translation":"და როდესაც მათ [ურწმუნოებმა] იგრძნეს ჩვენი რისხვა, აჰა, ისინი გარბიან იქიდან [სოფლიდან]!"},{"id":13,"translation":"[და ეთქვა მათ დაცინვით]: «ნუ გაიქცევით, დაუბრუნდით მას, სადაც უხვად გქონდათ ნაბოძები, და თქვენს სახლებს, რამეთუ თქვენ განიკითხებით»."},{"id":14,"translation":"[მათ აღიარეს თავიანთი ბოროტმოქმედება და] თქვეს: «ვაი ჩვენ, მართლაც რომ ჩვენ საკუთარ თავს ვავნეთ»."},{"id":15,"translation":"და არ შეწყვეტილა მათი ეს გოდება [თავიანთი ბოროტმოქმედების აღიარება], ვიდრე ისინი მომკილ ყანასავით არ ვაქციეთ და არ ჩავაქრეთ [არ დავღუპეთ]."},{"id":16,"translation":"და ჩვენ არ შეგვიქმნია ცა და მიწა და [ყველაფერი] რაც მათ შორისაა გართობისთვის."},{"id":17,"translation":"[დაე იცოდნენ მრავალღმერთიანებმა, რომ ალლაჰი შორსაა იმისგან, რომ მან აიყვანოს თავისთვის ცოლი ან შვილი] რომ გვდომებოდა გართობისთვის [ცოლი ან შვილი], უდავოდ ავირჩევდით მას ჩვენგანვე [ანგელოზთაგან ან სამოთხის ჰურიებისგან] [და არა თქვენგან], რომ საერთოდ გვდომებოდა ეს საქმე."},{"id":18,"translation":"დიახ! ჩვენ ვძლევთ სიცრუეს ჭეშმარიტებით, იგი მას ანადგურებს და ქრება. და თქვენ [ო, მრავალღმერთიანებო] კი სიმწარე იმისათვის, რასაც თხზავთ."},{"id":19,"translation":"მას [ალლაჰს] ეკუთვნის, [ყველაფერი] რაც ცათა შინაა და რაც ქვეყანასა ზედაა, ხოლო ისინი, ვინც მის წინაშე არიან [ანგელოზები], არ თაკილობენ მის თაყვანისცემას და არც ამით იღლებიან [ისინი არასდროს წყვეტენ ალლაჰის ქებას]."},{"id":20,"translation":"ისინი [ანგელოზები] ადიდებენ ალლაჰს დღითა და ღამით, არასოდეს იღლებიან [მისი ქებით]."},{"id":21,"translation":"ნუთუ მათ [მრავალღმერთიანებმა] დედამიწიდან [ოქროსგან, ქვისგან და სხვა მასალისგან] შექმნილი ღვთაებები აირჩიეს, რომლებსაც მკვდრების გაცოცხლება [აღდგენა] შეუძლიათ?"},{"id":22,"translation":"რომ ყოფილიყვნენ მათში [ცებსა და დედამიწაზე] ღვთაებები ალლაჰის გარდა, განადგურდებოდა [ცები და მიწა] ორივე მათგანი. 'არშის გამჩენი ალლაჰი [ის არის მისი შემოქმედი და მფლობელი], შორსაა იმისგან, რასაც მას მიაწერენ [ყველა სიცრუისა და ნაკლისგან]."},{"id":23,"translation":"მას [ალლაჰს] არ მოეკითხება იმის შესახებ, რასაც იგი აკეთებს, ხოლო მათ [მის ყველა გონიერ ქმნილებას] მოეკითხებათ თავიანთი საქმეების შესახებ."},{"id":24,"translation":"ნუთუ მათ [მრავალღმერთიანებმა] დაიდგინეს ღვთაებები მის გარდა? უთხარი [ო, შუამავალო]: «მოიტანეთ თქვენი მტკიცებულება (იმაზე, რომ ალლაჰის გარდა ვინმეს ღვთაებად აღიარება შეიძლება)!» ეს არის [ყურანი] შეხსენება მათთვის, ვინც ჩემთან არის და შეხსენება მათთვის, ვინც ჩემზე უწინ იყო [თორა და ინჯილი]. თუმცა მათ უმრავლესობამ არ იცის ჭეშმარიტება და პირს იბრუნებენ."},{"id":25,"translation":"და არ გამოგვიგზავნია შენამდე [ო, მუჰამმად] არცერთი მოციქული, რომ არ ზეშთაგვეგონებინა მისთვის, რომ არ არსებობს არანაირი ღვთაება [რომელიც იმსახურებს თაყვანისცემას], გარდა ჩემისა [ალლაჰისა]. მაშ, მხოლოდ მე [ალლაჰს] მეთაყვანეთ!"},{"id":26,"translation":"და თქვეს [მრავალღმერთიანებმა]: «მოწყალემ თავისთვის შვილი აიყვანა!» წმინდაა ის! პირიქით, ისინი [ანგელოზები] პატივდებული მსახურნი არიან."},{"id":27,"translation":"ისინი [ანგელოზები] სიტყვაში არ უსწრებენ მას [ალლაჰს] — ამბობენ მხოლოდ იმას, რასაც ალლაჰი უბრძანებს მათ. და ისინი მხოლოდ მისი ბრძანებით მოქმედებენ."},{"id":28,"translation":"მან იცის, რაც მათ წინ აქვთ [ანგელოზებს] და რაც მათ უკან დარჩათ [მათი წარსული საქმეები], ისინი არ შუამდგომლობენ, გარდა იმისა, ვისითაც იგი [ალლაჰი] კმაყოფილია. და ისინი მის წინაშე შიშით ძრწიან."},{"id":29,"translation":"ხოლო (თუ დავუშვებთ, რომ) რომელიმე მათგანი [ანგელოზთაგან] იტყვის: «ჭეშმარიტად, მე ვარ ღვთაება მის [ალლაჰის] გარდა», მაშინ მას ჯოჯოხეთით (გეენით) მივუზღავთ. ამგვარად ვსჯით უსამართლოებს."},{"id":30,"translation":"ნუთუ ვერ ხედავენ ისინი, რომლებიც ურწმუნოებად იქცნენ, რომ ცანი და დედამიწა ერთ მთლიანობას წარმოადგენდნენ, ხოლო ჩვენ ისინი გავყავით [ცანი და დედამიწა] (და მოვაწყვეთ შვიდ ცად და შვიდ მიწად)? და ყოველი ცოცხალი არსება წყლისგან შევქმენით. ნუთუ არ ირწმუნებენ?!"},{"id":31,"translation":"და დავადგინეთ ქვეყანაზე მტკიცედ მდგომნი [მთები], რათა არ შეარყიოს ისინი [ხალხი], და დავადგინეთ მასზე [დედამიწაზე] გასასვლელი გზები. რათა ადამიანებმა იპოვონ სწორი გზა."},{"id":32,"translation":"და ჩვენ დავადგინეთ ზეცა დამცავ სახურავად [დედამიწისთვის], ხოლო ისინი მასში არსებულ სასწაულებს [როგორებიცაა მზე, მთვარე, ვარსკვლავები, ღამისა და დღის ცვლა] ზურგს აქცევენ."},{"id":33,"translation":"იგია [ალლაჰი], ვინც შექმნა ღამე და დღე, მზე და მთვარე. თითოეული მათგანი თავის ორბიტაზე დაცურავს."},{"id":34,"translation":"ჩვენ არ დაგვიდგენია არც ერთი ადამიანისთვის შენამდე [ო, მუჰამმად] ამქვეყნიური უკვდავება. ნუთუ, შენ მოკვდები, და ისინი კი უკვდავნი იქნებიან?!"},{"id":35,"translation":"ყოველი [ქმნილება] სული [ყოველი ადამიანი, ჯინი, ანგელოზი, ცხოველი და სხვა] იგემებს სიკვდილს, და ჩვენ გცდით სიავითა და სიკეთით. და ჩვენთან იქნებით დაბრუნებულნი."},{"id":36,"translation":"და როცა გხედავენ შენ [ო, შუამავალო] ისინი, რომელნიც გახდნენ ურწმუნონი, მასხრად გიგდებენ: «ნუთუ ეს არის ის [ადამიანი], ვინც თქვენს ღმერთებს ახსენებს [ცუდად]?» სწორედ ისინი არიან მოწყალის ხსენების უარმყოფელნი."},{"id":37,"translation":"ადამიანი შეიქმნა სულსწრაფი [მას ახასიათებს სიჩქარე და მოუთმენლობა]. მე გაჩვენებთ თქვენ ჩემს სასწაულებს. ასე რომ ნუ დააჩქარებთ [სასჯელს]."},{"id":38,"translation":"[ურწმუნონი] [დასცინიან დაპირებაზე სასჯელის შესახებ] და ამბობენ: «როდის აღსრულდება ეს დაპირება, თუკი მართალს ამბობთ?»"},{"id":39,"translation":"ნეტავ, რომ იცოდნენ ურწმუნოებმა, რომ აუცილებლად დადგება ის ჟამი, როცა ისინი ვერ აიცილებენ ცეცხლის [ჯოჯოხეთის] შეხებას თავებიდან და ზურგებიდან და ვერავინ შეძლებს მათ დახმარებას."},{"id":40,"translation":"დიახ, ნამდვილად მოვა იგი [განკითხვის დღე] მათზე სრულიად მოულოდნელად ისე, რომ ისინი გაოგნდებიან. ვერ შეძლებენ მის აცილებას და არც გადაუვადდებათ."},{"id":41,"translation":"უეჭველად, შენზე ადრეც აიგდეს მასხრად შუამავლები, შემდეგ ვინც მათ დასცინოდნენ, იმითვე იქმნენ შეპყრობილი, რის გამოც დასცინოდნენ."},{"id":42,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო]: «ვინ გიცავთ თქვენ ღამითა თუ დღისით მოწყალისაგან [ალლაჰის სასჯელისგან]?» - პირიქით, ისინი თავისი ღმერთის ხსენებას ზურგს აქცევენ."},{"id":43,"translation":"ნუთუ მათ ჰყავთ ღმერთები, რომლებიც დაიცავენ მათ ჩვენგან? ვერ შესწევთ ძალა [ამ კერპებს] თავიანთი თავის დასაცავადაც კი, და არც მათ ექნებათ ხსნა ჩვენგან [ჩვენი სასჯელისგან]."},{"id":44,"translation":"დიახ! ჩვენ მივანიჭეთ ამათ [მექქელ მრავალღმერთიანებს] და მათ მამებს (ამქვეყნიური) წყალობა, ისე რომ გაუგრძელდათ ცხოვრება [და მოიტყუეს თავი საკუთარი სიმდიდრით, სიცოცხლითა და შთამომავლობით]. ნუთუ ვერ ხედავენ ისინი, რომ ჩვენ მოვდივართ ქვეყანაზე, ვაკლებთ მას კიდეებიდან? ნუთუ ისინი შეძლებენ გამარჯვებას?"},{"id":45,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო]: «მე მხოლოდ გამაფრთხილებელი გახლავართ თქვენთვის (სასჯელის შესახებ) გამოცხადებით (ალლაჰისგან) [არაფერს ვამბობ საკუთარი სურვილით]». მაგრამ არ ესმით მომწოდებლის მოწოდება ყრუ ხალხს, როცა აფრთხილებენ."},{"id":46,"translation":"და თუ შეეხება მათ [ურწმუნოებს] შენი უფლის სასჯელის სულ მცირე ნიავიც კი, ისინი უეჭველად იტყვიან: «ვაი ჩვენს თავს! ნამდვილად უსამართლონი ვიყავით». [საკუთარ თავს თვითონვე ვავნეთ მრავალღმერთიანობის ჩადენით]"},{"id":47,"translation":"და ჩვენ განვაწესებთ სამსჯავროს დღისთვის სამართლიანობის სასწორებს, და არც ერთი სული არ დაიჩაგრება არაფერში [არ დააკლდება მის კეთილ საქმეს და არ დაემატება ცუდ საქმეებს], და თუ საქმე იქნება თუნდაც მდოგვის მარცვლის წონის, ჩვენ მოვიტანთ მას [ჩავთვლით მას]! და საკმარისნი ვართ ჩვენ, როგორც აღმრიცხველნი!"},{"id":48,"translation":"და ჩვენ უკვე მივეცით [შუამავალ] მუსას და [მის ძმას] ჰარუნს განმასხვავებელი [თორა, რომელიც ჭეშმარიტებას და სიცრუეს ჰყოფს], და ნათელი [გზა], და შეგონება ღვთისმოშიშთათვის."},{"id":49,"translation":"რომელთაც ეშინიათ თავიანთი უფლის ფარულად, და სწორედ ისინი არიან მოშიშნი იმ საათის [რომელიც დადგება განკითხვის დღეს]."},{"id":50,"translation":"ეს კი დალოცვილი შეხსენებაა [ყურანი, რომელიც სავსეა სიკეთითა და სარგებლით], რომელიც ჩვენ გარდმოვავლინეთ. ნუთუ თქვენ უარყოფთ მას?"},{"id":51,"translation":"და ჭეშმარიტად, ვუბოძეთ [შუამავალ] იბრაჰიმს უწინ სწორი გზა და ვიყავით მისი მცოდნენი [რომ იგი ამისთვის შესაფერისია]."},{"id":52,"translation":"აი, როცა უთხრა [იბრაჰიმმა] თავის მამას [აზარს] და თავის ხალხს: «რა არის ეს ქანდაკებები, რომლებსაც თქვენ თვითონ ამზადებთ და შემდეგ გულმოდგინეთ ეთაყვანებით მათ?»"},{"id":53,"translation":"მათ უპასუხეს: «ჩვენ ვნახეთ, რომ ჩვენი მამები მათ [ამ ქანდაკებებს] ეთაყვანებოდნენ, და ჩვენც მივყვებით მათ გზას»."},{"id":54,"translation":"უთხრა [იბრაჰიმმა]: «ნამდვილად, თქვენც და თქვენი მამებიც ცხადი გზააბნეულობაში იმყოფებით». [როდესაც ამ კერპებს ეთაყვანებით]"},{"id":55,"translation":"მათ უთხრეს: «შენ [ო, იბრაჰიმ] ჭეშმარიტებით მოხვედი ჩვენთან, თუ ერთ-ერთი მოთამაშეთაგანი ხარ?»"},{"id":56,"translation":"მან [იბრაჰიმმა] უთხრა: «პირიქით! თქვენი უფალი არის ცათა და ქვეყნის უფალი, რომელმაც ისინი შექმნა, და მე ვარ ერთ-ერთი იმათგან, ვინც ამაზე მტკიცედ მიუთითებს»."},{"id":57,"translation":"[იბრაჰიმმა თავისთვის თქვა]: «ვფიცავ ალლაჰს, უეჭველად განვახორციელებ ჩაფიქრებულ გეგმას თქვენი კერპების წინააღმდეგ [დავამტვრევ მათ], იმის შემდეგ, რაც თქვენ ზურგს აქცევთ და წახვალთ [როცა კერპებთან აღარავინ დარჩება]»."},{"id":58,"translation":"შემდეგ მან [იბრაჰიმმა] დაამტვრია ისინი [კერპები] ნამსხვრევებად, გარდა მათი მთავარი კერპისა, რათა მათ მასთან დაბრუნება მოინდომონ [და მან აუხსნას მათ თავიანთი გზააბნეულობა და მოუწოდოს ჭეშმარიტი რწმენისაკენ]."},{"id":59,"translation":"[როდესაც ხალხი დაბრუნდა და დაინახა, რომ მათი კერპები დამტვრეული იყო] მათ თქვეს: «ვინ გაუკეთა ეს ჩვენს ღმერთებს? ჭეშმარიტად [ ვინც ეს ჩაიდინა მან ბოროტად იმოქმედა] და ის უსამართლოთაგანია»."},{"id":60,"translation":"მათ თქვეს: «გავიგონეთ, როგორ ახსენებდა მათ [კერპებს] ერთი ახალგაზრდა, რომელსაც იბრაჰიმი ჰქვია»."},{"id":61,"translation":"მათმა წინამძღოლებმა თქვეს: «მოიყვანეთ იგი [იბრაჰიმი] ხალხის წინაშე, რათა ისინი მოწმეები იყვნენ [იმის, რაც იბრაჰიმმა თქვა მათი კერპების შესახებ]»."},{"id":62,"translation":"მათ უთხრეს: «შენ ჩაიდინე ეს ჩვენი ღვთაებების მიმართ, ო, იბრაჰიმი?»"},{"id":63,"translation":"იბრაჰიმმა თქვა: «პირიქით, ეს საქმე გააკეთა მათგან მთავარმა (კერპმა). ჰკითხეთ მათ, თუ ისინი მეტყველებენ»."},{"id":64,"translation":"და ისინი [ხალხი] საკუთარ თავში ჩაფიქრდნენ [დაფიქრდნენ] და თქვეს: «ჭეშმარიტად, სწორედ თქვენ ხართ უსამართლონი [ცოდვილნი], რადგან თაყვანს სცემდით იმას, რასაც ლაპარაკიც კი არ შეუძლია»."},{"id":65,"translation":"მერე მათ თავიანთი თავებით გადაბრუნებულნი გახდნენ [ანუ, სიმართლის აღიარების შემდეგ კვლავ მახინჯ ტყუილში დაბრუნდნენ] და თქვეს: «[როგორ ვკითხოთ მათ]? ნუთუ შენ [ო, იბრაჰიმ] არ იცოდი, რომ ესენი არ მეტყველებენ?»"},{"id":66,"translation":"მან [იბრაჰიმმა] თქვა: «ნუთუ თქვენ თაყვანს სცემთ ალლაჰის გარდა იმას, რასაც ვერანაირი სარგებელი ვერ მოაქვს თქვენთვის და ვერც ვერანაირ ზიანს მოგაყენებთ [თუნდაც არ სცემდეთ თაყვანს]?"},{"id":67,"translation":"ფუი, თქვენ და იმ [კერპებს], რასაც ეთაყვანებით მაგიერ ალლაჰისა! ნუთუ არ დაფიქრდებით [იმაზე, თუ რამდენად ცუდია ის, რასაც აკეთებთ]?»"},{"id":68,"translation":"მათ [ხალხმა] თქვეს (ერთმანეთში): «დაწვით იგი [იბრაჰიმი] და დაეხმარეთ თქვენს ღმერთებს, თუ უკვე მოქმედებთ!» [და მათ ჩააგდეს იბრაჰიმი უზარმაზარ კოცონში, მაგრამ ალლაჰი დაეხმარა თავის მოციქულს]"},{"id":69,"translation":"ჩვენ ვთქვით: «ჰე, ცეცხლო! იყავი გრილი და მშვიდობიანი [უსაფრთხო] იბრაჰიმისთვის! [და იბრაჰიმი იმყოფებოდა ცეცხლში ყოველგვარი ზიანისა და დისკომფორტის გარეშე, შემდეგ კი ალლაჰმა გამოიყვანა იგი იქიდან]"},{"id":70,"translation":"და მათ სურდათ იბრაჰიმის წინააღმდეგ ხრიკი [დაეწვათ ცეცხლში], მაგრამ ჩვენ მათ განვაცდევინეთ მძიმე მარცხი."},{"id":71,"translation":"და ჩვენ გადავარჩინეთ ის [იბრაჰიმი] [მეფე ნამრუდისა და მისი ხალხისგან] და ლუტი [რომელიც იყო შუამავალი იბრაჰიმის ძმის შვილი და მასთან ერთად ირწმუნა] მიწაზე, რომელიც დავლოცეთ მთელი სამყაროებისთვის[1].","footnotes":"[1]ისინი გადაიხვეწნენ ერაყიდან შამის მიწაზე, საიდანაც მრავალი ალლაჰის შუამავლები იყვნენ წარმოშობით და სადაც ბარაქა და ნაყოფის სიუხვეა."},{"id":72,"translation":"და ვუბოძეთ მას [შუამავალ იბრაჰიმს] ისჰაყი და ია'ყუბი, როგორც დამატება [დამატებითი წყალობა], და ყოველი მათგანი ვჰქმენით მორჩილი და კეთილმოქმედი [სამართლიანი და ღვთისმოშიში]."},{"id":73,"translation":"და დავადგინეთ ისინი [შუამავლები: იბრაჰიმი, ისჰაყი და ია'ყუბი] წინამღძოლებად, რომელნიც სწორი გზით მიდიოდნენ ჩვენი ბრძანებით, და ზეშთავაგონეთ, რომ სიკეთე ეკეთებინათ, ელოცათ, ზექათი გაეცათ და ისინი მხოლოდ ჩემი თაყვანისმცემელნი იყვნენ."},{"id":74,"translation":"და [შუამავალ] ლუტს ვუბოძეთ სიბრძნე და ცოდნა [ალლაჰზე და მის კანონზე] და ვიხსენით იმ სოფლისაგან [სოდომისგან], [ხალხი] რომელიც სისაძაგლეს აკეთებდა [მამათმავლობას ეწეოდნენ]. ჭეშმარიტად, ისინი იყვნენ უზნეო და ურჩი ხალხი."},{"id":75,"translation":"ჩვენ შევიყვანეთ იგი [შუამავალი ლუტი] ჩვენს მოწყალებაში [გადავარჩინეთ იმ სასჯელისგან, რაც მოევლინა მის ხალხს], რადგან იგი მართალთაგანი იყო."},{"id":76,"translation":"და [გაიხსენე, ო, შუამავალო] ნუჰი/ნოე, როგორ მოუხმო [ალლაჰს] ადრე [იბრაჰიმამდე]: «[ნამდვილად, მე დავმარცხდი! მაშ, შემეწიე!]» ვუპასუხეთ მას, და გადავარჩინეთ იგი და მისი ოჯახი [ცოლისა და ერთი შვილის გარდა] დიდი მწუხარებისაგან [ალლაჰის სასჯელისაგან]."},{"id":77,"translation":"და ჩვენ შევეწიეთ მას [შუამავალ ნუჰს] იმ ხალხისგან, ვინც უარყო ჩვენი სასწაულები. მართლაც, ისინი ცუდი ხალხი იყო, და ჩვენ ყველა დავახრჩეთ [წყალდიდობით]."},{"id":78,"translation":"და [გაიხსენე] [ო, შუამავალო] [შუამავლები] დაუდი და სულეიმანი, როცა მათ განაჩენი გამოიტანეს ყანის შესახებ[1], რომელიც წაახდინა ხალხის საქონელმა. და ჩვენ მოწმენი ვიყავით მათი განაჩენისა.","footnotes":"[1]წინასწარმეტყველმა დაუდმა გამოიტანა გადაწყვეტილება, რომ ნათესის მფლობელს ზარალი აენაზღაურებინათ ცხვრებით, დაზიანებული ნათესის ღირებულების შესაბამისად. ხოლო წინასწარმეტყველმა სულეიმანმა სხვა გადაწყვეტილება შესთავაზა: ცხვრები დროებით გადასცემოდა ნათესის მფლობელს, რათა ესარგებლა მათი რძით, მატყლითა და ნამატით, ხოლო ნათესი დროებით გადაცემოდა ცხვრების მფლობელს, რათა აღედგინა იგი. და წინასწარმეტყველმა დაუდმა თავისი ვაჟის, სულეიმანის გადაწყვეტილება უკეთესად მიიჩნია და აღიარა."},{"id":79,"translation":"ჩვენ ზეშთავაგონეთ ეს [სამართლიანი გადაწყვეტა] სულაიმანს\n[რათა დაცულიყო ორივე მხარის ინტერესები სამართლიანად].\nდა თითოეულს მათგან [დაუდსაც და სულეიმანსაც]\nვუბოძეთ სიბრძნე და ცოდნა. და დაუდს დავუმორჩილეთ მთები, რათა ედიდებინათ [ალლაჰი] მასთან ერთად, ასევე ფრინველები და ჩვენ ვიყავით ისინი, ვინც ეს აღასრულა."},{"id":80,"translation":"და ვასწავლეთ [ შუამავალ დაუდს] აბჯრის გაკეთება თქვენთვის, რათა დაეცავით [ო, ადამიანნო] მისით საფრთხისაგან და, ნუთუ თქვენ (მაინც) არ ხართ მადლიერნი?!"},{"id":81,"translation":"და სულაიმანს დავუმორჩილეთ ძლიერი ქარი [რომელიც ემსახურებოდა მას], რომელიც დაქროდა მისი [სულაიმანის] ბრძანებით იმ მიწისკენ, რომელშიც ჩვენ დავლოცეთ [შამისკენ]. და ჩვენ ყოველივეს შესახებ ვიცით."},{"id":82,"translation":"და ასევე [ჩვენ დავუმორჩილეთ სულაიმანს] ეშმაკებისგან ისეთები, ვინც ყვინთავდა მისთვის და ასრულებდნენ ამის გარდა სხვა საქმეებსაც. და ჩვენ ვართ მათი დამცველნი."},{"id":83,"translation":"და [გაიხსენე] [ო, შუამავალო] [შუამავალი] აიუბი, რომელმაც მოუხმო თავის უფალს: «უეჭველად, მე მეწია უბედურება და შენა ხარ [ო, ალლაჰ] მოწყალეთაგან უმოწყალესი»."},{"id":84,"translation":"და ჩვენ ვუპასუხეთ მას [აიუბს] მის ვედრებაზე, მოვაშორეთ ის განსაცდელი და ტანჯვა, რომელიც მას დაატყდა თავს, და კვლავ ვუბოძეთ მისი ოჯახი. და მივეცით მას იმდენივე კიდევ მათთან ერთად [ანუ ოჯახთან ერთად იმდენივე დამატებით], ჩვენი წყალობითა და მოწყალებით. და ეს იქცა შეხსენებად და მაგალითად თაყვანისმცემელთათვის."},{"id":85,"translation":"და [შუამავლები] ისმაილი, იდრისი და ზულ-ქიფლი - ყველანი [ისინი] მომთმენთაგანი იყვნენ."},{"id":86,"translation":"და ჩვენ შევიყვანეთ ისინი ჩვენს წყალობაში, ჭეშმარიტად, ისინი მართალთაგანი იყვნენ."},{"id":87,"translation":"და გაიხსენე (ო, მოციქულო ) ზუნ-ნუნი (იუნუსი)[1]. როცა წავიდა მათგან განრისხებული. მას ეგონა, რომ ჩვენ მას არ მოვთხოვდით პასუხს [არ დავსჯიდით ამ საქციელის გამო]. (შემდეგ, როდესაც ზღვას კვეთდა, წყალში აღმოჩნდა და ვეშაპმა შთანთქა იგი). მაშინ მან თავის უფალს მოუხმო სიბნელეებში: «არ არსებობს ღვთაება, თაყვანისცემის ღირსი, გარდა შენისა! შენ ხარ ყოვლადწმინდა, ო, ალლაჰო! ჭეშმარიტად, მე უსამართლოთა [ცოდვილთა] რიცხვში აღმოვჩნდი».","footnotes":"[1]იგი მოუწოდებდა თავის ხალხს ალლაჰის რწმენისკენ, მაგრამ ისინი არ პასუხობდნენ მის მოწოდებას. და იუნუსმა დაკარგა მოთმინება, მიუხედავად იმისა, რომ ალლაჰმა უბრძანა მოთმინება."},{"id":88,"translation":"და ჩვენ ვუპასუხეთ მას [იუნუსს] [მის ვედრებაზე] და ვიხსენით იგი ამ მწუხარებისგან. და აი, ასე ვიხსნით მორწმუნეებს."},{"id":89,"translation":"და [შუამავალი] ზაქარია, როგორ მოუხმო მან თავის უფალს [როდესაც უკვე სიბერეს მიაღწია], ვედრებით: «უფალო ჩემო, ნუ დამტოვებ მარტო[1], რადგან შენ ხარ საუკეთესო მემკვიდრეობის მომცემი».","footnotes":"[1]მომმადლე შვილი, რომელიც მემკვიდრეობით გააგრძელებს შენს გზას და განადიდებს შენს სიტყვას ადამიანებს შორის."},{"id":90,"translation":"და ჩვენ ვუპასუხეთ მას [ზაქარიას] [მის ვედრებაზე] და ვუბოძეთ მას [სიბერეში] შვილი იაჰია/იოანე. და შევქმენით მისთვის მისი ცოლი შესაფერისად [შესაძლებლად იმისთვის, რომ ეშვა შვილი], მას შემდეგ, რაც იგი იყო უშვილო. ნამდვილად, ისინი ისწრაფებოდნენ კეთილი საქმეებისკენ, და გვევედრებოდნენ იმედით [ჩვენგან მისაღებ საზღაურზე] და შიშით [ჩვენი სასჯელის მიმართ], და იყვნენ ჩვენდამი მოკრძალებულნი."},{"id":91,"translation":"და ის [მარიამი, შუამავალი ისას დედა], რომელმაც დაიცვა თავისი სიწმინდე [მის სხეულს არ შეხებია არც ერთი მამაკაცი]. და ჩვენ [გავუგზავნეთ მას ანგელოზი ჯიბრილი და] ჩავბერეთ მასში ჩვენი სულიდან [რომელიც მოიტანა ჯიბრილმა]. და ჩვენ ვაქცევთ მას [მარიამს] და მის შვილს ['ისას] სასწაულად სამყაროთა ხალხთათვის."},{"id":92,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს არის თქვენი თემი, [სარწმუნოება] ერთი საერთო თემი [სარწმუნოება ყველა წინასწარმეტყველისა ერთია]. და მე ვარ თქვენი უფალი [ო, ადამიანნო], და მხოლოდ მე მეთაყვანეთ!"},{"id":93,"translation":"ხოლო ისინი [ადამიანები] დაიყვნენ თავიანთ საქმეში [გაიყვნენ სარწმუნოებაში] [როდესაც გამოიგონეს სხვადასხვა ცრუ რწმენა და გადაუხვიეს ერთღმერთობას] და თითოეული მათგანი ჩვენ დაგვიბრუნდება."},{"id":94,"translation":"და ვინც გააკეთებს კეთილ საქმეს და მორწმუნე იყო, მისი საქმე არ იქნება უარყოფილი, და ამას ვიწერთ მისთვის."},{"id":95,"translation":"და აკრძალულია იმ სოფლისათვის, რომელიც გავანადგურეთ [მათი ურწმუნოების და ბოროტების გამო], რომ დაბრუნდნენ."},{"id":96,"translation":"და როდესაც გაიხსნება [ბარიერი, რომლის უკანაც იმყოფებიან ორი ხალხი] იაჯუჯი და მაჯუჯი, და ისინი ყველა ფერდობიდან თავს დაესხმიან [და სწრაფად გავრცელდებიან მთელ დედამიწაზე]."},{"id":97,"translation":"და მოახლოვდა ჭეშმარიტი აღთქმა [აღსასრულის დღე], და აჰა, გაშეშდება იმათ მზერა, ვინც ურწმუნო იყო. (მაშინ ისინი იტყვიან:) «ვაი ჩვენ! ჩვენ ამის მიმართ [აღსასრულის დღის მიმართ] დაუდევარნი და უყურადღებონი ვიყავით და მისთვის არ ვემზადებოდით. არა, ჩვენ მართლაც უსამართლონი ვიყავით!»"},{"id":98,"translation":"ჭეშმარიტად, თქვენ [ო, ურწმუნოებო] და [ყველაფერი], რასაც თქვენ თაყვანს სცემთ ალლაჰის გარდა, ეს – ქვების [რომელნიც გახდებიან საწვავი] ჯოჯოხეთისთვის, და თქვენც მისკენ მიდიხართ."},{"id":99,"translation":"თუ ესენი [ისინი, ვისაც ალლაჰის გარდა ეთაყვანებოდნენ] მართლაც ღვთაებები იქნებოდნენ, მაშინ ისინი მასში [ჯოჯოხეთში] არ შევიდოდნენ. მაგრამ ყველა მათგანი — როგორც კერპთაყვანისმცემლები, ისე მათი ცრუ ღვთაებები — მასში [ჯოჯოხეთში] სამუდამოდ დარჩებიან."},{"id":100,"translation":"მათთვის მასში იქნება კვნესა [ტანჯვისგან გამოწვეული], და ისინი მასში ვერაფერს გაიგონებენ."},{"id":101,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვისაც უწინ ჩვენგან სიკეთე ერგოთ, მოშორებულნი არიან მისგან [ჯოჯოხეთისგან]."},{"id":102,"translation":"ისინი [სამოთხის მკვიდრნი] ვერც კი გაიგონებენ მის [ჯოჯოხეთის] უმცირეს ხმაურსაც კი, და ისინი მარადიულად დარჩებიან იმ ნეტარებაში, რასაც მათი სულები ინატრებენ და ისურვებენ."},{"id":103,"translation":"არ დაამწუხრებთ მათ უდიდესი შიში, არამედ მიეგებებიან მათ ანგელოზები [სასიხარულო ამბით]: «ეს არის თქვენი დღე, რომელიც აღთქმული გქონდათ [ალლაჰისგან]»."},{"id":104,"translation":"იმ დღეს დავგრაგნით ზეცას ისე, როგორც გრაგნილებს წიგნისათვის. როგორც შევქმენით პირველი ქმნილება, ასევე აღვადგენთ მას [ადამიანს] ხელახლა, ჩვენი მხრიდან მიცემული აღთქმისამებრ."},{"id":105,"translation":"და უკვე ჩავწერეთ ჩვენ წერილებში [ყოველ წიგნში, რომელიც ადამიანებისთვის იქნა გარდმოვლენილი] შეხსენების შემდეგ [დედა-წიგნში, რომელიც ალლაჰთან იმყოფება], რომ მიწას დაიმკვიდრებენ ჩემი მართალი მონები."},{"id":106,"translation":"ჭეშმარიტად, ამაში [ყურანში] უდავოდ არის გზავნილი თაყვანისმცემელი ხალხისათვის [ვინც თაყვანს სცემენ ალლაჰს]."},{"id":107,"translation":"და ჩვენ გამოგგზავნეთ შენ [ო, მუჰამმად] მხოლოდ წყალობად სამყაროთათვის."},{"id":108,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო]: «ჭეშმარიტად, ჩემთან მოდის ღვთიური გამოცხადება, რომ თქვენი ღმერთი ერთადერთი ღმერთია (და ეს არის ალლაჰი]. ნუთუ არ იქნებით მორჩილნი მისი?»"},{"id":109,"translation":"ხოლო თუ ისინი ზურგს შეაქცევენ [ალლაჰის მორჩილებას],\nმაშინ უთხარი მათ: «მე გადმოგეცით შეტყობინება [ის, რაც ალლაჰმა მიბრძანა] თანასწორად. და მე არ ვიცი ახლოა თუ შორს ის, რაც თქვენ აღგეთქვათ [სასჯელი]»."},{"id":110,"translation":"ჭეშმარიტად, მან [ალლაჰმა] იცის ხმამაღლა ნათქვამი [სიტყვები] და იცის ისიც, რასაც გულში მალავთ."},{"id":111,"translation":"და მე არ ვიცი, შესაძლოა ეს გამოცდაა [სასჯელის დაგვიანება, რასაც ასე ჩქარობთ] თქვენთვის და სარგებლობა განსაზღვრულ დრომდე."},{"id":112,"translation":"თქვა [შუამავალმა]: «უფალო ჩემო! განსაჯე ჭეშმარიტებით [ჩვენსა და ურწმუნოებს შორის]. და ჩვენი უფალი — მოწყალეა, რომლისგანაც ვითხოვთ დახმარებას ყველაფრის წინააღმდეგ, რასაც თქვენ, (ო, ურწმუნოებო), ცრუდ მიაწერთ»."}]},{"id":22,"verses":[{"id":1,"translation":"ო, ადამიანებო! გეშინოდეთ თქვენი უფლის! უდავოდ, აღსასრულის ჟამის რყევა — უდიდესი რამაა [გონებისთვის მიუწვდომელი და ძნელად წარმოსადგენი]!"},{"id":2,"translation":"იმ დღეს, როცა იხილავთ მას, ყოველი მეძუძური ქალი დაივიწყებს ბავშვს, რომელსაც ძუძუს აძლევდა, და ყოველი მუცლადმყოფი ქალი მოიშვებს თავის ტვირთს [მშობიარობას დაიწყებს]. და შენ იხილავ ადამიანებს მთვრალებივით, თუმცა ისინი მთვრალნი არ არიან — არამედ ალლაჰის სასჯელი ძლიერია (რის გამოც მათ გონება ეკარგებათ შიშისგან)."},{"id":3,"translation":"ადამიანთა შორის არიან ისეთებიც, რომლებიც ალლაჰთან დაკავშირებით დავობენ ცოდნის გარეშე [მიაწერენ მას არარსებულს] და მიჰყვებიან ყოველ აჯანყებულ ეშმაკს [წინამძღოლებს ცდომილებისა, რომლებიც აჯანყდნენ ალლაჰის წინააღმდეგ]."},{"id":4,"translation":"წინასწარ განსაზღვრულია [ალლაჰის მიერ] მის [ეშმაკის] შესახებ, რომ ვინც აირჩევს მას ახლობლად [გაჰყვება მას], ის [ეშმაკი] აუბნევს მას გზას და მიიყვანს ჯოჯოხეთის ცეცხლის სასჯელამდე."},{"id":5,"translation":"ო, ადამიანებო! თუ გეპარებათ ეჭვი აღდგომის შესახებ [იმაში, რომ ალლაჰი აღადგენს მკვდრებს], მაშ, იცოდეთ, რომ ნამდვილად ჩვენ შეგქმენით თქვენ [თქვენი მამა ადამი] მიწისაგან, შემდეგ კი [მისი შთამომავლობა] წვეთისგან [ნაყოფის წვეთოვანი სითხისგან], შემდეგ შედედებული სისხლისგან, შემდეგ ხორცის ნაჭრისგან — სრულად ფორმირებულის ან დაუმთავრებელი ნაყოფისგან — რათა განგიმარტოთ [ჩვენი ძალმოსილება და ადამიანის შექმნის ეტაპები]. ჩვენ [და არა ვინმე სხვა] ვდებთ [ნაყოფს] საშვილოსნოში, ვისაც გვსურს, განსაზღვრულ ვადამდე [დაბადებამდე]. შემდეგ გამოგვყავხართ დედის საშვილოსნოდან ჩვილებად. შემდეგ მიდიხართ სრულწლოვანებამდე. თქვენგან არიან ისეთები, ვინც გარდაიცვლებიან [სრულწლოვნამდე], და თქვენგან არიან ისეთებიც, ვინც იცოცხლებენ უკიდურეს სიბერემდე, ისე რომ არ დარჩებათ ცოდნა [იმისგან, რაც ადრე იცოდნენ]. და ხედავ მიწას უსიცოცხლოდ, მაგრამ როდესაც ჩვენ ვავლენთ მასზე წყალს, იგი იძვრის [იმით, რომ მასზე აღმოცენდება მცენარეები], ფუვდება და ამოიზრდება მასზე ყოველგვარი მშვენიერი [და სასარგებლო] წყვილი [მცენარეებისა]."},{"id":6,"translation":"ეს [აიათები, რომლებიც ალლაჰის ძლიერებას ეხება] მოწმობს იმაზე, რომ მხოლოდ ალლაჰია ჭეშმარიტი, და რომ მხოლოდ ის აცოცხლებს მკვდრებს, და მხოლოდ მას შესწევს ძალა ყოველივეზე."},{"id":7,"translation":"და რომ აღსასრულის ჟამი აუცილებლად დადგება — რომელშიც არ არსებობს ეჭვი! — და რომ ალლაჰი აღადგენს მათ, ვინც საფლავებშია [გამოიყვანს მათ აღდგომისთვის, ანგარიშისა და საზღაურისთვის]."},{"id":8,"translation":"ადამიანებს შორის არის ისეთნიც [ურწმუნო], ვინც დავობს ალლაჰზე ყოველგვარი ცოდნის გარეშე, ყოველგვარი ხელმძღვანელობის გარეშე და ყოველგვარი გამანათლებელი წიგნის გარეშე [რომელშიც იქნებოდა ცხადი მტკიცებულებები]."},{"id":9,"translation":"იგი ამაყად იბრუნებს გვერდს [სიამაყისა და ქედმაღლობის გამო], რათა აცდუნოს სხვა ადამიანები ალლაჰის გზიდან. მისთვის ამ წუთისოფელში დამცირებაა, ხოლო აღდგომის დღეს ვაგემებთ მას მწველი ცეცხლის სასჯელს."},{"id":10,"translation":"ეს [სასჯელი] იმის გამო, რაც გაამზადეს შენმა ხელებმა [ურწმუნოება და ურჩობა], და ალლაჰი არ არის უსამართლო მსახურთა მიმართ."},{"id":11,"translation":"ადამიანთა შორის არიან ისეთებიც, ვინც ეთაყვანება ალლაჰს, მაგრამ ცვალებადი არიან. თუკი სიკეთე ეწევათ, კმაყოფილნი არიან ამით, ხოლო თუ განსაცდელი ეწევათ, უკან იხევენ. წაგებულნი არიან ამ ქვეყნადაც და იმ ქვეყნადაც და, სწორედ ეს არის აშკარა წაგება."},{"id":12,"translation":"უხმობენ ალლაჰის გარდა იმას, რაც არც ზიანს მოუტანთ და არც სარგებელს მისცემთ. სწორედ ეს არის შორი გზააბნევა."},{"id":13,"translation":"მოუხმობენ იმას, ვისაც ზიანი მოაქვს, და არ მოაქვს სარგებელი. \nუეჭველად, ცუდია ასეთი მფარველი [ცრუ ღმერთი], და უეჭველად, ცუდია ასეთი მეგობარი!"},{"id":14,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰი შეიყვანს მათ, ვინც ირწმუნეს და კეთილ საქმეს აღასრულებდნენ [სამოთხის] ბაღებში, სადაც მის ქვემოთ [სამოთხის სასახლეებსა და ხეების ქვემოთ] მიედინება მდინარეები. ჭეშმარიტად, ალლაჰი აკეთებს იმას, რასაც ინებებს."},{"id":15,"translation":"ვინც ფიქრობს, რომ ალლაჰი არ ეხმარება [მუჰამმადს] სააქაოსა და საიქიოში, მაშინ მიაბას თოკი ზეცას, მერე გადაჭრას და შეხედოს გააბათილებს განა მისი ხრიკი იმას, რამაც გამოიწვია [ალლაჰის] რისხვა."},{"id":16,"translation":"და ამგვარად ზეგარდმოვავლინეთ იგი [ყურანი] განმარტებულ აიათებად, და [მხოლოდ] ალლაჰი დაადგენს სწორ გზაზე იმას, ვისაც ინებებს."},{"id":17,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, რომელთაც ირწმუნეს [მორწმუნენი],\nვინც იუდეველი გახდა, საბიელები [ისინი, ვინც ბუნებით მონოთეისტები არიან და არ მისდევენ განსაზღვრულ რელიგიას], ქრისტიანები, ცეცხლთაყვანისმცემლები და ისინი, რომლებმაც ალლაჰს თანაზიარი დაუდგინეს [მრავალღმერთიანები] და ალლაჰი განაცალკევებს მათ შორის აღდგომის დღეს [რათა მორწმუნენი შევიდნენ სამოთხეში, ხოლო ურწმუნონი ჯოჯოხეთში სამუდამოდ]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყველაფრის მოწმეა."},{"id":18,"translation":"ნუთუ ვერ ხედავ [ო, შუამავალო], რომ ალლაჰის წინაშე ქედს იხრიან ისინი, ვინცაა ცათა შინა და ქვეყანასა ზედა: მზე, მთვარე, ვარსკვლავები, მთები, ხეები, ცხოველები, ადამიანები. ხოლო მრავალი მათგანი [ურწმუნონი] სასჯელის ღირსია. არავინ მიაგებს პატივს იმას, ვისაც ალლაჰი დაამცირებს. ჭეშმარიტად, ალლაჰი იქმს იმას, რასაც ინებებს!"},{"id":19,"translation":"აჰა, ორი მოკამათე მხარე [მორწმუნენი და ურწმუნონი], რომლებიც კამათობენ თავიანთი ღმერთის თაობაზე იმათთვის [თითოეული მხარე ამტკიცებდა, რომ სწორედ ის იყო მართალი], რომელნიც ურწმუნონი გახდნენ, ცეცხლისაგან გამოუჭრიან ტანსაცმელს [რომელსაც ისინი ჩაიცვამენ], ხოლო თავზე მდუღარეს დაასხამენ."},{"id":20,"translation":"მისით დაიბუგება მათი შიგნეული და კანი,"},{"id":21,"translation":"და მათთვისაა გამზადებული რკინის ხელკეტები [რომლებითაც სცემენ ანგელოზები],"},{"id":22,"translation":"ყოველთვის, როცა კი მოუნდებათ იქიდან თავის დაღწევა, დაბრუნებულ იქნებიან მასში: - იგემეთ ტანჯვა მწველი ცეცხლისა."},{"id":23,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰი შეიყვანს იმათ, რომელთაც ირწმუნეს და სიკეთე აკეთეს, სამოთხეში, რომლის ქვემოთ მდინარეები მოედინებიან. დაიმშვენებენ იქ ოქროს სამკაულებსა და მარგალიტებს, სამოსად კი ექნებათ აბრეშუმი."},{"id":24,"translation":"ასწავლეს მათ კეთილი სიტყვები და დააყენეს ყოვლადქებულის გზაზე [ისლამის გზაზე]!"},{"id":25,"translation":"ჭეშმარიტად, რომელნიც გახდნენ ურწმუნონი და სხვებსაც აბრკოლებდნენ ალლაჰის გზიდან [მისდამი სრული მორჩილებისგან] და წმინდა აკრძალული მეჩეთისგან [როდესაც არ შეუშვეს შუამავალი და მორწმუნენი ჰუდაიბიის წელს] რომელიც ჩვენ დავადგინეთ [მორწმუნე] ხალხისათვის თანასწორად განურჩევლად იმისა, მასში ცხოვრობენ ისინი იქ თუ მომთაბარეობენ. და ვინც მოისურვებს იქ [აკრძალულ მეჩეთში] მართალი გზისგან განდგომას უსამართლოდ, ჩვენ ვაგემოვნებთ მას მტკივნეულ სასჯელს."},{"id":26,"translation":"და [გაიხსენე ო, შუამავალო] მივუთითეთ იბრაჰიმს სახლის [ქააბას] ადგილი [რათა აეშენებინა იგი]: «არ დამიდგინო არავინ თანაზიარად და წმინდად შეინახე ჩემი სახლი გარსშემომვლელთათვის [ვინც ტავაფს აღასრულებს], [ლოცვაში] მდგომთათვის, თაყვანისმცემელთა და მუხლმოყრილთათვის,"},{"id":27,"translation":"და აუწყე [ხმამაღლა] ხალხს [ო, იბრაჰიმ] ჰაჯის შესახებ [იმის შესახებ, რომ ის სავალდებულოა]. მოვიდნენ შენთან ფეხითა და ჩქარმავალი აქლემებით, მოვიდნენ ყოველი შორეული მხრიდან,"},{"id":28,"translation":"რათა დაესწრონ იმას, რაც სარგებელს მოუტანს მათ [1], და ახსენონ ალლაჰის სახელი ცნობილ დღეებში [2] იმ პირუტყვზე, რომელიც ალლაჰმა უბოძა მათ საზრდოდ [მსხვერპლად შესაწირი პირუტყვი]. ჭამეთ თქვენ [თვითონ] და დააპურეთ გაჭირვებული ღარიბი.","footnotes":"[1] როგორიცაა ცოდვების მიტევება, მორჩილებისთვისა და რიტუალების შესრულებისთვის ჯილდო, ვაჭრობით სარგებლის მიღება მუსლიმთა გამაერთებელი სიტყვის თქმა და სხვა.\n[2] ზულ-ჰიჯჯას მეათე დღეს და მის შემდეგ თაშრიყის დღეებში — მე-11, მე-12 და მე-13 რიცხვებში."},{"id":29,"translation":"მერე კი დაასრულონ მათი დანარჩენი [ჰაჯობის] რიტუალები [და შეიჭრან თმა, მოიჭრან ფრჩხილები და დატოვონ იჰრამის მდგომარეობა], უერთგულონ აღთქმას[1] და შემოუარონ [აღასრულონ ტავაფი] უძველეს სახლს [ქააბას].","footnotes":"[1]რომლებიც მისცეს მსხვერპლშეწირვასთან დაკავშირებით ან ჰაჯობასთან ან უმრასთან დაკავშირებით დადებული აღთქმა."},{"id":30,"translation":"ეს[1] არის ის, რაც ალლაჰმა დააწესა, ამიტომ პატივი ეცით მას. და ვინც პატივს სცემს ალლაჰის საზღვრებსა და აკრძალვებს, ეს მისთვის უკეთესია თავისი უფლის წინაშე. და თქვენთვის ნებადართულია პირუტყვი, გარდა იმისა, რაც თქვენთვის იკითხება (ყურანში) როგორც აკრძალული [მაგალითად, ლეში და სხვა აკრძალული საკვები]. მაშ, ერიდეთ კერპების სიბილწეს, და ერიდეთ ცრუ სიტყვებს.","footnotes":"[1]იჰრამის მდგომარეობიდან გამოსვლა, აღთქმების შესრულება და ქააბის გარშემო ტავაფის აღსრულება."},{"id":31,"translation":"იყავით ჰანიფები [ერთღმერთიანები] ალლაჰის წინაშე, არ მიაწეროთ მას თანაზიარნი და არ ეთაყვანოთ ვინმეს ალლაჰის გარდა. ხოლო ვინც ალლაჰს თანაზიარს მიუჩენს, ის ჰგავს ადამიანს, რომელიც ციდან ჩამოვარდა, შემდეგ ფრინველები იტაცებენ მას, ან ქარი შორეულ ადგილას მიაქანებს."},{"id":32,"translation":"[ეს არის ის, რაც ბრძანა ალლაჰმა] ამგვარად. ვინც განადიდებს ალლაჰის ნიშნებს, ეს გულების ღვთისმოშიშობიდან მომდინარეობს."},{"id":33,"translation":"თქვენთვის მათში [მსხვერპლად განკუთვნილ ცხოველებში] სარგებელია[1] განსაზღვრულ ვადამდე [ანუ მსხვერპლშეწირვის ათ-თაშრიყის დღეებში], ხოლო შემდეგ მათი დაკვლის ადგილი არის ძველი სახლის [ქააბას] მახლობლად [ანუ მთელი წმინდა ტერიტორია].","footnotes":"[1]შესაძლებელია მათი ბეწვის, რძის გამოყენება ან გადაადგილებისთვის გამოყენება"},{"id":34,"translation":"და ყოველი [წინა] თემისთვის დავადგინეთ მსხვერპლშეწირვის ადგილი (და რიტუალი), რათა მათ ახსენონ ალლაჰის სახელი იმაზე, რა პირუტყვიც უბოძა სარჩოდ. თქვენი ღმერთი კი [ო, ადამიანნო] ერთადერთი ღმერთია. ამიტომ დაემორჩილეთ მას. ხოლო შენ [ო, შუამავალო] ახარე მორჩილთ,"},{"id":35,"translation":"რომელთაც, როცა ახსენებენ ალლაჰს, გულები შიშით ეკრთებათ, მოთმინებას იჩენენ (ალლაჰის ჯილდოს იმედით), ასრულებენ ლოცვებს, და ხარჯავენ იმიდან, რაც ჩვენ მივანიჭეთ [ალლაჰის გზაზე]."},{"id":36,"translation":"და მსხვერპლად შესაწირი ცხოველები [რომლებსაც წმინდა ტერიტორიაზე მიედენებიან] ჩვენ გავხადეთ თქვენთვის ალლაჰის ნიშნებათაგანი [რელიგიური წესთაგანი, რომლებიც მან დაადგინა]. თქვენთვის მათში სიკეთეა, ამიტომ ახსენეთ ალლაჰის სახელი მათზე [როცა დაკლავთ]. [რაც შეეხება აქლემებს, ისინი ფეხზე ბორკილ დაფებული] მდგომარე მდგომარეობაში, ხოლო როცა დაეცემიან მხარით [როცა დაკლავთ მათ], ჭამეთ მათგან, დააპურეთ თავშეკავებული [რომელიც არ ითხოვს] და მორცხვად მთხოვნელი. ასე დაგიმორჩილეთ ისინი [შესაწირი ცხოველნი], რათა მადლიერნი ყოფილიყავით."},{"id":37,"translation":"ალლაჰამდე [მის წინაშე] არ აღწევს არც მათი [მსხვერპლშეწირული ცხოველების] ხორცი და არც მათი სისხლი, არამედ მასთან აღწევს თქვენი ღვთისმოშიშობა[1]. ასე დაგიმორჩილათ ისინი, რათა ალლაჰი განადიდოთ იმ ხელმძღვანელობისთვის, რომლითაც მან გაჩვენათ ჭეშმარიტი გზა. ხოლო შენ [ო, შუამავალო] ახარე გულწრფელებს.","footnotes":"[1]ანუ თქვენი გულწრფელი ზრახვა ამ მსხვერპლშეწირვით და მხოლოდ ალლაჰის კმაყოფილება მოიპოვოთ, მისი ბრძანება შეასრულოთ და აირიდოთ ის, რაც მან აკრძალა."},{"id":38,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰი იცავს მორწმუნეებს! ჭეშმარიტად, ალლაჰს არ უყვარს არცერთი მოღალატე [ვინც არღვევს შეთანხმებებს და ვერ ინახავს მინდობილს] და უმადური [ვინც უარყოფს თავის უფალს, მის წიგნს, მოციქულს და მის სიკეთეებს]."},{"id":39,"translation":"ნებადართულია ბრძოლა მათთვის, ვისთანაც იბრძვიან[1] [ანუ ნებადართულია მორწმუნეთათვის, ვის წინააღმდეგაც იბრძვიან მრავალღმერთიანნი], [ასევე იბრძვიან] რადგან ისინი დაჩაგრულნი იყვნენ. ჭეშმარიტად, ალლაჰს უეჭველად ძალუძს მათი დახმარება.","footnotes":"[1]როდესაც მოციქული მუჰამმადი ჯერ კიდევ მექქაში ცხოვრობდა, მორწმუნეებს აკრძალული ჰქონდათ ურწმუნოებთან ბრძოლა. მათ ებრძანათ, მოთმინებით აეტანათ მრავალღმერთიანთა მხრიდან შეურაცხყოფა და ჩაგვრა. ხოლო მას შემდეგ, რაც მრავალღმერთიანთა ჩაგვრამ უკიდურეს ზღვარს მიაღწია, და მოციქული მედინაში გადასახლდა, ხოლო მორწმუნეებმა ძალა მოიკრიბეს, ალლაჰმა უზენაესმა მორწმუნეებს ნება დართო, ურწმუნოების წინააღმდეგ ებრძოლათ."},{"id":40,"translation":"ისინი, ვინც გაძევებულნი იქნენ [მრავალღმერთიანების მიერ] საკუთარი სახლებიდან ყოველგვარი უფლების გარეშე, მხოლოდ იმის გამო, რომ თქვეს: «ჩვენი უფალი ალლაჰია». და რომ არა ალლაჰის მიერ ადამიანთა ერთი ნაწილის მეორის საშუალებით შეკავება [ანუ რომ არ დაეყენებინა ბრძოლის კანონი უსამართლობისა და სიცრუის შესაჩერებლად], დაინგრეოდა მონასტრებიც, ეკლსიებიც, სინაგოგებიც და მეჩეთებიც, რომლებშიც მრავლად იხსენიება ალლაჰის სახელი. და უეჭველად, ალლაჰი შეეწევა იმას, ვინც მას ეხმარება [მის სარწმუნოებასა და მორწმუნე მსახურებს], ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლადძლიერი, ყოვლისშემძლეა."},{"id":41,"translation":"(ჩვენ დავპირდით ჩვენს დახმარებასა და მხარდაჭერას იმათ), რომლებიც, თუ მათ დედამიწაზე განვამტკიცებთ [მივცემთ ძალაუფლებას და უპირატესობას მათ მტრებზე], აღასრულებენ ლოცვას, გასცემენ ზაქათს, უბრძანებენ სიკეთეს და აკრძალავენ ბოროტებას. და ალლაჰს ეკუთვნის ყოველი საქმის საბოლოო გადაწყვეტა."},{"id":42,"translation":"ხოლო თუ ისინი [შენი ხალხი] ცრუდ შეგრაცხავენ [ო, მუჰამმად], მაშინ მათ წინაც შერაცხვეს ცრუდ [თავიანთი შუამავალები] ნუჰის/ნოეს ხალხმა, ადიანელებმა [ჰუდის ხალხმა] და სამუდიანელებმა [სალიჰის ხალხმა],"},{"id":43,"translation":"და იბრაჰიმის ხალხმა და ლუტის ხალხმაც უარყვეს [თავიანთი შუამავლები],"},{"id":44,"translation":"და მადიანის მცხოვრებლებმაც [შუაიბის ხალხმა] უარყვეს [შუამავლები], და მუსაც იქნა ცრუდ შერაცხული. მე კი ვაძლევდი ურწმუნოებს ვადას [არ ვსჯიდი მათ მყისიერად], შემდეგ კი დავატეხე მათ სასჯელი. და როგორი იყო ჩემი რისხვა!"},{"id":45,"translation":"და რამდენი სოფელი [მისი მკვიდრნი] გავანადგურეთ, როცა ისინი იყვნენ ბოროტმოქმედნი [ურწმუნონი]! და აი, ისინი [ეს ქალაქები და სოფლები] [ახლა] დანგრეულნი არიან ძირფესვიანად! და რამდენი წყარო და აღმართული სასახლეა მიტოვებული [იმ სოფლების მკვიდრთა დაღუპვის გამო]."},{"id":46,"translation":"განა არ დაეხეტებოდნენ ისინი [ურწმუნო მექქელები და სხვანი] დედამიწაზე [განა არ ყოფილან იემენსა და შამში]? განა არ ჰქონდათ გულები, რომლითაც დაფიქრდებოდნენ [როცა ხედავდნენ დაღუპულ ხალხთა კვალს]? ან ყურები, რომლითაც მოუსმენდნენ [შეტყობინებებს წარსული ხალხების შესახებ, ვინც ურწმუნოება გამოიჩინა]? ნამდვილად, არ ბრმავდება თვალები, არამედ ბრმავდება გულები, რომლებიც მკერდებშია."},{"id":47,"translation":"და ისინი [ურწმუნო ყურაიშები] გიჩქარებენ სასჯელს [ო, შუამავალო] [გეკითხებიან: «როდის დადგება ეს სასჯელი?»], მაგრამ ალლაჰი არ არღვევს თავის აღთქმას. ჭეშმარიტად, შენს უფალთან ერთი დღე არის როგორც ათასი წელი იმათგან, რასაც თქვენ ითვლით [ამ ქვეყანაზე],"},{"id":48,"translation":"და რამდენ სოფელს მივეცი ვადა [გადავუვადე სასჯელი], მაშინაც კი, როცა ისინი ბოროტმოქმედნი იყვნენ [ურწმუნოებაში ჯიუტობდნენ]! შემდეგ კი დავატეხე მათ სასჯელი, და ჩემსკენაა საბოლოო დაბრუნება."},{"id":49,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო]: «ჰეი, ადამიანებო! ჭეშმარიტად, მე ვარ თქვენთვის ცხადი შემგონებელი»."},{"id":50,"translation":"რომელთაც ირწმუნეს და კეთილი საქმე აკეთეს, მათ მიენიჭებათ მიტევება და ღირსეული საზღაური."},{"id":51,"translation":"ისინი კი, რომლებიც ცდილობდნენ ჩვენი სასწაულების [ყურანის აიათების] დაკნინებას, იქნებიან ცეცხლის მკვიდრნი."},{"id":52,"translation":"და არ გამოგვიგზავნია შენამდე [ო, მუჰამმად] არც ერთი შუამავალი და არც ერთი მოციქული, ისე რომ, როდესაც ის კითხულობდა [ალლაჰის წიგნს], სატანას არ ჩაეგდოს მის კითხვაში (ჩაგონებები და ეჭვები), რათა ხალხი აეცდინა იმისგან, რასაც იგი კითხულობდა. მაგრამ ალლაჰი შლის იმას, რასაც სატანა აგდებს [სატანის მზაკვრობას], შემდეგ კი, ალლაჰი განამტკიცებს თავის აიათებს (ნიშნებს). და მართლაც, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია."},{"id":53,"translation":"(ეს კი სატანისგან დამოუკიდებლად არ ხდება, არამედ ალლაჰი ამის ნებას რთავს), რათა ის, რასაც სატანა აგდებს [ჩაგონებებსა და ეჭვებს], გამოცდად აქციოს მათთვის, რომელთა გულებშიც სნეულებაა [ეჭვი და თვალთმაქცობა], და მათთვისაც, რომელთა გულები გამქვავებულია. და ჭეშმარიტად, უსამართლოები უეჭველად შორსმყოფ განხეთქილებაში არიან (ჭეშმარიტებისგან)."},{"id":54,"translation":"[ეს ხდება იმისათვის, რომ] იცოდნენ იმათ, რომელთაც ებოძათ ცოდნა, რომ იგი ჭეშმარიტებაა შენი ღმერთისაგან, ირწმუნონ მისი და დამორჩილდნენ მას მათი გულები. ჭეშმარიტად, ალლაჰი უწინამძღვრებს სწორი გზით იმათ, ვინც ირწმუნა."},{"id":55,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც არიან ურწმუნონი, კვლავ ეჭვში იქნებიან მის მიმართ, ვიდრე დაუდგებათ ჟამი უეცრად, ან მიეწევათ სასჯელი იმ უნაყოფო დღისა."},{"id":56,"translation":"ძალაუფლება იმ დღეს მხოლოდ ალლაჰის იქნება, განსჯის მათ შორის. ხოლო ისინი, რომლებმაც ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აკეთეს, იქნებიან ნეტარების (სამოთხის) ბაღებში — მარადიულ ნეტარებაში, მუდმივ სიხარულსა და სიამოვნებაში, მარად ცოცხლები და ბედნიერნი."},{"id":57,"translation":"ხოლო რომელთაც არ ირწმუნეს და ცრუდ შერაცხეს ჩვენი სასწაულები [ყურანის აიათები], სწორედ მათ მიეგებათ დამამცირებელი სასჯელი [ჯოჯოხეთში]."},{"id":58,"translation":"ისინი, რომელნიც გადასახლდნენ ალლაჰის გზაზე [დატოვეს თავიანთი სახლები, რათა მოეპოვებინათ ალლაჰის კმაყოფილება და ეხმარებოდნენ მისი სიტყვის დამკვიდრებაში], მერე მოკლულ იქნენ ან გარდაიცვალნენ, დაასაჩუქრებს მათ ალლაჰი კეთილი სარჩოთი და, ჭეშმარიტად, ალლაჰია საუკეთესო სარჩოს მომცემი."},{"id":59,"translation":"ის [ალლაჰი] უსათუოდ შეიყვანს მათ შესასვლელში, რომლითაც კმაყოფილნი იქნებიან და, ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, თავშეკავებულია [არ ჩქარობს დასაჯოს ისინი, ვინც არ ემორჩილება მას]."},{"id":60,"translation":"ეს ასეა [გახსოვდეთ ალლაჰის დაპირება, რომ გადასახლებულნი სამოთხეში შევლენ]! და ვინც მიუზღო (თავის მჩაგვრელს) იმგვარივე სასჯელით, როგორი სასჯელიც თავად გადაიტანა {რაც ნებადართულია შარიათით}, ხოლო ამის შემდეგ კვლავ უსამართლოდ მოექცნენ მას [მას, ვინც ჩაგვრას პასუხი გასცა], ალლაჰი აუცილებლად დაეხმარება მას [ორჯერ დაჩაგრულს]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი უეჭველად შემწყნარებელი, მპატიებელია!"},{"id":61,"translation":"ეს [ის, რომ ალლაჰი დაეხმარება დაჩაგრულს], იმიტომაა, რომ (ალლაჰი ყოვლისშემძლეა): იგი ღამეს დღეში შეიყვანს და დღეს — ღამეში [ცვლის დღისა და ღამის ხანგრძლივობას წელიწადის დროების შესაბამისად]. და ასევე იმიტომ, რომ ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმხედველია."},{"id":62,"translation":"ეს იმის გამო, რომ ჭეშმარიტება ალლაჰია. ხოლო ის, რასაც მოუხმობენ მის გარდა სიცრუეა [ბათილია], და იმიტომ, რომ ალლაჰი უზენაესი, დიდებულია."},{"id":63,"translation":"[ო, შუამავალო] განა ვერ ხედავ, რომ ალლაჰი გარდმოავლენს ზეციცან წყალს და მიწა მწვანდება? ჭეშმარიტად, ალლაჰი კეთილია [თავისი მონების მიმართ], ყოვლისმცოდნეა."},{"id":64,"translation":"მისია [ყველაფერი], რაც ცათა შინაა და რაც ქვეყანასა ზედაა. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი მდიდარი, ყოვლადქებულია."},{"id":65,"translation":"განა ვერ ხედავ, რომ ალლაჰმა დაგიმორჩილათ თქვენ ყოველი, რაც დედამიწაზეა, და ხომალდებიც, რომლებიც დაცურავენ ზღვაში მისი ბრძანებით, და იჭერს ზეცას, რომ არ დაემხოს ის დედამიწას, მისი ნების გარეშე. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ადამიანების მიმართ თანაგრძნობი, მოწყალეა."},{"id":66,"translation":"ისაა ალლაჰი, ვინც გიბოძათ სიცოცხლე, შემდეგ მოგაკვდინებთ, შემდგომ ისევ გაგაცოცხლებთ. ჭეშმარიტად, ადამიანი ურწმუნოა [უარყოფს ალლაჰის ცხად სასწაულებს, რომლებიც მიუთითებს მის ძლიერებაზე]."},{"id":67,"translation":"ყოველ თემს დავუდგინეთ ღვთისმსახურების წესები და ისინი ასრულებენ ამას. და არ გეკამათონ ამ საქმეზე. მოუხმე შენი უფლისაკენ. ჭეშმარიტად, შენ [ო, მუჰამმად] სწორ გზაზე დგახარ."},{"id":68,"translation":"და თუ შეგედავებიან [ურწმუნონი], უთხარი: «ალლაჰმა ყველაზე უკეთ იცის ის, რასაც აკეთებთ»."},{"id":69,"translation":"ალლაჰი განსჯის თქვენს შორის [მორწმუნეებსა და ურწმუნოებს შორის] აღდგომის დღეს იმას, რაზედაც ვერ თანხმდებოდით."},{"id":70,"translation":"განა არ იცი [ო, შუამავალო], რომ ალლაჰმა იცის, ის რაც ცათა შინაა და რაც ქვეყანასა ზედაა. ჭეშმარიტად, [ყველაფერი] ჩაწერილია წიგნში [ლავჰი - მაჰფუზში]. ჭეშმარიტად, ეს ალლაჰისთვის იოლია."},{"id":71,"translation":"ისინი ეთაყვანებიან ალლაჰის გარდა იმას, ვისთვისაც მას მტკიცებულება არ გარდმოუვლენია და არც მათ აქვთ ამის შესახებ ცოდნა. უსამართლოებს კი არ ჰყავთ დამხმარე."},{"id":72,"translation":"და როცა მათ [მრავალღმერთიანებს] ეკითხებათ ჩვენი ნათელი აიათები [ყურანიდან], დაინახავ უარყოფას იმათ სახეზე, რომლებიც ურწმუნონი არიან. ლამისაა, თავს დაესხნენ იმას, ვინც ჩვენს აიათებს უკითხავთ. უთხარი მათ [ო, შუამავალო]: «ხომ არ მეცნობებინა თქვენთვის ამაზე უფრო საშინელი? ეს ცეცხლია! - ალლაჰმა აღუთქვა ის იმათ, ვინც არიან ურწმუნონი და რა საზიზღარია ეს თავშესაფარი»."},{"id":73,"translation":"ჰეი, ადამიანებო! მაგალითისთვისაა იგავი, მაშ მოუსმინეთ. ჭეშმარიტად, რომელთაც თქვენ მოუხმობთ, ალლაჰის გარდა, ვერ შექმნიან [ერთ] ბუზსაც კი, რომც გაერთიანდენ ამისათვის. თუ ბუზი რაიმეს მოსტაცებს მათ, ვერ წაართმევენ უკან. სუსტია ის, ვინც ითხოვს, და ისიც, ვისაც სთხოვენ."},{"id":74,"translation":"არ აფასებენ [მრავალღმერიანები] ალლაჰს ჯეროვნად. ალლაჰი კი ყოვლადძლიერი, ძლევამოსილია."},{"id":75,"translation":"ალლაჰმა ამოარჩია ანგელოზთაგან შუამავლები და ხალხისაგან [რომლებიც გადასცემენ ალლაჰის ზეშთაგონებას სხვა ადამიანებს]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმხედველია."},{"id":76,"translation":"მან იცის ყველაფერი, რაც მათ წინ არის [მომავალი], და ისიც, რაც მათ უკან დარჩა [წარსული]. და მხოლოდ ალლაჰთან ბრუნდება ყველა საქმე."},{"id":77,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! მოიხარეთ (რუქუ'ში) [შეასრულეთ წელმოხრილი თაყვანისცემა ალლაჰისათვის], დაემხეთ პირქვე (სუჯუდში) [შეასრულეთ მიწიერი თაყვანისცემა ალლაჰისათვის], თაყვანი ეცით მხოლოდ თქვენს უფალს და აკეთეთ კეთილი საქმეები, რათა წარმატებას მიაღწიოთ!"},{"id":78,"translation":"და იღვაწეთ ალლაჰის გზაზე ისეთი გულმოდგინებით, როგორსაც ის იმსახურებს! მან [ალლაჰმა] აგირჩიათ თქვენ (რათა მისი სიტყვა და მისი სარწმუნოება სხვა ადამიანებამდე მიიტანოთ) და სარწმუნოებაში არ დაგაკისრათ არავითარი სიძნელე. (მიჰყევით) თქვენი მამის, იბრაჰიმის სარწმუნოებას. მან [ალლაჰმა] გიწოდათ თქვენ მუსლიმები უწინაც [წინა ზეციურ წიგნებში] და ამ წიგნშიც [ყურანში], რათა შუამავალი იყოს მოწმე თქვენზე, ხოლო თქვენ იყოთ მოწმეები ადამიანებზე [წინა თემებზე], რომ მათმა შუამავლებმა მათთანაც მიიტანეს ის, რაც ალლაჰმა გაცნობათ თავის წიგნში. მაშ, აღასრულეთ ლოცვა, გაიღეთ ზაქათი და მტკიცედ ჩაეჭიდეთ ალლაჰს [დაიცავით მისი რელიგია]! იგია თქვენი მფარველი ურწმუნოების წინააღმდეგ ბრძოლაში. და რა მშვენიერი მფარველია იგი!"}]},{"id":23,"verses":[{"id":1,"translation":"უკვე მიაღწიეს წარმატებას მორწმუნეებმა,"},{"id":2,"translation":"რომლებიც თავიანთ ლოცვებში მოკრძალებულნი არიან,"},{"id":3,"translation":"რომლებიც თავს არიდებენ ამაო საქმეს [ტოვებენ ყველა იმ საქმეს, სიტყვას და ფიქრს, რომლებიც არ მიიყვანს ალლაჰის კმაყოფილებამდე],"},{"id":4,"translation":"რომლებიც განწმენდისთვის [თავის სულს და ქონებას] გასცემენ [იხდიან ზაქათს],"},{"id":5,"translation":"რომლებიც იცავენ თავიანთ სასქესო ორგანოებს [მრუშობისგან და ყველა აკრძალული ქმედებებისგან],"},{"id":6,"translation":"გარდა თავიანთი ცოლებისა და იმათისა, ვინც მათ მარჯვენა ხელებმა მოიპოვეს [მხევლებისა]. ჭეშმარიტად, ისინი არ არიან გასაკიცხნი (ვინაიდან ალლაჰმა ეს მათთვის ნებადართული გახადა),"},{"id":7,"translation":"ხოლო ვინც ამაზე მეტს მოინდომებს, მაშინ ისინი არიან ზღვარგადასულნი,"},{"id":8,"translation":"რომლებიც იცავენ მათ მინდობილს და [ასრულებენ] თავიანთ შეთანხმებებს."},{"id":9,"translation":"რომლებიც ფრთხილად იცავენ თავიანთ ლოცვებს."},{"id":10,"translation":"სწორედ ისინი არიან მემკვიდრენი,"},{"id":11,"translation":"რომლებიც დაიმკვიდრებენ ფირდაუსს [სამოთხის უმაღლეს საფეხურს] და იქ ისინი სამუდამოდ დარჩებიან."},{"id":12,"translation":"ჩვენ უკვე შევქმენით ადამიანი [ადამი] თიხის არსისგან [თიხისგან, რომელიც ყველა მიწის ადგილიდან არის აღებული]."},{"id":13,"translation":"შემდეგ მოვათავსეთ იგი [ადამის შთამომავალი] წვეთად [მამაკაცის თესლად] საიმედო სამყოფელში [დედის საშვილოსნოში]."},{"id":14,"translation":"შემდეგ ამ წვეთისგან შევქმენით სისხლის კოლტი, შემდეგ ამ სისხლის კოლტისგან შევქმენით ხორცის ნაჭერი, შემდეგ ამ ხორცის ნაჭრისგან შევქმენით ძვლები, ხოლო შემდეგ ეს ძვლები ხორცით შევმოსეთ. ამის შემდეგ იგი სხვა, ახალი ქმნილების სახით აღვზარდეთ [მასში სულის ჩაბერვით]. კურთხეულია ალლაჰი — საუკეთესო შემოქმედთა შორის საუკეთესო!"},{"id":15,"translation":"შემდეგ ჭეშმარიტად, თქვენ [ო, ადამიანებო] ამის შემდეგ [განვითარების ეტაპების გავლისა და სიცოცხლის ვადის ამოწურვის შემდეგ] უეჭველად, მოკვდებით."},{"id":16,"translation":"შემდეგ კი, ჭეშმარიტად, თქვენ [ო, ადამიანებო] აღდგომის დღეს კვლავ აღდგებით."},{"id":17,"translation":"და (ვფიცავ), უეჭველად, ჩვენ შევქმენით თქვენ ზემოთ შვიდი გზა [შვიდი ცა, რომლებიც ერთმანეთის ზემოთ არიან განლაგებულნი], და ჩვენ არასოდეს ვყოფილვართ უყურადღებო ჩვენი ქმნილებების მიმართ."},{"id":18,"translation":"და გარდმოვავლინეთ ციდან წყალი განსაზღვრული რაოდენობით, განვათავსეთ იგი მიწაზე და შეგვიძლია მისი გაქრობაც."},{"id":19,"translation":"და ამ [წყლით] გაგიზარდეთ ბაღები ფინიკის ხეებისა და ვაზისა, თქვენთვისაა მათში მრავალი ნაყოფი, და თქვენ მიირთმევთ მათ [ნაყოფებს]."},{"id":20,"translation":"და ამ წყლით თქვენთვის ასევე აღმოვაცენეთ (ზეთისხილის) ხე, რომელიც (მთა) ტურიდან, სინაის მხარიდან ამოდის; მას მოაქვს ზეთი და საკაზმი (სანელებელი) მათთვის, ვინც მას მიირთმევს."},{"id":21,"translation":"და ჭეშმარიტად, შინაურ პირუტყვში თქვენთვის უეჭველად არის შეგონება და ნიშანი: ჩვენ გასმევთ იმას, რაც მათ მუცლებშია [რძეს], და თქვენთვის მათში მრავალი სხვა სარგებელიც არის [მატყლი, ტყავი და სხვა], და მათით იკვებებით."},{"id":22,"translation":"და მათით [სამგზავრო ცხოველებით], და ხომალდებით გადაადგილდებით."},{"id":23,"translation":"[ადრე] წარვაგზავნეთ [შუამავალი] ნუჰი თავის ხალხთან. უთხრა: «ჰეი ჩემო ხალხო, თაყვანი ეცით მხოლოდ ალლაჰს, არ გყავთ სხვა ღვთაება მის გარდა. ნუთუ არ გეშინიათ?»"},{"id":24,"translation":"თქვეს დიდებულებმა იმათგან, ვინც გახდნენ ურწმუნონი: «ეს [ნუჰი] მხოლოდ კაცია თქვენი მსგავსი, რომელსაც სურს, რომ თქვენზე აღმატებული იყოს. ხოლო ალლაჰს რომ ენებებინა, გარდმოავლენდა ანგელოზებს, ამაზე კი ჩვენი წინაპრებისგან არაფერი გვსმენია."},{"id":25,"translation":"ეს [ნუჰი] მხოლოდ შეშლილი ადამიანია, დაე, დაელოდეთ მას ცოტა ხანს»."},{"id":26,"translation":"მან [ნუჰმა] თქვა: «უფალო ჩემო, დამეხმარე [ჩემი ერის წინააღმდეგ], რადგან მათ, ცრუდ შემრაცხეს, [როცა მივუტანე ის, რითაც შენ გამომიგზავნე მათთან]!»"},{"id":27,"translation":"და ჩვენ შთავაგონეთ მას [ნუჰს]: «გაამზადე კიდობანი [გემი] ჩვენი თვალთახედვის ქვეშ [ჩვენი დაცვის ქვეშ] და ჩვენი შთაგონებით. როდესაც მოვა ჩვენი ბრძანება [შენი ერის ურწმუნოების გამო დასასჯელად] და გადმოხეთქავს წყალი თონედან [რაც წარღვნის დაწყების ნიშანი იქნება], მაშინ შეიყვანე მასში [გემში] თითოეული სახეობიდან წყვილი და შენი ოჯახი [შენი შვილები და ცოლი], გარდა იმათისა, ვისზეც უკვე განესაზღვრა ჩემი სიტყვა [სასჯელისთვის მათი ურწმუნოების გამო] [გარდა შენი ცოლისა და შვილისა]. და ნუ მომმართავ იმათ გამო, ვინც უსამართლობა ჩაიდინა; ჭეშმარიტად, ისინი აუცილებლად დაიხრჩობიან!"},{"id":28,"translation":"როცა ახვალთ ხომალდზე შენ [ო, ნუჰ] და ისინი, ვინც შენთან არიან, თქვი: ქება-დიდება ალლაჰს, რომელმაც გვიხსნა უსამართლო [ურწმუნო] ხალხისგან»."},{"id":29,"translation":"და თქვი [ო, ნუჰ]: «უფალო ჩემო, ჩამომიყვანე [ხომალდიდან] დალოცვილ ადგილას. შენ საუკეთესო დამსახლებელი ხარ»."},{"id":30,"translation":"ჭეშმარიტად, ამაში [ამ ამბავში] არის სასწაულები და ჭეშმარიტად, ჩვენ ვცდით [ჩვენ მონებს, როცა ვუგზავნით მათ შუამავლებს რათა, გამოვლინდეს მორწმუნე ან ურწმუნო]."},{"id":31,"translation":"შემდეგ კი, ჩვენ შემდეგ მოვიყვანეთ სხვა თაობა."},{"id":32,"translation":"და წარვაგზავნეთ მათში შუამავლები მათგანვე - რათა ალლაჰისათვის თაყვანი ეცათ, არ გყავთ თქვენ სხვა ღვთაება მის გარდა. და ნუთუ არ გეშინიათ?"},{"id":33,"translation":"და თქვა [ცნობილმა] საზოგადოებამ მისივე თემიდან, რომელთაც არ ირწმუნეს, და ცრუდ შერაცხეს საიქიოს შეხვედრა, და რომელთაც ვუბოძეთ კეთილდღეობა ამქვეყნად: «ეს სხვა არავინაა, თუ არა კაცი თქვენი მსგავსი, რომელიც ჭამს იმას, რასაც თქვენ ჭამთ,"},{"id":34,"translation":"ხოლო თუ დაემორჩილებით კაცს, თქვენს მსგავსს [ჰუდს], წაგებულნი იქნებით."},{"id":35,"translation":"ნუთუ იგი [ჰუდი] გპირდებათ, რომ როცა მოკვდებით და მტვრად და ძვლებად იქცევით, აღდგენილ იქნებით [თქვენივე საფლავებიდან ცოცხლები]?"},{"id":36,"translation":"შეუძლებელია, სრულიად შეუძლებელია ის, რაც აღგითქვეს [ო, ადამიანებო] — (მკვდართა აღდგომა)!"},{"id":37,"translation":"ეს სიცოცხლე არაფერია, გარდა ჩვენი ამქვეყნიური ცხოვრებისა. ვკვდებით და ვცოცხლობთ და არ ვიქნებით აღდგენილნი."},{"id":38,"translation":"ეს [ჰუდი] მხოლოდ ადამიანია, რომელმაც მოიფიქრა ალლაჰზე სიცრუე და ჩვენ მისი არ გვჯერა»."},{"id":39,"translation":"მან [ჰუდმა] თქვა: «უფალო ჩემო, დამეხმარე იმის გამო, რომ მათ ცრუდ შემრაცხეს [უარყვეს ჩემი გზავნილი]!»"},{"id":40,"translation":"მან [ალლაჰმა] თქვა: «მალე ისინი უეჭველად აღმოჩნდებიან სინანულში»."},{"id":41,"translation":"და შეიპყრო ისინი [ადის ხალხი] საშინელმა ხმამ და ვაქციეთ ისინი ნიაღვრით მიმოფანტულ ნამსხვრევებად. მაშ, შორს იყვნენ ალლაჰის წყალობისგან უსამართლონი [ურწმუნოები]!"},{"id":42,"translation":"მერე ავღზარდეთ მათ შემდგომ სხვა თაობები."},{"id":43,"translation":"ვერც ერთი ერი ვერ გაუსწრებს საკუთარი [ცხოვრების] დროს და ვერც გადაავადებს."},{"id":44,"translation":"მერე წარვაგზავნეთ შუამავლები ერთმანეთის კვალდაკვალ. ხოლო როცა კი რომელიმე თემთან მიდიოდა შუამავალი, ცრუდ რაცხავდნენ მას. და მივაყოლეთ ისინი ერთმანეთს და ვაქციეთ იგავებად. მაშ, შორს იყვნენ ალლაჰის წყალობისგან ადამიანები, რომლებიც არ ირწმუნებენ!"},{"id":45,"translation":"შემდეგ ჩვენ მოვავლინეთ [შუამავალი] მუსა და მისი ძმა [შუამავალი] ჰარუნი ჩვენი სასწაულებით და მკაფიო მტკიცებულებით"},{"id":46,"translation":"ფარაონთან და მის წარჩინებულებთან. მათ კი თავი განიდიდეს, რამეთუ იყვნენ ამპარტავანი ხალხი [სხვებზე აღმატებულად თვლიდნენ თავს]."},{"id":47,"translation":"და თქვეს მათ: «ნუთუ ვირწმუნებთ ორი ადამიანის, რომლებიც ჩვენნაირები არიან, მაშინ როცა მათი ხალხი [ისრაელის ძენი] ჩვენ გვემსახურებიან?»"},{"id":48,"translation":"და მათ უარყვეს ეს ორი [მუსა და ჰარუნი], და საბოლოოდ აღმოჩნდნენ განადგურებულთა შორის [ალლაჰის სასჯელით]."},{"id":49,"translation":"და ვფიცავ, ვუბოძეთ მუსას წიგნი [თორა], რათა ეგების [ისრაელის ხალხს] ეხელმძღვანელად [მისით],"},{"id":50,"translation":"და დავადგინეთ მარიამის ძე [შუამავალი 'ისა] და დედამისი სასწაულებად და დავასახლეთ მაღლობზე, სადაც წყარო მოედინებოდა."},{"id":51,"translation":"ჰეი, შუამავლებო! ჭამეთ [ის საჭმელი, რაც არის] კეთილი [დაშვებული] და აკეთეთ მართალი საქმეები. ჭეშმარიტად, მე ვიცი, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":52,"translation":"ჭეშმარიტად, თქვენი ეს რელიგია, [ო, შუამავლებო] ერთი და იგივე რელიგიაა [ისლამი] და მე თქვენი უფალი ვარ, მაშ, ჩემი გეშინოდეთ!"},{"id":53,"translation":"ხოლო მათ [ადამიანებმა] გაყვეს თავიანთი საქმე [ერთიანი რწმენა] ნაწილებად [დაიყვნენ რწმენაში], ყოველმა ჯგუფმა გაიხარა იმით, რაც აქვს [ფიქრობს, რომ მხოლოდ ისინი არიან ჭეშმარიტებაზე, ხოლო სხვები გზააბნევაში]."},{"id":54,"translation":"მაშ, დატოვე ისინი თავიანთ წყვდიადში [ცდომილებაში] განსაზღვრულ დრომდე [სასჯელის დადგომამდე]."},{"id":55,"translation":"განა ფიქრობენ [ურწმუნონი], რომ იმ ქონებითა და ძეებით, რითაც ჩვენ ვეხმარებით,"},{"id":56,"translation":"[ანუ, ნუთუ ისინი ფიქრობენ, რომ] ჩვენ ვჩქარობთ მათთვის სიკეთეებით [იმით, რაც მათ დაიმსახურეს]? პირიქით, ეს არის გამოცდა და საცდური მათთვის, ხოლო ისინი ვერ გრძნობენ ამას."},{"id":57,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც თავიანთი უფლის შიშით ძრწიან"},{"id":58,"translation":"და მათ, ვისაც მტკიცედ სწამთ თავიანთი უფლის სასწაულების [ყურანის აიათების] [და მოქმედებენ მათ შესაბამისად]"},{"id":59,"translation":"და მათ, რომელნიც თავიანთ უფალს არ უდგენენ თანაზიარს [მხოლოდ ერთ ალლაჰს ემსახურებიან და მხოლოდ მას თაყვანს სცემენ]."},{"id":60,"translation":"და რომლებიც გასცემენ გასაცემს [ზაქათს, მოწყალებას] და მათ გულები უცახცახებთ იმით, რომ თავიანთ უფალთან იქნებიან დაბრუნებულნი."},{"id":61,"translation":"სწორედ ისინი ასწრებენ ერთმანეთს სიკეთისაკენ და ამაში მოწინავენი არიან."},{"id":62,"translation":"და ჩვენ არ ვაკისრებთ არც ერთ სულს იმაზე მეტს, რაც შეუძლია. ჩვენთანაა წიგნი, რომელიც ამბობს სიმართლეს, მათ შესახებ [ალლაჰის მონების შესახებ] და ისინი არ დაიჩაგრებიან."},{"id":63,"translation":"პირიქით, მათი [ურწმუნოების] გულები ჩაფლულია წყვდიადში [უკიდურეს უმეცრებასა და სიბრმავეში] ამის მიმართ [ყურანის მიმართ], და მათ აქვთ სხვა საქმენიც [სხვა ცოდვებიც] იმის გარდა [ურწმუნოების გარდა], რასაც ისინი სჩადიან."},{"id":64,"translation":"როცა ჩვენ დავსჯით მათგან ფუფუნებაში მყოფთ სასჯელით, აი მაშინ დაიწყებენ ისინი გოდებას."},{"id":65,"translation":"ნუ მოთქვამთ! დღეს თქვენ არ მოგეცემათ ჩვენგან დახმარება."},{"id":66,"translation":"თქვენ გეკითხებოდათ ჩვენი სასწაულები [ყურანის აიათები], მაშინ უკუიქეცით ქუსლებზე შემდგარნი."},{"id":67,"translation":"ამპარტავნობდით მის [ქააბის] გამო და ღამეებს ატარებდით ბილწ, უსარგებლო საუბარში. ჭეშმარიტება კი [მიტოვებული] გქონდათ."},{"id":68,"translation":"ნუთუ [ურწმუნონი] არ დაფიქრდებიან ამ სიტყვაზე [ყურანზე]? თუ ებოძათ ის, რაც არ ჰბოძებია მათ წინაპრებს?"},{"id":69,"translation":"თუ არ იცნობდნენ თავიანთ შუამავალს [მუჰამმადს], რომ უარყვეს იგი?"},{"id":70,"translation":"ანდა ამბობენ, რომ ის [მუჰამმადი] სულელია? პირიქით, ის მივიდა მათთან ჭეშმარიტებით, თუმცა უმეტეს მათგანს ჭეშმარიტება სძულს."},{"id":71,"translation":"ჭეშმარიტება მათ სურვილებს რომ აჰყოლოდა, გაფუჭდებოდა ცანი, დედამიწა და ის, ვინც მათშია. მაგრამ ჩვენ მივუტანეთ მათ [მექქელებს] შეგონება, რომელიც მათვე ეხება [ყურანი, სადაც მათზეა საუბარი], თუმცა ისინი ამ შეგონებისგან [ყურანისგან] ზურგს იქცევენ."},{"id":72,"translation":"ნუთუ სთხოვ [ო, შუამავალო] მათ [ურწმუნოებს] საფასურს, როცა შენი უფლის ჯილდო უკეთესია და სწორედ იგია საუკეთესო საზრდოს მიმნიჭებელი."},{"id":73,"translation":"და ნამდვილად, შენ [ო, მუჰამმად] მოუწოდებ მათ [შენს ერს და სხვებსაც] სწორ გზაზე."},{"id":74,"translation":"ხოლო ისინი, რომელთაც არ სწამთ საიქიო, ამ გზისგან გადახრილნი არიან."},{"id":75,"translation":"ხოლო ჩვენ რომც წყალობა მოგვეღო მთზე [მექქელ მრავალღმერთიანებზე] და გაგვეთავისუფლებინა იმ უბედურებისგან, რომელიც მათ დაატყდათ თავს [მათზე მოვლენილი მრავალწლიანი შიმშილისგან], ისინი მაინც თავიანთ ურჩობაში [ურწმუნოებაში] დარჩებოდნენ და ბრმად იხეტიალებდნენ თავიანთ უსაზღვრო გადაცდომაში."},{"id":76,"translation":"და ჩვენ შევიპყარით ისინი სასჯელით [გვალვითა და შიმშილით], მაგრამ ისინი არ დამორჩილდნენ თავიანთ უფალს და არც მისთვის მოუხმიათ ვედრებით, როდესაც უბედურება დაატყდათ თავს,"},{"id":77,"translation":"სანამ ჩვენ მათ მძიმე სასჯელის კარს გავუხსნიდით (საიქიო ცხოვრებაში), აი, მაშინ ისინი სრულ სასოწარკვეთილებაში აღმოჩნდებიან."},{"id":78,"translation":"მხოლოდ ის [ალლაჰია], რომელმაც მოგცათ ყურთასმენა, მხედველობა და გული [აზროვნება]. და რა მცირეა\nთქვენი [ო, ურწმუნოებო] მადლიერება."},{"id":79,"translation":"და [მხოლოდ] იგია [ალლაჰი] ის, ვინც შეგქმნათ მიწაზე, და მასთანვე იქნებით შეკრებილნი [სასჯელის დღეს]."},{"id":80,"translation":"ისაა მხოლოდ [ალლაჰი], ვინც აცოცხლებს და აკვდინებს. მას ეკუთვნის მონაცვლეობა დღისა და ღამისა. ნუთუ გონს არ მოუხმობთ?"},{"id":81,"translation":"თუმცა, მათ [ურწმუნოებმა] იგივე თქვეს, რაც თქვეს პირველებმა [ადრე მცხოვრებმა ურწმუნოებმა]."},{"id":82,"translation":"თქვეს: «[ნუთუ ეს შესაძლებელია] როცა მოვკვდებით და მიწად და ძვლებად ვიქცევით, ნუთუ ნამდვილად ავღსდგებით?"},{"id":83,"translation":"აღვგვეთქვა ჩვენ და ჩვენს წინაპრებსაც უწინ [ყველაფერი ის, რასაც გვიყვები შენ, ო, მუჰამმად]. ეს არაფერია, გარდა უწინდელთა ზღაპრებისა»."},{"id":84,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო]: «ვისია ქვეყანა და ის, რაც მასზეა, თუ იცით?!»"},{"id":85,"translation":"გეტყვიან: «ალლაჰისა!» უთხარი: «ნუთუ არ გაიხსენებთ (რომ მას, ვისაც ყოველივე ეს ეკუთვნის, ძალუძს მათი აღდგომაც (სიკვდილის შემდეგ)?»"},{"id":86,"translation":"ჰკითხე [ო, შუამავალო]: «ვინ არის უფალი შვიდი ზეცისა და დიდებული ტახტრევანის?»"},{"id":87,"translation":"იტყვიან [მრავალღმერთიანები]: «ალლაჰი!» უთხარი: «ნუთუ არ გეშინიათ?»"},{"id":88,"translation":"უთხარი [მათ] [ო, შუამავალო]: «ვინ არის ის, ვის ხელთაცაა მეუფება ყოველი საგნის? ის მფარველობს (თავის ქმნილებებს), ხოლო მის წინააღმდეგ ვერავინ გაუწევს მფარველობას (მითხარით,) თუ იცით (ალლაჰის გარდა ვინმე, ვისაც ასეთი ყოვლისმომცველი ძალაუფლება აქვს)?»"},{"id":89,"translation":"იტყვიან [მრავალღმერთიანები]: «ალლაჰის!» უთხარი: «მაშ, რამ მოგაჯადოვათ (მოტყუვდით)?»"},{"id":90,"translation":"თუმცა, ჩვენ მივუტანეთ მათ ჭეშმარიტება [ყურანი], და ჭეშმარიტად, ისინი ცრუობენ."},{"id":91,"translation":"არ აუყვანია ალლაჰს არავინ შვილად, და არავინაა [სხვა] ღვთაება მასთან ერთად. ასე რომ ყოფილიყო, ყოველი ღვთაება წაიღებდა იმას, რაც მან შექმნა და ამაღლდებოდნენ ერთიმეორეზე [ერთმანეთს დაამარცხებდნენ]. დიდებულია ალლაჰი იმაზე, რასაც მას მიაწერენ [თანამოზიარეს და შვილს]!"},{"id":92,"translation":"მცოდნეა დაფარულისა და ცხადისა. დიდებულია იმაზე, რასაც თანაზიარად უდგენენ."},{"id":93,"translation":"თქვი [ო, შუამავალო]: «უფალო ჩემო, თუ მიჩვენებ იმას (სასჯელს), რაც მათ აღეთქვათ,"},{"id":94,"translation":"უფალო ჩემო! მაშ, ნუ მომაქცევ უსამართლო ხალხთა შორის»."},{"id":95,"translation":"და ჩვენ შეგვიძლია ის, რომ გიჩვენოთ [ო, შუამავალო] [სასჯელი], რაც მათ აღვუთქვით."},{"id":96,"translation":"უარყავი ის სიავე იმით, რაც უკეთესია. ჩვენ უკეთ ვიცით ის, რასაც ისინი მოგვაწერენ."},{"id":97,"translation":"და თქვი [ო, შუამავალო]: «უფალო, შენ მოგეკედლები ეშმაკთა ცდუნებისგან."},{"id":98,"translation":"და შენ შეგეფარები [დასაცავად] უფალო, რომ არ მოევლინონ ჩემთან!»"},{"id":99,"translation":"და როცა სიკვდილი მიუახლოვდება რომელიმე მათგანს [მრავალღმერთიანებს], ამბობს: «უფალო ჩემო, დამაბრუნე უკან [ამქვეყნად],"},{"id":100,"translation":"რათა ვაკეთო კეთილი საქმე, რომელიც მივატოვე [შეიძლება ვირწმუნო და მორჩილი გავხდე შენი]», მაგრამ არა! ეს მხოლოდ სიტყვაა, რომელსაც ამბობს. და მათ უკან ზღუდეა აღდგომის დღემდე!"},{"id":101,"translation":"და როცა ჩაიბერება საყვირში [როცა დადგება განკითხვის დღე] და აღარ იქნება ნათესაობა მათ შორის იმ დღეს და ერთმანეთს არ მოიკითხავენ."},{"id":102,"translation":"და ვისი სასწორიც [ალლაჰთან ანგარიშის გაწევის დროს] გადაწონის, ისინი ნეტარ იქნებიან."},{"id":103,"translation":"ხოლო ვისი სასწორიც მსუბუქი იქნება, სწორედ ისინი არიან, რომელთაც საკუთარ თავს ზიანი მიაყენეს, ჯოჯოხეთში იქნებიან მარადიულად."},{"id":104,"translation":"ცეცხლი წვავს მათ სახეებს, და ისინი არიან მასში უსახოდ [სახის კანის სრული დამწვრობის გამო]."},{"id":105,"translation":"[მათ ეთქმებათ]: «განა არ გეკითხებოდათ ჩემი აიათები [ყურანიდან], თქვენ კი მათ ცრუდ რაცხავდით?»"},{"id":106,"translation":"[ისინი] იტყვიან: «უფალო ჩვენო! ჩვენმა უბედურებამ (ჩვენმა ბოროტმა ხვედრმა) გვძლია და გზააბნეული ხალხი ვიყავით."},{"id":107,"translation":"უფალო ჩვენო! გაგვიყვანე აქედან [ჯოჯოხეთიდან] და თუ კიდევ დავუბრუნდებით [ურწმუნოებასა და ცოდვებში], უეჭველად, ვიქნებით უსამართლონი»."},{"id":108,"translation":"[ალლაჰი] ეტყვის [მათ]: «ეყარეთ მასში [ჯოჯოხეთში] და ნუ დამელაპარაკებით!» [და ამის შემდეგ ისინი ვეღარ შეძლებენ ალლაჰის მიმართ შევედრებას და აღარ ექნებათ არანაირი იმედი]!"},{"id":109,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩემი მსახურების ერთი ნაწილი ამბობდა: «უფალო ჩვენო! ჩვენ ვირწმუნეთ; მაშ, მოგვიტევე და შეგვიწყალე, რადგან შენ ხარ შემწყალებელთაგან საუკეთესო»."},{"id":110,"translation":"და თქვენ კი მასხრად აიგდეთ ისინი ისე, რომ ამან ჩემი ხსოვნაც კი დაგავიწყათ მაშინ, როცა მათზე იცინოდით."},{"id":111,"translation":"ჭეშმარიტად, მე [ალლაჰმა] დავაჯილდოვე ისინი [მორწმუნენი] დღეს იმისათვის, რომ მოითმინეს. ჭეშმარიტად, სწორედ ისინი არიან წარმატებულნი [სამოთხის მარადიული მკვიდრნი]."},{"id":112,"translation":"»[ალლაჰი] ეტყვის [ჯოჯოხეთის მკვიდრთ]: «რამდენი წელი დაჰყავით დედამიწაზე?»"},{"id":113,"translation":"ისინი იტყვიან (პასუხად): «დავყავით (იქ) ერთი დღე ან დღის ნაწილი. ჰკითხე მათ, ვინც ითვლის [ანგელოზებს, რომელთაც ამის აღრიცხვა ევალებათ]»."},{"id":114,"translation":"[ალლაჰი] ეტყვის [მათ]: «არ დარჩენილხართ (დედამიწაზე), გარდა მცირე ხნისა, თქვენ რომ იცოდეთ."},{"id":115,"translation":"ნუთუ გეგონათ, რომ თქვენ ამაოდ [უბრალოდ გასართობად] შეგქმენით და რომ ჩვენთან არ დაბრუნდებოდით?"},{"id":116,"translation":"უზენაესია ალლაჰი [და აღმატებულია ყოველივეზე; შორსაა იმისგან, რომ ჰყავდეს შვილი, სწორი ან რაიმე გასართობად შექმნას], ჭეშმარიტი მეუფე. არ არსებობს ღვთაება, გარდა მისი, და ის არის პატივდებული ტახტის უფალი [რომელიც მისი ქმნილებებიდან უდიდესია]."},{"id":117,"translation":"ვინც ალლაჰთან ერთად სხვა ღვთაებას უხმობს [ეთაყვანება], მაშინ როცა ამის არავითარი მტკიცებულება არ გააჩნია, მისი ანგარიში მხოლოდ მის უფალთან იქნება (სამსჯავროს დღეს). ჭეშმარიტად, ურწმუნონი ვერასოდეს მიაღწევენ წარმატებას!»"},{"id":118,"translation":"და თქვი [ო, შუამავალო]: «უფალო ჩემო, მომიტევე და შემიწყალე. რადგან შენ ხარ შემწყალებელთაგან საუკეთესო»."}]},{"id":24,"verses":[{"id":1,"translation":"(ეს არის) სურა, რომელიც ჩვენ გარდმოვავლინეთ და სავალდებულოდ დავადგინეთ, და მასში ნათელი აიათები [ნიშნები და მტკიცებულებები] გარდმოვავლინეთ, რათა გახსოვდეთ [ეს აიათები და მათ მიხედვით იმოქმედოთ]."},{"id":2,"translation":"მეძავი ქალი და მეძავი კაცი[1] (რომლებიც ადრე ქორწინებაში არ ყოფილან) — თითოეულს ასი შოლტის დარტყმა მიაყენეთ. და ნუ დაგეუფლებათ მათ მიმართ სიბრალული [თანაგრძნობა] ალლაჰის კანონის აღსრულებისას, თუ გწამთ ალლაჰი და დღე უკანასკნელი. და დაე, მათ დასჯას მორწმუნეთა ერთმა ჯგუფმა დაესწროს (რათა ეს ზოგისთვის გაკიცხვად, სხვებისთვის კი გაფრთხილებად და შეგონებად იქცეს).","footnotes":"[1]თუ ადამიანი კანონიერ ქორწინებაში იმყოფებოდა და შემდეგ მრუშობა ჩაიდინა, მისი სასჯელი ჩაქოლვაა. ეს განჩინება უზენაესმა ალლაჰმა თავისი მოციქულის მეშვეობით დაადგინა."},{"id":3,"translation":"მრუში (მორწმუნე) კაცი არავისზე დაქორწინდება, თუ არა მრუშ ქალზე ან მრავალღმერთიანზე. და მეძავი ქალი არავისზე გათხოვდება, თუ არა მეძავ კაცზე ან მრავალღმერთიანზე. და ეს [ასეთი ქორწინება] მორწმუნეთათვის აკრძალულია."},{"id":4,"translation":"და ისინი, რომელნიც ცილს სწამებენ პატიოსან ქალებს და მერე ვერ მოიყვანენ ოთხ მოწმეს, დაჰკარით მათ ოთხმოცი მათრახი და არასოდეს მიიღოთ მათი მოწმეობა. სწორედ ისინი არიან ბილწნი [ურჩნი]."},{"id":5,"translation":"გარდა იმათისა, ვინც ამის შემდეგ მოინანია [ჩადენილი] და გამოასწორა (თავისი საქციელი). ჭეშმარიტად, ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":6,"translation":"ისინი, რომელნიც ბრალს დასდებენ თავიანთ ცოლებს [მრუშობაში], ისე, რომ მათ არავინ ჰყავთ მოწმე, გარდა თავიანთი თავისა, თითოეული მათგანის მოწმეობა იყოს ოთხჯერ დამოწმება[1] ალლაჰის წინაშე, რომ იგი ჭეშმარიტად, მართლის მთქმელთაგანია.","footnotes":"[1]ეს ოთხი მოწმობა ოთხი მოწმის ნაცვლად ითვლება."},{"id":7,"translation":"და მეხუთედ (დაიფიცოს, რომ) ალლაჰის წყევლა იყოს მასზე [ქმარზე], თუ იგი ტყუილის მთქმელთაგანია."},{"id":8,"translation":"და დაშორდება [ასცდება] ქალს სასჯელი, თუ ოთხჯერ დაამოწმა ალლაჰის წინაშე, რომ კაცი მატყუართაგანია."},{"id":9,"translation":"ხოლო მეხუთედ (დაიფიცოს), რომ ალლაჰის წყევლა მასზე [ცოლზე] იქნება, თუ ის [ქმარი] მართალთაგანია [სიმართლეს ამბობს]."},{"id":10,"translation":"და რომ არა ალლაჰის მადლი თქვენდამი (ო, მორწმუნენო) და მისი წყალობა [რომ მან მეუღლეთათვის ასეთი წესი დაადგინა, როცა მათ შორის მრუშობაში დადანაშაულების საკითხი წარმოიშობა], და რომ ალლაჰი სინანულის მიმღები, ბრძენია."},{"id":11,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ეს შეთხზული ცილისწამება მოიტანეს [რომ თითქოს აიშამ, მოციქულის ცოლმა, მრუშობა ჩაიდინა], თქვენგან (ო, მორწმუნენო) წარმოშობილი ჯგუფია. ნუ ჩათვლით ამას [მათ ცილისწამებას] თქვენთვის ბოროტებად; პირიქით, ეს თქვენთვის სიკეთეა [რადგან ამ ამბავს კეთილი დასასრული ექნება და მორწმუნეები ამ განსაცდელში მოთმინებისთვის დიდ საზღაურს მიიღებენ]. თითოეულ მათგანს [იმათგან, ვინც ეს ცილისწამება გაავრცელა] იმ ცოდვის წილი ერგება, რაც მოიხვეჭა. ხოლო იმას, ვინც ამ საქმეში უდიდესი წილი იტვირთა [მთავარი თვალთმაქცი [1]], დიდი სასჯელი ელის (მარადიულ ცხოვრებაში).","footnotes":"[1] აბდულლაჰ იბნ უბაი იბნ სალული."},{"id":12,"translation":"რატომ არ იფიქრეს მორწმუნე კაცებმა და მორწმუნე ქალებმა, როცა ეს [აიშას მრუშობაში დადანაშაულება] მოისმინეს, თავიანთ გულებში კეთილი აზრი და არ თქვეს: «ეს აშკარა შეთხზული ცილისწამებაა?»"},{"id":13,"translation":"რატომ არ მოიყვანეს [მრუშობის დამბრალებლებმა] ამისი ოთხი მოწმე? ხოლო თუ მოწმეებს არ მოიყვანენ, მაშინ ისინი ალლაჰის წინაშე მატყუარები არიან."},{"id":14,"translation":"და რომ არა ალლაჰის მადლი თქვენზე და მისი წყალობა ამქვეყნად და მარადიულ ცხოვრებაში (რომ იგი სასჯელის მოხდენას არ აჩქარებს), უთუოდ შეგეხებოდათ დიდი სასჯელი იმის გამო, რაზეც ბევრს საუბრობდით [ამ ცილისწამების გამო]."},{"id":15,"translation":"აი, თქვენ ამას [ამ ცილისწამებას] ენიდან ენაზე გადასცემდით და თქვენი ბაგეებით ამბობდით იმას, რის შესახებაც არავითარი ცოდნა არ გქონდათ, და უმნიშვნელოდ მიიჩნევდით მას (ცოდვის თვალსაზრისით), მაშინ როცა ეს ალლაჰის წინაშე დიდია."},{"id":16,"translation":"და რატომ არ თქვით როცა ეს [ცილისწამება] გაიგონეთ: «არ გვეკადრება, რომ ვისაუბროდ ამაზე, და შენ ხარ წმინდა [ო ალლაჰ]! ეს არის [ძალიან] დიდი ცილისწამება»."},{"id":17,"translation":"ალლაჰი შეგაგონებთ, რომ აღარასოდეს დაუბრუნდეთ მსგავს საქციელს [ასეთ ცილისწამებას], თუ მართლაც მორწმუნენი ხართ."},{"id":18,"translation":"და ცხადად გიჩვენებთ ალლაჰი თავის [ყურანის] აიათებს და ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია."},{"id":19,"translation":"ჭეშმარიტად, მათ, ვისაც უყვარს, რომ მორწმუნეთა შესახებ უზნეობა [ცილისწამება მრუშობაზე] გავრცელდეს, მტანჯველი სასჯელი ელით ამქვეყნად და მარადიულ ცხოვრებაში, თუ არ მოინანიებენ. ხოლო ალლაჰმა იცის, თქვენ კი არ იცით."},{"id":20,"translation":"და რომ არა ალლაჰის სიკეთე თქვენდა და მისი წყალობა, ჭეშმარიტად, ალლაჰი შემბრალებელი, შემწყალებელია."},{"id":21,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ გაჰყვებით სატანის კვალს [გზას]. და ვინც სატანის კვალს გაჰყვება, (იცოდეს, რომ) იგი [სატანა] უზნეობასა და საძრახისს [ცოდვებს] უბრძანებს. და რომ არა ალლაჰის მადლი თქვენდამი (ო, მორწმუნენო) და მისი წყალობა, ვერც ერთი თქვენგანი ვერასოდეს განიწმინდებოდა (თავისი ცოდვების სიბილწისგან). მაგრამ ალლაჰი განწმენდს (ცოდვებისგან) იმას, ვისაც ინებებს. და ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":22,"translation":"და ნუ დაიფიცებენ თქვენგან ღირსებით [რწმენაში მაღალი მდგომარეობითა] [1] და ქონებით დაჯილდოებულნი, რომ აღარ მისცემენ (დახმარებას) თავიანთ ნათესავებს, ღარიბებსა და მათ, ვინც ალლაჰის გზაზე გადასახლდა (იმ ცოდვის გამო, რომელიც მათ ჩაიდინეს). პირიქით, აპატიონ და დიდსულოვნად მიუტევონ. განა არ გსურთ, რომ ალლაჰმა თქვენც მოგიტევოთ? და ალლაჰი ყოვლისმპატიებელი, შემწყალებელია!","footnotes":"[1] ეს აიათი გარდმოევლინა აბუ ბაქრ ას-სიდდიყის შესახებ, რომელმაც დაიფიცა, რომ აღარ დაეხმარებოდა მისტაჰი-ს, რადგან ისიც იმათ შორის აღმოჩნდა, ვინც მოციქულის ﷺ მეუღლის — აიშა ბინთ აბუ ბაქრი-ს შესახებ ცრუ ბრალდებას ავრცელებდა. მისტაჰი ღარიბი იყო, დედის მხრიდან აბუ ბაქრის დეიდაშვილის შვილი გახლდათ და მექქიდან მედინაში გადასახლდა (ჰიჯრა გააკეთა). როდესაც ეს აიათი გარდმოევლინა, აბუ ბაქრმა თქვა: \"რა თქმა უნდა, გვსურს, რომ შენ გვაპატიო, ო, ჩვენო უფალო!\" — და კვლავ განაგრძო მისტაჰის მატერიალური დახმარება."},{"id":23,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ბრალს სდებენ უბიწო [ქმრის ერთგულ], უმანკო და მორწმუნე ქალებს მრუშობაში, დაწყევლილნი არიან ამქვეყნად და მარადიულ ცხოვრებაში. და მათთვის დიდი სასჯელია (თუ არ მოინანიებენ)."},{"id":24,"translation":"იმ დღეს [განკითხვის დღეს] მათი ენა, ხელები და ფეხები დაამოწმებენ მათ წინააღმდეგ იმას, რასაც ისინი აკეთებდნენ."},{"id":25,"translation":"იმ დღეს [განკითხის დღეს] ალლაჰი სრულად მიუზღავს მათ სამართლიანად თავიანთი ქმედებების მიხედვით და შეიტყობენ, რომ ალლაჰი, სწორედ იგია ცხადი ჭეშმარიტება"},{"id":26,"translation":"ბილწი ქალები — ბილწი კაცებისთვის, ბილწი კაცები კი ბილწი ქალებისთვის, კეთილი ქალები — კეთილი კაცებისთვის, და კეთილი კაცები კი კეთილი ქალებისთვის. ისინი უდანაშაულონი არიან იმაში, რასაც მათ შესახებ ამბობენ, და მათთვისაა პატიება და კეთილი სარჩო."},{"id":27,"translation":"ჰეი, თქვენ რომელთაც ირწმუნეთ, ნუ შეხვალთ სახლებში, გარდა თქვენი სახლებისა, ვიდრე ნებართვას არ სთხოვთ და არ მიესალმებით მათ ბინადართ. ეს უკეთესია თქვენთვის, ეგების შეიგონოთ [იმის გამო, რომ თქვენ მორწმუნეები ხართ და ალლაჰმა ბრძანა, რომ სხვის სახლში შესვლის წინ ნებართვა უნდა ითხოვოთ]."},{"id":28,"translation":"ხოლო თუ იქ [სხვის სახლებში] ვერავის ნახავთ, ნუ შეხვალთ, ვიდრე ნებას არ დაგრთავენ. ხოლო თუ გეტყვიან: «დაბრუნდით!» [ანუ, შესვლის ნებას არ მოგცემენ], მაშინ დაბრუნდით [ნუ ეცდებით შესვლას]. ეს უფრო წმინდაა თქვენთვის. და ალლაჰმა იცის, რასაც აკეთებთ."},{"id":29,"translation":"არ არის თქვენზე ცოდვა, თუ შეხვალთ დაუსახლებელ სახლებში [რომლებიც არავის კერძო საკუთრება არ არის] (როგორიცაა მგზავრთა თავშესაფრები, საზოგადოებრივი ადგილები და სხვა), რომლებითაც სარგებლობთ. და ალლაჰმა იცის, რასაც აშკარად ამჟღავნებთ და რასაც მალავთ."},{"id":30,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო] მორწმუნე კაცებს, მოარიდონ მათი თვალები (ნუ შეხედავენ იმ ქალებს, რომელთა ყურება მათთვის აკრძალულია, ასევე – სხვა მამაკაცების სხეულის იმ ნაწილებს, რომლების ყურებაც აკრძალულია) და დაე, დაიცვან თავიანთი სასქესო ორგანოები (აკრძალულისგან), ეს უფრო წმინდაა მათთვის. ჭეშმარიტად, ალლაჰმა იცის რასაც აკეთებენ."},{"id":31,"translation":"და უთხარი [ო, შუამავალო] მორწმუნე ქალებს: «დაუშვან თავიანთი თვალები [არ უყურონ უცხო მამაკაცებს და იმ სხეულის ნაწილებს, რომელთა ყურებაც აკრძალულია მამაკაცებისა და ქალების შემთხვევაში], და დაიცვან თავიანთი სასირცხვო ადგილები [იმისგან, რაც ალლაჰის მიერ აკრძალულია, და ნუ გამოაჩენენ მათ სხვების წინაშე]. და ნუ გამოაჩენენ თავიანთ სილამაზეს [მამაკაცებისთვის], გარდა იმ შემთხვევისა, რაც ბუნებრივად მოჩანს [იმის მსგავსი, რისი დაფარვა შეუძლებელია, როგორიცაა ტანსაცმელი და ა.შ], დაე, გადმოაფარონ თავიანთი საბურველები გულ-მკერდზე [რათა დაფარონ თმა, ყელი და მკერდი]. ნუ აჩვენონ თავიანთი სილამაზე [სახე, ყელი, ხელები და სხვა], გარდა თავიანთი ქმრებისა, ან მამებისა, ან ქმრების მამებისა, ან თავიანთი ვაჟებისა, ან ქმრების ვაჟებისა, ან ძმებისა, ან ძმისშვილებისა, ან დისშვილებისა, ან თავიანთი ქალებისა [მხოლოდ მორწმუნე ქალების, მაგრამ არა ურწმუნოების], ან იმათ, ვინც მათი მარჯვენა ხელით მოიპოვეს [მხევლებისთვის], ან იმ მამაკაცთა მსახურებისთვის, ვისშიც არ არის სქესობრივი ლტოლვა, ან იმ ბავშვებისთვის, ვისაც არ გაუცნობიერებიათ ქალთა სიშიშვლე. და ნუ დააბრახუნებენ ფეხებს სიარულის დროს, რათა არ გაიგონონ მათ მიერ დაფარული სამკაულების ხმა [რომ არ მიიპყრონ ყურადღება]. მოინანიეთ ალლაჰის წინაშე, რათა ეგების წარმატებულნი იქმნეთ."},{"id":32,"translation":"და დააქორწინეთ (ო, მორწმუნენო) თქვენგან დაუქორწინებელნი (როგორც ისინი, ვინც ადრე ქორწინებაში იყვნენ, ისე ისინი, ვინც არასოდეს ყოფილან), და ასევე თქვენი მონებიდან და მხევლებიდან მართალნი [მორწმუნენი]. თუ ისინი ღარიბნი არიან, ეს ქორწინებისთვის დაბრკოლება არ არის, რადგან ალლაჰი თავისი წყალობით გაამდიდრებს მათ. და ალლაჰი ყოვლისმომცველი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":33,"translation":"და ვინც ვერ პოულობს საშუალებას ქორწინებისთვის დაე, შეიკავონ თავი [მრუშობისგან და აკრძალულისგან], [მოთმინებით და მარხვით], ვიდრე ალლაჰი გაამდიდრებდეს თავისი წყალობით. ხოლო იმათგან, ვინც თქვენს მარჯვენა ხელთ გყავთ მფლობელობაში [მონები და მხევლები], ვისაც სურს ხელშეკრულება [თავისუფლების გამოსასყიდად] დადეთ მათთან ხელშეკრულება, თუ მათში სიკეთეს დაინახავთ, და მიეცით მათ ალლაჰის ქონებიდან ის, რაც ალლაჰმა თქვენ მოგანიჭათ. და არ აიძულოთ თქვენს ქალებს [მხევლებს] ბილწი საქციელი [მრუშობა და გარყვნილება], თუ მათ სურთ პატიოსნება, თქვენი სურვილისამებრ, ამქვეყნად მატერიალური სარგებლის გამო. ვინც კი აიძულებს მათ [მრუშობას] ჭეშმარიტად, ალლაჰი მას შემდეგ, რაც ისინი [მხევლები] იძულებულნი გახდებიან, არის მპატიებელი [მათ მიმართ], შემწყალებელი."},{"id":34,"translation":"ჩვენ უკვე გარდამოვავლინეთ თქვენთვის განმარტებული აიათები, და მაგალითი მათგან, ვინც თქვენამდე იყო, და შეგონება ღვთისმოშიშთათვის."},{"id":35,"translation":"ალლაჰია ცათა და მიწის ნათელი. მისი ნათელი [რომლისკენაც იგი მიუძღვის, ანუ რწმენა და ყურანი] (მორწმუნის გულში) ჰგავს ნიშას [კედელში არსებულ ღრმულს], რომელშიც ლამპარია; ლამპარი მინაშია, ხოლო მინა მარგალიტივით მბრწყინავ ვარსკვლავს ჰგავს. იგი [ლამპარი] ანთებულია კურთხეული ხის — ზეთისხილისგან, რომელიც არც მხოლოდ აღმოსავლეთისაა და არც მხოლოდ დასავლეთისა. მისი ზეთი თავისი სიწმინდის გამო მზად არის აალდეს, თუნდაც ცეცხლი არ შეხებოდეს. ნათელი ნათელზე! ალლაჰი თავის ნათელთან [რწმენისა და მისი წიგნის მიყოლისკენ] მიუძღვის იმას, ვისაც ინებებს. და ალლაჰი ადამიანებისთვის იგავებს მოიყვანს, რათა დაფიქრდნენ მათში არსებულ სიბრძნეზე. და ალლაჰმა ყოველივე იცის."},{"id":36,"translation":"სახლებში [მეჩეთებში], რომელთა აშენების ნება დართო ალლაჰმა და რომლებშიც იხსენიება მისი სახელი, ადიდებენ [ალლაჰს] მათში დილას და საღამოს."},{"id":37,"translation":"კაცები, რომელთაც ვერ მოსწყვეტთ ვერც ვაჭრობა და ვერც ყიდვა-გაყიდვა ალლაჰის ხსენებას, ლოცვად დადგომასა და ზექათის გაცემას, რომელთაც ეშინიათ იმ დღისა [განკითხვის დღის], როცა ამობრუნდებიან გულნი და მზერა."},{"id":38,"translation":"რათა დააჯილდოვოს ისინი ალლაჰმა იმაზე უკეთესით, რაც გააკეთეს და მიუმატოს მათ თავისი სიკეთე. ალლაჰი უბოძებს სარჩოს იმას, ვისაც ინებებს, ანგარიშის გარეშე."},{"id":39,"translation":"ხოლო მათ, ვინც ურწმუნო გახდა, მათი საქმეები, რომელთა გამოც განკითხვის დღეს სარგებლის მიღების იმედი აქვთ, უდაბნოში მირაჟს ჰგავს. მწყურვალს იგი წყალი ჰგონია, მაგრამ როცა მიუახლოვდება, დაინახავს, რომ იქ არაფერია. და (ურწმუნო) (სამსჯავროს დღეს) ალლაჰს იხილავს თავის წინაშე, და იგი სრულად მიუზღავს მას მის ანგარიშს. და ალლაჰი სწრაფია ანგარიშსწორებაში."},{"id":40,"translation":"ან ჰგვანან წყვდიადს აბობოქრებულ ზღვაში, რომელსაც ფარავს [ზღვის] ტალღა ზემოდან, ხოლო მათ ზემოდანაც ღრუბლები, ერთი წყვდიადი მეორეზე! თუ ხელს ამოჰყოფს, ვერაფერს დაინახავს. და იმას, ვისაც ალლაჰი სინათლეს არ დაუდგენს, სინათლე არ ექნება [მას უკვე ვერავინ გაუძღვება ჭეშმარიტ გზაზე]."},{"id":41,"translation":"ნუთუ ვერ ხედავ [ო, შუამავალო], რომ ალლაჰს განადიდებს ყოველი, ვინც ცაში და დედამიწაზეა, და ჩიტები, რომლებიც მიფრინავენ მწკრივად. ყველამ იცის თავისი ლოცვა და მისი განდიდება. და ალლაჰმა იცის, რასაც აკეთებენ."},{"id":42,"translation":"და [მხოლოდ] ალლაჰისაა მეუფება ცათა და ქვეყნისა, და ჭეშმარიტად, ალლაჰთანაა დაბრუნება."},{"id":43,"translation":"ნუთუ ვერ ხედავ [ო, შუამავალო], რომ [მხოლოდ] ალლაჰი გადაადგილებს ღრუბლებს და შემდგომ აკავშირებს მათ, მერე ქმნის ამას საწვიმარ ღრუბლად და ხედავ, თავსხმა გადმოდის მისი ნაპრალებიდან. და გარდმოავლენს ციდან მთების მსგავს ღრუბლებიდან სეტყვას. თავს დაატეხს მას, ვისაც ინებებს, და აარიდებს იმას, ვისაც ინებებს. მისმა ელვარებამ ლამისაა მზერა დააბრმავოს."},{"id":44,"translation":"[მხოლოდ] ალლაჰი ანაცვლებს დღესა და ღამეს. ჭეშმარიტად, ამაში შეგონებაა მხედველთათვის [გონიერთათვის]."},{"id":45,"translation":"და ალლაჰმა შექმნა ყოველი ცხოველი წყლისგან. მათგან ზოგი მუცელზე ხოხავს, ზოგი ორი ფეხით დადის და ზოგიც ოთხით. ალლაჰი ქმნის იმას, რასაც ინებებს. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისშემძლეა."},{"id":46,"translation":"ჩვენ გადრმოგივლინეთ განმარტებული აიათები, და ალლაჰი დაადგენს სწორ გზაზე იმას, ვისაც ინებებს."},{"id":47,"translation":"ამბობენ [თვალთმაქცნი]: «ვირწმუნეთ ალლაჰი და შუამავალი და დავმორჩილდით». მერე კი პირს იბრუნებენ მათი ნაწილი ამის შემდგომ და არ არიან ისინი მორწმუნენი."},{"id":48,"translation":"და როდესაც მათ ალლაჰისკენ და მისი მოციქულისკენ მოუწოდებენ, რათა მან [ალლაჰის მოციქულმა] მათ შორის განსაჯოს [განაჩენი გამოიტანოს], აი, მაშინ მათი ერთი ნაწილი ზურგს აქცევს."},{"id":49,"translation":"ხოლო თუ სიმართლე მათ მხარესაა [თვალთმაქცების სასარგებლოდ], მაშინ ისინი მოდიან მასთან [მოციქულთან] თავმდაბლურად."},{"id":50,"translation":"ან მათ გულებში სნეულებაა [ფარისევლობა], ან ეჭვობენ [რომ მუჰამმადი შუამავალია], თუ ეშინიათ, რომ ალლაჰი და მისი შუამავალი უსამართლოდ განსჯიან? დიახ, სწორედ ისინი არიან უსამართლონი."},{"id":51,"translation":"მორწმუნეთა პასუხი, როდესაც მათ ალლაჰისა და მისი მოციქულისკენ მოუწოდებენ, რათა მან მათ შორის განსაჯოს, მხოლოდ ის არის, რომ ამბობენ: «მოვისმინეთ და დავემორჩილეთ!» და სწორედ ისინი არიან წარმატებულნი."},{"id":52,"translation":"და ის, ვინც ემორჩილება ალლაჰსა და მის შუამავალს, უფრთხის ალლაჰს და ეშინია მისი [სასჯელის]. აი, სწორედ ისინი არიან გამარჯვებულნი."},{"id":53,"translation":"და ისინი [თვალთმაქცები] ალლაჰს ყველაზე მტკიცე ფიცებით ეფიცებოდნენ, რომ თუ შენ (ო, მოციქულო) უბრძანებდი, უთუოდ (საომარ ლაშქრობაში) გამოვიდოდნენ. უთხარი (მათ, ო, მოციქულო): «ნუ იფიცებთ (ტყუილად)! თქვენი მორჩილება ცნობილია! ჭეშმარიტად, ალლაჰმა უწყის, რასაც აკეთებთ»."},{"id":54,"translation":"უთხარი [ხალხს] [ო, შუამავალო]: «დაემორჩილეთ ალლაჰსა და დაემორჩილეთ შუამავალს! ხოლო თუ პირს იბრუნებთ, მასზე იყოს ის, რაც დაეკისრა, და თქვენზე იყოს ის, რაც დაგეკისრათ.\nთუ დამორჩილდებით მას [შუამავალს], სწორ გზას დაადგებით, შუამავალს კი არაფერი აკისრია, ცხადი შეტყობინების გარდა»."},{"id":55,"translation":"ალლაჰმა აღუთქვა თქვენგან იმათ, რომელთაც ირწმუნეს რომ უეჭველად დააყენებს მათ მმართველებად ამქვეყნად, ისე, როგორც მმართველებად დააყენა მათ წინაშე მყოფი მორწმუნეები, იგი უდაოდ მისცემს მათ საშუალებას დაამკვიდრონ მათი სარწმუნოება [ისლამი], რომელიც მან მათთვის მოიწონა და შეუცვლის მათ შიშს უსაფრთხოებით. ისინი თაყვანს მცემენ მე და არავის მიდგენენ თანაზიარად. ხოლო ვინც ამის შემდგომ გახდება ურწმუნო, სწორედ ისინი არიან ბილწნი [ურჩნი]."},{"id":56,"translation":"დადექით ლოცვად, გაიღეთ ზაქათი და დაემორჩილეთ შუამავალს, რათა ეგების შეწყალებულ იქნეთ!"},{"id":57,"translation":"არ იფიქრო, რომ ურწმუნოები გადარჩებიან ქვეყანაზე. მათი თავშესაფარი ცეცხლი [ჯოჯოხეთი] იქნება. და რა საშინელი სამყოფელია!"},{"id":58,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნებართვა ითხოვონ (თქვენთან შემოსვლამდე) თქვენმა მონებმა და მხევლებმა [რომლებიც გემსახურებიან], და მათ, ვინც ჯერ კიდევ არ მიუღწევია სქესობრივი სიმწიფისთვის [ბავშვებმა], სამ დროს: განთიადის ლოცვამდე (რადგან ამ დროს თქვენ საწოლებში ისვენებთ), შუადღისას, როცა ტანსაცმელს იხდით (დღის დასვენებისთვის), და ღამის ლოცვის შემდეგ. ეს თქვენთვის სამი განმარტოების დროა. ამ დროების გარდა არც თქვენზეა ცოდვა და არც მათზე, რომ ერთმანეთთან (ნებართვის გარეშე) შედიოდეთ, როცა ამის საჭიროებაა. ასე განგიმარტავთ ალლაჰი თავის აიათებს. და ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია."},{"id":59,"translation":"და როცა თქვენი ბავშვები სრულწლოვანების ასაკს მიაღწევენ, დაე, ნებართვა ითხოვონ ისე, როგორც ითხოვდნენ ისინი, ვინც იყვნენ მათზე უწინ. ამგვარად განგიმარტავთ ალლაჰი აიათებს და ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია."},{"id":60,"translation":"ცოდვად არ ეთვლებათ მოხუც ქალებს, რომელთაც გათხოვების იმედი აღარ აქვთ, ზედა სამოსი გაიხადონ ისე, რომ არ გამოაჩინონ თავისი სამშვენისები. ხოლო თუ თავშეკავებას გამოიჩენენ, უმჯობესი იქნება მათთვის. და ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":61,"translation":"ცოდვად არ ეთვლება ბრმას, კოჭლს, ავადმყოფს და არც თქვენ იმის გამო, რომ ჭამოთ თქვენი სახლებიდან. ან მამათქვენის სახლებიდან, ან თქვენი დედების სახლებიდან, ან თქვენი ძმების სახლებიდან, ან თქვენი დების სახლებიდან, ან თქვენი მამის ძმების სახლებიდან, ან თქვენი მამიდების სახლებიდან, ან თქვენი დედის ძმების სახლებიდან, ან თქვენი დეიდების სახლებიდან, ან იქიდან, რისი გასაღებებიც თქვენს ხელშია ან თქვენს მეგობრებთან. ცოდვად არ გეთვლებათ, თუკი შეჭამთ ერთად, ან ცალ-ცალკე. და როცა შეხვალთ სახლებში, მიესალმეთ ერთმანეთს ალლაჰის მისალმებით კურთხეულითა და კეთილით. ამგვარად განგიმარტავთ ალლაჰი თავის აიათებს, რათა ეგების დაფიქრდეთ."},{"id":62,"translation":"[ჭეშმარიტი] მორწმუნენი მხოლოდ ისინი არიან, ვინც ირწმუნა ალლაჰი და მისი შუამავალი. და თუ ისინი მასთან ერთად იქნებიან საერთო საქმეზე, არ წავლენ, ვიდრე ნებართვას არ აიღებენ მისგან. ჭეშმარიტად, სწორედ მათ, ვინც შენ ნებართვას გთხოვენ [ო, შუამავალო], [ჭეშმარიტად] სწამთ ალლაჰი და მისი შუამავალი და, თუ ნებართვა გთხოვეს ზოგ თავის საქმეზე, ნება დართე მას, ვისაც ისურვებ, და სთხოვე მათთვის პატიება ალლაჰს, ჭეშმარიტად, ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":63,"translation":"არ მიმართოთ [ო, მორწმუნენო] შუამავალს იმგვარად, როგორც ერთმანეთს მიმართავთ. ალლაჰმა იცის მათგან [თვალთმაქცთაგან] ისინიც, რომლებიც ფარულად ტოვებენ [შუამავალის შეკრებას], სხვების ზურგს ამოფარებულნი. დაე, გაფრთხილდნენ ისინი, ვინც ეწინააღმდეგება მის [შუამავლის] ბრძანებას, რათა თავს არ დაატყდეთ განსაცდელი, ან არ დაატყდეთ მტანჯველი სასჯელი."},{"id":64,"translation":"ო, დიახ, ჭეშმარიტად [მხოლოდ] ალლაჰს ეკუთვნის, რაც ცათა შინაა და რაც ქვეყანასა ზედაა. მან იცის, რა ყოფაშიც ხართ და იმ დღეს, როცა დაბრუნებულ იქნებით მასთან [განკითხვის დღეს], გაცნობებთ იმას, რასაც აკეთებდით. და ალლაჰი, ჭეშმარიტად, ყოვლისმცოდნეა."}]},{"id":25,"verses":[{"id":1,"translation":"დალოცვილია იგი [ალლაჰი], რომელმაც გარდმოავლინა ფურყანი [ყურანი, რომელიც განასხვავებს ჭეშმარიტებასა და სიცრუეს] თავის მსახურზე [მუჰმმადზე], რათა ყოფილიყო [მუჰმმადი] სამყაროთა შემგონებელი [ჯინებისთვის და ადამიანებისთვის]."},{"id":2,"translation":"იგია, რომელსაც ეკუთვნის მეუფება ცათა და ქვეყნისა. მას არ ჰყავს ძე და არ ჰყოლია მოზიარე მეუფებაში. მან ყოველი ქმნილება შექმნა და თითოეულს თავისი ზუსტი საზომი დაუწესა,"},{"id":3,"translation":"და მათ [მრავალღმერთიანებმა] დაიდგინეს მის ნაცვლად [ცრუ] ღვთაებები, რომელთაც არაფერი შეუქმნიათ, არამედ თვითონ არიან შექმნილნი. და არ შეუძლიათ თავიანთი თავისთვისაც არც ზარალის და არც სარგებლის მოტანა, მათ არ აქვთ ძალაუფლება არც სიკვდილზე, არც სიცოცხლეზე და არც მეორედ აღდგენაზე."},{"id":4,"translation":"და თქვეს მათ, ვინც ურწმუნო გახდა: «ეს [ყურანი] სხვა არაფერია, თუ არა სიცრუე, რომელიც მან [მუჰამმადმა] თავად შეთხზა, და ამაში სხვა ადამიანებიც დაეხმარნენ». ამგვარი სიტყვებით მათ მართლაც ჩაიდინეს უსამართლობა და სიცრუე."},{"id":5,"translation":"და ასევე თქვეს მათ [ურწმუნოებმა] (ყურანის შესახებ): «ეს მხოლოდ ძველთა (შეთხზული) ამბებია! მან [მუჰამმადმა] მათი ჩაწერა დაავალა, და დილა-საღამოს უკითხავენ მას»."},{"id":6,"translation":"[ო, შუამავალო] უთხარი [ურწმუნოებს]: «ზეგარდმოავლინა იგი იმან, ვინც იცის საიდუმლო ცათა შინა და ქვეყანასა ზედა. ჭეშმარიტად, იგი მიმტევებელი, შემწყალებელია»."},{"id":7,"translation":"და თქვეს მათ [მრავალღმერთიანებმა]: «რა მოციქულია ეს, რომ საჭმელს ჭამს და ბაზრებში დადის? რატომ არ გარდმოევლინა მას ანგელოზი, რათა მასთან ერთად გამაფრთხილებელი ყოფილიყო?"},{"id":8,"translation":"ან ციდან საგანძური მაინც რატომ არ ებოძა მას [მუჰამმადს], ან რატომ არ აქვს ბაღი, რომლის ნაყოფითაც იკვებებოდეს?!» და ამბობენ ეს უსამართლონი [ურწმუნოები]: «თქვენ (ო, მორწმუნენო) მხოლოდ მოჯადოებულ ადამიანს მიჰყვებით, რომელსაც ჯადოქრობამ გონება დაუბნელა!»"},{"id":9,"translation":"შეხედე (ო, შუამავალო), როგორ მოგიყვანენ ისინი იგავებს [შენს შესახებ ისეთ ცრუ სიტყვებს ამბობენ, რომლებიც თავიანთი უცნაურობით მხოლოდ იგავებს ჰგავს]. ისინი გზას ასცდნენ და აღარ ძალუძთ ჭეშმარიტების გზის პოვნა."},{"id":10,"translation":"დალოცვილია [ალლაჰი], რომელიც, თუ ინებებს, დაგიმკვიდრებს ამაზე უკეთეს ბაღებს, რომლებშიც მიედინებიან მდინარეები, და აგიშენებს სასახლეებს."},{"id":11,"translation":"მაგრამ ისინი უარყოფენ საათს [განკითხვის დღეს], ხოლო ჩვენ მოვამზადეთ მათთვის, ვინც მას უარყოფს, ჯოჯოხეთის ცეცხლი."},{"id":12,"translation":"როდესაც ის [ჯოჯოხეთის ცეცხლი] შორიდან დაინახავს მათ [მათ, ვინც სამსჯავროს დღეს არ ირწმუნა], ისინი მის მძვინვარებასა და ღრიალს მოისმენენ."},{"id":13,"translation":"და როცა ისინი ჩაყრილნი იქნებიან მასში [ჯოჯოხეთში], ვიწრო ადგილას, მოუხმობენ იქ სიკვდილს [რომ ჯოჯოხეთის ტანჯვას თავი დააღწიონ],"},{"id":14,"translation":"[და მათ ეთქმებათ]: «ნუ უხმობთ დღეს მხოლოდ ერთ სიკვდილს, არამედ უხმეთ მრავალ სიკვდილს»."},{"id":15,"translation":"უთხარი (მათ, ო, მოციქულო): «ეს [ჯოჯოხეთი] უკეთესია, თუ მარადიულობის ბაღი, რომელიც აღთქმულია ღვთისმოშიშთათვის? ის მათთვის იქნება საზღაური და საბოლოო სამყოფელი»."},{"id":16,"translation":"მათთვის იქ (სამოთხეში) იქნება ყველაფერი, რასაც ინებებენ, და იქ მარადიულად დარჩებიან. ეს [სამოთხეში შესვლა] შენი უფლისგან აღთქმაა, რომლის აღსრულებასაც (მისი მსახურები) სთხოვენ."},{"id":17,"translation":"იმ დღეს [განკითხვის დღეს], როცა [ალლაჰი] შეკრებს მათ [მრავალღმერთიანებს] და იმათაც, რასაც ისინი ეთაყვანებოდნენ [ცრუ ღვთაებებს], ალლაჰის გარდა, ეტყვის [ცრუ ღვთაებებს]: «თქვენ აუბნიეთ გზა ჩემს მონებს, თუ თვითონ აებნათ გზა?»"},{"id":18,"translation":"იტყვიან ისინი [რასაც ეთაყვანებოდნენ მაგიერ ალლაჰისა]: «დიდება შენდა [ო, ალლაჰ], არ გვეკადრებოდა აგვერჩია შენს გარდა მფარველები, მაგრამ შენ მიეცი სარგებელი მათ და მათ მამებს, ვიდრე არ დაივიწყეს შეხსენება [შენს შესახებ]. ასე შეიქმნენ წარწყმედილ ხალხად»."},{"id":19,"translation":"[მრავალღმერთიანებს ეტყვიან: აი ისინი, ვისაც ალლაჰის მაგიერ თაყვანს სცემდით] ისინი ცრუდ შერაცხავენ იმას, რასაც ამბობთ, და არ შეგეძლებათ მისი თავიდან აცილება და არც შეწევნა. იმას, ვინც უსამართლოდ მოიქცევა თქვენგან, ვაგემებთ უდიდეს სასჯელს."},{"id":20,"translation":"და არ წარმოგვიგზავნია შენამდე [ო, მუჰამმად] ჩვენი შუამავლები ისე, რომ არ ეჭამათ საჭმელი და არ ევლოთ ბაზარში. და დავადგინეთ გამოცდად ზოგი თქვენგანი ზოგიერთისთვის, და მოითმენთ ამას? და შენი უფალი ყოვლისმხედველია."},{"id":21,"translation":"და თქვეს მათ, ვინც ჩვენთან შეხვედრის იმედი არ აქვთ [ანუ მათ, ვისაც არ სწამს განკითხვის დღე]: «ჩვენთან რატომ არ გარდმოევლინნენ ანგელოზები (რომ ეთქვათ, რომ მუჰამმადი სიმართლეს ამბობს)? ან რატომ არ ვიხილეთ საკუთარი თვალით ჩვენი უფალი?» ისინი საკუთარ თავზე გაამაყდნენ და თავიანთი ამ სიტყვებით ნებადართულის ზღვარს ძლიერად გადააბიჯეს."},{"id":22,"translation":"დღეს, როცა ნახავენ ანგელოზებს, იმ დღეს [განკითხვის დღეს] სასიხარულო ამბავი არ ექნებათ ცოდვილებს. მათ ეტყვიან [ანგელოზები]: «[ალლაჰმა] სრულიად აგიკრძალათ [სამოთხეში] შესვლა»."},{"id":23,"translation":"და მივუდგებით იმ საქმეებს, რაც მათ გააკეთეს და ვაქცევთ მათ გაფანტულ მტვრად."},{"id":24,"translation":"სამოთხის მკვიდრნი იმ დღეს უკეთეს სამყოფელში იქნებიან და დასასვენებლად უფრო მშვენიერი ადგილი ექნებათ."},{"id":25,"translation":"იმ დღეს, როცა გაიპობა ზეცა ღრუბლებით და გარდმოევლინებიან ანგელოზები ზეგარდმოვლენით."},{"id":26,"translation":"იმ დღეს [ყველა] ჭეშმარიტი მეუფება ეკუთვნის მხოლოდ მოწყალეს [ალლაჰს], და ეს დღე ძალიან მძიმე იქნება ურწმუნოთათვის."},{"id":27,"translation":"იმ დღეს უსამართლო დაიკბენს ხელებს და იტყვის: «ნეტავ, ამერჩია გზა შუამავალთან ერთად."},{"id":28,"translation":"ვაი, ჩემს თავს! ნეტავ, არ ამერჩია [ურწმუნო] მეგობრად."},{"id":29,"translation":"რადგან მან [იმ მეგობარმა] მომაშორა მე შეგონებას [ყურანს], მას შემდეგ, რაც ის უკვე მოვიდა ჩემთან». სატანა კი ადამიანს დახმარების გარეშე ტოვებს."},{"id":30,"translation":"და თქვა შუამავალმა: «უფალო ჩემო, ჭეშმარიტად, ჩემმა ხალხმა მიატოვა ეს ყურანი»."},{"id":31,"translation":"აი, სწორედ ამგვარად დავუდგინეთ ყოველ შუამავალს მტრები ცოდვილთაგან [მისი ხალხისგან], ხოლო შენი უფალი საკმარისია სწორ გზაზე დამდგენად და შემწედ."},{"id":32,"translation":"და თქვეს მათ, ვინც ურწმუნო გახდა: «ნეტავ, ყურანი მასზე [მუჰამმადზე] ერთბაშად გარდმოვლენილიყო [როგორც თორა, ზაბური და ინჯილი]». ასე (ნაწილ-ნაწილ გარდმოვავლინეთ იგი), რათა ამით განგვემტკიცებინა შენი გული [ო, მოციქულო], და თანმიმდევრულად ჩამოგიკითხეთ იგი [აიათი აიათის შემდეგ]."},{"id":33,"translation":"და როცა მათ [მრავალღმერთიანებს] მოაქვთ შენთან [ო, შუამავალო] რაიმე მაგალითი, ჩვენ მოგვყავს პასუხად ჭეშმარიტება და საუკეთესო განმარტება."},{"id":34,"translation":"ისინი, რომელნიც პირქვე დამხობილი შეკრებილ იქნებიან ჯოჯოხეთისკენ, აი ისინი იქნებიან ყველაზე უარეს ადგილას და ყველაზე ძლიერად აცდენილნი გზიდან."},{"id":35,"translation":"და [ვფიცავ, რომ] ჩვენ ვუბოძეთ მუსას წიგნი [თორა] და დავადგინეთ მასთან ერთად მისი ძმა ჰარუნი, [მის] დამხმარედ."},{"id":36,"translation":"და ჩვენ ვუთხარით [შუამავალ მუსას და ჰარუნს]: «ორივე წადით იმ ხალხთან, რომელთაც ცრუდ შერაცხეს ჩვენი სასწაულები». და გავანადგურეთ ისინი სრულიად."},{"id":37,"translation":"და ხალხი [შუამავალი] ნუჰის, როცა ცრუდ შერაცხეს ჩვენი შუამავლები, დავახრჩეთ და ვაქციეთ სასწაულად [შეგონებად] ხალხისათვის. უსამართლოებს კი გავუმზადეთ მტანჯველი სასჯელი."},{"id":38,"translation":"[ჩვენ ასევე] [დავღუპეთ] 'ადისა და სამუდის და არ-რასის მცხოვრებნი და მრავალი თაობა, რომელიც მათ შორის იყო."},{"id":39,"translation":"ყოველ მათგანს მოვუტანეთ იგავები და გავანადგურეთ ყველანი სრულად."},{"id":40,"translation":"მათ [მექქას მრავალღმერთიანები] ჩაუარეს იმ დასახლებას, რომელსაც დაატყდა უბედურების წვიმა, განა მათ ეს არ დაუნახავთ? დიახ, არ იმედოვნებენ ისინი აღდგომას."},{"id":41,"translation":"როდესაც ისინი გხედავენ შენ [ო, შუამავალო], მასხრად გიგდებენ: «ნუთუ ეს არის, ვინც ალლაჰმა შუამავლად წარმოგზავნა?!"},{"id":42,"translation":"მან [მუჰამმადმა] თითქმის გვაცდუნა ჩვენი ღმერთებიდან, ჩვენ რომ მოთმინება არ გამოგვეჩინა». და გაიგებენ, როცა ისინი დაინახავენ სასჯელს, ვინ იყო უფრო გზა აბნეული."},{"id":43,"translation":"გინახავს ის [ო, შუამავალო], ვინც თავისი ვნება აქცია ღვთაებად, ნუთუ იქნები შენ მისი დამცველი?"},{"id":44,"translation":"ან იქნებ შენ (ო, მუჰამმად) ფიქრობ, რომ მათი უმეტესობა ისმენს (ჭეშმარიტებას) ან აცნობიერებს (მას)? ისინი მხოლოდ პირუტყვს ჰგვანან; მეტიც, ისინი კიდევ უფრო მეტად არიან გზას აცდენილნი."},{"id":45,"translation":"განა არ გინახავს [ო, შუამავალო], როგორ განავრცო შენმა ღმერთმა ჩრდილი და, რომ ენებებინა, აქცევდა მას შეუცვლელად. მერე დავადგინეთ მასზე მზე მის მაჩვენებლად."},{"id":46,"translation":"და მერე ნელ-ნელა მივიზიდავთ მას ჩვენსკენ."},{"id":47,"translation":"იგია [მხოლოდ] [ალლაჰი], ვინც დაგიდგინათ თქვენ ღამე სამოსად, ძილი - მოსვენებად და დაგიდგინათ დღე აღდგომად."},{"id":48,"translation":"იგია [მხოლოდ] [ალლაჰი], რომელმაც წარმოგზავნა ქარი სამახარობლოდ თავისი წყალობისა. და გარდმოვავლინეთ ციდან სუფთა წყალი [წვიმა],"},{"id":49,"translation":"რათა გავაცოცხლოთ მისით მკვდარი მიწა და დავარწყულოთ მისით საქონელი და მრავალი ადამიანი, რომელიც ჩვენ შევქმენით,"},{"id":50,"translation":"და იგი [წვიმის წყალი] დავანაწილეთ მათ შორის, რათა შეიგონონ. მაგრამ ადამიანთა უმეტესობა ყველაფერს უარყოფს, გარდა ურწმუნოებისა [და უმადურობისა]."},{"id":51,"translation":"და რომ გვდომებოდა, მაშინ ყოველ დასახლებაში გავგზავნიდით შემგონებელს."},{"id":52,"translation":"და ნუ დაემორჩილები ურწმუნოებს [თუკი ისინი ცდილობენ, რომ თუნდაც მცირედ უგულებელყო ის, რითაც ალლაჰმა გამოგაგზავნა], და ებრძოლე მათ მისით [ყურანით] დიადი ბრძოლით!"},{"id":53,"translation":"[მხოლოდ] ის [ალლაჰი] არის, რომელმაც ერთად შეაერთა ორი ზღვა: ერთი მტკნარი, მეორე კი მლაშე, ხოლო მათ შორის (უხილავი) მიჯნა და გადაულახავი ზღუდეა!"},{"id":54,"translation":"და [მხოლოდ] ის არის [ალლაჰი], ვინც შექმნა წყლისაგან ადამიანი და დაუდგინა მას ნათესავნი კაცის და ქალის მხრიდან. და შენი უფალი ყოვლისშემძლეა."},{"id":55,"translation":"და ისინი [ურწმუნოები] ალლაჰის გარდა ეთაყვანებიან იმას, რაც არც სარგებელს მოუტანს მათ და არც ზიანს აყენებს. ხოლო ურწმუნო დამხმარეა თავისი უფლის წინააღმდეგ [რომელიც თავისი მრავალღმერთიანობითა და ცოდვებით სატანას ეხმარება]."},{"id":56,"translation":"და არ წარგვიგზავნიხარ შენ [ო, შუამავალო], თუ არა მახარობლად და გამაფრთხილებლად."},{"id":57,"translation":"უთხარი (მათ, ო, შუამავალო): «ამისთვის [ალლაჰისგან ჭეშმარიტების გადმოცემისთვის] თქვენგან არავითარ საზღაურს არ ვითხოვ. მხოლოდ იმას (გთხოვთ), რომ ვისაც სურს, თავისი უფლისკენ მიმავალი გზა აირჩიოს»."},{"id":58,"translation":"და მიენდე მარადცოცხალს [ალლაჰს], რომელიც არ კვდება, და განადიდე იგი ქებით. და საკმარისია იგი [ალლაჰი] თავისი მსახურების ცოდვების მცოდნედ."},{"id":59,"translation":"რომელმაც გააჩინა ცანი, ქვეყანა და რაც მათ შორისაა, ექვს დღეში. მერე კი ამაღლდა ტახტზე ['არშზე]. იგი მოწყალეა. მაშ, ჰკითხე [მოციქულო] მის შესახებ მცოდნეს [ალლაჰს]."},{"id":60,"translation":"და თუ ეტყვიან [ურწმუნოებს]: «აღასრულეთ საჯდა მოწყალის [ალლაჰის] წინაშე, ისინი ამბობენ: «ჩვენ არ ვიცით ვინ არის მოწყალე? ნუთუ საჯდა აღვუსრულოთ იმას [ო, მუჰამმად], ვისაც შენ გვიბრძანებ?!» და ემატებათ მათ ზიზღი [რწმენის მიმართ]."},{"id":61,"translation":"კურთხეულია ალლაჰი, ვინც ცაში მოაწყო თანავარსკვლავედი, მოაწყო იქ ნათურა [მზე] და კაშკაშა მთვარე."},{"id":62,"translation":"და მხოლოდ ის [ალლაჰი] არის, ვინც ღამე და დღე ერთმანეთის მონაცვლედ [ერთმანეთის მიმდევრად] დაადგინა, მათთვის, ვისაც სურს შეგონება მიიღოს [დაფიქრდეს, რომ ამ ყველაფერს შემოქმედი განაგებს] ან სურს მადლიერება გამოხატოს (ალლაჰის მიმართ)."},{"id":63,"translation":"და მოწყალის (ალლაჰის) მსახურნი არიან ისინი, რომლებიც დედამიწაზე თავმდაბლად დადიან [ამპარტავნების გარეშე], და როდესაც უმეცარნი მიმართავენ მათ (მათთვის ტკივილის მიყენების სურვილით), ისინი ამბობენ: «მშვიდობა!»"},{"id":64,"translation":"და ისინი არიან, რომლებიც თავიანთი უფლის წინაშე ღამეებს მუხლმოდრეკილნი (საჯდაში) და მდგომარენი ათევენ."},{"id":65,"translation":"რომელნიც ამბობენ: «უფალო ჩვენო! აგვარიდე ჯოჯოხეთის სასჯელი! ჭეშმარიტად, იქ სასჯელი გარდაუვალია."},{"id":66,"translation":"ჭეშმარიტად, იგი [ჯოჯოხეთი] ცუდია, როგორც დასამკვიდრებელი და როგორც მარადიული სამყოფელი!»"},{"id":67,"translation":"და ისინი, რომლებიც, როცა ხარჯავენ, არც ფუჭად ფლანგავენ და არც ძუნწობენ; არამედ მათი ხარჯვა ამ ორს შორის ზომიერია."},{"id":68,"translation":"და ისინი, რომლებიც ალლაჰთან ერთად სხვა ღმერთს არ მოუხმობენ, არ კლავენ იმ სულს, რომლის მოკვლაც ალლაჰმა აკრძალა, გარდა უფლებით [კანონიერი საფუძვლით], და არ მრუშობენ. ხოლო ვინც ამას ჩაიდენს, მიეგება საზღაური."},{"id":69,"translation":"მისი სასჯელი აღდგომის დღეს გაორმაგდება და მარადიულად იქნება მასში დამცირებული."},{"id":70,"translation":"გარდა იმათი, ვინც მოინანია, ირწმუნა და მართალ საქმეებს აკეთებდა. ასეთებს ალლაჰი მათ ბოროტ საქმეებს კეთილი საქმეებით შეუცვლის. და ალლაჰი მიმტევებელი, შემწყალებელია."},{"id":71,"translation":"და ვინც მოინანია და სიკეთე აკეთა, დაბრუნდება ალლაჰთან შენდობილი."},{"id":72,"translation":"და ისინი, რომლებიც არ ესწრებიან სიცრუეს [სადაც სიცრუეს ამბობენ], ხოლო როდესაც ფუჭს [ფუჭ ლაპარაკსა და უსარგებლო საქმეებს] შეხვდებიან, ღირსეულად ჩაუვლიან."},{"id":73,"translation":"და ისინი, რომელთაც, როცა მათი უფლის აიათებს შეახსენებენ, მათ მიმართ ყრუებად და ბრმებად არ ეცემიან."},{"id":74,"translation":"და ისინი, რომლებიც ამბობენ: «უფალო ჩვენო! გვიბოძე ჩვენი მეუღლეებისა და შთამომავლობისგან თვალთა სიხარული და გვაქციე ღვთისმოშიშთათვის წინამძღოლებად [მისაბაძ მაგალითად]!»"},{"id":75,"translation":"ასეთნი თავიანთი მოთმინებისთვის სამოთხის მაღალი სავანეებით დაჯილდოვდებიან და იქ მათ ანგელოზები მისალმებითა და მშვიდობით [უსაფრთხოებით] შეხვდებიან."},{"id":76,"translation":"დარჩებიან მასში მარადიულად. რა მშვენიერი სამყოფელი და საცხოვრებელია იგი!"},{"id":77,"translation":"უთხარი [ო, მუჰამმად] [მრავალღმერთიანებს]: «ალლაჰი არ მოგაქცევდათ ყურადღებას, რომ არა თქვენი ვედრება [რომლითაც მიმართავთ მას]. მაგრამ თქვენ უარყავით [მისი შუამავალი], და ახლა ეს [სასჯელი] თქვენთვის გარდაუვალია»."}]},{"id":26,"verses":[{"id":1,"translation":"ტა. სიინ. მიიმ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"ესენი [რაც იკითხება] განმარტებული წიგნის [ყურანის] აიათებია."},{"id":3,"translation":"იქნებ შენ (ო, მოციქულო) შენი თავი დაღუპო მათზე დარდით, რადგან ისინი არ ირწმუნებენ."},{"id":4,"translation":"თუ ვინებებდით, გარდმოვავლენდით ზეციდან სასწაულს და მის წინაშე ქედს მოიხრიდნენ, მორჩილად."},{"id":5,"translation":"რა შეხსენებაც არ უნდა მიუვიდეთ [მრავალღმერთიანებს] მოწყალისაგან, მაინც ზურგს აქცევენ."},{"id":6,"translation":"[მრავალღმერთიანებმა] ცრუდ შერაცხეს [ყურანი] და მალე მიუვათ ამბავი იმაზე, რასაც დასცინოდნენ."},{"id":7,"translation":"ნუთუ მათ [ურწმუნოებს] არ დაუნახავთ დედამიწა, რამდენი ყოველი სახის მშვენიერი (და სასარგებლო) წყვილი [მცენარე] აღმოვაცენეთ მასზე?"},{"id":8,"translation":"ჭეშმარიტად, ამაში არის სასწაული, მაგრამ მათგან უმეტესნი არ ირწმუნებენ."},{"id":9,"translation":"და ჭეშმარიტად, შენი უფალი ნამდვილად დიდებული, შემწყალებელია."},{"id":10,"translation":"და (გაიხსენე, ო, მოციქულო), როდესაც შენმა უფალმა მოუწოდა მუსას: «წადი იმ ხალხთან, რომლებიც უსამართლობას სჩადიან,"},{"id":11,"translation":"ფარაონის ხალხთან, ნუთუ არ შიშობენ ისინი [ალლაჰის სასჯელის]?»"},{"id":12,"translation":"უთხრა [მუსამ]: «უფალო ჩემო, ვშიშობ, რომ ცრუდ შემრაცხავენ,"},{"id":13,"translation":"და (ამის გამო) გული შემეკუმშება, ენა კი არ ამეხსნება [ვერ შევძლებ ლაპარაკს]. ამიტომ გაგზავნე (ანგელოზი ჯიბრილი) ჰარუნთან [რათა დამეხმაროს]."},{"id":14,"translation":"და მათ ჩემზე აქვთ (მკვლელობის) ბრალდება [რადგან ერთი მათი კაცი მოვკალი], ამიტომ მეშინია, რომ მომკლავენ»."},{"id":15,"translation":"[ალლაჰმა] მიუგო: «სულაც არა [არ მოგკლავენ]. წადით ორივე ჩემი სასწაულებით. ჭეშმარიტად, ჩვენ თქვენთან ერთად ვიქნებით და ყველაფერს მოვისმენთ."},{"id":16,"translation":"მაშ, ორივენი წადით ფირაუნთან და უთხარით: «ჭეშმარიტად, ჩვენ სამყაროთა უფლის მოციქულები ვართ."},{"id":17,"translation":"გამოუშვი ჩვენთან ერთად ისრაელის შთამომავალნი»."},{"id":18,"translation":"(ფირაუნმა) თქვა: «განა ჩვენ არ ვიზრუნეთ შენზე (ო, მუსა), როცა ჯერ კიდევ ბავშვი იყავი, და განა მრავალი წელი არ გაატარე ჩვენს შორის?"},{"id":19,"translation":"შენ კი გააკეთე ის, რაც გააკეთე [მოკალი ადამიანი], და შენ ერთ-ერთი უმადურთაგანი ხარ»."},{"id":20,"translation":"[მუსამ] უთხრა [ფარაონს]: «მე ეს მაშინ ჩავიდინე, როცა გზასაცდენილთაგანი ვიყავი (სანამ შუამავალი გავხდებოდი)."},{"id":21,"translation":"და მე თქვენგან გავიქეცი, როცა თქვენი შემეშინდა. შემდეგ ჩემმა უფალმა მიბოძა სიბრძნე [წინასწარმეტყველება და ცოდნა] და ერთ-ერთ მოციქულად მაქცია."},{"id":22,"translation":"და ეს არის ის წყალობა, რომლითაც შენ (ო, ფარაონ) მსაყვედურობ (რომ ბავშვობაში ჩემზე ზრუნავდი), მაშინ როცა შენ თვითონ დაიმონე ისრაელის ძენი (და მათ ჩვილ ვაჟებს ხოცავდი, რის გამოც დედაჩემი იძულებული გახდა, აკვნით მდინარეში ჩავეგდე)»."},{"id":23,"translation":"ფირაუნმა თქვა: «და რა არის სამყაროთა უფალი?»"},{"id":24,"translation":"(მუსამ) თქვა: «(სამყაროთა უფალი) არის ცათა და დედამიწის, და ყოველივე იმის უფალი, რაც მათ შორისაა, თუ დარწმუნებულნი ხართ (ამაში)»."},{"id":25,"translation":"(ფარაუნმა) უთხრა მათ, ვინც მის გარშემო იყო: «ნუთუ არ გესმით?» [რომ მუსა ამბობს, თითქოს ჩემ გარდა სხვა უფალიც არსებობს.]"},{"id":26,"translation":"მიუგო [მუსამ]: «იგია თქვენი უფალი და თქვენი პირველი მამების [წინაპრების] უფალიც»."},{"id":27,"translation":"[ფარაონმა] უთხრა დიდებულებს: «ჭეშმარიტად, თქვენი მოციქული, რომელიც თქვენთან არის გაგზავნილი უთუოდ გიჟია»."},{"id":28,"translation":"მიუგო [მუსამ]: «იგია უფალი აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა და იმისა, რაც მათ შორისაა. თუკი თქვენ გონს მოუხმობთ»."},{"id":29,"translation":"[ფარაონმა] თქვა: «თუ შენ [ო, მუსა] აიყვან ვინმეს ღმერთად ჩემს გარდა, აუცილებლად გაგხდი გამომწდეულთაგან»."},{"id":30,"translation":"[მუსამ] უთხრა: «და თუ მოვალ შენთან რაიმე ცხადით (სასწაულით)?"},{"id":31,"translation":"[ფარაონმა] თქვა:« მოდი მისით, თუ მართალთაგანი ხარ»."},{"id":32,"translation":"და გადააგდო [მუსამ] თავისი კვერთხი და იქცა იგი აშაკარა გველად."},{"id":33,"translation":"და ამოიღო [მუსამ] თავისი ხელი [ტანსაცმლიდან], და აჰა, ის [მისი ხელი] იყო თეთრი მაყურებელთათვის."},{"id":34,"translation":"[ფარაომნა] უთხრა თავის გარშემო დიდებულებს: «ჭეშმარიტად, ეს [მუსა] მცოდნე ჯადოქარია."},{"id":35,"translation":"რომელსაც სურს თქვენი მიწიდან გაგაძევოთ. მაშ, რას მირჩევთ?»"},{"id":36,"translation":"მათ თქვეს: «გადაავადე (საქმე) მას [მუსას] და მის ძმას [ჰარუნს], და გაგზავნე ქალაქებში შემკრებნი."},{"id":37,"translation":"რათა მოგიყვანონ შენთან [ო, ფარაონ] ყველა განსწავლული ჯადოქარი»."},{"id":38,"translation":"და შეკრებილ იქნენ ჯადოქრები წინასწარ ცნობილი დღისთვის."},{"id":39,"translation":"და ხალხს უთხრეს: «შეიკრიბებით თუ არა (ამ შეჯიბრებაზე)?"},{"id":40,"translation":"ეგების ჩვენ მივყვეთ ჯადოქრებს, თუ ისინი იქნებიან გამარჯვებულნი?»"},{"id":41,"translation":"და როცა მოვიდნენ ჯადოქრები, მათ უთხრეს ფარაონს: «ნუთუ ნამდვილად გვექნება ჯილდო, თუ გამარჯვებულნი აღმოვჩნდებით?»"},{"id":42,"translation":"(ფარაუნმა) თქვა: «დიახ, და თქვენ უეჭველად ჩემს დაახლოებულთა შორის იქნებით»."},{"id":43,"translation":"[მუსამ] უთხრა მათ [ჯადოქრებს]: «ისროლეთ ის, რის სროლასაც აპირებთ»."},{"id":44,"translation":"იმათაც [ჯადოქრებმა] ისროლეს თავიანთი თოკები და კვერთხები და თქვეს: «ფარაუნის ძლიერებას ვფიცავთ! უეჭველად, ჩვენ გამარჯვებულნი ვართ!»"},{"id":45,"translation":"მერე მუსამ ისროლა თავისი კვერთხი [რომელიც გადაიქცა დიდ გველად] და მან გადაყლაპა, რაც მათ სიცრუით წარმოაჩინეს."},{"id":46,"translation":"და ჯადოქრები მუხლმოდრეკილნი დაეცნენ [ყოვლისშემძლე ალლაჰის წინაშე თაყვანისცემით საჯდაზე]."},{"id":47,"translation":"[ჯადოქრებმა] თქვეს: «ჩვენ ვირწმუნეთ სამყაროთა უფალი,"},{"id":48,"translation":"უფალი მუსასი და ჰარუნის»."},{"id":49,"translation":"(ფარაუნმა) უთხრა (ჯადოქრებს): «ნუთუ ირწმუნეთ იგი [მუსა], სანამ ამის ნებას დაგრთავდით? უეჭველად, ის თქვენი უფროსია, რომელმაც ჯადოქრობა გასწავლათ. მალე გაიგებთ (რა სასჯელს დაგატეხთ თავს)! უეჭველად, ხელებსა და ფეხებს ჯვარედინად მოგაჭრით, შემდეგ კი ყველას ჯვარზე გაგაკრავთ (ფინიკის პალმების ღეროებზე)!»"},{"id":50,"translation":"[ჯადოქრებმა] უთხრეს ფარაონს: «არ არის პრობლემა! [რაც არ უნდა გაგვიკეთო ამქვეყნად] ჭეშმარიტად, ჩვენ ჩვენს უფალს ვუბრუნდებით."},{"id":51,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ ვიმედოვნებთ, რომ ჩვენი უფალი მოგვიტევებს ჩვენს ცოდვებს, რადგან ჩვენ პირველი მორწმუნეთაგანი ვიყავით»."},{"id":52,"translation":"და ზეშთავაგონეთ მუსას: «ღამით წაიყვანე ჩემი მსახურნი; ჭეშმარიტად, თქვენ დევნას დაგიწყებენ»."},{"id":53,"translation":"და გააგზავნა ფარაონმა ქალაქებში [ხალხის] შემკრებნი:"},{"id":54,"translation":"«ჭეშმარიტად, ესენი [ისრაელის ძენი] მცირე ჯგუფია,"},{"id":55,"translation":"და მათ ჩვენ განგვარისხეს,"},{"id":56,"translation":"და ჭეშმარიტად, ერთად უნდა ვიყოთ ფრთხილნი»."},{"id":57,"translation":"და გამოვიყვანეთ ისინი [ფარაონი და მის ჯარი] ბაღებიდან და წყაროებიდან,"},{"id":58,"translation":"საგანძურებიდან, და ბარაქიანი ადგილიდან [ეგვიპტიდან] [იმისთვის, რომ ზღვის წყალში დახრჩობილიყვენ]."},{"id":59,"translation":"ასე (გამოვიყვანეთ ისინი იქიდან), და ყოველივე ეს [მთელი ეს სიმდიდრე] ისრაელის ძეებს დავუმკვიდრეთ მემკვიდრეობად."},{"id":60,"translation":"და დაედევნენ [ფარაონი და მისი ჯარი] მათ მზის ამოსვლისას,"},{"id":61,"translation":"და როცა ერთმანეთი დაინახა ორმა ჯგუფმა, თქვეს მუსას მხლებლებმა: «უეჭველად დაგვეწევიან [ფარაონი და მისი ჯარი]»."},{"id":62,"translation":"[მუსამ] უთხრა: «არა, ჩემთან არის ჩემი უფალი და ის სწორ გზაზე დამაყენებს [ჩვენი გადარჩენისკენ]»."},{"id":63,"translation":"და ზეშთავაგონეთ მუსას: «დაარტყი შენი კვერთი ზღვას». გაიყო და თითოეული ნაწილი უზამარმარი მთასავით აღიმართა."},{"id":64,"translation":"ჩვენ მოვუახლოვეთ [ზღვას] შემდეგ კი სხვებიც [ფარაონი და მისი ჯარი]."},{"id":65,"translation":"და გადავარჩინეთ ჩვენ მუსა და ისინი, ვინც მასთან ერთად იყვნენ, ყველანი."},{"id":66,"translation":"შემდეგ დავახრჩეთ [ზღვაში] სხვა დანარჩენები [ფარაონი და მისი ჯარი]."},{"id":67,"translation":"ჭეშმარიტად, ამაში არის სასწაული [ალლაჰის ძლევამოსილობის], და მათგან უმეტესნი (ფარაონთან ვინც იყვნენ) არ იყვნენ მორწმუნენი."},{"id":68,"translation":"და ჭეშმარიტად, შენი ღმერთი ნამდვილად ძლევამოსილი, შემწყალებელია."},{"id":69,"translation":"და წაუკითხე [ო, შუამავალო] მათ ამბავი [შუამავალი] იბრაჰიმისა."},{"id":70,"translation":"[ერთხელ] [იბრაჰიმმა] მამამისს და თავის ხალხს უთხრა: «რას ეთაყვანებით თქვენ?»"},{"id":71,"translation":"მათ თქვეს: «ჩვენ კერპებს ვცემთ თაყვანს და განუწყვეტლივ მათ ვემსახურებით»."},{"id":72,"translation":"[იბრაჰიმმა] ჰკითხა: «განა ესმით თქვენი, როცა მათ უხმობთ?"},{"id":73,"translation":"ან მოაქვთ მათ თქვენთვის სარგებელი, ან გავნებთ?»"},{"id":74,"translation":"მიუგეს: «არა, მაგრამ ჩვენ ვნახეთ ჩვენი წინაპრები ამგვარად იქცეოდნენ»."},{"id":75,"translation":"[იბრაჰიმმა] უთხრა: «ნუთუ არ გიფიქრიათ, რას ეთაყვანებით?"},{"id":76,"translation":"თქვენც და თქვენი წინაპრებიც?"},{"id":77,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი [თქვენი ღმერთები] ჩემი მტრები არიან, გარდა სამყაროთა უფლისა."},{"id":78,"translation":"რომელმაც შემქმნა, და სწორედ ის მიძღვება სწორ გზაზე."},{"id":79,"translation":"და ის, რომელიც მაჭმევს და მასმევს,"},{"id":80,"translation":"და როცა ავად ვხვდები, ის მკურნავს,"},{"id":81,"translation":"რომელიც მომაკვდინებს [ამქვეყნად] და მერე გამაცოცხლებს [განკითხვის დღეს],"},{"id":82,"translation":"და რომლისგანაც ვიმედოვნებ, რომ განკითხვის დღეს ჩემს შეცდომას მომიტევებს»."},{"id":83,"translation":"(და იბრაჰიმმა ალლაჰს მიმართა ვედრებით): «უფალო ჩემო! მიბოძე სიბრძნე [წინასწარმეტყველება და ცოდნა] და შემიერთე მართალთა რიცხვს."},{"id":84,"translation":"და დამიმკვიდრე ჭეშმარიტი (კეთილი) ხსენება მომავალ თაობებში,"},{"id":85,"translation":"და გამხადე ნეტარების სამოთხის მემკვიდრეთა შორის,"},{"id":86,"translation":"და მიუტევე მამაჩემს, რადგან იგი გზააბნეულთა შორის იყო,"},{"id":87,"translation":"და ნუ შემარცხვენ იმ დღეს, როცა ისინი აღსდგებიან [განკითხვის დღეს],"},{"id":88,"translation":"იმ დღეს, როცა არ მოუტანს სარგებელს არც მათი ქონება და არც შვილები,"},{"id":89,"translation":"იმათ გარდა, ვინც წარსდგება ალლაჰის წინაშე სპეტაკი გულით (გული რომელიც ერთ ღმერთს ალლაჰს სცემს თაყვანს, და მისი სიყვარულით აღსავსეა)»."},{"id":90,"translation":"და დაახლოებულ იქნა სამოთხე ღვთისმოშიშთათვის."},{"id":91,"translation":"და გამოჩენილი იქბენა ჯოჯოხეთი გზას აცდენილთათვის [ურწმუნოთათვის],"},{"id":92,"translation":"მათ ეთქმებათ [მრავალღმერთიანებს]: «სად არიან ისინი, რასაც ეთაყვანებოდით,"},{"id":93,"translation":"ალლაჰის გარდა? განა შეგეწევიან ისინი თუ თავიანთ თავს შეეწევიან?"},{"id":94,"translation":"და თავდაყირა ჩაყრილნი იქნებიან მასში [ჯოჯოხეთის უფსკრულში] ისინი და გზააბნეულნი [ურწმუნოთა წინამძღოლები]."},{"id":95,"translation":"ასევე იბლისის [სატანის] ჯარი, ერთიანად."},{"id":96,"translation":"ისინი იქ [ჯოჯოხეთში] იტყვიან, ერთმანეთთან დავაში:"},{"id":97,"translation":"«ალლაჰს ვფიცავთ, ჭეშმარიტად, ჩვენ აშკარა ცდომილებაში ვიყავით,"},{"id":98,"translation":"მაშინ, როცა თქვენ გათანაბრებდით სამყაროთა უფალთან!"},{"id":99,"translation":"მხოლოდ დამნაშავეებმა [რომლებმაც მოგვიწოდეს რომ მათთვის გვეცა თაყვანი, გარდა ალლაჰისა] გვაცდინეს ჭეშმარიტი გზიდან!"},{"id":100,"translation":"და არავინ გვყავს [დღეს] შუამდგომელნი!"},{"id":101,"translation":"და არც თანამგრძნობი მეგობარი!"},{"id":102,"translation":"[ო], ნეტავ, კიდევ ერთხელ გვქონოდა [ამ სამყაროში ცხოვრების] შესაძლებლობა, უეჭველად, ჩვენ მორწმუნეთაგანი ვიქნებოდით»."},{"id":103,"translation":"ჭეშმარიტად, ამაში არის სასწაული, მაგრამ მათგან უმეტესნი არ იყვნენ მორწმუნენი."},{"id":104,"translation":"და, ჭეშმარიტად, შენი უფალი — უეჭველად, ყოვლადძლიერი, შემწყალებელია."},{"id":105,"translation":"ცრუდ შერაცხა[1] ნუჰის ხალხმა შუამავლები","footnotes":"[1]ვინც ერთი წინასწარმეტყველი უარყო, თითქოს ყველა წინასწარმეტყველი უარყო."},{"id":106,"translation":"და აი, უთხრა მათ მათმა ძმამ ნუჰმა: «ნუთუ არ გეშინიათ [ალლაჰის სასჯელის]?"},{"id":107,"translation":"ჭეშმარიტად, მე თქვენთან სანდო შუამავალი ვარ."},{"id":108,"translation":"გეშინოდეთ [გაფრთხილდით] ალლაჰის და მე დამემორჩილეთ!"},{"id":109,"translation":"ამისათვის საზღაურს არ გთხოვთ, რადგან ჩემი საზღაური მხოლოდ სამყაროთა უფალთან არის."},{"id":110,"translation":"გეშინოდეთ ალლაჰის [სასჯელის] და მე დამემორჩილეთ!»"},{"id":111,"translation":"თქვეს [ნუჰის ხალხმა]: «ნუთუ დაგიჯერებთ მაშინ, როცა შენ მხოლოდ მდაბიოები გამოგყვნენ?»"},{"id":112,"translation":"[შუამავალმა ნუჰმა] უთხრა: «მე არ მაქვს ცოდნა იმისა, თუ რას აკეთებდნენ ისინი,"},{"id":113,"translation":"მათი ანგარიში (მათი საქმეების გამო) მხოლოდ ჩემს უფალთანაა, ნეტავ ეს შეგეგნოთ!"},{"id":114,"translation":"მე არ გავაძევებ მორწმუნეებს [როგორიც არ უნდა იყვნენ],"},{"id":115,"translation":"რადგან მე მხოლოდ ცხადი შემგონებელი ვარ»."},{"id":116,"translation":"[ნუჰის ხალხმა] უთხრეს: «თუ არ შეწყვეტ [შენს მოწოდებას], ო, ნუჰ, მაშინ ნამდვილად იქნები ქვით ჩაქოლილთაგან»."},{"id":117,"translation":"[შუამავალმა ნუჰმა] თქვა:«უფალო ჩემო, ჩემმა ხალხმა ცრუდ შემრაცხა [არ ირწმუნეს ჩემი],"},{"id":118,"translation":"განსაჯე ჩვენსა და მათ შორის, და გადამარჩინე მე და ვინც ჩემთანაა მორწმუნეთაგან»."},{"id":119,"translation":"და გადავარჩინეთ იგი [შუამავალი ნუჰი] და ისინი, ვინც მასთან ერთად იყვნენ დატვირთულ კიდობანში."},{"id":120,"translation":"შემდეგ დავახრჩეთ ყველა დარჩენილი."},{"id":121,"translation":"ჭეშმარიტად, ამაში არის სასწაული [ალლაჰის ძლევამოსილობის], მაგრამ მათგან უმეტესნი არ გახდნენ მორწმუნენი."},{"id":122,"translation":"და ჭეშმარიტად, შენი უფალი ნამდვილად ძლევამოსილი, შემწყალებელია!"},{"id":123,"translation":"ʿადის ხალხმა უარყო შუამავლები."},{"id":124,"translation":"და უთხრა მათ მათმა ძმამ ჰუდმა: «ნუთუ [ღმერთის] არ გეშინიათ?"},{"id":125,"translation":"ჭეშმარიტად, მე თქვენთან სანდო შუამავალი ვარ!"},{"id":126,"translation":"გეშინოდეთ [გაფრთხილდით] ალლაჰის [სასჯელის] და მე დამემორჩილეთ!"},{"id":127,"translation":"ამისათვის [ჭეშმარიტების მოტანისთვის თქვენამდე] საზღაურს არ გთხოვთ, რადგან ჩემი საზღაური მხოლოდ სამყაროთა უფალთან არის."},{"id":128,"translation":"ნუთუ ყოველ ბორცვზე უაზროდ ნიშანს [მაღალ ნაგებობას] ააგებთ [რათა იტრაბახოთ] და [ამით] დაარღვიოთ [სხვისი უფლება]?!"},{"id":129,"translation":"და აშენებთ სასახლეებს, თითქოს სამუდამოდ უნდა დარჩეთ [ამქვეყნად]."},{"id":130,"translation":"და როცა სჯით ვინმეს, სჯით მტრულად, როგორც მჩაგვრელნი [უმოწყალოდ]."},{"id":131,"translation":"გეშინოდეთ ალლაჰის [სასჯელის] და მე დამემორჩილეთ!"},{"id":132,"translation":"და გეშინოდეთ მისი, ვინც მოგცათ ყველაფერი ის, რაც იცით!"},{"id":133,"translation":"მან გიბოძათ თქვენ საქონელი და ძეები."},{"id":134,"translation":"ბაღები და წყაროები,"},{"id":135,"translation":"მე ვშიშობ თქვენთვის დიადი დღის სასჯელის»."},{"id":136,"translation":"(ჰუდის ხალხის ურწმუნოებმა) თქვეს: «ჩვენთვის სულ ერთია, იქნები შემგონებელი თუ არ იქნები შემგონებელი (ჩვენ მაინც არ გირწმუნებთ)."},{"id":137,"translation":"ეს მხოლოდ უწინდელთა ადათ-წესებია,"},{"id":138,"translation":"და ჩვენ არ ვიქნებით დასჯილთაგანი»."},{"id":139,"translation":"და მათ უარყვეს იგი [ჰუდი], ამიტომ დავღუპეთ ისინი (მათზე ცივი ქარის მოვლენით). ჭეშმარიტად, ამაში უთუოდ არის ნიშანი, მაგრამ მათი უმეტესობა (ვინც ამ ამბავს ისმენს) არ ირწმუნებს."},{"id":140,"translation":"და ჭეშმარიტად, შენი უფალი ნამდვილად დიდებული, შემწყალებელია."},{"id":141,"translation":"სამუდელებმა ცრუდ შერაცხეს შუამავლები."},{"id":142,"translation":"და აი, უთხრა მათ მათმა ძმამ საალიჰმა: «ნუთუ არ შეგეშინდებათ [ალლაჰის სასჯელის]?"},{"id":143,"translation":"ჭეშმარიტად, მე თქვენთან სანდო შუამავალი ვარ."},{"id":144,"translation":"გეშინოდეთ [გაფრთხილდით] ალლაჰის [სასჯელის] და მე დამემორჩილეთ!"},{"id":145,"translation":"ამისათვის [ჭეშმარიტების მოტანისთვის თქვენამდე] საზღაურს არ გთხოვთ, რადგან ჩემი საზღაური მხოლოდ სამყაროთა უფალზეა."},{"id":146,"translation":"ნუთუ თქვენ აქ არსებულში (ამქვეყნიურ სიკეთეებში) უსაფრთხოდ დარჩებით?"},{"id":147,"translation":"ბაღებსა და წყაროებში,"},{"id":148,"translation":"და ნათესებში, და ფინიკის ხეებში, რომელთა ნაყოფი საამურია,"},{"id":149,"translation":"და თქვენ მთებში კვეთავდით სახლებს სიამაყით [და დახვეწით]?"},{"id":150,"translation":"გეშინოდეთ ალლაჰის [სასჯელის] და მე დამემორჩილეთ!"},{"id":151,"translation":"და ნუ დაემორჩილებით ზღვარგადასულთა [წინამძღოლთა, რომლებიც ურწმუნოებისა და მრავალღმერთიანობისკენ მოუწოდებენ] ბრძანებებს."},{"id":152,"translation":"ვინც ავრცელებენ არეულობას მიწაზე და არაფერს ასწორებენ [არ ქმნიან სიკეთეს]»."},{"id":153,"translation":"[სამუდელებმა] უთხრეს: «[ო, საალიჰ] ჭეშმარიტად, შენ მოჯადოებულთაგანი ხარ!"},{"id":154,"translation":"შენ მხოლოდ ჩვენნაირი ადამიანი ხარ. მაშ, მოგვიტანე ნიშანი [მტკიცებულება] (რომ მართლაც ალლაჰის მიერ მოვლინებული ხარ), თუ მართალთაგანი ხარ»."},{"id":155,"translation":"[შუამავალმა საალიჰმა] უთხრა: «აი, ეს არის [ის] დედალი აქლემი [სასწაული რომელსაც მთხოვდით] [და ალლაჰმა ყოვლადმაღალმა გამოიყვანა იგი კლდიდან], მას თავისი წყლის სმის დღე აქვს, ხოლო თქვენ — თქვენი, განსაზღვრულ დღეს."},{"id":156,"translation":"და ნუ შეეხებით მას ბოროტი განზრახვით, რომ არ გეწიოთ დიადი დღის სასჯელი»."},{"id":157,"translation":"მაგრამ მათ იგი დაკლეს და შემდეგ სინანულში ჩავარდნენ."},{"id":158,"translation":"და დაატყდა მათ სასჯელი. ამაში [შუამავალი საალიჰის ისტორიაში] არის სასწაული [და შეგონება], თუმცა უმრავლესობა მათგანი არ იყვნენ მორწმუნენი."},{"id":159,"translation":"და ჭეშმარიტად, შენი უფალი ნამდვილად დიდებული, შემწყალებელია."},{"id":160,"translation":"ლუტის ხალხმა ცრუდ შერაცხა შუამავლები."},{"id":161,"translation":"და უთხრა მათ მათმა ძმამ, ლუტმა: «ნუთუ უფლის არ გეშინიათ?"},{"id":162,"translation":"ჭეშმარიტად, მე თქვენთან სანდო შუამავალი ვარ."},{"id":163,"translation":"გეშინოდეთ [გაფრთხილდით] ალლაჰის [სასჯელის] და მე დამემორჩილეთ!"},{"id":164,"translation":"ამისათვის [ჭეშმარიტების მოტანისთვის თქვენამდე] საზღაურს არ გთხოვთ, რადგან ჩემი საზღაური მხოლოდ სამყაროთა უფალზეა."},{"id":165,"translation":"ნუთუ თქვენ სამყაროთა შორის მამაკაცებთან მიდიხართ (სქესობრივი სიახლოვისთვის)?"},{"id":166,"translation":"და ტოვებთ იმას, რაც თქვენთვის თქვენმა უფალმა თქვენს ცოლებში შექმნა? არა! თქვენ ზღვარგადასული ხალხი ხართ!»"},{"id":167,"translation":"მათ უთხრეს: «თუ არ მორჩები[ ამ შენს მოწოდებას] ო, ლუტ, იქნები გაძევებულთაგანი»."},{"id":168,"translation":"[შუამავალმა ლუტმა] უთხრა: «ჭეშმარიტად, მე თქვენი საქციელის მოძულე ვარ»."},{"id":169,"translation":"[შუამავალმა ლუტმა მიმართა ალლაჰს] ღმერთო ჩემო! გადამარჩინე მე და ჩემი ოჯახი იმისაგან, რასაც ისინი აკეთებენ"},{"id":170,"translation":"და გადავარჩინეთ იგი [ლუტი] და მისი ოჯახი ერთიანად."},{"id":171,"translation":"გარდა მოხუცი ქალისა [ლუტის ცოლისა], რომელიც დარჩა უკან განადგურებულთა შორის [რადგან არ ირწმუნა]."},{"id":172,"translation":"შემდგომ გავანადგურეთ დანარჩენები [ურწმუნოები]!"},{"id":173,"translation":"და მოვუვლინეთ მათ [ციდან] [ქვის] წვიმა, და რა საშინელია ეს წვიმა მათთვის, ვინც გაფრთხილებული იყო!"},{"id":174,"translation":"ჭეშმარიტად, ამაში სასწაულია [ალლაჰის ძლევამოსილობის], მაგრამ მათგან უმეტესნი არ გახდნენ მორწმუნენი."},{"id":175,"translation":"და ჭეშმარიტად, შენი უფალი ნამდვილად ძლევამოსილი, შემწყალებელია."},{"id":176,"translation":"ალ-აიქას მცხოვრებლებმა [შუ'აიბ წინასწარმეტყველის ხალხმა] უარყვეს მოციქულები."},{"id":177,"translation":"უთხრა მათ შუ'აიბმა: «ნუთუ უფლის [სასჯელის] არ გეშინიათ?"},{"id":178,"translation":"ჭეშმარიტად, მე თქვენთან სანდო შუამავალი ვარ."},{"id":179,"translation":"გეშინოდეთ [გაფრთხილდით] ალლაჰის [სასჯელის] და მე დამემორჩილეთ!"},{"id":180,"translation":"ამისათვის [ჭეშმარიტების მოტანისთვის თქვენამდე] საზღაურს არ გთხოვთ, რადგან ჩემი საზღაური მხოლოდ სამყაროთა უფალზეა."},{"id":181,"translation":"საზომი სრულად შეავსეთ და ნუ იქნებით იმათ შორის, ვინც ნაკლებს უზომავს."},{"id":182,"translation":"და აწონეთ სწორი სასწორით."},{"id":183,"translation":"და ნუ დააკლებთ ხალხს მათ კუთვნილ ნივთებს [ნუ მოპარავთ იმას, რაც მათ ეკუთვნის], და ნუ, გაავრცელებთ უკეთურებას დედამიწაზე."},{"id":184,"translation":"და გეშინოდეთ იმისა, ვინც შეგქმნათ თქვენ და პირველი თაობები»."},{"id":185,"translation":"მათ უთხრეს: «[ო, შუ'აიბ] შენ მხოლოდ მოჯადოებულთაგანი ხარ!"},{"id":186,"translation":"და შენ მხოლოდ ჩვენნაირი ადამიანი ხარ, და ჩვენ, ჭეშმარიტად, ცრუთა შორის გთვლით."},{"id":187,"translation":"და მოგვივლინე ციდან ნატეხები [სასჯელად], თუკი მართალთაგანი ხარ»."},{"id":188,"translation":"[შუამავალმა შუ'აიბმა] უთხრა მათ: «ჩემმა უფალმა უკეთ იცის, რასაც აკეთებთ»."},{"id":189,"translation":"და ცრუდ შერაცხეს იგი [შუ'აიბი], და თავს დაატყდათ ბნელი დღის მტანჯველი სასჯელი. ჭეშმარიტად, ის იყო იმ დიადი დღის სასჯელი."},{"id":190,"translation":"და დაატყდათ მათ სასჯელი[1]. ამაში [შუამავალი შუ'აიბის ისტორიაში] არის სასწაული, თუმცა მათმა უმრავლესობამ არ ირწმუნა.","footnotes":"[1]მათ დაატყდათ ძლიერი სიცხე, რომლისგანაც ვერსად შეაფარებდნენ თავს. შემდეგ უზენაესმა ალლაჰმა მათ ღრუბელი მოუვლინა, რომლის ქვეშაც სიგრილე იყო. ისინი ყველანი ამ ღრუბლის ქვეშ შეიკრიბნენ, და მაშინ უზენაესმა ალლაჰმა მათზე ცეცხლი გარდმოავლინა, რომელმაც ყველა გაანადგურა."},{"id":191,"translation":"და ჭეშმარიტად, შენი უფალი ნამდვილად დიდებული, შემწყალებელია."},{"id":192,"translation":"ჭეშმარიტად, იგი [ყურანი] ზეგარდმოვლენაა სამყაროთა უფლისგან."},{"id":193,"translation":"ჩამოვიდა მისით [ყურანით] [ალლაჰისგან] სანდო სული [ანგელოზი ჯიბრილი]."},{"id":194,"translation":"შენ გულზე [ო, მოციქულო], რათა იყო შემგონებელთაგანი."},{"id":195,"translation":"[გარდმოევლინა ყურანი] ცხადი არაბული ენით."},{"id":196,"translation":"ჭეშმარიტად, იგი [ყურანი] უეჭველად, მოხსენიებულია წინა წიგნებში."},{"id":197,"translation":"განა მათთვის (ურწმუნო ყურაიშელებისთვის) საკმარისი ნიშანი არ არის ის, რომ იგი [ყურანი] ისრაელის ძეთა სწავლულებმა იციან (რადგან ამის შესახებ თავიანთ წმინდა წერილებში კითხულობდნენ)?"},{"id":198,"translation":"და რომ გარდმოგვევლინა იგი [ყურანი] რომელიმე არაარაბისთვის,"},{"id":199,"translation":"და, რომ წაეკითხა [არაარაბს] ის [ყურანი] მათთვის [ყურეიშელებისთვის], ისინი მაინც არ ირწმუნებდნენ მას."},{"id":200,"translation":"ასე შევიყვანეთ ის [ყურანის მიმართ ურწმუნოება] დამნაშავეთა გულებში,"},{"id":201,"translation":"არ ირწმუნებენ მას [ყურანს], ვიდრე არ დაინახავენ მტანჯველ სასჯელს,"},{"id":202,"translation":"და მოვა იგი [სასჯელი] მათზე მოულოდნელად, მაშინ როცა ისინი ვერც კი იგრძნობენ [მას]."},{"id":203,"translation":"და ისინი იტყვიან [როცა სასჯელი მოევლინებათ]: «ნუთუ არ მოგვეცემა გადავადება (რათა მოვინანიოთ და ვირწმუნოთ)?»"},{"id":204,"translation":"ნუთუ ისინი ჩქარობენ ჩვენს სასჯელს?!"},{"id":205,"translation":"ნუთუ არ იცი [ო, მოციქულო], რომ თუკი ვაცხოვრებთ მათ მრავალი წლის განმავლობაში,"},{"id":206,"translation":"და შემდეგ მოვა მათთან ის [სასჯელი], რაც მათთვის დაპირებული იყო,"},{"id":207,"translation":"მაშინ ის, რაც მიეცათ სარგებლობაში [თუნდაც მრავალწლიანი ცხოვრება], ვერ იხსნის მათ [სასჯელისგან]?!"},{"id":208,"translation":"და ჩვენ არ გაგვინადგურებია არც ერთი სოფელი [მისი მცხოვრებლები], სანამ მას არ მოევლინებოდა გამაფრთხილებელნი [ალლაჰის შუამავლები],"},{"id":209,"translation":"შესაგონებლად, და არ ვყოფილვართ ჩვენ უსამართლონი."},{"id":210,"translation":"და არ ჩამოდიოდნენ მასთან [მუჰამმადთან] [ყურანით] შაიტნები [სატანები] [როგორც ამბობენ ურწმუნონი],"},{"id":211,"translation":"მათ ეს არ შეეფერებათ და არც შესწევთ ამის უნარი."},{"id":212,"translation":"რადგან ისინი [ეშმაკები] [ყურანის] მოსმენისგან განდევნილნი არიან."},{"id":213,"translation":"და არ მოუხმო ალლაჰთან ერთად სხვა ღვთაებას, თორემ აღმოჩნდები დასჯილთაგანი."},{"id":214,"translation":"და გააფრთხილე [ალლაჰის სასჯელისგან] შენი ახლო ნათესავები,"},{"id":215,"translation":"და გადააფარე შენი ფრთა [იყავი რბილი] მათ მიმართ, ვინც მოგყვება მორწმუნეთაგან."},{"id":216,"translation":"ხოლო თუ გეურჩნენ [ო, შუამავალო] უთხარი: «მე შორს ვარ იმისაგან, რასაც თქვენ აკეთებთ»."},{"id":217,"translation":"და მიენდე ძლევამოსილს, შემწყალებელს,"},{"id":218,"translation":"რომელიც გხედავს შენ, როცა დგები [ღამის ლოცვებზე],"},{"id":219,"translation":"და როგორ ასრულებ ლოცვის მოძრაობებს მათთან ერთად, ვინც მუხლებზე დგას [საჯდაში]."},{"id":220,"translation":"ჭეშმარიტად, იგი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":221,"translation":"გინდათ გითხრათ [ო, ხალხნო], ვისზე გარდმოდიან ეშმაკები?"},{"id":222,"translation":"ისინი [სატანები] გარდმოდიან ყოველი ტყუილის მთქმელ ცოდვილზე,"},{"id":223,"translation":"ისინი [ეშმაკები] გადასცემენ ციდან მოსმენილს (ჯადოქრებს), ხოლო მათი უმეტესობა ცრუმეტყველნი არიან."},{"id":224,"translation":"ხოლო პოეტებს გზააბნეულნი მიჰყვებიან[1].","footnotes":"[1]ყურანი პოეზია არ არის, ხოლო წინასწარმეტყველი პოეტი არ არის, რადგან ყურანი ჭეშმარიტების გზაზე მიუთითებს."},{"id":225,"translation":"ნუთუ ვერ ხედავ [ო, შუამავალო] მათ [პოეტებს], რომ ყველ ხეობაში დაეხეტებიან [ხან ქებაში, ხან კი ცუდად ხსენებაში],"},{"id":226,"translation":"და ამბობენ [პოეტები] იმას, რასაც არ აკეთებენ?"},{"id":227,"translation":"გარდა მათი [იმ პოეტებისგან], რომელთაც ირწმუნეს, სიკეთეები აკეთეს და ახსენებდნენ ალლაჰს ხშირად, და გაიმარჯვეს [მტრებზე] იმის შემდეგ, რაც უსამართლოდ მოექცნენ. ხოლო ისინი, რომელთაც უსამართლოდ მოიქცნენ, მალე შეიტყობენ, თუ სად დაბრუნდებიან [განკითხვის დღეს]!"}]},{"id":27,"verses":[{"id":1,"translation":"ტა, სიინ [1]. ეს არის ყურანისა და განმარტებული წიგნის აიათები,","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"ჭეშმარიტი გზის მაჩვენებელი და სასიხარულო ცნობა მორწმუნეთათვის,"},{"id":3,"translation":"რომლებიც ასრულებენ ლოცვას, გასცემენ მოწყალებას [ზაქათს] და მტკიცედ სწამთ საიქიოსი."},{"id":4,"translation":"ჭეშმარიტად, რომელთაც არ სწამთ საიქიო, შევულამაზეთ მათ მათი საქმენი და ისინი დაეხეტებიან [დაბნეულობაში, ვერ ანსხვავებენ სიკეთეს ბოროტებისგან],"},{"id":5,"translation":"სწორედ მათთვისაა ამქვეყნად მძიმე სასჯელი, ხოლო ისინი უკანასკნელ ცხოვრებაში ყველაზე მეტად წაგებულნი იქნებიან."},{"id":6,"translation":"და ჭეშმარიტად, შენ [ო, მუჰამმად] იღებ ყურანს [ალლაჰისგან], [იგია] ბრძენი, ყოვლისმცოდნე."},{"id":7,"translation":"აი, უთხრა მუსამ თავის ოჯახს: «მე ცეცხლი დავინახე, მალე მოგიტანთ იქიდან ამბავს, ან მოგართმევთ ანთებულ ნაკვერჩხალს, ეგების გათბეთ»."},{"id":8,"translation":"როცა მიუახლოვდა [მუსა] ცეცხლს, მას გამოეცხადა: «დალოცვილ იქნა ის, ვინც ცეცხლშია [ანგელოზები], და ის, ვინც მის გარშემოა [მუსა], და უწმინდესია ალლაჰი — სამყაროთა უფალი»."},{"id":9,"translation":"«ჰეი, მუსა, ჭეშმარიტად, მე ვარ ალლაჰი, ძლევამოსილი, ბრძენი!"},{"id":10,"translation":"და დააგდე შენი კვერთხი (რომელიც მარჯვენა ხელით იჭერ)!» როდესაც მან [მუსამ] დაინახა, რომ იგი [მისი კვერთხი] გველივით იკლაკნებოდა, ზურგი შეაქცია და გაქცევა დააპირა, უკანაც კი არ მოუხედავს (შიშისგან). (მაშინ მისმა უფალმა უთხრა): «ო, მუსა! ნუ გეშინია, რადგან ჩემ წინაშე მოციქულებს არ ეშინიათ."},{"id":11,"translation":"ხოლო ვინც იუსამართლობას [ცოდვას] ჩაიდენს, შემდეგ კი უსამართლობის შემდეგ მას სიკეთით შეცვლის (მოინანიებს და კეთილ საქმეებს აღასრულებს), მაშინ, ჭეშმარიტად, მე მიმტევებელი, მოწყალე ვარ."},{"id":12,"translation":"და ჩაიდე, ო, მუსა, ხელი უბეში; იგი უვნებლად, თეთრი (თოვლივით) გამოვა. (ეს სასწაული იქნება) ცხრა ნიშნიდან[1] ერთ-ერთი ფარაონისა და მისი ხალხისთვის. ჭეშმარიტად, ისინი ურჩი [ურწმუნო] ხალხი არიან».","footnotes":"[1]ცხრა სასწაულებრივი ნიშანი, რომლითაც უზენაესმა ალლაჰმა წინასწარმეტყველი მუსა ფარაონთან გაგზავნა, იყო: თოვლივით თეთრი ხელი; კვერთხი; მრავალწლიანი გვალვა; მოსავლის სიმცირე; წარღვნა, რომელმაც მათი მინდვრები და ბაღები დატბორა; კალიები, რომლებმაც მათი ნათესები, მოსავალი, სახლების კარები, სახურავები და ტანსაცმელიც კი შეჭამეს; მწერები, რომლებმაც მათი პირუტყვი გაანადგურეს; ბაყაყები, რომლებიც მათ საკვებში, ჭურჭელსა და საწოლში ჩნდებოდნენ; და სისხლი, რადაც გადაიქცა წყალი მათ მდინარეებსა და ჭებში."},{"id":13,"translation":"და როცა მათ [ფარაონსა და მის ხალხს] ჩვენი ნიშნები ნათლად მოევლინათ, მათ თქვეს: «ეს აშკარა ჯადოქრობაა!»"},{"id":14,"translation":"და მათ უარყვეს ეს [ცხრა სასწაული], მიუხედავად იმისა, რომ გულით დარწმუნებულნი იყვნენ მათ ჭეშმარიტებაში, უსამართლობისა და ქედმაღლობის გამო. შეხედე [ო, შუამავალო], როგორ დასრულდა მათი საქმე, ვინც არეულობას ავრცელებდა მიწაზე."},{"id":15,"translation":"და [მე ვფიცავ, რომ] ვუბოძეთ [შუამავალ] დაუდს და სულეიმანს ცოდნა, და თქვეს: «ქება-დიდება ალლაჰს, რომელმაც უპირატესობა მოგვცა თავისი მრავალი მორწმუნე მსახურის წინაშე!»"},{"id":16,"translation":"და სულაიმანმა მემკვიდრეობით მიიღო [მისი მამისგან] დაუდისგან [შუამავალობა, ცოდნა და მმართველობა] და უთხრა [სულაიმანმა] თავის ხალხს: «ო, ადამიანებო! ჩვენ შევისწავლეთ ფრინველთა ენა და მოგვეცა ყოველივე, რაც გვესაჭიროება. ჭეშმარიტად, ეს [ალლაჰის] აშკარა სიკეთეა»."},{"id":17,"translation":"და სულაიმანისგან შეკრებილ იქნა მისი ჯარი ჯინთაგან, ადამიანთაგან და ფრინველთაგან [რომლებიც იბრძოდნენ ალლაჰის ურჩთა წინააღმდეგ], და ისინი მკაცრ მწყობრში იმყოფებოდნენ."},{"id":18,"translation":"და როდესაც [სულაიმანი და მისი ჯარი] მიადგნენ ჭიანჭველების ველს, [სულაიმანმა მოისმინა, როგორ] თქვა ერთმა ჭიანჭველამ: «ო, ჭიანჭველებო! შედით თქვენს ბუდეში, რომ სულაიმანმა და მისმა ჯარმა არ გაგსრისონ თქვენ ისე, რომ თვითონაც რომ ვერ იგრძნონ»."},{"id":19,"translation":"[და შუამავალ სულაიმანს] გაეღიმა მის სიტყვებზე გაცინებით [რადგან მას ესმოდა მათი, და განცვიფრებული დარჩა იმით, რომ ჭიანჭველა აფრთხილებდა თავის თანამოძმეებს],\nდა მიმართა [ალლაჰს ვედრებით]: «ო, ჩემო უფალო! შთამაგონე, რომ მუდამ გიხდიდე მადლობას იმ წყალობისთვის, რომელიც მომანიჭე მე და ჩემს მშობლებს, და რომ ვაკეთო კეთილი საქმეები, რომლითაც შენ კმაყოფილი ხარ, და შემიყვანე შენი წყალობით შენს მართალ მსახურთა შორის»."},{"id":20,"translation":"და [შუამავალი სულაიმანი] თვალს ავლებდა ფრინველებს [რომლებიც მას დაემორჩილნენ] და თქვა: «რატომ ვერ ვხედავ ოფოფს? [ნუთუ ის ვიღაცის უკან იმალება] თუ იგი აქ არმყოფთა შორისაა?"},{"id":21,"translation":"უსათუოდ დავსჯი მას [ოფოფს] მკაცრი სასჯელით ან დავკლავ, თუ არ მოვა ჩემთან ცხადი მტკიცებულებით»."},{"id":22,"translation":"და მან [ოფოფმა] დიდი ხნით არ დააყოვნა და თქვა: «მე შევიტყვე ის, რაც შენ არ გეცოდინებოდა, და მოვედი შენთან საბადან [იემენიდან] სარწმუნო ცნობით."},{"id":23,"translation":"ჭეშმარიტად, მე ვიპოვე ქალი, რომელიც მათ [საბას ხალხს] მართავს. მას ყოველივე მიეცა და აქვს დიადი ტახტი."},{"id":24,"translation":"ვნახე იგი [მეფე ქალი] და მისი ხალხი ეთაყვანებოდნენ მზეს, მაგიერ ალლაჰისა, და გაულამაზებია ეშმაკს მათთვის მათი საქმენი, უცდუნებია ისინი გზიდან და არ მიჰყვებიან ჭეშმარიტ გზას,"},{"id":25,"translation":"[და შაიტანმა ეს იმისთვის გააკეთა], რომ მათ არ ეცათ თაყვანი ალლაჰისთვის, იგია, რომელსაც გამოჰყავს დაფარული ციდან და მიწიდან, და იცის ყოველივე, რასაც თქვენ მალავთ და რასაც ამჟღავნებთ."},{"id":26,"translation":"არ არსებობს ღვთაება [ღირსეული სათაყვანებელი], გარდა ალლაჰისა, და იგია დიდებული ტახტის მფლობელი»."},{"id":27,"translation":"[შუამავალმა სულაიმანმა] უთხრა [ოფოფს]: «შევხედავთ, მართალს ამბობ, თუ ცრუთაგანი ხარ."},{"id":28,"translation":"წადი ამ ჩემი წერილით [საბაელებთან] და დაუგდე ის მათ,\nშემდეგ კი განერიდე [დადექი გვერდით] და შეხედე, რას დააბრუნებენ პასუხად»."},{"id":29,"translation":"(დედოფალმა) თქვა: «ო, წინამძღოლებო! მომივიდა პატივსაცემი წერილი [ძალიან მნიშვნელოვანი წერილი]."},{"id":30,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს წერილი არის სულაიმანისგან, [და ის, ასე იწყება]: «სახელითა ალლაჰისა მოწყალისა, შემწყალებლისა»."},{"id":31,"translation":"«რათა არ იყოთ ამპარტავნები ჩემს წინაშე, და მოდით ჩემთან მორჩილნი [ალლაჰზე სრული მორჩილებით]»."},{"id":32,"translation":"[დედოფალმა] თქვა: «ო, დიდებულნო! მირჩიეთ ჩემს საქმეში,\nვინაიდან გადაწყვეტილებას არ ვიღებ ისე, რომ თქვენ არ იყოთ ამის მოწმენი»."},{"id":33,"translation":"მათ [უპასუხეს]: «ჩვენ ძალა გვაქვს [მხედრები და იარაღი] და ძლიერი გამბედაობა, თუმცა გადაწყვეტილება შენ გეკუთვნის, მაშ, შეხედე, რას გვიბრძანებ». (ჩვენ მზად ვართ, შევასრულოთ შენი ბრძანება.)"},{"id":34,"translation":"(დედოფალმა) თქვა: «ჭეშმარიტად, როდესაც მეფეები ქალაქში შედიან (თავიანთი ლაშქრით), მას ანადგურებენ და მის ღირსეულ მცხოვრებლებს დამცირებულებად აქცევენ. სწორედ ასე იქცევიან ისინი."},{"id":35,"translation":"და გავუგზავნი მათ [სულაიმანს და მის ხალხს] საჩუქარს და დავაკვირდები, რას მოიტანენ დაბრუნებისას წარგზავნილები [რა პასუხით დაბრუნდებიან]»."},{"id":36,"translation":"როდესაც [დედოფლის წარგზავნილი] [საჩუქრით] მივიდა სულეიმანთან და გადასცა ის, მან თქვა: «ნუთუ ფიქრობთ, რომ სიმდიდრით შემეწევით? ის, რაც ალლაჰმა მომანიჭა, უკეთესია იმაზე, რაც თქვენ მოგცათ. პირიქით, თქვენ ხარობთ თქვენი საჩუქრებით»."},{"id":37,"translation":"[და შუამავალმა სულეიმანმა უთხრა საბაის დედოფლის წარმოგზავნილს]: «დაბრუნდი მათთან [ჩემი პასუხით]. ჩვენ კი აუცილებლად მივალთ მათთან ისეთი ჯარით, რომლის წინააღმდეგაც ვერ გაუძლებენ, და აუცილებლად გავაძევებთ მათ იქიდან [მათი ქვეყნიდან] დამცირებულებს და დაკნინებულებს»."},{"id":38,"translation":"[შუამავალმა სულეიმანმა] უთხრა: «[იმ ჯინებსა და ადამიანებს, რომლებიც ალლაჰმა მას მორჩილებაში მისცა]: ჰეი, დიდებულნო! რომელი თქვენგანი მომიტანს ტახტს მანამდე, სანამ ისინი მოვლენ ჩემთან დამორჩილებულნი?»"},{"id":39,"translation":"უთხრა ერთერთმა 'იფრითმა ჯინთაგან: «მე მოგიტან [მის ტახტს], ვიდრე ადგილიდან წამოდგებოდე [შუამავალო, სულაიმან]. და ჭეშმარიტად, მე ამისთვის ძლიერი ვარ და სანდო»."},{"id":40,"translation":"უთხრა იმან, ვისაც ჰქონდა წიგნის ცოდნა: «მე მას [მის ტახტს] მოგიტან, ვიდრე თვალს დაახამხამებ». (სულეიმანმა ამის ნება მისცა, და მან ალლაჰს მიმართა ვედრებით) როდესაც მან [წინასწარმეტყველმა სულეიმანმა] იგი [ტახტი] თავის წინ დადგმული იხილა, თქვა: «ეს ჩემი უფლის წყალობაა, რათა გამომცადოს, მადლიერი ვიქნები თუ უმადური. ხოლო ვინც მადლიერია, იგი მხოლოდ საკუთარი თავის სასარგებლოდ არის მადლიერი; და ვინც უმადურია, მაშინ, ჭეშმარიტად, ჩემი უფალი მდიდარი, გულუხვია»."},{"id":41,"translation":"[შუამავალმა სულაიმანმა] უთხრა: «შეუცვალეთ მას თავისი ტახტრევანი და შევხედოთ სწორ გზას დაადგება, თუ იმათგანი იქნება, ვინც სწორი გზით არ მიდის»."},{"id":42,"translation":"და როდესაც იგი [საბას დედოფალი] მოვიდა, უთხრეს: «ასეთია თუ არა შენი ტახტი?» მან თქვა: «თითქოს სწორედ ის არის». (ამით მან შეიცნო ალლაჰის ძლიერება და სულეიმანის წინასწარმეტყველების ჭეშმარიტება.) ხოლო (სულეიმანმა თქვა): «ჩვენ მასზე უწინ მოგვენიჭა ცოდნა (ალლაჰისა და მისი ძლიერების შესახებ) და ჩვენ ალლაჰის მორჩილნი ვართ»."},{"id":43,"translation":"და მას აკავებდა ის, რასაც ალლაჰის გარდა ეთაყვანებოდა. ჭეშმარიტად, იგი ურწმუნო ხალხიდან იყო."},{"id":44,"translation":"ეთქვა მას [დედოფალს]: «შედი სასახლეში. და როცა დაინახა იგი, ეგონა დამდგარი წყალი, და აიწია მისი ტანისამოსი ფეხებზე [რათა გადასულიყო], უთხრა [სულაიმანმა]: «ეს ბროლის სასახლეა». წამოიძახა [დედოფალმა]: «უფალო ჩემო, მე უსამართლოდ მოვექეცი საკუთარ თავს [როდესაც მრავალღმერთიანობას ჩავდიოდი], ახლა კი დავემორჩილე სულეიმანთან ერთად, სამყაროთა უფალს»."},{"id":45,"translation":"და წარვუგზავნეთ სემუდელებს მათი ძმა სალიჰი, რომ ეთაყვანონ ალლაჰს! ისინი კი ორ ჯგუფად დაიყვნენ და კამათობდნენ ერთმანეთში."},{"id":46,"translation":"[შუამავალმა სალიჰმა] უთხრა: «ო ჩემო ხალხო, რატომ ჩქარობთ სიავეს სიკეთეზე წინ? ნეტავ, პატიება გეთხოვათ ალლაჰისათვის, ეგებ შეწყალებულნი ყოფილიყავით»."},{"id":47,"translation":"მათ [შუამავალ სალიჰს] უთხრეს: «ჩვენ შენთან და შენთან მყოფებთან ვაკავშირებთ უბედურებებს!» მან თქვა: «თქვენი ბედი ალლაჰთანაა! ხოლო, თქვენ ხართ გამოცდის ქვეშ მყოფი ხალხი»."},{"id":48,"translation":"და ქალაქში (ალ-ჰიჯრში, სადაც წინასწარმეტყველი სალიჰი ცხოვრობდა) იყო ცხრა კაცი, რომლებიც მიწაზე ბოროტებას ავრცელებდნენ და (არაფერს) ასწორებდნენ."},{"id":49,"translation":"მათ [ამ ცხრა კაცმა] თქვეს ერთმანეთში: «დავიფიცოთ ალლაჰი ერთმანეთის წინაშე, რომ აუცილებლად მივადგებით მას [საალიჰს] და მის ოჯახს ღამით [მოულოდნელად] და მოვსპობთ მათ, შემდეგ კი ვეტყვით მის ნათესავებს: ჩვენ არ ვესწრებოდით მისი ოჯახის დაღუპვას, და ნამდვილად, ჩვენ სიმართლეს ვამბობთ!»"},{"id":50,"translation":"ჩაიფიქრეს ხრიკი [რათა მოეკლათ საალიჰი და მისი ოჯახი] და ჩვენც მოვაწყეთ ხრიკი [მათი ბოროტი განზრახვის წინააღმდეგ], ხოლო ისინი ვერც კი გრძნობდნენ ამას."},{"id":51,"translation":"და შეხედე [ო, შუამავალო], როგორი იყო ბოლო მათი ხრიკისა, ჩვენ გავანადგურეთ ისინი და მათი ხალხიც, ყველა ერთად."},{"id":52,"translation":"და აი, ეს მათი სახლებია დანგრეული იმის გამო, რა ბოროტებაც ჩაიდინეს. ამაში სასწაულია ხალხისათვის, რომელთაც იციან."},{"id":53,"translation":"და გადავარჩინეთ ისინი, რომელთაც ირწმუნეს და ეშინოდათ [ალლაჰის]."},{"id":54,"translation":"და ლუტმა, როცა უთხრა თავის ხალხს: «ნუთუ ჩაიდენთ ბილწსაქმეს მაშინ, როცა თქვენ ხედავთ [და იცით], [რამდენად ბილწია ეს ქმედება]?"},{"id":55,"translation":"ნუთუ ვნებით მიდიხართ მამაკაცებთან ქალების ნაცვლად? არა! თქვენ უმეცარი ხალხი ხართ (რომელიც არ ცნობს იმ საზღვრებს, რომლებიც ალლაჰმა დაადგინა)."},{"id":56,"translation":"და სხვა არაფერი ყოფილა მისი ხალხის პასუხი, გარდა იმისა რომ თქვეს: «გააძევეთ ლუტის ოჯახი [შუამავალი ლუტი და მორწმუნეები] თქვენი დასახლებიდან. რადგან ისინი არიან ადამიანები, რომლებიც სიწმინდეს იცავენ (არ კავდებიან მამათმავლობით)»."},{"id":57,"translation":"ხოლო ჩვენ გადავარჩინეთ ის და მისი ოჯახი, მისი ცოლის გარდა, რომელსაც ადგილი მივუჩინეთ ჩამორჩენილებთან [დაღუპულებთან] ერთად [რადგან იგი კმაყოფილი იყო თავისი ხალხის ბილწი საქმით და ეხმარებოდა მათ ამაში]."},{"id":58,"translation":"და მოვუვლინეთ მათ [ციდან] [ქვის] წვიმა, და რა საშინელია ეს წვიმა მათთვის, ვინც გაფრთხილებული იყო."},{"id":59,"translation":"თქვი [ო, შუამავალო]: «ქება-დიდება ალლაჰს და მშვიდობა მის მსახურებს, რომელნიც მან გამოარჩია. ალლაჰი უკეთესია თუ ისინი, რომლებსაც თქვენ თანამოზიარეებად უდგენთ მას?»"},{"id":60,"translation":"[ცრუ ღმერთები უკეთესია თუ] ის, ვინც გააჩინა ცანი და ქვეყანა და გარდმოავლინა ციდან წყალი და აღმოაცენა მისით მშვენიერი ბაღები? თქვენ ვერ გაზრდიდით მათში ხეებს, განა არის ალლაჰთან ერთად სხვა ღვთაება [რომელიც დაეხმარებოდა მას თავის საქმეებში]?! პირიქით, ისინი არიან ხალხი, რომლებიც გადაუხვევენ [ჭეშმარიტი რწმენიდან]."},{"id":61,"translation":"[ცრუ ღმერთები უკეთესია თუ] ის, ვინც დაადგინა დედამიწა მყარად და გაიყვანა მის ღარებში მდინარეები და დაადგა მასზე მყარად მდგომი მთები და ორ ზღვას შორის აღმართა ზღუდე, განა არის ალლაჰთან ერთად სხვა ღვთაება? და მათმა უმეტესობამ არ იცის [ალლაჰის დიდება და ძლევამოსილება]."},{"id":62,"translation":"[ცრუ ღმერთები უკეთესია თუ] ის ვინც პასუხობს გაჭირვებულის ვედრებას, როცა მოუხმობს მას და ააცილებს სიავეს და გქმნით თქვენ დედამიწის მემკვიდრეებად. განა არის ალლაჰთან ერთად სხვა ღვთაება [რომელიც იგივეს აკეთებს] ? რა მცირეა, რასაც შეიგონებთ."},{"id":63,"translation":"[ცრუ ღმერთები უკეთესია თუ] ის, ვინც გიწინამძღვრათ ხმელეთსა თუ ზღვის წვდიადში და აგზავნის ქარს\nსამახარობლოდ თავისი წყალობისა. განა არის ალლაჰთან ერთად სხვა ღვთაება? უზენაესია ალლაჰი იმაზე, რასაც თანაზიარად უდგენენ."},{"id":64,"translation":"[ცრუ ღმერთები უკეთესია თუ] ის, ვინც პირველად იწყებს შექმნას [არაფრისგან], შემდეგ კი იმეორებს [გააცოცხლებს სიკვდილის შემდეგ] მას? ის, ვინც სარჩოს გაძლევთ ციდან და მიწიდან, განა არის ალლაჰთან ერთად სხვა ღვთაება? უთხარი: «მოიტანეთ თქვენი მტკიცებულება, თუ მართალნი ხართ!»"},{"id":65,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო]: «არავინ იცის დაფარული ცაში და დედამიწაზე, გარდა ალლაჰისა. ხოლო ისინი ვერ გრძნობენ, როდის იქნებიან აღდგენილნი»."},{"id":66,"translation":"მაგრამ, [როდესაც ისინი იხილავენ განკითხვის დღის მოვლენებს] მათი ცოდნა სრულად აშკარა გახდება მარადიული ცხოვრების შესახებ, მაგრამ ისინი [ამ ცხოვრებას] [ატარებენ] ეჭვში, უფრო მეტიც, ისინი ბრმანი არიან."},{"id":67,"translation":"და თქვეს იმათ, რომელნიც გახდნენ ურწმუნონი: «ნუთუ [სიკვდილის შემდეგ] ჩვენ და ჩვენი მამები მიწად ვიქცევით, და მართლაც გამოვიყვანებით (სამარხებიდან ცოცხლად) [აღვდგებით]?"},{"id":68,"translation":"ეს [აღდგომა] აღგვითქმული გვქონდა ჩვენ და ჩვენს წინაპრებსაც უწინ. და ეს არაფერია, თუ არა ძველთა გამოგონილი ლეგენდები»."},{"id":69,"translation":"უთხარი [მათ] [ო, შუამავალო]: «იარეთ ქვეყანაზე და შეხედეთ, როგორი იყო ამბოხებულთა [ურწმუნოთა] აღსასრული»."},{"id":70,"translation":"და ნუ დამწუხრდები მათ გამო [იმის გამო, რომ მრავალღმერთიანები ზურგს გაქცევენ და ალლაჰის შუამავლად არ გაღიარებენ], და გული ნუ შეგიწუხდება მათი მზაკვრობის გამო."},{"id":71,"translation":"[მრავალღმერთიანები დასცინიან დაპირებაზე სასჯელის შესახებ] და ამბობენ: «როდის აღსრულდება ეს დაპირება, თუკი მართალს ამბობთ?»"},{"id":72,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო): «იქნებ უკვე მოგდევთ ის, რის დაჩქარებასაც ითხოვთ [სასჯელის ნაწილი]»."},{"id":73,"translation":"და ჭეშმარიტად, შენი უფალი ადამიანების მიმართ უსაზღვრო წყალობისა და სიუხვის მფლობელია, მაგრამ ადამიანთა უმრავლესობა მადლიერი არ არის."},{"id":74,"translation":"და ჭეშმარიტად, შენმა უფალმა უეჭველად იცის, რას მალავენ მათი გულები და რას ამჟღავნებენ აშკარად."},{"id":75,"translation":"და არ არსებობს არაფერი დაფარული არც ცაში, და არც მიწაზე, რომ არ იყოს ცხად წიგნში."},{"id":76,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს ყურანი მოუთხრობს ისრაელის შვილებს იმ საკითხების უმეტეს ნაწილს, რაშიც ისინი ვერ თანხმდებოდნენ,"},{"id":77,"translation":"და ჭეშმარიტად, იგი [ყურანი] ჭეშმარიტი გზა და წყალობაა მორწმუნეთათვის."},{"id":78,"translation":"ჭეშმარიტად, შენი უფალი განსჯის მათ შორის თავისი [სამართლიანი] განაჩენით. და ჭეშმარიტად, იგი ძლევამოსილი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":79,"translation":"და მიენდე [ო, შუამავალო] მხოლოდ ალლაჰს, რადგან ჭეშმარიტად, შენ ხარ ნათელი ჭეშმარიტების გზაზე."},{"id":80,"translation":"ჭეშმარიტად, შენ [ო, შუამავალო] ვერ შეასმენ მკვდრებს და ვერ შეასმენ ყრუებს ძახილს, როცა ისინი ზურგს იბრუნებენ."},{"id":81,"translation":"და შენ [ო, შუამავალო] ვერ დააყენებ სწორ გზაზე ბრმებს მათი გზააბნეულობიდან, შენ მხოლოდ იმას შეასმენ, ვინც ირწმუნა ჩვენი აიათები და სწორედ ისინი არიან მორჩილნი."},{"id":82,"translation":"და როცა აღსრულდება სიტყვა მათზე, ჩვენ გამოვიყვანთ მათთვის მიწიდან ცხოველს, რომელიც დაელაპარაკება მათ, რომ ადამიანებს არ სჯეროდათ ჩვენი აიათების."},{"id":83,"translation":"იმ დღეს შევკრებთ ყოველი ერისგან ჯგუფს, ვინც ცრუდ რაცხავდა ჩვენს აიათებს და ისინი შეკავებულნი იქნებიან."},{"id":84,"translation":"და როდესაც ისინი (ალლაჰის წინაშე) წარდგებიან, იგი იტყვის: «ნუთუ უარყავით ჩემი აიათები, მაშინ როცა მათი ცოდნით ვერც კი მოიცავით ისინი? ან კიდევ, რას აკეთებდით?»"},{"id":85,"translation":"და აღსრულდება სიტყვა [სასჯელზე] მათზე იმის გამო, რომ უსამართლოდ იქცეოდნენ და ისინი ვერ იტყვიან ვერაფერს."},{"id":86,"translation":"ნუთუ მათ [მორწმუნეებმა] ვერ დაინახეს, რომ დავადგინეთ ღამე, რათა მოესვენათ მასში, და დღე ხილულად? ჭეშმარიტად, მათშია სასწაულები მორწმუნე ხალხისათვის."},{"id":87,"translation":"და იმ დღეს, როცა საყვირში ჩაჰბერავენ, შეძრწუნდებიან ისინი, ვინც ცებში არიან, და ისინი, ვინც დედამიწაზე არიან, გარდა იმათისა, ვისაც ალლაჰი ინებებს. და ყველა მივა მასთან დამორჩილებული (დამდაბლებული)."},{"id":88,"translation":"და დაინახავ მთებს, რომლებიც უძრავად მიგაჩნია, ამოძრავდებიან როგორც ღრუბელნი, [ეს მოხდება] ალლაჰის ნებით, რომელმაც ყველაფერი სრულყოფილად შექმნა და ჭეშმარიტად, მან უწყის ის, რასაც აკეთებთ."},{"id":89,"translation":"ვინც მოვა სიკეთით, მისთვის იქნება მასზე უკეთესი, და ისინი იმ დღეს ყოველგვარი შიშისგან უსაფრთხოდ იქნებიან."},{"id":90,"translation":"ხოლო ვინც მოვა ბოროტებით, მათ სახეებს ცეცხლში ჩააგდებენ. ნუთუ სხვა რამით გეზღვებათ, გარდა იმისა, რასაც თქვენ სჩადიოდით?"},{"id":91,"translation":"თქვი [ო, შუამავალო]: «მე მხოლოდ ის მიბრძანეს, რომ ვეთაყვანო ამ ქალაქის უფალს, რომელმაც იგი აკრძალულად (ხელშეუხებლად) აქცია. და მას ეკუთვნის ყოველი რამ. და მიბრძანეს, რომ ვიყო დამორჩილებულთაგანი»."},{"id":92,"translation":"და ვიკითხო ყურანი (ადამიანებისთვის). ხოლო ვინც დაადგება ჭეშმარიტ გზას, ის დაადგება მას საკუთარი თავისთვის; ხოლო ვინც შეცდება [გადაუხვევს ჭეშმარიტებას], მაშინ უთხარი (ო, მოციქულო): «ჭეშმარიტად, მე მხოლოდ შემგონებელი ვარ»."},{"id":93,"translation":"და თქვი [ო, შუამავალო]: «ქება-დიდება ალლაჰს! იგი გიჩვენებთ თავის სასწაულებს და თქვენ შეიცნობთ მათ, ხოლო შენი უფალი უგლისყურო არ არის იმის მიმართ, რასაც აკეთებთ»."}]},{"id":28,"verses":[{"id":1,"translation":"ტა სიინ მიიმ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"ეს არის აიათები განმარტებული წიგნიდან [ყურანიდან]."},{"id":3,"translation":"ჩვენ მოგიყვებით შენ [ო, მუჰამმად] მუსას და ფარაონის ამბავს ჭეშმარიტად [ისე, თითქოს თავად ყოფილიყავი ამ ისტორიის მოწმე] იმ ადამიანებისთვის, რომელთაც სწამთ."},{"id":4,"translation":"ჭეშმარიტად, ფარაონი თავის ქვეყანაში [ეგვიპტეში] გაამპარტავანდა [გახდა დესპოტი] და თავისი ხალხი ჯგუფებად დაყო, [და ამას აკეთებდა] მათი ერთი ნაწილის დასუსტებისთვის [დამცირებისთვის]. ის კლავდა მათ ვაჟებს და ცოცხალს ტოვებდა მათ ქალებს. უეჭველად, ის არეულობის მთესველთაგანი იყო."},{"id":5,"translation":"ჩვენ ვინდომეთ წყალობა მოგვეცა მათთვის, ვინც დამცირებული იყო მიწაზე [ეგვიპტეში] [ისრაელის შვილები], რომ გაგვეხადა ისინი წინამძღვრებად და მემკვიდრეებად [შამის მიწაზე] [ფარაონისა და მისი ხალხის დაღუპვის შემდეგ],"},{"id":6,"translation":"და [ჩვენ ვინდომეთ] დაგვემკვიდრებინა ისინი მიწაზე [მიგვეცა მათთვის ძალაუფლება] და გვეჩვენებინა ფარაონისთვის, ჰამანისთვის და მათი ჯარისთვის ის, რასაც ისინი შიშობდნენ მათგან."},{"id":7,"translation":"და ჩვენ შთავაგონეთ მუსას დედას [როცა ის დაიბადა]: «(მშვიდად) აწოვე მას [შენს შვილს] ძუძუ, ხოლო როცა შეგეშინდება მის გამო [რომ შეიძლება ფარაონის ხალხმა მოკლას], მაშინ [ჩადე ის კიდობანში და] ჩააგდე ის წყალში [ნილოსში] და არ შეგეშინდეს, და არ დამწუხრდე! უეჭველად, ჩვენ დაგიბრუნებთ მას და ვჰქმით მას ერთ-ერთ მოციქულთაგან."},{"id":8,"translation":"და აიყვანა იგი [მუსა] ფარაონის ხალხმა (რომელიც მას გადააწყდა), რათა იგი [მუსა] საბოლოოდ მათთვის მტრად და მწუხარებად ქცეულიყო. ჭეშმარიტად, ფარაონი, ჰამანი და მათი ორივეს ლაშქრები ცოდვილები [მრავალღმერთიანები] იყვნენ!"},{"id":9,"translation":"და ფარაონის ცოლმა უთხრა [ფარაონს]: «[ეს ბავშვი იქნება] თვალთა ნუგეში ჩემთვის და შენთვის! ნუ მოკლავ მას; იქნებ მოგვიტანოს სიკეთე, ან შვილად მივიღოთ იგი». ხოლო ისინი [ფარაონი და მისი ხალხი] ვერც კი გრძნობდნენ [რომ სწორედ ის გახდებოდა მათი დაღუპვის მიზეზი]."},{"id":10,"translation":"და მუსას დედის გული გახდა ცარიელი [აღარაფერზე ფიქრობდა ამ სამყაროში, გარდა თავისი შვილისა]. ლამის იყო გაემხილა ეს [რომ ეს მისი შვილი იყო], რომ არა ჩვენ მიერ მისი გულის განმტკიცება, რათა ყოფილიყო მორწმუნეთაგან."},{"id":11,"translation":"[მუსას დედამ] უთხრა მის [მუსას] დას [როცა კიდობანი მდინარეში გაუშვა]: «გაჰყევი მას [რომ გაიგო, რა მოუვა]!» და მან შორიდან უთვალთვალა, ხოლო მათ [ფარაონის ხალხმა] ვერც კი შეამჩნიეს [რომ ის მისი და იყო, და ამის გამო უთვალთვალებდა მას]."},{"id":12,"translation":"და ჩვენ ავუკრძალეთ მას [მუსას] ძიძები [ისე მოვაწყვეთ, რომ მუსა არც ერთი ძიძის ძუძუს არ წოვდა] მანამდე [დედასთან დაბრუნებამდე]. და თქვა მან [მუსას დამ]: «ხომ არ მიგითითოთ ერთი სახლის მცხოვრებლებზე [ერთ ოჯახზე], რომლებიც იზრუნებენ მასზე თქვენთვის, და ისინი მის მიმართ კეთილგანწყობილნი (იქნებიან)?»"},{"id":13,"translation":"და ჩვენ დავაბრუნეთ იგი [მუსა] მის დედასთან, რათა მისი თვალები ნუგეშით აღვსებულიყო და არ დამწუხრებულიყო, რათა სცოდნოდა [მუსას დედას], რომ ალლაჰის აღთქმა ჭეშმარიტებაა, თუმცა მათმა უმეტესობამ არ იცის."},{"id":14,"translation":"და როცა [მუსამ] ზრდასრულობას მიაღწია და სრული გახდა [გონებრივად და ფიზიკურად], ჩვენ ვუბოძეთ მას სიბრძნე და ცოდნა [რათა სცოდნოდა ალლაჰის კანონის წესები ისრაელთა სარწმუნოებაში]. და ამგვარად ვაჯილდოვებთ კეთილის მქმნელთ."},{"id":15,"translation":"და შევიდა [მუსა] [ფარულად] ქალაქში, როცა მისი მცხოვრებნი უყურადღებოდ იყვნენ და ნახა იქ ორი კაცი ერთმანეთს ეჩხუბებოდა, ეს ერთი მისი მომხრეთაგანი იყო, მეორე კი - მისი მტრების რიგებიდან. მისმა მომხრეთაგანმა დახმარება სთხოვა მისი მტრის წინააღმდეგ. მუსამ დაარტყა მას და მოკლა. თქვა: «ეს ეშმაკის საქმეთაგანია; ჭეშმარიტად, იგი ცხადი გზის ამბნევი მტერია[1]».","footnotes":"[1]ეს მოვლენები მოხდა ჯერ კიდევ წინასწარმეტყველ მუსას წინასწარმეტყველური მისიის დაწყებამდე."},{"id":16,"translation":"თქვა [მუსამ]: «უფალო ჩემო, უსამართლოდ მოვექეცი საკუთარ თავს. მაპატიე მე». და [ალლაჰმაც] აპატია [მუსას]. რადგან იგი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":17,"translation":"(შემდეგ) (მუსამ) თქვა: «უფალო ჩემო, იმისთვის, რომ შენ სიკეთე მიბოძე, მე არასოდეს ვიქნები ამბოხებულთა დამხმარე»."},{"id":18,"translation":"და მეორე დილით იგი [მუსა] (კვლავ) აღმოჩნდა ქალაქში (სადაც მან მკვლელობა ჩაიდინა), შეშინებული და სიფრთხილეს იჩენდა [უსმენდა, რას ლაპარაკობდნენ ადამიანები გუშინდელი მკვლელობის შესახებ]. უეცრად (მუსამ დაინახა, რომ) ის [მისი თანამოძმე], რომელმაც გუშინ (როდესაც ერთ ადამიანს ებრძოდა) დახმარებისთვის მოუხმო, (დღეს უკვე სხვა ადამიანთან ჩხუბობდა) და კვლავ მას (დახმარებისთვის) უხმობდა. (და) უთხრა მას მუსამ: «ჭეშმარიტად, შენ აშკარად გზააბნეული ხარ»."},{"id":19,"translation":"და როცა [მუსამ] ისურვა დაერტყა [ძლიერად] მისთვის რომელიც იყო მათი მტერი, უთხრა [მტერმა]: «ჰეი მუსა, ნუთუ გსურს, მეც ისევე მომკლა, როგორც ის მოკალი გუშინ? ეგებ გსურს, რომ იყო ტირანი [უსამართლო] ქვეყანაზე, და არ გსურს, რომ იყო შემრიგებელთაგანი»."},{"id":20,"translation":"მოვიდა [ერთი] [მორწმუნე] კაცი [რომელიც მალავდა თავის რწმენას და იყო ფარაონის ხალხიდან] [რომელსაც მუსა იცნობდა] ქალაქის [შორეული] გარეუბნიდან აჩქარებული, და უთხრა: «ო, მუსა! უეჭველად, დიდებულები [ფარაონის ხალხიდან] განიხილავენ შენზე, რომ მოგკლან [იმ მკვლელობის გამო, რაც ჩაიდინე]. გადი [ამ ქვეყნიდან] რადგან ჭეშმარიტად, მე შენთვის კარგის მრჩეველი ვარ»."},{"id":21,"translation":"და იგი [მუსა] გამოვიდა იქიდან [ფარაონის ქვეყნიდან] შიშითა და სიფრთხილით [იხედებოდა, ხომ არ მისდევდნენ]. [მუსამ] თქვა: «უფალო, გადამარჩინე ბოროტმოქმედი ხალხისაგან»."},{"id":22,"translation":"და როცა იგი [მუსა] გაემართა მადიანის მიმართულებით, თქვა: «იქნება, ჩემმა უფალმა სწორ გზაზე მატაროს»."},{"id":23,"translation":"და როცა მივიდა [მუსა] მადიანის წყაროსთან, დაინახა ხალხის ბრბო, რომლებიც საქონელს წყალს ასმევდნენ. და მათგან ოდნავ მოშორებით დაინახა ორი ქალი, რომლებიც თავიანთ პირუტყვს აკავებდნენ [წყლისკენ არ უშვებდნენ]. [მუსამ] უთხრა ამ ორ ქალს: «რა გაგჭირვებიათ?» მიუგეს: «ჩვენ არ ვასმევთ [პირუტყვს], სანამ მწყემსები არ წაიყვანენ [თავიანთ საქონელს], ხოლო ჩვენი მამა ხანდაზმული მოხუცია»."},{"id":24,"translation":"და [მუსამ] დაურწყულა მათ [საქონელი], შემდეგ ხის ჩრდილს მიაშურა და [ძალიან მშიერმა] თქვა: «უფალო ჩემო, მე მჭირდება ის სიკეთე [საჭმელი], რომელსაც შენ მომივლენ»."},{"id":25,"translation":"და მოვიდა მასთან ერთ-ერთი [იმ ორი ქალიდან], მორიდებით და უთხრა: «უეჭველად, მამაჩემი გეძახის, რათა მოგაგოს ჯილდო იმისთვის, რომ ჩვენი პირუტყვი დაარწყულე». და როცა იგი მივიდა მასთან [მათ მამასთან] და უამბო თავისი ისტორია, მან უთხრა: «ნუ გეშინია, შენ თავს დააღწიე იმ ხალხისგან, რომლებიც უსამართლონი არიან»."},{"id":26,"translation":"მათგან ერთ-ერთმა თქვა: «მამაჩემო, დაიქირავე იგი [მუსა], რადგან ყველაზე საუკეთესო იმათთგან, ვისაც დაიქირავებ, არის ძლიერი [რომელსაც შეუძლია პირუტყვის დაცვა] და სანდო [ვისაც შეიძლება თამამად ენდო]»."},{"id":27,"translation":"[მათმა მამამ] უთხრა [მუსას]: «ჭეშმმარიტად, მინდა, რომ ჩემს ორ ქალთაგან ერთ-ერთი შეგრთო იმ [პირობით], რომ შენ ჯამაგირობას გამიწევ [პირუტყვის მწყემსად] რვა წელს. ხოლო თუ ათ წელს შეასრულებ, ეს [იქნება] შენს მიერ გამოჩენილი [სიკეთე]. და მე არ მსურს გაგიძნელო, შენ მნახავ თუ ალლაჰი ინებებს, მართალთაგანს»."},{"id":28,"translation":"მან [მუსამ] თქვა: «ეს ჩემსა და შენს შორის იყოს, ამ ორ ვადათაგან, რომელსაც შევასრულებ [რვა თუ ათი წელი], არ [უნდა იყოს] ჩემზე ზეწოლა [არ მომთხოვო მეტი], და ალლაჰი არის თავმდები [მოწმე და მცველი] იმისა, რასაც ვამბობთ»."},{"id":29,"translation":"და მას შემდეგ, რაც მუსამ დაასრულა [მწყემსად მუშაობის] ვადა [ათი წელი] და გაემგზავრა [მადიანიდან ეგვიპტეში] თავის ოჯახთან ერთად, მან ტურის მთის მხრიდან შენიშნა ცეცხლი. მან უთხრა თავის ოჯახს: «დარჩით აქ, უეჭველად, დავინახე ცეცხლი. იქნებ იქიდან მოგიტანოთ რაიმე ამბავი, ან ანთებული ნაკვერჩხალი [კოცონის გასაჩაღებლად], ეგების გათბეთ»."},{"id":30,"translation":"და როდესაც იგი [მუსა] მიუახლოვდა მას [ცეცხლს], მას მიმართა (ალლაჰის) ძახილმა ხეობის მარჯვენა მხრიდან, კურთხეულ ჭალაში, ხის მხრიდან: «ო, მუსა! ჭეშმარიტად, მე ვარ ალლაჰი, სამყაროთა უფალი!"},{"id":31,"translation":"და დააგდე შენი კვერთხი (რომელიც მარჯვენა ხელში გიჭირავს)!» და როდესაც მან [მუსამ] დაინახა, რომ იგი [მისი კვერთხი] იკლაკნებოდა, თითქოს გველი იყო, შებრუნდა, რათა გაქცეულიყო, და (შიშისგან) უკანაც კი არ მოუხედავს. (და უთხრა მას მისმა უფალმა): «ო, მუსა! მოდი [დაბრუნდი იმ ადგილას, სადაც თავიდან იდექი] და ნუ გეშინია (შენ ზიანი არ მოგადგება), რადგან, ჭეშმარიტად, შენ უსაფრთხოდ მყოფთა შორის ხარ!"},{"id":32,"translation":"ჩაიდე (ო, მუსა) შენი ხელი უბეში, (და) ის გამოვა თეთრი (როგორც თოვლი), ყოველგვარი ზიანის გარეშე, და მიიკარი შენი ფრთა [შენი ხელი] შენთან (შიშისგან გასათავისუფლებლად). ეს არის ორი მტკიცებულება შენი უფლისგან ფარაონისა და მისი დიდებულების მიმართ, — ჭეშმარიტად, ისინი ურჩი [ურწმუნო] ხალხი არიან»."},{"id":33,"translation":"[მუსამ] თქვა: «უფალო ჩემო, მე მათგან [ფარაონის ხალხიდან] ერთი ადამიანი მოვკალი და ამიტომ მეშინია, რომ [თუ მათთან წავალ] ისინი მომკლავენ."},{"id":34,"translation":"და ჩემი ძმა, ჰარუნი, ჩემზე უკეთ მეტყველია, ამიტომ გამოგზავნე იგი ჩემს დამხმარედ, რათა მან დაადასტუროს ჩემი სიმართლე [და აუხსნას მათ ის, რითაც მე ვამხილებ მათ]. ჭეშმარიტად, მეშინია, რომ ისინი უარმყოფენ მე [და არ დამიჯერებენ] [რომ მე მათთან ალლაჰისგან ვარ მოვლინებული]»."},{"id":35,"translation":"და თქვა (ალლაჰმა): «ჩვენ გავაძლიერებთ შენს ხელს [მოგცემთ მხარდაჭერას] შენი ძმის (ჰარუნის) მეშვეობით და მოგცემთ თქვენ ორს მტკიცებულებას, ისე რომ ისინი თქვენამდე ვერ მოაღწევენ. ჩვენი აიათებით (ნიშნებით) თქვენ (ორივე) (ო, მუსა და ჰარუნ) და ისინი, ვინც თქვენ ორს გაჰყვებიან, გამარჯვებულები იქნებით»."},{"id":36,"translation":"და როცა მივიდა მუსა მათთან ჩვენი ცხადი სასწაულებით, მათ თქვეს: «ეს მხოლოდ გამოგონილი ჯადოქრობაა. არაფერი გვსმენია ამის შესახებ ჩვენი წინაპრებისგან»."},{"id":37,"translation":"მუსამ უთხრა: «ჩემი უფალი უკეთ იცნობს იმათ, ვინც თქვენ მისგან მოგიტანათ ჭეშმარიტი გზა. და იმას, ვისაც ექნება საზღაურად მარადიული სამკვიდრო. ჭეშმარიტად, უსამართლონი [ურწმუნონი] ვერ მოიპოვებენ წარმატებას»."},{"id":38,"translation":"ფარაონმა უთხრა «ო, დიდებულნო, მე არ ვიცი თქვენთვის სხვა ღვთაება ჩემს გარდა. ჰეი, ჰამან! დაანთე ჩემთვის ცეცხლი თიხაზე და ამიგე კოშკი, რათა ეგების დავინახო მუსას ღმერთი, თუმცაღა ვფიქრობ, რომ იგი [მუსა] მატყუართაგანია»."},{"id":39,"translation":"და (ქედმაღლურად) გაამაყდა იგი [ფარაონი] და მისი ლაშქრები დედამიწაზე ყოველგვარი (ამის) უფლების გარეშე და ფიქრობდნენ, რომ ისინი ჩვენთან არ იქნებოდნენ დაბრუნებულნი (სიკვდილის შემდეგ)."},{"id":40,"translation":"შევიპყარით ის [ფარაონი] და მისი ჯარი, და ჩავყარეთ ისინი ზღვაში და შეხედე, როგორი იყო უსამართლოთა აღსასრული."},{"id":41,"translation":"და გავხადეთ ისინი [ფარაონი და მისი ხალხი] წინამძღოლებად, რომლებიც (თავიანთი საქმეებით) (სხვებს) ცეცხლისკენ მოუწოდებენ, და აღდგომის დღეს მათ დახმარება არ გაეწევათ."},{"id":42,"translation":"და ვჰქმენით ისე, რომ ამქვეყნად მათ [ფარაონს და მის ხალხს] თან სდევს წყევლა [სასჯელი და დამცირება], ხოლო აღდგომის დღეს ისინი შერცხვენილთაგან იქნებიან."},{"id":43,"translation":"და ვფიცავ, ვუბოძეთ მუსას წიგნი [თორა] იმის შემდგომ, რაც დავღუპეთ პირველი თაობები, როგორც ნათელი გზა ხალხისთვის, [ასევე] როგორც მართალი გზამკვლევი და მოწყალება, რათა მათ გაიხსენონ."},{"id":44,"translation":"და შენ [ო, მუჰამმად] არ ყოფილხარ [იმ] მთის დასავლეთ მხარეს, როცა ჩვენ გადავწყვიტეთ მუსას საქმე [როცა ალლაჰმა გადაწყვიტა მისი გაგზავნა ფარაონისა და მისი ხალხისაკენ როგორც მოციქული], და არ ყოფილხარ ამის დამსწრეთაგანი."},{"id":45,"translation":"მაგრამ ჩვენ აღვზარდეთ [შევქმენით] (სხვა) თაობები (წინასწარმეტყველ მუსას შემდეგ), და ხანგრძლივი იყო მათთვის ცხოვრება [გავიდა დიდი დრო და თაობები შეიცვალა] (ისე, რომ მათ დაივიწყეს აღთქმა, რომელიც ალლაჰთან დადეს). და შენ (ო, მუჰამმად) არ იყავი მადიანის მცხოვრებთა შორის, როცა უკითხავდი მათ ჩვენს აიათებს, მაგრამ ჩვენ ვიყავით მომვლინებელნი."},{"id":46,"translation":"და შენ (ო, მოციქულო) არ იყავი ტურის (მთის) მხარეს, როდესაც ჩვენ მოვუხმეთ (მუსას), მაგრამ (ჩვენ გაცნობეთ ეს და გამოგგზავნეთ) — წყალობით შენი უფლისგან, რათა შეაგონო ხალხი, რომელთანაც შენამდე არ მოსულა შემგონებელი [მოციქული], რათა მათ გაიხსენონ."},{"id":47,"translation":"და რომ არა (ის, რომ) (ჩვენ) გამოგგზავნეთ შენ მოციქულად, მაშინ, როცა მათ [ურწმუნოებს] უბედურება დაატყდებოდათ თავს იმის გამო, რაც მათმა ხელებმა მოიმზადეს, ისინი იტყოდნენ: «უფალო ჩვენო, ნეტავ გამოგეგზავნა ჩვენთან მოციქული, და ჩვენ გავყვებოდით შენს აიათებს და ვიქნებოდით მორწმუნენი!»"},{"id":48,"translation":"და როდესაც მათთან მოვიდა ჭეშმარიტება ჩვენგან, მათ [მექქელმა ურწმუნოებმა] თქვეს: «რატომ არ მიეცა მას [მუჰამმადს] ისეთი, როგორიც მიეცა (წინასწარმეტყველ) მუსას?» ნუთუ მათ [ურწმუნოებმა] არ უარყვეს ის, რაც ადრე მიეცა მუსას? მათ თქვეს: «(ეს [თორა და ყურანი]) — ორი ჯადოქრობაა, რომლებიც ერთმანეთს ეხმარებიან!» და თქვეს: «ჭეშმარიტად, ჩვენ არც ერთ მათგანს არ ვირწმუნებთ»."},{"id":49,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო]: «მოიტანეთ ალლაჰისგან წიგნი, რომელიც უფრო ჭეშმარიტი იქნებოდა [სახელმძღვანელოდ], ვიდრე ეს ორი [თორა და ყურანი], და მე მას მივყვები, თუ მართალს ამბობთ!»"},{"id":50,"translation":"თუ ისინი არ გიპასუხებენ [ო, შუამავალო], მაშინ იცოდე, რომ [მათ აღარ დარჩათ არანაირი მტკიცებულება და] ისინი მხოლოდ თავიანთ ახირებებს მისდევენ. და ვინ არის იმაზე უფრო გზააბნეული, ვიდრე ის, ვინც მისდევს თავის ახირებას ალლაჰის ხელმძღვანელობის გარეშე? ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ უხელმძღვანელებს [ჭეშმარიტებისაკენ] უსამართლო ხალხს."},{"id":51,"translation":"და ვფიცავ, ჩვენ მივიტანეთ მათთან სიტყვა, ეგების მათ შეიგნონ."},{"id":52,"translation":"რომელთაც ვუბოძეთ წიგნი მანამდე [ყურანამდე], მათ იგი [ყურანი] სწამთ."},{"id":53,"translation":"და როცა მათ ეკითხებათ [ყურანი], ამბობენ: «ვირწმუნეთ ეს [ყურანი]! ჭეშმარიტად, იგია ჭეშმარიტება ჩვენი უფლისგან. ჩვენ უწინაც მორჩილნი [ერთღმერთიანნი] ვიყავით»."},{"id":54,"translation":"ასეთებს მიეცემათ მათი ჯილდო ორმაგად, იმისთვის, რომ მოთმინებას იჩენდნენ [და ჭეშმარიტებას მისდევდნენ]. და ისინი სიკეთით იგერიებენ ბოროტებას და იმიდან, რაც ჩვენ მივანიჭეთ მათ, ხარჯავენ."},{"id":55,"translation":"და როცა გაიგონებენ ფუჭსიტყვაობას, ზურგს იქცევენ მისგან და ამბობენ: «ჩვენ, ჩვენი საქმეები გვაქვს, თქვენ თქვენი საქმეები. მშვიდობა თქვენდა! ჩვენ არაფერი გვესაქმება უმეცრებთან»."},{"id":56,"translation":"ჭეშმარიტად, შენ [ო, შუამავალო] ვერ დაადგენ სწორ გზაზე იმას, ვინც გიყვარს. არამედ ალლაჰი ადგენს სწორ გზაზე, ვისაც ინებებს. და მან უკეთ იცის ისინი, ვინც სწორ გზას მისდევს."},{"id":57,"translation":"და (მექქელმა მრავალღმერთიანებმა) თქვეს: «თუ ჩვენ შენთან ერთად გავყვებით (ჭეშმარიტ) ხელმძღვანელობას (ო, მუჰამმად) [რწმენას, რომლითაც შენ მოხვედი] (და უარს ვიტყვით ჩვენს კერპებზე), (მაშინ ჩვენ) გამოგვაგდებენ [სხვა არაბები გამოგვაძევებენ] ჩვენი მიწიდან [მექქიდან]». განა ჩვენ არ დავადგინეთ მათთვის (ეს ქალაქი) [მექქა] წმინდა ადგილად (სადაც სისხლის დაღვრა აკრძალულია) და უსაფრთხოდ (იქ მყოფთათვის); იკრიბება მასთან ყოველგვარი ნაყოფი, როგორც საზრდო ჩვენგან. მაგრამ მათმა უმრავლესობამ არ იცის."},{"id":58,"translation":"და რამდენი სოფელი დავღუპეთ, რომლებიც თავიანთი ცხოვრებით ამაყობდნენ! და აი — მათი საცხოვრებლები, (რომლებშიც) მათ შემდეგ (არავინ) ცხოვრობდა, გარდა მცირერიცხოვანი (ადამიანებისა) [მგზავრებისა]. და ჩვენ ვართ (ყოველივეს) მემკვიდრენი."},{"id":59,"translation":"და არ არის შენი უფალი ისეთი, რომ დაღუპოს სოფლები [მათი მცხოვრებნი], სანამ არ წარგზავნიდა მათთან მოციქულს, რომელიც წაუკითხავს მათ ჩვენს სასწაულებს და ჩვენ არ ვართ ისეთნი, რომ დავღუპოთ სოფლები, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მათი მცხოვრებნი იყვნენ უსამართლონი."},{"id":60,"translation":"[ყველაფერი] რაც თქვენ მოგეცათ, ეს არის ამქვეყნიური ცხოვრების წილი და მისი მორთულობა. ხოლო ის, რაც ალლაჰთანაა უკეთესია და უფრო ხანგრძლივი [სამოთხე], ნუთუ არ დაფიქრდებით?"},{"id":61,"translation":"ნუთუ ის, ვისაც ჩვენ მივეცით მშვენიერი აღთქმა და რომელიც შეხვდება მას [იმას, რაც მას აღუთქვეს], ჰგავს იმას, ვისაც ჩვენ ვუბოძეთ ამქვეყნიური ცხოვრების წარმავალი სიკეთენი, (და რომელიც) შემდეგ აღდგომის დღეს მიყვანილთა (ჯოჯოხეთისკენ) შორის იქნება?"},{"id":62,"translation":"და იმ დღეს, როდესაც ის [ალლაჰი] მოუხმობს მათ და იტყვის: «სად არიან ჩემი თანამოზიარენი [ცრუ ღვთაებები, რომლებსაც თქვენ მე გამითანაბრეთ], რომელთა შესახებაც თქვენ ამტკიცებდით (რომ ისინი თაყვანისცემის ღირსნი იყვნენ)?»"},{"id":63,"translation":"იტყვიან ისინი, ვის თავზედაც აღსრულდა [ალლაჰის] სიტყვა: «უფალო ჩვენო, ესენი არიან, რომელნიც ვაცდუნეთ ისე, როგორც ჩვენ შევცდით. ჩვენ უარს ვამბობთ მათზე შენს წინაშე. ისინი ჩვენ არ გვეთაყვანებოდნენ [არამედ ეთაყვანებოდნენ ეშმაკს]»."},{"id":64,"translation":"და ეთქმებათ: «მოუხმეთ თქვენს თანაზიართ», და ისინი მოუხმობენ მათ [ცრუ ღვთაებებს], მაგრამ ისინი არ უპასუხებენ მათ და ნახავენ სასჯელს, [ინატრებენ] ნეტავ მათ ევლოთ ჭეშმარიტი გზით."},{"id":65,"translation":"იმ დღეს [განკითხვის დღეს], როდესაც იგი [ალლაჰი] მიმართავს მათ, და ეტყვის: «რა უპასუხეთ მოციქულებს?»"},{"id":66,"translation":"და დაიბნელება მათ წინაშე [დაიფარება მათთვის] ყოველგვარი ამბავი [გამართლება და არგუმენტები] იმ დღეს, და ისინი აღარ დაეკითხებიან ერთმანეთს."},{"id":67,"translation":"ხოლო რაც შეეხება მათ [მრავალღმერთიანთაგან], ვინც მოინანია, ირწმუნა და სიკეთე აკეთა, ეგებ იყოს ნეტართაგანი [ამ ქვეყნადაც და საიქიოშიც]."},{"id":68,"translation":"და შენი იფალი ქმნის, რასაც ინებებს და ირჩევს. მათ კი არჩევანი არ გააჩნიათ [მისი ნების საწინააღმდეგოდ], ქება დიდება ალლაჰს, წმინდაა ალლაჰი და უზენაესი იმაზე, რასაც თანაზიარად უდგენენ."},{"id":69,"translation":"და შენმა უფალმა იცის, რასაც მალავენ მათი მკერდები და რასაც ამჟღავნებენ [ასრულებენ ნათლად]."},{"id":70,"translation":"და იგია ალლაჰი. არ არის სხვა ღმერთი [თაყვანისცემის ღირსი] გარდა მისი! მას ეკუთვნის [ყოველი] ქება, როგორც პირველ, ასევე უკანასკნელ [ცხოვრებაში], მას ეკუთვნის გადაწყვეტილება და მისკენ იქნებით დაბრუნებულნი."},{"id":71,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «დაფიქრებულხართ თუ არა (ო, ადამიანებო), რომ თუ ალლაჰი თქვენზე ღამეს მუდმივად გააგრძელებს აღდგომის დღემდე, რომელი ღმერთი [რომელი ღვთაება], ალლაჰის გარდა, მოგიტანთ სინათლეს? ნუთუ არ გესმით?»"},{"id":72,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «დაფიქრებულხართ თუ არა (ო, ადამიანებო), რომ თუ ალლაჰი თქვენზე დღეს მუდმივად გააგრძელებს აღდგომის დღემდე, რომელი ღმერთი [რომელი ღვთაება], ალლაჰის გარდა, მოგიტანთ ღამეს, რათა მასში დაისვენოთ? ნუთუ ვერ ხედავთ?"},{"id":73,"translation":"და მისი წყალობიდან არის ის, რომ მან თქვენთვის დაადგინა ღამე და დღე, რათა (ღამით) დაისვენოთ და რათა (დღისით) მოიპოვოთ (საზრდო) მისი სიუხვიდან, და რათა ეგების მადლიერნი იყოთ (ალლაჰისა)!»"},{"id":74,"translation":"და იმ დღეს, როდესაც იგი [ალლაჰი] მიმართავს მათ [მრავალღმერთიანებს] და ეტყვის: «სად არიან ჩემი თანაზიარნი, რომელთა შესახებაც თქვენ ამტკიცებდით?»"},{"id":75,"translation":"და [განკითხვის დღეს] გამოვყოფთ ყოველი თემიდან ერთ მოწმეს [ალლაჰის შუამავალს] და ვეტყვით [ურწმუნოებს]: «მოიტანეთ თქვენი მტკიცებულება», და გაიგებენ, რომ ჭეშმარიტება ალლაჰს ეკუთვნის. და გაქრება მათგან ის, რასაც ისინი იგონებდნენ."},{"id":76,"translation":"ჭეშმარიტად, ყარუნი იყო მუსას ხალხიდან და ბოროტად ექცეოდა მათ. ჩვენ კი ვუბოძეთ მას იმდენი განძი, რომ მათი გასაღებებიც კი ემძიმებოდა რამდენიმე ღონიერ კაცს. და უთხრა მას მისმა ხალხმა: «ნუ აღტაცდები [ნუ ხარ ამპარტავნულად გახარებული]! რადგან ალლაჰს არ უყვარს აღტაცებულნი [ისინი, ვინც ამაყობენ იმით, რაც ალლაჰმა მათ მისცა]."},{"id":77,"translation":"იმით, რაც ალლაჰმა გიბოძა, ისწრაფე საიქიო სამყოფელისკენ, და არ დაივიწყო შენი წილი ამქვეყნად [ისარგებლე ნებადართული ქონებით და ნუ იქნები მფლანგველი]. სიკეთე აკეთე, როგორც კეთილი გიყო ალლაჰმა, და ნუ გაავრცელებ ქვეყნად უკეთურებას, რადგან ალლაჰს არ უყვარს არეულობის მთესველნი»."},{"id":78,"translation":"ყარუნმა უთხრა [იმ ადამიანებს]: «ის, რაც მე მომენიჭა [ჩემი მთელი სიმდიდრე], არის ჩემი ცოდნის წყალობით», განა არ იცოდა [ყარუნმა], რომ ალლაჰმა დაღუპა მასზე უწინ თაობები, ვინც მასზე უფრო მტკიცე იყო ძალითა და უფრო მრავალრიცხოვანნი? მეამბოხეებს კი არ ჰკითხავენ მათი ცოდვების შესახებ."},{"id":79,"translation":"და [ყარუნი] გამოვიდა თავისი ხალხის წინაშე სამკაულებით, და თქვეს იმათ, ვისაც სურდა ამქვეყნიური ცხოვრება: «ნეტავ ჩვენც გვქონოდა მსგავსი იმისა, რაც ყარუნს ჰბოძებია. ჭეშმარიტად, იგი [ყარუნი] ნამდვილად დიდი წილის მფლობელია!»"},{"id":80,"translation":"და თქვეს იმათ, რომელთაც ებოძათ ცოდნა [ცოდნა ალლაჰის შესახებ და მისი შარიათის შესახებ]: «ვაი თქვენ, ალლაჰის ჯილდო უმჯობესია იმისთვის, ვინც ირწმუნა და სიკეთე აკეთა. და ეს [დარიგება] მხოლოდ მოთმინების მქონეთ მიეცემათ»."},{"id":81,"translation":"და ვაიძულეთ მიწა, შთაენთქა იგი [ყარუნი] და მისი საცხოვრებელი. და არ აღმოაჩნდა მას არავითარი ჯგუფი, რომელიც ალლაჰის ნაცვლად დაეხმარებოდა. და (თვითონაც) ვერ შეძლო საკუთარი თავის დახმარება (როდესაც ალლაჰის სასჯელი დაატყდა თავს)."},{"id":82,"translation":"და მეორე დილით ისინი, რომლებიც გუშინ მის [ყარუნის] მდგომარეობას ნატრობდნენ, ამბობდნენ: «ო, მართლაც, ალლაჰი აფართოებს საზრდოს, ვისაც ინებებს თავისი მსახურებიდან, და უზღუდავს (საზრდოს) (ვისაც ინებებს). ალლაჰს რომ არ შევეწყალებინეთ, უეჭველად (მიწა) ჩვენც ჩაგვყლაპავდა. ჭეშმარიტად, ურწმუნოები ვერ მიაღწევენ წარმატებას»."},{"id":83,"translation":"აი, ეს არის მარადიული სამყოფელი [სამოთხე], რომელსაც ჩვენ ვაძლევთ მათ, ვინც არ ისწრაფვის მიწაზე განდიდებისკენ [ქედმაღლობისკენ] და (არც) უწესრიგობის დათესვისკენ. ხოლო (კეთილი) დასასრული [სამოთხე] არის ღვთისმოშიშთათვის."},{"id":84,"translation":"ის, ვინც მოვა [განკითხვის დღეს] კეთილი საქმეებით, მას უკეთესი მიეცემა, ხოლო მათ, ვინც ბოროტებას სჩადიოდა, მიეზღებათ [მხოლოდ ის], რასაც თავად სჩადიოდნენ."},{"id":85,"translation":"ჭეშმარიტად, ის, ვინც დაგაკისრა [ო, მოციქულო მუჰამმედ] მოვალეობად ყურანი [მის დაცვასა და ხალხამდე მისი მიტანა], უეჭველად დაგაბრუნებს დაბრუნების ადგილას [მექქაში].\nუთხარი [ო, მოციქულო]: «ჩემმა უფალმა უკეთ იცის ისინი, ვინც მოვიდა ჭეშმარიტი ხელმძღვანელობით, და ისინიც, ვინც აშკარა გზააბნევაშია»."},{"id":86,"translation":"და შენ (ო, მოციქულო) (არც კი) ელოდი, რომ მოგეცემოდა წიგნი [რომ ყურანი გადმოგევლინებოდა], გარდა იმისა, რომ (ეს მოხდა მხოლოდ) შენი უფლის წყალობით. მაშ, ნუ იქნები ურწმუნოთა დამხმარე!"},{"id":87,"translation":"და ნუ მოგაცილებენ ისინი [მრავალღმერთიანები] შენ ალლაჰის სასწაულებს [ყურანის აიათების] [ხალხამდე მიტანისგან] მას შემდეგ, რაც ისინი შენ გადმოგეცა. მოუხმე [ხალხს] შენი უფლისკენ და ნუ იქნები მრავალღმერთიანთაგანი."},{"id":88,"translation":"და ნუ შეევედრები [ნუ სცემ თაყვანს] ალლაჰთან ერთად სხვა ღვთაებას. არ არის ღვთაება [ვინც თაყვანისცემის ღირსია], გარდა მისი! ყველაფერი განადგურდება [გაქრება], გარდა მისი სახისა. მას ეკუთვნის განსჯა და მასთან დაბრუნდებით."}]},{"id":29,"verses":[{"id":1,"translation":"ალიფ. ლაამ. მიიმ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"ნუთუ ფიქრობენ ადამიანები, რომ ისინი დარჩებიან ისე, რომ თქვეს: «ჩვენ ვირწმუნეთ» — და არ გამოიცდებიან [თავისი ქონებითა და სიცოცხლით)?"},{"id":3,"translation":"და უკვე გამოვცადეთ ისინი, ვინც მათზე უწინ იყვნენ, და ალლაჰი უეჭველად გამოავლენს მათ, ვინც იყო მართალი [თავის რწმენაში], და უეჭველად გამოავლენს მატყუარებს."},{"id":4,"translation":"ან ნუთუ ისინი, რომლებიც ბოროტებას სჩადიან [მრავალღმერთიანობასა და სხვა ცოდვებს], ფიქრობენ, რომ ჩვენ გაგვისწრებენ [რომ თავს დააღწევენ ჩვენს სასჯელს]? რაოდენ ცუდად [არასწორად] მსჯელობენ ისინი!"},{"id":5,"translation":"ვინც იმედოვნებს ალლაჰთან შეხვედრას — მაშ, ჭეშმარიტად, ალლაჰის მიერ დადგენილი ვადა უეჭველად დადგება. და იგი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":6,"translation":"ხოლო ვინც გაირჯება [იმისთვის, რომ ალლაჰის სიტყვა იყოს უმაღლესი], ის გაირჯება საკუთარი თავისთვის. ჭეშმარიტად, ალლაჰი სრულიად არ საჭიროებს სამყაროებს [არ საჭიროებს თავის მონების საქმეებს და საერთოდ არაფერს]."},{"id":7,"translation":"ხოლო ისინი, რომლებმაც ირწმუნეს და კეთილ საქმეებს აკეთებდნენ, — ჩვენ აუცილებლად წავშლით მათ ცუდ საქმეებს და მივაგებთ მათ იმაზე უკეთესით, ვიდრე ისინი აკეთებდნენ."},{"id":8,"translation":"და ვუანდერძეთ ადამიანს სიკეთე მშობლების მიმართ [მათი სიცოცხლეშიც და სიკვდილის შემდეგაც]. ხოლო თუ ისინი [თქვენი მშობლები] დაგაძალებენ, რომ თანაზიარად დამიდგინო ის, რისი ცოდნაც არ გაქვს, ნუ დაემორჩილები მათ. ჩემთანაა თქვენი დასაბრუნებელი და მაშინ გაცნობებთ იმას, რასაც სჩადიოდით."},{"id":9,"translation":"ხოლო მათ, რომელთაც ირწმუნეს და სჩადიოდნენ მართალ საქმეებს, ჩვენ აუცილებლად შევიყვანთ მათ [სამოთხეში] მართალთა [ალლაჰის მონათა] შორის."},{"id":10,"translation":"და ადამიანებს შორის არიან ისეთებიც, რომლებიც ამბობენ: «ჩვენ ვირწმუნეთ ალლაჰი», — მაგრამ როდესაც მათ ტანჯვას მიაყენებენ ალლაჰის გამო [მის მიმართ ჭეშმარიტი რწმენის გამო], ისინი ადამიანებისგან [მრავალღმერთიანებისგან] მომდინარე გამოცდას ალლაჰის სასჯელად მიიჩნევენ [ვერ ითმენენ] (და რწმენას შორდებიან). ხოლო როდესაც მოვა გამარჯვება შენი (ო, მოციქულო) უფლისგან, ისინი [რწმენისგან განმდგარნი] აუცილებლად იტყვიან: «ჩვენ თქვენთან ვიყავით». განა ალლაჰმა ყველაზე უკეთ არ იცის, რაც (იმალება) სამყაროთა [ქმნილებების] გულებში?"},{"id":11,"translation":"და ალლაჰი უეჭველად გამოავლენს მათ, რომელთაც ირწმუნეს, და უეჭველად გამოავლენს მატყუარებს."},{"id":12,"translation":"და უთხრეს ურწმუნოებმა მორწმუნეებს: «(მიატოვეთ ის რწმენა, რომლითაც მუჰამმადი მოვიდა და) გაჰყევით ჩვენს გზას, და ჩვენ ვიტვირთავთ თქვენს ცოდვებს». მაგრამ ისინი მათი ცოდვებიდან ვერაფერს იკისრებენ. ჭეშმარიტად, ისინი უეჭველად მატყუარები არიან!"},{"id":13,"translation":"და უეჭველად იტვირთავენ ისინი [მრავალღმერთიანები] თავიანთ ტვირთებს [ცოდვებს] და (კიდევ სხვა) ტვირთებს [იმათ ცოდვებს, ვინც მათ შეცდომაში შეიყვანეს ან ჭეშმარიტი რწმენიდან გადაახვევინეს] თავიანთ ტვირთებთან [ცოდვებთან] ერთად. და აღდგომის დღეს მათ აუცილებლად ჰკითხავენ იმაზე, რასაც ისინი იგონებდნენ."},{"id":14,"translation":"და აი, ჩვენ უკვე გავგზავნეთ ნუჰი [შუამავლად] მის ხალხთან, და მან გაატარა მათ შორის ათასი წელი ორმოცდაათის გამოკლებით. და წარღვნა დაატყდათ თავს, და ისინი უსამართლონი იყვნენ."},{"id":15,"translation":"და გადავარჩინეთ იგი [შუამავალი ნუჰი] და ისინი, ვინც კიდობანში იყვნენ, და გავხადეთ იგი [კიდობანი] სასწაულად სამყაროთათვის."},{"id":16,"translation":"და [გაიხსენე] [შუამავალი] იბრაჰიმი, როცა უთხრა თავის ხალხს: «თაყვანი ეცით [მხოლოდ] ალლაჰს და ერიდეთ მას [მის სასჯელს]! ეს თქვენთვის უკეთესია, თუკი თქვენ იცით»."},{"id":17,"translation":"ნამდვილად, თქვენ [ო, ჩემო ხალხო] თაყვანს სცემთ ალლაჰის მაგივრად კერპებს და იგონებთ სიცრუეს [კერპებს ღმერთებს უწოდებთ]. ნამდვილად, ისინი, ვისაც თქვენ თაყვანს სცემთ ალლაჰის გარდა, არ ფლობენ თქვენთვის სარჩოს. სარჩო ეძიეთ ალლაჰთან და თაყვანი ეცით [მხოლოდ] მას, და ემადლიერეთ მას, რადგან მასთან დაბრუნდებით!"},{"id":18,"translation":"და თუ თქვენ (ო, ადამიანებო) სიცრუედ მიიჩნევთ (იმას, რისკენაც ჩვენი მოციქული მუჰამმადი მოგიწოდებთ), მაშინ (იცოდეთ, რომ უკვე) უარყვეს თქვენამდე არსებულმა თემებმა; ხოლო მოციქულს [მუჰამმადს] ეკისრება მხოლოდ (ალლაჰის გზავნილის) ნათლად გადაცემა."},{"id":19,"translation":"ნუთუ მათ არ უნახავთ, როგორ ქმნის ალლაჰი ქმნილებას [პირველად] [არარსებობიდან], შემდეგ კი მას იმეორებს [მისი გაქრობის შემდეგ]? ჭეშმარიტად, ეს ალლაჰისთვის ადვილია!"},{"id":20,"translation":"უთხარი [ო, მოციქულო]: «იმოგზაურეთ დედამიწაზე და ნახეთ, როგორ დაიწყო მან [ალლაჰმა] ქმნილების შექმნა. შემდეგ ალლაჰი შექმნის უკანასკნელ ქმნილებას [გააცოცხლებს ხალხს ხელმეორედ განკითხვისთვის]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისშემძლეა."},{"id":21,"translation":"ის დასჯის [ცოდვებისთვის], ვისაც ინებებს, და შეიწყალებს, ვისაც ინებებს, და მასთან დაბრუნდებით."},{"id":22,"translation":"და თქვენ [ო, ადამიანებო] ვერ იქნებით დამმარცხებელნი [ალლაჰისა თქვენი ურჩობით] ვერც მიწაზე და ვერც ცაში, და არ გყავთ ალლაჰის გარდა არც მფარველი, და არც დამხმარე [რომელიც ალლაჰის სასჯელისგან დაგიცავთ]."},{"id":23,"translation":"და მათ, რომელთაც გახდნენ ურწმუნონი ალლაჰის სასწაულებისა და მასთან შეხვედრისა, სწორედ მათ გადაეწურათ იმედი ჩემს მოწყალებაზე [როდესაც იხილავენ, რა სასჯელი ელით] და სწორედ მათ მიეგებათ მტანჯველი სასჯელი."},{"id":24,"translation":"და მისი ხალხის [მოციქული იბრაჰიმის ხალხის] პასუხი მხოლოდ ის იყო, რომ თქვეს: «მოკალით იგი [იბრაჰიმი] ან დაწვით იგი!» და [როცა ცეცხლში ჩააგდეს], ალლაჰმა გადაარჩინა იგი ცეცხლიდან. ჭეშმარიტად, ამაშია სასწაულები მორწმუნე ადამიანებისთვის."},{"id":25,"translation":"და მან [მოციქულმა იბრაჰიმმა] უთხრა [თავის ხალხს]: «თქვენ აიყვანეთ ალლაჰის გარდა კერპები ერთმანეთის სიყვარულის გამო ამქვეყნიურ ცხოვრებაში. შემდეგ აღდგომის დღეს თქვენ უარყოფთ ერთმანეთს, და დასწყევლით ერთმანეთს, და თქვენი თავშესაფარი იქნება ცეცხლი, და არ გეყოლებათ [არანაირი] დამხმარე»."},{"id":26,"translation":"და ირწმუნა იგი [იბრაჰიმი] ლუტმა და თქვა: «ჭეშმარიტად, მე გადავდივარ (იმ დასახლებიდან, სადაც ჩემი ხალხი ცხოვრობს) ჩემს უფალთან. ჭეშმარიტად, ის არის ძლევამოსილი, ბრძენი!»"},{"id":27,"translation":"და ვუბოძეთ მას [იბრაჰიმს] (ვაჟი) ისჰაყი და (შვილიშვილი) იაყუბი, და დავადგინეთ მის შთამომავლობაში წინასწარმეტყველება [მის შთამომავლებს შორის გავაჩინეთ წინასწარმეტყველები] და წიგნი, და მივეცით მას მისი ჯილდო (ამ) ქვეყანაზე [მართალი შვილები და კეთილი ხსენება ადამიანთა შემდგომ თაობებში], და, ჭეშმარიტად, იგი მარადიულ ცხოვრებაში, უეჭველად, მართალთა შორის იქნება."},{"id":28,"translation":"და [გაიხსენე] [ო, მუჰამმედ] [მოციქული] ლუტი. აი, მან უთხრა თავის ხალხს: «ჭეშმარიტად, თქვენ სჩადიხართ სიბილწეს [მამათმავლობას], რომელიც თქვენზე უწინ არავის უქნია თქვენამდე სამყაროთა შორის»."},{"id":29,"translation":"ნუთუ თქვენ მიდიხართ მამაკაცებთან [ქალების ნაცვლად] და უჭრით გზას [თავს ესხმით სოფელში გამვლელ მოგზაურებს] და თქვენს შეკრებებში სჩადიხართ დაგმობილს? და მისი ხალხის პასუხი მხოლოდ ის იყო, რომ თქვეს: «მოგვიტანე ალლაჰის სასჯელი, თუ მართალთაგანი ხარ»."},{"id":30,"translation":"თქვა [მოციქულმა ლუტმა]: «უფალო ჩემო, შემეწიე იმ ხალხის წინააღმდეგ, რომლებიც ავრცელებენ უკეთურებას»."},{"id":31,"translation":"და როცა მოვიდნენ ჩვენი გზავნილები [ანგელოზები] [მოციქულ] იბრაჰიმთან სასიხარულო ამბით [რომ მას შეეძინება ვაჟი ისჰაყი, და ისჰაყის შემდეგ შვილიშვილი იაყუბი], მათ უთხრეს: «ჭეშმარიტად, ჩვენ დავღუპავთ ამ სოფლის მცხოვრებთ [სოფელს, რომლისკენაც იყო გაგზავნილი მოციქული ლუტი]. ჭეშმარიტად, მისი მცხოვრებნი უსამართლონი არიან»."},{"id":32,"translation":"[იბრაჰიმმა] თქვა: «ჭეშმარიტად მასში [ამ სოფელში] არის ლუტი». [ანგელოზებმა] თქვეს:« ჩვენ უკეთ ვიცით, ვინც მასშია. ჩვენ უეჭველად გადავარჩენთ მას და მის ოჯახს, გარდა მისი ცოლისა, და იგი დარჩენილთა [დაღუპულთა] შორის აღმოჩნდა»."},{"id":33,"translation":"და როცა მოვიდნენ ჩვენი გზავნილები [ანგელოზები] ლუტთან, იგი შეწუხდა მათ გამო და თავი უძლურად იგრძნო. მაგრამ [ანგელოზებმა] უთხრეს: «ნუ გეშინია [ჩვენს გამო] [ეს ხალხი ვერაფერს დაგვაკლებს] და ნუ დამწუხრდები! ჭეშმარიტად, ჩვენ გადაგარჩენთ შენ [ო, ლუტ] და შენს ოჯახს, გარდა შენი ცოლისა, (რადგან) იგი დარჩენილთა [დაღუპულთა] შორის იქნება»."},{"id":34,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ მოვავლენთ ამ სოფლის მცხოვრებლებზე ციდან სასჯელს [ქვების წვიმით ჩაიქოლებიან] იმის გამო, რომ ისინი ურჩობას იჩენდნენ."},{"id":35,"translation":"და დავტოვეთ ჩვენ მისგან ნათელი სასწაული იმ ადამიანებისთვის, [რომლებიც] დაფიქრდებიან."},{"id":36,"translation":"და მადიანელებს [ჩვენ მივუგზავნეთ] მათი ძმა შუ'აიბი. [მოციქულმა შუ'აიბმა] უთხრა: «ო, ჩემო ხალხო! თაყვანი ეცით ალლაჰს, და გქონდეთ იმედი უკანასკნელი დღის [რომ მასში მიიღებთ ჯილდოს თქვენი თაყვანისცემისთვის], და ნუ ივლით მიწაზე, არეულობის თესვით»."},{"id":37,"translation":"და მათ [მადიაენელებმა] უარყვეს იგი [მოციქული შუ'აიბი], და მოიცვა ისინი ძლიერმა მიწისძვრამ. და დილით თავიანთ\nსახლებში გვამებად იქცნენ."},{"id":38,"translation":"და [ასევე] [ჩვენ დავღუპეთ] [ურწმუნო] ადიელები და სამუდელები. და ეს თქვენთვის [ო, მექქელებო] აშკარა გახდა მათი საცხოვრებლებით. და შეულამაზა ეშმაკმა მათ მათი ქმედებები და გადაახვევინა [რწმენის] გზიდან, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი გამჭრიახნი [გონივრულნი] იყვნენ."},{"id":39,"translation":"და [ასევე] [ჩვენ დავსაჯეთ ამქვეყნადვე] ყარუნი, ფარაონი და ჰამანი. და აი, მოვიდა მათთან [მოციქული] მუსა ნათელი სასწაულებით, ხოლო ისინი ამპარტავნობდნენ მიწაზე და ისინი არ იყვნენ გამსწრენი [ვერ შეძლეს ჩვენი სასჯელის თავიდან აცილება]."},{"id":40,"translation":"და ყველა მათგანი დავსაჯეთ მათი ცოდვის გამო; მათგან იყვნენ ისინი, რომელთაც მოვუვლინეთ ქარიშხალი [ქვებით] [ვისაც შეაგონებდა შუამავალი ლუტი], მათგან იყვნენ ისინი, ვინც მოიცვა ღრიალმა [ძლიერმა ხმამ] [ისინი, ვისაც შეაგონებდა მოციქული სალიჰი და ისინი, რომელზედაც იყო გაგზავნილი მოციქული შუ'აიბი], მათგან იყვნენ ისინი, ვინც ჩვენ ჩავფალით მიწაში [ყარუნი], და მათგან იყვნენ ისინი, ვინც ჩვენ დავახრჩეთ [ისინი, ვისაც შეაგონებდა მოციქული ნუჰი და ფარაონი თავისი ლაშქრით]. ალლაჰი არ არის ისეთი, რომ მათ მიმართ უსამართლოდ მოიქცეს, მაგრამ ისინი თვითონვე ექცეოდნენ თავიანთ თავებს უსამართლოდ."},{"id":41,"translation":"იმათი [მრავალღმერთიანების] (საქმის) მაგალითი, რომლებმაც ალლაჰის გარდა მფარველები აირჩიეს (რომელთა დახმარების იმედიც აქვთ), ჰგავს ობობის მაგალითს, რომელმაც თავისთვის საცხოვრებელი გაიკეთა (რომელშიც დაცვას ეძებს). და, ჭეშმარიტად, ყველაზე სუსტი საცხოვრებელი [ისეთი, რომელიც არც სიცხისგან იცავს და არც სიცივისგან], უეჭველად, ობობის საცხოვრებელია, ნეტავ მათ სცოდნოდათ!"},{"id":42,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰმა უწყის [ყველა] მათგანი, ვისაც ისინი უხმობენ მის გარდა. და იგია ძლევამოსილი, ბრძენი."},{"id":43,"translation":"ეს მაგალითები მოგვაქვს ხალხისათვის და ვერავინ გაიაზრებს მათ, გარდა მცოდნეთა."},{"id":44,"translation":"ალლაჰმა შექმნა ცანი და დედამიწა ჭეშმარიტებით. უეჭველად, მასში სასწაულია მორწმუნეთათვის."},{"id":45,"translation":"და იკითხე ის [ო, შუამავალო], რაც წიგნისგან ზეშთაგეგონა [ყურანისგან] და სრულყოფილად შეასრულე ლოცვა. ჭეშმარიტად, ლოცვა კრძალავს სიავენს და უკეთურობას. ალლაჰის ხსენება კი უფრო უდიდესია და ალლაჰმა იცის, რასაც აკეთებთ."},{"id":46,"translation":"და ნუ იკამათებთ [ო, მორწმუნენო] წიგნის ხალხთან [იუდეველებთან და ქრისტიანებთან], გარდა საუკეთესო [ხერხით] [ალლაჰის წიგნიდან მოყვანილი მტკიცებულებებით, კარგი ზნეობითა და კეთილი სიტყვით], გარდა იმათთან, ვინც სჩადის ბოროტს [ვინც ცდილობს ზიანი მიაყენოს ისლამს და ტკივილი მოუტანოს მორწმუნეებს][1] და უთხარით მას: «ჩვენ ვირწმუნეთ ის, რაც გარდმოგვევლინა ჩვენ და ის, რაც გარდმოგევლინათ თქვენ. ჩვენი ღმერთი და თქვენი ღმერთი ერთი ღმერთია და ჩვენ მისდამი მორჩილები ვართ.","footnotes":"[1]ასეთებთან უნდა იბრძოლოთ, სანამ ისინი არ ირწმუნებენ ან არ დაიწყებენ ჯიზიას გადახდას მორწმუნეთათვის, დამცირებულ მდგომარეობაში."},{"id":47,"translation":"და ასე [როგორც წინა მოციქულებს ევლინებოდა წიგნები] ჩვენ გადმოგივლინეთ შენ (ო, მუჰამმად) წიგნი [ყურანი]. ხოლო ისინი (ისრაელის შთამომავალთაგან), ვისაც ჩვენ მივეცით წიგნი სწამთ მისი [ყურანის]. და ამათგან [არაბთაგანაც] არიან ისეთები, რომლებსაც სწამთ მისი [ყურანის]. ხოლო ჩვენს აიათებს მხოლოდ ურწმუნოები უარყოფენ!"},{"id":48,"translation":"და შენ [ო, მუჰამმად] მისამდე [ყურანის გარდმოვლინებამდე] არ გიკითხავს არავითარი წიგნი და [ასევე] [არასოდეს] არ დაგიწერია [არანაირი წიგნი] შენი ხელით, თორემ [თუ წაიკითხავდი და წერას შეძლებდი] უეჭველად შეეპარებოდათ ეჭვი სიცრუის მიმდევრებს [და იტყოდნენ, რომ ყურანი არის მხოლოდ ის, რაც შენ წაიკითხე წინა წიგნებში]."},{"id":49,"translation":"პირიქით, ეს [ყურანი] არის მხოლოდ ნათელი სასწაული იმათ მკერდში, ვისაც მინიჭებული აქვს ცოდნა, და ჩვენს სასწაულებს უარყოფენ მხოლოდ უსამართლონი."},{"id":50,"translation":"და თქვეს მათ [მრავალღმერთიანებმა]: «რატომ არ გარდმოევლინა მას [მუჰამმადს] სასწაული მისი უფლისაგან?» უთხარი მათ [ო, შუამავალო]: «ჭეშმარიტად, სასწაულები მხოლოდ ალლაჰთანაა [მხოლოდ იგი წყვეტს, როდის, ვის და რა სასწაული უჩვენოს], და მე მხოლოდ ცხადი შემგონებელი ვარ»."},{"id":51,"translation":"ნუთუ მათთვის არ კმარა ის, რომ ჩვენ გარდმოვავლინეთ შენთვის [ო, მოციქულო] წიგნი [ყურანი], რომელიც მათთვის იკითხება? მართლაც, ამაში არის წყალობა და შეგონება იმ ხალხისთვის, რომელთაც სწამთ."},{"id":52,"translation":"უთხარი [ო, მოციქულო]: «კმარა ალლაჰი ჩემსა და თქვენს შორის მოწმედ. მან უწყის ყველაფერი, რაც ცაშია და მიწაზე. ხოლო ისინი, ვინც იწამეს სიცრუე და ურწმუნონი გახდნენ ალლაჰის, სწორედ ისინი არიან წაგებულნი»."},{"id":53,"translation":"და ისინი ჩქარობენ შენს მიმართ სასჯელს. და რომ არა დადგენილი ვადა, აუცილებლად მოვიდოდა მათზე სასჯელი. და უთუოდ მოვა მათზე იგი მოულოდნელად, მაშინ, როცა ვერც კი შეიგრძნობენ ამას."},{"id":54,"translation":"ისინი [კერპთაყვანისმცემლები] მოითხოვენ შენგან სასჯელის დაჩქარებას, მაგრამ ჯოჯოხეთი ნამდვილად მოიცავს ურწმუნოთ."},{"id":55,"translation":"იმ დღეს სასჯელი მოიცავს მათ ზემოდანაც და მათი ფეხების ქვემოდანაც, და ეტყვის [ალლაჰი ურწმუნოებს]: «იგემეთ ის, რასაც აკეთებდით»."},{"id":56,"translation":"ო, ჩემი მონებო, რომელთაც ირწმუნეთ! ჭეშმარიტად, ჩემი მიწა ფართოა, მაშ მხოლოდ მე მეთაყვანეთ."},{"id":57,"translation":"ყოველი სული იგემებს სიკვდილს. შემდეგ კი ჩვენთან იქნებით დაბრუნებულნი."},{"id":58,"translation":"ხოლო ისინი, რომელთაც ირწმუნეს და კეთილ საქმეს აკეთებდნენ, ჩვენ დავამკვიდრებთ მათ სამოთხის ოთახებში [სასახლეებში], რომლის ქვეშაც მდინარეები მიედინება. მარადიულად დარჩებიან მასში. რა შესანიშნავია [ეს] საზღაური მოქმედთათვის."},{"id":59,"translation":"რომელთაც მოითმინეს და თავიანთ უფალზე არიან მინდობილნი."},{"id":60,"translation":"და რამდენი ცხოველია, რომელიც თავის საზრდოს არ დაატარებს [არ იმარაგებს წინასწარ] [და რამდენად ბევრს აგროვებს ადამიანი მათთან შედარებით], ალლაჰი ყოველდღე აძლევს სარჩოს მათ და თქვენც. და ის ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":61,"translation":"და თუ ჰკითხავ მათ: «ვინ შექმნა ცანი და მიწა და ვინ დაიმორჩილა მზე და მთვარე?» უთუოდ იტყვიან [მრავალღმერთიანები]: «ალლაჰმა», და როგორ არიან ისინი მიბრუნებულნი [ჭეშმარიტი რწმენისგან]."},{"id":62,"translation":"ალლაჰი გააფართოებს [ზრდის] საზრდოს თავის მონათაგან, ვისაც ისურვებს და ამცირებს მისთვის (ვისთვისაც სურს). ჭეშმარიტად, მან უწყის ყოველივეს შესახებ."},{"id":63,"translation":"და თუ ჰკითხავ მათ: «ვინ გარდმოავლინა ციდან წყალი და გააცოცხლა მიწა მისით, მისი სიკვდილის შემდეგ?» უთუოდ იტყვიან: «ალლაჰმა», უთხარი: «ქება დიდება ალლაჰს». მაგრამ მათი უმეტესობა ვერ აზროვნებს."},{"id":64,"translation":"და ეს მიწიერი ცხოვრება არაფერია, თუ არა ამაო გართობა და თამაში. ხოლო ჭეშმარიტად, საიქიო სამყოფელი, ის არის ნამდვილი სიცოცხლე, მათ რომ იცოდნენ."},{"id":65,"translation":"როცა ისინი გემში სხდებიან, ალლაჰს უხმობენ, მხოლოდ მას უძღვნიან თაყვანისცემას გულწრფელად. ხოლო როდესაც ალლაჰი მათ ხმელეთზე გაიყვანს, ისინი თანაზიარს უდგენენ."},{"id":66,"translation":"იმით, რომ გამოავლინონ უმადურობა იმის მიმართ, რაც ჩვენ ვუბოძეთ მათ, და რომ ისიამოვნონ [ამქვეყნიური სიკეთეებით], მაგრამ შემდეგში [განკითხვის დღეს] ისინი მაინც შეიტყობენ."},{"id":67,"translation":"ნუთუ ისინი ვერ ხედავენ, რომ ჩვენ ვქმენით უსაფრთხოდ ჰარამი [მექქა], მაშინ როცა ხალხს იპარავენ [იტაცებენ] მათ ირგვლივ? ნუთუ სიცრუეს იწამებენ და ალლაჰის წყალობას უარყოფენ?"},{"id":68,"translation":"და ვინ არის იმაზე უფრო უსამართლო, ვიდრე ის, ვინც ალლაჰზე მოიგონა სიცრუე, ან უარყო ჭეშმარიტება, როცა ის მასთან მივიდა? ნუთუ ჯოჯოხეთი არ არის ურწმუნოთა საცხოვრებელი?"},{"id":69,"translation":"ხოლო ისინი, რომელნიც იბრძვიან ჩვენთვის [ალლაჰის გზაზე ჯიჰადს აკეთებენ], ჩვენ უთუოდ წარვუძღვებით მათ ჩვენი გზით. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი კეთილისმქნელებთან ერთადაა."}]},{"id":30,"verses":[{"id":1,"translation":"ალიფ ლაამ მიიმ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"მარცხი განიცადეს რომაელებმა."},{"id":3,"translation":"უახლოეს მიწაზე [სპარსებსა და არაბებთან ახლოს მდებარე ქვეყანაში, პალესტინაში], მაგრამ ისინი [რომაელები] მათი [სპარსთა] გამარჯვების შემდეგ [ისევ] გაიმარჯვებენ."},{"id":4,"translation":"რამდენიმე წლის შემდეგ. ალლაჰს ეკუთვნის [მთელი] ძალაუფლება, როგორც მანამდე, ასევე მის შემდეგაც. და იმ დღეს [როცა რომაელები გაიმარჯვებენ სპარსელებზე] მორწმუნენი გაიხარებენ."},{"id":5,"translation":"ალლაჰის დახმარებით. ის ეხმარება, ვისაც ისურვებს და ის არის ყოვლისშემძლე, შემწყალებელი."},{"id":6,"translation":"[და რომაელები გაიმარჯვებენ სპარსელებზე] ალლაჰის დაპირებისამებრ [რომელიც მან მუჰამმად შუამავალს და მორწმუნეებს მისცა]. ალლაჰი არასდროს არ ცვლის თავის დანაპირებს, მაგრამ ადამიანთა უმეტესობამ არ იცის."},{"id":7,"translation":"ისინი იცნობენ მხოლოდ ამქვეყნიური ცხოვრების გარეგნულ მხარეს, ხოლო საიქიოს შესახებ დაუდევარნი არიან [არ ფიქრობენ მასზე]."},{"id":8,"translation":"ნუთუ ისინი საკუთარ თავებში არ დაფიქრდნენ?! ალლაჰმა შექმნა ცა, მიწა და ის, რაც მათ შორისაა, ჭეშმარიტებითა და განსაზღვრული ვადით, სინამდვილეში მრავალი ადამიანი ურწმუნოა თავის უფალთან შეხვედრის მიმართ."},{"id":9,"translation":"ნუთუ ისინი არ დადიოდნენ დედამიწაზე, რათა ეხილათ, როგორი აღსასრული ჰქონდა მათზე წინ მცხოვრებთ [რომლებიც არ დაემორჩილნენ ალლაჰს]?! ისინი მათზე ძლიერები იყვნენ ძალით, უფრო მეტად ამუშავებდნენ მიწას და აშენებდნენ მასზე [სასახლეებს], ვიდრე ესენი [მექქელები] აშენებენ. და მოვიდნენ მათთან მოციქულები ცხადი სასწაულებით, ალლაჰი არ მოექცეოდა მათ უსამართლოდ, არამედ ისინი თვითონვე იქცეოდნენ უსამართლოდ საკუთარი თავის მიმართ."},{"id":10,"translation":"ბოლოს, მათ, ვინც ცუდ ქმედებას სჩადიოდნენ [შირქსა და სხვა ცოდვებს], დასასრულიც ბოროტი მოუვიდათ იმის გამო, რომ უარყვეს ალლაჰის ნიშნები [არ ირწმუნეს ისინი] და დასცინოდნენ მათზე [ალლაჰის ნიშნებზე]."},{"id":11,"translation":"ალლაჰი იწყებს გაჩენას [არარაობიდან ქმნის], შემდეგ კვლავ იმეორებს მას [ხელახლა ქმნის], ხოლო ბოლოს თქვენ მასთანვე დაბრუნდებით!"},{"id":12,"translation":"იმ დღეს, როცა დადგება საათი [განკითხვის დღე], დამნაშავენი სასოწარკვეთილნი დარჩებიან."},{"id":13,"translation":"და არ ეყოლებათ მათ [მრავალღმერთიანებს] იმ დღეს თავიანთ თანამოზიარეებს შორის [ვისაც თაყვანს სცემდნენ] მფარველები და შუამდგომლები. და [თავად იმ] თანამოზიარეებს, რომლებიც მათ თაყვანს სცემდნენ - უარყოფენ [და მათგან განუდგებიან]."},{"id":14,"translation":"და იმ დღეს, როცა დადგება საათი, ისინი [მორწმუნენიც და ურწმუნონიც] განცალკევდებიან. [ერთნი გაემართებიან სამოთხისკენ, ხოლო მეორენი — ჯოჯოხეთისკენ]."},{"id":15,"translation":"ხოლო რაც შეეხება მათ, ვინც ირწმუნა და აკეთებდა კეთილ საქმეებს, ისინი სამოთხის ბაღებში ნეტარ იქნებიან."},{"id":16,"translation":"ხოლო რაც შეეხება მათ, ვინც არ ირწმუნეს და უარყვეს ჩვენი ნიშნები და შეხვედრა მარადიულ ცხოვრებაში [არ ირწმუნეს სასჯელის დღე, ჯოჯოხეთი და სამოთხე], ისინი ჩაყრილნი იქნებიან მარადიულ სატანჯველში."},{"id":17,"translation":"ამგვარად [ადიდეთ თქვენი უფალი], და თქვით: «დიდებულია ალლაჰი!» [იგი წმინდაა ყოველგვარი ნაკლისგან და აღმატებულია ყოველივეზე] როცა თქვენზე საღამო ჩამოეფინება და როცა გაგითენდებათ."},{"id":18,"translation":"მისია დიდება და ქება ცათა სივრცეშიც და მიწაზეც, ღამითაც და მაშინაც, როცა თქვენზე შუადღე დადგება!"},{"id":19,"translation":"მას [ალლაჰს] გამოჰყავს ცოცხალი მკვდარიდან [ადამიანი წვეთიდან, ფრინველი კვერცხიდან, მცენარე თესლიდან] და გამოჰყავს მკვდარი ცოცხლიდან [თესლი ადამიანიდან, კვერცხი ფრინველიდან]. და ის აცოცხლებს მიწას მას შემდეგ, რაც იგი უსიცოცხლო გახდება [წვიმით და მცენარეებით აცოცხლებს და ამშვენებს მას]. სწორედ ასე, [ამგვარი გაცოცხლებით] თქვენც აღგადგენენ თქვენი სამარხებიდან აღდგომის დღეს!"},{"id":20,"translation":"და მის სასწაულებს შორის არის ის, რომ მან შეგქმნათ თქვენ მიწისგან. შემდეგ, როცა ადამიანები გახდით მოდგმა, თქვენ მიმოიფანტეთ მიწაზე."},{"id":21,"translation":"და მის სასწაულებს შორის არის ის, რომ თქვენთვის [ო, მამაკაცნო] თქვენივე არსებიდან შექმნა წყვილი [ქალი], რათა სიმშვიდე ჰპოვოთ მათთან. და დაამკვიდრა თქვენს შორის სიყვარული და გულმოწყალება. ჭეშმარიტად, ამაში არის ნიშნები მათთვის, ვინც ფიქრობს [მსჯელობს]!"},{"id":22,"translation":"და მის სასწაულებს შორისაა ცათა და მიწის შექმნა, ასევე თქვენი ენების სხვადასხვაობა და თქვენი ფერების [კანის] მრავალფეროვნება. ჭეშმარიტად, ამაში უდავოდ არის ნიშნები მცოდნეთათვის."},{"id":23,"translation":"და (ასევე) მის სასწაულებს შორისაა თქვენი ძილი ღამითაც და დღისითაც და თქვენი შრომა, რომ მოიძიოთ ის წყალობანი, რასაც იგი გასცემს. ჭეშმარიტად, ამაში უდავოდ არის სასწაულები მათთვის, ვინც ისმენს [და იღებს შეგონებას]."},{"id":24,"translation":"და მის ნიშნებს შორისაა ისიც, რომ ის გაჩვენებთ ელვას [და თქვენ ხედავთ მას] შიშითაც [მეხის დაცემის შიში] და იმედითაც [რომ ნოყიერი წვიმა მოიტანოს]. და იგი ციდან წყალს გადმოავლენს და მისით აცოცხლებს მიწას მას შემდეგ, რაც იგი უსიცოცხლო იყო. ჭეშმარიტად, ამაში უდავოდ არის სასწაულები მოაზროვნე ხალხთათვის."},{"id":25,"translation":"მისი სასწავლებიდანაა ის, რომ ცა და მიწა დგანან მისი ბრძანებით. შემდეგ კი, როცა ის მოგიხმობთ მიწიდან ძახილით, მაშინვე გამოხვალთ [სასაფლაოებიდან] [გაცოცხლებულნი]."},{"id":26,"translation":"მას [ალლაჰს] ეკუთვნის ის, რაც ცაშია და მიწაზე. ყველანი მორჩილნი არიან მისი[1].","footnotes":"[1]ურწმუნონიც კი მორჩილნი არიან ალლაჰისა იმ განმარტებით, რომ სიცოცხლე და სიკვდილი, დაღლილობა და დასვენება, სიკვდილის შემდეგ გაცოცხლება ... ეს ყველაფერი ადამიანის არჩევით არ არის, პირიქით მის ორგანიზმზე ალლაჰის ნება მოქმედებს."},{"id":27,"translation":"ის არის, ვინც იწყებს შექმნას, შემდეგ კი მას კვლავ აღადგენს. და ეს მისთვის [ალლაჰისთვის] კიდევ უფრო ადვილია. მას ეკუთვნის უმაღლესი აღწერა [სრულყოფილება] ცასა და მიწაზე. ის ყოვლისშემძლე, ყოვლადბრძენია."},{"id":28,"translation":"მან მაგალითი მოგიყვანათ [კერპთაყვანისმცემლებო] თქვენივე თავებიდანვე: «ნუთუ გყავთ ისინი, ვისაც თქვენი მარჯვენა ფლობს [თქვენი მონები], თანამონაწილედ იმაში, რაც ჩვენ გიბოძეთ, ისე რომ თქვენ თანასწორუფლებიანნი იყოთ მათთან? და გეშინიათ მათი [თქვენი მონებისა] ისე, როგორც გეშინიათ საკუთარი თავებისა [ერთმანეთისა ქონების გაყოფაში][1]?! ამგვარად ვხსნით სასწაულებს მოაზროვნე ხალხისთვის.","footnotes":"[1]როგორც თქვენ არ გყავთ მონაწილე თქვენს ქონებაში და ცოლშვილში, ამგვარად ალლაჰსაც არ ჰყავს მონაწილე თავის მფლობელობაში."},{"id":29,"translation":"პირიქით, ისინი, ვინც უსამართლონი არიან [მრავალღმერთიანნი], მიჰყვნენ საკუთარ ვნებებს ცოდნის გარეშე, ხოლო ვისაც ალლაჰი გზას ააცდენს, ვინ დაადგენს მას სწორ გზაზე?! და მათ არ ეყოლებათ დამხმარენი."},{"id":30,"translation":"მიმართე შენი სახე [მხოლოდ] ჭეშმარიტ სარწმუნოებას, [იყავი] ჰანიფი [ერთღმერთიანი], [რაც შეესაბამება] მოწყობას/ბუნებას [ადამიანისა], რომლითაც ალლაჰმა შექმნა ხალხი თავიდანვე. არ შეიძლება ალლაჰის ქმნილების შეცვლა. ეს არის სწორი [მართალი] სარწმუნოება, მაგრამ ხალხთა უმეტესობა ამას ვერ ხვდება."},{"id":31,"translation":"მიმართეთ მას [მონანიებით] და ერიდეთ მას [მის სასჯელს], აღასრულეთ ლოცვა [სწორად] და ნუ იქნებით მრავალღმერთიანთაგანი."},{"id":32,"translation":"იმათგან, ვინც დაანაწევრეს თავიანთი სარწმუნოება [შეცვალეს იგი] და იქცნენ დაჯგუფებებად. ყოველი დაჯგუფება ხარობს იმით, რაც მასთანაა [თვლის, რომ მხოლოდ ისინი არიან ჭეშმარიტებაზე, ხოლო სხვანი — შეცდომაში]."},{"id":33,"translation":"და როცა ხალხს უბედურება შეეხებათ [სიძნელე ან ზარალი], ისინი მიმართავენ თავიანთ უფალს და მხოლოდ მას ევედრებიან [ტოვებენ სხვას, ვისაც ადრე თაყვანს სცემდნენ]. ხოლო როცა იგი დააგემოვნებინებს თავის წყალობას, — მაშინვე მათგან ნაწილი თავის უფალს თანამოზიარეს უჩენს."},{"id":34,"translation":"რათა უგულვებელყონ და უმადურობა გამოხატონ იმ წყალობის მიმართ, რაც ჩვენ ვარგუნეთ მათ. ისარგებლეთ (ო, მრავალღმერთიანებო) [ამ წუთისოფლის სიამოვნებით], მაგრამ მერე თავად შეიტყობთ [რა სასჯელი დაგეწევათ]!"},{"id":35,"translation":"ან ნუთუ ჩვენ მივგზავნეთ მათ [მრავალღმერთიანებს] რაიმე მტკიცებულება [საბუთი და გამართლება], რომელიც აუწყებდა მათ იმას, რომ ნებადართულია ალლაჰს სხვა შეადარონ [თანამოზიარებად მიიჩნიონ]?"},{"id":36,"translation":"და როცა ჩვენ ვაგემოვნებინებთ ადამიანებს ჩვენს წყალობას [ჯანმრთელობას, მშვიდ ცხოვრებას, ნაყოფიერებას...], ისინი ხარობენ მასზე ამპარტავნულად [მადლიერების ნაცვლად]. ხოლო თუ უბედურება შეემთხვევათ [დაავადება, სიღარიბე, შიში] იმ ყველაფრის გამო, რაც მათმა ხელებმა მოიმოქმედეს [ცოდვების გამო], — მაშინვე სასოწარკვეთილნი ხდებიან [ალლაჰის წყალობის მიმართ]!"},{"id":37,"translation":"ნუთუ ვერ ხედავენ, რომ ალლაჰი ვისაც ისურვებს თავის მსახურთაგან, იმას ფართო საზრდოს აძლევს, ხოლო ვისაც ისურვებს უზღუდავს? ჭეშმარიტად, ამაში [საზრდოს გაფართოებასა და შეზღუდვაში] უდავოდ არის სააწაული მორწმუნეთათვის."},{"id":38,"translation":"მაშ, მიეცი ნათესავს მისი უფლება [შეინარჩუნე მასთან ნათესაური კავშირი, გაუწიე დახმარება], ასევე მიეცი ღარიბს და მგზავრს [მისი უფლება]. ეს უმჯობესი საქმეა მათთვის, ვისაც ალლაჰის სახე [ხილვა] სურს. და სწორედ ასეთნი არიან ნეტარნი [ამ ქვეყანაშიც და მარადიულ ცხოვრებაშიც]."},{"id":39,"translation":"და ის, რასაც თქვენ გაასესხებთ [გააპროცენტებთ] იმისთვის, რომ გამრავლდეს, — ალლაჰთან იგი არ გამრავლდება. ხოლო ის, რასაც თქვენ იძლევით ზაქათიდან, ალლაჰის სახის [მისი კეთილგანწყობისა და ხსნის] სურვილით, — სწორედ ისინი არიან, ვინც მართლა ამრავლებენ [საკუთარ ქონებას და ჯილდოს]."},{"id":40,"translation":"ალლაჰია ის, ვინც შეგქმნათ თქვენ [ადამიანნო], შემდეგ გამოგკვებათ, მერე მოგაკვდინებთ და კვლავაც გაგაცოცხლებთ. ნუთუ თქვენს თანამოზიარებში [ვისაც თაყვანს სცემთ ალლაჰის გარდა] არის ვინმე, ვინც ამ საქმეებიდან რამეს გააკეთებს თქვენთვის? დიდებულია იგი და აღმატებულია იმაზე, რასაც ისინი თანაზიარებად უდგენენ!"},{"id":41,"translation":"მიწაზე და ზღვაზე გაჩნდა არეულობა [გვალვა, სენები და ავადმყოფობანი] იმის გამო, რაც ადამიანთა ხელებმა მოიმოქმედეს [მათ ცოდვათა გამო]. რათა აგემოვნებინოთ მათ მცირე ნაწილი იმიდან, რასაც თავადვე სჩადიოდნენ, რათა დაუბრუნდნენ ალლაჰის მორჩილებას!"},{"id":42,"translation":"უთხარი [ო, მუჰამმად, (ურწმუნოებს)]: «მოიარეთ დედამიწა და შეხედეთ, როგორი დასასრული ეწიათ მათ, ვინც თქვენამდე იყო [ნუჰის ხალხი, ადი, სამუდი და სხვანი]! უმეტესობა მათგანი მრავალღმერთიანი იყო»."},{"id":43,"translation":"და მიმართე შენი სახე [გული და მთელი არსება] მხოლოდ ჭეშმარიტ სარწმუნოებას, სანამ დადგება ის დღე, რომელსაც არ ჰყავს გამბრუნებელი ალლაჰისაგან [ვერავინ ვერ შეაჩერებს მის მოსვლას]. იმ დღეს გაიყოფიან (ორ ბანაკად)."},{"id":44,"translation":"ვინც ურწმუნო გახდა — მის წინააღმდეგვე შემოუტრიალდება მისი ურწმუნოება. ხოლო ვინც კეთილ საქმეს სჩადიოდა, მათ მოიმზადეს თავიანთთვის სამყოფელი სამოთხეში."},{"id":45,"translation":"(ეს მოხდება იმისათვის,) რომ ალლაჰმა დააჯილდოს ისინი, ვინც ირწმუნეს და კეთილ საქმეებს სჩადიოდნენ, თავისი უდიდესი წყალობით. ჭეშმარიტად, ალლაჰს არ უყვარს ურწმუნონი!"},{"id":46,"translation":"და მისი ნიშნებიდანაა ისიც, რომ ალლაჰი [წვიმამდე] გზავნის ქარებს [ღრუბლიან ტალღებს მიაქროლებენ] კეთილი უწყების მახარობლად, რათა აგემოვნებინოთ მისი წყალობა; რათა ხომალდები მის ბრძანებას დაემორჩილონ და ზღვებზე დაიარონ; რათა თქვენ იპოვოთ საზრდო მისი უდიდესი წყალობიდან და რათა ეგების მადლიერნი იყოთ."},{"id":47,"translation":"ჩვენ უკვე წარმოვგზავნეთ შენამდე (ო, მუჰამმად) მოციქულნი თავიანთ ხალხებთან. ისინი მოდიოდნენ მათთან ნათელი ნიშნებით (და მოუწოდებდნენ ერთღმერთიანობისკენ). (მაგრამ ბევრმა მათგანმა არ ირწმუნეს) და ჩვენ შური ვიძიეთ მათზე, რომლებმაც არ ირწმუნეს. და ჩვენზეა (ვალდებულებაა), დახმარება მორწმუნეთათვის."},{"id":48,"translation":"ალლაჰია, ვინც გზავნის ქარებს [და არა სხვა ვინმე], (რომლებიც) შემდეგ აღამაღლებენ ღრუბლებს. იგი განფენს მათ [ღრუბლებს] ცაზე, როგორც ის ინებებს, და აქცევს მათ ნაწილებად. და შენ ხედავ, როგორ გამოდის წვიმის წვეთები ღრუბლებიდან. ხოლო როცა იგი უგზავნის მას [წვიმას] თავის მსახურთაგან იმას, ვისაც ისურვებს, – მაშინ, ისინი ხარობენ."},{"id":49,"translation":"თუმცა მანამდე, ვიდრე ეს მათზე მოივლინებოდა [მანამდე, ვიდრე წვიმა გადმოვიდოდა], ისინი სასოწარკვეთილნი იყვნენ."},{"id":50,"translation":"და შეხედე (ო, ადამიანო) ალლაჰის წყალობის კვალს [იმას, რაც წვიმის შემდეგ ხდება]: როგორ აცოცხლებს მას [მიწას] (მცენარეთა ამოყვანით) მისი უსიცოცხლობის შემდეგ! ჭეშმარიტად, ის აცოცხლებს მკვდრებსაც (აღდგომის დღეს), და იგი ყოვლისშემძლეა!"},{"id":51,"translation":"და თუ ჩვენ გავაგზავნით ქარს (მავნებელს მათი ნათესებისთვის), და ისინი დაინახავენ ამას [თავიანთ ნათესებს] გაყვითლებულად [გამხმარად], (მაშინ) ისინი, უეჭველად, ამის შემდეგ უმადურები აღმოჩნდებიან."},{"id":52,"translation":"ვინაიდან, ჭეშმარიტად, შენ (ო, მოციქულო) ვერ შეასმენ მკვდრებს, და ვერ შეასმენ ყრუებს ძახილს, როცა ისინი ზურგს აქცევენ."},{"id":53,"translation":"და შენ (ო, მოციქულო) არ ხარ ის, [ვინც შეძლებს] ბრმების თავიანთ გზააბნეულობიდან გამოყვანას. შენ შეძლებ ალლაჰის სიტყვა გააგონო მხოლოდ მათ, ვინც ირწმუნებს ჩვენს ნიშნებს და (ამასთანავე) (არის) სრულად მინდობილი (ალლაჰს)."},{"id":54,"translation":"ალლაჰია ის, ვინც შეგქმნათ თქვენ სისუსტიდან [სპერმის წვეთისგან], შემდეგ სისუსტის (ბავშვობის) შემდეგ მოგანიჭათ ძალა (სრულწლოვნობისა), მერე კი ძალის შემდეგ გაძლევთ სისუსტეს [მოხუცებულობას] და ჭაღარას. ის ქმნის, რასაც ინებებს. და ის არის ყოვლისმცოდნე, ყოვლისშემძლე!"},{"id":55,"translation":"იმ დღეს, როცა დადგება საათი, ბოროტმოქმედნი [ურწმუნოები] დაიფიცებენ, რომ მათ (სამარხებში) ერთი საათიც არ დაუყოვნებიათ [ძალიან მოკლედ მოეჩვენებათ საფლავებში გატარებული დრო]. სწორედ ასე იყვნენ ისინი გადახრილნი (ჭეშმარიტებისგან) (მიწიერ ცხოვრებაში)!"},{"id":56,"translation":"და ეტყვიან ისინი, ვისაც ნაბოძები ჰქონდათ ცოდნა და რწმენა [ანგელოზები და წინასწარმეტყველნი]: «თქვენ იყავით (თქვენს სამარხებში) (შესაბამისად) ალლაჰის განგებისა აღდგომის დღემდე. აი – ეს არის აღდგომის დღე, მაგრამ თქვენ (მიწიერ ცხოვრებაში) არ იცოდით (იმის შესახებ, რომ ის ნამდვილად დადგებოდა)»."},{"id":57,"translation":"და იმ დღეს არ შეეწევათ მათ, ვინც უსამართლობას სჩადიოდა, მათი მტკიცება (გამართლება), და არც მოეთხოვებათ მათ რაიმე მონანიება."},{"id":58,"translation":"და აჰა, ჩვენ უკვე მოვუყვანეთ ადამიანებს ამ ყურანში ყველანაირი მაგალითი. და თუ შენ (ო, მოციქულო) მათ [ხალხს] მიუახლოვდები (რომელიმე) ნიშნით, უეჭველად იტყვიან ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდა: «თქვენ მხოლოდ სიცრუის მიმდევარნი ხართ!»"},{"id":59,"translation":"ასე დალუქავს ალლაჰი იმათ გულებს, რომელთაც არ იციან!"},{"id":60,"translation":"და მოითმინე (ო, მოციქულო) (ის წყენა, რასაც შენი ხალხი გაყენებს), ვინაიდან, ჭეშმარიტად, ალლაჰის აღთქმა ჭეშმარიტებაა (და ამაში ეჭვი არ არის). და ნუ დაგასუსტებენ ისინი, ვინც არ არიან დარწმუნებულნი."}]},{"id":31,"verses":[{"id":1,"translation":"ალიფ. ლაამ. მიიმ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"ეს [რაც იკითხება] ბრძენი წიგნის [ყურანის] აიათებია."},{"id":3,"translation":"[ეს] გზამკვლევი და წყალობაა კეთილისმოქმედთათვის."},{"id":4,"translation":"რომლებიც ასრულებენ ლოცვას [სავალდებულო ლოცვას], გასცემენ მოწყალებას [ზაქათს] და მტკიცედ სწამთ საიქიოსი."},{"id":5,"translation":"ისინი არიან თავიანთი უფლის მიერ მითითებულ ჭეშმარიტ გზაზე მდგომნი, და ისინი არიან წარმატებულნი."},{"id":6,"translation":"და ადამიანთაგან არიან ისეთნი, რომლებიც იძენენ გასართობ საუბარს [ყველაფერს, რაც ადამიანს ალლაჰის მორჩილებას აშორებს], რათა ცოდნის გარეშე ააცდინონ ალლაჰის გზიდან და აქციონ ის [ალლაჰის აიათები] სასაცილოდ. აი ისინი, მათთვისაა გამზადებული დამამცირებელი სასჯელი."},{"id":7,"translation":"როცა ჩვენს აიათებს უკითხავენ, იგი ამპარტავნულად იბრუნებს ზურგს, თითქოს არ მოესმინა, თითქოს ყურებში სიყრუე ჰქონდეს [არ ესმის]. მაშ, ახარე [ო, მოციქულო] მას მტანჯველი სასჯელი."},{"id":8,"translation":"ჭეშმარიტად, რომელთაც ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აკეთეს, მათთვის არის ნეტარების ბაღები."},{"id":9,"translation":"ისინი მასში მარადიულად დარჩებიან. ალლაჰმა ჭეშმარიტება აღთქმა აღუთქვა [მათ]. და იგი ყოვლისშემძლე, ყოვლადბრძენია."},{"id":10,"translation":"მან [ალლაჰმა] შექმნა ცანი [და აღამაღლა ისინი] საყრდენის გარეშე, როგორც თქვენ ხედავთ, და დაადგინა მიწაზე მტკიცე [მთები], რათა იგი [დედამიწა] არ შერყეულიყო თქვენთან ერთად. და გაავრცელა მასზე [დედამიწაზე] ყველა სახის ცხოველი. და გარდმოვავლინეთ ციდან წყალი და აღმოვაცენეთ მასზე ყველა მშვენიერი წყვილი [მცენარე]."},{"id":11,"translation":"ეს არის ალლაჰის ქმნილება. მაშ, მაჩვენეთ, რა შექმნეს მის გარდა სხვებმა?! [ ვისაც მის გარდა თაყვანს სცემთ] მაგრამ უსამართლონი აშკარა ცდომილებაში არიან."},{"id":12,"translation":"და უკვე (ადრე) მივეცით ჩვენ (ერთ მართალ ადამიანს) ლუყმანს სიბრძნე [რწმენის გაგება, გონიერება] (და ვუთხარით მას): «ემადლიერე ალლაჰს!» ხოლო ვინც მადლიერია, ის საკუთარი თავისთვისაა მადლიერი, და ვინც უმადურია... მაშინ, ჭეშმარიტად, ალლაჰი მდიდარი, ქებულია. [არ საჭიროებს მადლობას]"},{"id":13,"translation":"და აი, უთხრა ლუყმანმა თავის შვილს, შეაგონებდა რა მას: «ო, შვილო ჩემო! ნუ დაუდგენ ალლაჰს თანამოზიარეებს, რადგან მრავალღმერთიანობა უეჭველად დიდი უსამართლობაა»."},{"id":14,"translation":"და ჩვენ ვუანდერძეთ ადამიანს, რომ (კეთილად) მოეპყროს თავის მშობლებს (როგორც მათი სიცოცხლის დროს, ისე მათი გარდაცვალების შემდეგ); (რადგან) დედა ატარებს მას (თავის მუცელში) სისუსტით, რომელსაც სისუსტე ემატება; ხოლო მისი ძუძუდან მოწყვეტა — ორ წელიწადშია. (და ჩვენ ვუთხარით მას): «მემადლიერე მე [ალლაჰს] და შენს მშობლებს, რადგან ჩემთან არის დაბრუნება»."},{"id":15,"translation":"ხოლო თუ ისინი [შენი მშობლები] დაჟინებით გთხოვენ, რათა მე თანამოზიარე დამიდგინო იმაში, რაზეც არანაირი ცოდნა არ გაქვს, მაშინ ნუ დაემორჩილები მათ [ორივე მშობელს]. თუმცა ამ ქვეყნიურ ცხოვრებაში სიკეთე გამოიჩინე მათ მიმართ [იმაში, რაშიც ცოდვა არ არის] და [რწმენის საქმეებში] მიჰყევი იმას, ვინც ჩემსკენ მოიქცა [მონანიებით]. შემდეგ ჩემთან არის თქვენი დაბრუნება და მე გაცნობებთ იმას, რასაც აკეთებდით."},{"id":16,"translation":"(და ლუყმანმა გააგრძელა თავისი შეგონება): «ო, შვილო ჩემო! თუ (ადამიანის საქმე) მდოგვის მარცვლის წონისაც კი იქნება და კლდეში, ან ცებში, ან მიწაში იქნება, ალლაჰი მას გამოაჩენს (განკითხვის დღეს). ჭეშმარიტად, ალლაჰი კეთილია (თავისი მსახურების მიმართ) და ყოვლისმცოდნეა (მათი ყველა საქმის შესახებ)!"},{"id":17,"translation":"შვილო ჩემო! აღასრულე ლოცვა, უბრძანე აღიარებული [კეთილი საქმეები] და შეაკავე უარყოფილისგან [ცოდვისგან], და მოითმინე ის, რაც შეგხვდება. ჭეშმარიტად, ეს იმ საქმეებიდანაა, რომლებიც მტკიცე გადაწყვეტილებას მოითხოვს."},{"id":18,"translation":"და ნუ იბრუნებ სახეს ხალხისგან [ამპარტავნობით] და ნუ ივლი მიწაზე თავმომწონედ. ჭეშმარიტად, ალლაჰს არ უყვარს ყოველი ქედმაღალი, თავმომწონე."},{"id":19,"translation":"მოზომილად იარე და დაიმდაბლე ხმა. ჭეშმარიტად, ხმათა შორის ყველაზე არასასიამოვნო ვირების ხმაა»."},{"id":20,"translation":"ნუთუ თქვენ [ო, ადამიანებო] არ გინახავთ [ან არ დაფიქრებულხართ იმაზე], რომ ალლაჰმა დაგიმორჩილათ ის, რაც ცაშია [მზე, მთვარე, ვარსკვლავები, ღრუბლები…], და ის, რაც მიწაზეა [წყალი, ცხოველები, მცენარეები, ხომალდები…], და უხვად მოგანიჭათ თქვენ თავისი წყალობა — როგორც ხილული, ასევე ფარული? და ადამიანთაგან არის ისეთი, ვინც კამათობს ალლაჰზე ყოველგვარი ცოდნის გარეშე, ყოველგვარი გზამკვლევის გარეშე და ყოველგვარი განმანათლებელი წიგნის გარეშე."},{"id":21,"translation":"და როცა ეუბნებიან: «მიჰყევით იმას, რაც ალლაჰმა გარდამოავლინა», ისინი ამბობენ: «[არა] პირიქით, ჩვენ მივყვებით იმას, რაზეც ჩვენი მამები ვპოვეთ». და [ნუთუ ისინი მაინც მიჰყვებიან თავიანთ წინაპრებს] მაშინაც კი, თუ შაიტანი მოუწოდებს მათ სასჯელისკენ ჯოჯოხეთის ალში?"},{"id":22,"translation":"ხოლო ვინც ალლაჰს უმორჩილებს თავის სახეს [სრულად ემორჩილება ალლაჰს], და იდ კეთილმოქმედი იყო, ის ჩაეიჭიდა ყველაზე მტკიცე საყრდენს. და ალლაჰთანაა ყველა საქმის დასასრული."},{"id":23,"translation":"ხოლო ვინც ურწმუნო გახდება, — ნუ დაგამწუხრებს მისი ურწმუნოება. (რადგან) ჩვენთან არის მათი დაბრუნება, და ჩვენ ვაუწყებთ მათ იმას, რასაც ისინი სჩადიოდნენ. ჭეშმარიტად, ალლაჰმა იცის ის, რაც გულებშია."},{"id":24,"translation":"ჩვენ ცოტა ხანს ვაძლევთ მათ სარგებლობის საშუალებას [ამქვეყნიურ ცხოვრებაში], შემდეგ კი ვაიძულებთ მათ [წასვლას] სასტიკ სასჯელზე [ჯოჯოხეთში]."},{"id":25,"translation":"და თუ ჰკითხავ მათ: «ვინ შექმნა ცანი და მიწა?» ისინი უეჭველად იტყვიან: «ალლაჰმა». თქვი: «ქება-დიდება ალლაჰს!» მაგრამ მათმა უმრავლესობამ არ იცის."},{"id":26,"translation":"ალლაჰს ეკუთვნის ის, რაც ცაშია და რაც მიწაზეა. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მდიდარი, ქებულია."},{"id":27,"translation":"და დედამიწაზე არსებული ყველა ხე რომ საწერი კალმებად ქცეულიყო, ხოლო ზღვა (მელნად), მის გარდა კიდევ შვიდი ზღვა (მელნის სახით) დახმარებოდა, (და ამ ყველაფრით წერდნენ), ალლაჰის სიტყვები არ ამოიწურებოდა. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ძლევამოსილი, ბრძენია."},{"id":28,"translation":"თქვენი შექმნა [ო, ადამიანებო] და აღდგომა [განსჯის დღეს] ისეთივეა [მარტივი ალლაჰისთვის], როგორც ერთი ადამიანის [შექმნა და აღდგომა]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მსმენელი, მნახველია."},{"id":29,"translation":"ნუთუ ვერ ხედავ, რომ ალლაჰს შეჰყავს ღამე დღეში და შეჰყავს დღე ღამეში [ცვლის დღისა და ღამის ხანგრძლივობას წელიწადის დროების მიხედვით], და მან დაიმორჩილა მზე და მთვარე: თითოეული მათგანი მოძრაობს დადგენილ ვადამდე [სამსჯავროს დღის დადგომამდე, როდესაც ეს სამყარო არსებობას შეწყვეტს], ... და რომ ალლაჰმა იცის ყველაფერი, რასაც თქვენ აკეთებთ?!"},{"id":30,"translation":"ეს [ზემოთ ხსენებული ალლაჰის ძალმოსილება, მისი ყოვლისმცოდნეობა და მისი დახმარება მის მომხრეებს] იმიტომაა, რომ ალლაჰი არის ჭეშმარიტი [ღმერთი], ხოლო ის, რასაც ისინი მის გარდა უხმობენ, ეს — სიცრუეა. და იმიტომ, რომ ალლაჰი არის უზენაესი [ყველა თავისი ქმნილებაზე აღმატებული], დიადი [არავინ და არაფერია მასზე დიდი]."},{"id":31,"translation":"ნუთუ ვერ ხედავ, რომ ხომალდები ზღვაში ალლაჰის წყალობით დაცურავენ, რათა დაგანახოთ მისი სასწაულებიდან ზოგიერთი? ჭეშმარიტად, ამაში სასწაულებია ყოველი მომთმენი და მადლიერი ადამიანისთვის."},{"id":32,"translation":"და როდესაც ტალღა, ჩრდილივით, დაფარავს მათ [მრავალღმერთიანებს] (როდესაც ისინი გემზე მიცურავენ), ისინი ალლაჰს ევედრებიან (გადარჩენას), თაყვანისცემას მხოლოდ მას უძღვნიან [ივიწყებენ ყველა თავიანთ ცრუ ღვთაებას]. ხოლო როდესაც იგი მათ ხმელეთზე (გადმოყვანით) იხსნის, მათ შორის აღმოჩნდება თავშეკავებული [უმადური]. და ჩვენს აიათებს მხოლოდ ყოველი მოღალატე და უმადური უარყოფს!"},{"id":33,"translation":"ო, ადამიანებო! გეშინოდეთ თქვენი უფლის [სასჯელის] და ერიდეთ იმ დღეს, როცა მშობელი ვერაფრით უშველის თავის შვილს, და ვერც შვილი ვერაფრით უშველის თავის მშობელს! ჭეშმარიტად, ალლაჰის აღთქმა ჭეშმარიტებაა, ამიტომ ნუ მოგატყუებთ მიწიერი ცხოვრება [ნუ გაგიტაცებთ ამქვეყნიური ხიბლი], და ნუ მოგატყუებთ ალლაჰის შესახებ მატყუარა [სატანა]."},{"id":34,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰი (ისეთია, რომ) (მხოლოდ) მასთანაა ცოდნა ჟამის შესახებ; და (მხოლოდ) ის გარდმოავლენს წვიმას (ღრუბლებიდან), და (მხოლოდ) მან იცის, რა არის საშვილოსნოებში, ხოლო არც ერთმა სულმა არ იცის, რას შეიძენს ხვალ, და არც ერთმა სულმა არ იცის, რომელ მიწაზე მოკვდება. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ყოვლისშემცნობია!"}]},{"id":32,"verses":[{"id":1,"translation":"ალიფ. ლაამ. მიიმ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"(ამ) წიგნის [ყურანის] გარდმოვლინება, რომელშიც არავითარი ეჭვი არ არის, სამყაროთა უფლისგანაა."},{"id":3,"translation":"ნუთუ ისინი [მრავალღმერთიანები] ამბობენ: «მან [მუჰამმადმა] გამოიგონა იგი [ყურანი]?» პირიქით, ეს არის ჭეშმარიტება (გარდმოვლენილი) შენი უფლისგან, რათა შენ (ო, მოციქულო) შეაგონო ხალხი, რომელთანაც შენამდე (გამაფრთხილებელი) შემგონებელი არ მოსულა (ო, მუჰამმად), — იქნებ ისინი სწორ გზას დაადგნენ!"},{"id":4,"translation":"ალლაჰი იგია, ვინც ცანი და მიწა და ის, რაც მათ შორისაა, თავისი სიბრძნით ექვს დღეში შექმნა [თუმცა მას შეეძლო მათი შექმნა ერთ წამში, მხოლოდ ეთქვა: \"იყავი!\"], შემდეგ ამაღლდა ტახტზე ('არშზე) [როგორც შეეფერება მხოლოდ მის დიდებას და არა ქმნილებათა მსგავსად]. თქვენთვის მის გარდა არაა არც მფარველი, არც შუამდგომელი. ნუთუ არ მოუსმენთ (ამ შეგონებებს)?"},{"id":5,"translation":"ის [ალლაჰი] განაგებს საქმეს ციდან მიწამდე, რომელიც შემდეგ მასთან ადის ერთი დღის განმავლობაში, რომლის სიდიდე [ხანგრძლივობა] ათასი წლის ტოლია, როგორც თქვენ ითვლით[1].","footnotes":"[1]ცასა და მიწას შორის მანძილი ანგელოზისთვის ხუთასი წლის გზას უდრის. ჩასვლა და ამოსვლა ერთად ათას წელს შეადგენს."},{"id":6,"translation":"ის [ალლაჰი] — ფარულისა და ცხადის მცოდნეა, ძლევამოსილი, მოწყალე."},{"id":7,"translation":"ის, რომელმაც სრულყოფილად შექმნა ყოველი რამ, რაც კი შექმნა, და დაიწყო ადამიანის [ადამის] შექმნა თიხიდან,"},{"id":8,"translation":"შემდეგ მისი შთამომავლობა (გამრავლებადი) შექმნა უმნიშვნელო სითხის წვეთიდან [მამაკაცის თესლისგან]."},{"id":9,"translation":"შემდეგ იგი გაასწორა [დაასრულა ადამის სხეულის შექმნა] და შთაბერა მასში თავისი სულიდან [სულიდან, რომელიც ალლაჰს ეკუთვნის] [ანგელოზის მეშვეობით], და თქვენთვის, ო, ადამიანებო, შექმნა სმენა, მხედველობა და გულები. და რა ცოტას სწირავთ მადლობას."},{"id":10,"translation":"და თქვეს მათ [მრავალღმერთიანებმა]: «ნუთუ, როდესაც ჩვენ [სიკვდილის შემდეგ] დავიკარგებით მიწაში [როდესაც სრულად დაიშლება ჩვენი სხეულები], ჩვენ უეჭველად ახალ ქმნილებად [აღვდგებით] ვიქნებით?» მაგრამ, მათ არ სწამთ შეხვედრა თავიანთ უფალთან [აღდგომის დღეს]."},{"id":11,"translation":"უთხარი [ო, მოციქულო]: «მიგიბარებთ სიკვდილის ანგელოზი, რომელიც თქვენზეა დანიშნული, შემდეგ კი თქვენს უფალთან დაბრუნდებით»."},{"id":12,"translation":"და ნეტავ გენახა, როგორ დახრიან თავიანთ თავებს (სირცხვილისგან) ურჩნი თავიანთი უფლის წინაშე (და იტყვიან): «უფალო ჩვენო! ჩვენ ვიხილეთ (ჩვენი ბოროტი საქმეები) და მოვისმინეთ, დაგვაბრუნე (კვლავ ამქვეყნიურ ცხოვრებაში), რათა (შევძლოთ) კეთილი საქმეების კეთება! (რადგან) ჭეშმარიტად, (ახლა) ჩვენ დარწმუნებულნი ვართ (იმ ყველაფრის ჭეშმარიტებაში, რასაც ამქვეყნიურ ცხოვრებაში უარვყოფდით)»."},{"id":13,"translation":"თუ მოვისურვებდი, აუცილებლად მივცემდი თითოეულ სულს მის სწორ გზას, მაგრამ ჩემი სიტყვა უკვე დადასტურდა: და უეჭველად, ავავსებ ჯოჯოხეთს [ურწმუნოებით] [როგორც] ჯინებით, ისე ადამიანებით, ყველას ერთად."},{"id":14,"translation":"[მრავალღმერთიანებს ეთქმებათ]: «იგემეთ [სასჯელი] იმის გამო, რომ დაივიწყეთ ამ თქვენი დღის მოსვლა! დღეს ჩვენც დაგივიწყეთ თქვენ. იგემეთ მარადიული ტანჯვა იმ საქმის გამო, რასაც სჩადიოდით»."},{"id":15,"translation":"ჩვენს სასწაულებს [აიათებს] მხოლოდ ისინი ირწმუნებენ, რომლებიც, როდესაც შეახსენებენ მათ, მყისვე სუჯუდზე ვარდებიან [ალლაჰის წინაშე მორჩილებით] და დიდებას აღუვლენენ თავიანთ უფალს და არ ამპარტავნობენ."},{"id":16,"translation":"მოშორდებიან [აიწევიან] მათი [მორწმუნეთა] გვერდები თავიანთ საწოლებს (როდესაც ღამის ლოცვებს აღასრულებენ), თავიანთ უფალს ევედრებიან შიშით და იმედით, და ხარჯავენ (ალლაჰის გზაზე, როგორც სავალდებულო და ნებაყოფლობით მოწყალებას) იმისგან, რითაც ჩვენ ისინი ვუზრუნველყავით."},{"id":17,"translation":"და არცერთმა სულიერმა არ იცის, რა არის დაფარული მათთვის [მორწმუნეთათვის] თვალთა ნეტარებიდან, როგორც ჯილდო იმის გამო, რასაც ისინი აკეთებდნენ."},{"id":18,"translation":"განა ის, ვინც მორწმუნეა [ალლაჰის მორჩილია], შეიძლება გაუტოლდეს იმას, ვინც ურჩია [ურწმუნოა]? არ არიან ისინი თანასწორნი."},{"id":19,"translation":"რაც შეეხება მათ, რომელთაც ირწმუნეს და კეთილ საქმეებს აკეთებდნენ, მათთვის არის სამოთხის ბაღები საცხოვრებლად, იმისთვის, რასაც ისინი აკეთებდნენ."},{"id":20,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც ურჩობდნენ, მათი თავშესაფარი იქნება ცეცხლი [ჯოჯოხეთი]. ყოველ ჯერზე, როდესაც ისურვებენ იქიდან გამოსვლას, კვლავ აბრუნებენ მათ შიგნით და ეუბნებიან: «გასინჯეთ ცეცხლის სასჯელი, რომელსაც სიცრუედ მიიჩნევდით»."},{"id":21,"translation":"და, უეჭველად, ვაგემებთ მათ უახლოეს [ამქვეყნიურ] სასჯელს (მათზე უბედურებებისა და განსაცდელების მოვლენით), უდიდეს სასჯელამდე [ჯოჯოხეთში], — იქნებ ისინი დაბრუნდნენ [მოინანიონ თავიანთი ურწმუნოება და ცოდვები]!"},{"id":22,"translation":"და ვინ არის უფრო უსამართლო, ვიდრე ის, ვისაც შეახსენეს მისი უფლის სასწაულები, ხოლო შემდეგ იგი ზურგს აქცევს მას? ჭეშმარიტად, ჩვენ შურს ვიძიებთ ცოდვილებზე [ურწმუნოებზე]."},{"id":23,"translation":"ჩვენ უკვე მივეცით მუსას წიგნი [თორა]. ამიტომ ნუ იქნები (ო, მოციქულო) ეჭვში მასთან შეხვედრის შესახებ (მუსასთან, ამაღლების ღამეს)! და გავხადეთ იგი [ეს წიგნი, თორა] გზამკვლევად ისრაილის [წინასწარმეტყველი იაყუბის] შთამომავლებისთვის."},{"id":24,"translation":"ჩვენ მათგან [ისრაილის შთამომავლებს შორის] გავხადეთ წინამძღვრები, რომლებიც ჩვენი ბრძანებით სწორ გზაზე აყენებდნენ [ხალხს]. [ამ წინამძღვარობის ხარისხს მათ მიაღწიეს] იმის გამო, რომ იყვნენ მოთმინებით გამძლენი და მტკიცედ დარწმუნებულნი ჩვენს სასწაულებში."},{"id":25,"translation":"ჭეშმარიტად, შენი უფალი განსჯის აღდგომის დღეს მათ შორის იმას, რაზეც ისინი ვერ თანხმდებოდნენ."},{"id":26,"translation":"ნუთუ მათთვის არ იყო გზის მაჩვენებელი [რწმენისკენ] ის, რომ ჩვენ გავანადგურეთ მათამდე მრავალი თაობა [ჰუდის, სალიჰის, ლუტის… ხალხები], ხოლო, როდესაც შამში მოგზაურობენ, გადიან იმ ადგილებში, სადაც ისინი ცხოვრობდნენ. ჭეშმარიტად, ამაში ნამდვილად არის სასწაულები. ნუთუ ისინი არ მოისმენენ?"},{"id":27,"translation":"ნუთუ ვერ დაინახეს, როგორ ვუშვებთ წყალს გამხმარი მიწისკენ [სადაც მცენარეულობა არ არის] და [მისი საშუალებით] ამოგვყავს ნათესები, რომლითაც იკვებებიან როგორც მათი პირუტყვი, ისე ისინი თვითონაც? ნუთუ ვერ ხედავენ?"},{"id":28,"translation":"და ამბობენ ისინი [ურწმუნონი]: «როდის მოხდება ეს საბოლოო განაჩენი ჩვენსა და თქვენს შორის, თუ თქვენ [მორწმუნენი] სიმართლეს ამბობთ?»"},{"id":29,"translation":"უთხარი მათ (ო, მოციქულო): «განაჩენის დღეს [განკითხვის დღეს] არ დაეხმარება ურწმუნოებს მათი რწმენა, და აღარ მიეცემათ მათ ვადა»."},{"id":30,"translation":"მაშ, განერიდე (ო, მოციქულო) მათ [ურწმუნოებს] და დაელოდე (როდის დაატყდებათ მათ სასჯელი); რადგან ისინიც ელოდებიან (რომ შენ ავადმყოფობა ან სიკვდილი დაგატყდეს თავს) (და ასევე ელოდებიან ალლაჰის სასჯელს)."}]},{"id":33,"verses":[{"id":1,"translation":"ო, შუამავალო! გეშინოდეს ალლაჰის და ნუ დაემორჩილები ურწმუნოებსა და ორპირებს. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია!"},{"id":2,"translation":"და მიჰყევი იმას, რაც ზეშთაგეგონა შენი უფლისგან [ყურანსა და სუნნას]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მცოდნეა იმისა, რასაც აკეთებთ."},{"id":3,"translation":"და (სრულად) მიენდე ალლაჰს; და ალლაჰი საკმარისია მფარველად!"},{"id":4,"translation":"ალლაჰს არ ჩაუდვია ადამიანის მკერდში ორი გული (როგორც ამას ზოგიერთი მრავალღმერთიანი ამტკიცებს). და თქვენ ცოლებს, რომელთაც თქვენ ეუბნებით: «შენ ჩემთვის დედაჩემის ზურგივით ხარ» [ამით საკუთარ თავზე კრძალავენ ცოლებს წინაისლამური ჩვევის მიხედვით], ალლაჰს არ გაუხდია ისინი თქვენს დედებად. და არც თქვენი შვილობილები [ვინც თქვენ იშვილეთ] გაუხდია თქვენს შვილებად [რადგან ისინი შარიათით თქვენს ნამდვილ შვილებად არ ითვლებიან]. ეს თქვენი სიტყვებია, თქვენი პირით წარმოთქმული, ალლაჰი კი ამბობს ჭეშმარიტებას და (მხოლოდ) ის აყენებს ჭეშმარიტ გზაზე."},{"id":5,"translation":"მოუხმეთ მათ [შვილობილებს] მათი მამების სახელებით. ეს – უფრო სამართლიანია ალლაჰის წინაშე. ხოლო თუ არ იცით მათი მამები, მაშინ ისინი თქვენი ძმები არიან რწმენაში და თქვენს მიერ [მონობიდან] დახსნილნი. და არ იქნება თქვენზე ცოდვა იმაში, რაშიც თქვენ უნებლიედ შეცდებით (როდესაც ვიღაცას მის ნამდვილ მამას არ მიაკუთვნებთ), ხოლო (ცოდვა იქნება) მხოლოდ იმაში, რასაც თქვენი გულები განიზრახავენ (როდესაც შეგნებულად უწოდებთ სხვის შვილს თქვენს შვილს). და ალლაჰი მიმტევებელი, მწყალობელია."},{"id":6,"translation":"მოციქული მუჰამედი მორწმუნეთათვის უფრო ახლობელია, ვიდრე ისინი ერთმანეთისთვის, ხოლო მისი ცოლები – მათი დედები არიან [მოციქულის ცოლები ღირსეულნი და მორწმუნეთათვის აკრძალულნი არიან ისე, როგორც საკუთარი დედები]. და ნათესაობის მქონენი ერთმანეთისთვის უფრო ახლოს არიან ალლაჰის წიგნის მიხედვით (მემკვიდრეობის საკითხებში), ვიდრე სხვა მორწმუნენი და ვიდრე მუჰაჯირები. (გარდა ამისა) თქვენ შეგიძლიათ კეთილი საქმე გააკეთოთ თქვენს თანმხლებთან [სხვა მორწმუნეებთან] – ეს წინასწარ არის დაწერილი წიგნში [ლავჰულ მაჰფუზში]."},{"id":7,"translation":"და აღთქმა ავიღეთ შუამავლებისგან, და შენგანაც [განსაკუთრებით], ნუჰისგან, იბრაჰიმისგან, მუსასგან, 'ისასგან მარიამის ძისგან, და ავიღეთ მათგან მტკიცე აღთქმა."},{"id":8,"translation":"რათა იმან გამოკითხოს მართალთ [შუამავლებს] მათ სიმართლეზე [იმაზე, თუ როგორ უპასუხეს მათ ხალხმა მათი სიმართლის მოწოდებას], ხოლო ურწმუნოებისთვის მან მოამზადა მტანჯველი სასჯელი."},{"id":9,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! გაიხსენეთ ალლაჰის წყალობა თქვენზე, როცა თქვენთან მოვიდნენ ჯარები (მრავალღმერთიანთა) [ხანდაყის ბრძოლისას], და მათ შეუერთდნენ იუდეველებიც და მედინისა და მისი შემოგარენის ორპირებიც (და მათ შემოგარტყეს ალყა). ჩვენ კი გავუგზავნეთ მათ [ამ მტრულ ლაშქარს] ქარი (რომელიც არღვევდა მათ კარავს) და ჯარები [ანგელოზები], რომელთაც თქვენ ვერ ხედავდით. (ამით მათი გულები შიშით აივსო.) და ალლაჰი ხედავს იმას, რასაც თქვენ აკეთებთ!"},{"id":10,"translation":"(და გაიხსენეთ) როცა ისინი მოგადგნენ ზემოდან [ხეობის ზედა მხრიდან] და ქვემოდან [ხეობის ქვედა მხრიდან], და თქვენი თვალები გაშეშდა (უზარმაზარი ლაშქრის ხედვით), და გულები ყელამდე აგივიდათ (შიშისაგან), და თქვენ ალლაჰზე სხვადასხვაგვარად დაიწყეთ ფიქრი [გაგიჩნდათ ცუდი აზრები, თითქოს ალლაჰი შესაძლოა არ დახმარებოდა თავისი სიტყვის დამკვიდრებას]."},{"id":11,"translation":"სწორედ იმ დროს გამოიცადნენ მორწმუნენი (რათა გამორკვეულიყო ჭეშმარიტი მორწმუნე ორპირისაგან) და ძლიერად შეირყნენ (შიშითა და შეშფოთებით)!"},{"id":12,"translation":"(და გაიხსენეთ) როცა თქვეს ორპირებმა და მათ, რომელთა გულებშიც სენია [ეჭვი]: «ის, რაც ალლაჰი და მისი მოციქული შეგვპირდნენ, მხოლოდ საცდუნებელი აღმოჩნდა!»"},{"id":13,"translation":"და აი, ერთი ჯგუფი მათგან [ორპირებიდან] (მორწმუნე მედინელებს მიმართავდა): «ო, იასრიბის [მედინის] მცხოვრებნო! აქ თქვენთვის ადგილი არ არის, ამიტომ დაბრუნდით (საკუთარ სახლებში, მედინაში)!» და (სხვა) ჯგუფი მათგანი [ორპირებიდან] შუამავალს სთხოვდა, ნება მიეცათ (დაბრუნებულიყვნენ მედინაში) და ამბობდნენ: «ჭეშმარიტად, ჩვენი სახლები დაუცველია». თუმცა ის [სახლები] არ ყოფილა დაუცველი. ისინი (ამ სიტყვებს) მხოლოდ გაქცევის სურვილით ამბობდნენ (ბრძოლის ველიდან)."},{"id":14,"translation":"და თუ (მტრის ჯარები) მედინას ყველა მხრიდან მიადგებოდნენ და შემდეგ მათ [ორპირებს] გამოსცდიდნენ [მოეთხოვათ უარი ეთქვათ ისლამზე], ისინი აუცილებლად დათანხმდებოდნენ ამას და არ დააყოვნებდნენ, გარდა მხოლოდ მცირე დროით."},{"id":15,"translation":"ხოლო მათ [ორპირებს] ალლაჰთან ჰქონდათ დადებული აღთქმა [დაპირება] (მისი მოციქულის მეშვეობით) მანამდეც [ხანდაყის ბრძოლის წინ], რომ არ შეაქცევდნენ (მტერს) ზურგს. და აღთქმის შესახებ ალლაჰთან პასუხს აუცილებლად აგებენ."},{"id":16,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო) (ამ ორპირებს): «თქვენ ვერაფერს გარგებთ გაქცევა, თუკი ბრძოლის ველიდან გაიქცევით სიკვდილის ან მოკვლის შიშით [ეს თქვენს სიცოცხლეს ვერ გაახანგრძლივებს]. და ასეთ შემთხვევაში [მაშინაც კი, თუ გაიქცევით] ამქვეყნიური სარგებლობა მხოლოდ მცირედით გექნებათ [მხოლოდ იმ ვადამდე, რაც ალლაჰმა თქვენთვის დააწესა]»."},{"id":17,"translation":"უთხარი მათ (ო, შუამავალო): «ვინ არის ის, ვინც დაგიცავთ ალლაჰისგან, თუ ის ისურვებს თქვენთვის ბოროტებას, ან (ვინ შეაჩერებს მას) თუ ის ისურვებს თქვენთვის წყალობას?» და ისინი [ორპირები] ვერ იპოვიან ალლაჰის გარდა ვერც მფარველს და ვერც შემწეს!"},{"id":18,"translation":"ალლაჰმა იცის შემკავებლები თქვენგან (ალლაჰის გზაზე ბრძოლას), მთქმელნი თავიანთ ძმათათვის: «მოდი ჩვენთან, (შემოგვიერთდით ჩვენ და მიატოვეთ მუჰამმადი, რათა მასთან ერთად არ დაიღუპოთ)!» ხოლო მათგანი [ორპირები] მამაცობას ავლენენ [ბრძოლაში მონაწილეობენ] მხოლოდ ცოტა ხნით (და ისიც ან თვალსაჩინოებისთვის, ან დიდებისათვის, ან სირცხვილის შიშით)."},{"id":19,"translation":"ისინი ძუნწობენ თქვენთვის [ო, მორწმუნენო]. და როცა შიში მოდის [ბრძოლის მომენტი ახლოვდება], შენ (ო, მოციქულო) ხედავ, როგორ გიყურებენ ისინი, და მათი თვალები ტრიალებს ისე, როგორც იმისი, ვინც სიკვდილის წინ გონებას კარგავს. ხოლო როცა შიში გაივლის, ისინი გწყევლიან თქვენ მკვეთრი ენებით, და კეთილში ძუნწობენ [საომარი ნადავლის გაყოფისას იჩენენ სიხარბესა და შურს]. ასეთები – გულებით არ ყოფილან მორწმუნენი, და ალლაჰმა ამაო გახადა მათი საქმეები! ხოლო ეს ალლაჰისთვის ადვილია!"},{"id":20,"translation":"ისინი [ორპირები] ფიქრობენ, რომ ჯგუფები (ურწმუნოთა ჯარები) ჯერ არ წასულან. ხოლო თუ (დავუშვათ) ეს შეკრებილი (ჯარები კვლავ) მოვლენ მედინასთან, მაშინ ისინი [ორპირები] ისურვებდნენ, რომ ყოფილიყვნენ კარავში მცხოვრებ (უდაბნოს) არაბებთან [ბედუინებთან] და მათგან კითხულობდნენ ცნობებს თქვენზე [გაიმარჯვეთ თუ დამარცხდით]. ხოლო თუ ისინი თქვენთან ერთად იქნებოდნენ, მხოლოდ მცირედ იბრძოლებდნენ."},{"id":21,"translation":"თქვენთვის [ო, მორწმუნენო] ალლაჰის მოციქულში [მის სიტყვებსა და ქცევებში] არის უმშვენიერესი მაგალითი იმათთვის, ვინც ალლაჰს და უკანასკნელ დღეს იმედოვნებს და ალლაჰს ბევრს იხსენიებს."},{"id":22,"translation":"და როცა მორწმუნეებმა დაინახეს მოკავშირენი [მტრების გაერთიანებული ჯარები], რომლებმაც მედინას შემოარტყეს ალყა, თქვეს: «ეს არის [გამოცდა და დახმარება], რაც ალლაჰმა და მისი მოციქულმა დაგვპირდნენ. სიმართლე თქვა ალლაჰმა (თავის დაპირებაში) და სიმართლე თქვა მისმა მოციქულმა!» და ამან მხოლოდ გააძლიერა მათში რწმენა და მორჩილება."},{"id":23,"translation":"მორწმუნეთა შორის არიან ადამიანები, რომლებიც მართალნი აღმოჩნდნენ იმაში, რაშიც ალლაჰთან აღთქმა დადეს. მათ შორის არიან ისეთნი, რომლებმაც უკვე შეასრულეს თავიანთი ვალდებულება, და არიან ისეთნიც, რომლებიც ელიან [ერთ-ერთს ორი სიკეთიდან – ან გამარჯვებას, ან სიკვდილს ალლაჰის გზაზე]. და მათ არ შეუცვლიათ [ეს აღთქმა] არაფრით (განსხვავებით ორპირებისა)."},{"id":24,"translation":"რათა ალლაჰმა დააჯილდოვოს მართალნი [მორწმუნენი] მათი სიმართლის გამო და დასაჯოს ორპირები, თუ ის ისურვებს, ან (ისურვოს) მიიღოს მათი მონანიება. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მპატიებელი, მოწყალეა!"},{"id":25,"translation":"და ალლაჰმა უკუ აქცია ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ [ურწმუნოთა გაერთიანებული ჯარები] (მედინასაგან), თავიანთი ბოღმით, ვერანაირი სიკეთე ვერ მოიპოვეს. ხოლო ალლაჰმა მორწმუნენი იხსნა ბრძოლას [გაუგზავნა ურწმუნოებს ქარი და ანგელოზები]. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი ძლიერია, ძლევამოსილია."},{"id":26,"translation":"და გამოიყვანა მან წიგნის ხალხი [ებრაული ტომი ბანუ ყურაიზა], რომლებიც მათ [ურწმუნოთა გაერთიანებულ ჯარებს] ეხმარებოდნენ, თავიანთი გამაგრებული ციხე-კოშკებიდან და ჩაუსახა მათ გულებში შიში; ნაწილს კლავთ [მამაკაცებს, რომლებმაც ისლამი არ მიიღეს], ხოლო ნაწილს [ქალებსა და ბავშვებს] ტყვედ აიყვანთ."},{"id":27,"translation":"და მან მოგანიჭათ თქვენ [ო, მორწმუნენო] მემკვიდრეობად მათი მიწა [ებრაელი ბანუ ყურაიზას მიწები], მათი საცხოვრებლები, მათი ქონება და (გარდა ამისა) ის მიწა, რომელზეც თქვენ მანამდე ფეხიც არ დაგიდგათ [სხვა მიწები, რომლებიც მორწმუნეებს ამ გამარჯვების შემდეგ ხვდათ წილად]. და ალლაჰი ყოვლისმძლეა ყოველგვარ საქმეზე!"},{"id":28,"translation":"ო, შუამავალო! უთხარი შენს ცოლებს: «თუ თქვენ გსურთ ამქვეყნიური ცხოვრება და მისი სილამაზე, მაშინ მოდით, მე მოგცემთ თქვენ, რაც გეკუთვნით [განქორწინების შემთხვევაში] და გაგიშვებთ თქვენ მშვენიერი გაშვებით [ზიანის გარეშე]»"},{"id":29,"translation":"ხოლო თუ თქვენ გსურთ ალლაჰი და მისი მოციქული და იმქვეყნიური სავანე [მშვენიერი ჯილდო იმქვეყნიურ ცხოვრებაში], (მაშინ მოითმინეთ და იცოდეთ, რომ) ალლაჰმა თქვენგან გულწრფელ კეთილისმყოფელთ უდიდესი ჯილდო გაუმზადა."},{"id":30,"translation":"ჰეი, მოციქულის ცოლებო! თუ თქვენგან რომელიმე ჩაიდენს აშკარა სიბილწეს [ცხად ცოდვას], მას სასჯელი გაუორმაგდება [ორჯერ მეტი, ვიდრე ჩვეულებრივ მორწმუნე ქალს]. და ეს ალლაჰისთვის ადვილია!"},{"id":31,"translation":"ხოლო თქვენგანი, ვინც სრულიად დაემორჩილება ალლაჰს და მის მოციქულს და კეთილ საქმეებს ჩაიდენს, ჩვენ მას მივანიჭებთ ჯილდოს ორმაგად [ორჯერ მეტს, ვიდრე ჩვეულებრივ მორწმუნე ქალს] და გავუმზადებთ მას უხვ სარჩოს [სამოთხე]."},{"id":32,"translation":"ო, მოციქულის ცოლებო! თქვენ არ ხართ ისეთი, როგორც სხვა რომელიმე ქალი. თუ თქვენ შეუშინდებით ალლაჰს, მაშინ ნუ იქნებით რბილნი სიტყვაში [ნუ გამოავლენთ სინაზეს საუბარში], რადგან მოგისურვებთ ის, რომლის გულშიც სენია. და ისაუბრეთ სიტყვით, რომელიც ცნობილია [შარიათით ნებადართული, უბრალო და პირდაპირი]."},{"id":33,"translation":"დარჩით თქვენს სახლებში [მიზეზის გარეშე ნუ გახვალთ] და ნუ გამოაჩენთ თქვენს თავს, როგორც გამოაჩენდნენ [ქალები] პირველ უმეცრებაში [ისლამამდე, როდესაც ქალები აჩენდნენ თავიანთ სილამაზესა და მორთულობას]. და აღასრულეთ ლოცვა წესისამებრ, გაიღეთ ზაქათი [სავალდებულო მოწყალება] და დაემორჩილეთ ალლაჰს და მის მოციქულს. ჭეშმარიტად, ალლაჰს სურს მხოლოდ ის, რომ თქვენგან, სახლის მცხოვრებნო (ო, მოციქულის ოჯახო), განაშოროს სიბინძურე და სრულად განგწმინდოთ."},{"id":34,"translation":"და გაიხსენეთ ის, რაც იკითხება თქვენს სახლებში ალლაჰის ნიშნებიდან [ყურანის აიათებიდან] და სიბრძნისგან [მოციქულის ნათქვამებიდან] (და იმოქმედეთ მათ მიხედვით). ჭეშმარიტად, ალლაჰი არის კეთილი, ყოვლისმცოდნე."},{"id":35,"translation":"ჭეშმარიტად, მუსლიმი კაცებისა და მუსლიმი ქალებისათვის, მორწმუნე კაცებისა და მორწმუნე ქალებისათვის, მორჩილი კაცებისა და მორჩილი ქალებისათვის, მართალი კაცებისა და მართალი ქალებისათვის, მომთმენი კაცებისა და მომთმენი ქალებისათვის, ღვთისმოშიში კაცებისა და ღვთისმოშიში ქალებისათვის, მოწყალების გამცემი კაცებისა და მოწყალების გამცემი ქალებისათვის, მომარხულე კაცებისა და მომარხულე ქალებისათვის. უმანკოების შემნახველი კაცებისა და უმანკოების შემნახველი ქალებისათვის, ალლაჰის მრავლად მომხსენებელი კაცებისა და ალლაჰის მრავლად მომხსენებელი ქალებისათვის — ალლაჰმა მათთვის გაამზადა პატიება და დიდი საზღაური!"},{"id":36,"translation":"არ არის არც მორწმუნე კაცისთვის და არც მორწმუნე ქალისთვის, როცა ალლაჰი და მისი მოციქული მუჰამმადი გადაწყვიტავენ რაიმე საქმეს, არჩევანი თავიანთ საქმეში [მორწმუნე არ ირჩევს სხვა გადაწყვეტილებას, გარდა ალლაჰისა და მისი მოციქულის გადაწყვეტილებისა]. ხოლო ვინც ურჩობს ალლაჰსა და მის მოციქულ მუჰამმადს, ის ცხად გზააბნევაშია ჩავარდნილი."},{"id":37,"translation":"და აი, შენ [ო, შუამავალო] უთხარი მას, ვისაც ალლაჰმა უბოძა მადლი [მისცა რწმენა] და ვისაც შენც მიანიჭე მადლი [მონობიდან გათავისუფლებით და შვილად აყვანით ზაიდ ბინ ჰაარისა]: «შეინახე შენი ცოლი [ნუ განქორწინდები ზაინაბ ბინთ ჯაჰშზე] და გეშინოდეს ალლაჰის!» მაგრამ შენ, [ო, მუჰამმად] გულში მალავდი იმას, რასაც ალლაჰი აუცილებლად გამოავლენდა [შენ უკვე იცოდი ღვთისაგან, რომ ზაიდი მას განქორწინდებოდა და შენ თვითონ მოიყვანდი მას ცოლად]. შენ გეშინოდა, რას იტყოდნენ ადამიანები [ორპირნი], რომ თითქოს მუჰამმადი დაქორწინდა თავისი შვილად აყვანილის ყოფილ ცოლზე, მაშინ როცა ალლაჰის უფრო მეტად უნდა გეშინოდეს. მას შემდეგ, რაც ზაიდმა თავისი სურვილი აღასრულა მის მიმართ, ხოლო შემდეგ განქორწინდა, და როდესაც დასრულდა ზაინაბის იდდა [განქორწინების შემდეგ სავალდებულო მოლოდინის პერიოდი], ჩვენ შეგრთეთ იგი შენ [ო მოციქულო], ეს იმიტომ, რომ მორწმუნეებს არ ჰქონოდათ სიძნელე თავიანთი შვილად აყვანილების ყოფილი ცოლების მიმართ, როცა ისინი [ეს შვილად აყვანილნი] უკვე დაასრულებდნენ მათთან ურთიერთობას [განქორწინდებოდნენ] და ალლაჰის ბრძანება უეჭველად სრულდება."},{"id":38,"translation":"არ არის შუამავლისთვის [მუჰამმადისთვის] ცოდვა იმაში, რაც ალლაჰმა დაუდგინა მას [იმაში, რომ მან იქორწინა შვილად აყვანილის ყოფილ ცოლზე]. ეს არის ალლაჰის დადგენილი წესი წინამორბედ წინასწარმეტყველთა შესახებაც [ასევე ნებადართული იყო მათთვის]. ხოლო ალლაჰის ბრძანება არის წინასწარ განსაზღვრული გადაწყვეტილება."},{"id":39,"translation":"რომელნიც უნაკლოდ გადმოსცემენ ალლაჰის წერილებს, და ეშინიათ მისი [ალლაჰის]. და არავისი ეშინიათ, გარდა ალლაჰისა. და საკმარისია ალლაჰი ანგარიშმგებად."},{"id":40,"translation":"არ არის მუჰამმედი არავისი მამა თქვენი კაცებიდან, არამედ იგია ალლაჰის შუამავალი და შუამავალთა ბეჭედი [ბოლო შუამავალი]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა."},{"id":41,"translation":"ჰეი, თქვენ რომელთაც ირწმუნეთ! ახსენეთ ალლაჰი [გულით, ენითა და საქმეებით] მრავალგზის ხსენებით."},{"id":42,"translation":"და ადიდეთ იგი დილაობით და საღამოობით!"},{"id":43,"translation":"იგია [ალლაჰი], ვინც გლოცავთ [გაძლევთ წყალობას], და მისი ანგელოზებიც [გლოცავენ; ვედრებას აკეთებენ თქვენთვის], რათა გამოგიყვანონ სიბნელიდან სინათლეში. და ის მორწმუნეთა მიმართ შემწყალებელია."},{"id":44,"translation":"მათი მისალმება იმ დღეს, როცა ისინი შეხვდებიან ალლაჰს [სამოთხეში], იქნება: «მშვიდობა!» და ალლაჰს მათთვის გამზადებული აქვს უხვი ჯილდო [სამოთხე]."},{"id":45,"translation":"ჰეი, მოციქულო! ჩვენ წარგაგზავნეთ შენ მოწმედ, მახარობლად და შემგონებლად,"},{"id":46,"translation":"და ალლაჰისკენ მომხმობად მისი ნებართვით [მისი ბრძანებით] და მანათობელ შუქურად."},{"id":47,"translation":"და ახარე [ო, შუამავალო] მორწმუნენი, რომ ალლაჰისგან მათთვის გამზადებულია დიდი წყალობა [სამოთხის ბაღები]."},{"id":48,"translation":"და ნუ დაემორჩილები [ო, შუამავალო] ურწმუნოებსა და თვალთმაქცთ, და მიატოვე მათი მხრიდან მოსული შეწუხება. მიენდე მხოლოდ ალლაჰს! და საკმარისია ალლაჰი, როგორც მფარველი!"},{"id":49,"translation":"ჰეი, თქვენ რომელთაც ირწმუნეთ! როცა ცოლად შეირთავთ მორწმუნე ქალებს, შემდეგ კი განქორწინდებით მათთან მანამ, სანამ შეეხებოდეთ მათ [ინტიმური სიახლოვე არ გექნებათ მათთან], მაშინ არ გაქვთ ვალდებულება მათი მიმართ რაიმე ვადის [იდდის] დაცვაზე, რომელსაც ითვლით მათთვის. მაგრამ დაასაჩუქრეთ ისინი [განსაცდელის შესამსუბუქებლად] და გაუშვით ისინი ღირსეულად, კეთილშობილურად."},{"id":50,"translation":"ჰეი, შუამავალო! ჭეშმარიტად, ჩვენ შენთვის ნებადართული გავხადეთ შენი ცოლები, რომლებსაც მათი საქორწინო საჩუქარი [მაჰრი] მიეცი, და (ასევე ნებადართული გავხადეთ) ისინი [მხევლები], რომლებიც შენმა მარჯვენამ ხელმა მოიპოვა იმიდან, რაც ალლაჰმა მოგანიჭა, და მამაშენის ძმის ასულები, და მამაშენის დების ასულები, და დედაშენის ძმის ასულები, და დედაშენის დების ასულები, რომლებიც შენთან ერთად გადასახლდნენ ალლაჰის გზაზე, და (ასევე შენთვის ნებადართული გავხადეთ) (ნებისმიერი) მორწმუნე ქალი, თუ იგი თავს აჩუქებს მოციქულს [დაქორწინდება მაჰრის გარეშე], თუ მოციქულს სურს მასზე დაქორწინება. (ასეთი ქორწინების სახე) მხოლოდ შენთვის (ო, მოციქულო) არის ნებადართული და არა მორწმუნეთათვის. ჩვენ ვიცით, რაც უკვე დავუწესეთ მათ [მორწმუნეებს] მათი ცოლების შესახებ [როგორ და რამდენ ქალზე დაქორწინდნენ] და (იმის შესახებაც), რაც მათმა მარჯვენამ ხელმა მოიპოვა. (მაგრამ ჩვენ ეს შენთვის დავუშვით), რათა შენთვის არ ყოფილიყო სიძნელე (ოჯახური კავშირის შექმნასთან დაკავშირებით). და, ჭეშმარიტად, ალლაჰი შემნდობია, მოწყალეა."},{"id":51,"translation":"შენ [ო, შუამავალო] შეგიძლია, შენი სურვილით განერიდო ნებისმიერ მათგანს და დაიტოვო შენთან ის, ვისაც ინებებ. ხოლო თუ მოისურვებ იმათგან ერთ-ერთს, ვისთანაც ადრე გადადე [ღამის სტუმრობა], შენთვის ცოდვა არ იქნება, ეს ნება [რომელსაც ალლაჰი გაძლევს] უფრო შესაფერისია, რათა ისინი [შენი ცოლები] იყვნენ მშვიდნი, არ წუხდნენ და კმაყოფილნი დარჩნენ იმით, რასაც შენ მათ ყველას ანიჭებ [როგორც ანაწილებ მათთან ყოფნას]. და ალლაჰმა იცის, რა არის თქვენს გულებში. და ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, თავშეკავებულია (არ ჩქარობს დასჯას)."},{"id":52,"translation":"არ არის ნებადართული შენთვის [ო, შუამავალო] ამის შემდეგ სხვა ქალების [ცოლად] მიღება [იმ ცხრის გარდა, რომლებმაც აირჩიეს ალლაჰი, მისი მოციქული და საიქიო], და არც მათი სხვა ცოლებით შეცვლა [ვერც ერთს ვერ გაანთავისუფლებ, რომ მის ნაცვლად სხვა მოიყვანო], თუნდაც მათმა სილამაზემ მოგხიბლოს. გარდა იმათისა, რომელსაც შენი მარჯვენა ფლობს [მხევლებიდან]. ხოლო ალლაჰი ყოველივეს მეთვალყურეა."},{"id":53,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ისე ნუ შეხვალთ შუამავლის სახლში, თუ საჭმელად არ ხართ მიპატიჟებული და თუ მიწვეულ იქნებით, შედით, ხოლო როცა ჭამას დაასრულებთ დაიშალეთ, ნუ დარჩებით სალაპარაკოდ. ჭეშმარიტად, ამით შუამავალს აწუხებთ, მას ერიდება თქვენი, მაგრამ ალლაჰს არ ერიდება ჭეშმარიტების და როცა რამეს სთხოვთ მათ [მოციქულის ცოლებს ან მორწმუნე ქალებს], სთხოვეთ მათ ფარდის მიღმა. ეს უფრო წმინდაა, როგორც თქვენი გულებისთვის, ასევე მათი გულებისთვისაც. და არ შეგფერით თქვენ ალლაჰის მოციქულის შეწუხება, არც მის სიცოცხლეში და არც მის შემდეგ, და არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება დაქორწინდეთ მის ცოლებზე მის შემდეგ [რადგან ისინი თქვენი დედები არიან]. ჭეშმარიტად, ეს არის უდიდესი ცოდვა ალლაჰის წინაშე."},{"id":54,"translation":"გინდ გამოაჩენდეთ რამეს, გინდ ფარავდეთ, ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყველაფრის მცოდნეა."},{"id":55,"translation":"არ არის ცოდვა მათზე [შუამავლის ცოლებზე და მორწმუნე ქალებზე], თუ ისინი [სრულიად დაფარულნი არ იქნებიან] თავიანთი მამების, ვაჟების, ძმების, ძმების ვაჟების, დების ვაჟების, თავიანთი ქალების [მორწმუნე ქალების] და იმათ წინაშე, ვისაც მათი მარჯვენა ფლობს [მონებისა და მხევლების], რადგან მათგან დახმარების საჭიროება არსებობს. ხოლო გეშინოდეთ ალლაჰის [სასჯელის] [ო, ქალებო] [ნუ გადააბიჯებთ იმ საზღვრებს, რაც მან დააწესა]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყველაფრის მოწმეა."},{"id":56,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰი და მისი ანგელოზები ლოცავენ შუამავალს. ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ, დალოცეთ იგი და მიესალმეთ მას მშვიდობით."},{"id":57,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, რომლებიც უსიამოვნებას აყენებენ ალლაჰს[1] და მის მოციქულს, ალლაჰმა დასწყევლა ისინი ამქვეყნად და საიქიო ცხოვრებაში და მოამზადა მათთვის დამამცირებელი სასჯელი.","footnotes":"[1]მრავალღმერთიანობითა და მასზე ურჩობით [ებრაელები, რომლებმაც თქვეს: ალლაჰის ხელი შეკრულია, ქრისტიანები, რომლებმაც თქვეს, რომ იესო ალლაჰის ძეა, მრავალღმერთიანები, რომლებმაც თქვეს, რომ ანგელოზები ალლაჰის ქალიშვილები არიან]."},{"id":58,"translation":"ხოლო ისინი, რომლებიც მორწმუნე კაცებს და მორწმუნე ქალებს უსამართლოდ აყენებენ უსიამოვნებას [ბრალად სდებენ იმას, რაც მათ არ ჩაუდენიათ], – ასეთები საკუთარ თავზე იტვირთავენ ცილისწამების ტვირთსა და აშკარა ცოდვას."},{"id":59,"translation":"ო, შუამავალო! უთხარი შენს ცოლებს, შენს ქალიშვილებს და მორწმუნეთა ქალებს, რომ ჩამოიფარონ თავიანთი მოსასხამები [დაიფარონ ისე, რომ მხოლოდ თვალები დარჩეს ხილული, რათა დაინახონ გზა, როცა საჭიროების გამო გამოდიან]. ეს უკეთესია, რათა ისინი შეიცნონ [როგორც თავისუფალი და ღვთისმოსავი ქალები] და მათ არ მიაყენონ შეურაცხყოფა. ხოლო ალლაჰი მაპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":60,"translation":"თუ ორპირები, და ისინი, რომელთა გულებში არის სენი [ეჭვი], ასევე ისინი, ვინც ავრცელებენ ჭორებს მედინაში, არ შეწყვეტენ ამას, მაშინ ჩვენ მოგმართავთ შენ [ო, მოციქულო] მათ წინააღმდეგ და გიწყალობებთ ჩვენს მხარდაჭერას. ამის შემდეგ ისინი შენს გვერდით მედინაში იცხოვრებენ მხოლოდ ცოტა ხანს."},{"id":61,"translation":"დაწყევლილნი, სადაც კი მათ იპოვიან, იქვე შეიპყრობენ და სიკვდილით დასჯილნი იქნებიან,"},{"id":62,"translation":"ეს არის ალლაჰის კანონი იმათ მიმართ, ვინც მანამდე იყო [ორპირი ხალხი]. და ვერასოდეს იპოვი ალლაჰის კანონში ცვლილებას."},{"id":63,"translation":"გეკითხებიან შენ (ო, მოციქულო) ჟამის შესახებ [იმის შესახებ, როდის დადგება სამსჯავროს დღე]. უთხარი (მათ): «მის შესახებ ცოდნა (მხოლოდ) ალლაჰთანაა», — და საიდან უნდა იცოდე შენ, — იქნებ, — ჟამი უკვე ახლოსაა."},{"id":64,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰმა დაწყევლა ურწმუნონი და მათთვის გაამზადა ჯოჯოხეთის ცეცხლი."},{"id":65,"translation":"ისინი მასში მარადიულად დარჩებიან. და ვერ იპოვიან ვერც მფარველს და ვერც შემწეს."},{"id":66,"translation":"იმ დღეს, როცა მათი სახეები ცეცხლში შებრუნდება, ისინი იტყვიან [სინანულით]: «ნეტავ, დავმორჩილებოდით ალლაჰს და დავმორჩილებოდით მოციქულს [მუჰამმადს]»."},{"id":67,"translation":"და (ასევე) იტყვიან: «უფალო ჩვენო! ჩვენ დავემორჩილეთ ჩვენს წინამძღოლებს და დიდებულებს, და მათ გადაგვახვევინეს ჭეშმარიტი გზიდან."},{"id":68,"translation":"უფალო ჩვენო! მიეცი მათ ორმაგი სასჯელი და დაწყევლე ისინი დიდი წყევლით»."},{"id":69,"translation":"ო, მორწმუნენო! ნუ იქნებით მსგავსნი მათ, ვინც აწუხებდნენ მუსას, მაგრამ ალლაჰმა გაამართლა იგი იმისგან, რასაც ამბობდნენ მის შესახებ, და იგი ღირსეული იყო ალლაჰის წინაშე."},{"id":70,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ერიდეთ (ალლაჰის რისხვას) და თქვით (ყველა შემთხვევაში) სწორი სიტყვა [ის, რაც ჭეშმარიტებას შეესაბამება]."},{"id":71,"translation":"[მაშინ] იგი გამოგისწორებთ თქვენს საქმეებს და მოგიტევებთ თქვენს ცოდვებს, ხოლო ვინც დაემორჩილება ალლაჰს და მის მოციქულს, ჭეშმარიტად, მიაღწევს დიდ წარმატებას."},{"id":72,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ ცებს, მიწას და მთებს შევთავაზეთ (განსაკუთრებული) პასუხისმგებლობის[1] აღება, მაგრამ მათ უარი თქვეს მის ტარებაზე და შეეშინდათ მისი [რომ ვერ შეძლებდნენ მის შესრულებას]. ხოლო იტვირთა იგი ადამიანმა [ადამმა და მისმა შთამომავლობამ], — რადგან იგი [ადამიანი] უსამართლო და უმეცარია.","footnotes":"[1]ვალდებულების — შეესრულებინათ ის, რაც ალლაჰმა ბრძანა, და მოშორებოდნენ იმას, რაც მან აკრძალა."},{"id":73,"translation":"რათა ალლაჰმა დასაჯოს ორპირი კაცები და ორპირი ქალები, კერპთაყვანისმცემელი კაცები და კერპთაყვანისმცემელი ქალები, ხოლო მიიღოს ალლაჰმა მორწმუნე კაცებისა და მორწმუნე ქალების მონანიება. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."}]},{"id":34,"verses":[{"id":1,"translation":"ყოველი ქება მხოლოდ ალლაჰს ეკუთვნის, რომელსაც ეკუთვნის ყველაფერი, რაც ცაშია და რაც მიწაზეა, მას ეკუთვნის ქება საიქიოშიც. და ჭეშმარიტად, იგი ბრძენი, ყოვლისმცოდნეა."},{"id":2,"translation":"მან იცის (ყველაფერი), რაც მიწაში შედის [ყოველი თესლი, ყოველი წყლის წვეთი], და (ყველაფერი), რაც მისგან გამოდის [ყოველი აღმონაცენი, ყოველი მარცვალი, ...], (ყველაფერი), რაც ციდან ჩამოდის, და (ყველაფერი), რაც მასზე ადის [მისი მსახურების ყველა საქმე და სხვა]. და, ჭეშმარიტად, ის არის შემწყალებელი, შემნდობი!"},{"id":3,"translation":"და თქვეს მათ, რომელნიც გახდნენ ურწმუნონი: «არ დადგება ჩვენთვის აღსასრულის საათი», უთხარი [მათ] [ო, შუამავალო]: «პირიქით! ვფიცავ ჩემს უფალს, უხილავის მცოდნეს, იგი აუცილებლად მოგეწევათ! მისგან არ დაიფარება [არ დარჩება შეუმჩნეველი] წერტილისოდენა მტვრის წონა ცაში და მიწაზე, და არც უფრო მცირედი, არც უფრო დიდი, გარდა იმისა, რაც ცხად წიგნშია დაწერილ [ანუ ყველაფერი ლავჰულ მაჰფუზშია დაწერილი]»."},{"id":4,"translation":"იმისათვის, რომ დააჯილდოვოს ისინი, რომელთაც ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აკეთეს. მათთვის არის მიტევება და გულუხვი საზრდო."},{"id":5,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც ისწრაფოდნენ ჩვენი სასწაულების [ყურანის აიათების] წინააღმდეგ, ცდილობდნენ მათ დასუსტებას, მათთვისაა მომზადებული სასჯელი მტკივნეულ სატანჯველში."},{"id":6,"translation":"და ხედავენ [იციან] ისინი, ვისაც ცოდნა მიეცა, რომ ის, რაც გარდმოგევლინა შენ [ო, მუჰამმად] უფლისგან [ყურანი], არის ჭეშმარიტება და [ის] წარმართავს ყოვლადძლიერის და ყოვლად ქებულის გზისკენ."},{"id":7,"translation":"და თქვეს ურწმუნოებმა [ერთმანეთში ქილიკით]: «მიგითითოთ თუ არა კაცზე [შუამავალ მუჰამმადზე], რომელიც გაცნობებთ, რომ თქვენი სიკვდილის შემდეგ, როცა სრულად დაიშლებით და გახდებით მტვერი, თქვენ კვლავ აღმოჩნდებით ახალ ქმნილებაში [აღდგებით]?"},{"id":8,"translation":"ნუთუ მან [იგულისხმება მოციქული] ალლაჰზე სიცრუე მოიგონა, თუ მასში შეპყრობილობაა?» არა [სულაც არა ისეა, როგორც ურწმუნოები ამბობენ] (რადგან მუჰამმადი ყველაზე ჭეშმარიტია ჭეშმარიტთა შორის)! ისინი, რომელთაც არ სწამთ მარადიული სიცოცხლის, სასჯელში აღმოჩნდებიან, ხოლო (ამქვეყნად) (იმყოფებიან) (დიდ) გზაცდენაში!"},{"id":9,"translation":"ნუთუ ისინი [რომელთაც არ სწამთ მარადიული სიცოცხლე] არ ხედავენ იმას, რაც მათ წინ არის და რაც მათ უკანაა, ან ცას [რომელიც მათ შემოეხვია] და მიწას [რომელზეც ცხოვრობენ]? თუ ვისურვებთ, და ვუბრძანებთ მიწას, რომ შთანთქოს ისინი, ან ჩამოვუგზავნით მათ ციდან ნატეხს. ჭეშმარიტად, ამაში სასწაულია ყოველი მონისთვის, [რომელიც] ალლაჰს მიმართავს მონანიებით."},{"id":10,"translation":"და აი, ჩვენ უკვე ვუბოძეთ [შუამავალ] დაუდს ჩვენგან განსაკუთრებული სიკეთე: «ჰეი, მთებო! ადიდეთ თქვენი უფალი მასთან ერთად [დაუდთან], და ჩიტებო, თქვენც ადიდეთ!» და რკინა დავურბილეთ მას [ისე, რომ მის ხელში იგი რბილი გახდა, როგორც ცომი]."},{"id":11,"translation":"გააკეთე (ჯაჭვის პერანგები) გრძელი (რათა ისინი მეომრის სხეულს კარგად ფარავდნენ) და განსაზღვრე ზომა ჯაჭვის პერანგის რგოლებში. და აკეთეთ (ო, დაუდ) სიკეთე, რადგან, ჭეშმარიტად, მე ვხედავ იმას, რასაც თქვენ აკეთებთ!»"},{"id":12,"translation":"და სულეიმანს [დავუმორჩილეთ] ქარი, დილით წასვლა მისი ერთი თვის მანძილი იყო და საღამოს უკან მოსვლაც ერთი თვე იყო. და მისთვის სპილენძი წყაროსავით ვადინეთ. და ჯინთაგან იყვნენ ისეთებიც, ვინც შრომობდა მის თვალწინ, თავისი უფლის ნებით. ხოლო იმას, ვინც გადაუხვევს ჩვენს ბრძანებას, ვაგემებთ ცეცხლის სასჯელს."},{"id":13,"translation":"ისინი [ჯინები] აკეთებდნენ მისთვის, რაც კი ის მოესურვებოდა: ნაგებობები, ქანდაკებები, თასები თითქოს წყალსაცავები [რომლითაც ამოაქვთ წყალი ჭიდან] და უზარმაზარი, უძრავი ქვაბები. [ჩვენ ვუთხარით]: «აღასრულეთ [ალლაჰისადმი მორჩილების საქმეები] დაუდის მოდგმავ, მადლიერების ნიშნად!» მაგრამ ჩემს მონათაგან ცოტანი არიან მადლიერნი!"},{"id":14,"translation":"როცა ჩვენ მას [სულეიმანს] სიკვდილი განვუსაზღვრეთ, მის სიკვდილზე მათ [ჯინებს] ვერაფერმა მიანიშნა, გარდა მიწის ერთი ცხოველისა [ჭია], რომელიც მის კვერთხს ხრავდა. და როდესაც ის [სულეიმანი] დაეცა, მაშინ გაირკვა ჯინებისთვის, რომ სცოდნოდათ დაფარული, არ დარჩებოდნენ დამამცირებელ სატანჯველში."},{"id":15,"translation":"საბას (ტომისთვის) მათ დასახლებაში (იემენში) იყო ნიშანი (რომელიც ალლაჰის ძლიერებაზე მიუთითებდა): ორი ბაღი — (ერთი) მარჯვნივ და (მეორე) მარცხნივ: «იკვებეთ თქვენი უფლის მიერ ბოძებული საზრდოთი და მადლობა შესწირეთ მას! (რადგან ადგილი, სადაც ცხოვრობთ,) კეთილი ქვეყანაა [კარგი ჰავითა და ნაყოფიერი მიწით], ხოლო შემნდობი უფალია»."},{"id":16,"translation":"და ზურგი აქციეს [არ ირწმუნეს და არც მადლიერნი იყვნენ] და ჩვენ წარვაგზავნეთ მათზე წყალდიდობა და შევუცვალეთ მათ ის ორი [ნაყოფიერი და ლამაზი] ბაღი ორ [სხვა] ბაღად, რომელთაც ჰქონდათ მწარე ნაყოფი, და ლოტოსი [ხე, რომელსაც ნაყოფი არ აქვს] და ცოტაოდენი სიდრის ხის მცენარით."},{"id":17,"translation":"ამით [ამ შეცვლით] მივაგეთ მათ [საბაიელებს]\nიმის გამო, რომ ისინი გახდნენ ურწმუნონი [და უმადურნი]!\nგანა ასე ვინმეს ვუზღავთ, გარდა ურწმუნოებისა (და უმადურისა)?"},{"id":18,"translation":"და მოვაწყვეთ ჩვენ მათ [საბას მცხოვრებლებს, იემენში] და იმ დასახლებებს შორის, რომლებზეც ჩვენ კურთხევა გარდმოვავლინეთ [შამის დასახლებებს], თვალსაჩინო დასახლებები; და განვსაზღვრეთ მათ შორის გზა [ისე მოვაწყვეთ, რომ ერთი დასახლებიდან მეორემდე დიდი დაღლის გარეშე შეიძლებოდა მისვლა]: «იარეთ მათ შორის ღამითაც და დღისითაც, უსაფრთხოდ»."},{"id":19,"translation":"და თქვეს მათ [საბაიელები] [როდესაც მობეზრდათ კეთილდღეობით ცხოვრების ერთფეროვნება]: «უფალო ჩვენო! გაზარდე მანძილი ჩვენს მოგზაურობებს შორის [დასახლებებს შორის]!» და უსამართლობა მიაყენეს საკუთარ თავს. და გავხადეთ ჩვენ ისინი იგავებად და დავგლიჯეთ ნაწილებად [გავფანტეთ მიწაზე ისე, რომ აღარ დაბრუნდნენ]. ჭეშმარიტად, ამაში უეჭველად, სასწაულებია ყოველი მოთმინების მქონესთვის, მადლიერისთვის."},{"id":20,"translation":"და აი, იბლისმა დაამტკიცა მათში თავისი ვარაუდი [იმის შესახებ, რომ იგი შეცდომაში შეიყვანს ადამის შთამომავლობას და რომ ისინი დაემორჩილებიან მას], და ისინც გაჰყვნენ მას, გარდა ერთი ჯგუფისა მორწმუნეთაგან."},{"id":21,"translation":"და არ ჰქონდა მას [იბლისს] მათზე [ურწმუნოებზე] [არანაირი] ძალაუფლება[1], მხოლოდ იმისათვის, რომ გაგვეცნო [გაგვერჩია] ისინი, ვისაც სწამს საიქიოსი მათგან, და ვინ ეჭვობს მასში. და შენი უფალი [ო, მუჰამმად] ყველაფრის დამცველია.","footnotes":"[1]რომ ძალით დაეძალებინა ისინი ურწმუნოებაზე და ალლაჰის დაუმორჩილებლობაზე. [თუმცა ალლაჰმა უზენაესმა, თავისი სიბრძნით, ნება დართო იბლისს ჩაეგდო ადამიანებში ურწმუნოება და ცოდვები]"},{"id":22,"translation":"უთხარი [ო, მოციქულო]: «მოუხმეთ მათ, ვისზეც ამტკიცებდით (რომ თაყვანისცემის ღირსნი არიან), ალლაჰის გარდა! ისინი არ ფლობენ [თუნდაც] მტვრის წონის სიმძიმეს ცაში და მიწაზე, და არ აქვთ მათ იქ [ცასა და მიწაზე] [არანაირი] წილი, და არც ერთი მათგანი [თქვენს ღვთაებათაგან] არ არის მისი დამხმარე."},{"id":23,"translation":"და არავის [არავითარი] შუამდგომლობა არ გამოადგება მის წინაშე, გარდა იმათისა, ვისაც ნებას დართავს იგი. ხოლო როცა შიში მოეხსნებათ მათ გულებს, ისინი [ანგელოზები] იტყვიან ერთმანეთში: «რა თქვა თქვენმა უფალმა?» ამბობენ: «ჭეშმარიტება, და იგია უზენაესი, დიადი»."},{"id":24,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო]: «ვინ გაძლევთ საზრდოს ზეციდან და მიწიდან?» უთხარი: «ალლაჰი გაძლევთ საზრდოს. და ჭეშმარიტად, (ერთ-ერთი ჩვენგან —) ან ჩვენ, ან თქვენ, ან ჭეშმარიტ გზაზე ვართ, ან აშკარა გზააცდენაში!»"},{"id":25,"translation":"უთხარი: «თქვენ [ო, მრავალღმერთიანებო] არ გკითხავენ იმაზე, რაც ჩვენ [მორწმუნეებმა] შევცოდეთ, და ჩვენ არ მოგვეკითხება იმაზე, რასაც თქვენ იქმთ»."},{"id":26,"translation":"უთხარი: «ჩვენ შეგვკრებს ჩვენი უფალი [განსჯის დღეს], შემდეგ კი შეგვაფასებს ჭეშმარიტებით [სამართლიანად]. და იგია სამართლიანი მსაჯული და ყოვლისმცოდნე»."},{"id":27,"translation":"უთხარი: «მაჩვენეთ ისინი, რომლებიც მას თანამოზიარეებად დაუყენეთ (თაყვანისცემაში)!» ო, არა! ის არის ალლაჰი, ძლევამოსილი, ბრძენი."},{"id":28,"translation":"ჩვენ მოგავლინეთ შენ [ო, მუჰამმად] მხოლოდ მთელი კაცობრიობისთვის, როგორც მახარებელი და შემგონებელი. მაგრამ ადამიანთა უმეტესობამ არ იცის."},{"id":29,"translation":"და ამბობენ ისინი [მრავალღმერთიანები] [დაცინვით]: «როდის იქნება ეს დაპირება, თუ მართალთაგანი ხართ?»"},{"id":30,"translation":"უთხარი მათ [ო, მოციქულო]: «დადგენილია თქვენთვის ერთი დღე, რომელსაც ვერ გადაავადებთ ერთი საათითაც კი [რომ მოასწროთ მონანიება] და ვერც დააჩქარებთ მას»."},{"id":31,"translation":"და თქვეს მათ, რომელნიც გახვდნენ ურწმუნონი: «ჩვენ არ ვირწმუნებთ არც ამ ყურანს და არც იმას, რაც მისამდე იქნა გარდმოვლენილი». ნეტავ, დაგენახა [ო, მუჰამმად], როცა უსამართლონი [ურწმუნონი] დადგებიან თავიანთი უფლის წინაშე, ისინი ერთმანეთს მიუბრუნდებიან სიტყვით და იტყვიან ისინი, რომლებიც სუსტები იყვნენ [მიმდევრები], ქედმაღლებს [ამპარტავნებს] (რომლებიც მათი წინამძღოლები იყვნენ): «თქვენ რომ არა, ჩვენ აუცილებლად მორწმუნეები ვიქნებოდით!»"},{"id":32,"translation":"ეტყვიან ამპარტავანნი დაჩაგრულთ: «ნუთუ ჩვენ გადაგახვევინეთ თქვენ სწორი გზიდან მას შემდეგ, რაც იგი თქვენთან მოვიდა? პირიქით, თქვენ თავად იყავით ცოდვილნი [ურწმუნონი]!»"},{"id":33,"translation":"და უთხრეს მათ, რომლებიც სუსტები იყვნენ [მიმდევრები], მათ, ვინც ქედმაღლობდა [თავიანთ წინამძღოლებს]: «არა, პირიქით! ღამისა და დღის მზაკვრობა (რამაც ამ დაღუპვამდე მიგვიყვანა) იყო ის, რომ თქვენ გვიბრძანებდით, არ გვერწმუნა ალლაჰი და მისთვის თანასწორნი დაგვედგინა». და დამალეს მათ სინანული, როდესაც იხილეს სასჯელი. და ჩვენ ბორკილები დავადეთ კისრებზე მათ, ვინც ურწმუნო გახდა. განა მიეზღვებათ მათ სხვა რამ, გარდა იმისა, რასაც ისინი (თავად) აკეთებდნენ?[1]","footnotes":"[1]ამ აიათში არის გაფრთხილება, არ გაჰყვეთ გზას გზააბნეულებსა და მათ, ვინც სხვებსაც გზას აცდენს."},{"id":34,"translation":"და არ ყოფილა ისე, რომ რომელიმე დასახლებაში შემგონებელი გაგვეგზავნა, და მის მცხოვრებლებს, ფუფუნებაში მცხოვრებთ, არ ეთქვათ: «ჭეშმარიტად, ჩვენ არ გვწამს იმისა, რითაც თქვენ ხართ გამოგზავნილნი!»"},{"id":35,"translation":"და თქვეს მათ: «ჩვენ უფრო მდიდარნი ვართ [თქვენზე] ქონებითა და შვილებით. და ჩვენ არ დავისჯებით [არც ამქვეყნად და არც მარადიულ ცხოვრებაში]»."},{"id":36,"translation":"უთხარი მათ [ო, მოციქულო]: «ჭეშმარიტად, ჩემი უფალი განავრცობს საზრდოს, ვისაც ინებებს, და უზღუდავს, ვისაც ინებებს, მაგრამ ადამიანთა უმეტესობამ არ იცის (რომ ეს მისი მსახურებისთვის გამოცდაა)»."},{"id":37,"translation":"და არც თქვენი ქონება, და არც თქვენი შვილები არ დაგაახლოებთ ჩვენთან [ალლაჰთან] გარდა მათისა, ვინც ირწმუნა და აკეთებდა კეთილ საქმეებს. სწორედ მათ ექნებათ ორმაგი ჯილდო იმისთვის, რაც მათ გააკეთეს, და ისინი იქნებიან [სამოთხის] ოთახებში უსაფრთხოდ."},{"id":38,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც ისწრაფვიან ჩვენი სასწაულების [ყურანის აიათების] დასამარცხებლად, ისინი იქნებიან [ანგელოზთა მიერ] ჯოჯოხეთში წარდგენილნი."},{"id":39,"translation":"უთხარი: «ჭეშმარიტად, ჩემი უფალი განავრცობს საზრდოს, ვისზეც ინებებს თავის მონათაგან, და უზღუდავს მას, და რაც არ უნდა დახარჯოთ [ალლაჰის გზაზე], ის შეგივსებთ მას. და იგი არის საუკეთესო საზრდოსი მბოძებელი»."},{"id":40,"translation":"იმ დღეს, როდესაც ის [ალლაჰი] შეკრებს მათ, შემდეგ კი ეტყვის ანგელოზებს: «ნუთუ ესენი [მრავალღმერთიანები] თქვენ [ანგელოზებს] გეთაყვანებოდნენ?»"},{"id":41,"translation":"იტყვიან [ანგელოზები]: «ქება-დიდება შენ, [ო, ალლაჰ]! [არავინ არის თანასწორი შენი]. შენ ხარ ჩვენი მფარველი და არა ისინი [ჩვენ ვემიჯნებით ამ მრავალღმერთიანებს]! პირიქით, ისინი ჯინებს სცემდნენ თაყვანს; მათი უმრავლესობა მათ [ჯინებს] ემორჩილებოდა!»"},{"id":42,"translation":"და დღეს თქვენგან ვერავინ ფლობს სხვებისთვის სარგებელსა და ზიანს. და ვეტყვით ჩვენ მათ, რომელნიც უსამართლობას ჩადიოდნენ: «იგემეთ ცეცხლის სასჯელი, რომელსაც თქვენ უარყოფდით [სიცრუედ მიიჩნევდით]»."},{"id":43,"translation":"და როცა ეკითხებათ ჩვენი ცხადი აიათები, ისინი ამბობენ: «ეს არის მხოლოდ ადამიანი, რომელსაც სურს მოგაშოროთ იმისგან, რასაც ეთაყვანებოდნენ თქვენი მამები და ამბობენ: \"არაფერია ეს თუ არა გამოგონილი სიცრუე\". და თქვეს იმათ, რომელნიც გახდნენ ურწმუნონი, ჭეშმარიტებაზე [ალლაჰის წიგნზე], როცა ის მივიდა მათთან: ეს მხოლოდ ცხადი ჯადოქრობაა»."},{"id":44,"translation":"და არ მივეცით ჩვენ მათ [ამ ურწმუნო არაბებს] არავითარი წიგნი [ყურანამდე], რომელსაც შეისწავლიდნენ, და არ მოვავლინეთ მათთან შენამდე [ო, მოციქულო] შემგონებელი."},{"id":45,"translation":"ცრუდ შერაცხეს იგი იმათაც, ვინც იყვნენ მათზე უწინ, თუმცა მეათედიც არ გვიბოძებია მათთვის იმისა, რაც იმათ უწინდელ [ერებს] ვუბოძეთ. ცრუდ შერაცხეს ჩემი შუამავლები. მაშ, როგორი იყო ჩემი მრისხანება!"},{"id":46,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) (ურწმუნოებს): «მე მხოლოდ ერთ რამეს შეგაგონებთ: რომ წარდგეთ ალლაჰის წინაშე ორ-ორნი და თითო-თითოდ, შემდეგ კი დაფიქრდეთ (ალლაჰის მოციქულზე); (მაშინ აღმოაჩენთ, რომ) თქვენს თანამოძმეში [მუჰამმადში] არ არის შეპყრობილობა. ჭეშმარიტად, ის მხოლოდ შემგონებელია თქვენთვის მკაცრი სასჯელის წინაშე!»"},{"id":47,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო] [ურწმუნოებს]: «რასაც მე მოგთხოვთ ჯილდოდ, ის თქვენივე სასარგებლოდ არის. ხოლო ჩემი ჯილდო მხოლოდ ალლაჰთანაა, რადგან ის არის ყოველივეს მოწმე»."},{"id":48,"translation":"უთხარი [ო, შუამავალო]: «ჭეშმარიტად, ჩემი უფალი ამარცხებს [სიყალბეს] სიმართლით, და ის არის დაფარულის მცოდნე»."},{"id":49,"translation":"უთხარი: «მოვიდა ჭეშმარიტება (ალლაჰისგან) [ერთღმერთიანობა და ისლამი], (და სიცრუის გავლენა გაქრა), ხოლო სიცრუე ვერაფერს წარმოშობს და ვეღარ დაბრუნდება!»"},{"id":50,"translation":"უთხარი [ო, მოციქულო]: «თუ მე ავცდები სწორ გზას, ჩემსავე საწინააღმდეგოდ ავცდები [საკუთარი თავის საზიანოდ], ხოლო თუ სწორ გზაზე ვარ, ეს ჩემი უფლის შთაგონებითაა, ჭეშმარიტად, ის არის ყოვლისმსმენი, ახლოს მყოფი»."},{"id":51,"translation":"ნეტავ დაგენახა [ო, მოციქულო], როგორ შეშინდებიან ისინი, როცა აღარ იქნება გაქცევის შესაძლებლობა, და როცა ისინი იქნებიან შეპყრობილნი ახლო ადგილიდან."},{"id":52,"translation":"ისინი [ურწმუნონი] იტყვიან: «ვირწმუნეთ იგი [ალლაჰი]! მაგრამ როგორ მიაღწევენ [რწმენას] შორეული ადგილიდან[1]?»","footnotes":"[1]როგორ უნდა გახდნენ მორწმუნენი მარადიულ ცხოვრებაში, როცა უკვე ამ ქვეყნიური ცხოვრებისგან შორს იქნებიან?!"},{"id":53,"translation":"და (მაშინ როცა) მათ უკვე ადრე არ ირწმუნეს იგი, და შორეული ადგილიდან ფარულზე [ვარაუდებს გამოთქვამდნენ] საუბრობდნენ."},{"id":54,"translation":"მაგრამ გაიმიჯნა მათ [ურწმუნოებს] და იმას შორის, რაც მათ სურდათ, როგორც ეს ადრე მოხდა (ალლაჰის მიერ) მათ მსგავს ჯგუფებთან [წინა თაობების ურწმუნოებთან]. ჭეშმარიტად, ისინი იმყოფებოდნენ დამაბნეველ ეჭვში."}]},{"id":35,"verses":[{"id":1,"translation":"ყოველი ქება ეკუთვნის ალლაჰს, ცათა და მიწის შემოქმედს, რომელმაც ანგელოზები შექმნა შუამავლებად, რომლებიც ფლობენ ორ, სამ და ოთხ ფრთას. ის მატებს ქმნილებაში იმას, რასაც ისურვებს. ჭეშმარიტად, ალლაჰს ყოველი საქმე ძალუძს [ის ყოვლისშემძლეა]."},{"id":2,"translation":"რასაც ალლაჰი გაუხსნის ადამიანებს თავისი წყალობიდან [მისცემს საზრდოს, წვიმას, ჯანმრთელობას, ცოდნას…] — მისთვის არ იქნება შემაკავებელი, ხოლო რასაც შეაკავებს, — მის შემდეგ არავინ იქნება მომნიჭებელი. იგია ყოვლად დიდებული, ყოვლად ბრძენი."},{"id":3,"translation":"ჰეი, ადამიანებო! გაიხსენეთ ალლაჰის წყალობა თქვენზე! [გადაუხადეთ მადლობა მას ყოველი სიკეთისათვის, რაც თქვენთვის მოამზადა!] არის კი სხვა შემოქმედი ალლაჰის გარდა, რომელიც მოგანიჭებდათ საზრდოს ციდან და მიწიდან? არაა სხვა ღმერთი [თაყვანისცემის ღირსი], გარდა მისი! მაშ, საით მიემართებით?!"},{"id":4,"translation":"და თუ ისინი [შენი ხალხი] უარგყოფენ [ო, მოციქულო], მაშინ უარყოფილი იქნენ [ასევე] შუამავლები შენამდე, და [მხოლოდ] ალლაჰს უბრუნდება [ყველა] საქმე."},{"id":5,"translation":"ჰეი, ადამიანებო! ჭეშმარიტად, ალლაჰის დაპირება ჭეშმარიტებაა. მაშ, არ მოგატყუოთ ამქვეყნიურმა ცხოვრებამ, და ნუ მოგატყუებთ ალლაჰის შესახებ მაცდუნებელი [სატანა]."},{"id":6,"translation":"ჭეშმარიტად, შაიტანი [სატანა თქვენთვის [ჰეი, ადამიანებო] არის მტერი, [ამიტომ] ის მტრად მიიჩნიეთ! ის უხმობს თავის პარტიას მხოლოდ იმისთვის, რომ ისინი ცეცხლის [ჯოჯოხეთის] ბინადარნი გახდნენ."},{"id":7,"translation":"ისინი, ვინც ურწმუნო გახდნენ, — მათთვის არის ძლიერი სასჯელი (მარადიულ ცხოვრებაში). ხოლო ისინი, რომლებმაც ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აკეთებდნენ, — მათთვის არის მიტევება (მათი ცოდვებისთვის) და დიდი ჯილდო [სამოთხე]."},{"id":8,"translation":"ნუთუ ის, ვისაც (სატანამ) ლამაზად წარმოუჩინა თავისი ბოროტი საქმე, და მან იგი ლამაზად დაინახა, (ჰგავს იმას, ვისაც ალლაჰმა რწმენა უბოძა და ჭეშმარიტ გზაზე დააყენა, და ვინც კარგს კარგად ხედავს, ხოლო ცუდს — ცუდად)? ჭეშმარიტად, ალლაჰი აცდენს გზას, ვისაც ინებებს, და სწორ გზაზე აყენებს, ვისაც ინებებს. მაშ, ნუ დაიღლება შენი სული მათზე [ურწმუნოებზე] დარდით. ჭეშმარიტად, ალლაჰმა იცის, რასაც ისინი აკეთებენ!"},{"id":9,"translation":"და ალლაჰი — ის არის, ვინც აგზავნის ქარებს, რომლებიც შემდეგ ღრუბლებს აღძრავენ [ამოძრავებენ]; შემდეგ ჩვენ მათ მივმართავთ უსიცოცხლო ადგილისკენ და ამით [წვიმის წყლით] ვაცოცხლებთ მიწას მისი უსიცოცხლობის შემდეგ. ასევე მოხდება (მკვდართა) აღდგომაც."},{"id":10,"translation":"ვინც დიდებას ისურვებს (როგორც ამქვეყნად, ისე მარადიულ ცხოვრებაში), (დაე, ალლაჰს სთხოვოს იგი), რადგან მთელი დიდება ალლაჰს ეკუთვნის. მისკენ ადის კეთილი სიტყვა, ხოლო მართალი საქმე აღამაღლებს მას [კეთილ სიტყვას] (ალლაჰთან). ხოლო მათ, ვინც ბოროტ საქმეებს მზაკვრულად სჩადის, ძლიერი სასჯელი ელით; და ასეთი ადამიანების მზაკვრობა განწირულია."},{"id":11,"translation":"და ალლაჰმა შეგქმნათ თქვენ [ჰეი, ადამიანებო] [თქვენი წინაპარი ადამი] მიწისგან, შემდეგ [მისი შთამომავლობა] წვეთიდან, შემდეგ კი გაგხადათ წყვილებად. და ვერ დაორსულდება ქალი და ვერ შობს, თუ არა მისი ცოდნით. და არც ერთ დღეგრძელს არ ემატება სიცოცხლე და არც უმოკლდება სიცოცხლე, გარდა იმისა, რაც ჩაწერილია (მასთან) [დაცულ ფირფიტაზე]. ჭეშმარიტად, ეს ალლაჰისთვის ადვილია!"},{"id":12,"translation":"და არ უთანაბრდება ორი ზღვა: ეს — სასიამოვნოა, მტკნარი, სასმელად ვარგისი, ხოლო ეს — მარილიანი, მწარე [სასმელად უვარგისი]. და თითოეულიდან (ამ ზღვებიდან) თქვენ იკვებებით ახალი ხორცით [თევზით და სხვ.], და გამოაქვთ სამკაულები [მარგალიტი, მარჯანი და სხვ.], რომლებსაც იკეთებთ. და შენ ხედავ მასში გემებს, რომლებიც ზღვის ზედაპირს კვეთენ, რათა მოიპოვოთ (თქვენთვის) (საზრდო) მისი წყალობიდან, და იქნებ მადლიერნი იყოთ ალლაჰისა!"},{"id":13,"translation":"მას [ალლაჰს] შეჰყავს ღამე დღეში და შეჰყავს დღე ღამეში; და დაიმორჩილა მზე და მთვარე: თითოეული მათგანი [მზეც და მთვარეც] მოძრაობს დადგენილ ვადამდე. ასეთია იგი თქვენთვის — ალლაჰი, თქვენი უფალი; მას ეკუთვნის (მთელი) ხელისუფლება, ხოლო ისინი (კერპები და მოგონილი ღვთაებები), რომლებსაც თქვენ მის გარდა უხმობთ, ფინიკის კურკის თხელ გარსსაც კი არ ფლობენ."},{"id":14,"translation":"თუ თქვენ მათ [კერპებსა და მოგონილ ღვთაებებს] ევედრებით, ისინი ვერ გაიგონებენ თქვენს ვედრებას; და რომც გაეგონათ, ვერ გიპასუხებდნენ. ხოლო აღდგომის დღეს ისინი უარყოფენ თქვენს მრავალღმერთიანობას. და ვერავინ გაცნობებს ისე, როგორც ყოვლისმცოდნე (ალლაჰი)!"},{"id":15,"translation":"ჰეი, ადამიანებო! თქვენ ალლაჰზე ხართ დამოკიდებულნი, ხოლო ალლაჰი მდიდარი [ის არავის და არაფერს არ საჭიროებს], ყოვლადქებულია."},{"id":16,"translation":"თუ ის ისურვებს, გაგანადგურებთ თქვენ, და მოიყვანს ახალ ქმნილებას [სხვებს, რომლებიც სრულად დაემორჩილებიან მას]."},{"id":17,"translation":"და ეს [თქვენი განადგურება და სხვათა მოყვანა] ალლაჰისთვის არაა დიდი [სიძნელი]."},{"id":18,"translation":"და არც ერთი ტვირთის მატარებელი არ იტვირთებს სხვის ტვირთს [არავის დაეკისრება სხვისი ცოდვა]. და თუ (ცოდვებით) დამძიმებული სული მოუწოდებს, რომ იტვირთოს მისი [ცოდვები], მისგან [იმ სულისგან] არაფერიც არ მოიხსნება, თუნდაც (ის, ვისაც მიმართავს) მისი ახლო ნათესავი იყოს. შენ (ო, მოციქულო) აფრთხილებ მხოლოდ მათ, ვისაც ფარულად ეშინია თავისი უფლის და აღასრულებს ლოცვას. ხოლო ვინც განიწმინდება, ის მხოლოდ საკუთარი თავისთვის განიწმინდება; და ალლაჰთან არის (საბოლოო) დაბრუნება."},{"id":19,"translation":"და არ უთანაბრდება ბრმა [ურწმუნო] და მხედველი [მორწმუნე]."},{"id":20,"translation":"და (არ უთანაბრდება) სიბნელეები (ურწმუნოებისა) და ნათელი (ჭეშმარიტი რწმენის)."},{"id":21,"translation":"და (არ უთანაბრდება) ჩრდილი [სიგრილე] (რომელიც რწმენის საზღაურად იქნება) და პაპანაქება [მხურვალება] (რომელიც ურწმუნოებისა და ცოდვების საზღაურად იქნება)."},{"id":22,"translation":"და არ უთანაბრდებიან ცოცხლები [ისინი, რომელთა გულებიც რწმენით ცოცხლობენ] და მკვდრები [ისინი, რომელთა სულებშიც ურწმუნოებაა]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი სმენას აძლევს, ვისაც ინებებს, ხოლო შენ (ო, მოციქულო) ვერ აიძულებ მოისმინონ მათ, ვინც სამარხებში არიან."},{"id":23,"translation":"რადგან შენ [ო, მუჰამმად] მხოლოდ შემგონებელი ხარ."},{"id":24,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ გაგგზავნეთ შენ [ო, მუჰამმად] ჭეშმარიტებით, როგორც მახარებელი და გამაფრთხილებელი. და არ ყოფილა არცერთი ერი, რომელთანაც არ მოსულიყო შემგონებელი."},{"id":25,"translation":"და თუ ისინი [მრავალღმერთიანები] უარგყოფენ შენ (ო, მოციქულო), მაშინ (მოითმინე, რადგან) მათზე უწინ მცხოვრებნიც (ასევე) უარყოფდნენ. მათთან მოდიოდნენ მათი მოციქულები აშკარა ნიშნებით, და წიგნებით [გრაგნილებით], და გამანათებელი წერილით [როგორიცაა თორა, ზებური და სახარება]."},{"id":26,"translation":"შემდეგ შევიპყარი ისინი, ვინც ურწმუნო იყვნენ. და როგორი იყო ჩემი რისხვა!"},{"id":27,"translation":"ნუთუ არ გინახავს, რომ ალლაჰმა ციდან წყალი გარდმოავლინა, რომლის მეშვეობითაც ჩვენ გამოვიყვანეთ სხვადასხვა ფერის ნაყოფები? და მთებში არის გზები — თეთრი, წითელი — სხვადასხვა ფერის, და ძალიან, ძალიან შავი."},{"id":28,"translation":"და ადამიანებს შორის, ცხოველებსა და შინაურ პირუტყვშიც ასევე არიან სხვადასხვა ფერისანი. ჭეშმარიტად, ალლაჰისა (და მისი სასჯელის) ეშინიათ მის მსახურთაგან მხოლოდ მცოდნეებს [მათ, ვინც იცნობს მას, მის სახელებსა და თვისებებს, მის შარიათს]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ძლევამოსილი, შემნდობია!"},{"id":29,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც კითხულობენ ალლაჰის წიგნს [ყურანს] (და მოქმედებენ მის მიხედვით), და აღასრულებენ ლოცვას, და ხარჯავენ იმისგან, რითაც ჩვენ ისინი ვუზრუნველყავით, ფარულად და აშკარად, იმედოვნებენ ვაჭრობას, რომელიც არასდროს წაგებაში არ წავა [ამით ისინი ალლაჰის კმაყოფილების მოპოვებას ესწრაფვიან]."},{"id":30,"translation":"იმისთვის, რომ მან სრულად მიანიჭოს მათ მათი საზღაური, და დაუმატოს მათ თავისი წყალობიდან. ჭეშმარიტად, იგია მიმტევებელი, მადლიერი."},{"id":31,"translation":"ხოლო, რაც ჩვენ შთაგაგონეთ შენ [ო, მოციქულო] წიგნიდან [ყურანიდან], ეს არის ჭეშმარიტება, რომელიც ადასტურებს იმას რაც [იქნა გარდმოვლენილი] მის წინათ. ჭეშმარიტად, ალლაჰი თავის მორჩილთა შესახებ ყოვლისმცოდნე, მხედველია."},{"id":32,"translation":"შემდეგ ჩვენ წიგნი ვუანდერძეთ მსახურთაგან მათ, ვინც ავირჩიეთ. მათ შორის არიან ისინი, ვინც საკუთარ თავს უსამართლოდ ექცევა; მათ შორის არიან ზომიერნიც; და მათ შორის არიან ისეთებიც, რომლებიც ალლაჰის ნებით სხვებს კეთილ საქმეებში უსწრებენ. ეს [წიგნის ბოძება და ამ თემის არჩევა] უდიდესი წყალობაა!"},{"id":33,"translation":"ისინი შევლენ სამოთხის ბაღებში, სადაც შეიმკობიან ოქროს სამაჯურებით და მარგალიტით, და მათი სამოსი იქნება აბრეშუმის."},{"id":34,"translation":"და ისინი იტყვიან [როცა შევლენ სამოთხეში]: «ქება-დიდება ალლაჰს, რომელმაც მოგვაშორა სევდა! ჭეშმარიტად, ჩვენი უფალი მიმტევებელი, მადლიერია,"},{"id":35,"translation":"რომელმაც თავისი წყალობით დაგვამკვიდრა მარადიულ სამყოფელში, სადაც არც დაღლილობა შეგვეხება და არც ქანცგაწყვეტა."},{"id":36,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ, მათთვის [მომზადებულია] გეენის ცეცხლი. არ იქნება მათზე დადგენილი, რომ მოკვდნენ, მაგრამ არც ეს სასჯელი შეემსუბუქდებათ. ასე მივუზღავთ ყოველ ურწმუნოს."},{"id":37,"translation":"და ისინი [ურწმუნოები] მასში [ჯოჯოხეთში] შეჰღაღადებენ: «ო, ჩვენო უფალო! გამოგვიყვანე (ჯოჯოხეთიდან), ჩვენ კეთილ საქმეებს შევასრულებთ — (სულაც) არა იმას, რასაც ვაკეთებდით (ჩვენს ამქვეყნიურ ცხოვრებაში)!» (და უზენაესი ალლაჰი ეტყვის მათ): «განა ჩვენ არ მოგეცით ისეთი სიცოცხლე, რომ გონს მოსულიყო ის, ვისაც შეეძლო გახსენება? და მოვიდა თქვენთან შემგონებელი. მაშ, იგემეთ (ჯოჯოხეთის სასჯელი), რადგან უსამართლოთა არ არსებობს არავითარი დამხმარე»."},{"id":38,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰია მცოდნე [ყოველი] დაფარულისა ცათა და მიწისა. ჭეშმარიტად, მან უწყის, რაც გულებშია."},{"id":39,"translation":"იგია [ალლაჰი], რომელმაც შეგქმნათ თქვენ [დამიანებო] მემკვიდრეებად [თაობებად, რომლებიც ერთმანეთს ცვლიან] მიწაზე. ხოლო ვინც გახდება ურწმუნო თავის წინააღმდეგ იქნება მისი ურწმუნოება. და არ მოუტანს ურწმუნოთა ურწმუნოება მათი უფლის წინაშე არაფერს, გარდა სიძულვილისა. და არ მოუტანს ურწმუნოთა ურწმუნოება არაფერს, გარდა ზარალისა."},{"id":40,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «დაფიქრებულხართ თუ არა თქვენს თანამოზიარეებზე [ცრუ ღვთაებებზე], რომლებსაც ალლაჰის გარდა ევედრებით? მიჩვენეთ, მიწის რომელი ნაწილი შექმნეს მათ? ან აქვთ თუ არა მათ [თქვენს ღვთაებებს] მონაწილეობა ცათა შექმნაში? ან იქნებ ჩვენ მათ რაიმე წიგნი მივეცით (რომელშიც მრავალღმერთიანობა ნებადართულია) და ისინი მასში არსებული აშკარა ნიშნით ეყრდნობიან?» არა! ბოროტმოქმედები [ურწმუნოები] ერთმანეთს მხოლოდ მოტყუებას ჰპირდებიან."},{"id":41,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰი აკავებს ცებსა და მიწას, რათა ისინი არ გაქრნენ. ხოლო თუ ისინი გაქრებოდნენ, მის შემდეგ ვერავინ შეძლებდა მათ შეკავებას. ჭეშმარიტად, იგი შემწყნარებელი, შემნდობია."},{"id":42,"translation":"და ისინი [ურწმუნო ყურაიშელები] ალლაჰით იფიცებოდნენ თავიანთი უდიდესი ფიცით, რომ თუ მოვიდოდა მათთან შემგონებელი, აუცილებლად დადგებოდნენ უფრო სწორ გზაზე, ვიდრე ნებისმიერი [წინა] ერი. მაგრამ მას შემდეგ, რაც მოვიდა მათთან შემგონებელი [მოციქული მუჰამმადი], ამან მხოლოდ კიდევ უფრო გაზარდა მათში დაშორება [ჭეშმარიტებისგან]."},{"id":43,"translation":"[და ისინი იფიცებოდნენ მხოლოდ] ქედმაღლობით მიწაზე [ადამიანთა წინაშე] და ბოროტი ხრიკებით. მაგრამ ბოროტი ხრიკი მოეხვევა მხოლოდ მის მქნელთ. ნუთუ ისინი ელიან რაიმე სხვა ბედს, გარდა წინა თაობათა ბედისა? და ვერასოდეს ჰპოვებ ალლაჰის წესში შეცვლას! და ვერასოდეს ჰპოვებ ალლაჰის წესში გადახვევას!"},{"id":44,"translation":"ნუთუ ისინი [ურწმუნო მექქელნი და სხვანი] არ მოგზაურობდნენ მიწაზე და [ნუთუ] ვერ დაინახეს, როგორი იყო დასასრული იმ ხალხისა, რომლებიც მათამდე იყვნენ? ხოლო ისინი ძლიერები იყვნენ მათზე [მექქელებზე] ძალით. მაგრამ ალლაჰი არ არის ისეთი, რომ რამემ დაასუსტოს იგი, არც ცათა და არც მიწაზე. ჭეშმარიტად, იგი ყოვლისმცოდნე, ყოვლისშემძლეა."},{"id":45,"translation":"და თუ ალლაჰი დასჯიდა ადამიანებს იმისთვის, რაც მათ დაიმსახურეს [იმ ცოდვებისთვის, რომლებსაც სჩადიან] [მხოლოდ ამქვეყნად], მაშინ არ დატოვებდა მის ზედაპირზე არც ერთ ცოცხალ არსებას. მაგრამ ის აძლევს მათ ვადას განსაზღვრულ დრომდე. ხოლო როცა დადგება მათი დრო, ჭეშმარიტად, ალლაჰი ხედავს თავის მონებს."}]},{"id":36,"verses":[{"id":1,"translation":"ია სიინ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"[მე, ალლაჰი] ვფიცავ ბრძენ ყურანს."},{"id":3,"translation":"რომ შენ [ო, მუჰამმად], უეჭველად, შუამავალთაგანი ხარ."},{"id":4,"translation":"სწორ გზაზე."},{"id":5,"translation":"ზემოვლინებულია ძლევამოსილი, შემწყალებლისა,"},{"id":6,"translation":"რათა გააფრთხილო [შეაგონო] ხალხი, რომელთა მამები შენამდე არავის გაუფრთხილებია, და ამიტომ ისინი [არაბები] უგულისხმონი არიან."},{"id":7,"translation":"და მე [ალლაჰი] ვფიცავ, რომ უკვე შესრულდა [დადასტურდა] სიტყვა მათ უმრავლესობაზე, ისე რომ ისინი არ ირწმუნებენ."},{"id":8,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ დავადეთ მათ კისრებზე ბორკილები, და ისინი მათ ყბებამდე უჭერენ, და იძულებულნი არიან ზევით ასწიონ თავები."},{"id":9,"translation":"და ჩვენ დავადგინეთ მათ წინ ბარიერი და მათ უკან ბარიერი [ისე, რომ ვერ გამოდიან ურწმუნოებიდან რწმენისკენ], და დავფარეთ ისინი, და ვერ ხედავენ."},{"id":10,"translation":"და მათთვის სულერთია — გააფრთხილებ მათ თუ არ გააფრთხილებ; ისინი არ ირწმუნებენ."},{"id":11,"translation":"შენ (ო, მუჰამმად) მხოლოდ იმათ შეაგონებ, ვინც მიჰყვა შეხსენებას [ყურანს] და ფარულად ეშინია მოწყალის. მაშ, ახარე მას (ალლაჰისგან) ცოდვების მიტევება და უხვი ჯილდო."},{"id":12,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ გავაცოცხლებთ (ყველა) მკვდარს (აღდგომის დღეს) და ვიწერთ იმას, რაც მათ წინასწარ მოამზადეს, და მათ კვალს, და ყოველი რამ ჩვენ აღვრიცხეთ ნათელ წიგნში [დაცულ ფირფიტაზე]."},{"id":13,"translation":"მოუყვანე მათ მაგალითად დასახლების მცხოვრებთა ამბავი (რათა აქედან შეგონება მიიღონ): როდესაც მათთან მოვიდნენ გზავნილები."},{"id":14,"translation":"აჰა, [ჯერ] ჩვენ გავუგზავნეთ მათ ორნი [შემგონებლები], და მათ უარყვეს ისინი [ორივე მოციქული] და ჩვენ გავამტკიცეთ მესამეთი, და მათ [სამივემ ერთად] უთხრეს: «ჭეშმარიტად, ჩვენ თქვენთან გამოგზავნილნი ვართ»."},{"id":15,"translation":"[სოფლის ბინადრებმა] თქვეს: «თქვენ მხოლოდ ადამიანები ხართ, ჩვენსავით. და არაფერიც არ გარდმოუვლენია მოწყალეს [ალლაჰს]. თქვენ მხოლოდ ტყუილს ლაპარაკობთ!»"},{"id":16,"translation":"[მოციქულებმა] თქვეს: «ჩვენმა უფალმა იცის, რომ ჩვენ თქვენთან უეჭველად გამოგზავნილნი ვართ."},{"id":17,"translation":"და ჩვენზე [ალლაჰმა დააკისრა მოვალეობა] მხოლოდ [მოგაწოდოთ] ნათელი უწყება»."},{"id":18,"translation":"[სოფლის ბინადარნი] თქვეს: «ჭეშმარიტად, ჩვენ დავინახეთ თქვენში ცუდი ნიშანი! თუ არ შეიკავებთ თავს, მაშინ ჩვენ აუცილებლად ჩაგქოლავთ ქვებით და აუცილებლად შეგეხებათ [მოგიწევთ] ჩვენგან მტანჯველი სასჯელი»."},{"id":19,"translation":"[და მოციქულებმა] თქვეს: «თქვენი ცუდი ნიშნები თქვენთანვეა (და არა ჩვენგან). ნუთუ იმიტომ, რომ შეგაგონებენ?... დიახ, თქვენ ზღვარგადასული ხალხი ხართ»."},{"id":20,"translation":"და მოვიდა ქალაქის ბოლოდან [ერთი] კაცი აჩქარებული. [მან გაიგო, რომ სოფლის ბინადართ სურდათ დაესაჯათ ან მოეკლათ მოციქულნი]. მან თქვა: «ჰეი, ჩემო ხალხო! მიჰყევით მოციქულთ."},{"id":21,"translation":"მიჰყევით მათ, ვინც არ გთხოვთ თქვენ საზღაურს [ჭეშმარიტებისკენ მოწოდებისთვის გადახდას] და ვინც ჭეშმარიტ გზაზეა."},{"id":22,"translation":"და რატომ არ უნდა ვეთაყვანო იმას, ვინც შემქმნა მე და ვისთანაც თქვენ დაბრუნდებით?"},{"id":23,"translation":"ნუთუ მის გარდა [ალლაჰის გარდა] სხვა ღმერთებს ავირჩევ (თაყვანსაცემად), რომლებიც ვერაფერს შეძლებენ? თუ მოწყალე [ალლაჰი] ინებებს, რომ ზიანი მომაყენოს, მათი შუამდგომლობა ვერაფერს მიშველის და ვერც მიხსნიან."},{"id":24,"translation":"მაშინ მე ნამდვილად აშკარა გზასაცდენილობაში ვიქნებოდი."},{"id":25,"translation":"ჭეშმარიტად, მე ვირწმუნე თქვენი უფალი, მაშ მე მომისმინეთ[1]».","footnotes":"[1]ამის შემდეგ მასთან მიცვივდნენ ადამიანები, რომელთაც ის შეაგონებდა, და მოკლეს იგი."},{"id":26,"translation":"[მას შემდეგ, რაც ის მოკვდა] მას ეთქვა: «შედი სამოთხეში!» [და] მან თქვა [უკვე ნეტარებაში მყოფმა]: «ო, ნეტავ ჩემმა ხალხმა იცოდეს,"},{"id":27,"translation":"რომ ჩემმა უფალმა მაპატია და პატივდებულთა შორის გამხადა!»"},{"id":28,"translation":"۞ და ჩვენ არ წარმოგვიგზავნია მისი ხალხის წინააღმდეგ (რომლებმაც მოკლეს იგი და არ მიიღეს ჭეშმარიტება) მის შემდეგ [მისი სიკვდილის შემდეგ] ზეციდან [ანგელოზთა] ჯარი, და არც ვიყავით ისეთნი, რომ (სასჯელად) ანგელოზები გამოგვეგზავნა."},{"id":29,"translation":"და ის იყო მხოლოდ ერთი საშინელი ხმა და აჰა, ისინი გაცამტვერდნენ [დაიღუპნენ]."},{"id":30,"translation":"ვაი, იმ მონებს! არ მოსულა მათთან არც ერთი მოციქული, ვისზეც ისინი არ დასცინოდნენ."},{"id":31,"translation":"ნუთუ ისინი [რომლებიც დასცინიან] ვერ ხედავდნენ, რამდენი თაობა (მათამდე) დავღუპეთ და რომ ისინი მათთან აღარ დაბრუნდებიან?"},{"id":32,"translation":"და ჭეშმარიტად, ყველა [სასჯელის დღეს] ერთად შეიკრიბებიან ჩვენთან."},{"id":33,"translation":"და სასწაულია მათთვის [ურწმუნოთათვის] მკვდარი მიწა (რომელზეც არ იყო არავითარი მცენარე); ჩვენ გავაცოცხლეთ იგი და გამოვიყვანეთ იქიდან მარცვალი, რომლიდანაც მიირთმევენ ისინი."},{"id":34,"translation":"და ჩვენ მოვაწყეთ მასზე [ამ მიწაზე, რომელიც მკვდარი იყო] ბაღები ფინიკებისა და ვაზისა [ვენახები] და ამოვუშვით მასზე [მიწაზე] წყარონი (რომლითაც ირწყვება ბაღები),"},{"id":35,"translation":"რათა მიირთვან მათი [ბაღების] ნაყოფიდან და ის, რაც გაამზადეს მათმა ხელებმა. ნუთუ ისინი არ იქნებიან მადლიერნი (ამ უსასრულო წყალობათა გამო)?"},{"id":36,"translation":"ყოვლად დიდებულია ის, რომელმაც შექმნა ყველა წყვილი იმისგან, რასაც მიწა ამოზრდის [მცენარეთაგან], და მათგანვე [კაცებისა და ქალებისგან], და იმისგან, რაც მათ არ იციან [ალლაჰის სხვა ქმნილებებისგან]."},{"id":37,"translation":"და ნიშანია მათთვის ღამე. ჩვენ ვხსნით [ვაშორებთ] მისგან დღეს, და აი – ისინი [ხალხი] უმალ სიბნელეში აღმოჩნდებიან."},{"id":38,"translation":"და (ასევე ნიშანია მათთვის ის, რომ) მზე მიედინება თავისი საცხოვრისისკენ. ასეთი არის დადგენილება (ალლაჰის) ყოვლდაძლიერისა, ყოვლისმცოდნისა."},{"id":39,"translation":"და (ასევე ნიშანია ის, რომ) მთვარე ჩვენ განვსაზღვრეთ მისი ფაზებით, ვიდრე ის (ახლიდან) არ დაბრუნდება (იმ სახით), როგორც ძველი ფინიკის ტოტი [როგორც ახალი მთვარე]."},{"id":40,"translation":"მზეს არ შეშვენის [არ შეუძლია], რომ დაეწიოს მთვარეს, და ვერც ღამე დაასწრებს დღეს, და თითოეული [მზე, მთვარე და ვარსკვლავები] თავის ორბიტაზე დაცურავს [მოძრაობს]."},{"id":41,"translation":"და სასწაულია მათთვის ის, რომ ჩვენ გადავიყვანეთ მათი შთამომავლობა დატვირთული კიდობანით [მოციქული ნუჰის/ნოეს]."},{"id":42,"translation":"და ჩვენ შევქმენით მათთვის მისი მსგავსიდან ის, რაზეც ისინი სხდებიან [მოგზაურობისთვის]."},{"id":43,"translation":"და თუ ვისურვებთ, დავახრჩობთ მათ და არავინ ეყოლებათ შემწე, და ისინი არ იქნებიან გადარჩენილნი."},{"id":44,"translation":"გარდა ჩვენი მოწყალებითა და სარგებლად განსაზღვრულ ჟამამდე [სიკვდილამდე]."},{"id":45,"translation":"და როდესაც ეთქმებათ მათ [იმათ, ვინც არ იღებს ჭეშმარიტებას]: «გეშინოდეთ იმისა, რაც იყო თქვენამდე, და იმისა, რაც იქნება თქვენ შემდეგ [სასჯელის დღეს], რათა ეგების შეწყალებულ იქნეთ!»"},{"id":46,"translation":"და არ მოსდით მათ [ურწმუნოებს] არც ერთი ნიშანი [სასწაული] მათი უფლის ნიშნებიდან, რომ ისინი არ მიბრუნებულიყვნენ მათგან [ზურგი აქციეს ალლაჰის ნიშნებს/აიათებს]."},{"id":47,"translation":"და როდესაც ეუბნებიან მათ [იუდეველთ ან მრავალღმერთიანთ]: «გაიღეთ იქიდან (ქონებიდან), რომელიც ალლაჰმა მოგანიჭათ თქვენ [მიეცით ღარიბებს]!» – ისინი, რომლებიც გახდნენ ურწმუნონი, ეუბნებიან მორწმუნეთ: «ნუთუ ჩვენ დავაპუროთ ისინი, ვისაც ალლაჰს, რომ ესურვა, თვითონ დააპურებდა მათ[1]? თქვენ (მორწმუნენი) (როცა ამას გვიქადაგებთ) იმყოფებით მხოლოდ აშკარა გზააბნევაში».","footnotes":"[1]ურწმუნოებს ესმოდათ, როგორ ამბობდნენ მორწმუნეები: «ალლაჰი არის მარჩენალი (არ-რაზზაყ) და ის აძლევს სიმდიდრეს, ვისაც ინებებს, და ღარიბად აქცევს, ვისაც ინებებს». ისეთი სიტყვებით, როგორიცაა: «ნუთუ ჩვენ დავაპუროთ ის, ვისაც ალლაჰს, რომ ნდომებოდა, თავად გამოკვებავდა?» — ისინი ცდილობდნენ, მორწმუნეთა სიტყვები თავად მორწმუნეების წინააღმდეგ გამოეყენებინათ და ამბობდნენ: «ჩვენ არ გვინდა ალლაჰის ნებას შევეწინააღმდეგოთ; თუ მან ინება, რომ ვინმე ღარიბი ყოფილიყო, მაშინ ჩვენც არ გვინდა, რაიმე მივცეთ». მაგრამ ეს მათი შეცდომა, სიჯიუტე და სიცრუის გამოყენებით ჭეშმარიტებასთან დავის მცდელობა იყო. უზენაესმა ალლაჰმა თავისი ქმნილებებიდან ზოგიერთს სიმდიდრე უბოძა, ზოგს კი სიღარიბე, და უბრძანა, რომ მდიდრებმა ღარიბები გამოკვებონ. ამით იგი მათ ცდის, რადგან ვალდებულებად დააკისრა, თავიანთი ქონების ნაწილი გაჭირვებულებს გამოუყონ. დიახ, უზენაეს ალლაჰი, თუ ინებებს, შეუძლია ნებისმიერი ადამიანი გამოკვებოს — და ეს ჭეშმარიტებაა. მაგრამ ურწმუნოები ამ ჭეშმარიტებას იყენებენ სხვა ჭეშმარიტების — ალლაჰის ბრძანების — უარსაყოფად, რომლის მიხედვითაც მდიდრებმა თავიანთი ქონების ნაწილი ღარიბებს უნდა მისცენ. ამიტომ, ასეთი პოზიციიდან კამათი მცდარია. (ფათჰ ალ-ყადირ, აშ-შაუქანი)"},{"id":48,"translation":"და ამბობენ [ურწმუნოები]: «როდის დადგება ეს აღთქმა [განკითხვის დღე], თუკი მართალნი ხართ?»"},{"id":49,"translation":"ისინი არაფერს არ ელიან, გარდა ერთი შემაძრწუნებელი ხმისა [იმ საყვირის ხმა, სადაც ჩაბერავს ანგელოზი ისრაფილი], (როდესაც დასრულდება ეს სამყარო). ის (მოულოდნელად) მოადგება მათ, მაშინ, როცა ისინი ერთმანეთთან დავობენ."},{"id":50,"translation":"და ვერ შეძლებენ ისინი (თუნდაც) (დატოვონ) ანდერძი და ვერ დაბრუნდებიან თავიანთ ოჯახებში."},{"id":51,"translation":"და (შემდეგ) (მეორედ) ჩაბერავენ საყვირში (და ყველა სული დაუბრუნდება თავის სხეულს), და აი – ისინი გამოვლენ საფლავებიდან და თავიანთი უფლისკენ გაეშურებიან (რომ მის წინაშე წარსდგნენ)."},{"id":52,"translation":"ისინი იტყვიან: «ჰოი, უბედურებავ ჩვენო! ვინ აღგვადგინა ჩვენ ჩვენი განსვენების ადგილიდან [საფლავიდან]?» (მათ პასუხად ეთქმებათ): «ეს არის ის, რაც მწყალობელი დაჰპირდა (თავის მონებს), და ჭეშმარიტებას ამბობდნენ შუამავლები»."},{"id":53,"translation":"(და) საკმარისი იყო მხოლოდ ერთი (ძლიერი) ხმა [საყვირში მეორე ჩაბერვა], და აი – ისინი [შექმნილნი] ჩვენ წინაშე წარსდგნენ."},{"id":54,"translation":"და დღეს [სასჯელის დღეს] არცერთი სული არ იქნება დაჩაგრული არაფრით. და არაფერი მოგეზღვებათ იმის გარდა, რასაც აკეთებდით."},{"id":55,"translation":"ჭეშმარიტად, სამოთხის მკვიდრნი დღეს, (დაკავებულნი სამოთხის ნეტარებათა მიღების) საქმეებით და ტკბებიან."},{"id":56,"translation":"ისინი და მათი მეუღლეები სამოთხის (ხეების) ჩრდილებში ისხდებიან საწოლებზე."},{"id":57,"translation":"მათთვის იქ [სამოთხეში] (ბევრგვარი) ხილია და ყველაფერი, რასაც კი მოისურვებენ."},{"id":58,"translation":"(და ეთქმებათ მათ): «მშვიდობა თქვენ!» — ეს იქნება სიტყვა მწყალობელი უფლისგან."},{"id":59,"translation":"(და ურწმუნოებს ეთქმებათ სასჯელის დღეს): «გამოეყავით დღეს (მორწმუნეთაგან), ჰეი, დამნაშავენო (ურწმუნენო)!»"},{"id":60,"translation":"۞ (და ალლაჰი ეტყვის ურწმუნოებს): «ნუთუ მე არ გამცნეთ მცნება თქვენ (ჩემი მოციქულების მეშვეობით), ჰეი, ადამის შვილებო, რომ არ გეცათ თაყვანი შაიტანისთვის? და რომ ჭეშმარიტად, ის თქვენთვის აშკარა მტერია!"},{"id":61,"translation":"(და მე გიბრძანებდით,) რომ (მხოლოდ) ჩემთვის გეცათ თაყვანი, ეს არის მართალი გზა."},{"id":62,"translation":"და მან უკვე [შაიტანმა] აცდუნა თქვენგან მრავალი. ნუთუ არ დაფიქრდით?"},{"id":63,"translation":"აი — ჯოჯოხეთი, რომელიც თქვენთვის იყო აღთქმული."},{"id":64,"translation":"შედით მასში დღეს — იმის გამო, რომ ურწმუნოება ჩაიდინეთ!»"},{"id":65,"translation":"დღეს დავუდებთ ჩვენ ბეჭედს მათ ბაგეებს, და ილაპარაკებენ ჩვენთან მათი ხელები და დაამოწმებენ მათი ფეხები, იმაზე რაც მოიპოვეს."},{"id":66,"translation":"და რომ გვენება, თვალის ჩინს წავართმევდით. და გაიქცეოდნენ გზისკენ, მაგრამ როგორ დაინახავდნენ?"},{"id":67,"translation":"და ჩვენ რომ გვენება, გადავაქცევდით მათ [სხვა ქმნილებად] იმავე ადგილზე (სადაც ისინი იმყოფებიან), და ისინი ვერ შეძლებდნენ წასვლას (წინ) და ვერც დაბრუნებას (უკან)."},{"id":68,"translation":"ვისაც ჩვენ გავუხანგრძლივებთ სიცოცხლეს (სიბერემდე მიყვანით), მას ჩვენ (კვლავ) ვაბრუნებთ მის ბუნებრივ მდგომარეობაში [როდესაც სუსტდება მისი გონებაც და სხეულიც]. ნუთუ ვერ მიხვდებიან ისინი]?"},{"id":69,"translation":"და ჩვენ არ გვისწავლია მისთვის [მუჰამმადისთვის] ლექსები, და არც შეეფერება მას ეს [პოეზია]. ეს არის მხოლოდ შეგონება და ნათელი ყურანი."},{"id":70,"translation":"იმისათვის, რომ გააფრთხილოს (ყურანით) ცოცხლები, და რომ აღსრულდეს სიტყვა ურწმუნოებზე."},{"id":71,"translation":"ნუთუ ვერ დაინახეს, რომ ჩვენ შევქმენით მათთვის პირუტყვი იმისგან, რასაც ჩვენმა ხელებმა შემქნეს [თვითონ ალლაჰმა], და ისინი არიან მათი მფლობელნი [ამით სარგებლობენ]?"},{"id":72,"translation":"ჩვენ დავუმორჩილეთ მათ პირუტყვი: ზოგიერთზე ისინი სხდებიან [სატრანსპორტოდ იყენებენ], ხოლო სხვებს ჭამენ."},{"id":73,"translation":"და მათთვის პირუტყვში არის სხვა სარგებელიც და სასმელიც [რძე]. ნუთუ არ იქნებიან მადლიერნი?"},{"id":74,"translation":"და დაიდგინეს მათ ღვთაებები ალლაჰის გარდა, იმ იმედით, რომ ისინი დაეხმარებოდნენ."},{"id":75,"translation":"ვერ შეძლებენ ისინი [ცრუ ღვთაებები] მათ დახმარებას, და თვითონ ისინი [მრავალღმერთიანები] მათთვის გამზადებული ლაშქარია."},{"id":76,"translation":"ნუ გაღონებს შენ [ო, მუჰამმად] მათი სიტყვები[1]. ჩვენ ვიცით, რას მალავენ ისინი თავიანთ გულებში და რას ავლენენ [ღიად].","footnotes":"[1]როდესაც ისინი არ აღიარებენ შენს წინასწარმეტყველებას და ამბობენ, თითქოს ხარ ჯადოქარი, პოეტი ან შეშლილი."},{"id":77,"translation":"ნუთუ არ დაუნახავს ადამიანს, რომ ჩვენ შევქმენით იგი წვეთისაგან [სათესლე სითხისგან], და აი, იგი – აშკარად კამათობს [და ჯიუტად ამტკიცებს, რომ აღდგომა შეუძლებელია!]"},{"id":78,"translation":"და მოჰყავს მას [აღდგომის უარმყოფელს] ჩვენთვის მაგალითები (ანუ ადარებს შემოქმედს ქმნილებას) და ავიწყდება საკუთარი შექმნა [როგორ შეიქმნა თავად წვეთისაგან]. ამბობს: «ვინ გააცოცხლებს ძვლებს, რომლებიც უკვე დამპალი და ჩამოშლილია?»"},{"id":79,"translation":"უთხარი (მას): «გააცოცხლებს მათ ის [ალლაჰი], ვინც პირველად შექმნა ისინი (არაფრიდან), და იგი ყოველი ქმნილების მცოდნეა."},{"id":80,"translation":"რომელმაც შექმნა თქვენთვის მწვანე ხიდან ცეცხლი, და აი – თქვენ მისგან [ამ შეშისგან] ანთებთ ცეცხლს."},{"id":81,"translation":"ნუთუ ის, ვინც შექმნა ცანი და მიწა არაფრიდან, ვერ შეძლებს მათ მსგავსის [ადამიანთა] შექმნას?! დიახ, რა თქმა უნდა შეძლებს, და ის არის ყოვლის შემოქმედი, ყოვლისმცოდნე!»"},{"id":82,"translation":"და მისი [ალლაჰის] ბრძანებაა, როცა მას სურს რაიმეს [შექმნა], მხოლოდ ეუბნება: «იყავ!» – და ის ხდება[1].","footnotes":"[1]ზუსტად ასე, მხოლოდ ერთი მისი სიტყვით მოხდება ყველა მკვდრის აღდგომა და ალლაჰის სამსჯავროზე შეკრება."},{"id":83,"translation":"და უზენაესია ის[ ყოვლად უწმინდესი და უნაკლო], რომლის ხელშია უფლობა ყველაფერზე, და მისკენვე დაბრუნდებით სამსჯავროს დღეს!"}]},{"id":37,"verses":[{"id":1,"translation":"ვფიცავ [მე [ალლაჰი)] მათ [ანგელოზებს], რომლებიც (თავიანთი უფლის თაყვანისცემაში) დგანან მწკრივებად,"},{"id":2,"translation":"და ვფიცავ [ანგელოზებს], რომლებიც მტკიცედ დევნიან ღრუბლებს,"},{"id":3,"translation":"და ვფიცავ მათით, ვინც კითხულობს შეგონებას [ვინც ახსენებს ალლაჰს და კითხულობს მის სიტყვას]."},{"id":4,"translation":"ჭეშმარიტად, თქვენი ღმერთი, არის ერთი [არ არსებობს სხვა ღმერთი გარდა მისი],"},{"id":5,"translation":"ის არის უფალი [შვიდი] ცისა და მიწის და იმისა, რაც მათ შორისაა და აღმოსავლეთების უფალი [მზისა და სხვა ციური სხეულების მბრძანებელი]!"},{"id":6,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ შევამკეთ უახლოესი ზეცა [სამყარო] ვარსკვლავების სილამაზით."},{"id":7,"translation":"და დასაცავად ყოველი მეამბოხე/ურჩი სატანისგან."},{"id":8,"translation":"ვერ ისმენენ ისინი [ეშმაკები] უმაღლესი საზოგადოების [ანგელოზთა] საუბარს, და თავს ესხმიან მათ [ეშმაკებს] [ელვებით] ყოველი მხრიდან."},{"id":9,"translation":"რათა განიდევნონ ისინი [ეშმაკები] (ზეციური მოსმენისგან), და მათთვისაა მომზადებული მარადიული სასჯელი ჯოჯოხეთში."},{"id":10,"translation":"(ეშმაკები ვერ ისმენენ უმაღლეს საზოგადოებას) გარდა იმათგან [ეშმაკთაგან], ვინც სწრაფად მოიპარავს სიტყვას [ანგელოზთა ნათქვამს], და მას მყისვე მისდევს მბზინავი, მფრქვეველი ალმური."},{"id":11,"translation":"ჰკითხე მათ [ო, მოციქულო]: ნუთუ ისინი უფრო ძნელად შესაქმნელნი არიან, თუ ის, რასაც ჩვენ შევქმენით [ყველა სხვა ქმნილება]? ჭეშმარიტად, ჩვენ შევქმენით ისინი [მათი მამა ადამი] წებოვანი თიხისგან."},{"id":12,"translation":"მაგრამ შენ [ო, მოციქულო] გაოცებული ხარ იმით, [თუ როგორ უარყოფენ ისინი აღდგომის რწმენას] და ამასთანავე დასცინიან კიდეც."},{"id":13,"translation":"და როცა მათ შეაგონებენ, არ შეიგონებენ."},{"id":14,"translation":"და როცა ისინი ხედავენ ნიშანს [სასწაულს], დასცინიან."},{"id":15,"translation":"და თქვეს მათ [ურწმუნოებმა]: «ეს [რაც შენ მოიტანე] მხოლოდ აშკარა ჯადოქრობაა!"},{"id":16,"translation":"ნუთუ შესაძლებელია, რომ როდესაც მოვკვდებით და მიწად და ძვლებად ვიქცევით, მართლა აღვდგებით?"},{"id":17,"translation":"ან (ნუთუ) აღდგებიან ჩვენი პირვანდელი მამებიც?»"},{"id":18,"translation":"უთხარი მათ [ო, მოციქულო]: «დიახ, (ყველანი აღდგებიან სამსჯავროს დღეს) და თქვენ იმ დღეს იქნებით დამცირებულნი!»"},{"id":19,"translation":"ეს იქნება მხოლოდ ერთი ხმა [მეორე შებერვა], და აი – ისინი უკვე ხედავენ [სამსჯავროს დღის მოვლენებს]."},{"id":20,"translation":"და იტყვიან: «ვაი ჩვენ! ეს არის სამსჯავროს დღე!»"},{"id":21,"translation":"(მათ ეტყვიან): «ეს არის სასამართლოს დღე, რომელიც თქვენ სიცრუედ მიიჩნიეთ!»"},{"id":22,"translation":"۞ (უზენაესი უბრძანებს ანგელოზებს): «შეკრიბეთ ყველა ის, ვინც უსამართლობას სჩადიოდა, მათთან ერთად მათი მსგავსებიც და ისინიც, ვისაც ისინი თაყვანს სცემდნენ"},{"id":23,"translation":"ალლაჰის გარდა, და წაიყვანეთ ისინი ჯოჯოხეთის გზისკენ,"},{"id":24,"translation":"და შეაჩერეთ ისინი (ვიდრე ჯოჯოხეთს მიაღწევენ), – ჭეშმარიტად, ისინი გამოიკითხებიან [თითოეულ სიტყვასა და საქმეზე]»."},{"id":25,"translation":"(მათ ეტყვიან): «რა დაგემართათ, რომ არ ეხმარებით ერთმანეთს?»"},{"id":26,"translation":"არა! ისინი დღეს სრულიად დამორჩილებულნი იქნებიან."},{"id":27,"translation":"და მიუახლოვდებიან [ურწმუნონი] ერთმანეთს, და გამოკითხავენ ერთმანეთს."},{"id":28,"translation":"ისინი ეუბნებიან (თავიანთ წინამძღოლებს): \"ჭეშმარიტად, თქვენ მოდიოდით ჩვენთან მარჯვნიდან[1]».","footnotes":"[1]რწმენისა და ჭეშმარიტების მხრიდან და წარმოგვიდგენდით რწმენასა და მორჩილებას ალლაჰისადმი როგორც უმნიშვნელოს, გვიჩენდით ზიზღს ჭეშმარიტების მიმართ და ცთომილებას გვიჩვენებდით ლამაზად."},{"id":29,"translation":"(მათი წინამძღოლები) უპასუხებენ მათ: «პირიქით, თქვენ თვითონ არ იყავით მორწმუნენი."},{"id":30,"translation":"და ჩვენ არ გვქონდა თქვენზე ძალაუფლება. მაგრამ თქვენ (ო, მრავალღმერთიანნო) (თვითონვე) იყავით ხალხი, გადამეტებული [ზღვარს გადასული ცოდვებში]."},{"id":31,"translation":"და ახდა ჩვენზე ჩვენი უფლის სიტყვა [მისი მუქარა],\n(ამიტომ) ჩვენ (თქვენთან ერთად) უეჭველად ვიგემებთ (სასჯელს)!"},{"id":32,"translation":"და ჩვენ დაგაბნიეთ თქვენ [გაგაშორეთ ჭეშმარიტ რწმენას],\nრადგან, ჭეშმარიტად, ჩვენ (თვითონვე) ვიყავით დაბნეულნი»."},{"id":33,"translation":"და იმ დღეს ისინი [როგორც წინამძღოლები, ასევე მათი მიმდევრები] თანამონაწილენი იქნებიან სასჯელში[1].","footnotes":"[1]ზუსტად ისე, როგორც ამ ქვეყნაში იყვნენ თანამონაწილენი ალლაჰის ურჩობაში."},{"id":34,"translation":"ჭეშმარიტად, ასე ვიქცევით დამნაშავეებთან [ვინც ურწმუნოება და ცოდვები აირჩია]!"},{"id":35,"translation":"რადგან ჭეშმარიტად, ისინი, როცა მათ ეუბნებოდნენ: «არ არსებობს ღმერთი [თაყვანისცემის ღირსი], გარდა ალლაჰისა!» – ამპარტავნობდნენ."},{"id":36,"translation":"და ამბობდნენ: «ნუთუ მართლა დავტოვებთ ჩვენს ღმერთებს (ვიღაც) პოეტის გამო, რომელიც შეპყრობილია?»"},{"id":37,"translation":"ოჰ, არა! ის (მუჰამმადი) მოვიდა ჭეშმარიტებით და დაადასტურა მოციქულების სიმართლე."},{"id":38,"translation":"ჭეშმარიტად, თქვენ (ო, მრავალღმერთიანნო), უეჭველად იგემებთ მტანჯველ სასჯელს!"},{"id":39,"translation":"და მოგეგებათ თქვენ მხოლოდ იმ [ცოდვებზე], რასაც თქვენ ჩადიოდით."},{"id":40,"translation":"გარდა ალლაჰის რჩეული მსახურებისა,"},{"id":41,"translation":"ისინი მიიღებენ მათთვის აღთქმულ ცნობილ სარჩოს (სამოთხეში)."},{"id":42,"translation":"(მრავალფეროვან, გემრიელ) ნაყოფებს, და ისინი იქნებიან პატივში."},{"id":43,"translation":"კურთხეულ (მარადიულ) ბაღებში."},{"id":44,"translation":"ნაქარგ საწოლებზე (და მოსაუბრენი) ერთმანეთისკენ მიბრუნებული სახით."},{"id":45,"translation":"მათ შემოივლიან თასებით (სამოთხის ღვინისა), რომელიც (გამოდის) წყაროდან."},{"id":46,"translation":"თეთრი (ფერით) და სასიამოვნო (გემოთი) მსმელთათვის."},{"id":47,"translation":"არ არის მასში [სამოთხის ღვინოში] სიგიჟე [გონებას არ აბნელებს] (განსხვავებით ამქვეყნიური ღვინისგან), და ისინი არ დათვრებიან მისგან."},{"id":48,"translation":"და მათ (სამოთხეში) ეყოლებათ მზერადახრილნი[1], დიდი და ლამაზი თვალებით.","footnotes":"[1]ჰურიები, რომლებიც არავის უყურებენ თავიანთი მეუღლეების გარდა."},{"id":49,"translation":"მსგავსნი ხელუხლებელი კვერცხებისა[1].","footnotes":"[1]თეთრი ფერისანი, რომელთაც მოყვითალო ფერიც შერევიათ."},{"id":50,"translation":"და მათგან ზოგი ახლოვდება სხვებთან, და იკითხავენ (ერთმანეთს, როგორ ცხოვრობდნენ მიწიერ ცხოვრებაში)."},{"id":51,"translation":"მათგან ერთ-ერთი [სამოთხის მკვიდრთაგან] იტყვის: «მე მყავდა (ერთი) მეგობარი."},{"id":52,"translation":"ამბობდა [ის მეგობარი დაცინვით]: \"ნუთუ შენ იმათ შორის ხარ, ვინც ჭეშმარიტად მიიჩნევს (აღდგომას)?!"},{"id":53,"translation":"ნუთუ (შესაძლებელია, რომ) როცა მოვკვდებით და მიწად და ძვლებად ვიქცევით, მაშინ ნამდვილად გავსამართლდებით?\"»"},{"id":54,"translation":"იტყვის იგი [მორწმუნე] (იმათ, ვისთანაც ის საუბრობს სამოთხეში): «ნუთუ არ შეხედავთ (სად არის ახლა ის მეგობარი)?»"},{"id":55,"translation":"და მან შეხედა და იხილა იგი ჯოჯოხეთის შუაგულში."},{"id":56,"translation":"ეტყვის იგი [მორწმუნე] (თავის ურწმუნო მეგობარს): «ვფიცავ ალლაჰს! შენ კინაღამ მეც დამღუპე."},{"id":57,"translation":"და რომ არა ჩემი უფლის წყალობა (იმით, რომ მან მაჩუქა რწმენა და გამამტკიცა მასში), უეჭველად, ვიქნებოდი დასჯილთა შორის (შენთან ერთად)»."},{"id":58,"translation":"(და იტყვის მორწმუნე): «ნუთუ ჩვენ (უკვე) (აღარასოდეს) აღარ მოვკვდებით?!"},{"id":59,"translation":"გარდა ჩვენი პირველი სიკვდილისა, და ჩვენ აღარ ვიქნებით დასჯილნი."},{"id":60,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს არის დიადი გამარჯვება»."},{"id":61,"translation":"ასეთი (უდიდესი სიკეთის) მოსაპოვებლად იღვაწონ [იშრომონ] მშრომელებმა (ამქვეყნიურ ცხოვრებაში)."},{"id":62,"translation":"ეს [სამოთხის ნეტარება] უკეთესია, როგორც მასპინძლობა [როგორც ალლაჰისგან ბოძებული ძღვენი], თუ ზაყყუმის ხე?"},{"id":63,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ გავხადეთ იგი [ზაყყუმის ხე] გამოსაცდელად უსამართლოთა [ურწმუნოთათვის]."},{"id":64,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს არის ხე, რომელიც გამოდის [იზრდება] ჯოჯოხეთის ძირში."},{"id":65,"translation":"მისი ნაყოფი [იმდენად მახინჯია], რომ ეშმაკების თავებს ჰგავს."},{"id":66,"translation":"ხოლო ისინი სინამდვილეში ჭამენ მათ [ზაყუმის ნაყოფს] და ივსებენ მისით თავიანთ მუცლებს."},{"id":67,"translation":"შემდეგ კი, ჭეშმარიტად, მათთვის (იქ) იქნება სასმელი — მდუღარე წყლის ნაზავი."},{"id":68,"translation":"შემდეგ კი, ჭეშმარიტად, მათი დაბრუნება აუცილებლად ჯოჯოხეთში იქნება."},{"id":69,"translation":"რადგან ჭეშმარიტად, მათ ნახეს თავიანთი მამები [წინაპრები] გზააბნეულობაში."},{"id":70,"translation":"და ისინი მათ კვალს სწრაფად გაჰყვნენ [დაუფიქრებლად]."},{"id":71,"translation":"და უკვე მათამდე წინა [თაობის] უმეტესობა გზას ასცდა."},{"id":72,"translation":"და ჩვენ მათთან შემგონებლები გავგზავნეთ,"},{"id":73,"translation":"და შეხედე, როგორი იყო შეგონებულთა აღსასრული!"},{"id":74,"translation":"ალლაჰის გულწრფელ მსახურთა გარდა."},{"id":75,"translation":"და აი, უკვე მოგვმართა ნუჰმა და რა შესანიშნავად ვუპასუხეთ მის ვედრებას."},{"id":76,"translation":"და ჩვენ გადავარჩინეთ იგი [ნუჰი] და მისი ოჯახი [გარდა მისი ცოლისა და ერთი შვილისა] დიდი მწუხარებისგან."},{"id":77,"translation":"და ჩვენ ისე მოვაწყვეთ, რომ მისი შთამომავლობა\nდარჩენილიყო [მას შემდეგ, რაც მისი ხალხი დაიხრჩვენ]."},{"id":78,"translation":"და დავტოვეთ მის შესახებ (კეთილი ხსენება) უკანასკნელ თაობებში:"},{"id":79,"translation":"«მშვიდობა (წინასწარმეტყველ) ნუჰს სამყაროთა შორის [ყველა ანგელოზს, ჯინსა და ადამიანს შორის]!»"},{"id":80,"translation":"ჭეშმარიტად, ზუსტად ასე ვაჯილდოვებთ ჩვენ კეთილისმქმნელთ."},{"id":81,"translation":"ჭეშმარიტად, იგი ჩვენი მორწმუნე მსახურთაგანი იყო."},{"id":82,"translation":"შემდეგ კი ჩვენ დავახრჩეთ სხვები."},{"id":83,"translation":"და ჭეშმარიტად, მისივე თემიდან იყო [შუამავალი] იბრაჰიმი."},{"id":84,"translation":"აი, იგი [იბრაჰიმი] მივიდა თავის უფალთან უბიწო გულით."},{"id":85,"translation":"აი, მან [იბრაჰიმმა] უთხრა თავის მამას და ხალხს: «რას სცემთ თაყვანს?"},{"id":86,"translation":"ნუთუ, ცრუს იგონებთ და გსურთ თაყვანი სცეთ, ალლაჰის გარდა, [გამოგონილ] ღმერთებს?"},{"id":87,"translation":"აბა, რას ფიქრობთ სამყაროთა უფალზე?»"},{"id":88,"translation":"და მან შეხედა ვარსკვლავებს."},{"id":89,"translation":"და თქვა: «ჭეშმარიტად, მე ავად ვარ!»"},{"id":90,"translation":"და მათ [მისმა ხალხმა] ზურგი აქციეს მას [შუამავალ იბრაჰიმს][და წავიდნენ დღესასწაულზე]."},{"id":91,"translation":"და შეიპარა იგი [იბრაჰიმი] მათ ღვთაებებთან და უთხრა [დაცინვით]: «ნუთუ არ ჭამთ [იმ საკვებს, რასაც თქვენი თაყვანისმცემლები გთავაზობენ]?"},{"id":92,"translation":"რა გჭირთ, რატომ არ ლაპარაკობთ [არ პასუხობთ ჩემს კითხვას]?»"},{"id":93,"translation":"და მიუახლოვდა იგი [იბრაჰიმი] მათ, და ურტყამდა მარჯვენა ხელით (ამტვრევდა მათ),"},{"id":94,"translation":"და მივიდნენ ისინი [მისი ხალხი] მასთან [იბრაჰიმთან] აჩქარებულნი."},{"id":95,"translation":"უთხრა: «ნუთუ თაყვანს სცემთ იმას, რასაც თავადვე გამოჩიჩქნით [ხისგან და ქვისგან]?"},{"id":96,"translation":"ხოლო ალლაჰმა შეგქმნათ თქვენ და ისიც, რასაც თქვენ აკეთებთ»."},{"id":97,"translation":"(მრავალღმერთოვნებმა) თქვეს: «აუშენეთ მისთვის [იბრაჰიმისთვის] ნაგებობა, (ამოავსეთ ის შეშით, დაანთეთ) და ჩააგდეთ ცეცხლში!»"},{"id":98,"translation":"და განიზრახეს მის წინააღმდეგ მზაკვრობა (მისი მოკვლის მიზნით), ხოლო ჩვენ დავაქვეითეთ ისინი [დავამარცხეთ]."},{"id":99,"translation":"და თქვა მან [მოციქულმა იბრაჰიმმა]: «მე მივდივარ ჩემს უფალთან (იქ, სადაც თავისუფლად შევძლებ მის მსახურებას), და ის დამადგენს [სწორ] გზას». (და ასე გადასახლდა იგი შამში)."},{"id":100,"translation":"(შემდეგ მან ალლაჰს მიმართა): «უფალო ჩემო! მომმადლე შთამომავლობა, (რომელიც იქნება) მართალთაგანი!»"},{"id":101,"translation":"და გავახარეთ იგი მომთმენი ვაჟით (ისმაილით)."},{"id":102,"translation":"და როცა მან [ისმაილმა] მიაღწია (ისეთ ასაკს), რომ (უკვე) შეეძლო სიარული და შრომა მასთან ერთად, უთხრა [იბრაჰიმმა]: «ო, შვილო ჩემო! ჭეშმარიტად, მე ვხედავ სიზმარში (გამოცხადებას), რომ გწირავ შენ მსხვერპლად [ალლაჰისთვის], მაშ, შეხედე, რას ფიქრობ ამაზე». მან [ისმაილმა] თქვა: «ო, მამაჩემო! გააკეთე, რაც შენ გიბრაძანა (ალლაჰმა); (და) აღმომაჩენ, თუ ალლაჰი ინებებს, მომთმენთაგან»[1].","footnotes":"[1]და ისინი გავიდნენ მინას ველზე და მივიდნენ იმ ადგილამდე, სადაც უნდა მოხდეს მსხვერპლშეწირვა უზენაესისთვის."},{"id":103,"translation":"და როდესაც ორივენი [იბრაჰიმი და მისი ვაჟი ისმაილი] დაემორჩილნენ [ალლაჰს] და [იბრაჰიმმა] დააწვინა იგი შუბლით მიწაზე [იმისთვის, რომ მსხვერპლად შეეწირა ალლაჰისთვის],"},{"id":104,"translation":"და ჩვენ მივმართეთ მას [იმ მძიმე დროს, როცა უკვე მიახლოებული იყო დანა მისი ვაჟის ყელს]: «ო, იბრაჰიმ, [შეჩერდი]!"},{"id":105,"translation":"შენ უკვე დაადასტურე [საქმით] სიზმარი [წინასწარმეტყველური ხილვა]». ნამდვილად, ასე ვაჯილდოებთ კეთილის მოქმედთ."},{"id":106,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს იყო აშკარა გამოცდა."},{"id":107,"translation":"და ჩვენ შევცვალეთ იგი [ისმაილი] დიდ შესაწირავი მსხვერპლით [ვერძით],"},{"id":108,"translation":"და ჩვენ დავტოვეთ მის შესახებ [კეთილი ხსენება] მომდევნო თაობებში."},{"id":109,"translation":"მშვიდობა იბრაჰიმს [ალლაჰისგან]!"},{"id":110,"translation":"ჭეშმარიტად, სწორედ ასე ვაჯილდოებთ ჩვენ გულწრფელ კეთილისქმნელთ."},{"id":111,"translation":"ჭეშმარიტად, იგი [იბრაჰიმი] ჩვენი მორწმუნე მორჩილთა შორის იყო."},{"id":112,"translation":"და გავახარეთ იგი [იბრაჰიმი] ისჰაყით, შუამავლად და მართალთაგან."},{"id":113,"translation":"და ჩვენ დავლოცეთ ის [იბრაჰიმი] და ისჰაყი. მაგრამ მათი შთამომავლობიდან არიან კეთილის მოქმედნიც და ასევე აშკარად საკუთარ თავს უსამართლოდ მომქცევნიც."},{"id":114,"translation":"და [ასევე] ჩვენ მოვუვლინეთ წყალობა მუსას და ჰარუნს."},{"id":115,"translation":"და ჩვენ გადავარჩინეთ ისინი ორივენი და მათი ხალხიც დიდი მწუხარებისგან [დამცირებისგან, მონობისგან და წითელ ზღვაში დახრჩობისგან]."},{"id":116,"translation":"და ჩვენ დავეხმარეთ მათ, და ისინი გახდნენ გამარჯვებულნი [ფარაონსა და მისი ხალხზე]."},{"id":117,"translation":"და ჩვენ მივანიჭეთ მათ ორს [მუსას და ჰარუნს] ნათელი წიგნი [თორა]."},{"id":118,"translation":"და ჩვენ წარვმართეთ ისინი ორივენი [მუსა და ჰარუნი] სწორ გზაზე."},{"id":119,"translation":"და ჩვენ დავტოვეთ მათ შესახებ [კეთილი ხსენება] მომდევნო თაობებში."},{"id":120,"translation":"მშვიდობა მუსას და ჰარუნს [ალლაჰისგან]."},{"id":121,"translation":"ჭეშმარიტად, სწორედ ასე ვაჯილდოვებთ კეთილისქმნელთ."},{"id":122,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი ორივენი ჩვენი მორწმუნე მორჩილთა შორის იყვნენ."},{"id":123,"translation":"და ჭეშმარიტად, ილიასი [ასევე] იყო გამოგზავნილთაგან."},{"id":124,"translation":"აი, უთხრა მან თავის ხალხს [ისრაილის შთამომავლებს]: «ნუთუ არ შეგეშინდებათ [ალლაჰის სასჯელის]?"},{"id":125,"translation":"ნუთუ თქვენ მიმართავთ [ვედრებით] ბა'ლას[1] და ტოვებთ შემოქმედთაგან საუკეთესოს,","footnotes":"[1]ბა'ლუნ, მათი კერპის სახელია."},{"id":126,"translation":"[ტოვებთ] ალლაჰს, თქვენს უფალს და თქვენს პირველ მამათა უფალს[1]?","footnotes":"[1]რომელმაც შეგქმნათ თქვენ და თქვენი წინაპრები და შესაძლებელი გახადა თქვენი არსებობა."},{"id":127,"translation":"და მათ უარყვეს იგი [ილიას შუამავალი]. და ჭეშმარიტად, ისინი უეჭველად მოყვანილ იქნებიან [სასამართლო დღეზე]."},{"id":128,"translation":"გარდა ალლაჰის რჩეული მორჩილებისა[1].","footnotes":"[1]ვინც ალლაჰმა თავისი წყალობით გამოარჩია იმის გამო, რომ მხოლოდ მას აღიარებდნენ უფლად და ღმერთად."},{"id":129,"translation":"და ჩვენ დავტოვეთ მის შესახებ [კეთილი ხსენება] მომდევნო თაობებში."},{"id":130,"translation":"მშვიდობა [შუამავალ] ილ იასინს [ილიასს]."},{"id":131,"translation":"ჭეშმარიტად, სწორედ ასე ვაჯილდოებთ ჩვენ გულწრფელ კეთილისქმნელთ."},{"id":132,"translation":"ჭეშმარიტად, იგი [შუამავალი ილიასი] ჩვენი მორწმუნე მორჩილთაგანი იყო."},{"id":133,"translation":"და ჭეშმარიტად, ლუტი იყო გამოგზავნილთაგან [შუამავალთაგან]."},{"id":134,"translation":"აი, ჩვენ გადავარჩინეთ იგი [შუამავალი ლუტი] და მისი მთელი ოჯახი."},{"id":135,"translation":"გარდა მოხუცი ქალისა [მისი ცოლისა], რომელიც დარჩენილთა შორის აღმოჩნდა [თავის ხალხთან ერთად დაიღუპა თავისი ურწმუნოების გამო]."},{"id":136,"translation":"შემდეგ ჩვენ გავანადგურეთ სხვები."},{"id":137,"translation":"და, ჭეშმარიტად, თქვენ (ო, მექქელებო) თქვენს სავაჭრო მოგზაურობებში მათ [ლუტის დასახლებას] დილაობით ჩაუვლით."},{"id":138,"translation":"და ღამითაც: ნუთუ ვერ აცნობიერებთ [რომ იგივე შეიძლება თქვენც დაგემართოთ]?"},{"id":139,"translation":"და ჭეშმარიტად, იუნუსიც იყო გამოგზავნილთაგან [შუამავალთაგან]."},{"id":140,"translation":"აი, [ერთხელ] იგი [შუამავალი იუნუსი] გაიქცა [თავისი ხალხისგან ღმერთის ნებართვის გარეშე] [გაბრაზებული მათზე] გადატვირთული (ხალხითა და ტვირთით სავსე] გემისკენ."},{"id":141,"translation":"და მან წილი ყარა [სხვა ადამიანებთან ერთად] და დამარცხებულთა შორის აღმოჩნდა[1].","footnotes":"[1]კენჭისყრის შედეგად გემიდან ზღვაში გადააგდეს."},{"id":142,"translation":"და ის ჩაყლაპა ვეშაპმა, და იგი იყო გაკიცხულთაგანი."},{"id":143,"translation":"და რომ არა ის, რომ იგი [მანამ, სანამ ვეშაპის მუცელში აღმოჩნდებოდა] იყო ალლაჰის მადიდებელთა შორის,"},{"id":144,"translation":"უთუოდ დარჩებოდა მის [ვეშაპის] მუცელში იმ დღემდე, ვიდრე არ აღსდგებოდნენ."},{"id":145,"translation":"და ჩვენ კი გამოვაგდეთ იგი [იუნუსი] ცარიელ უდაბნოში [იქ, სადაც არც ადამიანი ცხოვრობს და არც რამე იზრდება], და ის იყო ძალაგამოცლილი."},{"id":146,"translation":"და აღმოვაცენეთ ჩვენ მასზე გოგრის ხე [მოციქულ იუნუსისთვის ჩრდილად და საკვებად]."},{"id":147,"translation":"და გავგზავნეთ ჩვენ იგი [იუნუსი] ასი ათასთან, და უფრო მეტნიც იყვნენ[1].","footnotes":"[1]ანუ სადაც ის იქნა გაგზავნილი, ის მოსახლეობა ასი ათასს აღემატებოდა."},{"id":148,"translation":"და ირწმუნეს მათ[1] და გადავუვადეთ მათ [სასჯელი] გარკვეულ დრომდე.","footnotes":"[1]ალლაჰი და ის ჭეშმარიტება, რითაც მოვიდა მათთან და რწმენისკენ მოუწოდა [იმ მომენტში, როცა თითქმის უკვე უნდა მოსულიყო მათზე ალლაჰის სასჯელი]."},{"id":149,"translation":"ჰკითხე მათ [ო, მოციქულო] [შენს ხალხს]: «ნუთუ [ფიქრობენ, რომ] შენს უფალს ჰყავს ქალიშვილები, ხოლო მათ კი ვაჟები?![1]","footnotes":"[1]როგორ მიაწერენ ალლაჰს ქალიშვილებს, რომელთა დაბადების თვითონ ეშინიათ და ერიდებათ?!"},{"id":150,"translation":"[და ჰკითხე მათ]: «ნუთუ ჩვენ ქალებად შევქმენით ანგელოზები, და ისინი იყვნენ ამის მოწმენი [ესწრებოდნენ მათ შექმნას]?»"},{"id":151,"translation":"ო, დიახ! ჭეშმარიტად, ისინი თავიანთი მოგონილი სიცრუისგან უეჭველად ამბობენ:"},{"id":152,"translation":"«ალლაჰმა შვა!» – და [ხოლო] ისინი ჭეშმარიტად მატყუარები არიან [როდესაც ამბობენ იმას, რაც თვითონვე არ იციან]."},{"id":153,"translation":"ნუთუ მან აირჩია [თავისთვის] ქალიშვილები, ხოლო ვაჟები დატოვა?"},{"id":154,"translation":"რა გჭირთ თქვენ [ო, ხალხო], როგორ განსჯით?[1]","footnotes":"[1]როგორ შეგიძლიათ ალლაჰს მიაწეროთ ქალიშვილები, რომელთა ყოლაც თვითონვე გერიდებათ თქვენთვის?"},{"id":155,"translation":"ნუთუ არ შეიგონებთ [რომ ალლაჰს არ შეშვენის შვილების აყვანა] [ვინაიდან იგი ამაზე უზენაესია]?"},{"id":156,"translation":"ან იქნებ თქვენ გაქვთ ნათელი მტკიცებულება [თქვენი სიტყვებისა და მოგონილის დასამტკიცებლად]?"},{"id":157,"translation":"მოიტანეთ მაშინ თქვენი წიგნი, თუ სიმართლეს ამბობთ."},{"id":158,"translation":"და დაადგინეს [მოიგონეს] მათ [მრავალღმერთიანებმა] ნათესაობა მას [ალლაჰსა] და ჯინებს შორის. ხოლო ჯინებმა კი კარგად იციან, რომ ისინი [ვინც ამას ამბობს] წარდგენილნი იქნებიან [სასჯელისათვის]."},{"id":159,"translation":"წმინდაა ალლაჰი [წმინდაა იგი და აღმატებულია] იმისგან, რასაც ისინი [ურწმუნონი] მიაწერენ მას."},{"id":160,"translation":"გარდა ალლაჰის რჩეულ მორჩილთა[1].","footnotes":"[1] ისინი, ვინც ალლაჰმა თავისი მოწყალებით შეარჩია იმისთვის, რომ მხოლოდ მას აღიარებდნენ უფლად და ღმერთად, და არ მიაწერდნენ მას არაფერს, რაც მას არ შეშვენის."},{"id":161,"translation":"ჭეშმარიტად, თქვენ [ო, მრავალღმერთიანნო] და ის, რასაც თაყვანს სცემთ [თქვენი ცრუ ღმერთები],"},{"id":162,"translation":"ვერც ერთს თქვენგანს ვერ შეიყვანთ ცდუნებაში [ვერ შეიყვანთ შეცდომაში] მის წინააღმდეგ [ალლაჰის ნების საწინააღმდეგოდ],"},{"id":163,"translation":"გარდა მხოლოდ იმათისა, ვისთვისაც [უკვე განსაზღვრულია] ჯოჯოხეთში შესვლა."},{"id":164,"translation":"და [ანგელოზებმა თქვეს]: «არ არის ჩვენ შორის არც ერთი, ვისაც არ ჰქონდეს განსაზღვრული ადგილი [ზეცაში]."},{"id":165,"translation":"და, ჭეშმარიტად, ჩვენ [ვდგავართ] მწკრივებად (ალლაჰის თაყვანისცემასა და მორჩილებაში)."},{"id":166,"translation":"და ჭეშმარიტად, ჩვენ უეჭველად ვადიდებთ [ალლაჰს],"},{"id":167,"translation":"ხოლო ისინი [მექქელი მრავალღმერთიანები] ჯიუტად ამბობდნენ:"},{"id":168,"translation":"«ნეტავ ჩვენ გვქონოდა შეხსენება [ალლაჰის წიგნი ან მისი წინასწარმეტყველი] წინამორბედთაგან,"},{"id":169,"translation":"მაშინ ჩვენ, უეჭველად, ვიქნებოდით ალლაჰის რჩეული მორჩილნი»."},{"id":170,"translation":"მაგრამ მათ უარყვეს იგი (მუჰამმადი). და მალე ისინი შეიტყობენ [რა სასჯელიც ელით]"},{"id":171,"translation":"და უკვე უცვლელია ჩვენი სიტყვა, (რომელიც ნათქვამია) ჩვენი მსახური მოციქულების შესახებ, (რომ)…"},{"id":172,"translation":"ჭეშმარიტად, მათ მიენიჭებათ დახმარება [როგორც მტკიცებულებით, ისე ძალით] [მათი მტრების წინააღმდეგ ბრძოლაში]"},{"id":173,"translation":"და ჭეშმარიტად, ჩვენი ლაშქარი (მათთვისაა) — სწორედ ის იქნება გამარჯვებული."},{"id":174,"translation":"და განერიდე (ო, მოციქულო) მათ [მათ, ვინც ჭეშმარიტებას არ იღებს] განსაზღვრულ დრომდე."},{"id":175,"translation":"და შეხედე მათ [და დაელოდე], და ისინიც იხილავენ [რა სასჯელი დაატყდებათ]."},{"id":176,"translation":"ნუთუ ისინი ჩქარობენ ჩვენს სასჯელს?"},{"id":177,"translation":"ხოლო როცა იგი [ჩვენი სასჯელი] მათ მოედანზე [მათ ეზოებში] დაეშვება, მაშინ ცუდი იქნება დილა მათთვის, ვინც გაფრთხილებულნი იყვნენ!"},{"id":178,"translation":"და განერიდე (ო, მოციქულო) მათ განსაზღვრულ დრომდე."},{"id":179,"translation":"და შეხედე [და დაელოდე], და ისინიც იხილავენ [რა სასჯელიც დაატყდებათ]!"},{"id":180,"translation":"დიდებულია შენი უფალი, სიდიადის უფალი, და უზენაესია იგი იმაზე, რასაც ისინი [ურწმუნოები] მას მიაწერენ!"},{"id":181,"translation":"მშვიდობა გზავნილებს [შუამავლებს]."},{"id":182,"translation":"ქება-დიდება ალლაჰს სამყაროთა უფალს!"}]},{"id":38,"verses":[{"id":1,"translation":"საად [1]. (მე, ალლაჰი) ვფიცავ ყურანს, (რომელიც) შეხსენებას შეიცავს (ადამიანებისთვის)!","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც გახდნენ ურწმუნონი, იმყოფებიან ამპარტავნებაში და განხეთქილებაში [ჭეშმარიტებასთან წინააღმდეგობაში]."},{"id":3,"translation":"რამდენი თაობა გავანადგურეთ მათამდე, და მაშინ, როცა სასჯელი მოვიდა, მათ შეჰღაღადეს [მიმართეს მონანიებას], მაგრამ უკვე ძალიან გვიანი იყო, რომ თავიდან აეცილებინათ იგი."},{"id":4,"translation":"და გაუკვირდათ მათ [ურწმუნოებს], რომ მოვიდა მათთან შემგონებელი მათგანვე. და თქვეს ურწმუნოებმა: «ეს მატყუარა ჯადოქარია!"},{"id":5,"translation":"ნუთუ მან ღმერთები ერთ ღმერთად აქცია? ნამდვილად, ეს [რისკენაც ის მოუწოდებს] — ჭეშმარიტად საოცარი საქმეა!»"},{"id":6,"translation":"და წავიდნენ მათგან დიდებულნი [ყურაიშელები] (ერთ-ერთი შეკრებიდან, სადაც ალლაჰის მოციქული მათ ერთღმერთიანობისკენ მოუწოდებდა) და ერთმანეთს ეუბნებოდნენ: «წადით (თქვენი გზით და თქვენი რწმენით) და მტკიცედ იყავით თქვენი ღმერთების მიმართ! ჭეშმარიტად, ეს [რისკენაც მუჰამმადი მოუწოდებს] არის რაღაც, რაც (მას) სურს [ამით მას პატივის მოპოვება და მიმდევრების შეძენა უნდა]."},{"id":7,"translation":"ჩვენ არ გვსმენია ამის შესახებ ბოლო სწავლებაში [ქრისტიანობაში]. ეს სხვა არაფერია, თუ არა მოგონილი."},{"id":8,"translation":"ნუთუ შეხსენება [ყურანი] სწორედ მას [მუჰამმადს] (და არა სხვას) ჩამოევლინა ჩვენს შორის?» არა! ისინი ეჭვში არიან ჩემი შეხსენების შესახებ! არა! მათ ჯერ კიდევ არ უგემიათ ჩემი სასჯელი!"},{"id":9,"translation":"ან ნუთუ მათ ხელთ აქვთ შენი უფლის წყალობის საუნჯეები უზენაესისა და უხვად მიმნიჭებლისა?"},{"id":10,"translation":"ან ნუთუ მათ ეკუთვნით ძალაუფლება ცათა, მიწის და იმ ყველაფრის, რაც მათ შორისაა? მაშ, ავიდნენ ისინი თოკებით [მაღალ ცაზე]."},{"id":11,"translation":"ეს ლაშქარი ერთხელ განადგურდება, და იგი (ერთ-ერთია) იმ დაჯგუფებებს შორის."},{"id":12,"translation":"მათზე ადრე უარყვეს (თავიანთი მოციქულები) ნუჰის ხალხმა, ადმა [ჰუდის ხალხმა] და ფარაონმა, ძელების [პირამიდებისა და მრავალრიცხოვანი ლაშქრის] მფლობელმა."},{"id":13,"translation":"და სამუდმა [სალიჰის ხალხმა], ლუტის ხალხმა და ალ-აიქის მკვიდრებმა [შუ'აიბის ხალხმა]. და ისინი (იყვნენ) დაჯგუფებები."},{"id":14,"translation":"თითოეულმა მათგანმა უარყო [ალლაჰის მოციქულები], და დაატყდათ ჩემი სასჯელი!"},{"id":15,"translation":"და არაფერს ელიან ისინი [მრავალღმერთიანები], გარდა ერთი გამანადგურებელი ხმაურისა [საყვირის ხმაურისა, რომელშიც ჩაბერავს ანგელოზი ისრაფილი], ამის შემდეგ კი უკვე არ იქნება დაბრუნება."},{"id":16,"translation":"და თქვეს მათ [დაცინვით]: «უფალო ჩვენო! დააჩქარე ჩვენთვის ჩვენი წილი [სასჯელისა] ანგარიშსწორების დღემდე»."},{"id":17,"translation":"მოითმინე [ო, შუამავალო] ის, რასაც ამბობენ ისინი, და გაიხსენე ჩვენი მონა, [შუამავალი] დაუდი ძალის მქონე. ჭეშმარიტად, ის იყო მობრუნებული [ალლაჰისკენ]."},{"id":18,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ დავუქვემდებარეთ მას [შუამავალ დაუდს] მთები, რომლებიც მასთან ერთად ადიდებდნენ ალლაჰს საღამოობით და მზის ამოსვლისას."},{"id":19,"translation":"და (დავუმორჩილეთ მას) ფრინველებიც, ერთად შეკრებილნი. ყველა მათგანი [მთებიც და ფრინველებიც] მას ემორჩილებოდა [წინასწარმეტყველ დაუდს]."},{"id":20,"translation":"და გავამყარეთ მისი მმართველობა, და მივანიჭეთ მას სიბრძნე და გამჭრიახობა."},{"id":21,"translation":"განა არ მოგივიდა შენ (ო, შუამავალო) ცნობა მოდავეებზე, თუ როგორ გადაძვრნენ ისინი კედელზე (და არა კარით) და (აღმოჩნდნენ) სამლოცველოში?[1]","footnotes":"[1] სადაც იმ დროს წინასწარმეტყველი დაუდი ალლაჰის თაყვანისცემით იყო დაკავებული?"},{"id":22,"translation":"როცა ისინი დაუდთან შევიდნენ, მას შეეშინდა მათი (რადგან ჩვეულებრივ მასთან არავინ შედიოდა, ხოლო ეს ორი კედელზეც კი გადმოძვრა). მათ უთხრეს: «ნუ გეშინია! ჩვენ ორი მოდავე მხარე ვართ — ერთმა ჩვენგანმა მეორეს უსამართლობა გაუკეთა. ამიტომ განსაჯე ჩვენ შორის ჭეშმარიტებით, ნუ იქნები უსამართლო და გვიჩვენე სწორი გზა»."},{"id":23,"translation":"(ერთ-ერთმა მათგანმა თქვა): «აი, ეს ჩემი ძმაა. მას ოთხმოცდაცხრამეტი ცხვარი ჰყავს, მე კი ერთი ცხვარი მყავს. მან მითხრა: \"მომანდე იგი მე!\" — და თავისი სიტყვით [მჭევრმეტყველებით] მაჯობა»."},{"id":24,"translation":"[დაუდმა] თქვა: «მან [შენმა ძმამ] უსამართლოდ მოგექცა, როცა შენი ცხვარი თავის ცხვრებს მიამატა. და, ჭეშმარიტად, მრავალი თანამონაწილე (რაიმე საქმეში) ერთმანეთს უსამართლოდ ექცევა, გარდა მათისა, ვინც ირწმუნა და კეთილი საქმეები აკეთა, — და ასეთები ცოტანი არიან». და იფიქრა დაუდმა, რომ ჩვენ მხოლოდ გამოვცადეთ იგი ამ დავით; მაშინ მან თავისი უფლისგან პატიება ითხოვა, მუხლმოდრეკით დაემხო და მონანიებით მიუბრუნდა (ალლაჰს). ۩"},{"id":25,"translation":"და მივუტევეთ მას ეს [საქმე]. და უეჭველად, მისთვის ჩვენთან დაახლოება და საუკეთესო დაბრუნება აქვს."},{"id":26,"translation":"ო, დაუდ! ჭეშმარიტად, ჩვენ დაგადგინეთ მმართველად დედამიწაზე [მოგანიჭეთ ძალაუფლება]. მაშ, განსაჯე ადამიანებს შორის ჭეშმარიტებით და ნუ გაჰყვები ვნებას, თორემ ის გადაგახვევინებს ალლაჰის გზიდან! ჭეშმარიტად, მათთვის, ვინც გადაუხვევს ალლაჰის გზას, მძიმე სასჯელია იმის გამო, რომ მათ დაივიწყეს განკითხვის დღე."},{"id":27,"translation":"და ჩვენ არ შეგვიქმნია ცა, მიწა და ის, რაც მათ შორისაა, ამაოდ. ეს არის მხოლოდ ვარაუდი იმათი, ვინც ურწმუნო გახდა. და ვაი [მძიმე სასჯელი] იმათ, ვინც ურწმუნო გახდა, ცეცხლის გამო!"},{"id":28,"translation":"ნუთუ ჩვენ მათ, ვინც ირწმუნა და კეთილი საქმეები აკეთა, გავუთანაბრებთ მათ, ვინც დედამიწაზე ბოროტებას თესავს? ან ნუთუ ღვთისმოშიშებს ცოდვის მოყვარულებს გავუთანაბრებთ?"},{"id":29,"translation":"(ეს არის) წიგნი [ყურანი], რომელიც ჩვენ შენ ჩამოგივლინეთ, კურთხეული, რათა (ადამიანები) დაფიქრდნენ მის აიათებზე და რათა (მათ შორის) გონიერებმა გაიხსენონ."},{"id":30,"translation":"და ვუბოძეთ ჩვენ დაუდს (ვაჟი) სულაიმანი. რა შესანიშნავი მსახური იყო (სულაიმანი)! ჭეშმარიტად, იგი (ხშირად) მიმართავდა [ალლაჰს]."},{"id":31,"translation":"აი, ერთ საღამოს მას [სულაიმანს] წარუდგინეს ცხენები — მშვიდად მდგარნი, კეთილშობილური ჯიშის[1].","footnotes":"[1] სამ ფეხზე დგანან, და მეოთხე ფეხის მხოლოდ ჩლიქის წინამხარე ეხება მიწას."},{"id":32,"translation":"და თქვა მან: «ჭეშმარიტად, ისე მოხდა, რომ მიწიერი სიკეთის [ცხენების] სიყვარული ჩემი უფლის ხსენებაზე მეტად შემიყვარდა, (იმდენად, რომ მათით გავერთე) ვიდრე იგი [მზე] საფარს [ჰორიზონტს] მიღმა არ მიიმალა[1].","footnotes":"[1] სულეიმანს ცხენების ყურებისას გართულს, მზეც ჩავიდა და ლოცვაც გამორჩა."},{"id":33,"translation":"დამიბრუნეთ ისინი [ცხენები]!» და დაიწყო მათი ფერება წვივებსა და კისრებზე[1].","footnotes":"[1] არსებობს ის აზრიც, რომ მან ხელი გადაუსვა მოფერებით და არა ხმალი."},{"id":34,"translation":"და უკვე გამოვცადეთ ჩვენ სულაიმანი და მის ტახტზე სხეული[1] დავაგდეთ, შემდეგ კი იგი (მონანიებით) ალლაჰს მიუბრუნდა.","footnotes":"[1] არსებობს სანდო გადმოცემა, რომ ალლაჰის მოციქულმა (ალლაჰის ლოცვა და მშვიდობა მას) თქვა: ერთხელ წინასწარმეტყველმა სულაიმანმა თქვა, რომ ერთ ღამეში თავის ას მონა ქალთან მივიდოდა და თითოეული მათგანი ვაჟს გააჩენდა, რომელიც შემდეგ ალლაჰის გზაზე მებრძოლი მხედარი გახდებოდა. მაგრამ მან არ თქვა: \"თუ ალლაჰი ინებებს\" (إن شاء الله). შემდეგ იგი ყველა ამ ას მონა ქალთან მივიდა, თუმცა მხოლოდ ერთმა გააჩინა ნახევრად პარალიზებული ბავშვი. მან ეს ავადმყოფი ჩვილი წინასწარმეტყველ სულაიმანთან მიიყვანა და მის ტახტზე დააწვინა."},{"id":35,"translation":"[სულაიმანმა] თქვა: «უფალო ჩემო! მაპატიე მე და მომანიჭე ისეთი მეფობა [ძალაუფლება], რომელიც ჩემს შემდეგ არავის შეეფერება. ჭეშმარიტად, შენ ხარ მომმადლებელი»."},{"id":36,"translation":"და [ჩვენ ვუპასუხეთ მის ვედრებას და] დავუმორჩილეთ მას ქარი, რომელიც მისი ბრძანებით მსუბუქად [მორჩილად] ქროდა იქ, სადაც მას სურდა,"},{"id":37,"translation":"და [ასევე დავუმორჩილეთ მას] სატანები ყოველი მშენებელი და მყვინთავი,"},{"id":38,"translation":"და [ასევე დავუმორჩილეთ მას] სხვები, ბორკილებით შეკრულნი [რათა მათ ზიანი არ მიეყენებინათ სხვებისთვის]."},{"id":39,"translation":"ეს ჩვენ მოგანიჭეთ [ო, სულაიმან]. ამიტომ მიეცი [უბოძე, ვისაც მოისურვებ] ან შეიკავე [არ მისცე, ვისაც მოისურვებ] ყოველგვარი ანგარიშის გარეშე."},{"id":40,"translation":"და ჭეშმარიტად, მისთვის ჩვენს წინაშე არის სიახლოვე და მშვენიერი დაბრუნების ადგილი."},{"id":41,"translation":"და გაიხსენე ჩვენი მორჩილი — აიუბი. აი, როცა მან შეჰღაღადა თავის უფალს: «ჭეშმარიტად, შემეხო მე სატანა ტანჯვითა და სასჯელით[1]».","footnotes":"[1] ალლაჰმა უზენაესმა გამოსცადა წინასწარმეტყველი აიიუბი იმით, რომ ავადმყოფობა მოუვლინა, რომელმაც მთელი მისი სხეული მოიცვა, გარდა გულისა. ყველა ადამიანმა მიატოვა იგი, მისი ცოლის გარდა. მისი ცოლი, ჭეშმარიტი და გულწრფელი მორწმუნე, უყვარდა იგი, კვებავდა, უვლიდა მას თვრამეტი წლის განმავლობაში, თავად შრომობდა და ამით ოჯახს არჩენდა."},{"id":42,"translation":"(ალლაჰმა უთხრა): «დაარტყი ფეხი შენი [დედამიწაზე] და ამოხეთქავს შენთვის წყარო! ეს არის ცივი წყალი საბანაოდ და სასმელად [რითაც შენ განიკურნები]»."},{"id":43,"translation":"და ჩვენ ვუბოძეთ მას [აიუბს] მისი ოჯახი და იმდენივე მათი მსგავსიც მათთან ერთად, ჩვენი წყალობისგან, და როგორც შეგონება გონიერთათვის [რათა იცოდნენ, რომ მოთმინებას ბედნიერი შედეგი მოაქვს]."},{"id":44,"translation":"(და ჩვენ ვუთხარით მას): «აიღე ხელში ბალახის კონა და დაარტყი[1] მას (შენს ცოლს), და ნუ დაარღვევ შენს მიერ დადებულ ფიცს!» ჭეშმარიტად, ჩვენ ის მომთმენად ვპოვეთ. რა შესანიშნავი მსახური იყო (აიიუბი)! ჭეშმარიტად, იგი (მუდამ) ალლაჰისკენ მომქცევი იყო!","footnotes":"[1]ერთხელ, თავისი ავადმყოფობის დროს, წინასწარმეტყველი აიიუბი რაღაც მიზეზის გამო თავის ცოლზე განრისხდა და ალლაჰს შეჰფიცა, რომ როდესაც გამოჯანმრთელდებოდა, მას ას დარტყმას მიაყენებდა. მაგრამ მისი ცოლი მართალი ქალი იყო, და ალლაჰმა უზენაესმა გაუადვილა მას აიიუბის მიერ ამ ფიცის შესრულება."},{"id":45,"translation":"და გაიხსენე (ო, მოციქულო) ჩვენი მორჩილნი – იბრაჰიმი, ისჰაყი და იაყუბი, (რომლებიც იყვნენ) მტკიცენი (ალლაჰის მორჩილებაში) და გამჭრიახნი."},{"id":46,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ ავირჩიეთ ისინი, (გაგვიმყარებინა მათ გულებში) ხსოვნა სამყოფელისა (მარადისობისა)."},{"id":47,"translation":"და ჭეშმარიტად, ისინი ჩვენთან, უდავოდ, არიან რჩეულთა და საუკეთესოთა შორის."},{"id":48,"translation":"და გაიხსენე (ო, მოციქულო) ისმაილი, და ალ-იასა‘ა, და ზულ-ქიფლი. ყველანი (ისინი) საუკეთესოთა შორის არიან."},{"id":49,"translation":"ეს [ყურანი] არის შეგონება (შენთვის, ო მოციქულო, და შენი საზოგადოებისათვის). და ჭეშმარიტად, მათთვის, ვინც ღვთისმოშიშნი არიან, უეჭველად, იქნება მშვენიერი დაბრუნების ადგილი."},{"id":50,"translation":"(სამოთხის) მარადიულობის ბაღები, რომელთა კარიბჭეები მათთვის გახსნილია."},{"id":51,"translation":"იქ, მყოფნი (სამოთხის სარეცელებზე), მოითხოვენ მრავალნაირ ნაყოფებსა და სასმელს."},{"id":52,"translation":"და მათთვის იქნებიან თავიანთი მზერების დამცავნი [ჰურიები, რომლებიც არ უყურებენ არავის, გარდა თავიანთი ქმრებისა], თანატოლნი."},{"id":53,"translation":"ეს არის ის, რაც შეგპირდათ თქვენ ანგარიშის დღისათვის!"},{"id":54,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს – უეჭველად ჩვენი სარჩოა, (რომელსაც) არ აქვს ამოწურვა [რომელიც არ დაიცლება]!"},{"id":55,"translation":"ეს [ყველაფერი, რაც იყო ჩამოთვლილი] — (ალლაჰის მოშიშთათვის)! ხოლო დაუმორჩილებლობაში მყოფთათვის, რა თქმა უნდა, ყველაზე საშინელი დაბრუნების ადგილია."},{"id":56,"translation":"ჯოჯოხეთი, სადაც ისინი დაიწვებიან, და (რა) საშინელია ეს (ცეცხლის) სარეცელი!"},{"id":57,"translation":"ესაა — დაე, დააგემოვნონ იგი — ადუღებული წყალი და ჩირქი (ჯოჯოხეთის მკვიდრთა სხეულებიდან გამომავალი),"},{"id":58,"translation":"და (მათთვის იქნება) (ასევე) სხვა (სასჯელი) ამგვარისაგან და (სხვადასხვა) სახეობის."},{"id":59,"translation":"(ჯოჯოხეთის მკვიდრნი ერთმანეთზე გაბრაზებულნი დასწყევლავენ და იტყვიან): «ეს არის ბრბო, რომელიც (თქვენთან ერთად) იყრება (ჯოჯოხეთში)». (მათ უპასუხებენ): «არ არის მათთვის კეთილი მისალმება [ეტყვიან წყევლის მიზნით], ჭეშმარიტად, ისინი დაიწვებიან ცეცხლში!»"},{"id":60,"translation":"ეტყვიან (ალლაჰის დაუმორჩილებლობაში მყოფთ) (მათი მიმდევარნი): «პირიქით, თქვენთვის ნუ იყოს კეთილი მისალმება! თქვენ დაგვიდგინეთ ეს [სიბნელეში შეყვანა], და რა საშინელია ეს სამყოფელი!»"},{"id":61,"translation":"იტყვიან (ისინი, ვინც მიჰყვებოდნენ ურჩებს): «(ო,) უფალო ჩვენო! ვინც მოგვიჩინა ეს [ცდუნება და შეცდომაში შეყვანა], გაუორმაგე მას სასჯელი ცეცხლში!»"},{"id":62,"translation":"იტყვიან (უღვთონი): «რა ხდება ჩვენს თავს? რატომ ვერ ვხედავთ ადამიანებს, რომლებსაც (მიწიერ ცხოვრებაში) ცუდებად (და უბედურებად) ვთვლიდით [იგულისხმებენ ღარიბ მორწმუნეებს]."},{"id":63,"translation":"ნუთუ დავცინოდით მათ (შეცდომით)? თუ (ისინიც ჩვენთან ერთად არიან), (მაგრამ) ჩვენი თვალები მათგან მიბრუნებულია [უბრალოდ ვერ ვხედავთ მათ]?»"},{"id":64,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს — უეჭველად, სინამდვილეა [ეს აუცილებლად იქნება] — ჯოჯოხეთის მკვიდრთა დავობა."},{"id":65,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) (შენს ხალხს): «ჭეშმარიტად, მე მხოლოდ შემგონებელი ვარ თქვენთვის, და არ არსებობს არავითარი ღმერთი (თაყვანისცემის ღირსი), გარდა ალლაჰისა, ერთადერთისა, ყოვლისმძლევისა."},{"id":66,"translation":"უფალი ზეცებისა და მიწის, და იმისა, რაც მათ შორისაა, დიდებულისა, მრავალმიმტევებლისა»."},{"id":67,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) (შენს ხალხს): «ეს [ყურანი] — დიადი უწყებაა,"},{"id":68,"translation":"(რისგანაც) თქვენ განერიდებით."},{"id":69,"translation":"არ მქონდა ცოდნა უმაღლესი კრების [ზეციური ანგელოზების] შესახებ — თუ როგორ დავობდნენ ისინი (ადამის შექმნასთან დაკავშირებით), (სანამ ალლაჰმა არ მაცნობა ამის შესახებ)."},{"id":70,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩემთვის შთაგონებულია მხოლოდ ის, რომ მე (თქვენთვის) ნათელი შეგონების მომცემი ვარ»."},{"id":71,"translation":"(და მოუყევი მათ, ო, მოციქულო, ის ამბავი) როცა უთხრა შენმა უფალმა ანგელოზებს: «ჭეშმარიტად, მე შევქმნი ადამიანს თიხისგან."},{"id":72,"translation":"ხოლო როდესაც მე მას სრულყოფილ სახეს მივცემ და ჩავბერავ მასში ჩემი სულიდან, მაშინ დაემხეთ მის წინაშე [პატივისცემის ნიშნად] მუხლმოყრილნი»."},{"id":73,"translation":"და დაემხნენ ანგელოზნი პირქვე, ყველანი ერთად."},{"id":74,"translation":"გარდა იბლისისა — მან გამოავლინა ამპარტავნება და აღმოჩნდა ურწმუნოთა შორის (ალლაჰის დაუმორჩილებლობის გამო)."},{"id":75,"translation":"უთხრა [ალლაჰმა]: «ო, იბლის! რამ შეგიშალა ხელი, რომ დამხობილიყავი მის წინაშე, ვინც მე ჩემი ხელებით შევქმენი? ნუთუ ამპარტავნებით აივსე (ო, იბლის) (ადამის წინაშე) თუ იყავი ამაღლებულთაგანი (შენი უფლის წინაშე)?!»"},{"id":76,"translation":"თქვა [იბლისმა]: «მე უკეთესი ვარ მასზე [ადამზე]: შენ ხომ ცეცხლისგან შემქმენი, ხოლო ის - თიხისგან შექმენი»."},{"id":77,"translation":"(ალლაჰმა) უთხრა: «მაშ, გადი იქიდან! [სამოთხიდან] უეჭველად, შენ ქვებით ჩასაქოლი ხარ (წყეული ხარ)."},{"id":78,"translation":"და, ნამდვილად, შენზე იქნება ჩემი წყევლა განკითხვის დღემდე»."},{"id":79,"translation":"თქვა (იბლისმა): «ო, ჩემო უფალო! მომანიჭე გადავადება იმ დღემდე, როდესაც ისინი აღდგებიან [სასამართლო დღისათვის]!»"},{"id":80,"translation":"უთხრა (ალლაჰმა): «ჭეშმარიტად, შენ იმათგან ხარ, ვისაც გადავადება მიეცა."},{"id":81,"translation":"იმ დღემდე, რომლის დრო (მოსვლა) ცნობილია (მხოლოდ ალლაჰისთვის)!»"},{"id":82,"translation":"(იბლისმა) თქვა: «შენს დიდებას ვფიცავ! უეჭველად, გზას ავაცდენ მათ ყველას (ადამის შთამომავლობას),"},{"id":83,"translation":"გარდა მხოლოდ შენი იმ მონებისა, რომლებიც შენ მიერ არიან რჩეულნი!»"},{"id":84,"translation":"(უზენაესმა) თქვა: «ეს არის ჭეშმარიტება (ჩემგან), და მე მხოლოდ ჭეშმარიტებას ვამბობ,"},{"id":85,"translation":"უეჭველად, მე ავავსებ ჯოჯოხეთს შენით (ო, იბლის) და იმათით, ვინც შენ გაგყვება — ყველანით!»"},{"id":86,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) (ურწმუნოებს): «მე არ გთხოვთ თქვენგან ამისათვის [რომ ჭეშმარიტებას გაძლევთ] არავითარ ჯილდოს, და (თქვენ იცით, რომ) მე არ ვარ იმათგან, ვინც თავს სხვად ასაღებს»."},{"id":87,"translation":"ეს [ყურანი] — მხოლოდ შეგონებაა სამყაროებისთვის [ჯინთათვის და ადამიანთათვის]."},{"id":88,"translation":"და, უეჭველად, თქვენ (ო, მრავალღმერთიანებო) შეიტყობთ მის ამბავს [იმას, რომ ყურანი ჭეშმარიტებაა] გარკვეული დროის შემდეგ[1]!","footnotes":"[1] ისლამის გამარჯვების შემდეგ, როცა ადამიანები ჯგუფ-ჯგუფად მიიღებენ ამ სარწმუნოებას, და ასევე მალე გაიგებთ როდესაც მოკვდებით."}]},{"id":39,"verses":[{"id":1,"translation":"ამ წიგნის [ყურანის] გარდამოსვლა არის ალლაჰისგან, დიდებულის, ბრძენის."},{"id":2,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ გარდმოვავლინეთ შენთვის (ო, მოციქულო) ეს წიგნი [ყურანი] ჭეშმარიტებით; ამიტომ ეთაყვანე (მხოლოდ) ალლაჰს, და შენი რწმენა მთლიანად მხოლოდ მას მიუძღვენი!"},{"id":3,"translation":"ჭეშმარიტად, სუფთა (მრავალღმერთიანობისგან თავისუფალი) რწმენა ალლაჰისაა! ისინი კი, რომელთაც აიყვანეს მის გარდა მფარველები (ამბობენ): «არ ვეთაყვანებით მათ, თუ არა მხოლოდ იმიტომ, რომ დაგვაახლოვონ ალლაჰთან უფრო მეტად». ჭეშმარიტად, ალლაჰი განსჯის მათ შორის იმას, რაშიც ვერ თანხმდებოდნენ. ალლაჰი არ დაადგენს სწორ გზაზე იმას, ვინც მატყუარა, უმადურია."},{"id":4,"translation":"ალლაჰს რომ ენებებინა დაედგინა შვილი, უსათუოდ, აირჩევდა იმისაგან, რასაც ქმნის, როგორც ნებავს. დიდება მას, იგია ალლაჰი ერთადერთი, ძლევამოსილი."},{"id":5,"translation":"მან გააჩინა ცანი და დედამიწა ჭეშმარიტებით. მოსავს ღამეს დღეში და მოსავს დღეს ღამეში. დაიმორჩილა მზე და მთვარე [ქმნილებებისთვის სასარგებლოდ]. ყველა დაცურავს განსაზღვრულ ვადამდე. ნუთუ ის არ არის ძლევამოსილი, ყოვლისმიმტევებელი?!"},{"id":6,"translation":"მან შეგქმნათ თქვენ (ო, ადამიანებო) ერთი ადამიანიდან [ადამიდან], შემდეგ კი მისგან შექმნა მისი ცოლი [ევა] და მოავლინა თქვენთვის რვა წყვილი საქონელი[1]. იგი [ალლაჰი] გაჩენთ დედათქვენის საშვილისნოში, ერთ ქმნილებას მეორის შემდეგ [განსაზღვრული განვითარების ეტაპებით] სამ სიბნელეში [სამ შრეში: მუცელში, საშვილისნოში და პლაცენტაში]. აი, ის არის ალლაჰი თქვენი უფალი; მას ეკუთვნის მეუფება. არ არის სხვა ღმერთი [თაყვანისცემის ღირსი], გარდა მისი; და როგორ ხართ (ჭეშმარიტებისაგან) გადახრილნი?!","footnotes":"[1]პატარა და დიდი რქოსანი წყვილები: აქლემი, ხარი, ვერძი, თხა."},{"id":7,"translation":"თუ თქვენ (ო, ადამიანებო) იქნებით ურწმუნონი, ალლაჰს არ სჭირდება თქვენგან არაფერი, და არ იწონებს იგი ურწმუნოებას თავისი მონებისთვის. ხოლო თუ თქვენ მადლიერნი იქნებით, მას ეს მოეწონება თქვენთვის. და ერთი მატარებელი (ცოდვისა) არ დაიტვირთება სხვისი ტვირთით [არავის დაეკისრება სხვისი ცოდვა]. შემდეგ კი თქვენი დაბრუნება თქვენს უფალთან იქნება. და ის გაგიცხადებთ იმას, რასაც აკეთებდით. ჭეშმარიტად, მან უწყის ის, რაც მკერდებშია."},{"id":8,"translation":"۞ როდესაც ადამიანს შეემთხვევა გასაჭირი, იგი მოუხმობს თავის უფალს (სთხოვს დახმარებას), მიმართავს მხოლოდ მას. ხოლო როდესაც იგი (ალლაჰი) მისგან ააცილებს გასაჭირს და მისცემს წყალობას, იგი ივიწყებს იმას, რომ ადრე მას მოუხმობდა, და ალლაჰს გაუტოლებს სხვებს, რათა სხვებიც შეაცდინოს (ჭეშმარიტი) გზიდან. უთხარი მას (ო, მოციქულო): «ისარგებლე შენი ურწმუნოებით მხოლოდ ცოტა ხნით [სანამ შენი სიცოცხლის ვადა დასრულდება], რადგან შენ (შემდეგ) იქნები ცეცხლის მკვიდრთაგან ერთ-ერთი!»"},{"id":9,"translation":"(ეს ურწმუნო უკეთესია) თუ ის, ვინც სრულად უძღვნის თავს (ალლაჰის თაყვანისცემას) ღამის საათებში, დამხობილი და ლოცვაში მდგომი, მორჩილი, შიშით მარადიული ცხოვრებისა და იმედით თავისი უფლის წყალობისა? უთხარი (ო, მოციქულო): «განა თანასწორნი არიან ისინი, ვინც იციან (თავიანთი უფალი და ჭეშმარიტი სარწმუნოება) და ისინი, ვინც არ იციან?» მაგრამ (ამ) შეგონებას ისმენენ მხოლოდ გონიერნი."},{"id":10,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო): «ო, ჩემო მონებო, რომლებმაც ირწმუნეთ, გეშინოდეთ თქვენი უფლის (სასჯელის)! მათ, ვინც ამ წუთისოფელში სიკეთეს აკეთებდნენ, სიკეთე ექნებათ (ასევე მომავალ ცხოვრებაშიც). და (ჭეშმარიტად) ალლაჰის მიწა განიერია (და შესაძლებელია გადასახლება იქ, სადაც თავისუფლად შეიძლება ალლაჰზე თაყვანისცემა). ჭეშმარიტად, მომთმენთ მიეცემათ მათი საზღაური უსაზღვროდ!»"},{"id":11,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) (ხალხს): «ჭეშმარიტად, მე მებრძანა ალლაჰის თაყვანისცემა, რწმენის სრულად მხოლოდ მისთვის მიძღვნა,"},{"id":12,"translation":"და მებრძანა მე, რომ ვყოფილიყავი პირველი მუსლიმთაგანი ჩემს საზოგადოებაში [ვინც ალლაჰს დაემორჩილება]»."},{"id":13,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) (ხალხს): «მეშინია, რომ თუ მე ჩემს უფალს ვეურჩები, დამეწევა დიდი დღის [სასამართლო დღის] სასჯელი»."},{"id":14,"translation":"თქვი (ო, მოციქულო): «(მხოლოდ) ალლაჰს ვეთაყვანები, ჩემი რწმენა [ჩემი თაყვანისცემა] მხოლოდ მისთვისაა»."},{"id":15,"translation":"მაშ, ეთაყვანეთ (ო, მრავალღმერთიანებო) ვისაც გინდათ მის გარდა (და შემდეგ მიხვდებით, როგორი უბედურება დაგატყდებათ იმ დღეს, როცა თქვენს უფალს შეხვდებით) უთხარი მათ (ო, მოციქულო): «ჭეშმარიტად, ნამდვილ დანაკარგში მყოფნი ისინი არიან, ვინც საკუთარი თავები და ოჯახები წააგეს აღდგომის დღეს. დიახ! აი, ეს არის ნათელი დანაკარგი!»"},{"id":16,"translation":"მათთვის მათ ზემოდან ცეცხლის ჩრდილები იქნება და ქვემოთაც ცეცხლის ჩრდილები იქნება. ამით ალლაჰი აშინებს თავის მონებს. ო, ჩემო მონებო, გეშინოდეთ ჩემი [სასჯელის] (შეასრულეთ ჩემი ბრძანებები და განერიდეთ ჩემს დაუმორჩილებლობას)!"},{"id":17,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც განერიდნენ ცრუ ღვთაებას, რომ არ ეთაყვანებინათ მას, და მიუბრუნდნენ ალლაჰს, მათთვის არის სასიხარულო ამბავი. ამცნე კი (ო, მოციქულო) ჩემს მონებს კეთილი ცნობა."},{"id":18,"translation":"ვინც ისმენს სიტყვას და მიჰყვება მის საუკეთესოს [საუკეთესო სიტყვას — ალლაჰის სიტყვას და შემდეგ მისი მოციქულის სიტყვას]! ასეთნი არიან ისინი, ვინც ალლაჰმა წარუძღვა (ჭეშმარიტ გზაზე), და ასეთნი არიან — გონების მქონენი."},{"id":19,"translation":"ნუთუ ის, ვისთვისაც გარდაუვალია სასჯელის სიტყვა [ვინც ჯიუტად დგას ცდომილებაში და ჭეშმარიტებას ერიდება]... ნუთუ შენ (ო, მოციქულო) გადაარჩენ იმათ, ვინც ცეცხლშია?"},{"id":20,"translation":"ხოლო ისინი, რომელთაც ეშინოდათ თავიანთი უფლის, მათთვისაა ოთახები, რომელთა ზემოთაც სხვა ოთახები იქნება მოწყობილი. მათ [იმ ოთახების] ძირს მდინარეები მიედინებიან, თანახმად ალლაჰის აღთქმისა. ალლაჰი კი არ ცვლის თავის აღთქმას."},{"id":21,"translation":"განა არ გინახავს, რომ ალლაჰმა ზეგარდმოავლინა ციდან წყალი და მოჰფინა წყაროებად დედამიწაზე? მერე ამოიყვანა მისით მიწიდან ნათესი ფერად-ფერადი. მერე ჭკნება იგი და ხედავ მას გაყვითლებულად. შემდეგ აქცევს იგი მას ნატეხებად. ჭეშმარიტად, ამაში შეხსენებაა გონების მქონეთათვის."},{"id":22,"translation":"ნუთუ ის, ვისი გულიც ალლაჰმა გააფართოვა ისლამისთვის და ვისაც აქვს სინათლე თავისი უფლისგან, [თანასწორია იმისა, ვისაც ალლაჰმა რწმენა არ მისცა?] ვაი მათ, რომელთა გულებიც გაქვავებულია ალლაჰის ხსენებისთვის! ასეთნი აშკარა ცდომილებაში იმყოფებიან."},{"id":23,"translation":"ალლაჰმა გარდმოავლინა საუკეთესო ამბავი [ყურანი] — წიგნი, რომლის ნაწილები მსგავსია, და განმეორებადი [სადაც განმეორებით არის მოყვანილი მტკიცებულებები და განმარტებები, ისტორიები და დებულებები]. მისგან ჟრუანტელი უვლით იმათ კანს, რომელთაც ეშინიათ თავიანთი უფლის. შემდეგ კი მათი კანი და გულები რბილდება ალლაჰის ხსენებისთვის (როცა ისმენენ სამოთხის დაპირებას). ეს არის გზა ალლაჰისა. ალლაჰი ამით [ყურანით] წარუძღვის, ვისაც ისურვებს. ხოლო იმას, ვისაც ალლაჰი გზას აუბნევს, არავინ ეყოლება სწორ გზაზე დამდგენი."},{"id":24,"translation":"ნუთუ თანასწორია ის, ვინც თავისი სახით იგერიებს ყველაზე მძიმე სასჯელს აღდგომის დღეს, და ის, ვინც სამოთხეში იმყოფება სიხარულში? და (იმ დღეს) ბოროტებს [მრავალღმერთიანებს] ეთქმებათ: «გემო გაუსინჯეთ იმ [ცოდვათა] შედეგებს, რაც შეიძინეთ!»"},{"id":25,"translation":"წინათ მათამდე მყოფნიც უარყოფდნენ (მოციქულებს), და მოვიდოდა მათთან სასჯელი იქიდან, საიდანაც ისინი ვერც კი გრძნობდნენ [საიდანაც არც ელოდნენ]."},{"id":26,"translation":"ალლაჰმა აგემა მათ დამცირება მიწიერ ცხოვრებაში; ხოლო იმქვეყნის სასჯელი უფრო დიდია, ნეტავ იცოდნენ!"},{"id":27,"translation":"და აი, ჩვენ მოვიყვანეთ ადამიანებისთვის ამ ყურანში სხვადასხვაგვარი მაგალითები, რათა დაფიქრდნენ."},{"id":28,"translation":"(და მოვავლინეთ იგი) ყურანი არაბულ ენაზე, ყოველგვარი ნაკლის გარეშე [არ არის მასში სიმრუდე და ბუნდოვანება], ეგების, ალლაჰის სასჯელის შიში ჰქონოდეთ!"},{"id":29,"translation":"ალლაჰს მოჰყავს მაგალითი: კაცისა [მონა], რომელსაც ერთდროულად რამდენიმე ბატონი ჰყავს და რომელზეც ეს თანამფლობელები ერთმანეთს ედავებიან (და ეს მონა დაბნეულია, როგორ დააკმაყოფილოს ისინი ყველანი), და კაცი [მონა], რომელიც ეკუთვნის მხოლოდ ერთ ადამიანს (და ზუსტად იცის, რა სურს მის ბატონს). თანასწორნი არიან ისინი მაგალითით? დიდება ალლაჰს! მაგრამ მათ [მრავალღმერთიანთა] უმრავლესობამ არ იცის!"},{"id":30,"translation":"ჭეშმარიტად, შენ (ო, მოციქულო) მომაკვდავი ხარ [მოკვდები], და ჭეშმარიტად, ისინი (აგრეთვე) მომაკვდავნი არიან [ისინიც მოკვდებიან]."},{"id":31,"translation":"შემდეგ თქვენ (ო, ადამიანებო) აღდგომის დღეს თქვენი უფლის წინაშე იდავებთ [და იქ გაირკვევა სიმართლე]."},{"id":32,"translation":"۞ და ვინ არის იმაზე უფრო უსამართლო, ვიდრე ის, ვინც ალლაჰზე სიცრუე შეთხზა და ჭეშმარიტება სიცრუედ მიიჩნია, როცა იგი მასთან მოვიდა? განა ურწმუნოთა სამყოფელი გეენა არ არის?"},{"id":33,"translation":"ხოლო ის, ვინც ჭეშმარიტებით მოვიდა (სიტყვებსა და საქმეებში) [მოციქულთაგან და მათ მიმდევართაგან] და აღიარა იგი — სწორედ ისინი არიან ღვთისმოშიშნი."},{"id":34,"translation":"მათ ექნებათ, რასაც ინებებენ თავიანთ უფალთან. ესაა საზღაური კეთილისმქმნელთა."},{"id":35,"translation":"რომ ალლაჰმა აპატიოს მათ ყველაზე ცუდი, რაც (ამქვეყნად) ჩაიდინეს (მათი სინანულისა და ცოდვებისგან განრიდების გამო), და დააჯილდოვოს ისინი უკეთესით, ვიდრე რასაც ჩადიოდნენ."},{"id":36,"translation":"განა ალლაჰი არ არის საკმარისი თავისი მსახურისთვის? და ისინი [მრავალღმერთიანები] შენ გაშინებენ მის [ალლაჰის] გარდა სხვებით (კერპებით). ვისაც ალლაჰი გზას ააცდენს, (მაშინ) არ არსებობს მისი სწორ გზაზე დამდგენი."},{"id":37,"translation":"და ვისაც ალლაჰი ჭეშმარიტ გზაზე დაადგენს, მას ვერავინ ააბნევს [ვერავინ შეძლებს მის შეცდენას]. განა ალლაჰი არ არის დიდებული, (და) არ არის შურისმგებელი?"},{"id":38,"translation":"და თუ შენ (ო, შუამავალო) ჰკითხავ მათ [მრავალღმერთიანებს]: «ვინ შექმნა ცანი და მიწა?» ისინი უეჭველად იტყვიან: «ალლაჰმა». უთხარი (მათ): «ნუთუ არ დაფიქრებულხართ იმათზე, რომლებსაც ალლაჰის გარდა (მოუხმობთ) ევედრებით [თქვენს ღვთაებებს] თუ ალლაჰს ჩემთვის (რამე) ზიანის მოყენება მოესურვება, შეძლებენ კი მისი ზიანისგან მიხსნან? ან თუ ის თავის წყალობას ინებებს ჩემთვის, შეაკავებენ კი მის წყალობას?» (ისინი აუცილებლად იტყვიან: არა, ღვთაებებს ამის გაკეთება არ შეუძლიათ) უთხარი: «ჩემთვის საკმარისია ალლაჰი, მას მიენდობიან მინდობილები»."},{"id":39,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო): «ო, ჩემო ხალხო! იმოქმედეთ (როგორც გინდათ) თქვენი უნარისამებრ, (და) ჭეშმარიტად, მეც (ასე) ვიმოქმედებ (როგორც ჩემმა უფალმა მიბრძანა). და მალე გაიგებთ,"},{"id":40,"translation":"ვის (ჩვენ შორის) მოუვა დამამცირებელი სასჯელი [ამქვეყნად], და ვისზე დარჩება მარადიული სასჯელი [საიქიოში]?»"},{"id":41,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ გარდმოგივლინეთ შენ (ო, შუამავალო) წიგნი (ყურანი) ხალხისთვის ჭეშმარიტებით. ვინც სწორ გზას დაადგება, თავისთვისვე დაადგება, ხოლო ვინც გზას ასცდება, თავისდა საზიანოდ ასცდება. და შენ (ო, შუამავალო) არ ხარ მათზე პასუხისმგებელი."},{"id":42,"translation":"ალლაჰი იღებს სულებს მათი სიკვდილის ჟამს და მათ, რომლებიც არ მომკვდარან, ძილში [ძილის დროს სული ასევე ტოვებს სხეულს.]. შემდეგ ის იტოვებს იმას, ვისთვისაც სიკვდილი განუსაზღვრა და აბრუნებს სხვებს დათქმულ დრომდე. ჭეშმარიტად, ამაშია სასწაულები მოაზროვნე ხალხისთვის."},{"id":43,"translation":"თუ მათ ალლაჰის გარდა შუამავლებად აირჩიეს? უთხარი (მათ) (ო, შუამავალო): «განა (მიიღებთ მათ შუამავლად, როგორც თავად ამბობთ), მაშინაც კი, როცა მათ [ცრუ ღვთაებებს] არაფერი გააჩნიათ და არაფერი ესმით?»"},{"id":44,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო): «ყველა შუამდგომლობა სრულიად ალლაჰს ეკუთვნის. მას ეკუთვნის სრული მეუფება ცათა და მიწაზე, შემდეგ მასთან დაბრუნდებით»."},{"id":45,"translation":"და როცა მხოლოდ ალლაჰი იხსენიება, ზიზღით ივსება გულები იმათი, ვისაც არ სწამს საიქიო. მაგრამ როდესაც მის გარდა სხვები [მათი ცრუ ღვთაებები] იხსენიება, ისინი ხარობენ (რადგან მრავალღმერთიანობა მათ სურვილებს შეესაბამება)."},{"id":46,"translation":"თქვი: «ო, ალლაჰ, ცათა და მიწათა შემოქმედო, უხილავისა და ხილულის მცოდნევ! შენ განსჯი შენს მსახურებს იმის გამო, რაშიც ისინი (მიწიერ ცხოვრებაში) არ თანხმდებოდნენ»."},{"id":47,"translation":"და უსამართლობის ჩამდენთ რომ ჰქონოდათ ყოველივე, რაც დედამიწაზეა [მთელი სიმდიდრე], და კიდევ იმდენივე მასთან ერთად, ისინი ნამდვილად შესთავაზებდნენ მას გამოსასყიდად (თავის გადასარჩენად) საშინელი სასჯელის აღდგომის დღეს. და მათ ალლაჰისგან ეუწყათ ის [სასჯელი], რომელსაც არ მოელოდნენ."},{"id":48,"translation":"და [განკითხვის დღეს] მათ გამოაშკარავდათ მათი საქმეები, [ალლაჰის უარყოფა და ურჩობა], რომლებიც მოიპოვეს, და დაატყდათ თავს ის [სასჯელი], რომელსაც (ადრე) დასცინოდნენ."},{"id":49,"translation":"და როდესაც ადამიანს უბედურება შეემთხვევა, ის ჩვენ მოგვიხმობს (დახმარების სათხოვნელად). შემდეგ, როდესაც ჩვენ მას ჩვენგან წყალობას ვანიჭებთ, ის ამბობს: «ეს მე ალლაჰის ცოდნის გამო მებოძა (რომ მე ამას ვიმსახურებდი)». არა, ეს გამოცდაა (რომელშიც ცხადი ხდება, მისი მსახურებიდან ვინ არის მადლიერი და ვინ — ურჩი), მაგრამ უმეტესობამ მათგანმა არ იცის (ეს) (და ამიტომ ალლაჰის გამოცდას მის საჩუქრად აღიქვამს)!"},{"id":50,"translation":"უკვე თქვეს (ეს) იმათ, ვინც მათზე უწინ იყვნენ, და ვერ გადაარჩინეს ისინი (ალლაჰის სასჯელისგან) იმან, რაც მათ მოიხვეჭეს, (ვერც შვილებმა და ვერც სიმდიდრემ)."},{"id":51,"translation":"და ეწიათ მათ უბედურება თავიანთი ბოროტი საქმეების შედეგებით, რომლებიც თავადვე ჩაიდინეს. და ვინც ამათ შორის უსამართლობას სჩადის, ისინიც დაიტანჯებიან თავიანთი ბოროტი საქმეების შედეგებით და ვერ შეძლებენ გამარჯვებას (მისი სასჯელისგან თავის დაღწევას)."},{"id":52,"translation":"განა არ იციან, რომ ალლაჰი ვისაც სურს, გაუზრდის საზრდოს და ვისაც სურს, შეუზღუდავს? უეჭველად, ამაში ნიშნებია მორწმუნე ხალხისთვის."},{"id":53,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო): «ო, ჩემო მსახურებო, რომლებმაც საკუთარი თავის წინააღმდეგ გადაამეტეთ [ცოდვების გამო], ნუ გაიცრუებთ იმედს ალლაჰის წყალობაზე! ჭეშმარიტად, ალლაჰი სრულად აპატიებს ცოდვებს (მათ, ვინც მოინანიებს, რაოდენ მძიმეც არ უნდა იყოს ეს ცოდვები): რადგან ჭეშმარიტად, ის არის მპატიებელი, შემწყალებელი!"},{"id":54,"translation":"და მიუბრუნდით (ო, ადამიანებო) თქვენს უფალს (მდაბლობითა და სინანულით) და დაემორჩილეთ მას, სანამ სასჯელი დაგატყდებათ თავს, (რადგან) მაშინ [როდესაც სასჯელი მოვა] არავინ დაგეხმარებათ [არავინ შეგეწევათ]."},{"id":55,"translation":"და მიჰყევით საუკეთესოს, რაც თქვენი უფლისგან გამოცხადდა, სანამ სასჯელი მოულოდნელად დაგატყდებათ თავს, როდესაც მას ვერც კი იგრძნობთ,"},{"id":56,"translation":"რათა (შემდგომში) სულმა [ადამიანმა] არ თქვას: \"ოჰ, \nვაი ჩემს უგულებელყოფას ალლაჰის მიმართ. და მე მხოლოდ ერთ-ერთი ვიყავი იმათგან, ვინც დასცინოდა (ალლაჰის ბრძანებას, მის წიგნს, მის შუამავალსა და მორწმუნეებს)\"»."},{"id":57,"translation":"ან (რომ არ თქვას კაცმა): «ალლაჰს რომ ჩემთვის (სწორი გზა) ეჩვენებინა, ნამდვილად ვიქნებოდი ღვთისმოშიშთაგანი»."},{"id":58,"translation":"ან (რომ არ თქვას), როდესაც იხილავს სასჯელს (ალლაჰისას), რომელიც მოიცავს მას განკითხვის დღეს: «ოჰ, ნეტავ კვლავ მქონდეს სიცოცხლის შესაძლებლობა, მაშინ ალლაჰის მორჩილებაში ერთგულთაგანი ვიქნებოდი!»"},{"id":59,"translation":"პირიქით, მოგივიდა შენ ჩემი აიათები, მაგრამ შენ ისინი სიცრუედ მიიჩნიე, გადიდგულდი და იყავი ურწმუნოთაგანი."},{"id":60,"translation":"და აღდგომის დღეს იხილავ მათ, რომელნიც ალლაჰზე სიცრუეს ამბობდნენ, სახეები გაშავებული ექნებათ. განა ჯოჯოხეთში არ არის სამყოფელი ამპარტავანთათვის?"},{"id":61,"translation":"ალლაჰ კი გადაარჩენს (ჯოჯოხეთის სასჯელისგან) მათ, ვინც ფრთხილობდა (მის სასჯელს), რადგან მათ უკვე ებრძანა, რომ წარმატებულნი ყოფილიყვნენ. არცერთი ბოროტება არ შეეხებათ [ჯოჯოხეთის სასჯელის ერთ ნაწილსაც კი], და არ დამწუხრდებიან (იმის გამო, რაც თავიანთ მიწიერ ცხოვრებაში დაკარგეს)."},{"id":62,"translation":"ალლაჰია ყოველივეს შემქმნელი და ის არის ყოველივეს განმგებელი."},{"id":63,"translation":"მას ეკუთვნის ცათა და მიწის გასაღებნი. ხოლო რომელთაც არ ირწმუნეს ალლაჰის აიათები, სწორედ ისინი არიან წაგებულნი."},{"id":64,"translation":"უთხარი: «ნუთუ ალლაჰის გარდა სხვაზე მიბრძანებთ, რომ თაყვანი ვცე, ჰეი, უმეცარნო?!»"},{"id":65,"translation":"და უკვე შთაგეგონა შენ და მათაც, ვინც შენამდე იყვნენ (ო, შუამავალო): «თუკი შენ თანაზიარს დაუდგენ (ალლაჰს), უთუოდ ფუჭი გახდება შენი საქმენი და წაგებულთა შორის აღმოჩნდები»."},{"id":66,"translation":"პირიქით, (მხოლოდ) ალლაჰს ეთაყვანე და იყავი მადლიერთაგანი."},{"id":67,"translation":"და ვერ შეაფასეს მათ ალლაჰი ჯეროვნად. და მთელი დედამიწა მის მუჭში იქნება განკითხვის დღეს, და ცანი დახვეული იქნება მის მარჯვენაში. დიდება მას! და ის დიდებულია იმაზე, რასაც მას უთანასწორებენ."},{"id":68,"translation":"და ჩაიბერება საყვირში და გონს დაკარგავს ყველა, ვინც ცათა შინაა და ვინც მიწაზეა, გარდა იმისა, ვისაც ალლაჰი ინებებს. შემდეგ კვლავ ჩაიბერება მასში და აჰა, ისინი წამომდგარნი იქნებიან და დაელოდებიან (ანგარიშებას)."},{"id":69,"translation":"და (განკითხვის დღეს) მიწა განათდება თავისი უფლის ნათელით, და დაიდება წიგნი [თითოეული ადამიანის საქმეების წიგნი], და წინასწარმეტყველები (რომლებიც დაამოწმებენ თავიანთი თემების წინაშე, რომ მათ მიუტანეს ის, რაც ალლაჰმა უბრძანა მათ) და მოწმეები [წერის ანგელოზებს], და მათ შორის გადაწყვეტილება ჭეშმარიტებისამებრ იქნება მიღებული, და მათ არავითარ შემთხვევაში არ დაჩაგრავენ [არც მათი კეთილი საქმეები შეუმცირდებათ, არც დაისჯებიან იმ ბოროტებისთვის, რაც არ ჩაუდენიათ]."},{"id":70,"translation":"და ყოველ სულს სრულად მიეზღვება იმისათვის, რაც მოიმოქმედა. და მან (ალლაჰმა) ყველაზე უკეთ იცის, რასაც ისინი სჩადიოდნენ."},{"id":71,"translation":"ხოლო ურწმუნონი ჯოჯოხეთში იქნებიან ჩაყვანილნი ჯგუფ-ჯგუფად (ერთმანეთის მიყოლებით); და როდესაც მივლენ მასთან, მისი კარიბჭეები გაიღება და მისი მცველები ეტყვიან მათ [ურწმუნოთ]: «განა არ მოგივიდნენ თქვენთან (ალლაჰისგან) შუამავლები თქვენიდანვე, რომლებიც გიკითხავდნენ თქვენი უფლის აიათებს და გაფრთხილებდნენ თქვენ ამ თქვენი დღის შეხვედრაზე»? ისინი [ურწმუნონი] იტყვიან: «დიახ, (მოვიდნენ და გაგვაფრთხილეს)». მაგრამ სასჯელის სიტყვა (ალლაჰის მიერ დაპირებული) ურწმუნოთათვის მტკიცეა!"},{"id":72,"translation":"და ეტყვიან მათ: «შედით ჯოჯოხეთის კარიბჭეში, (და დარჩით) შიგნით სამუდამოდ!» და (რაოდენ) ცუდია ამპარტავანთა სამკვიდრებელი!"},{"id":73,"translation":"და წაუძღვებიან მათ, ვინც თავიანთი უფლის (სასჯელის) შიშობდა [ერთღმერთიანებს, რომლებიც მას ემორჩილებოდნენ], სამოთხეში ჯგუფ-ჯგუფად. და როდესაც ისინი იქ [სამოთხესთან] მივლენ, და მისი კარიბჭეები გაიღება და მისი მცველები ეტყვიან მათ: «მშვიდობა თქვენზე! თქვენ კეთილნი ხართ! შედით (ბედნიერების სამყოფელში) მარადიულად დასარჩენად!»"},{"id":74,"translation":"და ისინი [მორწმუნეები] იტყვიან (როდესაც იხილავენ, რა მოუმზადა მათ უფალმა სამოთხეში): «დიდება ალლაჰს, რომელმაც შეასრულა თავისი აღთქმა და მოგვცა ჩვენ მიწა (სამოთხისა) მემკვიდრეობად. ჩვენ დავბინავდებით სამოთხეში, სადაც მოვისურვებთ». და რა შესანიშნავია იმათი საზღაური, ვინც იშრომა!"},{"id":75,"translation":"და შენ (ო, შუამავალო) იხილავ ანგელოზებს, რომლებიც გარს ერტყმიან 'არშს (ალლაჰის ტახტს) და განადიდებენ თავიანთ უფალს, ქებით ამაღლებენ მას. და მათ [ყველა ქმნილებას] შორის გადაწყდება, და იქნება ნათქვამი: «ქება-დიდება ალლაჰს, სამყაროთა უფალს!»"}]},{"id":40,"verses":[{"id":1,"translation":"ჰაა. მიიმ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"წიგნის ზეგარდმოვლენა ალლაჰისგანაა, ძლევამოსილის, ყოვლისმცოდნის."},{"id":3,"translation":"ცოდვის მიმტევებელი, მონანიების მიმღები, სასჯელში მკაცრი, სიუხვის მფლობელი. არ არსებობს ღვთაება, გარდა მისი. მასთანაა დაბრუნება."},{"id":4,"translation":"არავინ კამათობს ალლაჰის აიათებზე, გარდა ურწმუნოებისა. დაე, არ შეგაცდინოს (ო, შუამავალო) მათმა მოძრაობამ ამქვეყნად (მათი მშვიდი გადაადგილება და მშვიდი ცხოვრება)."},{"id":5,"translation":"მათზე ადრე უარყვეს ნუჰის ხალხმა და მათ შემდგომ მოსულმა თაობებმა. და ყოველი თემი განიზრახავდა თავისი შუამავლის წინააღმდეგ, რათა შეეპყრათ იგი, და ცრუ არგუმენტებით დავობდნენ, რათა ამით ჭეშმარიტება გაექარწყლებინათ. მაშინ მე შევიპყარი ისინი. და როგორი (სასტიკი) იყო ჩემი სასჯელი."},{"id":6,"translation":"და ასე გამართლდა შენი უფლის სიტყვა ურწმუნოთა მიმართ, რომ ისინი ცეცხლის ბინადარნი არიან."},{"id":7,"translation":"(ანგელოზები), რომლებიც ატარებენ ტახტს (მოწყალე ალლაჰისას) და (ანგელოზები), რომლებიც მის გარშემო არიან განადიდებენ, აქებენ მას, და (სრულად) სწამთ მისი, და ითხოვენ (ალლაჰისგან) პატიებას მორწმუნეებისთვის: «ჩვენო უფალო, შენ მოიცავ ყოველივეს შენი წყალობითა და ცოდნით! აპატიე მათ, ვინც მოინანია და გაჰყვა შენს გზას [ისლამს], და დაიცავი ისინი ჯოჯოხეთის სასჯელისგან!»"},{"id":8,"translation":"«უფალო ჩვენო, შეიყვანე ისინი ედემის ბაღებში, რომელიც აღუთქვი მათ, და (ასევე შეიყვანე) მათ მამათაგან, მეუღლეთაგან და შთამომავალთაგან მართალთ. ჭეშმარიტად, შენ ხარ ძლევამოსილი, ბრძენი»."},{"id":9,"translation":"«და დაიცავი ისინი ბოროტებისგან (თავიანთი ცუდი ქმედების შედეგებისგან). და ვისაც დაიცავ იმ დღეს ბოროტებისგან, შენ უკვე შეიწყალე იგი. და ეს არის დიადი გამარჯვება»."},{"id":10,"translation":"ჭეშმარიტად, ურწმუნოები (როდესაც ჯოჯოხეთს საკუთარი თვალით იხილავენ და შეიძულებენ თავიანთ თავს) ჯოჯოხეთის ანგელოზები დაუძახებენ მათ: «ჭეშმარიტად, ალლაჰის სიძულვილი (იმ დროს), როდესაც (მიწიერ ცხოვრებაში) რწმენისკენ მოგიწოდებდნენ და თქვენ ურწმუნონი დარჩით, (იმაზე) დიდი იყო, ვიდრე თქვენი სიძულვილი საკუთარი თავის მიმართ (ახლა)!»"},{"id":11,"translation":"იტყვიან: «ჩვენო უფალო! შენ ორჯერ მოგვკალი და ორჯერ გაგვაცოცხლე. ჩვენ ვაღიარეთ ჩვენი ცოდვები. ნუთუ არ არსებობს გამოსავალი (ჯოჯოხეთიდან), (რომ დავბრუნდეთ მიწიერ სიცოცხლეში, რათა ვიცხოვროთ შენი მორჩილებით)?»"},{"id":12,"translation":"ეს (სასჯელი) თქვენთვისაა (ო, ურწმუნოებო), რადგან როდესაც მოწოდება (ლოცვით) მხოლოდ ალლაჰისადმი იყო, თქვენ არ ირწმუნეთ [უარყავით მონოთეიზმი], ხოლო როდესაც მას თანაზიარები გაუჩინეს (თუ ალლაჰთან ერთად სხვასაც აღიარებენ ღვთაებად და თაყვანს სცემენ) თქვენ ირწმუნებთ (ეს ალლაჰისთვის მიუღებელია). გადაწყვეტილება (მხოლოდ) ალლაჰთან, უზენაესთან, დიდებულთან არის."},{"id":13,"translation":"იგია [ალლაჰი], ვინც (თავის ყველა ქმნილებაში) თავის სასწაულებს გიჩვენებთ და (მხოლოდ ის) გიგზავნით სარჩოს ციდან, მაგრამ მხოლოდ ისინი, ვინც (ალლაჰის ნიშნებზე დაფიქრებას მიჰყვება), ყურადღებას აქცევენ (გაფრთხილებებს)!"},{"id":14,"translation":"მაშ, მოუხმეთ ალლაჰს, მისდამი რწმენაში გულწრფელებმა (და ნუ მოუხმობთ სხვა ცრუ ღმერთებს), თუნდაც სძულდეთ ურწმუნოებს."},{"id":15,"translation":"(ალლაჰს) (აქვს) ამაღლებული საფეხურები (იგი ყოვლად ამაღლებული და უზენაესია) (და ის) არის 'არშის (ტახტის) მფლობელი. (და მისი წყალობა თავისი მსახურებისადმი ისეთია, რომ ის) გზავნის სულს [გამოცხადებას] თავისი გადაწყვეტილებით, ვისაც მოისურვებს თავის მსახურთაგან, რათა გააფრთხილოს (ხალხი) შეხვედრის დღის შესახებ."},{"id":16,"translation":"იმ დღეს [განკითხვის დღეს], როდესაც ისინი (სამარხებიდან) გამოვლენ (და თავიანთი უფლის წინაშე წარდგებიან), მათ შესახებ არაფერი დაემალება ალლაჰს. (და ალლაჰი იტყვის): «ვის ეკუთვნის დღეს მეუფება?» (და შემდეგ იტყვის): «ერთადერთ ალლაჰს, ყოვლისმძლეველს!»"},{"id":17,"translation":"დღეს ყოველი სული მიიღებს (სრულ და სამართლიან) საზღაურს იმისთვის, რაც მოიხვეჭა [მიწიერ ცხოვრებაში]. და დღეს უსამართლობა არ იქნება. ჭეშმარიტად, ალლაჰი სწრაფია ანგარიშსწორებაში!"},{"id":18,"translation":"და შეახსენე მათ [ო, შუამავალო] მომავალი დღე, როდესაც გულები (მისი სასჯელის შიშით) მიუახლოვდებიან მათ ყელებს, (და) ისინი შეიკავებენ (თავიანთ რისხვას, შიშსა და \nსევდას) საკუთარ თავში. უსამართლოებს [მრავალღმერთიანებს] არც ახლობელი ჰყავთ, რომელიც დაეხმარებათ, და არც შუამავალი, რომლის სიტყვასაც დაემორჩილებოდნენ."},{"id":19,"translation":"მან იცის თვალთა ღალატი [უწყის, როდის შეჰყურებს ადამიანი აკრძალულს] და რასაც მალავენ გულები."},{"id":20,"translation":"ალლაჰი კი განსჯის (ადამიანებს შორის) ჭეშმარიტებით [სამართლიანად], ხოლო ისინი, ვისკენაც მიმართავენ (ევედრებიან), არაფერს წყვეტენ. ნამდვილად, ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმხედველია!"},{"id":21,"translation":"განა არ იმოგზაურეს მათ [მექქის ურწმუნოებმა და სხვებმა] მიწაზე [განა არ იყვნენ ისინი იემენში და შამში] და განა არ დაინახეს, რა ეწიათ მათ, ვინც მათ უწინ იყვნენ ['ადს, სამუდს და სხვებს]? ნუთუ ისინი [ადები და სამუდელები] უფრო ძლიერები არ იყვნენ მათზე [მექქელებზე] (ფიზიკური) ძალითა და მიწაზე დატოვებული კვალებით [თავიანთი შენობებით]? და ალლაჰმა მოიცვა (დასაჯა) ისინი მათი ცოდვების გამო. და მათ არ ჰყავდათ მფარველი (რომელიც იხსნიდა მათ) ალლაჰისგან."},{"id":22,"translation":"ეს იმიტომ, რომ მათთან მათი შუამავლები ცხადი მტკიცებულებებით მოდიოდნენ, მაგრამ მათ უარყვეს, და შეიპყრო ისინი ალლაჰმა. უეჭველად, იგი ძლიერია, სასტიკია სასჯელით."},{"id":23,"translation":"და ასე გამოვგზავნეთ მუსა ჩვენი ნიშნებით [სასწაულებით] და ცხადი მტკიცებულებით."},{"id":24,"translation":"ფარაონს (ეგვიპტის მმართველს), და ჰამანს (ფარაონის მინდობილს), და ყარუნს (რომელიც უზარმაზარ სიმდიდრეს ფლობდა). (მაგრამ მათ, თავიანთი ამპარტავნებით, უარყვეს ალლაჰის შუამავლის, მუსას მოწოდება) და თქვეს: «(ის) (მუსა) ჯადოქარი (და) მატყუარაა!»"},{"id":25,"translation":"როდესაც ის [მუსა] მათთან ჩვენგან ჭეშმარიტებით მოვიდა, მათ (უარყვეს ეს სასწაულები და) თქვეს: «მოკალით მათი მორწმუნეთა ძენი და დატოვეთ მათი ქალები ცოცხლად (რათა მონებად იქცნენ და გვემსახურონ)!» მაგრამ ურწმუნოთა ზრახვები (მხოლოდ) ცდომილებაშია [მათივე მახე მათვე უბრუნდებათ]!"},{"id":26,"translation":"და თქვა ფარაონმა: «დამტოვეთ, მოვკლავ მუსას და დაე, მოუხმოს თავის ღმერთს! ჭეშმარიტად, მეშინია, რომ ის [მოსე] შეცვლის თქვენს რელიგიას ან არეულობას მოაწყობს ქვეყანაში (ეგვიპტეში)!»"},{"id":27,"translation":"და თქვა მუსამ: «ჭეშმარიტად, მე მივეკედლები ჩემს უფალს და თქვენს უფალს ყოველი ამპარტავნისგან, რომელსაც არ სწამს განკითხვის დღის»."},{"id":28,"translation":"ფარაონის ოჯახიდან ერთმა მორწმუნემ, რომელიც თავის რწმენას (ხალხისგან) მალავდა, თქვა: «ნუთუ კაცის მკვლელობას აპირებთ იმის გამო, რომ ამბობს: 'ჩემი უფალი ალლაჰია'?და მან თქვენთან მოიტანა ნათელი ნიშნები [უდავო არგუმენტები] თქვენი უფლისგან? თუ ის [მუსა] მატყუარაა, მაშინ მისი სიცრუე მის წინააღმდეგ იქნება; ხოლო თუ ის მართალია, მაშინ თქვენ მოგეწევათ ზოგი ის (უბედურება), რასაც გპირდებათ. ნამდვილად, ალლაჰი არ უძღვება გზას გადამეტებულთ (და) რომლებიც (ალლაჰზე) ტყუილებს იგონებენ!»"},{"id":29,"translation":"«ო, ჩემო ხალხო! დღეს ხელმწიფობა თქვენ გიკავიათ და მიწაზე (ეგვიპტის მიწაზე) სხვებზე უპირატესობა გეკუთვნით. და ვინ დაგვიცავს ალლაჰის რისხვისგან [სასჯელისგან], თუ ის ჩვენ გვეწვევა?» ფარაონმა თქვა: «მე მხოლოდ იმას გიჩვენებთ [გირჩევთ], რასაც თავად ვხედავ; და მხოლოდ სიმართლის გზაზე მიგითითებთ [გიხმობთ]»."},{"id":30,"translation":"და რომელმაც ირწმუნა (მიუბრუნდა ფარაონსა და მის დიდებულებს), თქვა: «ო, ჩემო ხალხო! ნამდვილად, მეშინია, რომ თქვენ (თუ მუსას მოკლავთ) ისე დაისჯებით, როგორც ისინი, ვინც (თავიანთი წინასწარმეტყველების წინააღმდეგ) ამბოხდნენ»."},{"id":31,"translation":"ისევე, როგორც მოუვიდათ ნუჰის (ნოეს) ხალხს, 'ადს, სამუდს და იმათ, ვინც მათ შემდგომ მოვიდა. და ალლაჰი არ არის ის, ვისაც თავისი მსახურებისთვის უსამართლობა სურს [ის არ დასჯის მათ, თუ ისინი ცოდვებს არ ჩაიდენენ]."},{"id":32,"translation":"ო, ჩემო ხალხო! ნამდვილად, მეშინია თქვენთვის (სასჯელის) ურთიერთშეძახილების დღისა [განკითხვის დღისა, როცა დახმარებისთვის ერთმანეთს დაუძახებენ]."},{"id":33,"translation":"იმ დღეს, როცა ზურგშექცეულნი გაიქცევით, არ გეყოლებათ ალლაჰისგან დამცველი. და ვისაც ალლაჰი გზას ააცდენს, მას არ ეყოლება გზის მაჩვენებელი."},{"id":34,"translation":"უეჭველად, თქვენთან იუსუფი მოვიდა უწინ ცხადი მტკიცებულებებით, მაგრამ თქვენ ეჭვქვეშ აყენებდით იმას, რაც მან მოგიტანათ, სანამ არ გარდაიცვალა. და მაშინ კი თქვით: «ალლაჰი მის შემდეგ მოციქულს არ გამოგზავნის!» ასე აცდენს გზას ალლაჰი მათ, ვინც ზღვარგადასული (და) ეჭვებშია!"},{"id":35,"translation":"რომელნიც დაობენ ალლაჰის აიათებზე ყოველგვარი მტკიცებულების გარეშე, რომელიც მათ მოევლინათ. დიდად საძულველია (ეს საქციელი) ალლაჰის და მორწმუნეთა წინაშე. ასე ადებს ალლაჰი ბეჭედს ყოველი ამპარტავანი ტირანის გულზე!"},{"id":36,"translation":"და უთხრა ფარაონმა (მუსას დაცინვით): «ჰეი, ჰამან, ააშენე ჩემთვის (მაღალი) კოშკი, იქნებ მივაღწიო გზებს –"},{"id":37,"translation":"ზეცის გზებს, რათა მუსას ღმერთს შევხედო. რადგან ჭეშმარიტად, მე ვფიქრობ, რომ ის [მუსა] მატყუარაა». და ასე (სატანამ) ფარაონის ბოროტი საქმეები გაალამაზა და იგი (სწორი) გზიდან გადაუხვია. და ფარაონის მთელი ხრიკები (მხოლოდ) დაღუპვისთვის იყო."},{"id":38,"translation":"და თქვა იმ მორწმუნემ: «ჩემო ხალხო! გამომყევით, მე გაგიძღვებით სწორ გზაზე."},{"id":39,"translation":"ო, ჩემო ერო! ეს მიწიერი ცხოვრება მხოლოდ (დროებითი) სარგებელია, ხოლო ჭეშმარიტად, მარადიული სიცოცხლე მუდმივობის სამყოფელია."},{"id":40,"translation":"ვინც ამქვეყნად ბოროტს იქმს [არ დაემორჩილება ალლაჰს], ის საიქიოში მხოლოდ მისი ცოდვის შესაფერის სასჯელს მიიღებს. ხოლო ვინც სიკეთეს ჩაიდენს, (მიუხედავად იმისა), არის თუ არა ის კაცი ან ქალი, და (ამავდროულად) (არის) მორწმუნე, ასეთი ადამიანები შევლენ სამოთხეში და იქ დაჯილდოვდებიან უანგარიშოდ [შეუზღუდავად]."},{"id":41,"translation":"ო, ჩემო ხალხო! რატომ არის რომ მე მოგიწოდებთ თქვენ ხსნისკენ, მაშინ როცა თქვენ მომიწოდებთ ცეცხლისკენ?!"},{"id":42,"translation":"თქვენ მომიწოდებთ, რომ უარვყო ალლაჰი და თანაზიარად მივუჩინო მას ის, რის შესახებაც არაფერი ცოდნა არ გამაჩნია, მე კი მოგიხმობთ ყოვლადძლიერისკენ, ყოვლადმიმტევებლისკენ."},{"id":43,"translation":"უეჭველად, ის, რისკენაც მე მომიხმობთ, არ აქვს მას მოწოდება (სარგებელი) არც ამქვეყნად და არც შემდგომ ცხოვრებაში. და უეჭველად, ჩვენი დაბრუნება ალლაჰთანაა, და უეჭველად, გადამეტებულები (ურწმუნოები და მრავალღმერთიანები) — ისინი ცეცხლის მაცხოვრებლები არიან!"},{"id":44,"translation":"თქვენ კიდევ გაიხსენებთ იმას, რასაც ახლა გეუბნებით (როცა სასჯელს იხილავთ). და მე ჩემს საქმეს ალლაჰს ვანდობ. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ხედავს თავის მონებს!»"},{"id":45,"translation":"და იხსნა იგი (მორწმუნე კაცი) ალლაჰმა მათი მზაკვრობის ბოროტებისგან და ეწია ფარაონის ხალხს სასტიკი სასჯელი."},{"id":46,"translation":"ცეცხლი, რომლის წინაშეც ისინი (ფარაონი და მისი მომხრეები) დილა-საღამოს არიან წარდგენილნი(განსჯის დღემდე). ხოლო იმ დღეს, როცა დადგება საათი (აღდგომის დღე), (იტყვიან): «შეიყვანეთ ფარაონის ხალხი ყველაზე მძიმე სასჯელში!»"},{"id":47,"translation":"და აჰა, კამათობენ ისინი ცეცხლში. და ეტყვიან უძლურნი (მიმდევრები) მათ, რომელნიც ამპარტავნობდნენ (მათ ლიდერებს): «ჭეშმარიტად, ჩვენ თქვენი მიმდევრები ვიყავით, ხოდა, შეგიძლიათ თუ არა, რომ ცეცხლის ნაწილი მაინც აგვარიდოთ?»"},{"id":48,"translation":"და თქვეს ქედმაღლებმა (ლიდერებმა): «ყველანი ერთად ვართ მასში (ჯოჯოხეთში)! ჭეშმარიტად, ალლაჰმა უკვე გამოიტანა განაჩენი მონებს შორის!»"},{"id":49,"translation":"და უთხრეს მათ, რომლებიც ცეცხლში არიან, ჯოჯოხეთის მცველებს (ანგელოზებს): «მოუხმეთ თქვენს უფალს, რომ შეგვიმსუბუქოს ჩვენთვის სასჯელი თუნდაც ერთი დღით!»"},{"id":50,"translation":"თქვეს მათ (ჯოჯოხეთის მცველმა ანგელოზებმა): «განა არ მოვიდნენ თქვენთან თქვენი მოციქულები ნათელი მტკიცებულებებით?» თქვეს: «დიახ, მოვიდნენ». თქვეს (მცველებმა): «მაშინ თქვენ თვითონ უხმეთ (უფალს)!» მაგრამ ურწმუნოთა მოწოდება მხოლოდ შეცდომაშია."},{"id":51,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ აუცილებლად დავეხმარებით ჩვენს მოციქულებსა და მათ, ვინც ირწმუნა, ამქვეყნიურ ცხოვრებაში და იმ დღეს [განკითხვის დღეს], როცა წარდგებიან მოწმენი [როცა ანგელოზები, წინასწარმეტყველები და მორწმუნენი დაამოწმებენ იმ ხალხის წინააღმდეგ, რომლებმაც უარყვეს ალლაჰის მოციქულები]."},{"id":52,"translation":"იმ დღეს, როცა უშედეგო იქნება უსამართლოებისთვის [ურწმუნოებისთვის] მათი ბოდიში. მათ ელით წყევა-კრულვა [ისინი მოკლებულნი იქნებიან ალლაჰის წყალობას], და მათთვის (გამზადებულია) საშინელი სამყოფელი [ჯოჯოხეთი]!"},{"id":53,"translation":"და (ვფიცავ, რომ) მივეცით მუსას ხელმძღვანელობა [თორა და სასწაულები] და დავუტოვეთ ისრაელის შთამომავლობას მემკვიდრეობად წერილი [თორა]."},{"id":54,"translation":"როგორც ხელმძღვანელობა (სიმართლისაკენ) და შეხსენება გონების მქონეთათვის."},{"id":55,"translation":"მაშ, გამოიჩინე (მოციქულო) მოთმინება, რადგან ალლაჰის აღთქმა ჭეშმარიტია. ითხოვე შენდობა შენი ცოდვისთვის და ადიდე შენი უფალი ქებით საღამოს და დილით."},{"id":56,"translation":"უეჭველად, ისინი, რომელნიც დავობენ ალლაჰის აიათებზე, ყოველგვარი მტკიცებულების გარეშე, რომელიც მათ მოევლინათ, მათ გულებში სხვა არაფერია, თუ არა ამპარტავნება, რომელსაც ვერასდროს მიაღწევენ. მაშ, ალლაჰს მიენდე! უეჭველად, იგია ყოვლისმსმენელი, ყოვლისმხილველი."},{"id":57,"translation":"უთუოდ, ცათა და მიწის შექმნა უფრო დიდია, ვიდრე ადამიანთა შექმნა, მაგრამ ადამიანთა უმრავლესობამ არ იცის."},{"id":58,"translation":"და როგორ შეიძლება თანასწორი იყოს ბრმა და მხედველი? ასევე არ არიან თანასწორნი ისინი, ვინც ირწმუნა და აღასრულა კეთილი საქმეები, და ბოროტმოქმედი [ურწმუნო]. რაოდენ მცირედ იხსენიებთ!"},{"id":59,"translation":"უეჭველად, საათი [განკითხვის დღე] აუცილებლად დადგება — არანაირი ეჭვი არ არის ამაში, მაგრამ ადამიანთა უმრავლესობას არ სწამს!"},{"id":60,"translation":"და თქვა თქვენმა უფალმა: «მომიხმეთ მე [ვედრებით], და მე გიპასუხებთ თქვენ! ჭეშმარიტად, ისინი, რომლებიც ამპარტავნობენ ჩემდამი თაყვანისცემაში, შევლენ ჯოჯოხეთში დამცირებულნი (და შეურაცხყოფილნი)!»"},{"id":61,"translation":"ალლაჰია ის, რომელმაც დაგიწესათ თქვენ ღამე, რათა დაისვენოთ მასში, და დღე – დანახვის შესაძლებლობად (ნათელი). უეჭველად, ალლაჰი დიდი წყალობის მფლობელია ადამიანთათვის, მაგრამ ადამიანთა უმრავლესობა არ არის მადლიერი."},{"id":62,"translation":"აი, ასეთია ალლაჰი, თქვენი უფალი, ყოვლისშემქმნელი. არ არსებობს ღვთაება მის გარდა. მაშ, როგორღა აქცევთ ზურგს (ჭეშმარიტებას)?"},{"id":63,"translation":"ასევე არიან აცდენილნი ისინი, რომელნიც უარყოფდნენ ალლაჰის სასწაულებს."},{"id":64,"translation":"ალლაჰი — ის არის, ვინც დაგიდგინათ თქვენთვის დედამიწა სამყოფელად, ცა კი — სახურავად, და გაგიფორმათ და გაგილამაზათ თქვენი სახე-პირები, და გიბოძათ კეთილი სარჩო. აი, ასეთია ალლაჰი — თქვენი უფალი! დიდებულია ალლაჰი — სამყაროთა უფალი!"},{"id":65,"translation":"ის არის მარადცოცხალი, არ არსებობს ღვთაება მის გარდა. მაშ, მოუხმეთ მას, მისდამი რწმენაში გულწრფელებმა. ქება-დიდება ალლაჰს, სამყაროთა უფალს."},{"id":66,"translation":"უთხარი (მრავალღმერთიანებს): «მე ამეკრძალა თაყვანი ვცე მათ, რომელთაც თქვენ მოუხმობთ ალლაჰის გარდა, მას შემდეგ, რაც ჩემთან მოვიდა ცხადი მტკიცებულებანი ჩემი უფლისგან. და მე ნაბრძანები მაქვს, რომ დავემორჩილო სამყაროთა უფალს»."},{"id":67,"translation":"ის არის, რომელმაც გაგაჩინათ თქვენ მიწისგან, შემდეგ წვეთისგან, შემდეგ სისხლის შედედებული კოლტისგან, შემდეგ გამოყავხართ ჩვილებად (დედის მუცლებიდან), შემდეგ რომ მიაღწიოთ თქვენს სიმწიფეს, შემდეგ რომ გახდეთ მოხუცები. და თქვენს შორის არიან ისინიც, ვინც კვდება ადრევე. და (ყველა ეს ეტაპი ხდება) რათა მიაღწიოთ განსაზღვრულ ვადას (სიცოცხლის დასასრულამდე). და იქნებ გონს მოეგოთ."},{"id":68,"translation":"იგია (ალლაჰი), ვინც აცოცხლებს და კლავს. და როცა ის გადაწყვეტს რაიმეს, მხოლოდ ეტყვის მას: «იყავ!» და ისიც უმალ იქნება."},{"id":69,"translation":"ნუთუ არ გინახავს (ო, შუამავალო), რომლებიც ალლაჰის სასწაულებზე (აიათებზე) კამათობენ, როგორ არიან ისინი გზასაცდენილნი (ჭეშმარიტებისგან)?"},{"id":70,"translation":"(ესენი არიან) ისინი, რომლებმაც ტყუილად ჩათვალეს წიგნი [ყურანი] და ის, რითაც გავგზავნეთ ჩვენი მოციქულები, მაგრამ მალე გაიგებენ ისინი (თავიანთი ურწმუნოების შედეგს),"},{"id":71,"translation":"როცა (განკითხვის დღეს) მათ კისერზე იქნება საყელურები (ცეცხლისაგან) და ჯაჭვები (ფეხებზე), და მათ ჯაჭვებით გაათრევენ"},{"id":72,"translation":"მდუღარე წყალში, და შემდეგ ცეცხლში, სადაც დაიწვებიან."},{"id":73,"translation":"შემდეგ ეტყვიან მათ: «სად არიან ისინი, რომელთაც თანამონაწილეებად აღიარებდით"},{"id":74,"translation":"ალლაჰის გარდა?» იტყვიან: «დაგვეკარგნენ ისინი (არ ჩანან). არა, ჩვენ მანამდე არავის ვთხოვდით» (არავის არ ვეთაყვანებოდით ალლაჰის გარდა). აი, ასე აუბნევს გზას ალლაჰი ურწმუნოებს."},{"id":75,"translation":"(ეტყვიან): «ეს (სასჯელი) იმის გამო, რომ დედამიწაზე უსამართლოდ ხარობდით და იმის გამო, რომ ლხინობდით (ქედმაღლობით იქცეოდით)."},{"id":76,"translation":"შედით ჯოჯოხეთის კარიბჭეებში, სამუდამოდ იქ დასამკვიდრებლად. რაოდენ საძაგელია ამპარტავანთა სამყოფელი»."},{"id":77,"translation":"მაშ, მოითმინე! ჭეშმარიტად, ალლაჰის აღთქმა ჭეშმარიტია. და ან ჩვენ გაჩვენებთ იმის ნაწილს, რასაც შევპირდით მათ, ან მოგივლენთ სიკვდილს, და ისინი მაინც ჩვენთან იქნებიან დაბრუნებულნი."},{"id":78,"translation":"და ჩვენ შენამდეც წარვგზავნეთ შუამავლები. მათგან ზოგიერთის შესახებ გიამბეთ შენ, ზოგიერთის შესახებ კი არ გიამბეთ. და არც ერთ შუამავალს არ ძალუძდა სასწაულის მოხდენა, ალლაჰის ნების გარეშე. ხოლო როცა მოვა ალლაჰის ბრძანება, საქმე (ჭეშმარიტებით) სამართლიანად გადაწყდება და მაშინ კი წააგებენ სიცრუის მიმდევარნი."},{"id":79,"translation":"ალლაჰია, რომელმაც შექმნა თქვენთვის პირუტყვი, რათა ზოგიერთ მათგანზე ამხედრდეთ და ზოგიერთი მათგანით იკვებოთ."},{"id":80,"translation":"და მათში თქვენთვის სარგებელია; და იმისთვის, რომ თქვენი სულების საჭიროებებისამებრ (სასურველ მიწებს მიაღწიოთ), თქვენ მათზე [ცხენებზე] და გემებზე ზიხართ."},{"id":81,"translation":"და ის გიჩვენებთ თავის ნიშნებს [მრავალრიცხოვან მტკიცებულებებს] და ალლაჰის რომელ ნიშნებს უარყოფთ?"},{"id":82,"translation":"განა არ მოგზაურობდნენ ისინი [მექქის ურწმუნოები და სხვები] დედამიწაზე [განა არ იყვნენ იემენსა და შამში] და (განა) არ იხილეს, რა ბოლო ეწიათ მათ [ვინც ალლაჰს არ დაემორჩილა], ვინც მათ უწინ იყო [ადებს, სამუდელებს და სხვებს]? ისინი [ადები და სამუდელები] უფრო მრავალრიცხოვანნი იყვნენ, ვიდრე ისინი [მექქელები], და უფრო ძლიერნი (ფიზიკური) ძალითა და მიწაზე დატოვებული კვალებით [მათი შენობებით]. მაგრამ ვერ იხსნა ისინი [ალლაჰის სასჯელისგან] მათმა მონაპოვარმა."},{"id":83,"translation":"როცა მოციქულები ცხადი მტკიცებულებებით მივიდნენ მათთან, მათ უხაროდათ ის ცოდნა, რაც მათ ჰქონდათ (და რაც ეწინააღმდეგებოდა მოციქულების მოტანილს), და დაატყდათ მათ ის (ალლაჰის სასჯელი), რასაც დასცინოდნენ."},{"id":84,"translation":"ხოლო როცა იხილეს ჩვენი სასჯელი, თქვეს: «ვირწმუნეთ ერთი ალლაჰი და უარვყავით ის, რასაც თანაზიარად ვუდგენდით მას»."},{"id":85,"translation":"მაგრამ მათმა რწმენამ ვერ უშველა მათ, როდესაც მათ იხილეს ჩვენი ძალა [სასჯელი], ალლაჰის განჩინებით, რომელიც უკვე დაატყდა მის მსახურთ. და მაშინ (როცა სასჯელი მოვა) ურწმუნოები წაგებულნი დარჩებიან."}]},{"id":41,"verses":[{"id":1,"translation":"ჰაა. მიიმ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"გარდმოვლენილი მოწყალისა და შემწყალებლისგან"},{"id":3,"translation":"წიგნი, რომლის აიათები ახსნილია ყურანის სახით არაბულ ენაზე მცოდნე ხალხისთვის,"},{"id":4,"translation":"მახარობლად და გამფრთხილებლად, მაგრამ მათმა უმრავლესობამ ზურგი აქცია და ისინი არ ისმენენ."},{"id":5,"translation":"და მათ [ურწმუნოებმა] უთხრეს (მუჰამმადს): «ჩვენი გულები დაფარულია (საფარებელშია) იმისგან, რისკენაც მოგვიწოდებ, ჩვენი ყურები კი ყრუა, და ჩვენსა და შენს შორის არის ფარდა (რომელიც გვიშლის ხელს, დაგემორჩილოთ). მაშ, იმოქმედე (შენი რწმენისამებრ), რადგან ჩვენც (ჩვენი რწმენისამებრ) ვიმოქმედებთ!»"},{"id":6,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო): «მე მხოლოდ თქვენისთანა ადამიანი ვარ, რომელიც შთაგონებას ვიღებ (ალლაჰისგან), რომ თქვენი ღმერთი ერთადერთი ღმერთია. მაშ, სწორი გზით იარეთ მისკენ და სთხოვეთ მას პატიება. და ვაი (რა დღე ელით), მრავალღმერთიანებს,"},{"id":7,"translation":"რომელნიც არ იხდიან ზაქათს და უარყოფენ საიქიოს ცხოვრებას (სამოთხეს და ჯოჯოხეთს)»."},{"id":8,"translation":"ჭეშმარიტად, რომელთაც ირწმუნეს და ჰქმნეს კეთილი საქმენი, მათთვისაა საზღაური უწყვეტი."},{"id":9,"translation":"თქვი: «ნუთუ თქვენ უარყოფთ მას, ვინც შექმნა დედამიწა ორ დღეში და უდგენთ მას თანასწორებს? სწორედ ისაა სამყაროთა უფალი!»"},{"id":10,"translation":"და დაადგინა მასზე [მიწაზე] მყარი [მთები], (რომლებიც ამოდის) მის ზემოთ [მისი ზედაპირის ზემოთ]; და ბარაქა ჩადო მასში, და გაანაწილა მასზე საკვები (მისი მკვიდრებისთვის) ოთხ დღეში [ორ დღეში შექმნა მიწა და კიდევ ორ დღეში მოაწყო მასზე მთები და საკვები] – თანაბრად (ყველა) მათთვის, ვინც ეკითხება (ამის შესახებ)."},{"id":11,"translation":"შემდეგ მან მიმართა ცას, რომელიც (მაგ დროს) კვამლი იყო, და უთხრა მას [ცას] და დედამიწას: «მოდით (ჩემს მორჩილებაში) ნებით, თუ უნებურად!» და მათ [ცამ და დედამიწამ] თქვეს: «ჩვენ ნებით მოვდივართ»."},{"id":12,"translation":"და მან ორი დღეში დაამტკიცა ისინი [ცანი] შვიდად და თითოეულ ცას თავისი საქმე დაუწესა. და ჩვენ უახლოესი ცა (რომელსაც ჩვენს ზემოთ ვხედავთ) მნათობებით [ვარსკვლავებით] შევამკეთ, და დავიცავით (ეშმაკებისგან, რომლებიც ცაში ალლაჰის სიტყვას ეპარებიან). ასეთია (ალლაჰის) — დიდებულის, ყოვლისმცოდნის — განგება!"},{"id":13,"translation":"და თუ ისინი [ურწმუნოები] ზურგს შეგაქცევენ, მაშინ უთხარი (მათ): «მე გაგაფრთხილეთ სასჯელზე, როგორიც დაატყდათ 'ადსა და სამუდს»."},{"id":14,"translation":"როდესაც მათთან ['ადთან და სამუდთან] მოვიდნენ შუამავლები, წინაც და უკანაც [ყოველი მხრიდან], მათ უთხრეს: «არ ეთაყვანოთ არავის, გარდა ალლაჰისა». მათ თქვეს: «ჩვენს უფალს რომ ენება, ის ნამდვილად გამოგვიგზავნიდა ზეციდან ანგელოზებს, და ჩვენ არ გვწამს იმის, რითაც შენ (უბრალო კაცი) ხარ გამოგზავნილი»."},{"id":15,"translation":"რაც შეეხება 'ადის ხალხს, ისინი უსაფუძვლოდ ამპარტავნობდნენ დედამიწაზე და ამბობდნენ (ამპარტავნებით): «ვინ არის ძალაუფლებით ჩვენზე ძლიერი?» განა არ დაინახეს, რომ ალლაჰი, რომელმაც ისინი შექმნა, ძალაუფლებით მათზე ძლიერია? და მათ (ასევე) უარყვეს ჩვენი ნიშნები."},{"id":16,"translation":"და ჩვენ მოვუვლინეთ მათ ['ადელებს] უბედურების დღეებში ცივი და ხმაურიანი ქარი, რათა ამქვეყნად სირცხვილის სასჯელის სიმწარე ეგემათ. და ნამდვილად, საიქიოს სასჯელი უფრო დამამცირებელია და მათ ვერავინ შეეწევა!"},{"id":17,"translation":"რაც შეეხება სამუდელებს, ჩვენ მათ სწორი გზა ვუჩვენეთ, მაგრამ მათ სიბრმავე [ურწმუნოება] არჩიეს სწორ გზას, ამიტომ მათ დამამცირებელი სასჯელის მეხი დაატყდათ თავს იმის გამო, რასაც ისინი სჩადიოდნენ."},{"id":18,"translation":"და ვიხსენით ისინი, რომლებმაც ირწმუნეს და ღვთისმოშიშნი იყვნენ."},{"id":19,"translation":"და იმ დღეს [განკითხვის დღეს], როდესაც ალლაჰის მტრები ცეცხლისკენ შეიკრიბებიან, მათ (ანგელოზები) შეაკავებენ."},{"id":20,"translation":"და როდესაც მასთან [ჯოჯოხეთთან] მივლენ, [ისინი დაიწყებენ თავიანთი ურწმუნოების და ცოდვების უარყოფას], მაგრამ მათი სმენა, მათი მხედველობა და მათი კანი დაამოწმებენ მათ წინააღმდეგ იმის შესახებ, რაც მათ [სიცოცხლეში] სჩადიოდნენ."},{"id":21,"translation":"და ეტყვიან [ალლაჰის მტრები] თავიანთ კანს (საყვედურით): «რატომ დაამოწმეთ ჩვენს წინააღმდეგ?» ისინი [მათი კანები] იტყვიან: «საუბრის უნარი მოგვცა ალლაჰმა, რომელმაც აალაპარაკა ყოველი არსება», და მან [ალლაჰმა] შეგქმნათ პირველად და მასთან დაბრუნდებით."},{"id":22,"translation":"და არ ფრთხილობდით (ცოდვების ჩადენისგან) იმის შიშით, რომ თქვენი სმენა, მხედველობა და კანი თქვენს საწინააღმდეგოდ დაამოწმებდნენ (განკითხვის დღეს), არამედ ფიქრობდით, რომ ალლაჰმა ბევრი არ იცოდა იმის შესახებ, რასაც სჩადიოდით."},{"id":23,"translation":"აი, ამ თქვენმა წარმოდგენამ, რომელიც თქვენს უფალზე გქონდათ, დაგღუპათ თქვენ და აღმოჩნდით წაგებულთა შორის."},{"id":24,"translation":"და თუ ისინი [ალლაჰის მტრები] მზად არიან მოითმინონ (სასჯელი), მაშინ ცეცხლი [ჯოჯოხეთისა] იქნება მათი (საბოლოო) თავშესაფარი, და თუ ისინი მოისურვებენ წყალობის მიღებას (ალლაჰისგან) (მისი რისხვის შემდეგ), ისინი არ იქნებიან იმ წყალობის მიმღებთა შორის."},{"id":25,"translation":"და ჩვენ გამოვგზავნეთ მათთან [ურწმუნოებთან] თანამგზავრები [ეშმაკები] (ჯინებიდან და ადამიანებიდან), რომლებიც ამშვენებდნენ მათთვის იმას, რაც წინ ჰქონდათ [ბოროტი საქმეები ამქვეყნად] და იმას, რაც უკან ჰქონდათ, და მათთვის გამართლდა სიტყვა მათზე წინ მცხოვრებ თემებზე, (ჯინებიდან და) ადამიანებიდან. ჭეშმარიტად, ისინი წაგებულთა შორის აღმოჩნდნენ."},{"id":26,"translation":"და ურწმუნოებმა ერთმანეთს უთხრეს: «ნუ მოუსმენთ ამ ყურანს და მისი კითხვისას ატეხეთ ხმაური, იქნებ სძლიოთ (მუჰამმადს) (და ის კითხვას შეწყვეტს)»."},{"id":27,"translation":"და ჩვენ, უეჭველად, ვაგემებინებთ ურწმუნოთ სასტიკ სასჯელს და უეჭველად, მივუზღავთ მათ იმაზე უარესით, რასაც სჩადიოდნენ."},{"id":28,"translation":"ასეთი იქნება ალლაჰის მტრების საზღაური – ცეცხლი [ჯოჯოხეთი]! მათთვის იქ [ჯოჯოხეთში] მარადიული საცხოვრებელია, ჩვენი ნიშნების (მიწიერ ცხოვრებაში) უარყოფის საზღაურად[1].","footnotes":"[1]ეს აიათები საუბრობს ალლაჰის წინააღმდეგ ჩადენილ დიდ დანაშაულზე, რომელიც ადამიანებს ყურანს აშორებს, უშლის ხელს მის მნიშვნელობაზე დაფიქრებასა და მის მიყოლაში, ნებისმიერი შესაძლო საშუალებით."},{"id":29,"translation":"ხოლო ურწმუნოებმა (ჯოჯოხეთში ყოფნისას) თქვეს: «ჩვენო უფალო, გვიჩვენე ის ორი ჯინთაგან და ადამიანთაგან, რომლებმაც გზას აგვაცდინეს. ჩვენ მათ ფეხქვეშ დავიყენებთ, რათა ისინი ყველაზე დაბლებში იყვნენ [რათა ჯოჯოხეთის ფსკერზე აღმოჩნდნენ]!»"},{"id":30,"translation":"უეჭველად, ისინი, რომელთაც თქვეს: «ჩვენი უფალი ალლაჰია» და შემდეგ სიმტკიცე გამოიჩინეს, მათზე გარდმოევლინებიან ანგელოზები (სიკვდილის წინ): «ნუ გეშინიათ და ნუ დამწუხრდებით (იმის გამო, რომ ამ სამყაროს ტოვებთ), იხარეთ სამოთხით, რომელიც აღთქმული გქონდათ»."},{"id":31,"translation":"ჩვენ ვართ თქვენი მფარველები ამქვეყნიურ ცხოვრებაშიც და იმქვეყნიურშიც. და თქვენთვის მასში [სამოთხეში] (იქნება) (ყველაფერი), რასაც თქვენი სულები ისურვებენ, და თქვენთვის მასში (იქნება) ის, რასაც ითხოვთ»."},{"id":32,"translation":"მასპინძლობად მიმტევებლისგან და შემწყალებლისგან."},{"id":33,"translation":"ვისი სიტყვაა უკეთესი, ვიდრე იმისა, ვინც ალლაჰისკენ მოუწოდებს, სიკეთეს აკეთებს და ამბობს: «ჭეშმარიტად, მეც ერთ-ერთი მათგანი ვარ, ვინც დაემორჩილა [მუსლიმი გახდა]!»"},{"id":34,"translation":"კეთილი და ბოროტი თანასწორი არ არის. გამოიყენე სიკეთე და მაშინ ის, ვინც შენი მტერი იყო, ახლო მეგობარივით გახდება."},{"id":35,"translation":"და ეს [სათნოება] არ ენიჭებათ არავის, გარდა იმ ადამიანებისა, რომლებმაც გამოიჩინეს მოთმინება (იმის მიმართ, რაც არ მოსწონთ და აიძულეს საკუთარი თავი, გაეკეთებინათ ის, რაც ალლაჰს უყვარს); და ეს [ბოროტს სიკეთით პასუხის გაცემა] არ ენიჭებათ არავის, გარდა იმ ადამიანებისა, რომლებსაც აქვთ დიდი ხვედრი."},{"id":36,"translation":"ხოლო თუ ეშმაკისგან რაიმე ცდუნება შეგეხება, მაშინ ალლაჰს მიმართე მფარველობისთვის. უეჭველად, იგია ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნე."},{"id":37,"translation":"მისი სასწაულებიდანაა ღამე და დღე, მზე და მთვარე. თაყვანს ნუ სცემთ მზეს, ნურც მთვარეს, არამედ თაყვანი ეცით ალლაჰს, რომელმაც შექმნა ისინი, თუკი მხოლოდ მას ეთაყვანებით."},{"id":38,"translation":"და თუ ისინი [მრავალღმერთიანები] ამპარტავნებას იჩენენ (ალლაჰის წინაშე), მაშინ ისინი, ვინც შენს უფალთან არიან [ანგელოზები] (არ ამპარტავნობენ ამაში და), განადიდებენ მას ღამითა და დღისით და არ სწყინთ ამისგან (არ მოდუნდებიან თაყვანისცემისგან)."},{"id":39,"translation":"მისი ნიშანთაგანია, რომ შენ ხედავ მიწას დამშრალს, და როცა გარდმოვავლენთ მასზე წყალს, იგი იძვრის და იფურჩქნება. უეჭველად, ვინც გააცოცხლა იგი, მკვდრეთით აღმადგენელია. უეჭველად, იგი ყოვლისშემძლეა."},{"id":40,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ჩვენს აიათებს ზურგს აქცევენ [არ აღიარებენ ყურანის ჭეშმარიტებას და ცდილობენ მის დამახინჯებას], ჩვენთვის დაფარულნი არ არიან! ვინ არის უკეთესი: ის, ვინც ცეცხლში იქნება ჩაგდებული, თუ ის, ვინც აღდგომის დღეს [ალლაჰის სასჯელისგან] უსაფრთხოდ მოვა? აკეთეთ, რაც გსურთ, რადგან, ჭეშმარიტად, ის [ალლაჰი] ხედავს, რასაც აკეთებთ!"},{"id":41,"translation":"ჭეშმარიტად, რომელთაც არ ირწმუნეს შეხსენების [ყურანის] მის შემდეგ, რაც იგი მათთვის მოევლინა (სასტიკად დაისჯებიან). და ჭეშმარიტად, ეს [ყურანი] ნამდვილად დიადი წიგნია [ალლაჰის მიერ დაცული]!"},{"id":42,"translation":"ვერც ერთი სიცრუე ვერ მიუახლოვდება მას [ამ წიგნს – ყურანს], არც წინიდან და არც უკნიდან [არც ერთი მხრიდან], (რადგან ყურანი) (არის) ბრძენის, საქებარის ზეგარდმოვლენა."},{"id":43,"translation":"(მრავალღმერთიანები) გეუბნებიან (ო, შუამავალო) იმავეს, რასაც ეუბნებოდნენ შენამდე მოსულ შუამავლებს. (ამიტომ, მოითმინე ალლაჰისკენ მოწოდების გზაზე). ჭეშმარიტად, შენი უფალი მპატიებელი და მკაცრია სასჯელში!"},{"id":44,"translation":"და ჩვენ რომ ის [ყურანი] უცხო ენაზე შეგვექმნა, ისინი იტყოდნენ: «ნეტავ მისი აიათები (არაბულად) განმარტებული ყოფილიყო!» უთხარი (მათ) (ო, შუამავალო): «ის [ყურანი] არის სახელმძღვანელო (რომ არ ასცდეთ სწორ გზას) და განკურნება (უცოდინრობისა და მისგან გამოწვეული დაავადებებისგან) მორწმუნეებისთვის; ხოლო ურწმუნოებს ყურებში სმენა არ აქვთ, და ეს მათთვის სიბრმავეა. ესენი (მრავალღმერთიანები) იმათ ჰგვანან, ვისაც შორიდან ეძახიან»."},{"id":45,"translation":"და ჩვენ უკვე მივეცით მუსას წიგნი [თორა], და (მის ხალხში) მასთან დაკავშირებით წარმოიშვა უთანხმოება. [ზოგიერთმა ადამიანმა ირწმუნა თორა, სხვებმა კი არ ირწმუნეს იგი.] (და შენმა ხალხმაც, ო, მუჰამმად, იგივე გააკეთა ყურანთან დაკავშირებით.) და რომ არა შენი უფლის სიტყვა (რომ ის არავის დასჯას არ იჩქარებს), რომელიც ადრე იყო ნათქვამი, მაშინ, უეჭველად, (უკვე ამქვეყნად) მათ შორის გადაწყვეტილება იქნებოდა მიღებული [ის მათ შორის ურწმუნოებს დასჯიდა და მორწმუნეებს გადაარჩენდა]. და (ჭეშმარიტად) ისინი ამაში [ყურანში] ნამდვილად საცდუნებელ ეჭვში არიან."},{"id":46,"translation":"ვინც მართლად იქცევა [კეთილ საქმეებს აკეთებს], საკუთარი თავისთვის იქცევა [სიკეთე მას დაუბრუნდება], და ვინც ბოროტს სჩადის, საკუთარი თავის საზიანოდ სჩადის, და შენი უფალი არ არის უსამართლო თავისი მსახურების მიმართ."},{"id":47,"translation":"(მხოლოდ) მასთან ბრუნდება ცოდნა აღდგომის დღისა [მხოლოდ მან იცის] საათის [განკითხვის დღის მოსვლის] შესახებ. და არც ხე იღებს ნაყოფს თავისი კვირტებიდან, არც მდედრი ფეხმძიმდება და არ შობს, მისი ცოდნის გარეშე. და იმ დღეს, როდესაც ის მათ [მრავალღმერთიანებს] დაუძახებს (ამ სიტყვებით): «სად არიან ჩემი თანამოზიარეები [ცრუ ღვთაებები, რომლებსაც ჩემთან აიგივებდით]?» – ისინი [მრავალღმერთიანები] იტყვიან: «ჩვენ (ახლა) [გაცნობეთ], რომ ჩვენ შორის არც ერთი მოწმე არ არის»."},{"id":48,"translation":"და დაემალათ მათ ისინი, რასაც უწინ ევედრებოდნენ და გააცნობიერეს [გაიგეს], რომ მათთვის (ალლაჰის სასჯელისგან) თავის დაღწევის გზა არ არსებობდა."},{"id":49,"translation":"კაცი არასდროს წყვეტს ლოცვას (ალლაჰისადმი) და სიკეთეს ითხოვს (ამქვეყნად), მაგრამ როდესაც ბოროტება შეემთხვევა, ის სასოწარკვეთილებას მიეცემა (ალაჰის წყალობის მიმართ) და იმედს კარგავს."},{"id":50,"translation":"და თუ ჩვენგან წყალობას ვაგემებინებთ მას [ადამიანს] იმ გაჭირვების შემდეგ, რომელიც მას შეეხო, უთუოდ იტყვის: «ეს მე მეკუთვნის და არ მგონია, რომ სამსჯავროს საათი დადგება. და თუ ჩემს უფალთან დავბრუნდები, უეჭველად, მე მასთან საუკეთესო მელის». მაშინ ჩვენ უეჭველად, ვაცნობებთ ურწმუნოებს იმას, რაც მათ ჩაიდინეს, და უეჭველად ვაგემებინებთ მათ სასტიკ სასჯელს."},{"id":51,"translation":"და როდესაც ჩვენ კაცს ვწყალობთ [ჯანმრთელობას, სიმდიდრეს და ა.შ.], ის ზურგს გვიქცევს და ამპარტავნდება (უარს ამბობს ჭეშმარიტების მიღებაზე). მაგრამ როდესაც ბოროტება შეეხება, ის გრძელ ლოცვებს კითხულობს [ალლაჰს ბევრს სთხოვს]."},{"id":52,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო) (ურწმუნოებს): «ნუთუ არ დაფიქრებულხართ, რომ თუ ის (ყურანი) ალლაჰისგან არის და თქვენ მას არ ირწმუნებთ, ვინ არის უფრო გზასცდენილი, ვიდრე ის, ვინც ჭეშმარიტებასთან ღრმა უთანხმოებაშია?»"},{"id":53,"translation":"მალე ჩვენ ვაჩვენებთ მათ ჩვენს ნიშნებს მთელ სამყაროში [ყველგან და ყველაფერში] და მათშივე [იმაში, თუ როგორ შექმნა ისინი ალლაჰმა], რათა ნათელი გახდეს მათთვის (ამ ნიშნების შემცნობის შემდეგ) რომ ის (ყურანი) არის ჭეშმარიტება. განა საკმარისი არ არის, რომ თქვენი უფალი ყველაფერზე მოწმეა?"},{"id":54,"translation":"ო, დიახ! ნამდვილად, ისინი ეჭვში არიან თავიანთ უფალთან შეხვედრაში! ო, დიახ, ნამდვილად, მან ყოველივე მოიცვა (თავისი ცოდნით, ძალითა და სიდიადით)!"}]},{"id":42,"verses":[{"id":1,"translation":"ჰაა. მიიმ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"'აინ. სიინ. ყააფ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":3,"translation":"ასე შთაგაგონებს შენ და მათ, რომელნიც შენამდე იყვნენ, ალლაჰი, ძლევამოსილი, ბრძენი."},{"id":4,"translation":"მხოლოდ მას ეკუთვნის ყოველივე ცაში და დედამიწაზე; და ის უზენაესი, დიდებულია!"},{"id":5,"translation":"ლამისაა ცანი გაიპოს მათ ზემოდან. ხოლო ანგელოზები ადიდებენ თავიანთ უფალს ქებით და შენდობას სთხოვენ მათთვის, ვინც დედამიწაზეა. უეჭველად, ალლაჰი მიმტევებელი, შემწყალებელია."},{"id":6,"translation":"ხოლო მათ, რომელთაც მის გარდა მფარველები გაიჩინეს, ალლაჰია მათზე ზედამხედველი. და შენ მათზე პასუხისმგებელი არ ხარ."},{"id":7,"translation":"და ამგვარად [როგორც წინა წინასწარმეტყველებს], შენც შთაგაგონეთ (ო, მუჰამმად) ყურანი, არაბულ ენაზე, რათა შეახსენო ქალაქთა დედას [მექქას] და მის გარშემო მცხოვრებთ, და გააფრთხილო შეკრების დღის შესახებ, რომელშიც ეჭვი არ არის. (და როდესაც ყველა არსება შეგროვდება) ზოგი (იქნება) სამოთხეში, ზოგი კი – ცეცხლის ალში."},{"id":8,"translation":"და ალლაჰს რომ ენება, მათ ერთ საზოგადოებად აქცევდა [ყველა ადამიანი ერთ რწმენას იზიარებდა], მაგრამ თავის წყალობაში [რწმენაში] შეჰყავს, ვინც მას (ალლაჰს) სურს. და უსამართლოებს [ურწმუნოებს] არც მფარველი ჰყავთ და არც შემწე!"},{"id":9,"translation":"ნუთუ მათ მის გარდა სხვა მფარველები გაიჩინეს? მაგრამ ალლაჰია ჭეშმარიტი მფარველი. ის აცოცხლებს მკვდრებს და ის ყოვლისშემძლეა."},{"id":10,"translation":"და ყველაფერი, რაშიც თქვენ ვერ თანხმდებით, გადაწყვეტა (უნდა ეძებოთ) ალლაჰთან. აი, ის ალლაჰი არის ჩემი უფალი, მას მივენდე (მასზეა ჩემი იმედები ყველაფერში) და მას ვუბრუნდები მონანიებით."},{"id":11,"translation":"ცათა და მიწის შემოქმედი! მან შეგიქმნათ მეუღლეები თქვენგანვე და წყვილები პირუტყვთაგან. ამით ის გაგამრავლებთ (და გაცხოვრებთ). არავინ არის მისი მსგავსი! და ის არის ყოვლისმსმენი, ყოვლისმხილველი!"},{"id":12,"translation":"მას ეკუთვნის ცათა და მიწის გასაღებნი. იგი უხვად ანიჭებს სარჩოს, ვისაც ინებებს, და ამცირებს (წილს) (ვისაც მოისურვებს). უეჭველად, მან ყოველივე იცის."},{"id":13,"translation":"მან დაგიდგინათ თქვენ რჯულად ის, რაც უბრძანა ნუჰს, და რაც შენ შთაგაგონეთ (ო, მუჰამმად) და რაც ვუბრძანეთ იბრაჰიმს, მუსას და ისას, რომ: «დაიცავით რწმენა და ნუ გაიყოფით მასში». მძიმეა წარმართთათვის ის, რისკენაც მათ მოუწოდებ. ალლაჰი ირჩევს თავისთვის, ინებებს ვისაც, და თავისკენ გზას უჩვენებს მას, ვინც ინანიებს."},{"id":14,"translation":"და გაიყვეს მათ (სხვადასხვა რელიგიებად და მაზჰაბებად) მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მოვიდა მათთან ცოდნა (ალლაჰისგან), მხოლოდ ურთიერთშორის ბოროტი შურით. და რომ არა სიტყვა, რომელიც წინასწარ იყო განსაზღვრული შენი უფლის მიერ განსაზღვრული ვადით, მათ შორის განაჩენი იქნებოდა გამოტანილი. და მართლაც, ისინი, რომლებმაც მემკვიდრეობით მიიღეს წიგნი [თორა და სახარება] მათ შემდეგ [იმათ შემდეგ, რომლებმაც უთანხმოება შეიტანეს სიმართლეში], – ისინი ნამდვილად იმყოფებიან ამის მიმართ დამაბნეველ ეჭვში."},{"id":15,"translation":"ამიტომ მოუწოდე (ალლაჰის მსახურთ) ამისკენ [ჭეშმარიტი რწმენისკენ] (ო, შუამავალო) და მიჰყევი სწორ გზას, როგორც გიბრძანეს, და არ გაჰყვე მათ ვნებებს და თქვი: «მე მწამს იმისა, რაც ალლაჰმა გარდმოავლინა წერილში [ყველა იმ წიგნში, რომელიც ალლაჰმა თავის შუამავალთ გამოუცხადა]. და მე მებრძანა, რომ სამართლიანი ვიყო თქვენ შორის! ალლაჰი ჩვენი უფალია და თქვენი უფალი; ჩვენ ჩვენი საქმეები გვაქვს, თქვენ კი — თქვენი საქმეები. ჩვენსა და თქვენ შორის არანაირი მტკიცებულება არ არის. ალლაჰი (ყველას) შეგვკრებს (აღდგომის დღეს) (და სამართლიანად განგვსჯის). და მასთანაა დაბრუნება!»"},{"id":16,"translation":"ხოლო ისინი, რომელნიც დავობენ ალლაჰის შესახებ, მას შემდეგ, რაც მას უპასუხეს, მათი არგუმენტები უფლის წინაშე უსარგებლოა და მათზე რისხვაა (ალლაჰისგან) (ამქვეყნად), და მათთვის მწარე სასჯელია!"},{"id":17,"translation":"ალლაჰია ის, რომელმაც გარდმოავლინა წიგნი ჭეშმარიტებით და სასწორი. და რა იცი (ო, შუამავალო), იქნებ საათი [განკითხვის დღე] (უკვე) ახლოსაა!"},{"id":18,"translation":"მის დაჩქარებას ითხოვენ ისინი, ვისაც მისი არ სწამთ, ხოლო მორწმუნეებს კი ეშინიათ მისი და იციან, რომ ის ჭეშმარიტებაა. უეჭველად, ისინი, ვინც (აღდგომის) საათზე დავობენ, შორეულ ცდომილებაში არიან."},{"id":19,"translation":"ალლაჰი ლმობიერია თავის მონათა მიმართ. იგი სარჩოს უბოძებს, ვისაც ინებებს. და იგია ყოვლადძლიერი, ძლევამოსილი."},{"id":20,"translation":"ვისაც იმქვეყნიური მოსავალი სურს, ჩვენ გავუმრავლებთ მას თავის მოსავალს. ხოლო ვისაც ამქვეყნიური მოსავალი სურს, ჩვენ მივცემთ მას იქიდან, და იმქვეყნად მას წილი არ ექნება."},{"id":21,"translation":"ან იქნებ მათ ჰყავთ თანაზიარნი, რომლებიც მათთვის რელიგიაში დაადგინეს ის, რაც ალლაჰმა არ დაუშვა? და რომ არა სიტყვა დაყოფის შესახებ, მათ შორის უკვე იქნებოდა გადაწყვეტილი. ნამდვილად, უსამართლოებს მტკივნეული სასჯელი ელით!"},{"id":22,"translation":"იხილავ უსამართლოებს შეძრწუნებულთ იმის გამო, რაც მოიხვეჭეს, და ის ეწევათ მათ. ხოლო რომელთაც ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აკეთეს, სამოთხის ბაღებში იქნებიან. მათთვისაა, რასაც ინებებენ თავიანთი უფლის წინაშე. აი, ესაა უდიდესი წყალობა."},{"id":23,"translation":"ეს არის ის, რითაც ახარებს ალლაჰი თავის მონებს, რომელთაც ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აკეთეს. უთხარი: «მე არ გთხოვთ ამისთვის საზღაურს, გარდა სიყვარულისა ახლობლების მიმართ». და ვინც სიკეთეს ჩაიდენს, ჩვენ მას სიკეთეს გავუმრავლებთ. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მიმტევებელი, მადლიერია."},{"id":24,"translation":"ან ისინი იტყვიან: «მან [მუჰამმადმა] ალლაჰის შესახებ სიცრუე შეთხზა!» ალლაჰს რომ ენება, შენს გულს დაგილუქავდა, და ალლაჰი გაანადგურებდა სიცრუეს და თავისი სიტყვებით დაადასტურებდა ჭეშმარიტებას. ჭეშმარიტად, მან იცის, რა არის (მისი) ქმნილებების გულებში!"},{"id":25,"translation":"ის არის, რომელიც იღებს მონანიებას თავის მსახურთაგან და პატიობს ცოდვებს და იცის, რასაც თქვენ სჩადიხართ."},{"id":26,"translation":"და პასუხობს (ალლაჰი) მათ, რომლებმაც ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აკეთეს, და იგი თავისი სიუხვიდან დაუმატებს მათ (თავის წყალობას). ხოლო ურწმუნოები — მათთვის იქნება მკაცრი სასჯელი."},{"id":27,"translation":"ალლაჰს რომ თავისი მსახურებისთვის სარჩო გაემრავლებინა [მიეცა მათთვის საჭიროზე მეტი], ისინი უეჭველად ჩაიდენდნენ ბოროტ საქმეებს დედამიწაზე, მაგრამ ის ამცირებს [სარჩოს] განსაზღვრულ ზომამდე, როგორც მას სურს [ზოგიერთს მდიდარს ხდის, ზოგიერთს კი — ღარიბს], (რადგან) ჭეშმარიტად, იგი ყოვლისმცოდნე, ყოვლისმხედველია."},{"id":28,"translation":"და მხოლოდ იგია [ალლაჰი], ვინც წვიმას მოუვლენს, მას შემდეგ როცა ისინი (მის მოსვლაზე) სასოწარკვეთილნი არიან, და გაავრცელებს თავის წყალობას. და ის არის მფარველი, საქებარი!"},{"id":29,"translation":"და მისი ნიშნებიდან არის ცათა და მიწათა შექმნა და იმ ცხოველთა შექმნა, რომლებიც მან მათში გაფანტა. და მას ძალუძს მათი (სიკვდილის შემდეგ, სამსჯავრო დღეს წარდგენისათვის) შეკრება, როცა მოისურვებს!"},{"id":30,"translation":"და რაც განსაცდელი გეწიათ, თქვენივე ხელით ნამოქმედარის გამოა, და ის ბევრს პატიობს."},{"id":31,"translation":"და თქვენ ვერ შეასუსტებთ (ალლაჰის ძალას) დედამიწაზე [ვერ გაექცევით მის სასჯელს], და არ გყავთ მფარველი და არც დამხმარე."},{"id":32,"translation":"და მის ნიშანთაგანია ზღვაში მთებივით მოცურავე ხომალდები."},{"id":33,"translation":"თუ ინებებს, დააწყნარებს ქარს და ისინი გაჩერდებიან მის (ზღვის) ზურგზე. ჭეშმარიტად, ამაშია ნიშნები ყოველი მომთმენისა და მადლიერისთვის."},{"id":34,"translation":"ან დაღუპავს [დაახრჩობს] მათ იმის გამო, რაც მოიხვეჭეს, და (ასევე) ის ბევრს პატიობს."},{"id":35,"translation":"დაე, იცოდნენ იმათ, ვინც ჩვენს ნიშნებს ედავება (ყალბი არგუმენტებით), რომ მათთვის (ალლაჰის სასჯელისგან) თავის დაღწევის გზა არ არსებობს!"},{"id":36,"translation":"რაც კი რამ გებოძათ, ამქვეყნიური ცხოვრების საზრდოა. ხოლო ის, რაც ალლაჰთანაა, უკეთესია და მარადიული მათთვის, რომელთაც ირწმუნეს და თავიანთ უფალს მიენდობიან."},{"id":37,"translation":"და რომელნიც ერიდებიან დიდ ცოდვებსა და საძაგელ საქმეებს, და როდესაც განრისხდებიან (ვინმეზე), პატიობენ."},{"id":38,"translation":"და რომელთაც უპასუხეს თავიანთ უფალს და აღავლინეს ლოცვა, და რომელთა საქმეებიც ურთიერთშორის თათბირით წყდება, და იმისგან, რაც ჩვენ ვუბოძეთ, გაიღებენ."},{"id":39,"translation":"და ისინი, ვინც თავდასხმისას საპასუხო ზომებს იღებენ (და ზღვარს არ სცდებიან)."},{"id":40,"translation":"და ბოროტების საზღაური მსგავსი ბოროტებაა. ხოლო ვინც აპატიებს და მორიგდება, მისი საზღაური ალლაჰზეა. უეჭველად, მას არ უყვარს უსამართლონი."},{"id":41,"translation":"და ნამდვილად, ვინც (თავს დამტყდარი უსამართლობის შემდეგ) შურს იძიებს, ასეთ ადამიანზე არ არის საყვედური."},{"id":42,"translation":"გზა [გამოსწორებისა] მხოლოდ მათთვისაა, ვინც ადამიანებს აწყენინებს და დედამიწაზე უსამართლოდ ბოროტ საქმეებს სჩადის. ასეთებს მტკივნეული სასჯელი მოელით (განკითხვის დღეს)!"},{"id":43,"translation":"ხოლო ვინც მოითმენს და აპატიებს, უეჭველად, ეს უდიდეს საქმეთაგანია."},{"id":44,"translation":"და ვისაც გზააბნეულად აქცევს ალლაჰი, მისთვის არ იქნება მფარველი მის შემდგომ. და შენ იხილავ უსამართლოებს, როცა იხილავენ სასჯელს, იტყვიან: «ნუთუ არ არსებობს უკან დასაბრუნებელი რაიმე გზა?»"},{"id":45,"translation":"და შენ (ო, შუამავალო) იხილავ მათ წარდგენილთ მის (ჯოჯოხეთის ცეცხლის) წინაშე, დახრილთ სირცხვილისგან, დაბლა რომ უყურებენ (შიშისგან). და მორწმუნენი იტყვიან: «ჭეშმარიტად, დაზარალებულნი ისინი არიან, რომლებმაც საშინელ დღეს საკუთარ თავს და თავიანთ ოჯახებს (ჯოჯოხეთში შესვლით) ზიანი მიაყენეს!» დიახ, ჭეშმარიტად, უსამართლოები მუდმივ სასჯელში იქნებიან!"},{"id":46,"translation":"და მათ არ ეყოლებათ მფარველები, რომლებიც დაეხმარებოდნენ, ალლაჰის გარდა. და ვისაც ალლაჰი (ამქვეყნად) გზას აუბნევს, მისთვის გზა არ იქნება!"},{"id":47,"translation":"უპასუხეთ თქვენს უფალს (ო, ურწმუნოებო), სანამ დადგება ის დღე [განკითხვის დღე], რომლისგანაც უკან დასახევი გზა არ არის ალლაჰისგან. იმ დღეს არც თავშესაფარი გექნებათ და არც თქვენი დანაშაულების უარყოფას შეძლებთ!"},{"id":48,"translation":"მაგრამ თუ ისინი ზურგს შეგაქცევენ, მაშინ ჩვენ არ გაგაგზავნეთ შენ (ო, შუამავალო) მათ მეურვედ. შენი მოვალეობა მხოლოდ გზავნილის მიტანაა. და ჭეშმარიტად, როდესაც ჩვენ ადამიანს ჩვენი წყალობის გემოს ვასინჯავთ (სიმდიდრისა და სხვა სიკეთეების მინიჭებით), ის მასზე ხარობს, ხოლო თუ მას ზიანი [სიღარიბე, ავადმყოფობა და სხვა] შეემთხვევა იმის გამო, რაც მისმა ხელებმა მოიპოვა, მაშინ ადამიანი უმადურია."},{"id":49,"translation":"ალლაჰს ეკუთვნის ცათა და მიწის მეუფება. ის ქმნის, რასაც ინებებს. ვისაც ინებებს, უბოძებს ქალიშვილებს, და ვისაც ინებებს, უბოძებს ვაჟიშვილებს."},{"id":50,"translation":"ან ერთად უბოძებს მათ ვაჟებსა და ქალებს, და ვისაც ინებებს, უშვილოდ ტოვებს. უეჭველად, იგი ყოვლისმცოდნე, ყოვლისშემძლეა."},{"id":51,"translation":"და ალლაჰს არ უსაუბრია კაცთან, გარდა (მხოლოდ) ზეშთაგონების მეშვეობით, ან ფარდის მიღმა (როდესაც კაცმა ის გაიგონა, მაგრამ ვერ იხილა), ან გაგზავნა შუამავალი [ჯაბრაილ ანგელოზი], (რომელმაც) მისი (ალლაჰის) ნებით აუწყა ის, რაც ინება (ალლაჰმა). ჭეშმარიტად, იგი ამაღლებული, ბრძენია!"},{"id":52,"translation":"და აი, ასე შთაგაგონეთ შენ სული (ყურანი) ჩვენი ბრძანებით. შენ არ იცოდი, რა იყო წიგნი და არც რწმენა, მაგრამ ჩვენ იგი (ყურანი) ვქმენით სინათლედ, რომლითაც ვადგენთ სწორ გზაზე ჩვენს მონათაგან იმას, ვისაც ვინებებთ. და უეჭველად, შენ მიუთითებ სწორ გზაზე."},{"id":53,"translation":"ალლაჰის გზაზე, რომელსაც ეკუთვნის ყოველივე, რაც ცათა შინაა და რაც მიწაზეა. უეჭველად, ალლაჰთან ბრუნდება ყოველი საქმე."}]},{"id":43,"verses":[{"id":1,"translation":"ჰაა. მიიმ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"ვფიცავ, ცხად წიგნს."},{"id":3,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ ის [წიგნი] ვქმენით არაბულ ყურანად (არაბულ ენაზე), რათა დაფიქრდეთ (რათა მიხვდეთ მის მნიშვნელობას)."},{"id":4,"translation":"და ჭეშმარიტად, ის [ყურანი] ჩვენთან, დედა წიგნშია [დაცულ დაფაში], და ის ნამდვილად ამაღლებული და ბრძნულია!"},{"id":5,"translation":"განა ზურგს ვიქცევთ თქვენგან და შეგონებას მოგაკლებთ იმის გამო, რომ ზღვარგადასული ხალხი ხართ (თქვენი კერპთაყვანისმცემლობითა და სხვა ცოდვებით)?"},{"id":6,"translation":"და რამდენი წინასწარმეტყველი წარვგზავნეთ წინა თაობებში,"},{"id":7,"translation":"და არ მისულა მათთან არც ერთი შუამავალი, რომ არ დასცინოდნენ მას."},{"id":8,"translation":"და ჩვენ დავღუპეთ ვინც მათზე [ყურეიშებზე] ძლიერნი იყვნენ, და წინა თაობების მაგალითებიც წავიდა (მათი ურწმუნოებისა და შუამავალთა დაცინვის გამო რაც დაემართათ) უკვე იქნა ნახსენები."},{"id":9,"translation":"და თუ ჰკითხავ მათ: «ვინ შექმნა ცანი და მიწა?» უეჭველად გეტყვიან: «ისინი შექმნა ძლევამოსილმა, ყოვლისმცოდნემ»."},{"id":10,"translation":"რომელმაც გაგიჩინათ თქვენ დედამიწა ბრტყელად და გაგიჩინათ მასზე გზები, რათა სწორი გზით იაროთ."},{"id":11,"translation":"და მან ჩამოავლინა წყალი [წვიმა] ციდან ზომიერი რაოდენობით. და ჩვენ ამით გავაცოცხლეთ უსიცოცხლო [მშრალი] მიწა. აი ასე, გამოხვალთ [თქვენი საფლავებიდან გაცოცხლებულნი] (განკითხვის დღეს)!"},{"id":12,"translation":"და რომელმაც შექმნა ყველა წყვილები [ცხოველი თუ მცენარე] და დაგიწესათ თქვენ ხომალდები და პირუტყვი, რომლებზეც მგზავრობთ."},{"id":13,"translation":"რათა მოთავსდეთ მათ ზურგებზე, შემდეგ გაიხსენოთ თქვენი უფლის წყალობა, როცა მასზე მოთავსდებით, და თქვათ: «დიდება მას, ვინც დაგვიმორჩილა ეს, და ჩვენ არ ვიყავით ამის შემძლენი,"},{"id":14,"translation":"და უეჭველად, ჩვენ ჩვენს უფალთან დავბრუნდებით (სიკვდილის შემდეგ)»."},{"id":15,"translation":"და მათ [ურწმუნოებმა] ზოგიერთი მისი მსახურთაგანი მასთან თანაზიარნი გახადეს [მას შვილები და თანაზიარნი მიაწერეს]. ჭეშმარიტად, (ურწმუნო) ადამიანი აშკარად უმადურია [ღიად უარყოფს ალლაჰის მიერ მისთვის ბოძებულ წყალობებს]!"},{"id":16,"translation":"ნუთუ გგონიათ, რომ მან თავისი ქმნილებიდან ასულები აიყვანა და თქვენ კი ვაჟების ჩუქებით გამოგარჩიათ?! (თქვენ კი ვაჟები გიბოძათ?!)"},{"id":17,"translation":"როცა ერთ-ერთ მათგანს ახარებენ იმას [რომ ქალიშვილი შეეძინათ], რაც მოწყალეს მიაწერა მაგალითად, მისი სახე შავდება და იგი მწუხარებით ივსება."},{"id":18,"translation":"ნუთუ მათ (ალლაჰს) მიაწერენ [ქალიშვილს], რომელიც მორთულობებში იზრდება და არგუმენტში თავს ნათლად ვერ გამოხატავს?"},{"id":19,"translation":"«და მათ [მრავალღმერთიანებმა] ანგელოზები, რომლებიც მოწყალე (ალლაჰის) მსახურნი არიან, ქალებად [ალლაჰის ასულებად] გამოაცხადეს. ნუთუ ისინი მათი [ანგელოზების] შექმნის მოწმეები იყვნენ? ჩაიწერება მათი (ცრუ) მოწმობა (მათ საქმეთა წიგნში) და მათ (ამის გამო განკითხვის დღეს) პასუხს მოსთხოვენ!»"},{"id":20,"translation":"და მათ [მრავალღმერთიანებმა] თქვეს: «თუ მოწყალე (ალლაჰი) ინებებდა, ჩვენ მათ [მის გარდა სხვას] არ ვეთაყვანებოდით!» მათ ამის შესახებ არავითარი ცოდნა არ აქვთ [ალლაჰს მათთვის ეს არ უცნობებია]; ისინი მხოლოდ ტყუიან!"},{"id":21,"translation":"ნუთუ ჩვენ მივეცით მათ ამის [ყურანის] წინ რაიმე წიგნი, რომელსაც ისინი იცავენ (მტკიცედ)?"},{"id":22,"translation":"ო, არა! მათ თქვეს: «ჭეშმარიტად, ჩვენ ვიპოვეთ ჩვენი მამები, რომლებიც გარკვეულ გზას [სწავლებას] მიჰყვებოდნენ, და ჩვენც, უეჭველად, მათ კვალს მივყვებით»."},{"id":23,"translation":"და ასევე, შენამდე არცერთ დასახლებაში არ მოგვივლენია შემგონებელი, რომ მის ფუფუნებაში მცხოვრებთ არ ეთქვათ: «ჩვენ ვპოვეთ ჩვენი მამები ერთ რელიგიაზე და ჩვენ მათ კვალს მივყვებით»."},{"id":24,"translation":"უთხრა: «თუნდაც რომ იმაზე უკეთესი გზით მოვედი თქვენთან, ვიდრე ის, რაზეც თქვენი მამები იპოვეთ?» მათ უპასუხეს: «ჭეშმარიტად, ჩვენ არ გვწამს ის, რითაც მოვლინებულნი ხართ»."},{"id":25,"translation":"და ჩვენ შური ვიძიეთ მათზე [წინათ მყოფ ხალხზე]. და შეხედე, როგორი იყო მტყუართა აღსასრული."},{"id":26,"translation":"და აჰა, უთხრა იბრაჰიმმა მამამისს და თავის ხალხს: «ჭეშმარიტად, მე არ მაქვს წილი იმაში, რასაც თქვენ ეთაყვანებით."},{"id":27,"translation":"გარდა იმისა, ვინც მე შემქმნა, და ის დამაყენებს ჭეშმარიტ გზაზე»."},{"id":28,"translation":"და მან [იბრაჰიმმა] ეს [ერთღმერთიანობის სიტყვა — „არ არსებობს ღვთაება, რომელიც თაყვანისცემის ღირსია, გარდა ალლაჰისა“] თავის შთამომავლობაში მუდმივ სიტყვად დატოვა, რათა ისინი (ჭეშმარიტ გზას) დაბრუნებოდნენ."},{"id":29,"translation":"მაგრამ მე [ალლაჰმა] მათ და მათ მამებს ნება მივეცი, ესარგებლათ, სანამ მათთან მოვიდოდა ჭეშმარიტება [ყურანი] და განმმარტებელი მაცნე [მუჰამმადი]!"},{"id":30,"translation":"ხოლო როცა მოევლინათ მათ ჭეშმარიტება, თქვეს: «ეს ჯადოქრობაა და ჩვენ მისი უარმყოფელნი [ურწმუნონი] ვართ»."},{"id":31,"translation":"და თქვეს: «რატომ არ გარდმოევლინა ეს ყურანი ორი ქალაქიდან [მექქადან და ტაიფიდან] რომელიმე დიდებულ კაცზე?»"},{"id":32,"translation":"განა ისინი ანაწილებენ შენი უფლის წყალობას? ჩვენ გავანაწილეთ მათ შორის მათი სარჩო-საბადებელი ამქვეყნიურ ცხოვრებაში და ზოგიერთი მათგანი ზოგიერთზე საფეხურებით ავამაღლეთ, რათა ერთმანეთი სამსახურში ჩაეყენებინათ. და შენი უფლის წყალობა იმაზე უკეთესია, რასაც ისინი აგროვებენ."},{"id":33,"translation":"და რომ არა საშიშროება, რომ ადამიანები ერთ საზოგადოებად (ურწმუნოთა) იქცეოდნენ (იმ აზრით, რომ ადამიანის სიმდიდრე ალლაჰის სიყვარულის ნიშანია), ჩვენ ნამდვილად ვუზრუნველვყოფდით მოწყალის მიმართ ურწმუნოთათვის სახლებს ვერცხლის სახურავებითა და კიბეებით, რომლებითაც ისინი ზევით აივლიდნენ."},{"id":34,"translation":"და მათი სახლებისთვის კარებსა და ტახტებს, რომლებზეც წამოწვებოდნენ."},{"id":35,"translation":"და ოქროს სამკაულებსაც. და ყოველივე ეს მხოლოდ ამქვეყნიური ცხოვრების სიკეთეებია, ხოლო მარადიული ცხოვრება შენს უფალთან ღვთისმოშიშთათვისაა."},{"id":36,"translation":"და ვინც ზურგს აქცევს შემწყნარებლის შეხსენებას [ყურანს], ჩვენ დავუდგენთ მას სატანას [ამქვეყნად], რომელიც იქნება მისი თანამგზავრი."},{"id":37,"translation":"და უეჭველად, ისინი [სატანები] აცდენენ მათ [ჭეშმარიტ] გზას და ჰგონიათ, რომ სწორ გზაზე დგანან."},{"id":38,"translation":"და როდესაც ის [ურწმუნო] მოვა ჩვენთან (განკითხვის დღეს), იტყვის: «ო, ნეტავ ყოფილიყო ჩემსა და შენს [სატანას] შორის ორი აღმოსავლეთის [დასავლეთიდან აღმოსავლეთამდე] მანძილი! რა საძაგელი ხარ თანამგზავრად!»"},{"id":39,"translation":"და (განკითხვის დღეს მათ ეთქმებათ): «დღეს ვერაფრით გარგებთ ის, რომ სასჯელში (ჯოჯოხეთში) ერთად იქნებით, რადგან თქვენ უსამართლობას სჩადიოდით (დედამიწაზე) [სასჯელი თქვენ შორის არ გაიყოფა და თითოეულს თავისი წილი ექნება]»."},{"id":40,"translation":"განა შენ ყრუს გააგონებ, ან ბრმას დაადგენ სწორ გზაზე და იმას, ვინც აშკარა ცდომილებაშია?"},{"id":41,"translation":"და თუნდაც წაგიყვანოთ შენ [ამქვეყნიდან] [ო,შუამავალ], ჩვენ მათზე შურს მაინც ვიძიებთ [საიქიოში]."},{"id":42,"translation":"ან უეჭველად გაჩვენებთ შენ (ო, მოციქულო) იმას, რასაც მათ დავპირდით. ჭეშმარიტად, ჩვენ მათზე ძალაუფლება გვაქვს."},{"id":43,"translation":"მაშ, მტკიცედ ჩაეჭიდე იმას, რაც შთაგეგონა. უეჭველად, შენ სწორ გზაზე დგახარ."},{"id":44,"translation":"და, ჭეშმარიტად, ეს [ყურანი] უეჭველად არის საპატიო შეხსენება შენთვის (ო, მუჰამმად) და შენი ხალხისთვის, და თქვენ (ამის გამო) პასუხს აგებთ."},{"id":45,"translation":"და ჰკითხე მათ, ვინც შენამდე გავგზავნეთ (ო, მოციქულო) ჩვენი მოციქულებიდან [მათ მიმდევრებს]: «განა მოწყალეს (ალლაჰის) გარდა დავადგინეთ სხვა ღვთაებები, რომლებსაც თაყვანი უნდა ეცეთ?»"},{"id":46,"translation":"და ჩვენ წარვგზავნეთ მუსა ჩვენი სასწაულებით ფარაონთან და მის დიდებულებთან. და მან თქვა: «ჭეშმარიტად, მე სამყაროთა უფლის შუამავალი ვარ»."},{"id":47,"translation":"და როდესაც იგი [მუსა] მათთან [ფარაონთან და მის დიდებულებთან] ჩვენი სასწაულებით მოვიდა, ისინი მას დასცინოდნენ."},{"id":48,"translation":"და არც ერთი სასწაული არ გვიჩვენებია მათთვის, რომ ის უფრო დიდი არ ყოფილიყო თავის წინამორბედზე. და მოვუვლინეთ მათ სასჯელი, ეგების დაბრუნებულიყვნენ [ჭეშმარიტებაზე]."},{"id":49,"translation":"და მათ [ფარაონმა და მისმა დიდებულებმა] უთხრეს (მუსას): «ო, ჯადოქარო[1]! შესთხოვე ჩვენთვის შენს უფალთან, იმ აღთქმისამებრ, რომელიც მან შენთან დადო (რომ გვიხსნას სასჯელისგან), და მაშინ [თუ ის სასჯელს მოგვაშორებს] ჩვენ ნამდვილად დავადგებით სწორ გზას!»","footnotes":"[1]ისინი წინასწარმეტყველ მუსას ჯადოქრობის ოსტატად მოიხსენიებდნენ, რითაც აღიარებდნენ იმ სასწაულების სიდიადეს, რომლებიც მან მოიყვანა."},{"id":50,"translation":"და როდესაც მათგან სასჯელი მოვხსენით, აჰა, მათ დაარღვიეს თავიანთი აღთქმა[1].","footnotes":"[1]მას შემდეგ, რაც წინასწარმეტყველმა მუსამ ალლაჰს სთხოვა და ალლაჰმა ისინი ამქვეყნიური ტანჯვისგან იხსნა, ისინი მაინც ურწმუნოებაში დარჩნენ."},{"id":51,"translation":"და ფარაონმა თავის ხალხს შესძახა და უთხრა: «ნუთუ მე არ ვარ ეგვიპტის მბრძანებელი და ამ მდინარეების, რომლებიც ჩემს ქვეშ მიედინება? ნუთუ ვარ ხედავთ?"},{"id":52,"translation":"განა მე [ფარაონი] არ ვარ ამაზე [მუსაზე] უკეთესი, რომელიც უღირსია და ძლივს მეტყველებს?"},{"id":53,"translation":"და რატომ არ ჩამოეყარა მას (მისი უფლისგან) ოქროს სამაჯურები (რომლითაც შეეძლო თავის მორთვა), ან რატომ არ მოვიდნენ მასთან ანგელოზები, რომლებიც თან ეახლებოდნენ მას (და დაეხმარებოდნენ) (თუ ის აცხადებს, რომ ალლაჰის შუამავალია)?»"},{"id":54,"translation":"და მან თავისი ხალხი უგუნურად მიიჩნია, და ისინი დაემორჩილნენ მას (ფარაონს). ჭეშმარიტად, ისინი ალლაჰისადმი ურჩი ხალხი იყვნენ!"},{"id":55,"translation":"და როდესაც მათ განგვარისხეს, ჩვენ შური ვიძიეთ მათზე (სწრაფი სასჯელით) და ყველანი დავახრჩეთ (ზღვაში)."},{"id":56,"translation":"და ჩვენ ისინი [ისინი, ვინც დავახრჩვეთ] წინამორბედებად ვაქციეთ (მათთვის, ვინც მათ შემდეგაც მათსავით მოიქცევა) და მაგალითად — შემდგომთათვის."},{"id":57,"translation":"და როდესაც (მრავალღმერთიანებმა) მაგალითად მოიყვანეს მარიამის ძე ['ისა], მაშინ, აჰა, შენი ხალხი (ო, მუჰამმად) ამის გამო აღტაცებით ყვირილს იწყებს."},{"id":58,"translation":"და თქვეს: «ჩვენი ღმერთები უკეთესნი არიან თუ ის ['ისა, მარიამის ძე]?» (და) ისინი მას ['ისას] შენთან (ო, მუჰამმად) მხოლოდ სადავოდ მოიყვანენ [მაგალითად]. და ისინი არიან ხალხი, რომლებიც (ცრუ არგუმენტებით) კამათობენ!"},{"id":59,"translation":"იგი ['ისა] მხოლოდ მსახურია, რომელსაც ჩვენ ჩვენი მხრიდან წყალობა [წინასწარმეტყველება] ვუბოძეთ და იგი მაგალითად [ნიშნად] ვაქციეთ ისრაელის ძეთათვის."},{"id":60,"translation":"და ჩვენ რომ გვენება, დედამიწაზე თქვენს ადგილას ანგელოზებს დავადგენდით, რომლებიც თქვენს ნაცვლად მემკვიდრეები იქნებოდნენ."},{"id":61,"translation":"და, ჭეშმარიტად, იგი ['ისა, მარიამის ძე] არის ნიშანი (საათის [განკითხვის დღის] მოახლოებისა). ამიტომ ნუ შეიტანთ ეჭვს მასში [განკითხვის დღის დადგომაში] და (უთხარი მათ, ო, მუჰამმად): «გამომყევით მე! ეს არის სწორი გზა (სამოთხისკენ)»."},{"id":62,"translation":"და არ გაცდუნოთ თქვენ ეშმაკმა. ჭეშმარიტად, ის თქვენი აშკარა მტერია."},{"id":63,"translation":"და როდესაც 'ისა (იესო) მკაფიო ნიშნებით მოვიდა, თქვა: «მე მოვედი თქვენთან სიბრძნით, რათა განგიმარტოთ ზოგიერთი ის, რაზეც თქვენ შორის უთანხმოებაა, და გეშინოდეთ ალლაჰის და მე დამემორჩილეთ!"},{"id":64,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰი ჩემი უფალია და თქვენი უფალიც, მაშ, თაყვანი ეცით (მხოლოდ) მას! აი ეს არის სწორი გზა»."},{"id":65,"translation":"და მათ შორის უთანხმოება გაჩნდა[1]! და ვაი მათ, ვინც უსამართლობა ჩაიდინა (იესოს ღმერთის ძედ წოდებით), მტკივნეული დღის სასჯელისგან.","footnotes":"[1]ზოგი ამბობდა, რომ იესო ალლაჰის მონა და მისი შუამავალი იყო, სხვები ამბობდნენ, რომ ის ალლაჰის ძე იყო, ხოლო ზოგი კიდევ ამბობდა, რომ ის თავად ღმერთი იყო."},{"id":66,"translation":"ნუთუ ისინი [ვინც 'ისას შესახებ აზრთასხვაობაში არიან] სხვა რამეს ელოდებიან, გარდა [განკითხვის დღის] საათისა, რომელიც მათ მოულოდნელად მოადგებათ, მაშინ როცა ისინი ამას ვერც კი იგრძნობენ?"},{"id":67,"translation":"მეგობრები (საყვარელი ადამიანები) იმ [განკითხვის] დღეს ერთმანეთის მტრები იქნებიან, გარდა ღვთისმოშიშებისა."},{"id":68,"translation":"(და ეთქმება მათ [მორწმუნეებს]): «ო, ჩემო მსახურნო! იმ დღეს თქვენთვის შიში არ იქნება და არც დამწუხრდებით!"},{"id":69,"translation":"რომელთაც ჩვენი სასწაულები ირწმუნეს და (ალლაჰის) მორჩილნი [მუსლიმები] იყვნენ»."},{"id":70,"translation":"(და ეთქმებათ მათ): «შედით სამოთხეში, თქვენ და თქვენი ცოლები, რათა (იქ) ნეტარნი იყოთ»."},{"id":71,"translation":"მათ (სამოთხეში) ოქროს ჭურჭლითა და სასმელებით მოემსახურებიან. და მასში იქნება ყველაფერი, რასაც სულები ინატრებენ და რაც თვალს ახარებს. და თქვენ მასში მარადიულად დარჩებით."},{"id":72,"translation":"და ესაა სამოთხე, რომელიც თქვენთვის მემკვიდრეობად არის მოცემული იმ [კეთილი საქმეების] გამო, რაც (დედამიწაზე) გააკეთეთ."},{"id":73,"translation":"თქვენთვის მასში მრავალი (სხვადასხვა) ნაყოფია გამზადებული, რომელსაც მიირთმევთ."},{"id":74,"translation":"ჭეშმარიტად, დამნაშავეები [ურწმუნონი] სამუდამოდ დარჩებიან [ჯოჯოხეთის] სასჯელში."},{"id":75,"translation":"მათ [ურწმუნოებს] არ მიეცემათ შეწყნარება (ჯოჯოხეთის სასჯელისგან) და ისინი იქნებიან მასში სასოწარკვეთილნი."},{"id":76,"translation":"და ჩვენ მათ მიმართ უსამართლობა არ გამოგვიჩენია (ჯოჯოხეთში დასჯით), არამედ ისინი თავად იყვნენ უსამართლონი (რადგან ალლაჰს თანაზიარნი დაუყენეს და უარი თქვეს, ეღიარებინათ იგი ერთადერთ ჭეშმარიტ ღმერთად)."},{"id":77,"translation":"და ისინი [ურწმუნოები] მოუხმობენ (მას შემდეგ, რაც ალლაჰმა ჯოჯოხეთში შეიყვანა ისინი): «ო, მაალიქ [ჯოჯოხეთის ერთ-ერთი მცველი]! შენმა უფალმა მოგვიღოს ბოლო (რათა ამ სასჯელს გადავურჩეთ)!» ის ეტყვის: «თქვენ (ჯოჯოხეთში მარადიულად) დარჩებით!»."},{"id":78,"translation":"(და ეთქმებათ ჯოჯოხეთის მკვიდრთ): «ჩვენ მოვედით თქვენთან ჭეშმარიტებით, მაგრამ თქვენი უმეტესობა ჭეშმარიტების მოძულეა»."},{"id":79,"translation":"ნუთუ მათ [მრავალღმერთიანებმა] რაიმე გადაწყვეტილება მიიღეს (იმისათვის, რომ ებრძოლონ ჭეშმარიტებას, რომელიც ჩვენ მათამდე მივიტანეთ)? ჭეშმარიტად, ჩვენც მივიღეთ გადაწყვეტილება (მათთვის სასჯელის მისაგებად)."},{"id":80,"translation":"ნუთუ ჰგონიათ (მრავალღმერთიანებს), რომ ჩვენ არ გვესმის მათი საიდუმლო და ფარული საუბარი? პირიქით, ჩვენი მოციქულები (ანგელოზები) მათთან არიან და იწერენ."},{"id":81,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო) (შენ ხალხს, რომლებიც ამბობენ, რომ ანგელოზები ალლაჰის ქალიშვილები არიან): «მწყალობელს რომ შვილი ჰყავდეს, მაშინ მე პირველი თაყვანისმცემელთაგანი ვიქნებოდი (ამ შვილზე, რომელზეც ამბობთ)[1]».","footnotes":"[1]მაგრამ ალლაჰს არც მეუღლე ჰყავს და არც შვილი, ამიტომ ეს შეუძლებელია."},{"id":82,"translation":"წმინდა არის ცათა და მიწის უფალი, ტახტის უფალი, იმისგან, რასაც ისინი მიაწერენ (ალლაჰს)."},{"id":83,"translation":"მაშ, მიატოვე ისინი (ო, შუამავალო), თავიანთ სიცრუეში ჩაფლულნი და ამქვეყნად გართულნი, სანამ დადგება მათი აღთქმული დღე."},{"id":84,"translation":"ის არის, რომელიც ცაშიც ღმერთია და მიწაზეც ღმერთია. და ის არის ბრძენი, ყოვლისმცოდნე."},{"id":85,"translation":"და კურთხეულია ის, ვისაც ეკუთვნის მეუფება ცათა და მიწისა და რაც მათ შორისაა. და მასთანაა ცოდნა საათის და მასთან დაბრუნდებით."},{"id":86,"translation":"ხოლო ისინი, რომლებსაც მის [ალლაჰის] ნაცვლად უხმობენ, არ ფლობენ შუამდგომლობას გარდა მათთვის, ვინც ჭეშმარიტება დაამოწმეს, და მათ იცოდნენ[1].","footnotes":"[1]ანგელოზებსა და წინასწარმეტყველ იესოს აქვთ შუამდგომლობის უფლება, მაგრამ მათ მხოლოდ იმ ადამიანებისთვის შეუძლიათ შუამდგომლობა, ვისთვისაც ალლაჰი ამის ნებას დართავს."},{"id":87,"translation":"და თუ ჰკითხავ მათ, ვინ შექმნა ისინი, უეჭველად იტყვიან: «ალლაჰი!» მაშ, როგორღა არიან ისინი შეცდენილნი?"},{"id":88,"translation":"და მან [მუჰამმადმა] თქვა (თავისი ხალხის შესახებ, რომელმაც მას არ დაუჯერა): «ო, უფალო! ჭეშმარიტად, ესენი არიან ხალხი, რომლებსაც არ სწამთ!»"},{"id":89,"translation":"მაშ, ზურგი აქციე მათ და უთხარი: «მშვიდობა!» რადგან ისინი მალე გაიგებენ (რაც მოელით)."}]},{"id":44,"verses":[{"id":1,"translation":"ჰაა. მიიმ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"ვფიცავ, ცხად წიგნს!"},{"id":3,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ გარდმოვავლინეთ იგი კურთხეულ ღამეს. ჭეშმარიტად, ჩვენ ვართ შემგონებელნი."},{"id":4,"translation":"ამის განმავლობაში [ამ ღამეს], ყოველი ბრძნული საქმე ნაწილდება (სიცოცხლის ხანგრძლივობის, ბედისა და სხვა საკითხების შესახებ მთელი წლისთვის, რომლებიც არ იცვლება)"},{"id":5,"translation":"ჩვენი ბრძანებით; ჭეშმარიტად, ჩვენ ვართ გამგზავნნი (წინასწარმეტყველების და შუამავლების)."},{"id":6,"translation":"შენი უფლის წყალობით. ჭეშმარიტად, ის ყოვლისმსმენი და ყოვლისმცოდნეა."},{"id":7,"translation":"ცათა და მიწის უფალი და იმის, რაც მათ შორისაა, თუ თქვენ მტკიცედ ხართ დარწმუნებულნი."},{"id":8,"translation":"არ არსებობს ღვთაება მის გარდა. ის აცოცხლებს და აკვდინებს, თქვენი უფალი და თქვენი წინაპარი მამების უფალი."},{"id":9,"translation":"მაგრამ ისინი ეჭვში თამაშობენ."},{"id":10,"translation":"მაშ, დაელოდე იმ დღეს, როცა ცა მოავლენს აშკარა კვამლს."},{"id":11,"translation":"რომელიც დაფარავს ხალხს. (და მათ ეტყვიან): «ეს მტანჯველი სასჯელია»."},{"id":12,"translation":"(და ხალხი იტყვის): «უფალო ჩვენო, აგვაცილე სასჯელი, და ჭეშმარიტად, ჩვენ ვირწმუნებთ»."},{"id":13,"translation":"საიდანღა ექნებათ მათ შეგონება, როცა უკვე მოევლინათ ცხადი შუამავალი?"},{"id":14,"translation":"მერე ზურგი აქციეს მას და თქვეს: «განსწავლული, შეშლილი!»"},{"id":15,"translation":"ჩვენ მცირე ხნით მოგიხსნით სასჯელს, მაგრამ თქვენ კვლავ დაუბრუნდებით [ურწმუნოებას]."},{"id":16,"translation":"იმ დღეს (ბადრის ბრძოლაში) როცა უდიდესი ძალით დავარტყამთ, ჭეშმარიტად, ჩვენ შურისმაძიებელნი ვართ."},{"id":17,"translation":"და უეჭველად, მათზე ადრე გამოვცადეთ ფარაონის ხალხი და მოევლინათ მათ კეთილშობილი შუამავალი [მუსა]."},{"id":18,"translation":"(და უთხრა მათ მუსამ): «მომეცით ალლაჰის მსახურნი (ისრაელის შთამომავლებიდან), ჭეშმარიტად, მე თქვენთვის სანდო შუამავალი ვარ."},{"id":19,"translation":"და ნუ გაამპარტავნდებით ალლაჰის წინაშე. ჭეშმარიტად, მე მოვედი თქვენთან ცხადი მტკიცებულებით."},{"id":20,"translation":"და ჭეშმარიტად, მე მივეფარე ჩემს უფალს და თქვენს უფალს, რათა არ ჩამქოლოთ."},{"id":21,"translation":"და თუ არ გწამთ ჩემი, მაშინ განმერიდეთ»."},{"id":22,"translation":"და (მაშინ), [მას შემდეგ, რაც ფარაონმა და მისმა მიმდევრებმა არ ცნეს მუსა ალლაჰის შუამავლად], მან [მუსამ] შესთხოვა თავის უფალს: «ესენი (არიან) ალლაჰის წინააღმდეგ ამბოხებული (დაუმორჩილებელი) ხალხი!» (და იმსახურებენ სასჯელის დაჩქარებას)"},{"id":23,"translation":"(და თქვა ალლაჰმა): «გამოდი ღამით ჩემს მსახურებთან ერთად, (და) ნამდვილად გამოგეკიდებიან (ფარაონი და მისი ლაშქარი)."},{"id":24,"translation":"და დატოვე ზღვა მშვიდად: ჭეშმარიტად, ის ჩაძირული ლაშქარი იქნება»."},{"id":25,"translation":"რამდენი ბაღნარი და წყარო დატოვეს მათ."},{"id":26,"translation":"და ნათესები და საპატიო ადგილები."},{"id":27,"translation":"და ნეტარება, რომლითაც ტკბებოდნენ."},{"id":28,"translation":"ასე იყო და სხვა ხალხს დავუმკვიდრეთ იგი."},{"id":29,"translation":"არც ზეცას და არც მიწას არ უტირია მათზე [ფარაონისა და მის მსახურებზე], და არც ვადა მიეცათ (სასჯელისგან)!"},{"id":30,"translation":"და ჩვენ ვიხსენით ისრაელის ძენი დამამცირებელი სატანჯველისგან."},{"id":31,"translation":"ფარაონისგან (რომელმაც მათი ძენი მოკლეს და მათი ქალები დაამონეს). რადგან ნამდვილად ის ამპარტავანი ტირანი და ზღვარგადასულთაგანი იყო."},{"id":32,"translation":"და ჩვენ უკვე ავირჩიეთ ისინი [ისრაელის ძენი] (ჩვენი) ცოდნით სამყაროთა [სხვა ერების] ზემოთ."},{"id":33,"translation":"და ვუბოძეთ მათ სასწაულები, რომლებშიც აშკარა იყო გამოცდა."},{"id":34,"translation":"ჭეშმარიტად, ესენი (მრავალღმერთიანები) ამბობენ:"},{"id":35,"translation":"«არსებობს მხოლოდ ეს, ჩვენი პირველი სიკვდილი, და ჩვენ არ აღვდგებით (განკითხვისა დღეს)!"},{"id":36,"translation":"მაშინ მოიყვანეთ ჩვენი მამები, თუ მართალნი ხართ»."},{"id":37,"translation":"ისინი უკეთესნი არიან თუ თუბბა'ის (პიროვნების სახელწოდება) ხალხი და მათზე უწინდელნი (უწინდელები: ადისა და სამუდის ხალხი)? ჩვენ ისინი დავღუპეთ. ჭეშმარიტად, ისინი ცოდვილნი იყვნენ."},{"id":38,"translation":"და არ შეგვიქმნია ჩვენ ცანი, დედამიწა და რაც მათ შორისაა სათამაშოდ."},{"id":39,"translation":"ჩვენ ისინი ჭეშმარიტებით შევქმენით, მაგრამ მათმა უმრავლესობამ არ იცის."},{"id":40,"translation":"უეჭველად, დაყოფის (განკითხვის) დღეა მათი ყველას დათქმული დრო."},{"id":41,"translation":"იმ დღეს, როცა ვერაფრით უშველის ახლობელი ახლობელს და არც მათ ექნებათ შემწეობა."},{"id":42,"translation":"გარდა იმისა, ვისაც ალლაჰი შეიწყალებს. უეჭველად, იგია ძლევამოსილი, შემწყალებელი."},{"id":43,"translation":"ჭეშმარიტად, ზაყყუუმის ხე"},{"id":44,"translation":"(ყველაზე მეტად) ცოდვილის საკვებია,"},{"id":45,"translation":"როგორც გამდნარი ლითონი, ის (ურწმუნოების) მუცლებში იხარშება."},{"id":46,"translation":"როგორც მდუღარე წყლის დუღილი."},{"id":47,"translation":"(და ეტყვიან): «შეიპყარით იგი და ჩაათრიეთ შუაგულ ჯოჯოხეთში!"},{"id":48,"translation":"შემდეგ დაასხით თავზე მდუღარე წყლის სატანჯველი»."},{"id":49,"translation":"(და ეტყვიან ურწმუნოს): «იგემე (ეს სასჯელი), რადგან, ჭეშმარიტად, შენ (ხარ) აღზევებული (ხალხში), პატივცემული (დამცინავად ეტვიან)!»"},{"id":50,"translation":"აი, ეს არის ის, რაშიც ეჭვი გეპარებოდათ."},{"id":51,"translation":"ჭეშმარიტად, ღვთისმოშიშნი უსაფრთხო სამყოფელში იქნებიან."},{"id":52,"translation":"ბაღებსა და წყაროებში."},{"id":53,"translation":"იმოსებიან წმინდა აბრეშუმითა და ფარჩით, ერთმანეთის პირისპირ (დამჯდარნი)."},{"id":54,"translation":"ასევე (სხვა პატივსაც მივაგებთ მათ); და ჩვენ მათ ცოლებად შევურთავთ თვალმშვენიერ ჰურიებს."},{"id":55,"translation":"იქ მოითხოვენ ყოველგვარ ხილს, დაცულნი."},{"id":56,"translation":"იქ სიკვდილს არ იგემებენ, გარდა პირველი სიკვდილისა. და დაიცვა მან [ალლაჰმა] ისინი ჯოჯოხეთის სასჯელისგან."},{"id":57,"translation":"წყალობად შენი უფლისგან. აი, ესაა დიადი წარმატება."},{"id":58,"translation":"ჩვენ ის (ყურანი) შენს ენაზე გავაადვილეთ, რათა მათ დარიგება მიიღონ."},{"id":59,"translation":"მაშ, დაელოდე! ჭეშმარიტად, ისინიც მომლოდინენი არიან."}]},{"id":45,"verses":[{"id":1,"translation":"ჰაა. მიიმ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"წიგნის გარდმოვლენა ალლაჰისგანაა, ძლევამოსილისა და ბრძენისგან."},{"id":3,"translation":"ჭეშმარიტად, ზეცასა და მიწაზე მორწმუნეებისთვის აშკარა სასწაულებია!"},{"id":4,"translation":"და თქვენს შექმნასა და იმ ფაქტში, რომ მან (დედამიწაზე) ცხოველები გაავრცელა – ნიშნებია მათთვის, ვინც დარწმუნებულია (ალლაჰისა და მისი ძალაუფლების არსებობაში)."},{"id":5,"translation":"და ღამისა და დღის მონაცვლეობაში, და იმაში, რაც გარდმოავლინა ალლაჰმა ციდან სარჩოდ (წვიმა) და გააცოცხლა მისით მიწა, მისი სიკვდილის შემდეგ, და ქარების მონაცვლეობაში, ნიშნებია მოაზროვნე ხალხისთვის."},{"id":6,"translation":"ეს ალლაჰის აიათებია, რომლებსაც ჭეშმარიტებით გიკითხავთ შენ. მაშ, ალლაჰისა და მისი აიათების შემდეგ რომელი სიტყვის ირწმუნებენ ისინი?"},{"id":7,"translation":"ვაი (ტანჯვა-წამება), ყოველ ცოდვილ მატყუარას!"},{"id":8,"translation":"ისმენს ალლაჰის აიათებს, რომლებიც ეკითხება მას, შემდეგ კი ჯიუტობს ამპარტავნულად, თითქოს არც მოუსმენია. მაშ, ახარე მას მწარე სასჯელი."},{"id":9,"translation":"და როცა რამეს შეიტყობს ჩვენი აიათებიდან, მასხრად აიგდებს მას. სწორედ მათთვისაა დამამცირებელი სასჯელი."},{"id":10,"translation":"მათ უკან ჯოჯოხეთია და ვერაფრით უშველით მათ ის, რაც მოიხვეჭეს, და არც ის, რაც მფარველებად აიყვანეს ალლაჰის მაგიერ. და მათთვისაა სასჯელი უდიდესი."},{"id":11,"translation":"ეს [ყურანი] არის (ჭეშმარიტი) სახელმძღვანელო; ხოლო ვინც არ ირწმუნებს თავისი უფლის ნიშნებს [არ აღიარებს ალლაჰის წიგნის აიათების ჭეშმარიტებას], (მაშინ) ისინი (მიიღებენ) ყველაზე მტკივნეულ სასჯელს."},{"id":12,"translation":"ალლაჰი – ის არის, რომელმაც ზღვა დაგიმორჩილათ, რათა გემებმა მასზე იცურონ მისი ბრძანებით, თქვენ კი მისი სიუხვის ძიებაში იყოთ მადლიერნი."},{"id":13,"translation":"და მან დაგიმორჩილათ ყოველივე, რაც ცაშია [მზე, მთვარე, ვარსკვლავები, ღრუბლები, ...] და ყოველივე, რაც დედამიწაზეა [წყალი, მცენარეები, ცხოველები, ...] – ეს ყოველივე მისგან (წამოსულია). ჭეშმარიტად, ამაში ნათელი ნიშნებია მათთვის, ვინც იაზრებს!"},{"id":14,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო) მორწმუნეებს, რომ აპატიონ მათ, ვინც არ იმედოვნებს ალლაჰის დღეებს [აპატიონ მრავალღმერთიანთ, რომლებიც მათ ტანჯვას აყენებენ], რათა მან [ალლაჰმა] მიაგოს ასეთ ხალხს იმისათვის, რაც მათ მოიპოვეს."},{"id":15,"translation":"ვინც სიკეთეს იქმს, ის საკუთარი თავის სასიკეთოდ იქმს; ხოლო ვინც ბოროტებას იქმს, ის საკუთარი თავის საზიანოდ იქმს. შემდეგ კი თქვენს უფალთან დაბრუნდებით."},{"id":16,"translation":"ვფიცავ, ჩვენ მივეცით ისრაელის შთამომავლებს წიგნი [თორა], კანონი (რომლითაც ადამიანებს შორის დავები წყდება) და წინასწარმეტყველება [რომ წინასწარმეტყველ იბრაჰიმის შთამომავლობიდან უმეტესი მათთან იყო გაგზავნილი], და ჩვენ მივანიჭეთ მათ წილი კეთილდღეობისა და უპირატესობა მივანიჭეთ მათ (იმ) სამყაროებზე [მათ დროში მცხოვრებ ხალხებზე]."},{"id":17,"translation":"და ჩვენ მივეცით მათ [ისრაელის შთამომავლებს] ცხადი სამხილები. და მათ შორის უთანხმოება მხოლოდ მას შემდეგ დაიწყო, როდესაც მოუვიდათ ცოდნა, ურთიერთშურით. ჭეშმარიტად, თქვენი უფალი განიკითხავს მათ შორის აღდგომის დღეს იმის შესახებ, რაზეც ისინი ამქვეყნად ვერ შეთანხმდნენ!"},{"id":18,"translation":"მაშინ ჩვენ გიჩვენეთ გზა (ო, შუამავალო), (რომელიც ეხება) ჭეშმარიტი რწმენის დებულებებს (და რომლითაც ალლაჰი კმაყოფილია). ამიტომ მიჰყევი მას და ნუ გაჰყვები მათ ნება-სურვილებს, რომელთაც არ იციან!"},{"id":19,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი ვერაფრით დაგიცავენ შენ ალლაჰისგან. და უეჭველად, უსამართლონი ერთმანეთის მფარველები არიან, ხოლო ალლაჰი მფარველია ღვთისმოშიშთა."},{"id":20,"translation":"ეს [ყურანი] არის ნათელი ნიშანი [მტკიცებულება] ადამიანებისთვის, (ჭეშმარიტი) სახელმძღვანელო და წყალობა ხალხისთვის, რომლებიც დარწმუნებულნი არიან."},{"id":21,"translation":"ნუთუ მართლა ეგონათ მათ, ვინც ბოროტ საქმეებს სჩადიოდნენ, რომ ჩვენ მათ ისევე მოვექცევით, როგორც მათ, ვინც (ალლაჰის) ირწმუნა და ღირსეული საქმეები აღასრულა, და რომ მათი მდგომარეობა ცხოვრებაში და სიკვდილის შემდეგ ერთნაირი იქნება? რაოდენ ცუდად [მცდარად] მსჯელობენ!"},{"id":22,"translation":"და შექმნა ალლაჰმა ცანი და დედამიწა ჭეშმარიტებით, და რათა მიეზღოს ყოველ სულს იმის მიხედვით, რაც მოიხვეჭა, და ისინი არ დაიჩაგრებიან."},{"id":23,"translation":"ნუთუ არ გინახავს ის, ვინც თავისი ვნებები გაიხადა ღვთაებად? და ალლაჰმა შეაცდინა იგი ცოდნის მიუხედავად, და დაადო ბეჭედი მის სმენასა და გულზე, და დააფარა ფარდა მის თვალებზე. მაშ, ვინ დაადგენს მას სწორ გზაზე ალლაჰის შემდეგ? ნუთუ არ დაფიქრდებით?"},{"id":24,"translation":"და თქვეს: «ეს მხოლოდ ჩვენი ამქვეყნიური ცხოვრებაა. ვკვდებით და ვცოცხლობთ, და არაფერი გვღუპავს ჩვენ, გარდა დროისა». და მათ ამის შესახებ არანაირი ცოდნა არ გააჩნიათ, ისინი მხოლოდ ვარაუდობენ."},{"id":25,"translation":"და როცა მათ ჩვენი ცხადი აიათები ეკითხებათ, მათი მტკიცებულება სხვა არაფერია, გარდა იმისა, რომ ამბობენ: «აბა, მოიყვანეთ ჩვენი მამა-პაპა, თუ სიმართლეს ამბობთ!»"},{"id":26,"translation":"უთხარი: «ალლაჰი გაცოცხლებთ [ამქვეყნად], შემდეგ გაკვდინებთ, შემდეგ კი შეგკრებთ (ცოცხალს) აღდგომის დღეს, რომელშიც ეჭვი არ არის. მაგრამ ადამიანთა უმეტესობამ არ იცის!»"},{"id":27,"translation":"და ალლაჰს ეკუთვნის (ყოველი) მეუფება ცათა და მიწათა; და იმ დღეს, როდესაც საათი [განკითხვის დღე] დადგება, მაშინ სიცრუის მიმდევრები დაზარალდებიან!"},{"id":28,"translation":"და შენ (ო, შუამავალო) იხილავ (განკითხვის დღეს) ყოველ თემს მუხლზე დაჩოქილს (ალლაჰის გადაწყვეტილების მოლოდინში). თითოეულ საზოგადოებას თავისი წიგნისკენ მოუწოდებენ. (და ეტყვიან მათ): «დღეს მიიღებთ საზღაურს იმისთვის, რასაც დედამიწაზე სჩადიოდით»."},{"id":29,"translation":"ეს ჩვენი წიგნი ჭეშმარიტად მეტყველებს თქვენს საწინააღმდეგოდ. ჭეშმარიტად, ჩვენ ვუბრძანეთ (ანგელოზებს), ჩაეწერათ (ყველაფერი), რასაც თქვენ აკეთებდით."},{"id":30,"translation":"ხოლო მათ, რომელთაც ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აკეთეს, თავიანთი უფალი შეიყვანს თავის წყალობაში. სწორედ ეს არის ცხადი წარმატება."},{"id":31,"translation":"ხოლო ურწმუნოებს (ეთქმებათ): «განა არ გეკითხებოდათ ჩემი ნიშნები (აიათები)? მაგრამ თქვენ გაამპარტავნდით და გახდით მეამბოხე ხალხი»."},{"id":32,"translation":"და როცა ითქვა: «ჭეშმარიტად, ალლაჰის აღთქმა ჭეშმარიტია და არ არის ეჭვი საათში», თქვენ თქვით: «არ ვიცით, რა არის საათი, ჩვენ მხოლოდ ვვარაუდობთ და ჩვენ დარწმუნებულნი არ ვართ»."},{"id":33,"translation":"და გამოუჩნდებათ მათ ბოროტება იმისა, რაც ჩაიდინეს, და გარს შემოერტყმებათ ის, რასაც დასცინოდნენ."},{"id":34,"translation":"და ეთქმებათ: «დღეს ჩვენ დაგივიწყებთ, როგორც თქვენ დაივიწყეთ თქვენი ამ დღის შეხვედრა. თქვენი თავშესაფარი ცეცხლია და არ გეყოლებათ შემწეები»."},{"id":35,"translation":"ეს იმიტომ, რომ თქვენ ალლაჰის აიათები მასხრად აიგდეთ და გაცდუნათ ამქვეყნიურმა ცხოვრებამ. ამიტომ, დღეს ისინი იქიდან ვერ გამოვლენ და არც მიეცემათ საშუალება, რომ პატიება ითხოვონ."},{"id":36,"translation":"და ალლაჰს ეკუთვნის ყოველი ქება — ცათა უფალს [შემოქმედსა და მმართველს], დედამიწის უფალს და სამყაროთა [ყველა ქმნილების] უფალს!"},{"id":37,"translation":"და მას ეკუთვნის ყოველი სიდიადე ცათა და დედამიწაზე. და იგია ყოვლადძლიერი, ყოვლადბრძენი!"}]},{"id":46,"verses":[{"id":1,"translation":"ჰაა. მიიმ [1]","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"წიგნის გარდმოვლენა ალლაჰისგანაა, ძლევამოსილის და ბრძენისგან."},{"id":3,"translation":"ჩვენ შევქმენით ცანი და მიწა და ის, რაც მათ შორისაა, მხოლოდ ჭეშმარიტებით [და არა უბრალოდ] და განსაზღვრული ვადით. მაგრამ ისინი, რომლებიც გახდნენ ურწმუნონი ზურგს აქცევენ იმას, რისგანაც აფრთხილებდნენ."},{"id":4,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო) (მრავალღმერთიანებს): «ნუთუ არ დაფიქრებულხართ იმათზე (ღვთაებებზე), რომლებსაც ალლაჰის გარდა იხმობთ [ევედრებით]? მიჩვენეთ, რა შეუქმნიათ მათ დედამიწისგან, ან თუ ზეცათა შექმნაში (ალლაჰთან) აქვთ წილი? მომიტანე წიგნი ამაზე [ყურანზე] ადრინდელი, ან რაიმე ცოდნის კვალი (თქვენი მტკიცებების სასარგებლოდ), თუ მართლები ხართ!»"},{"id":5,"translation":"და ვინ არის უფრო გზააბნეული, ვიდრე ისინი, ვინც ალლაჰის გარდა სხვებს ევედრებიან, რომლებიც აღდგომის დღემდე არ უპასუხებენ მათ და მათი ვედრებების უგულებელმყოფელნი არიან [მათ არც კი იციან, რომ მათ ევედრებიან]."},{"id":6,"translation":"და როცა ადამიანები შეკრებილნი იქნებიან, ისინი მათი მტრები გახდებიან და უარყოფენ მათ თაყვანისცემას."},{"id":7,"translation":"და როცა მათ ჩვენი აიათები ცხადად ეკითხებათ, ურწმუნონი ამბობენ ჭეშმარიტებაზე, როცა ის მოევლინებათ: «ეს ცხადი ჯადოქრობაა»."},{"id":8,"translation":"და ნუთუ ისინი იტყვიან: «მან ის [ყურანი] მოიგონა?» თქვი (ო, შუამავალო): «თუ მე მოვიგონე იგი, თქვენ ვერ შეძლებდით ალლაჰის სასჯელისგან ჩემს გადარჩენას. მან [ალლაჰმა] ყველაზე კარგად იცის, რასაც თქვენ ამბობთ. ის საკმარისია მოწმედ ჩემსა და თქვენ შორის! და ის არის მპატიებელი, შემწყალებელი»."},{"id":9,"translation":"თქვი (ო, შუამავალო): «მე არ ვარ სიახლე [პირველი] შუამავალთა შორის (რომლებიც ალლაჰმა გაგზავნა ხალხთან), და არ ვიცი, რა მოხდება ჩემთან და თქვენთან (ამქვეყნად). მე მხოლოდ იმას მივყვები, რაც ჩემთვისაა შთაგონებული; და მე მხოლოდ ცხადი გამაფრთხილებელი ვარ»."},{"id":10,"translation":"თქვი: «აბა, რას იტყვით, თუ ის ალლაჰისგანაა და თქვენ უარყავით იგი, და ისრაელის ძეთაგან ერთმა მოწმემ დაამოწმა მსგავსზე, და ირწმუნა, თქვენ კი გაამაყდით. ჭეშმარიტად, ალლაჰი არ დაადგენს სწორ გზაზე უსამართლო ხალხს»."},{"id":11,"translation":"და უთხრეს ურწმუნოებმა მათ, რომელთაც ირწმუნეს: «ეს რომ სიკეთე ყოფილიყო, ისინი ჩვენ არ დაგვასწრებდნენ მასში». და როდესაც ვერ პოულობენ ჭეშმარიტ გზას მისი მეშვეობით, იტყვიან: «ეს ძველი სიცრუეა»."},{"id":12,"translation":"და მასზე [ყურანზე] წინ ჩვენ ჩამოვაგზავნეთ მუსას წიგნი [თორა] — გზამკვლევად და წყალობად. და ეს [ყურანი] (არის) წიგნი, რომელიც ადასტურებს ჭეშმარიტებას (იმ წერილებისა, რომლებიც მასზე ადრე ალლაჰის მიერ იქნა გამოგზავნილი), არაბულად, რათა შეაგონებდნენ მათ, ვინც ბოროტს იქმს და სასიხარულო უწყებად მართლებისთვის."},{"id":13,"translation":"ჭეშმარიტად, რომელთაც თქვეს: «ჩვენი უფალი ალლაჰია!» და შემდეგ მტკიცედ დადგნენ, არ ექნებათ მათ შიში და არც დამწუხრდებიან."},{"id":14,"translation":"ისინი არიან სამოთხის მკვიდრნი, რომლებიც მასში მარადიულად იცხოვრობენ (ალლაჰის წყალობით) იმ საქმეების საზღაურად, რომლებსაც ისინი აკეთებდნენ."},{"id":15,"translation":"და ჩვენ ვუბრძანეთ ადამიანს, კეთილად მოექცეს მშობლებს; (რადგან) დედამისი სირთულით ატარებს მას [მუცელში] და შობს მას ტანჯვით; და მისი ტარება (მუცელში) და ძუძუთი გამოკვება ოცდაათი თვეა. და როდესაც ის ძალას [გონებრივ და ფიზიკურ ზღვარს] მიაღწევს და ორმოც წლამდე მივა, ის (ალლაჰს თხოვნით მიმართავს და) ამბობს: «ო, უფალო, შთამაგონე, რომ (ყოველთვის) მადლიერი ვიყო შენი წყალობისთვის, რომელიც მე და ჩემს მშობლებს გვიბოძე; და რომ (ყოველთვის) აღვასრულო კეთილი საქმეები, რომლითაც შენ ხარ კმაყოფილი, და მომეცი სიკეთე ჩემს შთამომავლობაში! ჭეშმარიტად, შენს წინაშე ვინანიებ და მე ვარ ერთ-ერთი მუსლიმთაგანი (მორჩილთაგანი)»."},{"id":16,"translation":"ისინი, ვისგანაც ვიღებთ საუკეთესოს მათ მიერ ნამოქმედარი მართალი საქმეებიდან და ვპატიობთ მათ ცუდ საქმეებს, ისინი სამოთხის მკვიდრთა შორის არიან, ჭეშმარიტი აღთქმისამებრ, რომელიც მათ (ალლაჰისგან) მიეცათ."},{"id":17,"translation":"და ვინც თავის მშობლებს ეუბნება: «უფ, თქვენ! ნუთუ მპირდებით, რომ (საფლავიდან ცოცხალი) აღვდგები? მაგრამ ჩემს წინ (დედამიწაზე) მრავალი თაობა (ადამიანებისა) გარდაიცვალა (და არცერთი მათგანი ჯერ არ აღმდგარა)!» ისინი [მისი მშობლები] ალლაჰს ევედრებიან დახმარებას (და ეუბნებიან მას): «ვაი შენ! ირწმუნე, რადგან ალლაჰის აღთქმა ჭეშმარიტია!» ის (მშობლებს) ეუბნება: «ეს, რასაც მეუბნებით, არაფერია, გარდა (გამოგონილი) ძველი ხალხის ლეგენდებისა!»"},{"id":18,"translation":"ისინი სწორედ ისეთები არიან, ვისზეც ჭეშმარიტად ვრცელდება სიტყვა (ალლაჰისა) იმ ხალხებთან დაკავშირებით, რომლებიც მათ წინ იყვნენ ჯინებისა და ადამიანებისგან; ჭეშმარიტად, ისინი აღმოჩნდნენ წაგებულნი."},{"id":19,"translation":"და თითოეულს [როგორც მორწმუნეთა, ისე ურწმუნოთა ჯგუფს] (განკითხვის დღეს) ექნება თავისი საფეხურები იმის მიხედვით, რაც გააკეთეს, რათა მან [ალლაჰმა] სრულად მიაგოს მათ მათი საქმეებისთვის, და ისინი არ დაიჩაგრებიან."},{"id":20,"translation":"და იმ დღეს, როცა ურწმუნოებს ცეცხლს წარუდგენენ, ეტყვიან: «თქვენ დახარჯეთ თქვენი სიკეთეები მიწიერ ცხოვრებაში და დატკბით მათით. ამიტომ დღეს დამამცირებელი სასჯელით დაისჯებით იმის გამო, რომ უსამართლოდ ამპარტავნობდით დედამიწაზე და (ალლაჰისადმი) დაუმორჩილებლობის გამო»."},{"id":21,"translation":"და შეახსენე 'ადის ძმაზე [შენს ხალხს], აი, მან გააფრთხილა თავისი ხალხი ალ-აჰყაფში, როცა უკვე იყვნენ გამაფრთხილებლები მასზე წინ და მის შემდეგ: «არ ეთაყვანოთ არავის, გარდა ალლაჰისა. ჭეშმარიტად, მე მეშინია თქვენთვის დიდებული დღის სასჯელის!»"},{"id":22,"translation":"მათ თქვეს: «ნუთუ ჩვენი ღმერთებისგან დასაშორებლად მოხვედი შენი სიცრუით? მოგვეცი ის, რასაც გვპირდები, თუკი მართალი ხარ»."},{"id":23,"translation":"(ჰუდმა) თქვა: «ჭეშმარიტად, ცოდნა მხოლოდ ალლაჰთან არის, მე კი (ალლაჰისგან) (მხოლოდ) იმას გადმოგცემთ, რითაც მოვივლინე; მაგრამ მე ვხედავ, რომ თქვენ უცოდინარი ხალხი ხართ»."},{"id":24,"translation":"და როდესაც მათ იხილეს ის (უზარმაზარი ღრუბელი), რომელიც (ჰორიზონტზე) ვრცელდებოდა და მათი ველებისკენ მოემართებოდა, თქვეს: «ეს ღრუბელი წვიმას მოგვიტანს». (მაგრამ წინასწარმეტყველმა ჰუდმა უთხრა მათ): «არა (ეს სულაც არ არის წვიმა), ეს ის სასჯელია, რომლის დაჩქარებაც მოინდომეთ — ქარიშხალი, რომელშიც მტკივნეული სასჯელია»."},{"id":25,"translation":"ის ანადგურებდა ყოველივეს თავისი უფლის ბრძანებით. და მათი საცხოვრისების გარდა აღარაფერი ჩანდა. აი, ასე მივუზღავთ დამნაშავეებს (რომელნიც ალლაჰის მიმართ ურწმუნოები და ურჩები არიან)."},{"id":26,"translation":"და ჩვენ მათ ისეთი ძალაუფლება მივეცით, როგორიც თქვენთვის არ მოგვიცია, და მივეცით მათ სმენა, მხედველობა და გულები. მაგრამ ვერაფერი უშველათ ვერც მათმა სმენამ, ვერც მხედველობამ და ვერც გულებმა, რადგან ისინი უარყოფდნენ ალლაჰის აიათებს, და გარს შემოერტყათ ის, რასაც დასცინოდნენ."},{"id":27,"translation":"და უეჭველად, ჩვენ გავანადგურეთ სოფლები, რომლებიც თქვენს გარშემო იყო, და ჩვენ განვმარტეთ სასწაულები, ეგების ისინი დაბრუნებულიყვნენ (ჭეშმარიტ რწმენაზე)."},{"id":28,"translation":"მაშ, რატომ ვერ დაეხმარნენ მათ ის (ცრუ ღვთაებები), რომლებიც მათ ალლაჰის ნაცვლად ღმერთებად აიყვანეს, როგორც (ალლაჰთან) დაახლოების საშუალება? პირიქით, ისინი მათგან გაუჩინარდნენ [ვერ უპასუხეს მათ]. ეს იყო მათი სიცრუე და ის, რასაც თავად იგონებდნენ."},{"id":29,"translation":"და (უთხარი მათ, ო, შუამავალო), როგორ გამოვგზავნეთ შენთან ჯინების ერთი ჯგუფი, რათა ყურანი მოესმინათ. როდესაც ისინი მასთან (იქ სადაც ყურანი იკითხებოდა) მივიდნენ, მათ [ჯინებმა] ერთმანეთს უთხრეს: «გაჩუმდით (და ყურადღებით მოისმინეთ)!» და როდესაც (ყურანის წაკითხვა) დასრულდა, ისინი თავიანთ ხალხთან დაბრუნდნენ შემგონებლებად."},{"id":30,"translation":"თქვეს: «ჰეი, ჩვენო ხალხო! ჩვენ მოვისმინეთ წიგნი, რომელიც გარდმოევლინა მუსას შემდეგ, რომელიც ადასტურებს იმას, რაც იყო მის უწინ, და მიუძღვება ჭეშმარიტებისკენ და სწორი გზისკენ."},{"id":31,"translation":"ჰეი, ჩვენო ხალხო! უპასუხეთ ალლაჰის მოციქულს და ირწმუნეთ იგი. ის მოგიტევებთ თქვენს ცოდვებს და დაგიცავთ მტანჯველი სასჯელისგან."},{"id":32,"translation":"და ვინც არ პასუხობს ალლაჰის მოწოდებას [არ პასუხობს ალლაჰის შუამავლის მოწოდებას], მას არ შეუძლია (ალლაჰის) დასუსტება დედამიწაზე (მას არ შეუძლია რომ ალლაჰი უძლური გახადოს, და მისგან თავი დააღწიოს) და მას არ ჰყავს მფარველები მის [ალლაჰის] გარდა. ასეთნი აშკარა შეცდომაში არიან!»"},{"id":33,"translation":"განა არ ფიქრობენ, რომ ალლაჰს, რომელმაც ცანი და მიწა (არაფრისგან) შექმნა და მათ შექმნაში არ დაიღალა, შეუძლია მკვდრების გაცოცხლება? დიახ, (ალლაჰისთვის ყველაფერი მარტივია), რადგან ჭეშმარიტად, მას ყოველივეზე ძალა შესწევს!"},{"id":34,"translation":"და იმ დღეს, როდესაც ურწმუნონი ცეცხლის წინაშე წარდგებიან (მათ ჰკითხავენ): «განა ეს (სასჯელი) სამართლიანი არ არის?» ისინი იტყვიან: «დიახ, ჩვენი უფლის სახელით ვფიცავთ (რომ ეს სასჯელი სამართლიანია)!» ის იტყვის: «მაშ, იგემეთ სასჯელი იმისთვის, რასაც უარყოფდით»."},{"id":35,"translation":"მოითმინე კი (ო, მოციქულო), ისე, როგორც მოითმინეს სიმტკიცის მქონე მოციქულებმა[1], და ნუ იჩქარებ მათთვის (ჩემგან) სასჯელის მოსვლას! იმ დღეს, როდესაც ისინი იხილავენ იმას (სასჯელს), რაც მათ აღთქმული ჰქონდათ, (მოეჩვენებათ), თითქოს (ამქვეყნიურ ცხოვრებაში) დღის მხოლოდ ერთი საათი დაჰყვეს. (ეს) არის უწყება (მათთვის და სხვებისთვის)! განა ალლაჰის სასჯელით ვინმე სხვა იღუპება, გარდა ალლაჰისადმი ურჩი ხალხისა?","footnotes":"[1] ულულ-'იზმ - ად (სიმტკიცის მქონედ) ცნობილი ხუთი შუამავალია: ნუჰი, იბრაჰიმი, მუსა, 'ისა და მუჰამმადი (მშვიდობა მათ)."}]},{"id":47,"verses":[{"id":1,"translation":"ხოლო ისინი, რომლებიც ურწმუნოები გახდნენ და (ხალხი) ალლაჰის [ისლამის] გზიდან ააცდინეს – მათი საქმეები ამაო გახდა."},{"id":2,"translation":"ხოლო ისინი, რომლებმაც ირწმუნეს (ალლაჰი), აკეთებდნენ კეთილ საქმეებს და ირწმუნეს ის, რაც მუჰამმადს [ყურანი] ჩამოევლინა — და ეს უეჭველად ჭეშმარიტებაა მათი უფლისგან — ის წაშლის მათ ცუდ საქმეებს და გამოასწორებს მათ მდგომარეობას (ამქვეყნად და მარადიულ ცხოვრებაში)."},{"id":3,"translation":"ეს იმიტომ, რომ ურწმუნონი მისდევდნენ სიცრუეს, ხოლო მორწმუნენი მისდევდნენ ჭეშმარიტებას თავიანთი უფლისგან. ასე მოჰყავს ალლაჰს ადამიანებისთვის მათი (მორწმუნეებისა და ურწმუნოების) მაგალითები."},{"id":4,"translation":"და როდესაც თქვენ (საომარ ლაშქრობაში ყოფნისას) შეხვდებით მათ, ვინც ურწმუნო გახდა (და თქვენს წინააღმდეგ საბრძოლველად გამოვიდა), მაშინ მახვილით კისერზე დაარტყით. ხოლო როდესაც მათ გატეხავთ (მათ ძალას დაამარცხებთ და ამით დაასუსტებთ), მაშინ (ტყვედ აიყვანეთ ისინი და) მტკიცედ შეკარით ბორკილები. შემდეგ, ამის შემდეგ, შეგიძლიათ მათ მიმართ ან წყალობა გამოიჩინოთ (გამოსასყიდის გარეშე გაათავისუფლოთ), ან გამოსასყიდი აიღოთ (ან შეგიძლიათ მონებად აქციოთ, ან დასაჯოთ), ვიდრე ომი თავის ტვირთს არ დადებს [ვიდრე ომი არ დასრულდება]. ასეთია (განჩინება) მებრძოლ ურწმუნოებთან დაკავშირებით! და ალლაჰს რომ ენება, თავადვე იძიებდა მათზე შურს, მაგრამ (ეს ომი იმიტომ მოხდა), რომ თქვენი ნაწილი მეორის საშუალებით გამოეცადა (და გამოეჩინა, ვინ იღვწის მის გზაზე, ვინ ითმენს განსაცდელს და ამისთვის დააჯილდოოს). ხოლო მათ, ვინც ალლაჰის გზაზე მოკლეს, იგი არასოდეს დაუკარგავს მათ საქმეებს."},{"id":5,"translation":"ის მათ ჭეშმარიტ გზაზე დააყენებს და გამოასწორებს მათ მდგომარეობას."},{"id":6,"translation":"და შეიყვანს მათ სამოთხეში, რომელიც მათ ჯერ კიდევ ამქვეყნად გააცნო."},{"id":7,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! თუ თქვენ ალლაჰს შეეწევით, ისიც შეგეწევათ თქვენ და გაგიმყარებთ ტერფებს [მოგცემთ მხარდაჭერას] (ბრძოლაში)."},{"id":8,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც ურწმუნო გახდა, — დაღუპვა მათ! და ის გააცამტვერებს მათ საქმეებს [მოაკლებს მათ ყოველგვარი კეთილი საქმის საზღაურს]."},{"id":9,"translation":"ეს იმიტომ, რომ მათ შეიძულეს ის, რაც ალლაჰმა გარდმოავლინა, ამიტომ მან ფუჭად აქცია მათი საქმეები."},{"id":10,"translation":"ნუთუ ისინი არ მოგზაურობდნენ დედამიწაზე და არ უნახავთ, როგორი იყო მათზე ადრე მცხოვრები ხალხების აღსასრული? ალლაჰმა დაღუპა ისინი, და ურწმუნოებს მსგავსი სასჯელი ელით."},{"id":11,"translation":"ეს იმიტომ, რომ ალლაჰი მფარველია იმათი, რომელთაც ირწმუნეს, ხოლო ურწმუნოებს არ ჰყავთ მფარველი."},{"id":12,"translation":"უეჭველად, ალლაჰი შეიყვანს მათ, რომელთაც ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აკეთეს, სამოთხეებში, რომელთა ქვეშაც მდინარეები მოედინება. ხოლო რომელთაც უარყვეს, ტკბებიან და ჭამენ, როგორც პირუტყვი ჭამს, და ცეცხლია მათი სამყოფელი."},{"id":13,"translation":"რამდენი ქალაქი (იყო), რომელთა მცხოვრებლები უფრო ძლიერები იყვნენ, ვიდრე შენი ქალაქის (ო, შუამავალო) [ვიდრე მექქის] მცხოვრებლები, რომლებმაც გამოგასახლეს; ჩვენ გავანადგურეთ და მათ არ ჰყავდათ დამხმარე!"},{"id":14,"translation":"ნუთუ ის, ვინც თავისი უფლისგან ნათელ ნიშნებს [და მის ერთიანობაში რწმენას] ეყრდნობა, ისეთივეა, როგორიც ის, ვისი ბოროტი საქმეებიც (სატანამ) მიმზიდველი გახადა? მათ საკუთარ სურვილებს გაჰყვნენ!"},{"id":15,"translation":"ღვთისმოშიშთათვის აღთქმული სამოთხის მაგალითი: მასშია მდინარეები უცვლელი წყლისა, და მდინარეები რძისა, რომლის გემოც არ იცვლება, და მდინარეები ღვინისა, სასიამოვნო მსმელთათვის, და მდინარეები გაწმენდილი თაფლისა. და მათთვისაა მასში ყოველგვარი ხილი და შენდობა მათი უფლისგან. ნუთუ ჰგავს იმას, ვინც სამუდამოდ ცეცხლშია და ასმევენ მდუღარე წყალს, რომელიც მათ ნაწლავებს გლეჯს?"},{"id":16,"translation":"და მათ შორის არიან ისეთები, რომლებიც გისმენენ შენ [ო, შუამავალო] (და ესენი მლიქვნელები არიან). და როდესაც შენგან მიდიან (შენი მცნებებისა და ქადაგებების მოსმენის შემდეგ), ეუბნებიან მათ, ვისაც ცოდნა მიეცათ: «რა თქვა ახლახან მან (ჩვენ მის სიტყვებს ყურადღებაც არ მივაქციეთ)?» ეს (თვალთმაქცები) არიან ისინი, ვის გულებსაც ალლაჰმა ბეჭედი დაასვა და რომლებიც საკუთარ ვნებებს მიჰყვნენ."},{"id":17,"translation":"ხოლო მათ, ვინც (ჭეშმარიტ) გზას მიჰყვება, ის გაუმრავალფეროვნებს ამ გზის ჭეშმარიტებას და მიანიჭებს მათ სიფრთხილეს (ცოდვებისგან)."},{"id":18,"translation":"ნუთუ ისინი [ურწმუნოები] სხვა რამეს ელოდებიან, გარდა საათისა, რომელიც მათ მოულოდნელად მოადგებათ? მისი (ზოგიერთი) ნიშანი უკვე მოვიდა (მაგრამ მათ ამისგან მაინც სარგებელი არ მიიღეს). და რაღა სარგებელი ექნებათ მათთვის შეგონებას, როდესაც (განკითხვის საათი) მათთვის უკვე დადგება?"},{"id":19,"translation":"იცოდე, რომ არ არსებობს ღვთაება ალლაჰის გარდა, და ითხოვე შენდობა შენი ცოდვისთვის და მორწმუნე კაცთათვის და მორწმუნე ქალთათვის. და ალლაჰმა იცის თქვენი ქმედებების შესახებ (დღისით რაც გააკეთეთ) და თქვენი განსასვენებელი (ღამით როცა ისვენებთ, იძინებთ)."},{"id":20,"translation":"და რომელთაც ირწმუნეს ამბობენ: «ოჰ, ნეტავ ყოფილიყო\nგარდმოვლენილი სურა (რომელშიც ალლაჰი გვიბრძანებს\nვებრძოლოთ ურწმუნოებს)!» მაგრამ როდესაც გარდმოევლინა ცხადი სურა [რომელშიც ეს ნათლად არის განმარტებული], და მასშ ახსენებს ბრძოლას [ალლაჰის გზაზე], შენ (ო, შუამავალო) ხედავ, როგორ იყურებიან შენსკენ სნეული გულის მქონენი [თვალთმაქცნი], სიკვდილის შიშით სავსე თვალებით. უკეთესი იქნებოდა მათთვის –"},{"id":21,"translation":"მორჩილება (ალლაჰისადმი) და (ალლაჰის კანონის შესაბამისი) კეთილი სიტყვების თქმა! და როდესაც საქმე გადაწყვეტილია [ბრძოლის ბრძანება გაცემულია] (ისინი მას ეწინააღმდეგებიან ან არ მონაწილეობენ), ალლაჰთან (თავიანთ რწმენასა და მორჩილებაში) გულწრფელნი რომ ყოფილიყვნენ, (ეს) მათთვის უკეთესი იქნებოდა."},{"id":22,"translation":"ან იქნებ, თუ ზურგს შეაქცევთ (ალლაჰის წიგნსა და მისი შუამავლის სუნნას), დედამიწაზე სიბილწეს გაავრცელებთ და ოჯახურ კავშირებს გაწყვეტთ?"},{"id":23,"translation":"აი ისინი, რომლებიც ალლაჰმა დაწყევლა [თავისი წყალობისგან მოაშორა]. მან ყურები დაუხშო და თვალები დაუბრმავა (რათა ვერ დაინახონ ჭეშმარიტება)."},{"id":24,"translation":"განა არ დაფიქრდებიან [თვალთმაქცნი] ყურანზე? თუ მათ გულებზე საკეტებია (რომელიც ხელს უშლით, ყურანისგან რაიმე მიიღონ)?"},{"id":25,"translation":"უეჭველად, ისინი, რომელნიც უკუიქცნენ (ურწმუნონი გახდნენ) მას შემდეგ, რაც ჭეშმარიტი გზა ცხადი გახდა მათთვის, სატანამ გაალამაზა მათ (მათი ცოდვები) და გაუხანგრძლივა მათ (მათი სიცოცხლის იმედი)."},{"id":26,"translation":"ეს იმიტომ არის, რომ მათ უთხრეს მათ, ვისაც სძულდათ ის, რაც ალლაჰმა გარდმოავლინა [მრავალღმერთიანებისადმი]: «ჩვენ დაგემორჩილებით ზოგიერთ საკითხში[1] და ალლაჰმა იცის მათი საიდუმლოებები [განზრახვები].","footnotes":"[1]კერძოდ, ისლამის მიმართ მტრობაში და მუსლიმების ბრძოლაში მონაწილეობისგან თავშეკავებაში."},{"id":27,"translation":"და როგორი იქნება მათი მდგომარეობა, როდესაც ანგელოზები მათ სულებს მიიბარებენ, (რომლებიც) სახეებსა და ზურგებზე დაარტყამენ მათ [უმორწმოებს]?"},{"id":28,"translation":"ეს იმიტომ, რომ ისინი მიჰყვნენ იმას, რაც განარისხებდა ალლაჰს და სძულდათ მისი კეთილგანწყობა [მოწყალება], ამიტომ მან ამაოდ აქცია მათი საქმეები."},{"id":29,"translation":"განა ფიქრობენ ისინი, ვის გულშიც სნეულებაა [თვალთმაქცობა], რომ ალლაჰი არ გამოაჩენს [ხალხს] მათ ბოროტებას?"},{"id":30,"translation":"და ჩვენ რომ გვენება, მათ [თვალთმაქცებს] შენთვის (ო, შუამავალო) გამოვაჩენდით და შენ მათ (მათთვის დამახასიათებელი ნიშნებით) ამოიცნობდი და შენ ნამდვილად ამოიცნობდი მათ სიტყვის შინაარსით. და ალლაჰმა იცის თქვენი საქმეები."},{"id":31,"translation":"და ჩვენ აუცილებლად გამოგცდით (ო, მორწმუნენო)\n(ალლაჰის მტრების წინააღმდეგ ბრძოლის ბრძანებით),\nრათა გამოვცადოთ თქვენგან მებრძოლნი (ალლაჰის გზაზე) და მომთმენნი."},{"id":32,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ და (ხალხი) ალლაჰის გზიდან ააცდინეს და შუამავალს ზურგი აქციეს, მას შემდეგ, რაც მათთვის ჭეშმარიტი გზა ნათელი გახდა, ისინი ალლაჰს ვერანაირად ვერ ავნებენ, ხოლო ის მათ საქმეებს ამაოდ გახდის."},{"id":33,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! იყავით მორჩილნი ალლაჰისა [გააკეთეთ ის, რაც მან ბრძანა თავის წიგნში], და\nმორჩილნი შუამავლისა [გააკეთეთ ის, რაც ალლაჰმა ბრძანა თავისი შუამავლის მეშვეობით], და ნუ ქმნით თქვენს ნამოქმედარს ამაოდ."},{"id":34,"translation":"ჭეშმარიტად, ვინც ურწმუნო გახდა და ალლაჰის გზიდან ააცდინეს სხვები, შემდეგ კი მოკვდნენ ურწმუნოებად, ალლაჰი არ აპატიებს მათ!"},{"id":35,"translation":"და ნუ დასუსტდებით (ო, მორწმუნეებო), და ნუ მოუწოდებთ (ალლაჰის მტრებს) ზავისკენ [შეთანხმების დასადებად] (ბრძოლის შიშით), როცა თქვენ ხართ უპირატესნი; და ალლაჰი თქვენთანაა [ის დაგეხმარებათ თქვენი მტრების წინააღმდეგ], და ის არ შეამცირებს (ჯილდოს) თქვენი საქმეებისთვის."},{"id":36,"translation":"ჭეშმარიტად, ამქვეყნიური ცხოვრება მხოლოდ თამაში და გართობაა. და თუ ირწმუნებთ და ღვთისმოშიშნი იქნებით, ის მოგცემთ თქვენს საზღაურს და არ მოგთხოვთ თქვენს ქონებას."},{"id":37,"translation":"თუ ის (მთელი) თავისი ქონების მიცემას გთხოვთ და ამაზე დაჟინებით მოგთხოვთ, თქვენ სიძუნწეს გამოიჩენთ, და (მაშინ) ის გამოაჩენს თქვენს სიძულვილს (ალლაჰის გზაზე ხარჯების გაღებაში)."},{"id":38,"translation":"აჰა, თქვენ (ო, მორწმუნენო) ხართ ისინი, ვისაც მოუწოდებენ, რომ გასცეთ ალლაჰის გზაზე [ალლაჰის მტრების წინააღმდეგ ბრძოლასა და ისლამის გავრცელებაში]. და თქვენ შორის არიან ისეთები, რომლებიც იშურებენ. და ვინც იშურებს, ის მხოლოდ საკუთარი თავის საზიანოდ იშურებს. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მდიდარია, ხოლო თქვენ ღარიბები ხართ! და თუ თქვენ (ალლაჰის რწმენასა და მის მორჩილებაზე) ზურგს შეაქცევთ, ის სხვა ხალხით შეგცვლით, და ისინი თქვენნაირები არ იქნებიან."}]},{"id":48,"verses":[{"id":1,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ მოგანიჭეთ შენ (ო, შუამავალო) ცხადი გამარჯვება."},{"id":2,"translation":"რათა ალლაჰმა მოგიტევოს შენი წარსული და მომავალი ცოდვები, და სრულყოს თავისი მადლი შენზე და დაგადგინოს სწორ გზაზე."},{"id":3,"translation":"და შეგეწიოს ალლაჰი ძლევამოსილი შეწევნით."},{"id":4,"translation":"იგია [ალლაჰი], რომელმაც მორწმუნეთა გულებში სიმშვიდე გარდმოავლინა, რათა მათ რწმენას რწმენა შეემატოთ; ალლაჰს ეკუთვნის ცისა და მიწის ლაშქრები [ანგელოზები, ადამიანები და ჯინები]; და ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია!"},{"id":5,"translation":"რათა შეიყვანოს მორწმუნე კაცები და მორწმუნე ქალები სამოთხის ბაღებში, რომელთა ქვემოთაც მდინარეები მიედინება, რათა მარადჟამს დარჩნენ მათში, და წაშალოს მათი ცუდი საქმეები [აპატიოს მათ], და ეს ალლაჰთან — უდიდესი წარმატებაა!"},{"id":6,"translation":"და რათა დასაჯოს თვალთმაქცი კაცები და თვალთმაქცი ქალები, და წარმართი კაცები და წარმართი ქალები, რომელნიც ალლაჰზე ცუდს ფიქრობენ. მათზეა ბოროტების წრე [საზღაური]. და განურისხდა მათ ალლაჰი, და დაწყევლა ისინი, და გაუმზადა მათ ჯოჯოხეთი. და რა საზარელი სამყოფელია იგი!"},{"id":7,"translation":"და ალლაჰისაა ცათა და მიწის ლაშქარი. და ალლაჰი ძლევამოსილი, ბრძენია."},{"id":8,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ წარმოგგზავნეთ შენ მოწმედ, მახარობლად და შემგონებლად."},{"id":9,"translation":"რათა ირწმუნოთ ალლაჰი და მისი შუამავალი, და დაეხმაროთ მას (მისი სიტყვისა და მის მიერ ბოძებული რწმენის ამაღლებით), და პატივი სცეთ მას (მოციქულს), და დიდება მიაგოთ მას (ალლაჰს) დილით და საღამოს."},{"id":10,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი (საჰაბები), რომლებიც ერთგულების ფიცს გაძლევენენ შენ (ო, შუამავალო) (ჰუდეიბიაში) (რომ უკან არ დაიხევენ), (სინამდვილეში) ფიცს აძლევენ ალლაჰს. ალლაჰის ხელი მათ ხელებზე მაღლაა (როცა ისინი ბრძოლის ფიცს აძლევენ მოციქულს). ხოლო რომელმაც დაარღვიოს (თავისი ფიცი), ის მხოლოდ საკუთარი თავის საზიანოდ არღვევს მას. ხოლო რომელმაც შეასრულოს ის, რაზეც შეთანხმდა ალლაჰთან, მას ალლაჰი დიდ საზღაურს მიანიჭებს."},{"id":11,"translation":"ის ბედუინი არაბები, რომლებიც უკან დარჩნენ [რომლებიც არ წამოსულან შენთან მექქას ექსპედიციაში], როდესაც დაბრუნდები, გეტყვიან (ო, შუამავალო): «ჩვენმა ქონებამ და ჩვენმა ოჯახებმა მოგვაცდინეს. ასე რომ, სთხოვე (ალლაჰს), მოგვიტევოს!» ისინი ენით ამბობენ იმას, რაც გულში არ აქვთ. უთხარი (მათ) (ო, შუამავალო): «ვინ არის თქვენთვის ძალმოსილი ალლაჰისგან, თუ მას თქვენთვის ზიანის მოყენება სურს ან სიკეთის მოტანა?» არა[1], (და) ალლაჰმა იცის, რასაც აკეთებთ!","footnotes":"[1]რადგან ისინი იტყუებიან, რომ დარჩნენ თავიანთი ქონებისა და ოჯახების გამო; ისინი დარჩნენ რწმენაში არსებული ეჭვების გამო."},{"id":12,"translation":"პირიქით, თქვენ ფიქრობდით, რომ შუამავალი და მორწმუნეები არასოდეს დაუბრუნდებოდნენ თავიანთ ოჯახებს! და ეს (სატანამ) გაგიმშვენათ თქვენს გულებში, და წარმოგიდგინათ ბოროტი ფიქრები (რომ ალლაჰი არ დაეხმარებოდა თავის შუამავალს და მორწმუნეებს მათი მტრების წინააღმდეგ) და (თქვენ) იყავით ხალხი, რომელიც (დაღუპვისთვის) განწირული იყო."},{"id":13,"translation":"ხოლო ვისაც არ სწამს ალლაჰი და მისი შუამავალი, ეჭვგარეშეა, ჩვენ ურწმუნოთათვის მოვამზადეთ ალმოდებული ცეცხლი."},{"id":14,"translation":"და ალლაჰს ეკუთვნის ცათა და მიწის სამფლობელო. ის მიუტევებს, ინებებს ვისაც, და დასჯის, ინებებს ვისაც. და ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":15,"translation":"უკან დარჩენილები იტყვიან, როდესაც თქვენ (მოციქული და მისი თანამგზავრები) გაემგზავრებით (ხაიბარისკენ) ნადავლის მისაღებად (რომელიც ალლაჰმა დაგპირდათ ჰუდაიბიის მოვლენების შემდეგ): «დაგვტოვეთ [ნება მოგვეცით], რომ წამოგყვეთ!» ისინი ცდილობენ (ამით) შეცვალონ ალლაჰის სიტყვა. (უთხარი, ო, შუამავალო): «თქვენ არასოდეს გამოგვყვებით! ალლაჰმა უკვე თქვა ეს თქვენ შესახებ[1]». მაშინ ისინი იტყვიან: «არა! შური გიჭირავს ჩვენდამი (და არ გინდა, რომ ჩვენც მივიღოთ ნადავლი)!» არა, (და) მათ მხოლოდ მცირედი ესმით.","footnotes":"[1]კერძოდ, უზენაესმა ალლაჰმა თქვა, რომ ხაიბარის ნადავლი მხოლოდ იმას მიეცემა, ვინც ჰუდაიბიაში მიიღო მონაწილეობა."},{"id":16,"translation":"უთხარი იმ ბედუინ არაბებს, რომლებიც ჩამორჩნენ: «მოგიწევთ ბრძოლა (ზოგიერთ) ხალხთან, რომლებსაც (ძალა და) სასტიკი რისხვა გააჩნიათ. (ან) თქვენ იბრძოლებთ მათ წინააღმდეგ, ან (სხვაგვარად) ისინი დანებდებიან (ბრძოლის გარეშე). და თუ (ალლაჰის) მორჩილნი იქნებით, ალლაჰი კეთილ საზღაურს მოგცემთ, ხოლო თუ ზურგს შეაქცევთ (როგორც ადრე შეაქციეთ ზურგი, როდესაც ალლაჰის შუამავლის თანხლებით არ წახვედით), მაშინ ის მტკივნეული სასჯელით დაგსჯით»."},{"id":17,"translation":"არ არის ცოდვა ბრმაზე, არც კოჭლზე, არც ავადმყოფზე (თუ ისინი მორწმუნეებთან ერთად ალლაჰის გზაზე არ მიდიან). მაგრამ ვინც დაემორჩილება ალლაჰსა და მის შუამავალს, ის შეიყვანს მას სამოთხის ბაღებში, რომელთა ქვემოთაც მდინარეები მიედინება. ხოლო ვინც ზურგს შეაქცევს (ალლაჰის მორჩილებას და უარს იტყვის მის გზაზე ბრძოლაში მონაწილეობაზე), ის მას მტკივნეული სასჯელით დასჯის."},{"id":18,"translation":"(და) ალლაჰი კმაყოფილი დარჩა მორწმუნეებით, როდესაც მათ ერთგულება დაგიფიცეს შენ (ო, შუამავალო) ხის ქვეშ[1]; და მან (ალლაჰმა) იცოდა, რა იყო მათ გულებში, და მოუვლინა მათ სიმშვიდე და დააჯილდოვა ისინი ახლო გამარჯვებით (ხაიბარში).","footnotes":"[1]ჰუდეიბიასთან, ამ დაფიცვას ეწოდა: ბაი'ათურრიდვაან."},{"id":19,"translation":"და უხვი ნადავლით, რომელსაც ისინი (ხაიბარის იუდეველთაგან) აიღებენ. და ალლაჰი ძლევამოსილი, ბრძენია."},{"id":20,"translation":"ალლაჰი შეგპირდათ თქვენ უხვ ნადავლს, რომელსაც (კიდევ) აიღებთ. მან დააჩქარა თქვენთვის ეს და შეაკავა ხალხის ხელები თქვენგან, რათა ეს ყოფილიყო ნიშანი მორწმუნეებისთვის და (რათა) მან გიჩვენოთ სწორი გზა."},{"id":21,"translation":"(ასევე, ალლაჰმა მოგიჩქარათ) სხვა (ნადავლი), (რომლის) მოპოვებასაც ვერ შეძლებდით[1], ალლაჰმა მოიცვა ისინი, და ალლაჰი ყოვლისშემძლეა.","footnotes":"[1]ეს მორწმუნეთა შემდგომი გამარჯვებებია, როგორიცაა სპარსელებზე, რომაელებზე და ა.შ."},{"id":22,"translation":"და თუ ურწმუნოები (ყურეიშელებიდან) თქვენ გებრძოლებოდნენ, ისინი ზურგს შეგაქცევდნენ (გაქცეულნი და დამარცხებულნი). მაშინ ისინი ვერც მხარდამჭერს იპოვიდნენ და ვერც დამხმარეს."},{"id":23,"translation":"ალლაჰის განკარგულებისამებრ, რომელიც უკვე ადრეც მომხდარა [როგორც ის დაეხმარა თავის მეგობრებს წინა თემებში]: რადგან ალლაჰის განკარგულებაში ვერასდროს იპოვი ცვლილებას!"},{"id":24,"translation":"ის არის, ვინც შეაკავა მათი ხელები თქვენგან და თქვენი ხელები მათგან მექქის ველზე, მას შემდეგ, რაც გამარჯვება მოგაპოვებინათ მათზე. და ალლაჰი ხედავს ყველაფერს, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":25,"translation":"ისინი არიან ურწმუნონი, რომლებმაც (ჰუდაიბიას დღეს) თქვენ უკუგაქციეს წმინდა მეჩეთიდან [არ შეგიშვეს მასში] და შეაკავეს მსხვერპლსაკლავი ცხოველები, რათა არ მიეღწიათ თავიანთი დაკვლის ადგილისთვის. და რომ არა (სუსტი) მორწმუნე კაცები და (სუსტი) მორწმუნე ქალები (რომლებიც იმ დროს მექქაში იმყოფებოდნენ და საკუთარ თავზე შიშის გამო რწმენას მალავდნენ) (და) რომლებსაც არ იცნობდით და (ამიტომ) შეიძლებოდა ფეხქვეშ გაგეტარებინათ (და გაგენადგურებინათ) ისინი, და მათ გამო სირცხვილში იქნებოდით, რათა ალლაჰმა შეიყვანოს თავის წყალობაში, ვისაც ინებებს. (მაგრამ) თუ ისინი [სუსტი მორწმუნეები, რომლებმაც თავიანთი რწმენა დამალეს] გამოეყოფოდნენ (მექქის მრავალღმერთიანებს და მიატოვებდნენ მათ), (მაშინ) ჩვენ, უეჭველად, დავსჯიდით მათ შორის ურწმუნოებს მტკივნეული სასჯელით."},{"id":26,"translation":"როცა ურწმუნოებმა თავიანთ გულებში ჩაიდეს ქედმაღლობა, უმეცრების ქედმაღლობა, მაშინ ალლაჰმა გარდმოავლინა თავისი სიმშვიდე თავის შუამავალსა და მორწმუნეებზე და დაავალდებულა ისინი ღვთისმოშიშების სიტყვით, და ისინი უფრო ღირსნი და შესაფერისნი იყვნენ ამისა (ამ სიტყვისა). და ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა."},{"id":27,"translation":"ალლაჰმა უკვე შეასრულა თავისი აღთქმა თავისი შუამავლის [მუჰამმადის] მიმართ (რომელიც მას სიზმარში უჩვენა) ჭეშმარიტებით: «თქვენ აუცილებლად შეხვალთ წმინდა მეჩეთში (მომავალ წელს), თუ ალლაჰი ინებებს, უსაფრთხოდ, თავგადაპარსულები და შემოკლებული თმით, მრავალღმერთიანების შიშის გარეშე!» და (ალლაჰმა) იცოდა, რაც თქვენ არ იცოდით, და ამის გარდა იყო (კიდევ ერთი) უახლოესი გამარჯვება [კერძოდ, ჰუდეიბიის ხელშეკრულება და გამარჯვება ხაიბარში]."},{"id":28,"translation":"იგია (ალლაჰი), რომელმაც მოავლინა თავისი შუამავალი სწორი გზითა და ჭეშმარიტი სარწმუნოებით, რათა იგი ყველა სხვა სარწმუნოებაზე აღამაღლოს. და საკმარისია ალლაჰი მოწმედ."},{"id":29,"translation":"მუჰამმადი ალლაჰის შუამავალია. ხოლო ისინი, ვინც მასთან არიან [საჰაბები], მკაცრნი არიან ურწმუნოთა მიმართ და ლმობიერნი ერთმანეთის მიმართ. შენ მათ იხილავ მუხლმოდრეკილთ, მიწამდე თაყვანისმცემელთ, რომლებიც ეძიებენ ალლაჰის წყალობასა და კეთილგანწყობას. მათი ნიშანი მათ სახეებზეა მიწამდე (საჯდაზე) თაყვანისცემის კვალისაგან. ესენი მათი ნიშნებია [როგორც აღწერილია] თორაში, ხოლო მათი ნიშანი სახარებაში არის (როგორც) თესლი, რომელიც აღმოცენდა და მას დაეხმარა; ის გამაგრდა და თავის ღეროებზე გამართა, რამაც მთესველები გაახარა, – რათა მათ [მორწმუნეთა დიდმა რაოდენობამ] ურწმუნოთა რისხვა გამოეწვიათ. ალლაჰმა მათგან, ვინც ირწმუნა და სიკეთე ქმნა, პატიება და დიდი საზღაური [სამოთხე] აღუთქვა!"}]},{"id":49,"verses":[{"id":1,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ უსწრებთ ალლაჰსა და მის შუამავალს (გადაწყვეტილების მიღებაში) და გეშინოდეთ ალლაჰის, რადგან ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმცოდნეა!"},{"id":2,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ აიმაღლებთ თქვენს ხმებს შუამავლის ხმაზე მაღლა და ნუ მიმართავთ მას ხმამაღლა, როგორც ერთმანეთს მიმართავთ, რათა ფუჭი არ გახდეს თქვენი საქმეები ისე, რომ ვერც კი მიხვდეთ."},{"id":3,"translation":"უეჭველად, ისინი, რომელნიც ხმას უდაბლებენ ალლაჰის შუამავლის წინაშე, სწორედ ისინი არიან, რომელთა გულებიც გამოსცადა ალლაჰმა ღვთისმოშიშობისთვის. მათთვისაა შენდობა და უდიდესი საზღაური."},{"id":4,"translation":"ჭეშმარიტად, რომლებიც (ხმამაღლა) გეძახიან (ო, შუამავალო) შენი ოთახების უკნიდან, მათგან უმეტესობა ვერ აზროვნებს (როგორ სცენ პატივი და როგორ მიმართონ ალლაჰის შუამავალს)."},{"id":5,"translation":"და რომ მოეთმინათ, ვიდრე შენ გამოხვიდოდი მათთან, უკეთესი იქნებოდა მათთვის. და ალლაჰი მიმტევებელი, შემწყალებელია."},{"id":6,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! თუ უზნეო მოგიტანთ რაიმე ამბავს, გადაამოწმეთ იგი, რათა უმეცრებით არ ავნოთ ხალხს და შემდეგ არ ინანოთ თქვენი ნამოქმედარი."},{"id":7,"translation":"და იცოდეთ, რომ თქვენშია ალლაჰის შუამავალი. თუკი ის დაგემორჩილებოდათ ბევრ საქმეში, უთუოდ, გაგიჭირდებოდათ, მაგრამ ალლაჰმა შეგაყვარათ რწმენა და გაგილამაზათ იგი თქვენს გულებში, და შეგაძულათ ურწმუნოება, გარყვნილება და ურჩობა. აი, სწორედ ისინი არიან ჭეშმარიტ გზაზე მავალნი."},{"id":8,"translation":"ალლაჰის წყალობითა და მადლით. და ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია."},{"id":9,"translation":"და თუ მორწმუნეთა ორი ჯგუფი ერთმანეთს დაუპირისპირდება, შეარიგეთ ისინი (ო, მორწმუნეებო) (გადაწყვეტილების მისაღებად ალლაჰის წიგნისა და შუამავლის სუნნეთისკენ მოუწოდეთ). მაგრამ თუ ერთი (ამ ორთაგან) თავს დაესხმება მეორეს, მაშინ ებრძოლეთ თავდამსხმელს, სანამ არ დაბრუნდება ალლაჰის ბრძანებაზე. და თუ ის (ამ გადაწყვეტილებას) დაემორჩილება, მაშინ შეარიგეთ ისინი სამართლიანად და იყავით მიუკერძოებელნი, ჭეშმარიტად, ალლაჰს უყვარს მიუკერძოებელნი!"},{"id":10,"translation":"ჭეშმარიტად, მორწმუნენი ძმები არიან, ამიტომ შეარიგეთ თქვენი ორი ძმა. და გეშინოდეთ ალლაჰის, ეგების მოგენიჭოთ წყალობა (ალლაჰისგან)."},{"id":11,"translation":"ო, თქვენ, მორწმუნეებო! ნუ დასცინიან ერთმანეთს მორწმუნე კაცები (სხვა) მორწმუნე კაცებს; შესაძლოა, ისინი [ვისაც დასცინიან] უკეთესნი არიან მათზე [ვინც დასცინის]! და ნუ დასცინიან ქალები ერთმანეთს: იქნებ ისინი მათზე უკეთესნი არიან! და ნუ შეურაცხყოფთ საკუთარ თავს [ნუ ილაპარაკებთ ერთმანეთზე ცუდს] და ნუ დაარქმევთ ერთმანეთს შეურაცხმყოფელ ზედმეტსახელებს. საზიზღარია, როდესაც რწმენის მიღების შემდეგ ადამიანს უწოდებენ \"ბილწ სახელს\"! ხოლო ვინც არ მოინანიებს (თავისი დაცინვის, ცილისწამებისა და შეურაცხყოფის გამო), სწორედ ის იქნება უსამართლო (საკუთარი თავის მიმართ)."},{"id":12,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ერიდეთ უმეტეს ეჭვს. ჭეშმარიტად, ზოგიერთი ეჭვი ცოდვაა. და ნუ უთვალთვალებთ ერთმანეთს და ნურც იტყვით ერთმანეთზე ავ სიტყვას (ზურგს უკან). ნუთუ რომელიმე თქვენგანი ისურვებდა თავისი მკვდარი ძმის ხორცის ჭამას? თქვენ ხომ შეგძაგდებოდათ იგი. და გეშინოდეთ ალლაჰის. უეჭველად, ალლაჰი შემნდობი, შემწყალებელია."},{"id":13,"translation":"ჰე, ადამიანებო! ჭეშმარიტად, ჩვენ შეგქმენით (ერთი) მამაკაცისგან [ადამისგან] და (ერთი) ქალისგან [ჰავასგან], და გაგამრავლეთ, და გაქციეთ (სხვადასხვა) ერებად და ტომებად, რათა ერთმანეთი შეიცნოთ. ჭეშმარიტად, თქვენგან ყველაზე პატივცემული ალლაჰის წინაშე არის ყველაზე მეტად ღვთისმოშიში. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ყოვლისშემცნობია!"},{"id":14,"translation":"ბედუინებმა თქვეს: «ჩვენ ვირწმუნეთ (ალლაჰი და მისი შუამავალი)!» უთხარი (მათ): «თქვენ ჯერ არ გირწმუნებიათ (სრულყოფილი რწმენით), არამედ თქვით, 'ჩვენ დავმორჩილდით, რადგან რწმენა ჯერ არ შესულა თქვენს გულებში. მაგრამ თუ დაემორჩილებით ალლაჰსა და მის შუამავალს, ის [ალლაჰი] არ შეამცირებს თქვენს ნამოქმედარს [ის არ შეამცირებს თქვენი კეთილი საქმეების საზღაურს]. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მპატიებელი და შემწყალებელია»."},{"id":15,"translation":"ჭეშმარიტი მორწმუნეები მხოლოდ ისინი არიან, რომლებმაც ირწმუნეს ალლაჰი და მისი შუამავალი, შემდეგ კი ეჭვი არ შეჰპარვიათ (რწმენაში) და იბრძოდნენ თავიანთი ქონებითა და სულებით ალლაჰის გზაზე. სწორედ ისინი არიან მართალნი."},{"id":16,"translation":"უთხარი (ო, შუამავალო) (ბედუინებს): «განა თქვენ აცნობებთ ალლაჰს თქვენი რწმენის შესახებ, მაშინ როცა ალლაჰმა იცის (ყველაფერი), რაც ცაში და დედამიწაზეა? და ალლაჰმა იცის ყოველივე»."},{"id":17,"translation":"ისინი გაყვედრიან, რომ ისლამი მიიღეს. უთხარი: «ნუ მაყვედრებთ თქვენს ისლამში შემოსვლას. არამედ, ალლაჰმა მოგანიჭათ მადლი, რომ რწმენისკენ დაგადგინათ, თუ თქვენ ხართ მართალნი»."},{"id":18,"translation":"უეჭველად, ალლაჰმა იცის ცათა და მიწის დაფარული. და ალლაჰი მხედველია იმისა, რასაც თქვენ აკეთებთ."}]},{"id":50,"verses":[{"id":1,"translation":"ყააფ[1]. ვფიცავ დიდებულ ყურანს!","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"დიახ! ისინი გაოცებულნი იყვნენ, რომ მათ [თავიანთ ხალხს] შორის გამაფრთხილებელი [მუჰამმადი] გამოჩნდა, და ურწმუნოებმა თქვეს: «ეს საოცრებაა!»"},{"id":3,"translation":"განა შესაძლებელია, რომ როდესაც მოვკვდებით და მიწად ვიქცევით (სიცოცხლეს დავუბრუნდეთ?) ეს ხომ შორეული [არარეალური] დაბრუნებაა!"},{"id":4,"translation":"რადგან ჩვენ [ალლაჰმა] ვიცით, რასაც მიწა მათგან იღებს და ჩვენ გვაქვს წიგნი, რომელიც (ცვლილებებისგან) დაცულია (და რომელშიც ჩაწერილია ყველაფერი, რაც იყო და რაც იქნება)."},{"id":5,"translation":"პირიქით, მათ სიმართლე [ალლაჰის წიგნი] სიცრუედ მიიჩნიეს, როდესაც ის მათ მიუვიდა; და ისინი გაურკვევლობაში არიან."},{"id":6,"translation":"განა არ შეუხედავთ მათ მაღლა არსებულ ცას, როგორ ავაშენეთ და შევამკეთ იგი, და რომ მას არანაირი ნაპრალი არ გააჩნია?"},{"id":7,"translation":"და მიწა, რომელიც ჩვენ განვფინეთ და მასზე მთები დავამკვიდრეთ და ყოველგვარი მშვენიერი წყვილი (მცენარე) აღმოვაცენეთ მასზე."},{"id":8,"translation":"თვალის ასახელად და შესაგონებლად ყოველი მომნანიე მონისთვის."},{"id":9,"translation":"და გარდმოვავლინეთ ციდან კურთხეული წყალი, და აღმოვაცენეთ მისით ბაღები და მოსავლის მარცვლეული."},{"id":10,"translation":"და მაღალი პალმები, რომელთაც აქვთ მწკრივებად განლაგებული ნაყოფები."},{"id":11,"translation":"თავისი მსახურების საზრდოდ, და ჩვენ ამით (ამ წყლით) გავაცოცხლეთ უსულო (მშრალი) მიწა. ასევე (როგორც წყლით გავზარდეთ ყოველივე) (იქნება) გამოსვლა (მკვდრების ცოცხლად აღსდგომა)!"},{"id":12,"translation":"მათზე ადრე უარყვეს ნუჰის ხალხმა, რასის მკვიდრებმა და სამუდელებმა."},{"id":13,"translation":"და 'ადის ხალხმა, ფარაონმა და ლუტის ძმებმა,"},{"id":14,"translation":"და ალ-აიქას მცხოვრებლებმა [შუ'აიბის ხალხმა] და თუბბა'ის ხალხმა – ყველა მათგანმა უარყვეს ღვთის შუამავლები, და ჩემი მუქარა აღსრულდა."},{"id":15,"translation":"განა დავსუსტდით პირველი შექმნის შემდეგ?[1] მაგრამ ისინი მაინც ეჭვში რჩებიან ახალი შექმნის [აღდგომის] შესახებ.","footnotes":"[1]განა ალლაჰის ძალა თუნდაც მცირედით შემცირდა მას შემდეგ, რაც მან არაფრისგან ყველაფერი შექმნა? ანუ, არ გაგვჭირვებია თქვენი პირველი შექმნა, და რატომ უნდა გაგვიჭირდეს თქვენი გაცოცხლება სიკვდილის მერე?!"},{"id":16,"translation":"ჩვენ შევქმენით ადამიანი და ვიცით, რას ჩასჩურჩულებს მას მისი სული, და ჩვენ მასთან (ადამიანთან) უფრო ახლოს ვართ, ვიდრე მისი საძილე არტერია."},{"id":17,"translation":"აჰა, ორი მიმღები [ორი ანგელოზი] (რომლებიც ყოველი ადამიანის სიტყვებსა და საქმეებს იწერენ), და (რომლებიც) მის მარჯვნივ და მარცხნივ სხედან[1].","footnotes":"[1]მარჯვენა მხარეს მყოფი ანგელოზი კეთილ საქმეებს იწერს, ხოლო მარცხენა მხარეს მყოფი ანგელოზი — ცუდ საქმეებს."},{"id":18,"translation":"არც ერთ სიტყვას არ წარმოთქვამს, რომ მასთან არ იყოს მზადმყოფი მეთვალყურე."},{"id":19,"translation":"და მოვა სიკვდილის თრობა ჭეშმარიტებით. აი, (ადამიანო) რასაც შენ გაურბოდი."},{"id":20,"translation":"და ჩაიბერება საყვირში. ეს არის აღთქმული დღე."},{"id":21,"translation":"და მოვა ყოველი სული, და მასთან ერთად მძღოლი და მოწმე."},{"id":22,"translation":"უეჭველად, შენ ამის მიმართ უგულისყურო იყავი, და ჩვენ აგხადეთ შენი საფარველი, და შენი მზერა დღეს ბასრია."},{"id":23,"translation":"და იტყვის მისი თანამგზავრი (ანგელოზი): «აი, რა მაქვს გამზადებული (მის წიგნში)!»"},{"id":24,"translation":"ჩააგდეთ ჯოჯოხეთში ყოველი ჯიუტი ურწმუნო!"},{"id":25,"translation":"სიკეთის ამკრძალავი, ზღვარგადასული, ეჭვიანი,"},{"id":26,"translation":"რომელმაც ალლაჰის თანაზიარად სხვა ღვთაება გაიჩინა, ჩააგდეთ იგი სასტიკ სატანჯველში."},{"id":27,"translation":"იტყვის მისი თანამგზავრი: «ჩვენო უფალო! მე არ ამიბნევია გზა მისთვის, არამედ თავად იყო შორეულ ცდომილებაში»."},{"id":28,"translation":"უთხრა: «ნუ მედავებით ჩემს წინაშე, მე ხომ წინასწარ გაუწყეთ მუქარა»."},{"id":29,"translation":"ჩემთან სიტყვა არ იცვლება და არ ვარ მე მონების მჩაგვრელი."},{"id":30,"translation":"იმ დღეს, როცა ვეტყვით ჯოჯოხეთს: «აივსე?» და ის იტყვის: «კიდევ არის (დამატება)?»"},{"id":31,"translation":"და სამოთხე მიუახლოვდება ღვთისმოშიშებს, არც თუ ისე შორს."},{"id":32,"translation":"აი, რა აღგეთქვათ თქვენ, ყოველ მომნანიებელსა და დამცველს (ალლაჰის კანონების)."},{"id":33,"translation":"ვინც დაფარულში მოწყალის ეშინოდა და მომნანიე გულით მოვიდა."},{"id":34,"translation":"შედით მასში მშვიდობით. ეს არის დღე მარადიულობისა."},{"id":35,"translation":"იქ ექნებათ მათ, რაც ინებონ, და ჩვენთან მეტიცაა."},{"id":36,"translation":"და რამდენი თაობა გავანადგურეთ მათზე უწინ, რომლებიც მათზე უფრო ძლიერნი იყვნენ და მოიარეს ქვეყნები. განა იყო სადმე გასაქცევი?"},{"id":37,"translation":"ჭეშმარიტად, ამაში დარიგებაა მისთვის, ვისაც გული აქვს, ან ყურს დაუგდებს და ის მოწმეა."},{"id":38,"translation":"და ჩვენ შევქმენით ცანი და დედამიწა და რაც მათ შორისაა ექვს დღეში და არანაირი დაღლილობა არ შეგვხებია."},{"id":39,"translation":"მოითმინე, რასაც ისინი ამბობენ, და ადიდე შენი უფალი ქებით მზის ამოსვლამდე და ჩასვლამდე."},{"id":40,"translation":"და ღამითაც ადიდე იგი და (ყოველი) საჯდის[1] შემდგომაც.","footnotes":"[1]ალლაჰზე თაყვანისცემა მიწაზე დამხობით."},{"id":41,"translation":"და ყური მიუგდე იმ დღეს, როცა მაცნე ახლო ადგილიდან მოუხმობს."},{"id":42,"translation":"იმ დღეს, როცა მოისმენენ ყიჟინას ჭეშმარიტად. ეს არის გამოსვლის დღე."},{"id":43,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ ვაცოცხლებთ და ვაკვდინებთ, და ჩვენთანაა დაბრუნება."},{"id":44,"translation":"იმ დღეს, როცა მიწა გაიპობა მათგან აჩქარებით (ამოვლენ საფლავებიდან). ეს ჩვენთვის იოლი შეკრებაა."},{"id":45,"translation":"ჩვენ უკეთ ვიცით, რასაც ისინი ამბობენ, და შენ არ ხარ მათზე მოძალადე. მაშ, შეაგონე ყურანით იმას, ვისაც ჩემი მუქარის ეშინია."}]},{"id":51,"verses":[{"id":1,"translation":"(მე, ალლაჰი) ვფიცავ (ქარებს), რომლებიც მიმოფანტავენ!"},{"id":2,"translation":"და (ღრუბლებს), რომლებიც ტვირთს (წყალს) ატარებენ,"},{"id":3,"translation":"და (ნავებს) წყალზე მსუბუქად მოცურავენთ,"},{"id":4,"translation":"და (ანგელოზებს), რომლებიც ალლაჰის ბრძანებას ანაწილებენ!"},{"id":5,"translation":"ჭეშმარიტად, ის, რასაც დაგპირდნენ, სიმართლეა."},{"id":6,"translation":"და ჭეშმარიტად, სამსჯავრო დადგება."},{"id":7,"translation":"ვფიცავ ცას, (ლამაზ) ბილიკებით (ვარსკვლავებით) სავსეს."},{"id":8,"translation":"ჭეშმარიტად, თქვენ ურთიერთსაწინააღმდეგო სიტყვაში ხართ."},{"id":9,"translation":"მისგან ის აცდება, ვინც აცდენილია."},{"id":10,"translation":"დაიღუპნენ მატყუარები (რომლებიც მხოლოდ ვარაუდებსა და გამოცნობებზე საუბრობენ)."},{"id":11,"translation":"რომლებიც უფსკრულში (ურწმუნოებისა და შეცდომაში) უდარდელნი რჩებიან."},{"id":12,"translation":"კითხულობენ, როდის დადგება სამსჯავროს დღე."},{"id":13,"translation":"იმ დღეს, როცა ისინი ცეცხლზე გამოიცდებიან."},{"id":14,"translation":"იგემეთ თქვენი სასჯელი! ეს არის ის, რის დაჩქარებასაც ითხოვდით."},{"id":15,"translation":"უეჭველად, ღვთისმოშიშნი ბაღებსა და წყაროებში იქნებიან."},{"id":16,"translation":"მიიღებენ იმას, რაც მათმა უფალმა უბოძა. ჭეშმარიტად, ისინი ამაზე უწინ კეთილისმქმნელნი იყვნენ."},{"id":17,"translation":"ღამის მცირე ნაწილს თუ იძინებდნენ."},{"id":18,"translation":"და განთიადისას შენდობას ითხოვდნენ."},{"id":19,"translation":"და მათ ქონებაში წილია მთხოვნელისა და გაჭირვებულისთვის."},{"id":20,"translation":"და მიწაზე ნიშნებია (მთები, ზღვები, მდინარეები, ხეები,...) მტკიცედ მორწმუნეთათვის."},{"id":21,"translation":"და თქვენშიც (ასევე ნათელი ნიშნებია რომლებიც ამტკიცებენ ალლაჰის ყოვლის შემძლეობას). ნუთუ ვერ ხედავთ?!"},{"id":22,"translation":"ცაშია თქვენი სარჩო და ის, რაც აღთქმული გაქვთ."},{"id":23,"translation":"ცისა და მიწის უფალს ვფიცავ, რომ ის ჭეშმარიტებაა, ისევე როგორც თქვენი მეტყველება."},{"id":24,"translation":"ხომ მოგივიდა ამბავი იბრაჰიმის პატივდებულ სტუმრებზე (ანგელოზებზე)?"},{"id":25,"translation":"როცა მასთან შევიდნენ და უთხრეს: «მშვიდობა!» მანაც მიუგო: »მშვიდობა! (ჩემთვის) უცნობი ხალხი ხართ»."},{"id":26,"translation":"და თავის ოჯახს მიაშურა და ნასუქი ხბო მოიტანა (მას ეგონა რომ ისინი ადამიანები იყვნენ)."},{"id":27,"translation":"წინ დაუდო მათ და უთხრა: «ნუთუ არ შეჭამთ?»"},{"id":28,"translation":"და (როდესაც დაინახა, რომ ისინი საკვებს არ ჭამდნენ) მან (იბრაჰიმმა) მათ მიმართ შიში იგრძნო (გულში). მათ უთხრეს: «ნუ გეშინია!» (ჩვენ ვართ ალლაჰის მიერ გამოგზავნილი ანგელოზები) და მისცეს მას (სასიხარულო ამბავი) ცოდნით სავსე ბიჭის შესახებ."},{"id":29,"translation":"და (ამ ამბის გაგონებისას) მისი ცოლი (სახელად სარა) მიუახლოვდა (ანგელოზებს) ყვირილით, (გაკვირვებისგან) სახეზე ირტყამდა ხელს და ამბობდა: «(როგორ გავაჩენ, როცა მე უკვე) მოხუცი და უშვილო ქალი ვარ»."},{"id":30,"translation":"მათ უთხრეს: «ასე ბრძანა შენმა უფალმა. ჭეშმარიტად, იგი ბრძენი, ყოვლისმცოდნეა!»"},{"id":31,"translation":"۞ მან [იბრაჰიმმა] უთხრა (ანგელოზებს): «რა არის თქვენი საქმე [თქვენი მოგზაურობის მიზანი], ო, შუამავლებო?»"},{"id":32,"translation":"მათ [ანგელოზებმა] თქვეს: «ჭეშმარიტად, ჩვენ გამოგზავნილნი ვართ ხალხთან, რომლებიც ურჩები არიან [წინასწარმეტყველ ლუტის ხალხთან, რომლებმაც უარყვეს ალლაჰის კანონი]."},{"id":33,"translation":"რათა მათზე თიხის ქვები დაგვეშინა,"},{"id":34,"translation":"ნიშანდებული შენი უფლის მიერ ზღვარგადასულთათვის."},{"id":35,"translation":"და გამოვიყვანეთ იქიდან [სოფლიდან, სადაც წინასწარმეტყველი ლუტი ცხოვრობდა] მორწმუნეები, რომლებიც იქ იყვნენ."},{"id":36,"translation":"და ჩვენ მასში (ლუტის სახლის გარდა) ვერ ვიპოვეთ სხვა სახლი, რომელშიც (ცხოვრობდნენ) მორჩილნი (ალლაჰისადმი)."},{"id":37,"translation":"და ჩვენ დავტოვეთ მასში [ალლაჰის მიერ გამოგზავნილი სასჯელის] ნიშნები მათთვის, ვინც მტკივნეული სასჯელის შიშობს."},{"id":38,"translation":"და მუსაშიც (ნიშანია), როცა წარვგზავნეთ იგი ფარაონთან ცხადი საბუთით."},{"id":39,"translation":"მაგრამ მან [ფარაონმა] ზურგი აქცია (ალლაჰის შუამავლის შეგონებებს) თავისი მხარდამჭერებით [თავისი მიმდევრებით] და თქვა (მუსაზე): «(ან) ჯადოქარია, ან შეშლილი!»"},{"id":40,"translation":"და შევიპყარით ის და მისი ლაშქარი და ჩავყარეთ ისინი ზღვაში. და ის [ფარაონი] დაგმობის ღირსია!"},{"id":41,"translation":"და (ასევე) ადიტების განადგურებაში (ნიშანია მათთვის, რომელთაც ეშინიათ მტკივნეული სასჯელისა). ამიტომ ჩვენ მათზე გამანადგურებელი ქარი გამოვგზავნეთ,"},{"id":42,"translation":"(რომელიც) თავის გზაზე არაფერს ტოვებს მტვერად ქცევის გარეშე."},{"id":43,"translation":"და (ნიშნებია) სამუდიანთა (განადგურებაშიც). მათ ეთქვათ: «იგემეთ (ცხოვრება) განსაზღვრული დროით»."},{"id":44,"translation":"მაგრამ მათ ზურგი აქციეს თავიანთი უფლის ბრძანებას [არ დაემორჩილნენ მას], და დაატყდათ მათ გამანადგურებელი სასჯელი, მაშინ, როცა უყურებდნენ (თვალით ხედავდნენ, როგორ მოდიოდა იგი მათზე)."},{"id":45,"translation":"ვეღარ შეძლეს წამოდგომა და ვერც თავის დაცვა."},{"id":46,"translation":"და ნუჰის ხალხი (დავსაჯეთ განადგურებით) მათ წინ (ვისზეც საუბარი იყო). ნამდვილად, ისინი (ალლაჰისადმი) ურჩი ხალხი იყო."},{"id":47,"translation":"და ჩვენ ავამაღლეთ ცანი ძალით და, ნამდვილად, ჩვენ ვართ განმავრცობელნი [ცათა]."},{"id":48,"translation":"და ჩვენ გავშალეთ მიწა. და რა მშვენიერი გამშლელნი ვართ!"},{"id":49,"translation":"და ყოველივე წყვილ-წყვილად გავაჩინეთ, ეგების დაფიქრდეთ (რომ ღმერთი ერთია, და ყოვლისშემძლეა, და ის არის ამ ყველაფრის შემოქმედი)."},{"id":50,"translation":"მაშ, გაიქეცით ალლაჰისკენ! ჭეშმარიტად, მე თქვენთვის მისგან ცხადი გამფრთხილებელი ვარ."},{"id":51,"translation":"და არ გაიჩინოთ ალლაჰის თანაზიარად სხვა ღვთაება. უეჭველად, მე თქვენთვის მისგან ცხადი შემგონებელი ვარ."},{"id":52,"translation":"ასევე, მათზე უწინდელებთანაც არ მისულა არც ერთი შუამავალი, რომ არ ეთქვათ მისთვის: «ჯადოქარია ან შეშლილი!»"},{"id":53,"translation":"ნუთუ მათ ერთმანეთს დაუბარეს ეს მემკვიდრეობად (რადგან ყველა ასე ამბობს)? არა, ისინი ზღვარს გადაცილებული ხალხია!"},{"id":54,"translation":"მაშ, ზურგი აქციე მათ, და შენ არ ხარ დასაძრახისი."},{"id":55,"translation":"და შეახსენე, რადგან შეხსენება სასარგებლოა მორწმუნეთათვის."},{"id":56,"translation":"და არ შემიქმნია ჯინები და ადამიანები, გარდა იმისა, რომ ჩემთვის ეცათ თაყვანი."},{"id":57,"translation":"და მათგან არანაირ სარჩოს არ ვითხოვ, არც იმას ვითხოვ, რომ მათ მე გამომკვებონ."},{"id":58,"translation":"ჭეშმარიტად, ალლაჰია სარჩოს მბოძებელი, ძალის მფლობელი, მტკიცე."},{"id":59,"translation":"ჭეშმარიტად, მათთვის, ვინც უსამართლობა ჩაიდინა (მუჰამმადის უარყოფით), არის (განსაზღვრული) წილი (სასჯელისა), მათი (ადრინდელი) მსგავსების წილის მსგავსი, რომლებმაც უარყვეს წინასწარმეტყველები. ამიტომ ნურასოდეს დამაჩქარებენ ისინი [მრავალღმერთიანები] (სასჯელს), რადგან ის უეჭველად მოვა!"},{"id":60,"translation":"ვაი, იმათ, ვინც არ ირწმუნეს, იმ დღისაგან, რომელიც აღეთქვათ!"}]},{"id":52,"verses":[{"id":1,"translation":"ვფიცავ ტურის მთას! (რომელზეც წინასწარმეტყველმა მუსამ ყოვლისშემძლე ალლაჰთან ილაპარაკა)"},{"id":2,"translation":"და წიგნს (ყურანს), დაწერილს."},{"id":3,"translation":"გაშლილ გრაგნილზე (რომელსაც კითხულობენ),"},{"id":4,"translation":"და სახლს, რომელსაც სტუმრობენ[1],","footnotes":"[1] ალ-ბაით ალ-მა'მუურ - ზეციური მეჩეთი, რომელიც მეშვიდე ზეცაზე მდებარეობს, სადაც სამოცდაათი ათასი ანგელოზი ყოველდღიურად შედის, რათა იქ ალლაჰს თაყვანი სცენ, და ამის შემდეგ ისინი იქ აღარასდროს ბრუნდებიან."},{"id":5,"translation":"და ამაღლებულ ჭერს [ყველაზე ახლოს მყოფი ცა – სამყარო],"},{"id":6,"translation":"და ზღვას აღვსებულს."},{"id":7,"translation":"ჭეშმარიტად, შენი უფლის სასჯელი (ო, შუამავალო) (რომელიც ურწმუნოებს დაჰპირდი) უეჭველად დადგება."},{"id":8,"translation":"არაა (არანაირი ძალა) მისი ამრიდებელი"},{"id":9,"translation":"იმ დღეს, როცა ცა ძლიერ შეიძვრება (ნიშნად იმისა, რომ ეს ქვეყანა დასასრულს მიუახლოვდა)"},{"id":10,"translation":"და მთები დაიწყებენ მოძრაობას (ღრუბლებივით)."},{"id":11,"translation":"ვაი, იმ დღეს იმათთვის, ვინც სიცრუედ შერაცხავდა,"},{"id":12,"translation":"რომელნიც ცრუსიტყვაობაში ერთობიან (და არ ადარდებთ, და არც სწამთ ხელმეორედ გაცოცხლებისა)."},{"id":13,"translation":"იმ დღეს, როცა მათ ჯოჯოხეთის ცეცხლში უხეშად შეყრიან."},{"id":14,"translation":"(და ეთქმებათ მათ): «ეს არის ცეცხლი, რომელსაც უარყოფდით»."},{"id":15,"translation":"ნუთუ ეს ჯადოქრობაა, თუ თქვენ ვერ ხედავთ?"},{"id":16,"translation":"(და ეტყვიან მათ): «დაიწვით მასში! მოითმენთ თუ არა, სულ ერთია. თქვენ მხოლოდ იმის მიხედვით მიიღებთ საზღაურს, რასაც (დედამიწაზე ცხოვრებისას) აკეთებდით»."},{"id":17,"translation":"უეჭველად, ღვთისმოშიშნი (აღმოჩნდებიან) სამოთხეებსა და ნეტარებაში."},{"id":18,"translation":"დატკბებიან იმით, რასაც უფალი უბოძებთ მათ. და უფალმა იხსნა ისინი ჯოჯოხეთის ტანჯვისაგან."},{"id":19,"translation":"(მათ ეტყვიან): «ჭამეთ და სვით ნეტარებით თქვენი ნამოქმედარის გამო»."},{"id":20,"translation":"ისინი მიწოლილნი იქნებიან მწკრივად გაწყობილ ტახტებზე და ჩვენ შევაუღლებთ მათ თვალმშვენიერ ჰურიებს."},{"id":21,"translation":"და რომელთაც ირწმუნეს და მათი შვილები რწმენაში მათ მიჰყვნენ, – ჩვენ მათ [მორწმუნე მშობლებს] (სამოთხეში) შევუერთებთ მათ შვილებს და არ შევამცირებთ მათ საქმეებს [მშობლების საზღაურს] თუნდაც მცირედით. ყოველი ადამიანი თავისი ნამოქმედარის მძევალია."},{"id":22,"translation":"და ჩვენ დავამატეთ მათ (კიდევ უფრო მეტი) ნაყოფი და ხორცი, რა სახისაც არ უნდა მოესურვებინათ."},{"id":23,"translation":"იქ ისინი ერთმანეთს ფიალას გაუწვდიან (ზეციური ღვინით) – ამით [ამ ღვინით] არც ფუჭსიტყვაობა იქნება და არც ცოდვისკენ წაქეზება."},{"id":24,"translation":"და გარს შემოუვლიან მათ ჭაბუკნი, (რომლებიც თავიანთი სილამაზითა და სიწმინდით) ჰგვანან მარგალიტებს, შენახულს (საზღვაო ნიჟარაში)."},{"id":25,"translation":"და ისინი ერთმანეთს მიუბრუნდებიან და შეკითხვებს დაუსვამენ, (როგორ დაიმსახურეს ალლაჰისგან ასეთი საზღაური)"},{"id":26,"translation":"ისინი უპასუხებენ: «ჭეშმარიტად, ჩვენ გვეშინოდა (ალლაჰის სასჯელის), როდესაც ჩვენს ოჯახებთან ერთად ვიყავით [ჩვენს მიწიერ ცხოვრებაში]."},{"id":27,"translation":"მაგრამ ალლაჰმა შეგვიწყალა და გვიხსნა მწველი ქარის ტანჯვისგან (ჯოჯოხეთის ცეცხლისგან)."},{"id":28,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ წინათ ვთხოვდით მას (რომ დავეცვეთ ჯოჯოხეთის სასჯელისგან და მოენიჭებინა ჩვენთვის სამოთხის ნეტარება); რადგან ის ჭეშმარიტად, კეთილისმყოფელი, შემწყალებელია!»"},{"id":29,"translation":"და შეახსენე მათ (ყურანით) (რომელთა მიმართაც შენ ხარ გაგზავნილი, ო, შუამავალო)! და შენ (ო, შუამავალო), შენი უფლის წყალობით, არც მკითხავი ხარ და არც შეშლილი."},{"id":30,"translation":"ან ისინი ამბობენ (შენზე, ო, მოციქულო): «(დიახ, ის მხოლოდ) პოეტია – მოვიცადოთ მისი ბედის ცვლილებას [როდესაც მოკვდება და დავისვენებთ მისგან]»."},{"id":31,"translation":"უთხარი: «დაელოდეთ (ჩემს სიკვდილს), ჭეშმარიტად, მეც თქვენთან ერთად ვარ მომლოდინეთა შორის [დაველოდები, სანამ ალლაჰის სასჯელი დაგატყდებათ თქვენი ურწმუნოების გამო]!»"},{"id":32,"translation":"ან (იქნებ) მათი გონება უბრძანებს მათ, რომ ასე მოიქცნენ, ან (შესაძლოა) ისინი არიან ადამიანები, რომლებიც ზღვარს გადავიდნენ (ალლაჰისადმი ურჩობაში)?"},{"id":33,"translation":"ან (ისინი) ამბობენ: «მან [მუჰამმადმა] ის [ყურანი] (თავად) გამოიგონა!» მაგრამ მათ არ სწამთ (ალლაჰისა და მის მიერ გაგზავნილი შუამავლის)!"},{"id":34,"translation":"დაე, მოიტანონ ამის მსგავსი თხრობა [ყურანი], თუ მართლები არიან (თავიანთ მტკიცებულებებში)!"},{"id":35,"translation":"ან (ნუთუ) ისინი არაფრისგან [შემოქმედის გარეშე] შეიქმნენ, ან თავად არიან საკუთარი თავის შემოქმედნი?"},{"id":36,"translation":"ან (იქნებ) მათ შექმნეს ცა და მიწა?! მაგრამ მათ არ სწამთ (ჭეშმარიტებისა: არც სამოთხის, და არც ჯოჯოხეთის)!"},{"id":37,"translation":"ან (განა) მათთანაა შენი ღმერთის საგანძურები, ან ისინი არიან განმგებელნი?"},{"id":38,"translation":"ან იქნებ მათ აქვთ კიბე (რომლითაც ზეცაში ადიან და) ისმენენ (ანგელოზთა სიტყვებს)? მათ შორის, ვინც ისმენს, მოვიდეს ცხადი მტკიცებულებით (რომელიც მათ სიმართლეზე მიუთითებს)."},{"id":39,"translation":"თუ მას [ალლაჰს] ჰყავს ქალიშვილები, თქვენ კი (ო, მრავალღმერთიანებო) — ვაჟები?"},{"id":40,"translation":"ან იქნებ საზღაურს სთხოვ მათ (ალლაჰისგან ჭეშმარიტების მოტანისთვის), და ისინი ვალით არიან დამძიმებულნი?"},{"id":41,"translation":"ან მათ უხილავის (ცოდნა) აქვთ და ამას (ხალხისთვის) იწერენ (და ამცნობენ)?"},{"id":42,"translation":"ან იქნებ ხრიკის მოწყობა სურთ? მაგრამ ურწმუნოებს მათი ხრიკი მათვე დაუბრუნდებათ."},{"id":43,"translation":"თუ მათ ალლაჰის გარდა სხვა ღმერთი ჰყავთ? დიდებულია ალლაჰი ყოველივეზე, რასაც მას [ურწმუნოები] მიაწერენ!"},{"id":44,"translation":"და თუ ისინი იხილავენ (უზარმაზარ) ნატეხს, რომელიც ციდან (მათ დასასჯელად) ჩამოვარდება, იტყვიან: «(ეს მხოლოდ) ერთმანეთზე შექუჩებული ღრუბლებია!»"},{"id":45,"translation":"დატოვე ისინი (ო, შუამავალო) იმ დღემდე, როდესაც მათ თავს დაატყდებათ (ელვის დარტყმასავით) [სიკვდილის დღე]."},{"id":46,"translation":"იმ დღეს, როცა ვერაფერს არგებთ მათ მათივე ხრიკი და არც შეწევნა ექნებათ."},{"id":47,"translation":"და უეჭველად, უსამართლოთათვის არის სასჯელი ამის გარდა, მაგრამ მათმა უმრავლესობამ არ უწყის."},{"id":48,"translation":"და მოითმინე (ო, მუჰამმად) შენი უფლის გადაწყვეტილებამდე! რადგან, ჭეშმარიტად, შენ ჩვენს თვალწინ ხარ. და განადიდე შენი უფალი, მისი ქებით (ყოველთვის) როდესაც წამოდგები!"},{"id":49,"translation":"და განადიდე იგი [ალლაჰი] ღამის ერთ-ერთ ნაწილში და როდესაც ვარსკვლავები გაქრებიან (განთიადზე)."}]},{"id":53,"verses":[{"id":1,"translation":"ვფიცავ ვარსკვლავს, როცა ის ეშვება!"},{"id":2,"translation":"არც გზას ასცდენია თქვენი თანამგზავრი (მუჰამმადი) და არც შემცდარა."},{"id":3,"translation":"და არც საკუთარი სურვილით მეტყველებს იგი."},{"id":4,"translation":"ეს [ყურანი] არაფერია, გარდა ალლაჰისგან შთაგონებული ზეშთაგონებისა."},{"id":5,"translation":"ასწავლა მას (მუჰამმადს) ძალზე ძლიერმა (ჯიბრილმა)"},{"id":6,"translation":"ძალის მქონე (მშვენიერი შეხედულობის), რომელიც გამართულად დადგა."},{"id":7,"translation":"და ის იყო უმაღლეს ჰორიზონტზე (ცაში),"},{"id":8,"translation":"შემდეგ მიუახლოვდა (ჯიბრილი) და (დაბლა) ჩამოეშვა,"},{"id":9,"translation":"და ის [ჯიბრილი] (მოციქულისგან) იყო ორი მშვილდის მანძილზე, ან კიდევ უფრო ახლოს."},{"id":10,"translation":"და შთააგონა (ჯიბრილმა) მის (ალლაჰის) მონას ის, რაც შთააგონა (ყურანი)."},{"id":11,"translation":"არ ცრუობდა გული იმაში, რაც იხილა."},{"id":12,"translation":"ნუთუ მას ედავებით იმაზე, რასაც ხედავს? (რაც მან ზეცაში მოგზაურობისას დაინახა)"},{"id":13,"translation":"და იხილა მან ის (ჯიბრილი) მეორედაც."},{"id":14,"translation":"სიდრას (ლოტოსის) უკიდურეს ზღვარზე[1]","footnotes":"[1] სიდრა (ლოტოსი) - მეშვიდე ზეცის ზემოთ მდგომ უზარმაზარ ხესთან, რომელიც ყველაზე მაღალი ზღვარია მიწიდან აღმავალთათვის და უზენაესი ალლაჰისგან ჩამომავალთათვის."},{"id":15,"translation":"მასთან არის (სამოთხის) მარადიული თავშესაფრის ბაღი (სამოთხე)."},{"id":16,"translation":"(და) აჰა, ლოტოსი (ალლაჰის ბრძანებით) დაფარა რაღაცამ (დიდებულმა, რასაც ალლაჰის გარდა ვერავინ აღწერს]."},{"id":17,"translation":"მის [მუჰამმადის] მზერას არ გადაუხვევია (არც მარცხნივ და არც მარჯვნივ) და არ გასცდენია საზღვრებს (იმისა, რაც ალლაჰმა უბრძანა დაენახა)"},{"id":18,"translation":"უეჭველად, მან იხილა თავისი უფლის უდიდესი სასწაულთაგანი."},{"id":19,"translation":"გინახავთ ალ-ლათი და ალ-უზზა?(ორი კერპის სახელი)"},{"id":20,"translation":"და კიდევ მესამე – მანათი?"},{"id":21,"translation":"განა თქვენთვის ვაჟი (შთამომავლობა), ხოლო მას [ალლაჰს] მდედრობითი სქესის (მიიჩნევთ), (ანგელოზებს ალლაჰის ქალიშვილებს რომ უწოდებთ)?"},{"id":22,"translation":"მაშინ ეს უსამართლო განაწილება ყოფილა."},{"id":23,"translation":"ისინი [ეს კერპები] მხოლოდ სახელებია, რომლებიც თქვენ და თქვენმა მამებმა დაარქვით. ალლაჰს არ მოუვლენია მათზე არანაირი მტკიცებულება. და ისინი მხოლოდ ვარაუდებსა და საკუთარი სულების სურვილებს მიჰყვებიან, მაშინ როცა მათ თავიანთი უფლისგან მოუვიდათ სწორი გზის ჩვენება."},{"id":24,"translation":"ნუთუ ადამიანს (მიეცემა) ყველაფერი, რასაც ისურვებს? (ცრუ ღმერთების შუამდგომლობა ალლაჰსა და ადამიანს შორის)?!"},{"id":25,"translation":"(არა, არ მიეცემა მას) ჭეშმარიტად, ალლაჰს ეკუთვნის მარადიული ცხოვრება და პირველიც."},{"id":26,"translation":"და რამდენი ანგელოზია ზეცაში, რომელთა შუამდგომლობაც არაფრად გამოდგება, თუ ალლაჰი არ დაუშვებს (შუამდგომლობას) მათთვის, ვისთვისაც ის ინებებს და ვისითაც კმაყოფილია!"},{"id":27,"translation":"ჭეშმარიტად, რომელთაც არ სწამთ საიქიო, ანგელოზებს მდედრობით სახელებს არქმევენ."},{"id":28,"translation":"და მათ ამის შესახებ არაფერი იციან; ისინი მხოლოდ ვარაუდს მიჰყვებიან, ვარაუდი კი, მართლაც, ჭეშმარიტების ნაწილსაც კი ვერ შეცვლის!"},{"id":29,"translation":"მაშ, ზურგი აქციე მას, ვინც ზურგი აქცია ჩვენს გახსენებას და არაფერი სურს, გარდა ამქვეყნიური ცხოვრებისა."},{"id":30,"translation":"ეს [მდგომარეობა] მათი ცოდნის (და მისწრაფებების) ზღვარია. ჭეშმარიტად, თქვენმა უფალმა საუკეთესოდ იცის, ვინ გადაუხვია თავის გზას და საუკეთესოდ იცის, ვინ მიჰყვა სწორ გზას."},{"id":31,"translation":"და ალლაჰს ეკუთვნის (ყველაფერი) ცათა შინა და (ყველაფერი) ქვეყანაზე, რათა მან მიუზღოს მათ, ვინც ბოროტი ჩაიდინა (შესაბამისი სასჯელით) და (რათა) დააჯილდოოს ისინი, ვინც სიკეთე აკეთეს, საუკეთესოთი."},{"id":32,"translation":"რომელნიც ერიდებიან დიდ ცოდვებსა და საძაგლობებს, გარდა მცირე შეცდომებისა. ჭეშმარიტად, შენი უფალი უსაზღვროდ მიმტევებელია. მან უკეთ იცის თქვენ შესახებ, როცა მიწისგან გაგაჩინათ და როცა ჩანასახები იყავით თქვენი დედების მუცელში. ამიტომ, ნუ განადიდებთ საკუთარ თავს. მან უკეთ იცის, ვინ არის ღვთისმოშიში."},{"id":33,"translation":"ხომ არ გინახავს ის, ვინც ზურგი აქცია?"},{"id":34,"translation":"და გასცა მცირედი და ძუნწობდა?"},{"id":35,"translation":"განა მას [ვინც ძუნწობდა] აქვს უხილავის ცოდნა, რასაც ის ხედავს?"},{"id":36,"translation":"ნუთუ არ ეუწყა მას, რაც იყო მუსას წერილებში?"},{"id":37,"translation":"და იბრაჰიმისა, რომელმაც შეასრულა (რაც მას ებრძანა)"},{"id":38,"translation":"რომ არც ერთი მტვირთველი სხვის ტვირთს არ იტვირთავს (სხვის ჩადენილ ცოდვაზე ადამიანი პასუხს არ აგებს)."},{"id":39,"translation":"და რომ ადამიანს არაფერი ეკუთვნის, გარდა იმისა, რისთვისაც იღწვოდა."},{"id":40,"translation":"და რომ მისი ნაღვაწი ნანახი იქნება."},{"id":41,"translation":"შემდეგ მიეზღვება მას სრული საზღაური."},{"id":42,"translation":"და რომ შენს უფალთანაა საბოლოო დაბრუნება."},{"id":43,"translation":"და რომ სწორედ ის გაცინებს და გატირებს."},{"id":44,"translation":"და რომ სწორედ ის აკვდინებს და აცოცხლებს."},{"id":45,"translation":"და რომ მან შექმნა წყვილი — მამრი და მდედრი."},{"id":46,"translation":"თესლის წვეთისგან, როცა გადმოიღვრება (საშვილოსნოში)."},{"id":47,"translation":"და რომ მასზეა მეორედ გაცოცხლება (განკითხვის დღისთვის),"},{"id":48,"translation":"და რომ სწორედ ის არის, ვინც ამდიდრებს და აკმაყოფილებს,"},{"id":49,"translation":"და რომ ისაა უფალი სირიუსისა [ვარსკვლავი, რომელსაც ზოგიერთი არაბი სცემდა თაყვანს],"},{"id":50,"translation":"და რომ სწორედ მან [ალლაჰმა] გაანადგურა პირველი ადელები [ხალხი, ვისთანაც შუამავალი ჰუდი იყო გაგზავნილი]."},{"id":51,"translation":"და სამუდის [ხალხიც გაანადგურა, ვისთანაც შუამავალი სალიჰი იყო გაგზავნილი], და (ის) არც ერთი არ დატოვა."},{"id":52,"translation":"და მანამდე ნუჰის ხალხი. უეჭველად, ისინი იყვნენ ყველაზე უსამართლონი და ყველაზე მეტად ზღვარგასულნი."},{"id":53,"translation":"და ამოტრიალებული ქალაქები დაამხო (ლუტის დასახლება)."},{"id":54,"translation":"და დაფარა იგი იმით, რითაც დაფარა (დიდი ლოდებით)."},{"id":55,"translation":"მაშ, შენი უფლის რომელ სიკეთეში შეგაქვს ეჭვი?"},{"id":56,"translation":"ეს [მუჰამმადი] არის (ზუსტად ისეთივე) გამაფრთხილებელი (როგორც სხვა გამაფრთხილებლები) პირველთაგან [წინანდელი წინასწარმეტყველთაგან]."},{"id":57,"translation":"მოახლოვდა გარდუვალი (განკითხვის დღე)."},{"id":58,"translation":"ალლაჰის გარდა არავინაა მისი ამცილებელი."},{"id":59,"translation":"ნუთუ ამ სიტყვის გიკვირთ (ყურანის)?"},{"id":60,"translation":"და იცინით და არ ტირით?!"},{"id":61,"translation":"და აგრძელებთ ამპარტავნობას!"},{"id":62,"translation":"მაშ დაემხეთ ალლაჰის წინაშე და ემსახურეთ (და თაყვანი ეცით) (მხოლოდ მას)!"}]},{"id":54,"verses":[{"id":1,"translation":"საათი მოახლოვდა და მთვარე გაიპო[1].","footnotes":"[1]როდესაც მრავალღმერთიანებმა ალლაჰის მოციქულს სთხოვეს, რომ მათთვის სასწაული ეჩვენებინა, მან ალლაჰს ვედრებით მიმართა, და ყოვლისშემძლე უფალმა ეს სასწაული უჩვენა."},{"id":2,"translation":"და თუ ისინი სასწაულს იხილავენ, ზურგს შეაქცევენ და იტყვიან: «ეს გახანგრძლივებული ჯადოქრობაა!»"},{"id":3,"translation":"მათ უარყვეს და თავიანთ ვნებებს აჰყვნენ. და ყოველი საქმე დადგენილია."},{"id":4,"translation":"და უეჭველად, მოუვიდათ მათ ცნობები (ამბები), რომლებშიც შემაკავებელია (ურწმუნოებისთვის დამაშინებელი ისტორიები)."},{"id":5,"translation":"სრულყოფილი სიბრძნე, მაგრამ რას არგებს გაფრთხილებანი?"},{"id":6,"translation":"მაშ, ზურგი აქციე მათ! იმ დღეს, როცა მომწოდებელი მოუწოდებს საზარელი რამისკენ."},{"id":7,"translation":"დამდაბლებული მზერით გამოვლენ სამარხებიდან, თითქოსდა გაფანტული კალიები."},{"id":8,"translation":"ისინი მომწოდებლისკენ (ანგელოზი ისრაფილი) გაეშურებიან. ურწმუნოები იტყვიან: «ეს მძიმე დღეა!»"},{"id":9,"translation":"მათზე ადრე ნუჰის ხალხმაც უარყო. და უარყვეს ჩვენი მსახური და თქვეს: «შეშლილია!» და დაემუქრნენ მას (რომ ქვებით ჩაქოლავდნენ, თუ ხალხის ჭეშმარიტი რწმენისკენ მოწოდებას არ შეწყვეტდა)."},{"id":10,"translation":"და იგი [ნუჰი] შეევედრა თავის უფალს: «ჭეშმარიტად, დამარცხებული ვარ [ვერ ვეწინააღმდეგები ურწმუნოებს], ამიტომ დამეხმარე (მათზე მათი ურწმუნოების გამო სასჯელის მოვლენით)!»"},{"id":11,"translation":"(და ვუპასუხეთ მის ვედრებას) და გავხსენით ზეცის კარიბჭეები წყლით, რომელიც ღვარად მოედინებოდა,"},{"id":12,"translation":"და გამოვავლინეთ წყაროები მიწიდან და შეერწყნენ წყლები (ზეციური და მიწიერი) უკვე დადგენილი ბრძანებისამებრ."},{"id":13,"translation":"და ჩვენ დავაყენეთ იგი [წინასწარმეტყველი ნუჰი] ფიცრებსა და ლურსმნებზე დამზადებულ ხომალდზე (კიდობანზე)."},{"id":14,"translation":"მიცურავდა ჩვენი მეთვალყურეობით, საზღაურად მისთვის, ვინც უარყოფილ იქნა (ამდაგვარად შევეწიეთ ნუჰს, და გავანადგურეთ მისი ურწმუნო ერი)."},{"id":15,"translation":"და ჩვენ დავტოვეთ იგი, როგორც ნიშანი. მაგრამ არის კი ვინმე, ვინც დარიგებას ისმენს?"},{"id":16,"translation":"აბა, როგორი იყო ჩემი სასჯელი და ჩემი გაფრთხილებები?"},{"id":17,"translation":"და (მე [ალლაჰი] ვფიცავ, რომ) ყურანი ადვილი გავხადე დასამახსოვრებლად, მაგრამ არის კი ვინმე, ვინც ყურადღებას მიაქცევს (ამ წიგნის შეგონებებს) [და სარგებელს მიიღებს მისგან]?"},{"id":18,"translation":"ადელებმა უარყვეს (წინასწარმეტყველი ჰუდი). და როგორ იყო ჩემი საზღაური (ურწმუნოთათვის) და ჩემი შეგონება!"},{"id":19,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ გამოვგზავნეთ მათზე [ადელებზე] ცივი (გამანადგურებელი) ქარი დღეს, რომლის უბედურებაც (შვიდი დღე და რვა ღამე) გაგრძელდა (სანამ ყველა დაიღუპებოდა)."},{"id":20,"translation":"რომელიც ადამიანებს ძირფესვიანად გლეჯდა, თითქოს ამოძირკვული პალმის ძირები ყოფილიყვნენ."},{"id":21,"translation":"და როგორი იყო ჩემი სასჯელი და ჩემი შეგონებანი?!"},{"id":22,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ გავაადვილეთ ყურანი შესაგონებლად. მაშ, არის კი ვინმე ვინც შეიგონებს?"},{"id":23,"translation":"სამუდმა უარყო გაფრთხილებანი"},{"id":24,"translation":"და თქვეს: «ნუთუ ჩვენს შორის ერთ კაცს მივყვეთ? მაშინ ხომ ჩვენ ცდომილებასა და ტანჯვაში ვიქნებით!"},{"id":25,"translation":"ნუთუ ჩვენს შორის მაინცდამაინც მასზე გარდმოევლინა შეგონება? არა, ის მატყუარა ქედმაღალია!»"},{"id":26,"translation":"ხვალ გაიგებენ, ვინ არის მატყუარა, ქედმაღალი!"},{"id":27,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ მოვავლენთ მდედრ აქლემს (რომელიც მათ თვითონ ითხოვეს) (კლდიდან ამოსულს) (როგორც სასწაული და) როგორც განსაცდელი მათთვის [სამუდებისთვის]. ამიტომ მოითმინე მათ მიმართ (ო, სალიჰ)!"},{"id":28,"translation":"და უთხარი მათ (ო, სალიჰ), რომ წყალი მათ შორის არის გაყოფილი [შენს ხალხსა და დედალ აქლემს შორის]: «თითოეულმა თავისი დანიშნულ დროში უნდა დალიოს [ერთ დღეს მთელი წყალი დედალ აქლემს, მეორე დღეს კი — მთელი წყალი ხალხს]»."},{"id":29,"translation":"და დაუძახეს თავიანთ ძმას [და უბიძგეს მათ შორის ყველაზე უბედურს, მოეკლა მდედრი აქლემი], და მანაც შეუდგა საქმეს და (მაშინ) გადაუჭრა ბარკლის იღლიები (რომ წამოეგდო და შემდეგ დაეკლა)."},{"id":30,"translation":"აბა, როგორი იყო ჩემი სასჯელი და ჩემი გაფრთხილებები?!"},{"id":31,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ მათ [სამუდიანებს] მხოლოდ ერთი ხმა გამოვუგზავნეთ [ანგელოზ ჯიბრილის მიერ გამოცემული მძლავრი ხმა], და ისინი მეცხოველეობისთვის განკუთვნილი (მშრალი) ბალახის მსგავსნი გახდნენ."},{"id":32,"translation":"და ჩვენ გავაადვილეთ ყურანი შესაგონებლად. მაშ, არის კი ვინმე ვინც შეიგონებს?"},{"id":33,"translation":"ცრუდ შერაცხა ლუტის ხალხმა შემგონებელნი."},{"id":34,"translation":"ჩვენ მათ ქვების ქარიშხალი დავატეხეთ, გარდა ლუტის ოჯახისა. ისინი გარიჟრაჟზე ვიხსენით."},{"id":35,"translation":"წყალობად ჩვენგან. ასე მივაგებთ ჩვენ მადლიერს."},{"id":36,"translation":"და მან ნამდვილად გააფრთხილა ისინი ჩვენი სასჯელის შესახებ, მაგრამ მათ ეჭვი შეიტანეს გაფრთხილებებში."},{"id":37,"translation":"და ისინი შეუპოვრად სთხოვდნენ [ლუტს] მის სტუმრებს (რომლებიც ადამიანის სახით გამოჩენილი ანგელოზები იყვნენ, რომ მათთან გარყვნილება ჩაედინათ), და ჩვენ დავაბრმავეთ მათი თვალები. (და ეთქვათ მათ): «იგემეთ ჩემი სასჯელი და შეგონება!»"},{"id":38,"translation":"და ჭეშმარიტად, დილაადრიან ეწვიათ მათ გარდაუვალი სასჯელი."},{"id":39,"translation":"მაშ, იგემეთ ჩემი სასჯელი და ჩემი შეგონება!"},{"id":40,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ გავაადვილეთ ყურანი შესაგონებლად. მაშ, არის კი ვინმე შეგონების მიმღები?"},{"id":41,"translation":"და უეჭველად, ეწვია ფარაონის ოჯახს შემგონებელნი."},{"id":42,"translation":"მათ უარყვეს ჩვენი ყველა ნიშანი და ჩვენ შევიპყარით ისინი ძლევამოსილისა და ყოვლისშემძლის შეპყრობით."},{"id":43,"translation":"ნუთუ თქვენი ურწმუნოები (ო, ყურეიშელებო), უკეთესნი არიან იმათზე (რომლებიც თავიანთი ურწმუნოების გამო სიკვდილით დაისაჯნენ), თუ გაქვთ დაცვის წერილი (რომელიც აცხადებს, რომ ალლაჰი არ დაგსჯით) წერილებში (რომლებიც წინასწარმეტყველებს გადმოეცა)?"},{"id":44,"translation":"ან იქნებ ამბობენ: «ჩვენ ერთიანი, გამარჯვებული ძალა ვართ (მექქელი ურწმუნოები)»."},{"id":45,"translation":"მალე ეს შეკრება (უმორწმუნო ყურეიშელების) დამარცხდება და ისინი ზურგს შეაქცევენ. {და ეს ასეც მოხდა ბადრის ბრძოლაში.}"},{"id":46,"translation":"მაგრამ საათი [განკითხვის დღის] არის მათთვის აღთქმული დრო, და საათი უფრო საშინელი და მწარეა (ვიდრე სასჯელი, რომელიც მათ ბადრში მიიღეს)!"},{"id":47,"translation":"უეჭველად, მეამბოხენი გზააბნევასა (ამქვეყნად) და ალში არიან (საიქიოში)!"},{"id":48,"translation":"იმ დღეს, როცა მათ სახით ცეცხლში ჩაათრევენ [ეტყვიან]: «იგემეთ ჯოჯოხეთის შეხება!»"},{"id":49,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ ყველაფერი შევქმენით წინასწარი განსაზღვრით."},{"id":50,"translation":"ჩვენი ბრძანება მხოლოდ ერთია (ერთი სიტყვის თქვით), თვალის დახამხამების მსგავსად."},{"id":51,"translation":"და ჩვენ უკვე დავღუპეთ თქვენი მსგავსნი. ნუთუ არის ვინმე დაფიქრებული?"},{"id":52,"translation":"და ყოველივე, რაც მათ ჩაიდინეს, წიგნებშია."},{"id":53,"translation":"და ყოველი, მცირე და დიდი, ჩაწერილია."},{"id":54,"translation":"უეჭველად, ღვთისმოშიშნი ბაღებსა და მდინარეებში იქნებიან."},{"id":55,"translation":"სიმართლის სავანეში, ყოვლისშემძლე მეუფის წინაშე."}]},{"id":55,"verses":[{"id":1,"translation":"მოწყალემ"},{"id":2,"translation":"ასწავლა ყურანი (ადამიანს)"},{"id":3,"translation":"(და) მან შექმნა ადამიანი."},{"id":4,"translation":"(და) ასწავლა მას საკუთარი აზრის გამოხატვა."},{"id":5,"translation":"მზე და მთვარე (მოძრაობენ) (ზუსტი) თანმიმდევრობით,"},{"id":6,"translation":"და ვარსკვლავები (ცაში) და ხეები (მიწაზე) იხრებიან (თავიანთი უფლის წინაშე)."},{"id":7,"translation":"და მან [ალლაჰმა] აღამაღლა ცა (მიწის ზემოთ) და დაამყარა სასწორი [სამართლიანობისა] (და უბრძანა თავის ქმნილებებს, ყოფილიყვნენ მართლები)."},{"id":8,"translation":"რათა არ გადახვიდეთ ზღვარს სასწორში (აწონვისას)"},{"id":9,"translation":"და აწონე სამართლიანად [სწორად] და ნუ დააკლებ წონას სასწორზე (როდესაც ადამიანებს აუწონით)!"},{"id":10,"translation":"და დაადგინა მიწა თავის ქმნილებათათვის."},{"id":11,"translation":"მასზე [მიწაზე] არის (სხვადასხვა) ნაყოფი და (ასევე) პალმები ფიალებით [გვირგვინის ფურცლებით] (რომლიდანაც ნაყოფი იზრდება)."},{"id":12,"translation":"და ღეროიანი მარცვლეული და სურნელოვანი ბალახები (როგორც საკვები თქვენთვის და თქვენი ცხოველებისთვის)."},{"id":13,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":14,"translation":"მან შექმნა კაცი [ადამი] მშრალი თიხისგან, მექოთნის თიხის მსგავსი,"},{"id":15,"translation":"და შექმნა ჯინები სუფთა [უკვამლო] ცეცხლისგან."},{"id":16,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":17,"translation":"მზის ორი ამოსვლის უფალი [ზაფხულისა და ზამთრის მზის ამოსვლები] და მზის ორი ჩასვლის უფალი [ზაფხულისა და ზამთრის მზის ჩასვლები]."},{"id":18,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":19,"translation":"მან გააერთიანა ორი ზღვა (მარილიანი და მტკნარი),\nრომლებიც ერთმანეთს უკავშირდებიან."},{"id":20,"translation":"მათ შორის არის (გარკვეული) ბარიერი, რომლითაც ისინი [ეს ორი ზღვა] არ გადადიან [ამ ორი ზღვის მარილიანი და მტკნარი წყალი არ ერევა ერთმანეთში]."},{"id":21,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":22,"translation":"მათგან (ამ ზღვებიდან) გამოდის მარგალიტი და მარჯანი."},{"id":23,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":24,"translation":"და მას ეკუთვნის ზღვაში მთებივით აღმართული იალქნები."},{"id":25,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":26,"translation":"ყველა, ვინც მასზეა, გაქრება (მოკვდება)."},{"id":27,"translation":"და მხოლოდ შენი უფლის სახეა მარადიული, რომელიც დიდებულების და სიუხვის მქონეა."},{"id":28,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":29,"translation":"მას (ალლაჰს) ევედრება ყოველი ცათა და ქვეყანათა შინა. ყოველდღე ის საქმეშია [მიცემითა და წართმევით, ამაღლებითა და დამდაბლებით]."},{"id":30,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":31,"translation":"მალე [განკითხვის დღეს] თქვენთვისაც მოვიცლით [ჩავატარებთ ანგარიშსწორებას და საზღაურს], ო, ორი სახეობის არსებებო [ადამიანებო და ჯინნებო, ალლაჰი მოცლილია ყოველთვის, მაგრამ აქ იგულისხმება მუქარა ამნაირი ფორმით]!"},{"id":32,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":33,"translation":"ო, ჯინებისა და ადამიანების საზოგადოებავ! თუ შეგიძლიათ ცისა და მიწის საზღვრებს გასცდეთ, მაშინ წადით! [თქვენ ვერ გადალახავთ ციურ საზღვრებს და, ამიტომ, ვერ გაექცევით ალლაჰის ძალაუფლებას თქვენზე.] თქვენ ვერ გადალახავთ, გარდა ძალით [ალლაჰის ძალაუფლების ქვეშ ყოფნით და მხოლოდ მისი ნებით]."},{"id":34,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":35,"translation":"თქვენზე მოივლინება ცეცხლის ალი და კვამლი და ვერ გაიმარჯვებთ (ანუ ალლაჰს ვერ გაექცევით)."},{"id":36,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":37,"translation":"და როდესაც [განკითხვის დღეს] ცა გაიხსნება და გაწითლდება, როგორც (ადუღებული) ზეთი (ან გამდნარი ტყვია)."},{"id":38,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":39,"translation":"იმ დღეს [განკითხვის დღეს], როდესაც არც ადამიანებს და არც ჯინებს არ ჰკითხავენ თავიანთი ცოდვების შესახებ [რა ცოდვები ჩაიდინეს] (რადგანაც საქმეების წიგნები წარედგინება)."},{"id":40,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":41,"translation":"(ანგელოზები) ამბოხებულებს [ურწმუნოებს] მათ ნიშნებით იცნობენ, და დაიჭერენ მათ ქოჩრით და ფეხებით (და ჯოჯოხეთში ჩააგდებენ)."},{"id":42,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":43,"translation":"(და ითქმის ურწმუნოთათვის): «ეს არის ჯოჯოხეთი, რომელსაც (სიცოცხლეში) მეამბოხეები [ურწმუნონი] სიცრუეს უწოდებდნენ!»"},{"id":44,"translation":"ისინი ივლიან (სასჯელის მიმღებნი) მის [ცეცხლსა] და მდუღარე წყალს შორის."},{"id":45,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":46,"translation":"ხოლო ვისაც თავისი უფლის წინაშე წარდგომის ეშინოდა [ერიდებოდა ცოდვებს], მისთვის (სამოთხის) ორი ბაღია."},{"id":47,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":48,"translation":"გაშლილი ტოტები (რომლებზეც ნაყოფია დაკიდებული),"},{"id":49,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":50,"translation":"ორივეში [ამ სამოთხის ორ ბაღში] ორი წყარო მოედინება."},{"id":51,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":52,"translation":"ორივეში [ამ ორ ბაღში] (არის) წყვილი [ორი სახეობა] ყველა ხილის."},{"id":53,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":54,"translation":"მიყრდნობილნი ტახტებზე, რომელთა სარჩული სქელი ხავერდისაა, და ორივე ბაღის ნაყოფი ახლოა."},{"id":55,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":56,"translation":"მათში არიან მზერა დაწეული ქალწულები,(რომლებიც მხოლოდ თავიანთ მეუღლეებს უყურებენ) რომლებსაც მათამდე არც ადამიანი და არც ჯინი არ შეხებია."},{"id":57,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":58,"translation":"ისინი [სამოთხის ჰურიები] სილამაზით ჰგვანან [წითელ] ლალს და კორალს."},{"id":59,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":60,"translation":"განა სიკეთის საზღაური (ამქვეყნად) სიკეთე არ არის (საიქიოში)?"},{"id":61,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":62,"translation":"და მათ გარდა (მაგ ორი სამოთხის ბაღის გარდა) კიდევ ორი ბაღია."},{"id":63,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":64,"translation":"(რომლებიც) მუქი მწვანეა (სიმწვანის სიუხვის გამო)."},{"id":65,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":66,"translation":"ორივეში არის ორი წყარო, საიდანაც წყალი ამოხეთქავს."},{"id":67,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":68,"translation":"ორივეში (სამოთხის) ნაყოფი, პალმები და ბროწეულებია."},{"id":69,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":70,"translation":"მათში [ამ ოთხ სამოთხის ბაღში] (არიან) კეთილშობილი, ლამაზი (გარეგნულად) (ჰურიები),"},{"id":71,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":72,"translation":"შავთვალა ჰურიები, კარვებში დამალულნი."},{"id":73,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":74,"translation":"რომელთაც მათზე წინ არც ადამიანი და არც ჯინი არ შეხებია."},{"id":75,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":76,"translation":"წამოწოლილნი მწვანე ბალიშებსა და მშვენიერ ხალიჩებზე."},{"id":77,"translation":"მაშ, თქვენი უფლის რომელ სიკეთეს უარყოფთ?"},{"id":78,"translation":"კურთხეულია სახელი შენი უფლისა, დიდებისა და პატივის მფლობელისა!"}]},{"id":56,"verses":[{"id":1,"translation":"როდესაც მოვლენა მოხდება [როდესაც საყვირი გაისმის აღდგომის დღეს],"},{"id":2,"translation":"რომლის დადგომასაც ვერავინ უარყოფს [იმ მომენტში ვერავინ შეძლებს იმის თქმას, რომ სამსჯავროს დღის მოსვლა სიცრუეა]!"},{"id":3,"translation":"(ეს მოვლენა იქნება) დამამცირებელი [მიიყვანს დამცირებამდე] (ალლაჰის მტრებს) და ამაღლებას [პატივისცემამდე მიიყვანს] (ალლაჰის მხარდამჭერებს),"},{"id":4,"translation":"როდესაც მიწა საშინელი შერყევით იქნება შერყეული."},{"id":5,"translation":"და (როცა) მთები ჩამოიშლებიან და დაიშლებიან."},{"id":6,"translation":"და გადაიქცევიან გაფანტულ, მცირე ნაწილაკებად."},{"id":7,"translation":"და თქვენ (ო, ადამიანებო) სამ ჯგუფად იქცევით (განკითხვის დღეს)."},{"id":8,"translation":"მარჯვენა მხარეს მყოფნი – (და) ვინ არიან ისინი,\nმარჯვენა მხარეს მყოფნი?"},{"id":9,"translation":"და მარცხენა მხარეს მყოფნი, – (და) ვინ არიან ისინი, მარცხენა მხარეს მყოფნი?"},{"id":10,"translation":"და ისინი, ვინც სხვებზე წინმსწრებნი არიან (ამქვეყნად რწმენის მიღებაში და კეთილი საქმეების კეთებაში,) წინმსწრებნი არიან (იმ ქვეყნადაც, რათა მიიღონ საზღაური მარადიული სიცოცხლისა და შევიდნენ სამოთხეში)"},{"id":11,"translation":"ისინი არიან დაახლოებულნი (ალლაჰთან)."},{"id":12,"translation":"(მარადიული) ნეტარების ბაღებში."},{"id":13,"translation":"ჯგუფი პირველთაგან (შაუამავალი მუჰამმადის უმმა და წინამორბედი უმმათებიდანაც)."},{"id":14,"translation":"და მცირედნი უკანასკნელთაგან [შუამავალი მუჰამმადის თემის მომდევნო თაობებს შორის]."},{"id":15,"translation":"(მჯდომარე) ტახტებზე, ნაქარგი (ოქროთი და ძვირფასი ქვებით),"},{"id":16,"translation":"მიყრდნობილნი მათზე [საწოლებზე], ერთმანეთის პირისპირ."},{"id":17,"translation":"გარს შემოუვლიან მათ მარადყმაწვილი ყრმები [მსახურნი],"},{"id":18,"translation":"თასებით, დოქებით (სასმელებით) და ჭიქებით (სამოთხის ღვინო) (რომელიც მოედინება) (უწყვეტი) წყაროდან."},{"id":19,"translation":"არც თავი ასტკივდებათ მისგან [სამოთხის ღვინისგან] და არც დათვრებიან"},{"id":20,"translation":"და (მათი მსახურებიც მიუტანენ) ნაყოფს იმისგან, რაც მათ აირჩიეს,"},{"id":21,"translation":"და ფრინველის ხორცით, რომელსაც ისურვებენ"},{"id":22,"translation":"და (მათი მეუღლეები იქ იქნებიან) შავთვალა და\nდიდთვალება (ქალწულები) [ჰურიები],"},{"id":23,"translation":"(რომლებიც, თავიანთი სილამაზითა და სიწმინდით)\nმარგალიტებივით არიან, შენახული (ზღვის ნიჟარაში),"},{"id":24,"translation":"(და ეს სამოთხის სიკეთენი მიეცათ მათ) სანაცვლოდ (თავიანთი უფლისაგან) იმისათვის, რაც (თავიანთ მიწიერ ცხოვრებაში) [მართალი საქმეებისათვის, რომლებსაც მათ ასრულებდენ რწმენითა და ცოდვების მიტოვებით]."},{"id":25,"translation":"იქ არ მოისმენენ ფუჭ სიტყვასა და არც ცოდვიან საუბარს,"},{"id":26,"translation":"არამედ სიტყვები: «მშვიდობა, მშვიდობა!» (სალაამ, რომლითაც ყოვლისშემძლე ალლაჰი, ანგელოზები და სამოთხის მცხოვრები ესალმებიან ერთმანეთს)"},{"id":27,"translation":"და მარჯვენა მხარის ხალხი, ვინ არის მარჯვენა მხარის ხალხი?"},{"id":28,"translation":"(ისინი იცხოვრებენ) უეკლო ლოტოსებს შორის,"},{"id":29,"translation":"და (ბანანებს შორის), (რომელთა ნაყოფი) რიგებად არის ჩამოკიდებული,"},{"id":30,"translation":"და (მარადიულად) გაწელილ ჩრდილებს შორის"},{"id":31,"translation":"და დასხმული წყალი (რომელიც არხში არ მიედინება),"},{"id":32,"translation":"და (ბევრ) ხილს შორის."},{"id":33,"translation":"გაუთავებელი [რომელიც არასდროს\nმთავრდება] და არავის მიერ და არავისთვის აკრძალული არ არის"},{"id":34,"translation":"და ამაღლებულ საწოლებზე."},{"id":35,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ შევქმენით ისინი [სამოთხის ქალები] განსაკუთრებულ არსებებად."},{"id":36,"translation":"და ჩვენ ვჰქმენით ისინი (მარადიულ) ქალწულებად [რომლებიც კვლავ ქალწულები ხდებიან ქმრებთან ინტიმური კავშირის შემდეგ]"},{"id":37,"translation":"(ქმრების მიმართ) მოსიყვარულენი, თანასწორნი [თანასწორი და ახალგაზრდა ასაკის]"},{"id":38,"translation":"(და ეს ყველაფერი) მარჯვენა მხარეს მყოფთათვის."},{"id":39,"translation":"ბევრნი პირველ ჯგუფთა რიცხვთაგან [შუამავალი მუჰამმადის უმმათზე უფრო წინანდელი თაობებიდან; ადრინდელი შუამავლები და მათი მიმდევრები]"},{"id":40,"translation":"და მრავალნი – უკანასკნელთაგან (შუამავალი მუჰამმადის უმმათის ბოლო თაობებისგან)."},{"id":41,"translation":"და მარცხენა მხარეს რომ არიან – (და) ვინ არიან ისინი,\nმარცხენა მხარეს რომ არიან?"},{"id":42,"translation":"(ესენი არიან ისინი, ვინც აღმოჩნდებიან) ჯოჯოხეთის ცეცხლში და (ჯოჯოხეთის) მდუღარე წყალში,"},{"id":43,"translation":"და შავი კვამლის ჩრდილი (ჯოჯოხეთურ ცეცხლში),"},{"id":44,"translation":"(ჩრდილი) არც გრილი და არც სასიამოვნო [საზარელი გარეგნულად და არსებითად]."},{"id":45,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი ადრე [მიწიერ ცხოვრებაში] ფუფუნებაში ცხოვრობდნენ [გართობასა და სიამოვნებებში ჩაძირულნი],"},{"id":46,"translation":"და ჯიუტად ჩადიოდნენ დიდი ცოდვებს [ურწმუნოებასა და მრავალღმერთიანობას],"},{"id":47,"translation":"და ამბობდნენ (აღდგომის უარყოფით): «როცა მოვკვდებით და ვიქცევით მტვრად და ძვლებად, ნუთუ ჩვენ კვლავ აღვდგებით (სიცოცხლეს დავუბრუნდებით)?!"},{"id":48,"translation":"ჩვენი პირველი მამაპაპებიც (რომლებიც დიდი ხნის წინ დაიშალნენ) (ისინიც აღდგებიან)?!»"},{"id":49,"translation":"უთხარი (მათ) (ო, შუამავალო): «ჭეშმარიტად, პირველნი და უკანასკნელნი [ყველა, ვინც დედამიწაზე ცხოვრობდა და იცხოვრებს]"},{"id":50,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი შეიკრიბებიან (წინასწარ განსაზღვრულ) დღეს, რომელიც (მხოლოდ ალლაჰისთვისაა ცნობილი) [აღდგომის დღეს]!»"},{"id":51,"translation":"მაშინ, ჭეშმარიტად, თქვენ გზააბნეულნო (ჭეშმარიტი გზიდან) სიცრუედ მიიჩნევთ (იმას, რაც ალლაჰმა და შემდეგ მისმა შუამავალმა გაცნობათ),"},{"id":52,"translation":"აუცილებლად შეჭამთ (ნაყოფს) ხიდან, სახელად ზაყყუუმი, (რომელიც ყველაზე საზიზღარია, ის ჯოჯოხეთის ფსკერზე იზრდება)."},{"id":53,"translation":"და (საშინელი შიმშილისგან) გაივსებენ (თავიანთი) მუცლებს მისგან (ზაყყუუმის ნაყოფით),"},{"id":54,"translation":"და (ძლიერი წყურვილით) დალევენ (ჯოჯოხეთის) მდუღარე წყალს,"},{"id":55,"translation":"და სვამენ (ისე ბევრს), როგორც წყურვილით გამხდარნი,"},{"id":56,"translation":"ეს [ყველა ეს სახის სასჯელი] იქნება მათი [ურწმუნოთა] საზღაური სამსჯავრო დღეს."},{"id":57,"translation":"ჩვენ შეგქმენით თქვენ (ო, ადამიანნო) (არაფრისგან), მაშ, რატომ არ ირწმუნებთ (აღდგომას)?"},{"id":58,"translation":"ხომ გინახავთ, რასაც თქვენ გამოყოფთ (მამაკაცის თესლს)?"},{"id":59,"translation":"თქვენ ქმნით მას [ადამიანის თესლს], თუ ჩვენ ვართ შემქმნელნი?!"},{"id":60,"translation":"ჩვენ განვსაზღვრეთ თქვენ შორის სიკვდილი და ჩვენ ისეთები არ ვართ, რომ ვინმემ გაგვასწროს [ვინც ჩვენ შეგვაჩერებს]!"},{"id":61,"translation":"რომ ჩვენ შევცვლით თქვენს იერს (განკითხვის დღეს) და აღგადგენთ (ისეთი სახითა და მდგომარეობაში) ისე, რომ თქვენ ის არ იცით."},{"id":62,"translation":"და ნამდვილად იცოდით პირველი შექმნის შესახებ, მაშ, რატომ არ დაფიქრდებით?"},{"id":63,"translation":"განა დაფიქრებულხართ, რას ხნავთ (რასაც თესავთ)?"},{"id":64,"translation":"თქვენ ზრდით მას, თუ ჩვენ ვართ მისი გამზრდელნი?"},{"id":65,"translation":"ჩვენ რომ გვენება, ნამდვილად ვაქცევდით მას მოფანტულ ჩალად [მოგწყვეტდით მოსავალს], და გაგიკვირდებოდათ (თქვენი მოსავლის ბედზე)."},{"id":66,"translation":"(ამბობთ): «ჭეშმარიტად, ჩვენ ნამდვილად განვიცადეთ დანაკარგი»."},{"id":67,"translation":"«უფრო მეტიც, ჩვენ ასევე მოკლებულნი ვართ (სარჩოს)»."},{"id":68,"translation":"ხომ გიხილავთ წყალი, რომელსაც სვამთ?"},{"id":69,"translation":"თქვენ გარდმოავლენთ მას ღრუბლებიდან, თუ ჩვენ ვართ გარდმომვლენნი?"},{"id":70,"translation":"ჩვენ რომ გვინდოდეს, მლაშედ ვაქცევდით მას. მაშ, რატომ არ ხართ მადლიერნი?"},{"id":71,"translation":"ნუთუ არ გინახავთ ის ცეცხლი, რომელსაც ანთებთ?"},{"id":72,"translation":"თქვენ აღმოაცენეთ მისი ხე თუ ჩვენ ვართ აღმომცენებელნი?"},{"id":73,"translation":"ჩვენ ის შეხსენებად დავადგინეთ (რათა შეგახსენოთ ჯოჯოხეთის ცეცხლი) და სარგებლად მგზავრთათვის."},{"id":74,"translation":"მაშ, ადიდე შენი დიდებული უფლის სახელი!"},{"id":75,"translation":"არა (მცდარნი არიან ურწმუნონი, როდესაც ყურანზე ცუდს ამბობენ)! (მე, ალლაჰი) ვფიცავ ვარსკვლავების ჩასვენების ადგილებს!"},{"id":76,"translation":"და ჭეშმარიტად, ეს დიადი ფიცია, თქვენ რომ იცოდეთ!"},{"id":77,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს [რაც წაგიკითხეს] უეჭველად პატივცემული ყურანია."},{"id":78,"translation":"დაცულ წიგნში (ლავჰულ მაჰფუზში)."},{"id":79,"translation":"მას არ ეხებიან, გარდა განწმენდილებისა."},{"id":80,"translation":"გარდმოვლენილია სამყაროთა უფლისგან."},{"id":81,"translation":"ნუთუ ამ სიტყვას [ყურანს] უგულებელყოფთ (ურწმუნოებო)?"},{"id":82,"translation":"და თქვენ თქვენს წილს (რომელიც ალლაჰმა მოგცათ) აქცევთ იმად, რასაც სიცრუედ მიიჩნევთ (რომ ალლაჰი გამოგკვებავთ ყველაფრით, რაც ცხოვრებისთვის გჭირდებათ). [ალლაჰისთვის მადლობის გადახდის ნაცვლად, თქვენ უარყოფთ მისგან მიღებული სიკეთეების აღიარებას!]"},{"id":83,"translation":"და რატომ (ვერ იჭერთ თქვენს სულებს სხეულში), როდესაც ის [სული] ყელში აღწევს (გამოდის და როდესაც ადამიანი კვდება),"},{"id":84,"translation":"და თქვენ იმ მომენტში (მომაკვდავ ადამიანს) უყურებთ?"},{"id":85,"translation":"ჩვენ [ალლაჰი] მასთან [მომაკვდავთან] (ჩვენი ცოდნით ყოვლის შემძლეობით და ანგელოზებით) უფრო ახლოს ვართ, ვიდრე თქვენ, მაგრამ თქვენ ვერ ხედავთ (ანგელოზებს)."},{"id":86,"translation":"მაშ, თუ თქვენ არ იქნებით გასამართლებულნი (ალლაჰის მიერ განკითხვის დღეს)"},{"id":87,"translation":"(მაშ,) დააბრუნეთ ის [სული] უკან (სხეულში), თუ სიმართლეს ამბობთ?"},{"id":88,"translation":"ხოლო თუ ის დაახლოებულთაგანია,"},{"id":89,"translation":"შვება (ექნება), სურნელება და ნეტარების სამოთხე."},{"id":90,"translation":"ხოლო თუ ის [გარდაცვლილი] იქნება იმათგან, ვინც მარჯვენა მხარეს არიან,"},{"id":91,"translation":"მაშინ მას ეთქმება: «მშვიდობა (და სიმშვიდე) შენთვის, რადგან შენ იმათგან ხარ, ვინც მარჯვენა მხარეს არიან!»"},{"id":92,"translation":"ხოლო თუ ის [გარდაცვლილი] იყო მატყუართაგან, გზააცდენილთაგანია,"},{"id":93,"translation":"მაშინ მისთვის იქნება მასპინძლობა (ჯოჯოხეთური) მდუღარე წყლით."},{"id":94,"translation":"და [ასევე ექნება] (მარადიული) წვა ჯოჯოხეთის ცეცხლში."},{"id":95,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს [რაც ჩვენ გიამბობთ შენ, ო, შუამავალო], არის უეჭველი ჭეშმარიტება, რომელშიც არავითარი ეჭვი არ არსებობს."},{"id":96,"translation":"ამიტომ ადიდე შენი უფალი დიდებული სახელით!\n(და უარყავი ყველაფერი ყალბი, რასაც ურწმუნონი ალლაჰის შესახებ ამბობენ, რადგან ალლაჰი უმაღლესია და აღმატებულია ყველაფერზე, რასაც ისინი ამბობენ — უმაღლესი აღმატებით)"}]},{"id":57,"verses":[{"id":1,"translation":"განადიდებს ალლაჰს ყოველივე, რაც ცათა შინაა და ქვეყანაზე, და იგია ძლევამოსილი, ბრძენი."},{"id":2,"translation":"მას ეკუთვნის ცათა და მიწის ხელმწიფება. იგი აცოცხლებს და აკვდინებს. და იგი ყოველისშემძლეა."},{"id":3,"translation":"ის [ალლაჰი] არის პირველი [მის წინ არავინ ყოფილა] და უკანასკნელი [მის შემდეგ არავინ იქნება] ცხადი (რომლის ზემოთაც არაფერია) და დაფარული, და ის ყოვლისმცოდნეა."},{"id":4,"translation":"იგია [ალლაჰი], რომელმაც თავისი სიბრძნით შექმნა ცანი და მიწა ექვს დღეში (თუმცა შეეძლო მათი შექმნა ერთ წამშიც, ეთქვა მხოლოდ: იყავ!), შემდეგ კი ამაღლდა ტახტზე [ისე, როგორც მხოლოდ მის დიად ღირსებას შეჰფერის და არა ქმნილებებსავით]. მან იცის ყველაფერი, რაც მიწაში შედის [ყოველი თესლი, ყოველი წყლის წვეთი] და ყველაფერი, რაც იქიდან გამოდის [ყოველი ყლორტი, ყოველი უმცირესი ნაწილაკი…] ყველაფერი, რაც ციდან ჩამოდის და ყველაფერი, რაც მასში (ცაში) ადის [მისი მსახურების ყველა საქმე და სხვა].\nდა ის [ალლაჰი] თქვენთანაა [თავისი ცოდნითა და ძალით], სადაც არ უნდა იყოთ. და ალლაჰი ხედავს ყველაფერს. [რასაც აკეთებთ — არც ერთი თქვენი საქმე არ დაიკარგება]."},{"id":5,"translation":"მას ეკუთვნის მეუფება ცათა და მიწისა და ალლაჰთან ბრუნდება ყოველი საქმე."},{"id":6,"translation":"მას შეჰყავს ღამე დღეში და დღე შეჰყავს ღამეში [წელიწადის სეზონების მიხედვით დღის და ღამის ხანგრძლივობას ცვლის], და მან იცის ისიც, რაც გულებშია."},{"id":7,"translation":"ირწმუნეთ ალლაჰი და მისი მოციქული (მუჰამმადი) და დახარჯეთ (ალლაჰის გზაზე) იმ ქონებიდან, რომელიც მან თქვენს განკარგულებაში მოგცათ. ხოლო მათგან, ვინც ირწმუნა და ხარჯავდა, მათთვის დიდი საზღაურია."},{"id":8,"translation":"რა გემართებათ, რომ არ ირწმუნებთ ალლაჰს, მაშინ როცა შუამავალი [მუჰმმადი] გიხმობთ, რომ ირწმუნოთ თქვენი უფალი? და მან ხომ უკვე აიღო თქვენი აღთქმა, თუკი მორწმუნენი ხართ."},{"id":9,"translation":"ის არის, ვინც თავის მსახურს (შუამავალ მუჰმმადს) უგზავნის ცხად აიათებს, რათა გამოგიყვანოთ სიბნელიდან [ურწმუნოებიდან] სინათლეში [ჭეშმარიტ რწმენაში]. და ჭეშმარიტად, ალლაჰი თქვენდამი თანამგრძნობი, შემწყალებელია."},{"id":10,"translation":"და რა გჭირთ თქვენ, (ო ადამიანებო) რომ არ ხარჯავთ (თქვენს ქონებას) ალლაჰის გზაზე [ალლაჰის სიტყვის ამაღლების საქმეში], მაშინ როცა ალლაჰს ეკუთვნის ცათა და მიწის მემკვიდრეობა? თქვენში ვერ გათანაბრდებიან ისინი, ვინც გამარჯვებამდე [მექქის განთავისუფლებამდე მრავალღმერთიანობისგან] ხარჯავდნენ და იბრძოდნენ (ურწმუნოთა წინააღმდეგ), და ისინი, ვინც ამის შემდეგ ხარჯავდნენ და იბრძოდნენ. ისინი ალლაჰის წინაშე ხარისხით უფრო მაღლები არიან. და თითოეულს ამ ორი ჯგუფიდან ალლაჰმა აღუთქვა საუკეთესო [სამოთხე]. და ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა იმაში, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":11,"translation":"ვინ მისცემს ალლაჰს კეთილ სესხს [თავის ქონებას დახარჯავს მის გზაზე, მისგან ჯილდოს იმედით], რათა მან (ალლაჰმა) გაუმრავლოს მას (მისი საზღაური) და მისთვის იყოს უხვი ჯილდო [სამოთხე]?"},{"id":12,"translation":"იმ დღეს [სამსჯავროს დღეს], როცა იხილავ, რომ მორწმუნე კაცებსა და მორწმუნე ქალებს (როდესაც ისინი ბეწვის ხიდზე გადავლენ — გზაზე, რომელიც სამოთხემდე მიდის და ჯოჯოხეთზეა გადებული) წინ გაუძღვებათ მათი ნათელი (გზას გაუნათებს) და მარჯვენა მხარესაც ექნებათ (მათი საქმეების წიგნები). და ეთქმებათ მათ: «სასიხარულო ამბავი თქვენ დღეს! (თქვენთვის მომზადებულია) სამოთხის ბაღები, რომელთა ქვემოთ მდინარეები მიედინება, იქ სამარადისოდ დარჩებით. აი ეს არის დიდი წარმატება»."},{"id":13,"translation":"იმ დღეს [სამსჯავროს დღეს], როცა თვალთმაქცი კაცები და თვალთმაქცი ქალები ეტყვიან მათ, ვინც ირწმუნა (როდესაც მორწმუნეები უკვე ბეწვის ხიდზე იქნებიან): «დაგველოდეთ [მოგვიბრუნდით სახით], რათა თქვენი ნათლიდან ავიღოთ!»\nმათ [თვალთმაქცებს] ირონიულად ეთქმებათ (ანგელოზების მიერ): «დაბრუნდით უკან და იქ ეძებეთ ნათელი!» და (როცა ისინი უკან ბრუნდებიან, აღმოჩნდება, რომ) მათ შორის აღმართულია მაღალი კედელი, რომელსაც აქვს კარიბჭე: შიგნითა მხარეს [საითაც მორწმუნეები მიდიან] არის მოწყალება, ხოლო გარეთა მხარეს [საითაც თვალთმაქცები არიან] სასჯელი."},{"id":14,"translation":"ისინი [თვალთმაქცები] შეჰღაღადებენ მათ [მორწმუნეებს]: «განა (ამქვეყნიურ ცხოვრებაში) თქვენთან ერთად არ ვიყავით (ალლაჰისადმი მორჩილების საქმეებში)?» მორწმუნეები უპასუხებენ: «დიახ, (გარეგნულად) თქვენ ჩვენთან ერთად იყავით, მაგრამ თქვენ თვითონვე ჩაიგდეთ თავი ცდუნებაში, ელოდებოდით (მოციქულის სიკვდილს და მორწმუნეთა წარმატების შეცვლას), დაეჭვდით (სიკვდილის შემდეგ აღდგომაში), და ცრუ ოცნებებმა შეგაცდინათ, ვიდრე არ მოვიდა ალლაჰის ბრძანება [სიკვდილი] და ალლაჰის შესახებ მატყუარამ — [სატანამ] მოგატყუათ»."},{"id":15,"translation":"და დღეს არ მიიღება გამოსასყიდი თქვენგან, ო თვალთმაქცებო, და არც მათგან, ვინც ურწმუნო გახდა. თქვენი საბოლოო თავშესაფარი იქნება ცეცხლი, იგი — თქვენი მეურვეა. და რა საშინელია ის [ჯოჯოხეთი] როგორც დაბრუნების ადგილი!"},{"id":16,"translation":"განა არ დადგა დრო მათთვის, ვინც ირწმუნა, რომ მათი გულები ძრწოდეს (და დარბილდეს) ალლაჰის ხსენებისას და იმ ჭეშმარიტების მოსმენაზე, რომელიც მან გარდმოავლინა [ალლაჰის წიგნი], და რომ ისინი [მორწმუნეები] არ დაემსგავსონ მათ, ვისაც ადრე ებოძათ წერილი [თორა და ინჯილი], რომელთაც დრო გაუგრძელდათ [დიდი ხანი გავიდა მათთან გამოგზავნილი წინასწარმეტყველების შემდეგ], რის გამოც მათი გულები გაქვავდა [მათ აღარ უსმენდნენ დარიგებებს, რომლებიც ალლაჰის წიგნებში იყო], და ბევრი მათგანი (გახდა) ურჩი (ალლაჰისადმი)."},{"id":17,"translation":"იცოდეთ, რომ ალლაჰი აცოცხლებს მიწას მისი სიკვდილის შემდეგ. ჩვენ უკვე განგიმარტეთ თქვენ სასწაულები, რათა გონს მოეგოთ.(იცოდეთ რომ ალლაჰს შეუძლია მკვდრების გაცოცხლება, როგორც მიწის გაცოცხლება, და შეუძლია სასტიკი გულების მორბილებაც)"},{"id":18,"translation":"ჭეშმარიტად, მოწყალების გამცემ კაცებსა და ქალებს, რომელთაც ალლაჰს ასესხეს მშვენიერი სესხი, მათთვის ეს სიკეთეები გამრავლდება და მათთვის იქნება ძვირფასი ჯილდო [სამოთხე],"},{"id":19,"translation":"ხოლო ისინი, რომელთაც ირწმუნეს ალლაჰი და მისი მოციქულები, სწორედ ისინი არიან მართალნი. და მოწამეებს [ალლაჰის გზაზე დაღუპულთ] თავიანთ უფალთან ექნებათ მათი ჯილდო და მათი ნათელი (რომელიც გაუნათებს მათ გზას სამსჯავროს დღეს). ხოლო ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ და უარყვეს ჩვენი სასწაულები, ისინი არიან ცეცხლის მკვიდრნი."},{"id":20,"translation":"იცოდეთ, [ო ადამიანებო] რომ ამქვეყნიური ცხოვრება მხოლოდ თამაშია (სხეულისთვის) და გართობა (სულისთვის), მორთულობა და ერთმანეთთან ქება (საზრდოსა და კეთილდღეობის გამო), და სწრაფვა ქონებისა და შვილების გამრავლებისკენ. იგი ჰგავს წვიმას, რომლის შემდეგ ამოსული მცენარეები აღაფრთოვანებს მათ, ვინც თესლს მიწაში მალავს [მიწათმოქმედებს], შემდეგ ისინი ჭკნება და ხმება, და შენ ხედავ მათ გაყვითლებულს (მას შემდეგ, რაც მწვანე იყო), ხოლო შემდეგ ისინი ნამსხვრევებად იქცევა. ხოლო საიქიო ცხოვრებაში არის მკაცრი სასჯელი (ურწმუნოთათვის), და ასევე ალლაჰისგან პატიება და კმაყოფილება (მორწმუნეთათვის).\nდა ამქვეყნიური ცხოვრება მხოლოდ მოტყუებითი სიამოვნებაა."},{"id":21,"translation":"ისწრაფეთ თქვენი უფლის პატიებისკენ და სამოთხისკენ, რომლის სივრცე ცისა და მიწის სივრცის ტოლია, გამზადებულია მათთვის, რომელთაც ირწმუნეს ალლაჰი და მისი შუამავლები. ეს ალლაჰის წყალობაა და უბოძებს იმას, ვისაც ინებებს. ალლაჰი დიად გულუხვია (თავისი მორწმუნე მსახურების მიმართ)."},{"id":22,"translation":"რა უბედურებაც არ უნდა მოხდეს მიწაზე [გვალვა, შიმშილი და სხვ.] ან თქვენს სულებში [დაავადება, დაჭრა და სხვ.], იგი უკვე ჩაწერილი იყო ადრე (დაცულ ფურცელზე), ვიდრე ჩვენ მას შევქმნიდით. ჭეშმარიტად, ეს ალლაჰისთვის ადვილია!"},{"id":23,"translation":"რათა არ იდარდოთ იმის გამო, რაც თქვენ აგცდათ [რომ არ თქვათ: \"ო, ნეტავ ასე მოვქცეულიყავი, მაშინ ასე იქნებოდა\"], და არც ამპარტავნულად არ გახარებულიყავით იმით, რაც მან მოგმადლათ. და ალლაჰს არ უყვარს არცერთი ამპარტავანი [ქედმაღალი], ქედმაღლურად მოტრაბახე."},{"id":24,"translation":"რომლებიც ძუნწობენ და ხალხსაც ძუნწობისკენ მოუწოდებენ. და ვინც ზურგს შეაქცევს, ჭეშმარიტად, ალლაჰი მდიდარი, ყოვლადქებულია."},{"id":25,"translation":"ჩვენ უკვე წარვგზავნეთ ჩვენი შუამავლები ცხადი მტკიცებულებებით და მათთან ერთად გარდმოვავლინეთ წიგნი და სასწორი, რათა ადამიანებმა სამართლიანობა დაიცვან. და გარდმოვავლინეთ რკინა, რომელშიც დიდი ძალაა და სარგებლობანი ადამიანთათვის, რათა ალლაჰმა იცოდეს, ვინ შეეწევა მას და მის შუამავლებს ფარულად. უეჭველად, ალლაჰი ყოვლადძლიერი, დიადია."},{"id":26,"translation":"და ჩვენ წარვგზავნეთ ნუჰი და იბრაჰიმი და დავადგინეთ მათ შთამომავლობაში წინასწარმეტყველება და წიგნი. და მათ შორის [მის შთამომავლობაში] არიან, ვინც მართალ გზას მიჰყვება, მაგრამ ბევრი მათგანი ურჩია (ალლაჰისადმი)."},{"id":27,"translation":"შემდეგ მათ კვალდაკვალ მივაყოლეთ ჩვენი შუამავლები და მივაყოლეთ 'ისა (იესო) მარიამის ძე, და ვუბოძეთ მას სახარება. და მის მიმდევართა გულებში ჩავდეთ სიბრალული, მოწყალება და ბერმონაზვნობა, რომელიც მათ თავად შემოიღეს, ჩვენ არ დაგვიწესებია იგი მათთვის, გარდა ალლაჰის კეთილგანწყობის ძიებისა, მაგრამ მათ ის (ბერმონაზვნობა) სათანადოდ ვერ დაიცვეს. ამიტომ, მათგან რომელთაც ირწმუნეს, მივეცით თავიანთი საზღაური, მაგრამ ბევრი მათგანი ურჩია."},{"id":28,"translation":"ჰეი თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! გეშინოდეთ ალლაჰისა და ირწმუნეთ მისი შუამავალი. იგი ორმაგად მოგანიჭებთ თავისი წყალობიდან და დაგიდგენთ სინათლეს, რომლითაც ივლით, და შეგინდობთ თქვენ. და ალლაჰი შემნდობი, შემწყალებელია."},{"id":29,"translation":"რათა წიგნის ხალხმა იცოდეს, რომ მათ არანაირი ძალაუფლება არ გააჩნიათ ალლაჰის წყალობაზე და რომ წყალობა ალლაჰის ხელშია. უბოძებს მას, ვისაც ინებებს. და ალლაჰი დიადი წყალობის მფლობელია."}]},{"id":58,"verses":[{"id":1,"translation":"ჭეშმარიტად, შეისმინა ალლაჰმა იმ [ქალის] სიტყვა[1], რომელიც გეკამათებოდა თავისი ქმრის გამო და შესჩიოდა ალლაჰს. და ალლაჰს ესმოდა თქვენი საუბარი. ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმსმენი, ყოვლისმხედველია.","footnotes":"[1] ეს აიათი ჩამოევლინა შუამავლის თანამგზავრ ქალზე, სახელად ხაულა ბინთ საʿლაბაზე, რომელსაც მისმა ქმარმა, ალლაჰის მოციქულის თანამგზავრმა აუს იბნ ას-სამიტმა, უთხრა: \"შენ ჩემთვის ჩემი დედის ზურგივით ხარ (ანუ ჩემთვის აკრძალული ხარ)\". ისლამამდე არაბებში ითვლებოდა, რომ ვინც ასეთ სიტყვებს იტყოდა, მისთვის ცოლი სამუდამოდ აკრძალული ხდებოდა. შემდეგ აუსმა თავისი ცოლის დაბრუნება მოისურვა, მაგრამ მან უარი უთხრა და თქვა: \"შენ ვერ შემეხები, ვიდრე ალლაჰი და შემდეგ მისი მოციქული ამ საკითხზე გადაწყვეტილებას არ გამოიტანენ\". ამის შემდეგ იგი ალლაჰის მოციქულთან მივიდა, რათა გადაწყვეტილება მიეღო. იგი თავის შვილებზე წუხდა: თუ ისინი მასთან დარჩებოდნენ, იშიმშილებდნენ, რადგან საარსებო საშუალება არ ჰქონდა, ხოლო თუ მამასთან დარჩებოდნენ, მზრუნველობის გარეშე იქნებოდნენ. შემდეგ მან მზერა ცისკენ აღაპყრო და თავისი საჩივარი ალლაჰს მიმართა, რის შემდეგაც მან ეს აიათები ჩამოავლინა."},{"id":2,"translation":"თქვენგან ისინი, ვინც თავიანთ ცოლებს ეუბნებიან, რომ ისინი (ცოლები) მათი დედების ზურგებს ჰგვანან, ცოდვას სჩადიან, რადგან ისინი (ცოლები) სინამდვილეში არ არიან მათი (ქმრების) დედები. მათი დედები მხოლოდ ისინი არიან, ვინც ისინი შობეს. ისინი ნამდვილად ამბობენ საძრახ სიტყვებს და სიცრუეს. ჭეშმარიტად ალლაჰი, შემწყნარებელი, მიმტევებელია."},{"id":3,"translation":"და ისინი (ქმრები), ვინც თავიანთ ცოლებს ეუბნებიან, რომ ისინი [ცოლები] მათი დედების ზურგებივით არიან და შემდეგ უარყოფენ ნათქვამს [გადაწყვეტენ ქორწინების გაგრძელებას], (ისინი ვალდებულნი არიან, ამის გამო გამოსასყიდი გადაიხადონ) მორწმუნე მონის (ან მორწმუნე მონა ქალის) გათავისუფლებით, სანამ ისინი [წყვილი] ერთმანეთს შეეხებიან [ინტიმურ კავშირს დაამყარებენ]. ეს [ალლაჰის გადაწყვეტილება] არის ის, რითაც თქვენ (ო, მორწმუნეებო) გაფრთხილებთ (რათა არ ჩაიდინოთ ასეთი ქმედება), და ალლაჰმა იცის, რასაც აკეთებთ!"},{"id":4,"translation":"ხოლო ვინც ვერ იპოვის (მონას რათა გაანთავისუფლოს), მაშინ ზედიზედ ორი თვე იმარხულოს, ვიდრე ერთმანეთს შეეხებიან (ცოლ-ქმარი ინტიმურად). ხოლო ვისაც არ შეუძლია, მაშინ სამოცი ღატაკი დააპუროს. ეს იმიტომ, რომ ირწმუნოთ ალლაჰი და მისი შუამავალი. და ეს ალლაჰის მიერ დაწესებული საზღვრებია. ხოლო ურწმუნოთათვის მწარე სასჯელია."},{"id":5,"translation":"უეჭველად, ისინი, ვინც ეწინააღმდეგებიან ალლაჰსა და მის შუამავალს, დამცირებულნი იქნებიან, ისევე როგორც დამცირებულნი იქნენ ისინი, ვინც მათზე უწინ იყვნენ (უწინდელი ერები და თემები, რომლებიც ალლაჰსა და მის მუციქულებს ეურჩებოდნენ). და ჩვენ ხომ გარდმოვავლინეთ ცხადი აიათები (სასწაულები). ხოლო ურწმუნოთათვის დამამცირებელი სასჯელია."},{"id":6,"translation":"იმ დღეს, როცა ალლაჰი ყველას ერთად აღადგენს და ამცნობს მათ, რაც მათ ჩაიდინეს (ამქვეყნიერ ცხოვრებაში). ალლაჰმა აღრიცხა ის (რაც მათ ჩაიდინეს), მათ კი დაივიწყეს. და ალლაჰი ყოვლის მოწმეა."},{"id":7,"translation":"ნუთუ არ გინახავს, რომ ალლაჰმა იცის, რაც არის ცათა შინა და რაც არის ქვეყანასა ზედა? არ არსებობს სამი კაცის საიდუმლო საუბარი, რომ ის არ იყოს მათი მეოთხე, და არც ხუთის, რომ ის არ იყოს მათი მეექვსე, და არც ამაზე ნაკლების და არც მეტის, რომ ის არ იყოს მათთან ერთად, სადაც არ უნდა იყვნენ. შემდეგ ამცნობს მათ, თუ რა გააკეთეს, აღდგომის დღეს. უეჭველად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა."},{"id":8,"translation":"განა არ გინახავს შენ (ო, შუამავალო) ისინი [მედინელი იუდეველები], რომლებსაც აკრძალული ჰქონდათ ფარული საუბარი [1] (მორწმუნეთა თანდასწრებით) (რათა ამით მორწმუნეთა გულებში იუდეველთა განზრახვების შესახებ ეჭვი არ ჩაეთესათ)? მაგრამ (შემდეგ) ისინი [იუდეველები] კვლავ უბრუნდებიან იმას, რაც აკრძალული ჰქონდათ [მორწმუნეთა თვალწინ ფარულ საუბარს], და ფარულად ლაპარაკობენ ცოდვაზე, მტრობასა (მორწმუნეების მიმართ) და მოციქულისადმი [მუჰამმადისადმი] ურჩობაზე. ხოლო როდესაც ისინი [იუდეველები] შენთან (ო, მოციქულო) (რაიმე საქმის გამო) მოდიან, ისეთი მისალმებით გესალმებიან [2], როგორითაც ალლაჰს შენთვის არასოდეს მიუსალმებია. და თავიანთ გულებში [ჩუმად] ამბობენ: «რატომ არ გვსჯის ალლაჰი იმის გამო, რასაც (მუჰამმადს) ვეუბნებით, თუ ის მართლაც ალლაჰის მოციქულია?» მათთვის საკმარისია გეენა [ჯოჯოხეთი], სადაც ისინი დაიწვებიან (მარადიულად)! და რა ცუდი დასაბრუნებელი ადგილია იგი!","footnotes":"[1] - მედინაში მცხოვრებ იუდეველებს ალლაჰის მოციქულმა აუკრძალა მორწმუნეთა თვალწინ ფარული საუბრები, რადგან ასეთი საუბრის გამო მორწმუნეს შეიძლებოდა ეფიქრა, რომ იუდეველები მის მოკვლას ან მისთვის ზიანის მიყენებას აპირებდნენ.\n[2] - სიტყვების \"ას-სალამუ ‘ალაიქ\" (მშვიდობა შენ) ნაცვლად, იუდეველებმა წინასწარმეტყველს უთხრეს: \"ას-საამუ ‘ალაიქ\" (სიკვდილი შენ), რაზეც წინასწარმეტყველმა უპასუხა: \"და თქვენც!\""},{"id":9,"translation":"ჰეი თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! როცა საიდუმლოდ საუბრობთ, ნუ ისაუბრებთ ცოდვაზე, მტრობასა და შუამავლისადმი ურჩობაზე (როგორც ებრაელები საუბრობდნენ), არამედ ისაუბრეთ სიკეთესა და ღვთისმოშიშობაზე. და გეშინოდეთ ალლაჰისა, რომლის წინაშეც შეკრებილნი იქნებით."},{"id":10,"translation":"უეჭველად, ფარული საუბარი სატანისგანაა, რათა დაამწუხროს მორწმუნენი, მაგრამ ის ვერაფერს ავნებს მათ ალლაჰის ნების გარეშე. დაე, ალლაჰს მიენდონ მორწმუნენი."},{"id":11,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! როცა გეტყვიან (შეკრებებზე): «გააფართოვეთ ადგილი», [რომ სხვებსაც შეეძლოთ დაჯდომა]! — მაშინ გააფართოვეთ, და ალლაჰი გაგიფართოვებთ თქვენთვის (ამ ქვეყანაშიც და სამოთხეშიც). და როცა გეუბნებიან: «ადექით!» — მაშინ ადექით. ალლაჰი აღამაღლებს თქვენგან მათ, ვინც ირწმუნა, და მათ, ვისაც ცოდნა მიეცა, ხარისხებით. და ალლაჰი ყოვლისმცოდნეა იმისა, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":12,"translation":"ჰეი თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! როცა გსურთ საიდუმლოდ დაელაპარაკოთ მოციქულს, მაშინ წინასწარ გაიღეთ მოწყალება თქვენი საიდუმლო საუბრის წინ. ეს უკეთესია თქვენთვის და უფრო სუფთაა (თქვენი გულებისთვის). ხოლო თუ ვერ იპოვით (რასაც გასცემთ მოწყალებად), მაშინ ამაში ცოდვა არ არის;\nდა ჭეშმარიტად, ალლაჰი მიმტევებელი, შემწყალებელია."},{"id":13,"translation":"ნუთუ შეგეშინდათ, რომ თქვენი ფარული საუბრის წინ მოწყალება გაგეღოთ (რომ ამით გაღარიბდებოდით, ან სატანამ ჩაგაგონათ, რომ ეს ზედმეტი ხარჯი იყო)? ხოლო როდესაც არ შეასრულეთ (ის, რაც ნაბრძანები გქონდათ), და (მას შემდეგ, რაც) ალლაჰმა თქვენი მონანიება მიიღო (წინასწარი მოწყალების შესახებ დადგენილების გაუქმებით), მაშინ (ამის გამოსასწორებლად) აღასრულეთ ლოცვა დროულად და სათანადო წესით, მიეცით სავალდებულო მოწყალება [ზაქათი] და დაემორჩილეთ ალლაჰსა და მის მოციქულს ყველაფერში, რაც თქვენთვის არის ნაბრძანები. ხოლო ალლაჰმა იცის, რასაც აკეთებთ, და ის მოგიზღავთ თქვენი საქმეების მიხედვით!"},{"id":14,"translation":"ნუთუ არ გინახავს შენ, ო მოციქულო, ისინი [მუნაფიყები],\nრომლებმაც მეგობრებად (და მოკავშირეებად) აირჩიეს ისეთი ხალხი [იუდეველები], რომლებზეც ალლაჰი განრისხდა? ისინი არც თქვენგან არიან [მორწმუნეთაგან] და არც მათგან არიან [იუდეველთაგან]; და ისინი ფიცს ცრუდ დებენ, და თავადაც იციან, რომ ტყუიან იმაში, რაზეც ფიცს დებენ."},{"id":15,"translation":"ალლაჰმა მათთვის სასტიკი სასჯელი გაამზადა. უეჭველად, რაოდენ ცუდია ის, რასაც ისინი სჩადიოდნენ."},{"id":16,"translation":"მათ [მუნაფიყებმა] თავიანთი (ცრუ) ფიცები საფარველად გამოიყენეს (რათა მათი ურწმუნოების გამო არ მოეკლათ),\nდა ამით (თავიანთ თავსაც და სხვებსაც) ალლაჰის გზიდან — ისლამიდან აცდენდნენ. მათთვის იქნება დამცირებელი სასჯელი (ჯოჯოხეთში)!"},{"id":17,"translation":"მათი ქონება და შვილები ვერაფერს არგებენ ალლაჰის წინაშე; ისინი ცეცხლის ბინადარნი არიან, და მარადიულად იქნებიან მასში."},{"id":18,"translation":"იმ დღეს, როცა ალლაჰი აღადგენს მათ ყველას, ისინი მის წინაშე ფიცს დადებენ (რომ თითქოს მორწმუნეები იყვნენ), ისევე როგორც ფიცს დებდნენ თქვენ წინაშე (ო, მორწმუნენო), და ისინი [მუნაფიყები] იფიქრებენ, რომ ეს მათ დაეხმარება (ალლაჰის წინაშე, როგორც ეხმარებოდათ მორწმუნეთა წინაშე ამ სამყაროში). ო, დიახ! ჭეშმარიტად, ისინი (გადამეტებული, აშკარა) მატყუარები არიან."},{"id":19,"translation":"სატანამ სძლია მათ და დაავიწყა მათ ალლაჰის ხსენება,\n(ასე რომ მათ მიატოვეს ალლაჰის ბრძანებები). ასეთები [თვალთმაქცნი] — სატანის პარტიაა (და მისი მიმდევრები). ო, დიახ! ჭეშმარიტად, სატანის პარტია დამარცხებული და წაგებულია (ამქვეყნადაც და მარადიულ ცხოვრებაშიც)!"},{"id":20,"translation":"უეჭველად, ისინი, ვინც ეწინააღმდეგებიან ალლაჰსა და მის შუამავალს, სწორედ ისინი არიან ყველაზე დამცირებულთა შორის."},{"id":21,"translation":"ალლაჰმა ჩაიწერა (ზეციურ ფირფიტაზე, ანუ დაადგინა რომ): «ჭეშმარიტად, მე და ჩემი შუამავლები გავიმარჯვებთ!» ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისშემძლე, დიდებულია!"},{"id":22,"translation":"ვერ იპოვი შენ (ო, მოციქულო) ისეთ ადამიანებს, რომლებსაც სწამთ ალლაჰის და უკანასკნელი დღის, და ამავე დროს უყვარდეთ ისინი, ვინც ალლაჰსა და მის მოციქულს ემიჯნება [ალლაჰისა და მისი მოციქულის მტრები], თუნდაც ისინი მათი მამები, შვილები, ძმები ან ნათესავები იყვნენ. ასეთ ადამიანებს ალლაჰმა მათ გულებში რწმენა განუმტკიცა და გააძლიერა ისინი მისგან მომდინარე სულით. და შეიყვანს მათ სამოთხის ბაღებში, რომელთა ქვემოთ მდინარეები მოედინება, სადაც ისინი მარადიულად დარჩებიან. ალლაჰი კმაყოფილია მათით, და ისინიც კმაყოფილნი არიან ალლაჰით. ისინი ალლაჰის პარტიაა. დიახ, ჭეშმარიტად, ალლაჰის პარტია — სწორედ ისინი არიან წარმატებულნი (ამქვეყნადაც და მარადიულ ცხოვრებაშიც)!"}]},{"id":59,"verses":[{"id":1,"translation":"ადიდებს ალლაჰს ყოველივე, რაც ცათა შინაა და რაც დედამიწაზეა. და, ჭეშმარიტად, იგია ყოვლადძლიერი, ყოვლადბრძენი!"},{"id":2,"translation":"იგია [ალლაჰი], რომელმაც განდევნა ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ წერილის ხალხიდან [იუდეველებიდან, კერძოდ ბანუ ან-ნადირის ტომი], მათი საცხოვრებლებიდან პირველ შეკრებაზე[1]. თქვენ [ო, მორწმუნენო] არ გიფიქრიათ, რომ ისინი [იუდეველები] გავიდოდნენ. მათ [იუდეველებს] კი ეჩვენებოდათ, რომ მათი ციხეები დაიცავდა მათ ალლაჰისგან და რომ ვერავინ დაამარცხებდა მათ. მაგრამ ალლაჰმა მოაღწია მათ იქიდან, საიდანაც არ ელოდნენ, და შეიტანა მათ გულებში ძლიერი შიში. და აი, ისინი გაანადგურებენ თავიანთ სახლებს საკუთარი ხელით და მორწმუნეების ხელითაც. გაითვალისწინეთ, ო გონიერნო, (რა დაემართათ მათ).","footnotes":"[1]ეს იყო მათი პირველი განდევნა არაბეთის ნახევარკუნძულიდან ახლო აღმოსავლეთში."},{"id":3,"translation":"და ალლაჰს რომ არ დაეწერა მათთვის გადასახლება, უთუოდ დასჯიდა მათ ამქვეყნად. და საიქიოში მათთვისაა ცეცხლის სასჯელი."},{"id":4,"translation":"ეს იმიტომ, რომ ისინი შეეწინააღმდეგნენ ალლაჰსა და მის შუამავალს. და ვინც ალლაჰს შეეწინააღმდეგება, უეჭველად, ალლაჰი მკაცრია სასჯელით."},{"id":5,"translation":"ის პალმები (რომლებიც ბანუ ნადირის იუდეველებს ეკუთვნოდა), რომლებიც თქვენ (ო, მორწმუნეებო) მოჭერით (მათი ციხესიმაგრის ალყის დროს) ან ფესვებზე დატოვეთ, ყველაფერი ეს იყო ალლაჰის ნებართვით და რათა მან (ალლაჰმა) შეარცხვინოს ურჩები."},{"id":6,"translation":"და რაც ალლაჰმა უბოძა თავისი მოციქულისათვის, როგორც [სამხედრო] ნადავლი მათგან [მათი საკუთრებიდან], ამისათვის თქვენ არ დაგჭირდათ არც ცხენების, არც აქლემების [გამოყენება], მაგრამ ალლაჰი აძლევს თავის მოციქულებს ძალაუფლებას, ვისზეც სურს. და ჭეშმარიტად, ალლაჰს ძალუძს ყველაფერი!"},{"id":7,"translation":"და ის, რაც ალლაჰმა (სამხედრო) ნადავლად უბოძა თავის შუამავალს სოფლების მცხოვრებთაგან [მრავალღმერთიანთა ქონებიდან] (და ამავდროულად არ იყო საჭირო მხედრებზე დევნა და სამხედრო შეტაკება), – ის (ასეთი ნადავლი) (არ ნაწილდება მეომრებს შორის, არამედ) ეკუთვნის ალლაჰს [იხარჯება ყველა მორწმუნის საერთო კეთილდღეობისთვის], შუამავალს, ნათესავებს (მოციქულის), ობლების, ღარიბებისა და მგზავრების (რომელსაც გზაში ფული გამოელია და მოგზაურობის გაგრძელება არ შეუძლია), რათა ეს არ აღმოჩნდეს განაწილება (მხოლოდ) თქვენს მდიდრებს შორის. და რაც კი რამეს მოგცემთ შუამავალი (იქნება ეს ქონება თუ მისი ბრძანება), აიღეთ, და რასაც გიკრძალავთ, შეიკავეთ თავი. და გეშინოდეთ ალლაჰისა, რადგან ალლაჰი მკაცრია სასჯელში!"},{"id":8,"translation":"ღარიბი მუჰაჯირებისთვის, რომლებიც განდევნილ იქნენ თავიანთი სახლებიდან და ქონებიდან, ეძიებენ ალლაჰის წყალობასა და კეთილგანწყობას, და ეხმარებიან ალლაჰსა და მის შუამავალს. სწორედ ისინი არიან მართალნი (რწმენაში გულწრფელნი)."},{"id":9,"translation":"რაც შეეხება მათ [ანსარებს], რომლებიც დასახლებულნი იყვნენ [მედინაში] და ირწმუნეს მათამდე [მუჰაჯირების მოსვლამდე], ისინი სიყვარულით და დახმარებით იღებენ მათთან დასახლებულ მუჰაჯირებს და მათ გულებში არ აქვთ შური [მუჰაჯირებისთვის მინიჭებული ნადავლის გამო]. ისინი მუჰაჯირებს უწევენ უპირატესობას საკუთარ თავზე (მიუხედავად იმისა, რომ თავად სიღარიბეს განიცდიდნენ ან სჭირდებოდათ). ვინც ალლაჰმა დაიცვა სიძუნწისგან, სწორედ ისინი არიან წარმატებულნი."},{"id":10,"translation":"და ისინი, ვინც მათ შემდეგ მოვიდნენ, ამბობენ: «უფალო ჩვენო! გვაპატიე ჩვენ და ჩვენს ძმებს, რომელთაც გაგვასწრეს რწმენაში, და ნუ ჩაგვიდებ გულებში სიძულვილს მორწმუნეთა მიმართ. უფალო ჩვენო! უეჭველად, შენ ლმობიერი ხარ, შემწყალებელი!»"},{"id":11,"translation":"განა არ გინახავს ისინი, რომლებიც თვალთმაქცებად იქცნენ, როგორ ეუბნებიან თავიანთ ძმებს წიგნის ხალხიდან, რომლებიც ურწმუნო გახდნენ [ბანუ ნადირის იუდეველებს]: «თუ თქვენ (მუჰამმადისა და მისი თანამგზავრების მიერ) (თქვენი საცხოვრებლებიდან) გაგაძევებენ, ჩვენ აუცილებლად თქვენთან ერთად გამოვალთ (მედინიდან) და არასოდეს არავის დავემორჩილებით თქვენ წინააღმდეგ (საბრძოლველად). ხოლო თუ თქვენ წინააღმდეგ იბრძოლებენ, ჩვენ [თვალთმაქცები] აუცილებლად დაგეხმარებით [იუდეველებს]». მაგრამ ალლაჰი მოწმობს, რომ ისინი [თვალთმაქცები] უეჭველად მატყუარები არიან [მათი დაპირებები ცრუა]!"},{"id":12,"translation":"თუ ისინი [იუდეველები] განიდევნებიან [მედინიდან], მაშინ ისინი [მუნაფიყები] მათთან ერთად არ გავლენ. და თუ მათთან [იუდეველებთან] ბრძოლა დაიწყება, ისინი [მუნაფიყები] არ დაეხმარებიან მათ (როგორც ამას ჰპირდებოდნენ). ხოლო თუ ისინი [მუნაფიყები] მაინც დაეხმარებიან, ზურგს შეაქცევენ [უკან დაიხევენ], და შემდეგ მათთვის [იუდეველებისთვის] არავითარი დახმარება არ იქნება გაწეული."},{"id":13,"translation":"თქვენი შიში მათ გულებში უფრო მეტია, ვიდრე ალლაჰისა. ეს იმიტომ, რომ ისინი არიან ხალხი, რომელთაც არ გაეგებათ (ალლაჰის სიდიადე)."},{"id":14,"translation":"ისინი ყველა ერთად ვერ შეგებრძოლებიან, გარდა გამაგრებული სოფლებისა ან კედლებს ამოფარებულნი. მათ შორის მტრობა დიდია. შენ ისინი ერთიანნი გგონია, არადა მათი გულები გაყოფილია. ეს იმიტომ, რომ ისინი უგუნური ხალხია."},{"id":15,"translation":"მათ მსგავსად, ვინც მათზე ცოტა ხნით ადრე იყვნენ (ყურეიშელები). მათ იგემეს თავიანთი საქმის სიმწარე (ბადრის ბრძოლაში) და მათთვისაა მწარე სასჯელი."},{"id":16,"translation":"(იუდეველები როცა თვალთმაქცებს უსმენენ ბრძოლაში წაქეზებისა და დახმარების დაპირების საქმეში) ისინი [იუდეველები] ჰგვანან სატანას: აი, მან უთხრა ადამიანს: «ურწმუნო გახდი!» და როცა ის [ადამიანი] ურწმუნო გახდა, მან [სატანამ] თქვა: «ჭეშმარიტად, მე გშორდები შენ. ჭეშმარიტად, მე მეშინია ალლაჰის — სამყაროების უფლის!»"},{"id":17,"translation":"და მათი ორივეს (სატანისა და მისი მორჩილი ურწმუნო ადამიანის) აღსასრული ის იყო, რომ ცეცხლში მოხვდნენ, სადაც სამუდამოდ დარჩებიან. და ესაა უსამართლოთა საზღაური."},{"id":18,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! გეშინოდეთ ალლაჰის და დაე, დაუკვირდეს ყოველი სული, რა გაამზადა ხვალინდელი დღისთვის. და გეშინოდეთ ალლაჰის. უეჭველად, ალლაჰმა უწყის, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":19,"translation":"ნუ დაემსგავსებით (ო, მორწმუნენო) მათ, რომლებმაც დაივიწყეს ალლაჰი, და (ამის გამო) ალლაჰმა დაავიწყა მათ საკუთარი თავიც [შეწყვიტეს იმ საქმის კეთება, რაც გადაარჩენდა მათ ჯოჯოხეთში მარადიულ დარჩენას]. ასეთები არიან ურჩები."},{"id":20,"translation":"არ არიან თანასწორნი ცეცხლის [ჯოჯოხეთის] მკვიდრნი და სამოთხის მკვიდრნი. სამოთხის მკვიდრნი — სწორედ ისინი არიან წარმატებულნი."},{"id":21,"translation":"ჩვენ რომ ეს ყურანი რომელიმე მთისთვის ჩამოგვევლინა, უეჭველად დაინახავდი, როგორ დაიმდაბლებდა იგი თავს და ალლაჰის შიშით დაიპობოდა. ეს მაგალითები კი ჩვენ ადამიანებისთვის მოგვყავს, რათა ისინი დაფიქრდნენ (ალლაჰის ძლიერებასა და სიდიადეზე)."},{"id":22,"translation":"იგია ალლაჰი, რომლის გარდა არ არსებობს სხვა ღვთაება. დაფარულისა და ცხადის მცოდნე. იგია მოწყალე, შემწყალებელი."},{"id":23,"translation":"იგია ალლაჰი, რომლის გარდა არ არსებობს სხვა ღმერთი, მეუფე, უწმინდესი, მშვიდობისმყოფელი, ერთგული (თავისი ქმნილებების მიმართ, თავისი მოციქულების და მათი მიმდევრების მხარდამჭერი), მფარველი, ძლევამოსილი, ყოვლისშემძლე, უზენაესი. წმინდაა ალლაჰი იმაზე, რასაც მას თანაზიარად უდგენენ."},{"id":24,"translation":"იგია ალლაჰი, შემქმნელი, გამჩენი, სახის მიმცემი. მას ეკუთვნის უმშვენიერესი სახელები. მას ადიდებს ყველაფერი, რაც ცათა შინაა და ქვეყანაზეა. და ის ძლევამოსილი, ბრძენია."}]},{"id":60,"verses":[{"id":1,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ გაიხდით ჩემს მტერსა და თქვენს მტერს მეგობრებად[1], რომელთაც სიყვარულს უცხადებთ, მაშინ, როცა მათ უარყვეს ჭეშმარიტება, რომელიც გეცხადათ. ისინი დევნიან შუამავალსა და თქვენც, იმის გამო, რომ ირწმუნეთ ალლაჰი, თქვენი უფალი. თუ თქვენ გამოხვედით ჩემს გზაზე საბრძოლველად და ჩემი კეთილგანწყობის მოსაპოვებლად, თქვენ ფარულად უცხადებთ მათ სიყვარულს, მაგრამ მე ყველაზე უკეთ ვიცი, რასაც მალავთ და რასაც აცხადებთ. და ვინც თქვენგან ამას ჩაიდენს, ის ნამდვილად ასცდა სწორ გზას.","footnotes":"[1]ეს აიათი ჩამოევლინა ალლაჰის მოციქულის თანამგზავრზე, სახელად ჰათიბ იბნ აბუ ბალთაʿაზე, რომელიც ბადრის ბრძოლის მონაწილე იყო. იგი მექქიდან მედინაში გადასახლდა, ხოლო მექქაში დარჩა მისი ოჯახი, შვილი და ქონება. თავად იგი ყურაიშის ტომიდან არ იყო. როდესაც ალლაჰის მოციქულმა მექქისკენ ლაშქრობის გადაწყვეტილება მიიღო, მან განიზრახა, ეს ამბავი ყურაიშისთვის დაემალა, რათა მოულოდნელად დასხმოდა მათ თავს. შემდეგ ჰათიბ იბნ აბუ ბალთაʿამ ყურაიშს წერილი მისწერა, რომელშიც ალლაჰის მოციქულის განზრახვა აცნობა, და ეს წერილი ერთ ქალს გაატანა მექქაში, რათა ამით თავისი ოჯახისათვის ყურაიშის მხარდაჭერა მოეპოვებინა. მაგრამ უზენაესმა ალლაჰმა ამ წერილის შესახებ თავის მოციქულს აუწყა. მან კი ალი და აზ-ზუბაირი გაგზავნა და მიუთითა ადგილი, სადაც იმ ქალს დაეწეოდნენ და წერილს ჩამოართმევდნენ. როდესაც ქალს დაეწივნენ, სთხოვეს, წერილი მათთვის გადაეცა, მაგრამ მან უარი თქვა. მას შემდეგ, რაც დაემუქრნენ, რომ წინააღმდეგ შემთხვევაში გაჩხრეკდნენ, მან წერილი გადასცა. როდესაც ალლაჰის მოციქულმა ჰათიბს ამ წერილის შესახებ ჰკითხა, მან თქვა, რომ ეს მხოლოდ იმიტომ გააკეთა, რომ შიშობდა თავისი ოჯახის სიცოცხლისთვის, თუ საომარი მოქმედებები დაიწყებოდა, და უნდოდა ისინი წინასწარ გაეფრთხილებინა. ალლაჰის მოციქულმა თანამგზავრებს უთხრა, რომ ჰათიბმა სიმართლე თქვა. მაშინ უმარ იბნ ალ-ხატტაბმა თქვა: \"ნება მომეცი, ო, ალლაჰის მოციქულო, თავი მოვკვეთო ამ თვალთმაქცს\". ალლაჰის მოციქულმა კი უთხრა: \"ჭეშმარიტად, იგი ჩვენთან ერთად ბადრის ბრძოლაში მონაწილეობდა. და საიდან იცი, იქნებ ალლაჰმა უკვე გადახედა ბადრის ბრძოლის მონაწილეებს და უთხრა: \"აკეთეთ, რაც გინდათ — თქვენ უკვე მიტევებული ხართ\"."},{"id":2,"translation":"თუ ისინი [ურწმუნოები] შეგხვდებიან თქვენ, თქვენი მტრები იქნებიან და თქვენკენ გაიწვდიან თავიანთ ხელებს (რათა მოგკლან ან ტყვედ ჩაგიგდონ), და ასევე თავიანთ ენებსაც ბოროტებით (შეურაცხყოფით) მოგაწვდიან. და მათ სურთ, რომ თქვენც გახდეთ ისევე ურწმუნონი, როგორც თავად არიან."},{"id":3,"translation":"ვერც თქვენი ნათესავები და ვერც თქვენი შვილები ვერ გიშველიან. განკითხვის დღეს ის განგაცალკევებთ თქვენ. ალლაჰი ხედავს, რასაც თქვენ სჩადიხართ."},{"id":4,"translation":"ჭეშმარიტად, თქვენთვის შესანიშნავი მაგალითი იყო იბრაჰიმსა და მასთან მყოფებში, როცა მათ თავიანთ ხალხს უთხრეს: «ჩვენ უარს ვამბობთ თქვენზე და იმაზე, რასაც თქვენ ეთაყვანებით ალლაჰის გარდა. ჩვენ უარგყავით თქვენ, და ჩვენსა და თქვენს შორის გაჩნდა მტრობა და სიძულვილი სამუდამოდ, სანამ არ ირწმუნებთ მხოლოდ ერთადერთ ალლაჰს». გარდა იბრაჰიმის სიტყვებისა მამამისისადმი: «მე შენთვის პატიებას შევთხოვ, მაგრამ მე არაფერი შემიძლია შენთვის ალლაჰის წინაშე. უფალო ჩვენო! შენზე ვართ მინდობილნი, შენკენ მოვიქეცით (მონანიებით) და შენთანაა დაბრუნება»."},{"id":5,"translation":"უფალო ჩვენო! ნუ გვაქცევ ურწმუნოთა საცდურად და შეგვინდე ჩვენ, უფალო ჩვენო! ჭეშმარიტად, შენ ხარ ძლევამოსილი, ბრძენი."},{"id":6,"translation":"ჭეშმარიტად, თქვენთვის მათშია მშვენიერი მაგალითი, იმისთვის, ვისაც ალლაჰისა და უკანასკნელი დღის იმედი აქვს. და ვინც ზურგს შეაქცევს, უეჭველად, ალლაჰი თვითკმარი, ყოვლადქებულია."},{"id":7,"translation":"შესაძლოა, ალლაჰმა დაამყაროს სიყვარული თქვენსა და მათ შორის, ვისაც მტრობდით. ალლაჰი ყოვლისშემძლეა. და ალლაჰი მიმტევებელი, შემწყალებელია."},{"id":8,"translation":"ალლაჰი არ გიკრძალავთ თქვენ მათ მიმართ, რომელთაც არ გებრძოდნენ რწმენის გამო და არ გამოუგდიხართ თქვენი სახლებიდან, რომ სიკეთე და კეთილგანწყობა გამოიჩინოთ და სამართლიანად მოეპყროთ. უეჭველად, ალლაჰს უყვარს სამართლიანნი."},{"id":9,"translation":"ალლაჰი მხოლოდ გიკრძალავთ მათთან (მეგობრობას), რომელნიც გებრძოდნენ რწმენის გამო, გაგაძევეს თქვენი სახლებიდან და ეხმარებოდნენ სხვებს თქვენს გაძევებაში, რომ დაუმეგობრდეთ მათ. და ვინც მათ დაუმეგობრდება, სწორედ ისინი არიან უსამართლონი."},{"id":10,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! როდესაც თქვენთან მორწმუნე ქალები გადმოსახლდებიან (ურწმუნოების ქვეყნიდან ისლამის ქვეყანაში), გამოსცადეთ ისინი (ნამდვილად არიან თუ არა მორწმუნენი). ალლაჰმა ყველაზე უკეთ იცის მათი რწმენა. და თუ (მათი სიტყვებითა და საქმეებით) შეიტყობთ, რომ ისინი მართლაც მორწმუნენი არიან, მაშინ ნუ დააბრუნებთ მათ ურწმუნოებთან [მათ ურწმუნო ქმრებთან], რადგან ისინი [მორწმუნე ქალები] მათთვის [ურწმუნო კაცებისთვის] ნებადართულნი აღარ არიან, და არც ისინი [ურწმუნო კაცები] არიან ნებადართულნი მათთვის [მორწმუნე ქალებისთვის]. და მიეცით მათ [მათ ყოფილ ქმრებს] ის, რაც მათ დახარჯეს (თავიანთ ყოფილ ცოლებზე) (საქორწინო მზითვის სახით). და თქვენზე (ო, მორწმუნე კაცებო) ცოდვა არ იქნება, თუ მათზე [გადმოსახლებულ მორწმუნე ქალებზე] იქორწინებთ, როდესაც მათ მისცემთ მათ კუთვნილ საქორწინო მზითვს. და ნუ შეინარჩუნებთ (საქორწინო) კავშირს ურწმუნო ქალებთან, და მოითხოვეთ (მრავალღმერთიანებისგან) ის, რაც თქვენ დახარჯეთ (საქორწინო მზითვის სახით) (თქვენს ცოლებზე, რომლებმაც შემდეგ რწმენა დატოვეს და მათ შეუერთდნენ). და მათ [მრავალღმერთიანებმაც] (ასევე) მოითხოვონ (თქვენგან) ის, რაც მათ დახარჯეს (საქორწინო მზითვის სახით) თავიანთ ყოფილ ცოლებზე, რომლებმაც შემდეგ ისლამი მიიღეს და თქვენ შემოგიერთდნენ. ეს [როგორც ამ აიათშია ნათქვამი] ალლაჰის განაჩენია თქვენთვის. იგი განსჯის თქვენს შორის. და, ჭეშმარიტად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ყოვლადბრძენია."},{"id":11,"translation":"და თუ რომელიმე თქვენი ცოლი (რწმენას განუდგა და) თქვენგან [მორწმუნეებისგან] წავიდა ურწმუნოებთან, და შემდეგ თქვენ მიიღეთ თქვენი წილი [ურწმუნოებზე გამარჯვების შემდეგ და სამხედრო ნადავლის აღებით], მაშინ მიეცით იმ მორწმუნეებს, რომელთა ცოლებიც წავიდნენ, იმდენივე (ქონება), რამდენიც მათ დახარჯეს საქორწინო ძღვენის სახით. და გეშინოდეთ ალლაჰის, რომლისაც თქვენ გწამთ!"},{"id":12,"translation":"ჰეი, შუამავალო! როცა შენთან მოვლენ მორწმუნე ქალები, რათა ერთგულების ფიცი დაგიდონ, რომ არაფერს გაუთანასწორებენ ალლაჰს, არ მოიპარავენ, არ იმრუშებენ, არ დახოცავენ თავიანთ შვილებს, არ მოიგონებენ ცილისწამებას, რომელსაც თავადვე შეთხზავენ და არ შეგეწინააღმდეგებიან კეთილ საქმეში, მაშინ მიიღე მათი ფიცი და სთხოვე ალლაჰს მათთვის პატიება. უეჭველად, ალლაჰი მიმტევებელი, შემწყალებელია."},{"id":13,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ დაუმეგობრდებით (თანადგომას ნუ გაუწევთ) ხალხს, რომლებზეც ალლაჰი განრისხდა. მათ უკვე იმედი გადაიწურეს იმქვეყნიურ ცხოვრებაზე, ისევე, როგორც ურწმუნოებმა გადაიწურეს იმედი სამარეში მყოფთაგან."}]},{"id":61,"verses":[{"id":1,"translation":"ადიდებს ალლაჰს ყოველივე, რაც ცათა შინაა და რაცაა ქვეყანაზედ. და იგი ძლევამოსილი, ბრძენია."},{"id":2,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! რატომ ამბობთ იმას, რასაც არ აკეთებთ?"},{"id":3,"translation":"დიდად საძულველია ალლაჰის წინაშე, რომ ამბობთ იმას, რასაც არ აკეთებთ!"},{"id":4,"translation":"უეჭველად, ალლაჰს უყვარს ისინი, ვინც მის გზაზე მწკრივებად იბრძვიან, თითქოს მტკიცედ შეკრული შენობა იყვნენ."},{"id":5,"translation":"და აჰა, უთხრა მუსამ თავის ხალხს: «ჰეი, ჩემო ხალხო! რატომ მტანჯავთ, როცა იცით, რომ მე თქვენთან ალლაჰის შუამავალი ვარ?» და როცა ისინი გზას ასცდნენ, ალლაჰმაც მათი გულები გზას ააცდინა. და ალლაჰი არ დაადგენს ჭეშმარიტ გზაზე ურჩ ხალხს."},{"id":6,"translation":"და აჰა, თქვა 'ისამ, მარიამის ძემ: «ჰეი, ისრაელის ძენო! მე მოციქული ვარ თქვენდამი ალლაჰისგან, დამმოწმებელი იმისა, რაც ჩემამდე იყო თორაში, და მახარობელი მოციქულისა, რომელიც ჩემს შემდეგ მოვა, მისი სახელი იქნება აჰმადი». ხოლო როცა იგი მოევლინა მათ ცხადი სასწაულებით, მათ თქვეს: «ეს ცხადი ჯადოქრობაა»."},{"id":7,"translation":"და ვინ არის იმაზე უსამართლო, ვინც ალლაჰზე სიცრუეს თხზავს, მაშინ, როცა მას ისლამისკენ მოუწოდებენ? და ალლაჰი არ დაადგენს ჭეშმარიტ გზაზე უსამართლო ხალხს."},{"id":8,"translation":"სურთ, რომ ჩააქრონ ალლაჰის ნათელი თავიანთი ბაგეებით, მაგრამ ალლაჰი სრულყოფს თავის ნათელს, თუნდაც სძულდეთ ეს ურწმუნოებს."},{"id":9,"translation":"იგია (ალლაჰი), რომელმაც მოავლინა თავისი შუამავალი ჭეშმარიტი გზითა და ჭეშმარიტი სარწმუნოებით, რათა იგი აღამაღლოს ყველა სარწმუნოებაზე, თუნდაც ეს სძულდეთ წარმართებს."},{"id":10,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ხომ არ მიგითითოთ ერთ ვაჭრობაზე, რომელიც გიხსნით მტანჯველი სასჯელისგან?"},{"id":11,"translation":"(ეს არის, რომ) ირწმუნოთ ალლაჰი და მისი შუამავალი, და იბრძოლოთ ალლაჰის გზაზე თქვენი ქონებითა და სულებით. ეს თქვენთვის უკეთესია, რომ იცოდეთ."},{"id":12,"translation":"ის შეგინდობთ თქვენს ცოდვებს და დაგამკვიდრებთ სამოთხის ბაღებში, სადაც მდინარეები მოედინება, და საუკეთესო სავანეებში, მარადიულ ბაღებში. აი, ესაა უდიდესი წარმატება!"},{"id":13,"translation":"და სხვაც, რაც თქვენ გიყვართ: შეწევნა ალლაჰისგან და ახლო გამარჯვება. და ახარე მორწმუნეებს!"},{"id":14,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! იყავით ალლაჰის შემწენი, როგორც უთხრა 'ისამ, ძემ მარიამისამ, მოწაფეებს: «ვინ იქნება ჩემი შემწე ალლაჰის გზაზე?» მოწაფეებმა უპასუხეს: «ჩვენ ვართ ალლაჰის შემწენი!» მაშინ ისრაელის ძეთა ერთმა ნაწილმა ირწმუნა, ხოლო მეორე ნაწილმა უარყო. მაშინ ჩვენ დავეხმარეთ მორწმუნეებს ('ისას/იესოს მომხრეებს) მათი მტრების წინააღმდეგ და ისინი გამარჯვებულნი გამოვიდნენ."}]},{"id":62,"verses":[{"id":1,"translation":"ადიდებს ალლაჰს ყოველივე, რაც ცათა შინაა და რაც დედამიწაზეა, მეუფეს, უწმინდესს, ძლევამოსილს, ბრძენს."},{"id":2,"translation":"იგია [ალლაჰი], ვინც უწიგნურ [არაბებთან] გამოგზავნა მოციქული მათი წრიდან [მუჰამმადი] (მთელი კაცობრიობისთვის), რომელიც უკითხავს მათ მის აიათებს [ყურანს], ასუფთავებს მათ (ცრუ რწმენებისა და ცუდი ზნეობრივი თვისებებისგან), და ასწავლის მათ წიგნს [ყურანს] და სიბრძნეს [სუნნას], თუმცა ისინი მანამდე [მის მოსვლამდე] აშკარა ცდომილებაში იყვნენ (კერპებს თაყვანს სცემდნენ, სისხლს ღვრიდნენ, და ნათესაურ კავშირებს წყვეტდნენ)."},{"id":3,"translation":"და ასევე (იგი გამოგზავნილია) სხვებთანაც მათგან, რომლებიც ჯერ არ შეუერთდნენ მათ [შემდგომ თაობებსა და სხვა ხალხებს].\nდა ჭეშმარიტად, ის არის ძლევამოსილი, ბრძენი!"},{"id":4,"translation":"ეს ალლაჰის წყალობაა, რომელსაც უბოძებს იმას, ვისაც ინებებს. და ალლაჰი უდიდესი წყალობის მფლობელია."},{"id":5,"translation":"მაგალითი იმათი, ვისაც თორის (შესრულება) დაეკისრა [იუდეველები], მაგრამ არ იტვირთეს იგი [არ დაიწყეს მისი შესრულება], ჰგავს ვირს, რომელსაც წიგნები მიაქვს ზურგით. რა ცუდი მაგალითია იმ ხალხისა, რომლებმაც ალლაჰის აიათები უარყვეს! და ალლაჰი ჭეშმარიტ გზაზე არ დააყენებს იმ ხალხს, რომლებიც უსამართლონი არიან."},{"id":6,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «ჰეი, თქვენ, რომლებიც იუდეველები გახდით! თუ ამტკიცებთ, რომ თქვენ ალლაჰის ახლობლები ხართ (და მისი საყვარლები) — სხვა ადამიანების გამოკლებით,\nმაშინ უსურვეთ საკუთარ თავს სიკვდილი, თუ მართლები ხართ (თქვენს მტკიცებაში)!»"},{"id":7,"translation":"მაგრამ ისინი [იუდეველები] არასოდეს ისურვებენ მას [სიკვდილს], იმის გამო, რაც ადრე მათი ხელებით იქნა ჩადენილი. და ალლაჰმა უწყის უსამართლონი [ბოროტმოქმედნი]!"},{"id":8,"translation":"უთხარი: «ჭეშმარიტად, სიკვდილი, რომელსაც გაურბიხართ, უთუოდ შეგხვდებათ. შემდეგ დაბრუნდებით უხილავისა და ხილულის მცოდნესთან და ის გამცნობთ იმას, რასაც სჩადიოდით»."},{"id":9,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! როდესაც მოგიწოდებენ პარასკევის ლოცვაზე, ისწრაფეთ ალლაჰის ხსენებისკენ და მიატოვეთ ვაჭრობა. ეს თქვენთვის უკეთესია, რომ იცოდეთ."},{"id":10,"translation":"და როცა (პარასკევის ჯუმა) ლოცვა დასრულდება, მაშინ გაიფანტეთ დედამიწაზე და ეძიეთ ალლაჰის წყალობა და ხშირად გაიხსენეთ ალლაჰი, რათა წარმატებას მიაღწიოთ."},{"id":11,"translation":"და როცა ისინი ხედავენ ვაჭრობას ან გართობას, მისკენ ისწრაფვიან და მიგატოვეს ფეხზე მდგომი (მინბარზე ქადაგებისას). თქვი (ო, მოციქულო): «ის, რაც ალლაჰთანაა, უმჯობესია გართობაზე და ვაჭრობაზე. და ალლაჰი საუკეთესოა მბოძებელთა შორის»."}]},{"id":63,"verses":[{"id":1,"translation":"როცა თვალთმაქცები შენთან მოდიან, ამბობენ: «ჩვენ ვამოწმებთ, რომ შენ უეჭველად ალლაჰის შუამავალი ხარ». და ალლაჰმა იცის, რომ შენ უეჭველად მისი შუამავალი ხარ და ალლაჰი მოწმობს, რომ თვალთმაქცები უეჭველად მატყუარები არიან."},{"id":2,"translation":"მათ თავიანთი ფიცები ფარად გაიხადეს (იფიცებიან რათა დააჯერონ რომ ისინი მორწმუნენი არიან, ამით რომ სხვებს თვალები აუხვიონ, და სიკვდილით დასჯასაც რომ გადაურჩნენ) და აცდენენ (მუნაფიყი თვალთმაქცები ხალხს) ალლაჰის გზას. უეჭველად, რაოდენ საძაგელია ის, რასაც ისინი სჩადიოდნენ."},{"id":3,"translation":"ეს იმიტომ, რომ მათ ირწმუნეს (ფორმალურად), შემდეგ კი უარყვეს, ამიტომ მათ გულებზე ბეჭედი დაიდო და ისინი ვერაფერს ხვდებიან."},{"id":4,"translation":"როცა მათ ხედავ, მათი სხეულები გაოცებს (გარეგნული აღნაგობა), და თუ ილაპარაკებენ, შენ უსმენ მათ ნათქვამს. თითქოს ისინი კედელზე მიყუდებული ძელები არიან (არ ესმით და არც სარგებლობენ შენი ქადაგებით). მათ ყოველი ყვირილი თავის საწინააღმდეგოდ მიაჩნიათ (შიშობენ რომ მათ საწინააღმდეგოდ რამე არ ითქვას). ისინი მტრები არიან, მაშ, ერიდე მათ. ალლაჰმა დასწყევლოს ისინი! როგორ არიან ისინი ჭეშმარიტებას აცდენილნი!"},{"id":5,"translation":"და როცა მათ [თვალთმაქცებს] ეუბნებიან: «მოდით, რათა ალლაჰის შუამავალმა თქვენთვის შენდობა ითხოვოს», ისინი თავს ატრიალებენ (აჩვენებენ, რომ ეს მათ არ სჭირდებათ),\nდა შენ ხედავ, როგორ შორდებიან ისინი, და ამპარტავნებას ავლენენ."},{"id":6,"translation":"სულ ერთია მათთვის, შენდობას სთხოვ მათთვის თუ არ სთხოვ, ალლაჰი არასდროს შეუნდობს მათ. უეჭველად, ალლაჰი არ დააყენებს სწორ გზაზე ურჩ ხალხს."},{"id":7,"translation":"ისინი [თვალთმაქცები] არიან, ვინც ამბობენ (მედინის მცხოვრებლებს): «ნუ დახარჯავთ მათზე, ვინც ალლაჰის შუამავალთან არიან [მექქიდან მასთან გადასახლებულებზე], სანამ ისინი (მას) არ დატოვებენ!» მაგრამ ალლაჰს ეკუთვნის ცათა და მიწის საუნჯეები, თუმცა თვალთმაქცებს ეს არ ესმით."},{"id":8,"translation":"ისინი [თვალთმაქცები] ამბობენ: «თუ ქალაქში [მედინაში] დავბრუნდებით, მაშინ ძლევამოსილი [გულისხმობენ თვალთმაქცებს] აუცილებლად განდევნის იქიდან [მედინიდან] დამცირებულს [გულისხმობენ მორწმუნეებს]». მაგრამ სიდიადე ეკუთვნის ალლაჰს, მის მოციქულს და მორწმუნეებს, თუმცა თვალთმაქცებმა ეს არ იციან!"},{"id":9,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ნუ მოგაცდენთ თქვენი ქონება და შვილები ალლაჰის ხსენებისგან. და ვინც ამას ჩაიდენს, სწორედ ისინი არიან წაგებულნი."},{"id":10,"translation":"და ხარჯეთ იქიდან, რაც გიბოძეთ, ვიდრე რომელიმე თქვენგანს სიკვდილი ეწევა და მაშინ ის იტყვის: «უფალო ჩემო! ნეტავ მცირე ხნით გადამივადო, რათა მოწყალება გავიღო და მართალთაგანი ვიყო!»"},{"id":11,"translation":"და არ გადაუვადებს ალლაჰი არც ერთ სულს, როცა მისი დრო დადგება. და ალლაჰმა უწყის, რასაც თქვენ აკეთებთ."}]},{"id":64,"verses":[{"id":1,"translation":"ადიდებს ალლაჰს ყოველივე, რაც ცათა შინაა და ყოველივე, რაც მიწაზეა. მისია მეუფება და მისია ქება-დიდება. და იგი ყოვლისშემძლეა."},{"id":2,"translation":"ის — ალლაჰია, რომელმაც თქვენ (ო, ადამიანებო) (არარსებობიდან) შეგქმნათ; თქვენ შორის არიან ურწმუნონი და თქვენ შორის არიან მორწმუნენიც. და ალლაჰი ხედავს იმას, რასაც თქვენ აკეთებთ (და ამის მიხედვით მოგაგებთ)."},{"id":3,"translation":"მან ჭეშმარიტებით შექმნა ცანი და მიწა (და ყველაფერი, რაც მათშია), თქვენ (ო, ადამიანებო ადამიანური) სახე მოგანიჭათ და საუკეთესო ფორმა მისცა [ადამიანი ბევრ სხვა ქმნილებაზე უფრო ლამაზად შექმნა]. და მასთან არის დაბრუნება."},{"id":4,"translation":"მან იცის, რაც არის ცათა შინა და ქვეყანასა ზედა, და იცის, რასაც მალავთ და რასაც აცხადებთ. და ალლაჰმა იცის, რაც გულებშია (კარგი განზრახვა იქნება თუ ცუდი)."},{"id":5,"translation":"განა არ მოსულა თქვენამდე ამბავი იმათი, ვინც უწინ უარყო? და იგემეს თავიანთი საქმის სიმძიმე და მათთვისაა მწარე სასჯელი."},{"id":6,"translation":"ეს იმიტომ, რომ მათთან თავიანთი შუამავლები ცხადი მტკიცებულებებით მოდიოდნენ, მაგრამ მათ თქვეს: «ნუთუ ადამიანმა უნდა დაგვადგინოს სწორ გზაზე?!» მათ უარყვეს და ზურგი აქციეს. ალლაჰს კი მათი რწმენა არ სჭირდება — რადგან ალლაჰი მდიდარია და ქების ღირსი."},{"id":7,"translation":"ურწმუნონი ამტკიცებენ, რომ ისინი არასდროს არ იქნებიან აღსდგენილნი. უთხარი: «პირიქით! ვფიცავ ჩემს უფალს, თქვენ უეჭველად აღსდგენილნი იქნებით, შემდეგ კი გეუწყებათ, რაც ჩაიდინეთ. და ეს ალლაჰისთვის იოლია»."},{"id":8,"translation":"მაშ, ირწმუნეთ ალლაჰი, მისი შუამავალი და სინათლე (ყურანი), რომელიც ჩვენ გარდმოვავლინეთ. და ალლაჰმა უწყის, რასაც თქვენ აკეთებთ."},{"id":9,"translation":"(გახსოვდეთ) ის დღე, როცა ის შეგკრებთ თქვენ ყველას საერთო შეკრების დღისთვის [სამსჯავროს დღე] — ეს არის თვითმოტყუების გამჟღავნების დღე. [ამ დღეს ურწმუნონი მიხვდებიან, რამდენად მოიტყუეს თავი] და ვინც ირწმუნებს ალლაჰს და კეთილ საქმეებს აღასრულებს, ის (ალლაჰი) გაასუფთავებს მას მისი ცუდი საქმეებისგან და შეიყვანს ბაღებში (სამოთხეში), რომელთა ქვეშაც მდინარეები მიედინება, და ისინი იქ დარჩებიან მარად, სამუდამოდ. სწორედ ეს არის უდიდესი წარმატება!"},{"id":10,"translation":"ხოლო ისინი, ვინც არ ირწმუნეს და ცრუდ მიიჩნიეს ჩვენი სასწაულები (აიათები), აი, ისინი იქნებიან ცეცხლის მკვიდრნი და დარჩებიან იქ მარადჟამს. რა საშინელი დაბრუნების ადგილია იგი!"},{"id":11,"translation":"რაც არ უნდა უბედურება მოხდეს, ის მხოლოდ ალლაჰის ნებით ხდება. და ვინც ირწმუნა ალლაჰი, მის გულს ის (ალლაჰი) წარმართავს და ალლაჰმა ყველაფერი იცის."},{"id":12,"translation":"და დაემორჩილეთ ალლაჰს (ყველაფერში, რასაც იგი ბრძანებს და კრძალავს) და დაემორჩილეთ შუამავალს (იმაში, რასაც მას თქვენამდე მოაქვს თავისი უფლისგან). ხოლო თუ ზურგს შეაქცევთ (ალლაჰისა და მისი შუამავლისადმი მორჩილებას), მაშ იცოდეთ, რომ ჩვენს შუამავალს ეკისრება მხოლოდ ნათლად გადმოცემა."},{"id":13,"translation":"ალლაჰი! არ არსებობს ღვთაება, გარდა მისი. დაე, მხოლოდ ალლაჰს მიენდონ მორწმუნენი."},{"id":14,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! ჭეშმარიტად, თქვენს მეუღლეთა და შვილთა შორის არიან თქვენი მტრები, მაშ, ერიდეთ მათ. და თუ აპატიებთ, თვალს დახუჭავთ და მიუტევებთ, მაშინ, ჭეშმარიტად, ალლაჰი მიმტევებელი, შემწყალებელია."},{"id":15,"translation":"თქვენი ქონება და თქვენი შვილები მხოლოდ გამოცდაა, ხოლო ალლაჰთანაა დიადი საზღაური."},{"id":16,"translation":"მაშ, გეშინოდეთ ალლაჰის, რამდენადაც შეძლებთ, და ისმინეთ, და დაემორჩილეთ, და გაიღეთ სიკეთე თქვენივე სულებისთვის. და ვინც დაცული იქნება საკუთარი სულის სიძუნწისგან, სწორედ ისინი არიან ნეტარნი."},{"id":17,"translation":"თუ თქვენ ალლაჰს ასესხებთ კეთილ სესხს, ის გაგიორმაგებთ მას და შეგინდობთ თქვენ. და ალლაჰი მადლიერი, შემწყნარებელია."},{"id":18,"translation":"დაფარულისა და ცხადის მცოდნე, ძლევამოსილი, ბრძენი."}]},{"id":65,"verses":[{"id":1,"translation":"ჰეი, შუამავალო! როცა ქალებს გაეყრებით, გაეყარეთ მათ დადგენილი ვადით და აღრიცხეთ ეს ვადა. და გეშინოდეთ ალლაჰის, თქვენი უფლის! არ გააძევოთ ისინი [ცოლები] თავიანთი სახლებიდან და არც ისინი უნდა გავიდნენ, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ აშკარა სიბილწეს [მრუშობას] ჩაიდენენ. ესენია ალლაჰის საზღვრები. და ვინც ალლაჰის საზღვრებს გადავა, უთუოდ, საკუთარ თავს ავნებს. და შენ არ იცი, შესაძლოა ალლაჰმა ამის შემდეგ [ამ განქორწინების შემდეგ] რაიმე ახალი საქმე წარმოშვას (და შენ გადაწყვიტო მისი დაბრუნება)."},{"id":2,"translation":"და როცა ისინი [განქორწინებული ქალები] თავიანთ ვადას მიუახლოვდებიან [როცა ‘იდდის დასრულების დრო ახლოვდება], მაშინ შეინარჩუნეთ ისინი (ო, ქმრებო) [დააბრუნეთ ისინი ‘იდდის ვადის ამოწურვამდე] სათანადო წესით კეთილად [მათი შარიათით დადგენილი უფლებების დაცვით და ადამიანებში მიღებული წესის მიხედვით], ან კი დაშორდით მათ [გაუშვით, როცა მათი ‘იდდის ვადა დასრულდება] სათანადო წესით [ზიანის მიყენების გარეშე]. და (ცოლის დაბრუნებისთვის ან საბოლოო დაშორებისთვის) მოწმედ მოიხმეთ თქვენგან [მორწმუნეთაგან] ორი სამართლიანი მამაკაცი, და თქვენ, მოწმეებო, აღასრულეთ მოწმობა მხოლოდ ალლაჰის გულისთვის (და არა სხვა რაიმე მიზნით). ამით [იმით, რასაც ალლაჰი ბრძანებს] შეგონებულია ის, ვინც ირწმუნებს ალლაჰს და უკანასკნელ დღეს. და ვისაც ალლაჰის შიში ექნება, მას ის (ალლაჰი) უბოძებს გამოსავალს."},{"id":3,"translation":"და მიანიჭებს მას საზრდოს იქიდან, საიდანაც არ ელის. და ვინც ალლაჰს მიენდობა, ის საკმარისია მისთვის. უეჭველად, ალლაჰი აღასრულებს თავის განგებას. ალლაჰმა ყოველივეს დაუდგინა ზომა."},{"id":4,"translation":"თქვენი ცოლებიდან ისინი, ვინც მენსტრუაციას აღარ ელიან\n[ასაკოვანი ქალები, რომელთაც მენსტრუაცია აღარ აქვთ] — თუ ეჭვი გეპარებათ მათი მდგომარეობის შესახებ, მათი ვადა სამი თვეა; ასევე მათთვის, ვისაც ჯერ კიდევ არ ჰქონია მენსტრუაცია\n[ძალიან ახალგაზრდა ცოლებისთვის]. ხოლო ისინი, ვინც ორსულად არიან, მათი (განქორწინების) ვადა ის დროა, სანამ თავიანთ ტვირთს არ დადებენ [სანამ არ იმშობიარებენ]. და ვისაც ეშინია ალლაჰის (მისი სასჯელის), ის მას საქმეს გააიოლებს, როგორც ამ ქვეყნად, ისე მარადიულ ცხოვრებაშიც."},{"id":5,"translation":"ეს [ყველაფერი, რაც ითქვა განქორწინებისა და განქორწინების ვადის შესახებ] არის ალლაჰის ბრძანება, რომელიც მან თქვენთვის მოავლინა (ო, ადამიანებო), რათა შეასრულოთ იგი. და ვისაც ეშინია ალლაჰის, მას ის წაუშლის მის ცუდ საქმეებს\n[შეუნდობს ცოდვებს] და გაუზრდის საზღაურს მისი კეთილი საქმეებისთვის."},{"id":6,"translation":"დაასახლეთ ისინი [თქვენი განქორწინებული ცოლები] იქ, სადაც თავად ცხოვრობთ, თქვენი შესაძლებლობის მიხედვით, და ნუ მიაყენებთ მათ ზიანს [განქორწინებულ ქალებს], მათი შევიწროებით [ნუ აიძულებთ მათ განქორწინების ვადის განმავლობაში საცხოვრებლის დატოვებას]. და თუ ისინი ორსულად არიან, მაშინ დახარჯეთ მათზე, სანამ არ იმშობიარებენ. ხოლო თუ ისინი [განქორწინებული ქალები] თქვენს შვილს აჭმევენ, მაშინ მიეცით მათ მათი ანაზღაურება (ძუძუთი კვებისთვის), და ერთმანეთს შორის კეთილად შეეთანხმეთ ანაზღაურების საკითხზე, სათანადო წესის მიხედვით [გონივრულ ფარგლებში]. და თუ გაჭირვებაში აღმოჩნდებით, მაშინ მისთვის [მამისთვის] სხვა ქალი გამოკვებავს (მის ბავშვს) [ძუძუთი]."},{"id":7,"translation":"მდიდარმა თავისი ქონებიდან იხადოს, ხოლო ვისაც მწირი სარჩო აქვს, იმით იხადოს, რაც ალლაჰმა უბოძა. ალლაჰი არავის ავალდებულებს იმაზე მეტს, რაც უბოძა. ალლაჰი სიძნელის შემდეგ შვებას მოავლენს."},{"id":8,"translation":"და რამდენი დასახლება განუდგა თავისი უფლისა და მისი შუამავლების ბრძანებას, და ჩვენ მკაცრად მოვკითხეთ მას და დავსაჯეთ იგი საშინელი სასჯელით."},{"id":9,"translation":"და იგემა მან თავისი საქმის სიმძიმე და მისი საქმის დასასრული მარცხი იყო (ამქვეყნადაც და იმქვეყნადაც)."},{"id":10,"translation":"ალლაჰმა მათთვის მკაცრი სასჯელი მოამზადა. მაშ, გეშინოდეთ ალლაჰის, გონიერნო, რომელთაც ირწმუნეთ! ალლაჰმა უკვე გარდმოგივლინათ შეგონება."},{"id":11,"translation":"(მან გამოგიგზავნათ) მოციქული, რომელიც გიკითხავთ ალლაჰის ნათელ აიათებს [ყურანის აიათებს], რათა ისინი, ვინც ირწმუნეს და კეთილ საქმეებს აკეთებენ, წყვდიადიდან (გზასაცდენილობისა) სინათლეში (ჭეშმარიტებისკენ) გამოიყვანოს. ხოლო ვინც ირწმუნებს ალლაჰს და კეთილ საქმეს აკეთებს, მას იგი შეიყვანს სამოთხის ბაღებში, რომელთა ქვემოთ მდინარეები მოედინება, და ისინი იქ [სამოთხის ბაღებში] მარადიულად დარჩებიან. და ალლაჰმა უკვე გაამშვენიერა მისთვის [მართალი მორწმუნისთვის] საზრდო (სამოთხეში)."},{"id":12,"translation":"ალლაჰია ის, ვინც შექმნა შვიდი ზეცა და მათ მსგავსად (შვიდი) დედამიწა. მათ შორის [ცათა და მიწათა] ჩამოდის ბრძანება [ალლაჰის გამოცხადება], რათა იცოდეთ, რომ ალლაჰი ყოვლისშემძლეა და რომ ალლაჰი ცოდნით ყოველივეს მოიცავს [ყოვლისმცოდნეა]."}]},{"id":66,"verses":[{"id":1,"translation":"ჰეი, შუამავალო! რატომ იკრძალავ იმას, რაც ალლაჰმა შენთვის ნებადართული გახადა, როცა ცდილობ, შენი ცოლები დააკმაყოფილო (ამით)? მაგრამ ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია."},{"id":2,"translation":"ალლაჰმა უკვე დაგიწესათ (ო, მორწმუნენო) თქვენი ფიცებისგან გათავისუფლების გზა[1]. ალლაჰი თქვენი მეურვეა; იგი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია.","footnotes":"[1]და დაგიწესათ გამოსასყიდი: დააპურო ათი ღარიბი, ან შემოსო ისინი, ან გაათავისუფლო ერთი მონა, ხოლო ვინც ამას ვერ შეძლებს, მაშინ იმარხოს სამი დღე."},{"id":3,"translation":"და აი, მოციქულმა საიდუმლოდ უამბო თავის ერთ-ერთ ცოლს [ჰაფსას] ეს ამბავი. მას შემდეგ, რაც მან [ჰაფსამ] ეს (მისი მეორე ცოლს, აიშას) გადასცა, ალლაჰმა მას [მოციქულს] ეს [საიდუმლო] გაუმხილა და მან [მოციქულმა] მას (ჰაფსას) უთხრა ნაწილი იმისა, რაც მან თქვა, მაგრამ ნაწილი გამოტოვა. და როდესაც მან [მოციქულმა] ამის შესახებ უთხრა მას [ჰაფსას], მან თქვა: «ვინ გამცნო ეს შენ?» მან [მოციქულმა] თქვა: «(ეს) მამცნო ყოვლისმცოდნემ, ყოვლისმცნობელმა (ალლაჰმა)»."},{"id":4,"translation":"თუ თქვენ ორივე — ჰაფსა და ‘აიშა — ალლაჰს მიმართავთ სინანულით, მაშინ (ეს აუცილებელია), რადგან თქვენი გულები გადაიხარა (იმ საქმისკენ), რაც ალლაჰის მოციქულს არ სურდა. ხოლო თუ თქვენ ერთმანეთს მხარს დაუჭერთ მის წინააღმდეგ — მაშინ უეჭველად ალლაჰია მისი მფარველი, ასევე (ანგელოზი) ჯიბრილი და მართალი მორწმუნეები. და ამის შემდეგ ანგელოზებიც ეხმარებიან მას [მოციქულს] მათ წინააღმდეგ, ვინც მას აწყენინებს და მტრობენ."},{"id":5,"translation":"შესაძლოა, მისმა უფალმა, თუ ის [მოციქული] თქვენთან განქორწინდება, მას თქვენზე უკეთესი ცოლებით ჩაანაცვლოს — სრულად ერთგულებით (ალლაჰზე), მორწმუნეებით, მორჩილებით, მომნანიებლებით, ბევრ თაყვანისმცემლებით, მარხულებით — როგორც უკვე გათხოვილებით, ასევე ქალწულებით."},{"id":6,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! დაიცავით თქვენი თავი და თქვენი ოჯახები ცეცხლისგან, რომლის საწვავიც ადამიანები და ქვებია. მასზე დაყენებულნი არიან ანგელოზები, სასტიკნი და მკაცრნი, რომლებიც არ ეურჩებიან ალლაჰს იმაში, რასაც ის უბრძანებს მათ, და ასრულებენ იმას, რაც ებრძანებათ."},{"id":7,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც უარყავით! ნუ მოიმიზეზებთ დღეს! (თქვენი ურწმუნოებით) თქვენ მოგეზღვებათ მხოლოდ იმისთვის, რასაც სჩადიოდით."},{"id":8,"translation":"ჰეი, თქვენ, რომელთაც ირწმუნეთ! მოინანიეთ ალლაჰის წინაშე გულწრფელი მონანიებით. შესაძლოა, თქვენმა უფალმა მოგაშოროთ თქვენი ცოდვები და შეგიყვანოთ სამოთხეებში, რომელთა ქვეშაც მდინარეები მოედინება, იმ დღეს, როცა ალლაჰი არ შეარცხვენს შუამავალს და მასთან ერთად მორწმუნეებს. მათი სინათლე მათ წინ და მარჯვნივ იმოძრავებს. ისინი იტყვიან: «უფალო ჩვენო, სრულყავი ჩვენთვის ჩვენი სინათლე და შეგვინდე ჩვენ. უეჭველად, შენ ყოვლისშემძლე ხარ»."},{"id":9,"translation":"ჰეი, შუამავალო! იბრძოლე ურწმუნოთა და თვალთმაქცთა წინააღმდეგ და იყავი მკაცრი მათ მიმართ. მათი თავშესაფარი ჯოჯოხეთია და რა საზარელი სამყოფელია იგი!"},{"id":10,"translation":"ალლაჰმა მაგალითად მოუყვანა ურწმუნოთათვის ნუჰის ცოლი და ლუტის ცოლი (იმის საჩვენებლად, რომ ურწმუნოთა და მორწმუნეთა შორის ნათესაობა ვერ უშველის მათ სამსჯავროს დღეს). ორივე მათგანი — ნუჰის ცოლიც და ლუტის ცოლიც — გათხოვილი იყვნენ ჩვენი მართალი მონებიდან ორ მონაზე, თუმცა მათ უღალატეს მათ (რწმენაში). და მათმა ქმრებმა — ნუჰმა და ლუტმა — ვერანაირად ვერ იხსნეს ისინი ალლაჰის (სასჯელისგან). და ითქვა ამ ორ ქალზე: «შედით ორივე ცეცხლში, მათთან ერთად, ვინც შედის!»"},{"id":11,"translation":"და ალლაჰმა მაგალითად მოუყვანა მორწმუნეებს ფარაონის ცოლი, როცა მან თქვა: «უფალო ჩემო! ამიშენე შენთან სახლი სამოთხეში და მიხსენი ფარაონისა და მისი საქმეებისგან და მიხსენი უსამართლო ხალხისგან!»"},{"id":12,"translation":"და (ასევე ალლაჰმა მაგალითად მოუყვანა მორწმუნეთათვის) მარიამი, 'იმრანის ასული, რომელმაც დაიცვა თავისი სიწმინდე (მას არც ერთ მამაკაცი არ შეხებია). და ჩვენ (გავუგზავნეთ მას ანგელოზი ჯიბრილი და) ჩავბერეთ მასში [მის სამოსელში არსებული ნაპრალიდან] ჩვენი სულისაგან — იმ სულისაგან, რომელიც ჩვენ გვეკუთვნის (რომელიც ჯიბრილმა მოიტანა). და მან ჭეშმარიტად მიიღო თავისი უფლის სიტყვები და მისი წერილები (რომლებიც მან თავისი მოციქულებისთვის მოავლინა) და იგი იყო განსაკუთრებულად ღვთისმოსავთა შორის."}]},{"id":67,"verses":[{"id":1,"translation":"კურთხეულია ის, ვის ხელშიცაა მეუფება და ის ყოვლისშემძლეა."},{"id":2,"translation":"რომელმაც შექმნა სიკვდილი და სიცოცხლე, რათა გამოგცადოთ თქვენ (ო, ადამიანებო), თუ რომელი თქვენგანი უკეთეს საქმეებს აღასრულებს [ვინ უფრო მეტად არის ალლაჰისადმი ერთგული და მორჩილი]. და იგია ძლევამოსილი, მპატიებელი!"},{"id":3,"translation":"რომელმაც შვიდი ცა შექმნა რიგებად (ერთმანეთის ზემოთ). შენ, (ო, ადამიანო), მოწყალე ალლაჰის ქმნილებაში ვერავითარ შეუსაბამობას ვერ დაინახავ. მაშ, კვლავ მიაპყარი შენი მზერა (თუ ეჭვი გაქვს): ხედავ თუ არა რაიმე ბზარს [ნაკლოვანებას]?"},{"id":4,"translation":"შემდეგ (ო, ადამიანო) კიდევ ორჯერ მიმართე შენი მზერა; და შენი მზერა შენთან დაბრუნდება დამცირებული და დაღლილი,\n(რადგან ვერ შეძლებს რაიმე ხარვეზის პოვნას ალლაჰის ქმნილებაში)."},{"id":5,"translation":"და ჩვენ უახლოესი ცა ლამპრებით დავამშვენეთ და ისინი (ვარსკვლავები) გავხადეთ ეშმაკთა დასასჯელ დამწვავ შუქებად (იმ ეშმაკებისთვის, რომლებიც ანგელოზთა საუბრებს უსმენენ),\nდა მოვამზადეთ მათთვის ჯოჯოხეთის სასჯელი."},{"id":6,"translation":"ხოლო მათთვის, რომელთაც უარყვეს თავიანთი უფალი, ჯოჯოხეთის სასჯელია. და რა საზარელი სამყოფელია იგი."},{"id":7,"translation":"როცა მათ (ამ ურწმუნოებს) მასში — (ჯოჯოხეთში) ჩააგდებენ,\nისინი ისმენენ მის (ბოროტ, მძვინვარე) ღრიალს, და ის დუღს (ცეცხლით, როგორც ქვაბი)."},{"id":8,"translation":"ბრაზისგან ლამის გასკდეს. ყოველთვის, როცა მასში ჯგუფს ჩააგდებენ, მისი (ჯოჯოხეთის) მცველები ჰკითხავენ მათ: «განა არ მოგივიდათ შემგონებელი?»"},{"id":9,"translation":"იტყვიან: «დიახ! ჩვენთან მოვიდა შემგონებელი, მაგრამ ჩვენ იგი ცრუდ მივიჩნიეთ და ვთქვით: ალლაჰს არაფერი მოუვლენია. თქვენ მხოლოდ დიდ ცდომილებაში ხართ!»"},{"id":10,"translation":"და იტყვიან: «რომ გვესმინა ან გვეფიქრა, არ ვიქნებოდით ჯოჯოხეთის ცეცხლის ბინადართა შორის»."},{"id":11,"translation":"და მათ აღიარეს თავიანთი ცოდვა (ურწმუნოება); შორს იქნენ (ალლაჰის მოწყალებისგან), ჯოჯოხეთის მკვიდრნი!"},{"id":12,"translation":"ჭეშმარიტად, მათ, ვისაც თავიანთი უფლის ეშინიათ დაფარულში, მათთვისაა შენდობა და დიდი საზღაური."},{"id":13,"translation":"საიდუმლოდ შეინახეთ თქვენი ნათქვამი, ან ხმამაღლა თქვით, ჭეშმარიტად, ის (მაინც) გულებში დაფარულის მცოდნეა."},{"id":14,"translation":"ნუთუ არ იცის მან, ვინც (ყველა და მათი საქმეები) შექმნა, მაშინ როდესაც იგი ლმობიერი, ყოვლისმცოდნეა?"},{"id":15,"translation":"იგია, რომელმაც თქვენთვის დამყოლი გახადა მიწა. იარეთ მის მხარეებში და ჭამეთ მისი (ალლაჰის) სარჩოდან. და მისკენაა აღსდგომა."},{"id":16,"translation":"ნუთუ უსაფრთხოდ გრძნობთ თავს მისგან, ვინც ცაზეა [ალლაჰისგან], რომ არ ჩაგიტანოთ მიწაში? და აი, იგი — მიწა — ირყევა [განა უკვე არ იძვრის?!]."},{"id":17,"translation":"ან იქნებ უსაფრთხოდ გრძნობთ თავს მისგან, ვინც ცაზეა [ალლაჰისგან], რომ არ გამოგიგზავნოთ ქარიშხალი (ქვების მომტანი)? მაშინ შეიცნობთ თქვენ (ო, ურწმუნოებო), როცა სასჯელს იხილავთ, როგორი იყო ჩემი გაფრთხილება."},{"id":18,"translation":"და უარყვეს მათზე უწინარეს მყოფებმაც, და როგორი იყო ჩემი რისხვა!"},{"id":19,"translation":"ნუთუ ისინი (ურწმუნოები) ვერ ხედავენ თავიანთ ზემოთ მფრინავ ფრინველებს, რომლებიც (ფრენისას) შლიან ფრთებს და შემდეგ კეცავენ? ვერავინ აკავებს მათ (ჰაერში), გარდა მოწყალისა. ჭეშმარიტად, ის ყოველივე არსებულს ხედავს!"},{"id":20,"translation":"ან ვინ არის ის, ვინც თქვენთვის ჯარია და ვინც დაგეხმარებათ\n(ჯოჯოხეთის სასჯელის თავიდან აცილებაში), გარდა მოწყალესი? ჭეშმარიტად, ურწმუნოები (რომლებსაც ჰგონიათ, თითქოს მათი კერპები დაეხმარებიან) მხოლოდ ცდომილებაში არიან!"},{"id":21,"translation":"ან ვინ არის ის, ვინც სარჩოს მოგცემთ, თუკი იგი [ალლაჰი] შეწყვეტს თავისი სარჩოს ბოძებას (თქვენთვის)? მაგრამ ისინი (ურწმუნოები) ჩაძირულნი არიან დაუმორჩილებლობაშ და ჭეშმარიტებისგან განდგომაში."},{"id":22,"translation":"აბა, ის, ვინც პირქვე დამხობილი დადის (ანუ მრავალღმერთიანი), უფრო სწორ გზაზეა, თუ ის, ვინც გამართულად დადის (ერთღმერთიანი) სწორ გზაზე?!"},{"id":23,"translation":"თქვი: «იგია, რომელმაც გაგაჩინათ თქვენ და დაგიწესათ სმენა, მხედველობა და გულები. რაოდენ მცირედს მადლობთ!»"},{"id":24,"translation":"თქვი: «იგია (ალლაჰი), რომელმაც გაგამრავლათ დედამიწაზე (და არა სხვა ცრუ ღმერთები) და მასთან იქნებით შეკრებილნი»."},{"id":25,"translation":"და ისინი (რომელთაც არ სწამთ განკითხვის დღის) ამბობენ: «როდის იქნება ეს აღთქმა, თუ თქვენ მართალნი ხართ?»"},{"id":26,"translation":"თქვი: «(აღდგომის დღის ზუსტი დრო და) ცოდნა მხოლოდ ალლაჰთანაა და მე მხოლოდ ცხადი გამფრთხილებელი ვარ»."},{"id":27,"translation":"და როცა ისინი (ურწმუნოები) მას — [ალლაჰის სასჯელს] — ახლოდან დაინახავენ, დამახინჯდება (დამცირებისგან და შიშისგან) იმათი სახეები, ვინც ურწმუნოები გახდნენ, და ეთქმებათ მათ: «ეს არის ის (სასჯელი), რასაც თქვენ (მიწიერ ცხოვრებაში) ითხოვდით (დასაცინად)!»"},{"id":28,"translation":"უთხარი: «როგორ ფიქრობთ, თუ ალლაჰი მომსპობს მე და ვინც ჩემთანაა, ან შეგვიწყალებს, მაშ ვინ დაიცავს ურწმუნოებს (განკითხვის დღეს) მწარე სასჯელისგან?»"},{"id":29,"translation":"თქვი: «იგია მოწყალეა (რომელიც გიხმობთ რომ მხოლოდ მას სცეთ თაყვანი), ჩვენ ვირწმუნეთ იგი და მასზე ვართ მინდობილნი. და მალე გაიგებთ, ვინ არის აშკარა ცდომილებაში»."},{"id":30,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო) მრავალღმერთიანებს: «დაფიქრებულხართ თუ არა იმაზე, რომ თუ თქვენი წყალი (რომელსაც სვამთ) მიწის სიღრმეში ჩაიძირება, ვინ მოგცემთ თქვენ წყაროს წყალს (ალლაჰის გარდა)?»"}]},{"id":68,"verses":[{"id":1,"translation":"ნუუნ [1]. ვფიცავ კალამს და იმას, რასაც წერენ.","footnotes":"[1] ეს ასოები და სურების დასაწყისში არსებული სხვა მოწყვეტილი ასოები (الحروف المقطعة) მიუთითებს ყურანის სასწაულებრივ ბუნებაზე. მათი მეშვეობით მრავალღმერთიანებს გამოწვევა მიეცათ, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის მოტანა, მიუხედავად იმისა, რომ ყურანი სწორედ იმ ასოებისგან შედგება, რომლებისგანაც არაბული ენაა შექმნილი. ამიტომ ის ფაქტი, რომ არაბებმა — მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ყველაზე მჭევრმეტყველნი იყვნენ — ვერ შეძლეს მისი მსგავსი რამის შექმნა, მოწმობს, რომ ყურანი ალლაჰის გამოცხადებაა."},{"id":2,"translation":"(რომ) შენ (ო, მოციქულო), შენი უფლის წყალობით, არ ხარ შეპყრობილი (ეშმაკებით), (არც გონებადაკარგული და არც სულელი)."},{"id":3,"translation":"და უეჭველად, შენთვისაა საზღაური უშრეტი (ყველა იმ სიძნელისთვის, რომელსაც ადამიანებამდე ჭეშმარიტების მისატანად მიმავალ გზაზე აწყდები)."},{"id":4,"translation":"და უეჭველად, შენ დიდებული ზნეობის მფლობელი ხარ."},{"id":5,"translation":"მალე შენც იხილავ და ისინიც იხილავენ,"},{"id":6,"translation":"რომელ თქვენგანშია განსაცდელი [ვინ არის შეპყრობილი და შეშლილი]."},{"id":7,"translation":"ჭეშმარიტად, შენი უფალი ყველაზე უკეთ იცნობს მათ, ვინც მის გზას ასცდა, და ის ყველაზე უკეთ იცნობს სწორი გზით მავალთ."},{"id":8,"translation":"მაშ, ნუ დაემორჩილები ცრუდ შემრაცხველებს (რომელთაც შენი არ სწამთ)."},{"id":9,"translation":"ისურვებდნენ, შენ რომ ლმობიერი იყო (მათ მიმართ), მაშინ ისინიც ლმობიერნი იქნებოდნენ (შენს მიმართ)."},{"id":10,"translation":"და ნუ დაემორჩილები ყოველ ფიცის მოყვარულს (ვინც ცრუდ ხშირად იფიცება), არარაობას."},{"id":11,"translation":"ცილისმწამებელს [იმას, ვინც ადამიანს მისივე წინ ლანძღავს],\nდა ჭორების გამავრცელებელს (ხალხს შორის, რათა მათ შორის ურთიერთობები დააზიანოს),"},{"id":12,"translation":"კეთილზე მომჭირნეს [ძუნწს], ზღვრის გადამლახავს (ადამიანებთან მტრობისას და აკრძალულით მოსარგებლეს), ცოდვებში ჩაძირულს,"},{"id":13,"translation":"უხეში და ამასთანავე, უგვაროს (ცრუდ რომ მიაწერს თავს სხვის გვარს)."},{"id":14,"translation":"იმის გამო, რომ იგი სიმდიდრისა და შვილების პატრონია (ალლაჰისა და მისი შუამავლის რწმენას აერიდა ქედმაღლურად)."},{"id":15,"translation":"როცა მას ჩვენი აიათები წაეკითხება, იტყვის: «წინაპართა ზღაპრებია!»"},{"id":16,"translation":"ჩვენ მას დინგზე დავდაღავთ [ცხვირზე ნიშანს დავასვამთ, რათა ყველამ იცოდეს, ვინ არის იგი.]"},{"id":17,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ გამოვცადეთ ისინი (ურწმუნოები გვალვით და შიმშილით), ისევე როგორც გამოვცადეთ ბაღის პატრონები, როცა დაიფიცეს, რომ დილით ადრე მოკრეფდნენ მას,"},{"id":18,"translation":"და გამონაკლისს არ უშვებდნენ [და არ თქვეს: \"თუ ალლაჰი ინებებს მოვკრეფთ\"]"},{"id":19,"translation":"და მას [ბაღს] შემოუარა [ცეცხლმა] (რომელიც ჩამოიგზავნა) შენი უფლისგან, მაშინ, როცა მათ ეძინათ."},{"id":20,"translation":"და მეორე დილით ის [ბაღი] სულ შავი დახვდათ [სულ გადამწვარი]."},{"id":21,"translation":"და განთიადისას ერთმანეთს დაუძახეს:"},{"id":22,"translation":"«ადრიანად წადით თქვენს ყანაში, თუ მოსავლის აღებას აპირებთ (სანამ ღარიბები მოგაკითხავენ)»,"},{"id":23,"translation":"და წავიდნენ და ერთმანეთს ეჩურჩულებოდნენ:"},{"id":24,"translation":"«დღეს არც ერთი ღარიბი არ შემოვიდეს თქვენთან (ბაღებში)»."},{"id":25,"translation":"და გაემართნენ დილით ადრე, დარწმუნებულნი, რომ შეძლებდნენ,"},{"id":26,"translation":"როდესაც ის იხილეს (გაშავებული, დამწვარი), თქვეს: «ჭეშმარიტად, ჩვენ გზააბნეულნი ვართ!»"},{"id":27,"translation":"ო, არა! ჩვენ მოკლებულნი ვართ (ჩვენი სიძუნწის გამო დაგვემართა ეს უბედურება)!"},{"id":28,"translation":"თქვა მათგან ყველაზე სამართლიანმა: «განა არ გითხარით, რომ უნდა გედიდებინათ (ალლაჰი)?»"},{"id":29,"translation":"თქვეს: «დიდება ჩვენს უფალს! ჭეშმარიტად, ჩვენ უსამართლონი ვიყავით»."},{"id":30,"translation":"და მიუბრუნდნენ ერთმანეთს და ერთმანეთს საყვედურობდნენ."},{"id":31,"translation":"თქვეს: «ვაი, ჩვენდა! უეჭველად, ჩვენ ვიყავით ზღვარგადასულნი!»"},{"id":32,"translation":"იქნებ ჩვენმა უფალმა ამის [ამ ბაღის] ნაცვლად უკეთესი გვიბოძოს. ჭეშმარიტად, ჩვენ ჩვენი უფლისკენ მივისწრაფვით (შენდობით)!"},{"id":33,"translation":"ასეთია სასჯელი. ხოლო იმქვეყნიური სასჯელი უფრო დიდია, ნეტავ, რომ სცოდნოდათ."},{"id":34,"translation":"ჭეშმარიტად, ღვთისმოშიშთათვის თავიანთ უფალთან ნეტარების ბაღებია."},{"id":35,"translation":"ნუთუ მუსლიმებს (მორჩილებს) ისევე მოვექცევით, როგორც ამბოხებულებს [ურწმუნოებს]?"},{"id":36,"translation":"რა გემართებათ, როგორ განსჯით?!"},{"id":37,"translation":"ან იქნებ გაქვთ წიგნი, რომლიდანაც სწავლობთ (თანასწორად მოპყრობას მორჩილსა და ურჩის მიმართ)?"},{"id":38,"translation":"რომ ნამდვილად, თქვენთვის მასში (ყველაფერია), რასაც თავად აირჩევთ![1]","footnotes":"[1] ასეთი წიგნი არ არსებობს და, შესაბამისად, ისინი ვერაფერს იპოვიან, რასაც თავისთვის ინატრებდნენ."},{"id":39,"translation":"ან იქნებ აღთქმა გაქვთ ჩვენგან დადებული განკითხვის დღემდე, რომ თქვენია ყველაფერი, რასაც გადაწყვეტთ (თქვენს სასარგებლოდ)?!"},{"id":40,"translation":"ჰკითხე მათ, რომელი მათგანია ამის თავდები?!"},{"id":41,"translation":"ან იქნებ მათ ჰყავთ თანაზიარნი? მაშინ მოიყვანონ თავიანთი თანაზიარნი, თუ მართალნი არიან."},{"id":42,"translation":"იმ დღეს, როდესაც გამოჩნდება წვივი[1], და მათ [ქმნილებებს] მოუწოდებენ, რომ სეჯდა აღასრულონ, ისინი კი [ურწმუნოები და თვალთმაქცები] ამას ვერ შეძლებენ. [1]","footnotes":"[1] ალლაჰის წვივი, რომელიც არ ჰგავს ქმნილებათა წვივს და საერთოდ არაფერს.\n[2] მოციქულმა ﷺ თქვა: «ჩვენი უფალი გამოაჩენს თავის წვივს, და მის წინაშე სეჯდაში დაემხობიან ყველა მორწმუნე მამაკაცი და ქალი, ხოლო (ყოველი, ვინც ამქვეყნად) მხოლოდ თვალთმაქცურად ან კეთილი სახელის მოსახვეჭად ასრულებდა სეჯდას, დარჩება; (თითოეული მათგანი) მოინდომებს სეჯდაში დაცემას, მაგრამ მისი ზურგი ერთ მთლიან ძვლად გადაექცევა (და ამას ვეღარ შეძლებს)». (გადმოცემულია აბუ საʿიდ ალ-ხუდრისგან; ალ-ბუხარი, მუსლიმი)."},{"id":43,"translation":"დაცემული (შიშისგან) მზერებით მათ დაეწიათ (მძიმე) დამცირება, ხოლო ადრე — მიწიერ ცხოვრებაში — მათ მოუწოდებდნენ, რომ სუჯუდი აღესრულებინათ, მაშინ როდესაც ისინი კეთილდღეობაში იყვნენ."},{"id":44,"translation":"დამტოვე კი მე (ო, მოციქულო) მათთან, ვინც სიცრუედ მიიჩნევს ამ უწყებას [ყურანს]. ჩვენ ნელ-ნელა შევიყვანთ მათ (სასჯელისკენ), (მათთვის სიმდიდრისა და შვილების ბოძებით), ისე რომ თვითონაც ვერ შეამჩნიონ [ვერც გააცნობიერონ]."},{"id":45,"translation":"და თანაც ვადროვებ მათ [ხანგრძლივი ცხოვრებით], უეჭველად, ჩემი მახე მტკიცეა."},{"id":46,"translation":"ან იქნებ საზღაურს სთხოვ მათ და ისინი ვალებით არიან დამძიმებულნი?!"},{"id":47,"translation":"ან მათთანაა უხილავი (ცოდნა) და ისინი იწერენ (იქიდან არგუმენტებს შენს საწინააღმდეგოდ)?!"},{"id":48,"translation":"ამიტომ, მოითმინე კი (ო, მოციქულო) შენი უფლის გადაწყვეტილებამდე და ნუ დაემსგავსები ვეშაპის თანამგზავრს [წინასწარმეტყველ იუნუსს], (რომელიც განრისხდა თავის ხალხზე და, სათანადო მოთმინების გამოუჩენლად, დატოვა ისინი). და აი, მან მიმართა (თავის უფალს ვედრებით), დაღონებულმა."},{"id":49,"translation":"და რომ არა მისი უფლის წყალობა, იგი ვეშაპის მუცლიდან იქნებოდა გადაგდებული უკაცრიელ ადგილას (სადაც დაიღუპებოდა), და იქნებოდა გაკიცხული."},{"id":50,"translation":"და აირჩია იგი მისმა უფალმა და მართალთა შორის დაადგინა."},{"id":51,"translation":"და ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ურწმუნოები გახდნენ, თითქმის წაგაქცევდნენ შენ (ო, შუამავალო) თავიანთი (მუქარისმომცველი) მზერებით, როდესაც ისინი ისმენენ შეგონებას [ყურანს], და ამბობენ: «ჭეშმარიტად, იგი შეშლილია!»"},{"id":52,"translation":"ხოლო ის [ყურანი] სხვა არაფერია, თუ არა შეგონება სამყაროთათვის [ჯინებისა და ადამიანებისთვის]."}]},{"id":69,"verses":[{"id":1,"translation":"აღსრულებადი [სასამართლო დღე]!"},{"id":2,"translation":"რა არის აღსრულებადი?"},{"id":3,"translation":"და რა გაგაგებინებს შენ (ო, მოციქულო), რა არის აღსრულებადი?"},{"id":4,"translation":"სამუდელებმა და ადელებმაც უარყვეს მქუხარე დღე."},{"id":5,"translation":"და სამუდელები დაიღუპნენ ზღვარგადასული (მძლავრი) ხმით,"},{"id":6,"translation":"ხოლო ადელები დაიღუპნენ ცივი, მძვინვარე ქარით."},{"id":7,"translation":"რომელიც მიუშვა მათ შვიდი ღამისა და რვა დღის განმავლობაში განუწყვეტლივ. და შენ იხილავდი იმ ხალხს ძირს დაცემულს, თითქოს ისინი ფინიკის პალმის ფუღურო ტანები ყოფილიყვნენ."},{"id":8,"translation":"და ხედავ მათგან რაიმე ნარჩენს?!"},{"id":9,"translation":"და ფარაონი და ისინი, ვინც მის წინ იყვნენ, და გადაბრუნებულნი [დასახლებები, სადაც ქადაგებდა მოციქული ლუტი], ჩადიოდნენ ცოდვებს (მრავალღმერთიანობასა და სხვა ცოდვებს)."},{"id":10,"translation":"და ეურჩნენ თავიანთი უფლის შუამავალს, და მანაც დასაჯა ისინი უმკაცრესი სასჯელით."},{"id":11,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ [ალლაჰმა], როდესაც წყალი ადიდდა\n(დიდი წარღვნის დროს), აგიყვანეთ თქვენ მცურავზე\n[კიდობანში]."},{"id":12,"translation":"რათა ეს [წარღვნა] თქვენთვის (ო, ადამიანებო) შეხსენებად გვექცია, და რათა ეს ჩამწვდომმა ყურმა შეიმეცნოს[1].","footnotes":"[1] რათა ყოველმა, ვისაც სმენა აქვს, დაიმახსოვროს ეს და დაფიქრდეს იმაზე, რაც ალლაჰისგან მოისმინა."},{"id":13,"translation":"ხოლო, როცა საყვირს ერთი ჩაბერვით ჩაჰბერავენ,"},{"id":14,"translation":"და (აღიმართება და) აღებული იქნება მიწა და მთები, და ერთბაშად მტვრად იქცევიან, –"},{"id":15,"translation":"აი, იმ დღეს მოხდება ეს მოვლენა [დადგება სამსჯავროს დღე],"},{"id":16,"translation":"და ცა გაიპობა, და იმ დღეს იგი უძლური იქნება [მოკლებული სიმტკიცეს]."},{"id":17,"translation":"და ანგელოზები იქნებიან მის [ცის] კიდეებთან, და იმ დღეს შენი უფლის ტახტს მათ ზემოთ რვა (დიადი ანგელოზი) იტვირთავს."},{"id":18,"translation":"იმ დღეს თქვენ (ო, ადამიანებო) წარდგენილნი იქნებით (ალლაჰის წინაშე), და არც ერთი თქვენი საიდუმლო არ დარჩება (მის წინაშე) დაფარული."},{"id":19,"translation":"ხოლო ის, ვისაც მისი (საქმეთა) წიგნი მარჯვენა ხელში მიეცემა, (სიხარულით) იტყვის: «აჰა, წაიკითხეთ ჩემი წიგნი!»"},{"id":20,"translation":"«ჭეშმარიტად, მე ხომ ვფიქრობდი (ვიცოდი), რომ ჩემს ანგარიშს შევხვდებოდი»."},{"id":21,"translation":"და ის აღმოჩნდება კმაყოფილ ცხოვრებაში,"},{"id":22,"translation":"ამაღლებულ სამოთხეში,"},{"id":23,"translation":"რომლის ნაყოფებიც ახლოსაა."},{"id":24,"translation":"(და ეთქმებათ მათ): «ჭამეთ და სვით სიამოვნებით იმის გამო, რაც ადრე მოიმოქმედეთ წარსულ დღეებში [მიწიერ ცხოვრებაში]!»"},{"id":25,"translation":"ხოლო ის, ვისაც მისი (საქმეთა) წიგნი მარცხენა ხელში მიეცემა, (მწუხარებისგან) იტყვის: «ვაი, ნეტავ (საერთოდ) არ მომცემოდა ჩემი წიგნი!»"},{"id":26,"translation":"«და არც მცოდნოდა, როგორი იყო ჩემი ანგარიში!"},{"id":27,"translation":"ნეტავ, ეს (ჩემი სიკვდილი) ყოფილიყო აღსასრული (ნეტავ, ყველაფერი სიკვდილით სრულდებოდეს, და აღსდგომა და გასამართლება არ ყოფილიყო)!"},{"id":28,"translation":"ვერ მიხსნა (ალლაჰის სასჯელისგან) ჩემმა ქონებამ [სიმდიდრემ]."},{"id":29,"translation":"დამეკარგა ჩემი ძალაუფლება (და მარტო და დამცირებული დავრჩი)!»"},{"id":30,"translation":"(ალლაჰის უბრძანებს ანგელოზებს): «შეიპყარით იგი და ბორკილები დაადეთ!"},{"id":31,"translation":"შემდეგ ჯოჯოხეთში შეიყვანეთ!"},{"id":32,"translation":"შემდეგ გაატარეთ იგი ჯაჭვში, რომლის სიგრძეც სამოცდაათი წყრთაა!"},{"id":33,"translation":"ჭეშმარიტად, მას არ სწამდა ალლაჰი, დიადი!"},{"id":34,"translation":"და არც ღატაკის დაპურებისკენ მოუწოდებდა!"},{"id":35,"translation":"და დღეს არ ეყოლება მას აქ ახლობელი (რომელიც ალლაჰის სასჯელისგან იხსნიდა მას),"},{"id":36,"translation":"და არც საჭმელი, გარდა (ცეცხლის ბინდართა) ჩირქისა,"},{"id":37,"translation":"რომელსაც არავინ შეჭამს, გარდა ცოდვილთა»."},{"id":38,"translation":"მაგრამ არა! [სულაც არა ისე, როგორც თქვენ, ურწმუნოებო, ფიქრობთ და ამბობთ] (მე, ალლაჰი) ვფიცავ იმას, რასაც თქვენ ხედავთ,"},{"id":39,"translation":"და რასაც ვერ ხედავთ!"},{"id":40,"translation":"უეჭველად, ეს [ყურანი] ნამდვილად პატივდებული შუამავლის (ალლაჰისგან გადმოცემული) სიტყვაა!"},{"id":41,"translation":"და ეს [ყურანი] არ არის პოეტის სიტყვა. ო, რაოდენ ცოტა [არასაკმარისად] გწამთ!"},{"id":42,"translation":"და ეს არ არის მისნის სიტყვა. ო, რაოდენ ცოტას იღებთ შეგონებას (დარიგებებს)!"},{"id":43,"translation":"(ეს ყურანი) ზეგარდმოვლენაა სამყაროთა უფლისგან."},{"id":44,"translation":"და მას [მუჰამმადს] ჩვენზე [ალლაჰის წინააღმდეგ] რომ მოეგონა რაიმე (ცრუ) სიტყვები,"},{"id":45,"translation":"მაშინ ჩვენ მას აუცილებლად შევიპყრობდით მარჯვენა ხელით,"},{"id":46,"translation":"შემდეგ კი აუცილებლად გადავუჭრიდით მას გულის არტერიას,"},{"id":47,"translation":"და თქვენ შორის, (ო ადამიანებო), ვერავინ მოიძებნებოდა, ვინც მისგან (ჩვენს სასჯელს) შეაჩერებდა."},{"id":48,"translation":"და უეჭველად, იგი (ყურანი) შეგონებაა ღვთისმოშიშთათვის"},{"id":49,"translation":"და უეჭველად, ჩვენ ნამდვილად ვიცით, რომ თქვენ შორის არიან ისინი, ვინც სიცრუედ მიიჩნევენ (ამას)."},{"id":50,"translation":"და უეჭველად, ეს [ყურანის უარყოფა] სამსჯავროს დღეს უბედურებად (იქცევა) ურწმუნოთათვის."},{"id":51,"translation":"და ჭეშმარიტად, ის უდავო ჭეშმარიტებაა."},{"id":52,"translation":"მაშ, ადიდე სახელი შენი უფლისა, დიდებულისა."}]},{"id":70,"verses":[{"id":1,"translation":"ითხოვა ერთმა მთხოვნელმა [მრავალღმერთიანმა] გარდაუვალი სასჯელი,"},{"id":2,"translation":"ურწმუნოებზე, (და რომლისთვისაც) არ (იქნება) ამრიდებელი,"},{"id":3,"translation":"ალლაჰისგან, საფეხურების მფლობელისგან."},{"id":4,"translation":"ადიან ანგელოზები და სული [ანგელოზი ჯიბრილი] მასთან [ალლაჰთან] (ერთ) დღეში, რომლის ხანგრძლივობა (ამქვეყნიური ცხოვრების საზომით) ორმოცდაათი ათასი წელია[1].","footnotes":"[1] მორწმუნისთვის ამ დღის ხანგრძლივობა მხოლოდ ერთი ლოცვისოდენა მოეჩვენება."},{"id":5,"translation":"მაშ, მოითმინე მშვენიერი მოთმინებით!"},{"id":6,"translation":"ისინი მას [სასჯელს] შორეულად მიიჩნევენ."},{"id":7,"translation":"ხოლო ჩვენ მას ახლოს ვხედავთ."},{"id":8,"translation":"იმ დღეს, როდესაც ცა გამდნარი ლითონის მსგავსი გახდება,"},{"id":9,"translation":"და მთები იქნება მატყლის მსგავსნი [დაიშლებიან და მტვრად გადაიქცევიან],"},{"id":10,"translation":"და არ მოიკითხავს ახლობელი ახლობელს,"},{"id":11,"translation":"ერთმანეთს დაანახვებენ. ამბოხებული (ურწმუნო) მოისურვებს, რომ იმ დღის სასჯელისგან თავი გამოისყიდოს თავისი ვაჟებით,"},{"id":12,"translation":"და თავისი ცოლით და თავისი ძმით,"},{"id":13,"translation":"და მისი საგვარეულოთი, რომელიც იფარავდა მას."},{"id":14,"translation":"და ყველათი, ვინც დედამიწაზეა, რათა თავად გადარჩეს."},{"id":15,"translation":"მაგრამ არა[1]! უეჭველად, იგი [ჯოჯოხეთი] ალმოდებული ცეცხლია,","footnotes":"[1] სამსჯავროს დღეს ურწმუნოს გამოსასყიდი არ უშველის, რადგან ეს შეუძლებელია."},{"id":16,"translation":"რომელიც თავის კანს აძრობს."},{"id":17,"translation":"ის უხმობს მას, ვინც ზურგი აქცია და განუდგა (ალლაჰისგან)."},{"id":18,"translation":"(და) ვინც ქონებას აგროვებდა და ინახავდა (მას)[1].","footnotes":"[1] არ გასცემდა იმ წილს (ზაქათს), რომლის გადახდაც ალლაჰმა მას სავალდებულოდ დააკისრა."},{"id":19,"translation":"۞ ჭეშმარიტად, ადამიანი შექმნილია მერყევად (არამტკიცედ)."},{"id":20,"translation":"როცა უბედურება ეწევა, მოუთმენელია,"},{"id":21,"translation":"ხოლო როდესაც სიკეთე შეეხება, ძუნწია."},{"id":22,"translation":"(ასეთია ყველა) გარდა მლოცველებისა,"},{"id":23,"translation":"რომელნიც თავიანთ ლოცვაში მუდმივნი არიან (მუდმივად ასრულებენ სავალდებულო ლოცვებს)."},{"id":24,"translation":"და რომელთა ქონებაშიც იყო წილი — [სავალდებულო და ნებაყოფლობითი მოწყალება],"},{"id":25,"translation":"მთხოვნელისა და უპოვრისათვის,"},{"id":26,"translation":"და რომელთაც სწამთ სამსჯავროს დღის,"},{"id":27,"translation":"და რომელნიც თავიანთი უფლის სასჯელის მოშიშნი არიან."},{"id":28,"translation":"რადგან უეჭველად, მათი უფლის სასჯელი უსაფრთხო არ არის!"},{"id":29,"translation":"და ისინი, ვინც თავიანთ სასირცხვო ორგანოებს იცავენ[1],","footnotes":"[1] მრუშობისგან და არ აჩენენ თავიანთი სხეულის იმ ნაწილებს, რომელთა გამოჩენაც უცხოთათვის აკრძალულია."},{"id":30,"translation":"გარდა თავიანთი ცოლებისა და იმათთან, რომლებიც მათმა მარჯვენამ მოიპოვა [მხევლებისა], ჭეშმარიტად, ისინი საყვედურს არ იმსახურებენ[1],","footnotes":"[1] თუ სიახლოვე აქვთ თავიანთ ცოლებთან და მხევლებთან, რადგან ალლაჰმა მათ ამის ნება დართო."},{"id":31,"translation":"ხოლო ვინც ამის იქით (ცოლის ან მხევლის იქით) ისწრაფვის, სწორედ ისინი არიან ზღვარგადასულნი."},{"id":32,"translation":"და ისინი, ვინც იცავენ მათთვის ნდობით მიცემულს და (ასრულებენ) თავიანთ აღთქმებს,"},{"id":33,"translation":"და ისინი, ვინც მტკიცედ დგანან თავიანთ მოწმობებში [არ მალავენ მოწმობას],"},{"id":34,"translation":"და რომელნიც თავიანთ ლოცვებს იცავენ."},{"id":35,"translation":"აი, ისინი სამოთხეებში პატივდებულნი იქნებიან."},{"id":36,"translation":"მაშ, რა უბიძგებს მათ, ვინც ურწმუნოები გახდნენ, რომ შენს წინაშე (ო, მოციქულო) აქეთ-იქით დარბოდნენ [ფუსფუსებდნენ]?"},{"id":37,"translation":"მარჯვნიდან და მარცხნიდან, ჯგუფ-ჯგუფად,"},{"id":38,"translation":"ნუთუ ყოველ მათგანს სურს, რომ შეყვანილ იქნას ნეტარების სავანეში?"},{"id":39,"translation":"არა! უეჭველად, ჩვენ ისინი შევქმენით იმისგან, რაც მათ იციან (წვეთისგან)."},{"id":40,"translation":"მაგრამ არა! მე (ალლაჰი) ვფიცავ, აღმოსავლეთებისა და დასავლეთების უფალს, რომ ჩვენ უეჭველად ძალგვიძს,"},{"id":41,"translation":"რომ შევცვალოთ (ეს მრავალღმერთიანები) მათზე უკეთესებით, და ვერავინ გაგვასწრებს (ამაში)."},{"id":42,"translation":"მაშ, მიატოვე ისინი (ო, მოციქულო) [ეს ურწმუნოები], რათა ჩაეფლონ (თავიანთ ცრუ მტკიცებებში) და გაერთონ (ამქვეყნიურ ცხოვრებაში), ვიდრე არ შეხვდებიან თავიანთ დღეს [სამსჯავროს დღეს], რომელიც მათ აღთქმული აქვთ,"},{"id":43,"translation":"იმ დღეს, როდესაც ისინი სამარხებიდან გამოვლენ ისეთი სისწრაფით, როგორც ისინი კერპებისკენ მიიჩქაროდნენ,"},{"id":44,"translation":"(შიშისგან) დახრილი მზერით, მათ მოიცავს (დიდი) დამცირება. ეს იქნება ის დღე, რომელიც მათ აღთქმული ჰქონდათ!"}]},{"id":71,"verses":[{"id":1,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ წარვგზავნეთ ნუჰი თავის ხალხთან (და ვუთხარით): «შეაგონე შენი ხალხი, ვიდრე მათთან მტანჯველი სასჯელი მოვა»."},{"id":2,"translation":"მან თქვა: «ჰეი, ჩემო ხალხო! უეჭველად, მე თქვენთვის ცხადი შემგონებელი ვარ»."},{"id":3,"translation":"«თაყვანი ეცით ალლაჰს, გეშინოდეთ მისი და მე დამემორჩილეთ!"},{"id":4,"translation":"(თუ დამემორჩილებით) ის შეგინდობთ თქვენს ცოდვებს და გადაგივადებთ დათქმულ დრომდე. უეჭველად, ალლაჰის მიერ დათქმული ვადა, როცა მოვა, არ გადაიდება, თქვენ რომ იცოდეთ!»"},{"id":5,"translation":"თქვა: «უფალო ჩემო! ჭეშმარიტად, მე ვუხმობდი ჩემს ხალხს ღამით და დღისით."},{"id":6,"translation":"მაგრამ ჩემმა მოწოდებამ მხოლოდ უფრო გაზარდა მათი გაქცევა (რწმენისგან)."},{"id":7,"translation":"და უეჭველად, ყოველ ჯერზე, როცა მე მათ მოვუწოდებდი (შენს მიმართ რწმენისა და შენდამი სრული დამორჩილებისკენ), რათა შენ მათ (ამით) მიუტევო მათი ცოდვები, ისინი თავიანთ თითებს ყურებში იდებდნენ, და თავიანთი სამოსით იფარებოდნენ (რომ მე არ დამინახონ), ჯიუტად რჩებოდნენ (თავიანთ ურწმუნოებაში) და დიდ ქედმაღლობას ავლენდნენ."},{"id":8,"translation":"შემდეგ მე ღიად მოვუწოდებდი მათ (რათა თითოეულ მათგანს ერწმუნა)."},{"id":9,"translation":"შემდეგ მე (ზოგჯერ) აშკარად ვაუწყებდი მათ (ჩემს მოწოდებას) და (ზოგჯერ) ფარულად [პირადად] ვესაუბრებოდი მათ»."},{"id":10,"translation":"და ვეუბნებოდი (მე) (ჩემ ხალხს): «ითხოვეთ შენდობა თქვენი უფლისგან, რადგან იგი მიმტევებელია»."},{"id":11,"translation":"(და შემდეგ, თქვენი სინანულისა და შენდობის თხოვნის შემდეგ) იგი თქვენზე ზეცას [ღრუბლებს] უხვი წვიმებით მოავლენს,"},{"id":12,"translation":"და მოგმადლებთ ქონებას და შვილებს, და გაგიჩენთ ბაღებს და გაგიჩენთ მდინარეებს."},{"id":13,"translation":"რატომ არ იმედოვნებთ ალლაჰის სიდიადეს [რატომ არ გეშინიათ მისი სიდიადისა]?"},{"id":14,"translation":"(რადგან) მან შეგქმნათ ეტაპობრივად[1].","footnotes":"[1] როგორც წვეთი, შედედებული სისხლი, ხორცის ნაჭერი, შემდეგ დაგიყენათ ძვლები და ძვლები ხორცით დაგიფარათ."},{"id":15,"translation":"ნუთუ ვერ ხედავთ, როგორ შექმნა ალლაჰმა შვიდი ცა რიგებად [ერთმანეთზე ზემოდან]?"},{"id":16,"translation":"და დაადგინა მათში მთვარე ნათებად და დაადგინა მზე ლამპრად."},{"id":17,"translation":"და ალლაჰმა აღმოგაცენათ თქვენ მიწიდან მცენარის მსგავსად[1].","footnotes":"[1] შექმნა პირველი ადამიანი მიწისგან, და ადამიანი იზრდება და ცხოვრობს იმით, რაც მიწიდან აღმოცენდება."},{"id":18,"translation":"შემდეგ მასშივე დაგაბრუნებთ და კვლავ გამოგიყვანთ (საფლავიდან განკითხვისთვის)"},{"id":19,"translation":"და ალლაჰმა მიწა თქვენთვის ხალიჩასავით გაშალა [მისი ზედაპირი სწორი გახადა, სადაც შეძლებდით ცხოვრებას],"},{"id":20,"translation":"რათა იაროთ მის ფართო გზებზე."},{"id":21,"translation":"ნუჰმა თქვა: «უფალო ჩემო, ისინი არ დამემორჩილნენ და (მათ შორის სუსტები) გაჰყვნენ იმას [წინამძღოლებს], ვისი სიმდიდრეც და ვისი შვილებიც მას მხოლოდ ზარალს უმატებდნენ»."},{"id":22,"translation":"და მათ მოაწყვეს უდიდესი მზაკვრობა."},{"id":23,"translation":"და თქვეს: «არ მიატოვოთ თქვენი ღვთაებები და არ მიატოვოთ ვადდი, სუვა'ი, იაღუსი, ია'უყი და ნასრი (კერპები)[1]».","footnotes":"[1] ვადდი, სუვა‘ი, იაღუსი, ია‘უყი და ნასრი — კერპები იყვნენ, რომლებსაც ადამიანები შუამავალ ნუჰის დროს სცემდნენ თაყვანს. უფრო ადრე ცხოვრობდნენ ძალიან მართალი ადამიანები, რომელთაც ერქვათ ვადდი, სუვა‘ი, იაღუსი, ია‘უყი და ნასრი. მათი სიკვდილის შემდეგ სატანამ ადამიანებს შთააგონა, რომ ამ მართალი ადამიანების ქანდაკებები და გამოსახულებები გაეკეთებინათ, რათა ამ ქანდაკებების დანახვისას ადამიანებს ალლაჰისადმი მორჩილება გახსენებოდათ. შემდეგ, რამდენიმე თაობის შემდეგ, სატანამ ადამიანებს შთააგონა, რომ ესენი იყვნენ კერპები, რომლებსაც ადრე მათი წინაპრები სცემდნენ თაყვანს და რომელთა მეშვეობითაც ალლაჰს მიმართავდნენ."},{"id":24,"translation":"უეჭველად, მათ ბევრი (ადამიანი) შეიყვანეს შეცდომაში. და (შემდეგ) ნუჰმა თქვა: «ო, ალლაჰო! ნუ გაუზრდი უსამართლოებს არაფერს, გარდა გზააბნევისა!»"},{"id":25,"translation":"თავიანთი ცოდვების გამო ისინი დაიხრჩვნენ (დიდი წარღვნის დროს), შემდეგ კი შეყვანილნი (იყვნენ) ცეცხლში. და მათ, ალლაჰის გარდა, ვერ იპოვეს დამხმარენი."},{"id":26,"translation":"და თქვა ნუჰმა: «უფალო ჩემო! ნუ დატოვებ დედამიწის ზურგზე ურწმუნოთაგან არც ერთ მკვიდრს."},{"id":27,"translation":"ჭეშმარიტად, თუ შენ მათ დატოვებ, ისინი შეაცდენენ შენს მონებს და არ შობენ სხვას, გარდა ბოროტისა და ურწმუნოსი."},{"id":28,"translation":"უფალო ჩემო, შემინდე მე, და (შეუნდე) ჩემს მშობლებს, და ყველას, ვინც ჩემს სახლში მორწმუნედ შემოვა, და (შეუნდე) მორწმუნე კაცებსა და მორწმუნე ქალებს. ხოლო უსამართლოებს (ურწმუნოებსა და ურჩებს) ნურაფერს მოუმატებ, გარდა დაღუპვისა."}]},{"id":72,"verses":[{"id":1,"translation":"უთხრი (ო, მოციქულო, შენ ხალხს): «მე შთამეგონა, რომ ჯინთა ჯგუფმა მოისმინა (ყურანი) და თქვეს: \"ჭეშმარიტად, ჩვენ მოვისმინეთ გასაოცარი ყურანი,"},{"id":2,"translation":"(რომელიც) ჭეშმარიტ გზაზე მიუთითებს. და ჩვენ [ჯინებმა] ვირწმუნეთ იგი [ყურანი] და არავის გავუთანაბრებთ ჩვენს უფალს [ალლაჰის გარდა არავის ვაღიარებთ ღმერთად]."},{"id":3,"translation":"და (ასევე ვაღიარებთ), რომ მას [ალლაჰს] – უზენაესია ჩვენი უფლის სიდიადე! – არ აუყვანია თავისთვის არც მეუღლე და არც შვილი."},{"id":4,"translation":"და რომ ჩვენს შორის უგუნური (იბლისი) ალლაჰზე ზღვარგადასულს ამბობდა."},{"id":5,"translation":"და (ასევე ჩვენ ვაღიარებთ), რომ ვფიქრობდით, თითქოს ადამიანები და ჯინები არასოდეს იტყოდნენ სიცრუეს ალლაჰზე."},{"id":6,"translation":"და რომ ადამიანთა შორის იყვნენ კაცები, რომლებიც ჯინთა შორის მყოფ კაცებს მფარველობას სთხოვდნენ, ხოლო ისინი [ჯინები] (მხოლოდ) შიშს უმატებდნენ მათ."},{"id":7,"translation":"და მათ ეგონათ (ურწმუნოებს), როგორც თქვენ (ჯინები) ფიქრობდით, რომ ალლაჰი არასდროს არავის აღადგენდა."},{"id":8,"translation":"და (ასევე ჩვენ ვაღიარებთ), რომ ჩვენ შევეხეთ ცას (რათა, როგორც ჩვეულებრივ, ანგელოზების საუბრები მოგვესმინა), მაგრამ აღმოვაჩინეთ, რომ იგი სავსე იყო ძლევამოსილი მცველებით [ანგელოზებით] და (რომლებიც ისროდნენ) (მოგიზგიზე) ცეცხლოვან სხეულებს."},{"id":9,"translation":"და რომ ჩვენ (ადრე) ვსხდებოდით მის [ცის] მახლობლად დასაჯდომ ადგილებზე, რათა მიგვეყურადებინა. მაგრამ ვინც ახლა ყურს უგდებს, ის თავისთვის პოულობს ჩასაფრებულ ცეცხლოვან სხეულს (რომელსაც ანგელოზები მას ესვრიან და რომელიც მას წვავს)."},{"id":10,"translation":"და (ასევე ჩვენ ვაღიარებთ), რომ არ ვიცით, ბოროტება იყო თუ ნაბოძები (იმით, რაც ცაში მოხდა) მათთვის, ვინც დედამიწაზეა, თუ მათმა უფალმა ჭეშმარიტი გზის ჩვენება ინება მათთვის."},{"id":11,"translation":"და რომ ჩვენს შორის არიან (ზოგი) მართალნი [ღვთისმოშიშნი], და არიან ჩვენს შორის ისეთებიც, რომლებიც ამაზე დაბლა დგანან [ცოდვილები და ურწმუნოები]; და ჩვენ (სხვადასხვა) გზის მიმდევრები ვიყავით."},{"id":12,"translation":"და (ასევე ჩვენ ვაღიარებთ), რომ ვფიქრობდით, არასოდეს შევძლებდით ალლაჰის დასუსტებას დედამიწაზე და ვერასოდეს დავუსხლტებოდით მის (სასჯელს) გაქცევით."},{"id":13,"translation":"და რომ როდესაც ჩვენ გავიგონეთ ჭეშმარიტი ხელმძღვანელობის შესახებ [ყურანის შესახებ], ვირწმუნეთ იგი; ხოლო ვინც თავის უფალს ირწმუნებს, მას არ შეეშინდება არც (მისი კეთილი საქმეების) დაკლების და არც ჩაგვრის (რომ მისი ცუდი საქმეები მოემატება)."},{"id":14,"translation":"და რომ ჩვენს შორის არიან ისინი, ვინც საკუთარი თავი (სრულად) ალლაჰს დაუმორჩილა, და ჩვენს შორის არიან ისინიც, ვინც გზას ასცდა; ხოლო ისინი, ვინც (სრულად) ალლაჰს დაემოჩილა, ჭეშმარიტ გზას გაჰყვნენ."},{"id":15,"translation":"რაც შეეხება გადახრილებს, ისინი ჯოჯოხეთისთვის საწვავად იქნებიან»."},{"id":16,"translation":"და (უთხარი, ო, შენ, შუამავალო, შენს ხალხს): «თუ ისინი ჭეშმარიტ გზას დაადგებოდნენ, ჩვენ [ალლაჰი] დავარწყულებდით მათ უხვი წყლით,"},{"id":17,"translation":"რათა ამით გამოვცადოთ ისინი. და ვინც ზურგს აქცევს თავისი უფლის ხსენებას, ის დაამკვიდრებს მას მკაცრ სასჯელში»."},{"id":18,"translation":"და რომ მეჩეთები ალლაჰისაა, ამიტომ ნუ მოუხმობთ ალლაჰთან ერთად ნურავის."},{"id":19,"translation":"და (უთხარი) (ო, მოციქულო) (შენს ხალხს: «ალლაჰისგან გამოცხადებით მეუწყა), რომ როდესაც ალლაჰის მონა [მუჰამმადი] აღდგა და მას (ვედრებით) მიმართავდა, ისინი [ჯინები] (იმდენად დიდი რაოდენობით შეიკრიბნენ, რომ) ლამის გროვად შემოეხვივნენ მას, ერთმანეთზე დაწყობილნი (ყურანის კითხვის მოსასმენად)»."},{"id":20,"translation":"თქვი: «მე მხოლოდ ჩემს უფალს ვუხმობ და არავის ვუდგენ მას თანაზიარად»."},{"id":21,"translation":"თქვი: «მე არც თქვენთვის ზიანის მოყენება ძალმიძს და არც სწორ გზაზე დაყენება»."},{"id":22,"translation":"თქვი: «ჭეშმარიტად, ვერავინ დამიცავს ალლაჰისგან და ვერ ვპოვებ მის გარდა თავშესაფარს»."},{"id":23,"translation":"(თქვი: «მე თქვენთვის არაფერს განვაგებ), გარდა იმისა, რომ ალლაჰისგან ვაუწყო, რაც მან მიბრძანა, და (გადმოგცეთ) მისი გზავნილები. ხოლო ვინც არ დაემორჩილება ალლაჰს და მის მოციქულს, მაშინ, ჭეშმარიტად, მისთვის გეენის ცეცხლია, რომელშიც ისინი მარადიულად დარჩებიან»."},{"id":24,"translation":"(მრავალღმერთიანები და ურწმუნოები ჯიუტად დარჩებიან ურწმუნოებასა და ალლაჰის მოციქულის მიმართ მტრობაში), ვიდრე არ იხილავენ იმას (სასჯელს), რაც მათ აღთქმული ჰქონდათ, და ისინი გაიგებენ, ვინ არის დამხმარეებით უფრო სუსტი და მცირერიცხოვანი."},{"id":25,"translation":"უთხარი (ო, მოციქულო): «მე არ ვიცი, ახლოს არის თუ არა ის, რაც თქვენ აღგეთქვათ, თუ ჩემმა უფალმა მისთვის გადავადება დაადგინა»."},{"id":26,"translation":"(ის) უხილავის მცოდნეა და არავის უმხელს თავის დაფარულს."},{"id":27,"translation":"გარდა იმისა, ვისითაც იგი კმაყოფილია და (რომელიც) (მოციქულად) აირჩია [ასეთებს იგი აძლევს დაფარულის გარკვეულ ცოდნას], და მაშინ მის წინ და უკან აყენებს მცველებს [ანგელოზებს][1].","footnotes":"[1] რომლებიც იცავენ მას იმისგან, რომ ჯინ შაიტანებმა არ მოისმინონ გამოცხადება, რომელიც მასთან მოდის, და არ გადასცენ იგი თავიანთ თანამზრახველებს ადამიანთა შორის. ასევე იმ ზიანისგან, რომელიც ადამიან შაიტანთაგან მომდინარეობს."},{"id":28,"translation":"რათა მან [მოციქულმა] იცოდეს, რომ მათ [ადრინდელმა მოციქულებმა] უკვე გადასცეს თავიანთი უფლის გზავნილები. ხოლო იგი [ალლაჰი] მოიცავს ყველაფერს, რაც მათ [ანგელოზებსა და მოციქულებს] აქვთ, და მან ყოველივე ზუსტად აღრიცხა."}]},{"id":73,"verses":[{"id":1,"translation":"ჰეი, სამოსელში გახვეულო (მოციქულო)!"},{"id":2,"translation":"დადექი (ლოცვაში) მთელი ღამე, გარდა მისი მცირე ნაწილისა,"},{"id":3,"translation":"მისი ნახევარი [ღამის], ან ცოტათი შეამცირე იგი [ეს ნახევარი], (რათა ერთი მესამედი გამოვიდეს),"},{"id":4,"translation":"ან დაუმატე ამას [ნახევარს], (რათა ორი მესამედი გამოვიდეს), და წაიკითხე ყურანი ზომიერად, (განზომილად) [ნელა და მკაფიოდ, ასოების სწორად წარმოთქმით], (რათა კარგად გაიგო იგი და დაფიქრდე მის მნიშვნელობაზე)."},{"id":5,"translation":"ჩვენ გადმოგივლენთ შენ მძიმე სიტყვას (ყურანს)[1].","footnotes":"[1] რომელშიც იქნები ნახსენები ვალდებულებები, მძიმე სასჯელების დადგენილებები, სხვა კანონები წესები და მორალები."},{"id":6,"translation":"უეჭველად, ღამით (ლოცვის) აღსრულება უფრო ძლიერად მოქმედებს (სულზე) და სიტყვაში უფრო სწორი და ნათელია."},{"id":7,"translation":"ჭეშმარიტად, დღისით შენთვის ხანგრძლივი საქმეებია."},{"id":8,"translation":"და მოიხსენიე შენი უფლის სახელი და მთლიანად მას მიუძღვენი თავი."},{"id":9,"translation":"აღმოსავლეთისა და დასავლეთის უფალი, არ არსებობს ღვთაება მის გარდა. მაშ, აიყვანე იგი მფარველად (ყველა საქმეში)."},{"id":10,"translation":"და მოითმინე, რასაც ისინი (ურწმუნოები) ამბობენ, და გაეცალე მათ მშვენიერი გაცლით."},{"id":11,"translation":"და დამტოვე მე (ო, მოციქულო) მათთან, რომლებიც სიცრუედ აცხადებენ (ჩემს აიათებს), კეთილდღეობის მფლობელნი, და მიეცი მათ მცირე ხნით გადავადება."},{"id":12,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენთანაა ბორკილები და ჯოჯოხეთი"},{"id":13,"translation":"და საჭმელი, რომელიც ყელში გაეჩხირებათ, და მტანჯველი სასჯელი."},{"id":14,"translation":"იმ დღეს, როცა შეირყევა მიწა და მთები, და მთები ფხვიერი ქვიშის გროვად იქცევა."},{"id":15,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ მოვავლინეთ თქვენთან შუამავალი, მოწმედ თქვენზე, ისევე როგორც მოვავლინეთ ფარაონთან შუამავალი."},{"id":16,"translation":"ხოლო ფარაონი არ დაემორჩილა შუამავალს, და ჩვენ იგი სასტიკად შევიპყარით."},{"id":17,"translation":"როგორ დაიცავთ თავს, თუ ურწმუნოებად დარჩებით, იმ დღეს, რომელიც ბავშვებს ჭაღარათმიანებად აქცევს?"},{"id":18,"translation":"ცა იმ დღეს გაიპობა; ხოლო მისი დაპირება აუცილებლად აღსრულდება."},{"id":19,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს (აიათები) შეგონებაა მათთვის, ვისაც სურს, რომ თავისი უფლისკენ გზა აირჩიოს."},{"id":20,"translation":"ჭეშმარიტად, შენმა უფალმა (ო, მოციქულო) იცის, რომ შენ (ზოგჯერ) ლოცვაში ატარებ ღამის ორ მესამედზე ნაკლებს, ხოლო (ზოგჯერ) მის ნახევარს და (ზოგჯერ) მის მესამედს; და (შენთან ერთად ღამის ლოცვებს აღასრულებს) იმათგან, ვინც შენთან არიან [ზოგიერთი თანამგზავრი]. და (მხოლოდ) ალლაჰი ზომავს ღამესა და დღეს (და იცის, რამდენი დრო გავიდა ღამიდან და რამდენი – დღიდან). მან იცის, რომ თქვენ ამას ვერ დაითვლით [ვერ შეძლებთ მთელი ღამის ლოცვაში გატარებას], და შეგიწყალათ თქვენ [შეგიმსუბუქათ, გააუქმა რა ღამის ლოცვაში დგომის სავალდებულოობა]. მაშ, იკითხეთ (თქვენს ღამის ლოცვებში) ის, რაც თქვენთვის ადვილია ყურანიდან. მან იცის, რომ თქვენ შორის იქნებიან ავადმყოფები, და სხვები, რომლებიც დედამიწაზე მოგზაურობენ, რათა ალლაჰის წყალობიდან (რაიმე) მოიპოვონ, და (რომ იქნებიან) სხვებიც, რომლებიც ალლაჰის გზაზე იბრძვიან. მაშ, იკითხეთ (თქვენს ლოცვებში) ის, რაც თქვენთვის ადვილია მისგან [ყურანიდან], და აღასრულეთ (სავალდებულო) ლოცვა, და გაეცით სავალდებულო მოწყალება [ზაქათი], და ასესხეთ ალლაჰს კარგი სესხი [გაიღეთ მოწყალება თქვენი ქონებიდან]. და რასაც თქვენ წინასწარ გაიმზადებთ სიკეთისგან საკუთარი თავისთვის, მას ალლაჰთან იპოვით უკეთესად და უფრო დიდი საზღაურით. და სთხოვეთ პატიება ალლაჰს. ჭეშმარიტად, ალლაჰი მპატიებელი, შემწყალებელია!"}]},{"id":74,"verses":[{"id":1,"translation":"ჰეი, სამოსელში გახვეულო (მოციქულო)![1]","footnotes":"[1] როდესაც შუამავალი მუჰამმადი ჰირას გამოქვაბულში, მექქის მახლობლად იმყოფებოდა, პირველად გამოეცხადა მას ანგელოზი ჯიბრილი, რომელმაც უზენაესი ალლაჰისგან გამოცხადება მოუტანა. ანგელოზის დანახვისას შუამავალი ძალიან ძლიერ შეშინდა და როდესაც სახლში დაბრუნდა, სთხოვა, რომ შეეფუთათ და ცივი წყალი გადაესხათ."},{"id":2,"translation":"ადექი და გააფრთხილე (ადამიანები)![1]","footnotes":"[1] იმის შესახებ, რომ მათ დიდი დღის სასჯელი დაატყდებათ, თუ არ ირწმუნებენ ალლაჰს და იმას, რითაც მან თავისი მოციქული მოავლინა."},{"id":3,"translation":"და შენი უფალი ადიდე!"},{"id":4,"translation":"და სამოსი შენი გაწმინდე!"},{"id":5,"translation":"და სიბილწეს[1] განერიდე!","footnotes":"[1] კერპთაყვანისმცემლობასა და ცოდვებს."},{"id":6,"translation":"და ნუ გასცემ (მოწყალებას, მისგან) მეტის მიღების მიზნით,"},{"id":7,"translation":"და შენი უფლისთვის მოითმინე!"},{"id":8,"translation":"ხოლო როცა საყვირს ჩაჰბერავენ."},{"id":9,"translation":"აი, ის დღე იქნება მძიმე დღე."},{"id":10,"translation":"რომელიც ურწმუნოებისთვის იოლი არ იქნება."},{"id":11,"translation":"დამტოვე მე [ალლაჰი] მასთან, ვინც მე შევქმენი მარტოდ[1] [რომელიც დაიბადა ყოველგვარი ქონებისა და შვილების გარეშე].","footnotes":"[1] ამ აიათში იგულისხმება ვალიდ იბნ ალ-მუღირა, რომელიც მექქაში ერთ-ერთი ყველაზე მდიდარი ადამიანი იყო და რომელსაც ათი ვაჟი ჰყავდა."},{"id":12,"translation":"და (შემდეგ) მივეცი მას უამრავი ქონება,"},{"id":13,"translation":"და ძენი მის გვერდით მყოფნი"},{"id":14,"translation":"და ფართოდ გავუშალე მას (ცხოვრება ამქვეყნად)."},{"id":15,"translation":"შემდეგ (ყოველივე ამის შემდეგაც) ის მაინც ძლიერ ისურვებს, რომ მე დავუმატო მას (სიმდიდრე და შვილები)."},{"id":16,"translation":"მაგრამ არა! რადგან უეჭველად, იგი ჩვენი ნიშნების მიმართ [ყურანის აიათებისა და ალლაჰის სხვა მტკიცებულებების მიმართ] ჯიუტია."},{"id":17,"translation":"მე მას დავაკისრებ მძიმე \"აღმართს\" — [უმძიმეს ჯოჯოხეთურ სასჯელს]."},{"id":18,"translation":"რადგან ის ფიქრობდა და გეგმავდა (როგორ შეეწინააღმდეგებოდა ყურანსა და მოციქულს)."},{"id":19,"translation":"დაე, წყეული იყოს! როგორ დაგეგმა!"},{"id":20,"translation":"კვლავაც წყეულიმც იყოს, როგორ დაგეგმა!"},{"id":21,"translation":"შემდეგ მან შეხედა [კიდევ დაფიქრდა], (თუ რა შეიძლებოდა კიდევ გაეკეთებინა ყურანის წინააღმდეგ)"},{"id":22,"translation":"შემდეგ შეიჭმუხნა და დამწუხრდა (როცა ვეღარაფერი მოიფიქრა)."},{"id":23,"translation":"შემდეგ ზურგი აქცია (ჭეშმარიტებას) და გაამპარტავნდა."},{"id":24,"translation":"და თქვა: «ეს სხვა არაფერია, თუ არა (წინაპრებისგან) გადმოცემული ჯადოქრობა»."},{"id":25,"translation":"«ჭეშმარიტად, ეს (ყურანი) სხვა არაფერია, თუ არა ადამიანის სიტყვა»."},{"id":26,"translation":"მალე მე მას დავწვავ ჯოჯოხეთის ფენაში!"},{"id":27,"translation":"და რამ გამცნოს შენ, თუ რა არის ჯოჯოხეთის ფენა?"},{"id":28,"translation":"ის არ ტოვებს (ხორცს სხეულზე) და არც (ძვლებს) აცდის დარჩენას."},{"id":29,"translation":"კანების დამწველი (ტანჯულთათვის)."},{"id":30,"translation":"მის ზემოთ [ჯოჯოხეთის ფენა \"ას-საყარზე\"] არიან ცხრამეტი (ანგელოზი),"},{"id":31,"translation":"და ჩვენ ცეცხლის [ჯოჯოხეთის] მცველებად მხოლოდ ანგელოზები დავაყენეთ (და არა სხვები), ხოლო მათი რაოდენობა მხოლოდ გამოცდად ვაქციეთ მათთვის, ვინც ურწმუნო გახდა, და რათა დარწმუნდნენ ისინი, ვისაც წიგნი ებოძა (რომ ყურანი ალლაჰისგან მომდინარე ჭეშმარიტებაა) (რადგან მათ წიგნებშიც სწორედ ჯოჯოხეთის მცველთა ეს რაოდენობაა მოხსენიებული), და (რათა) კიდევ უფრო მოემატოთ რწმენა მათ, ვინც ირწმუნა. და (რათა) ეჭვი არ შეეპაროთ მათ, ვისაც წიგნი ებოძა, და მორწმუნეებს (რომ ყურანი ალლაჰისგან გარდმოვლენილი წიგნია). ხოლო თქვეს მათ, რომელთა გულებში სნეულებაა [თვალთმაქცებმა], და ურწმუნოებმა: «რა სურდა ალლაჰს ამით, ასეთი მაგალითის მოყვანით?» ასე[1] ალლაჰი აცდენს ჭეშმარიტ გზას, ვისაც ინებებს, და ჭეშმარიტ გზაზე დააყენებს, ვისაც ინებებს. და არავინ იცის შენი უფლის ლაშქრები, გარდა მისი. ხოლო ეს [ჯოჯოხეთის ხსენება] ადამიანებისთვის მხოლოდ შეგონებაა.","footnotes":"[1] რადგან ალლაჰმა თვალთმაქცები და მრავალღმერთიანები შეცდომაში შეიყვანა მათთვის ანგელოზთა რაოდენობის უწყებით."},{"id":32,"translation":"მაგრამ არა! მე (ალლაჰი) ვფიცავ მთვარეს!"},{"id":33,"translation":"და ღამეს, როცა ის მიიწურება"},{"id":34,"translation":"და განთიადს, როცა გაბრწყინდება."},{"id":35,"translation":"უეჭველად, ეს [ჯოჯოხეთის ფენა \"ას-საყარ\"] ერთ-ერთი უდიდესია (უბედურება)."},{"id":36,"translation":"კაცობრიობის გამაფრთხილებლად."},{"id":37,"translation":"თქვენგან ვისაც სურს, წინ წავიდეს ან უკან დაიხიოს."},{"id":38,"translation":"ყოველი სული თავისი ნამოქმედარის მძევალია."},{"id":39,"translation":"გარდა მარჯვენის ხალხისა (მორწმუნეებისა)"},{"id":40,"translation":"(რომლებიც) სამოთხეებში ერთმანეთს შეეკითხებიან"},{"id":41,"translation":"დამნაშავეთა (ურწმუნოთა) შესახებ."},{"id":42,"translation":"რამ ჩაგაგდოთ საყარში?"},{"id":43,"translation":"იტყვიან: «არ ვიყავით მლოცველთაგანნი."},{"id":44,"translation":"და არ ვკვებავდით ღატაკთ"},{"id":45,"translation":"და ჩვენ ვიხრჩობოდით (ურწმუნოებაში, დაცინვაში, ცრუ სიტყვებში) მათთან, ვინც იხრჩობოდა,"},{"id":46,"translation":"და ცრუდ მივიჩნევდით სამსჯავროს დღეს,"},{"id":47,"translation":"სანამ არ გვეწვია უეჭველი (სიკვდილი)»."},{"id":48,"translation":"და არ წაადგებათ მათ შუამდგომელთა შუამდგომლობა."},{"id":49,"translation":"რა ემართებათ, რომ ზურგს აქცევენ შეგონებას?"},{"id":50,"translation":"თითქოს შეშინებული (ველური) ვირები იყვნენ,"},{"id":51,"translation":"რომელებიც გაიქცნენ ლომისგან,"},{"id":52,"translation":"მაგრამ პირიქით! თითოეულ მათგანს [ამ მრავალღმერთიანთაგან] სურს, რომ მას მიეცეს (ალლაჰისგან) გაშლილი გრაგნილები (როგორც ჩამოუვლინა მუჰამმადს)."},{"id":53,"translation":"არა! მათ არ ეშინიათ იმქვეყნიური ცხოვრების."},{"id":54,"translation":"არა! ჭეშმარიტად, იგი შეხსენებაა."},{"id":55,"translation":"და ვისაც სურს, დაე, გაიხსენოს იგი (შეიგონოს ყურანის აიათები)"},{"id":56,"translation":"მაგრამ ისინი [ყურანს] არ გაიხსენებენ, თუ ალლაჰი ამას არ ისურვებს. (მართლაც, მხოლოდ) ის არის ის, (სასჯელის) ვისიც უნდა გვეშინოდეს, (და მხოლოდ ის არის ის), ვინც მიტევებას ანიჭებს!"}]},{"id":75,"verses":[{"id":1,"translation":"არა! მე, ალლაჰი, ვფიცავ აღდგომის დღეს!"},{"id":2,"translation":"და ვფიცავ თვითმბრალმდებელ სულს"},{"id":3,"translation":"ნუთუ ჰგონია ადამიანს, რომ ვერ შევკრებთ მის ძვლებს?"},{"id":4,"translation":"პირიქით! ჩვენ ძალგვიძს მისი თითის წვერების აღდგენაც კი!"},{"id":5,"translation":"არამედ ადამიანს სურს, რომ მის წინაშე იცოდვილოს (სურს რომ უარყოს ადამიანის გაცოცხლება)."},{"id":6,"translation":"კითხულობს: «როდისაა აღდგომის დღე?»"},{"id":7,"translation":"და როცა თვალები დაიბინდება"},{"id":8,"translation":"და მთვარე დაბნელდება"},{"id":9,"translation":"და მზე და მთვარე შეერთდება"},{"id":10,"translation":"იმ დღეს იტყვის ადამიანი: «საითაა გასაქცევი?»"},{"id":11,"translation":"მაგრამ არა! თავშესაფარი არ არის!"},{"id":12,"translation":"იმ დღეს შენს უფალთანაა დაბრუნება."},{"id":13,"translation":"იმ დღეს ეუწყება ადამიანს, რაც წინასწარ გააკეთა და რაც გადადო."},{"id":14,"translation":"უფრო მეტიც, ადამიანი თვითონ (იმ დღეს) (იქნება) საკუთარი თავის წინააღმდეგ მოწმე,"},{"id":15,"translation":"თუნდაც რომ წარმოადგინოს თავისი თავის მართლება"},{"id":16,"translation":"არ ამოძრავო (ო, მოციქულო) შენი ენა მისით [ყურანით], რომ დააჩქარო ეს [რომ უფრო მალე დაიმახსოვრო]."},{"id":17,"translation":"უეჭველად, ჩვენზეა [ყურანის] შეგროვება და წაკითხვა[1].","footnotes":"[1] ალლაჰი თავად იზრუნებს, რომ წინასწარმეტყველმა მთელი ყურანი დაიმახსოვროს და ისწავლოს ყველა აიათის სწორი კითხვა."},{"id":18,"translation":"და როცა ჩვენ მას წავიკითხავთ[1], მაშინ მიჰყევი მის კითხვას.","footnotes":"[1] როცა ალლაჰი მოგაწვდის კონკრეტულ აიათს ანგელოზი ჯიბრილით."},{"id":19,"translation":"შემდეგ ჩვენზეა მისი განმარტება."},{"id":20,"translation":"არა! არამედ თქვენ გიყვართ წარმავალი."},{"id":21,"translation":"და ტოვებთ საიქიოს."},{"id":22,"translation":"იმ დღეს სახეები გაბრწყინებული იქნება."},{"id":23,"translation":"თავისი უფლისკენ მომზირალი."},{"id":24,"translation":"და ზოგიერთი სახე იმ დღეს პირქუში იქნება."},{"id":25,"translation":"ფიქრით, რომ ხერხემალი უტყდებათ."},{"id":26,"translation":"მაგრამ არა! როდესაც ის [სული] ლავიწის ძვლებს მიაღწევს (სიკვდილის ჟამს),"},{"id":27,"translation":"და ითქმება: «ვინ წაუკითხავს შელოცვას (რათა განიკურნოს)?»"},{"id":28,"translation":"და მიხვდება, რომ ეს განშორებაა (სიკვდილია)."},{"id":29,"translation":"და შეერთდება წვივი წვივთან [სიკვდილის წინ არსებულ სიმძიმე შეერწყმის მარადიული ცხოვრების წინაშე შიშს]."},{"id":30,"translation":"იმ დღეს შენი უფლისაკენ იქნება დაბრუნება."},{"id":31,"translation":"(მან ხომ) არც ირწმუნა და არც ლოცვებს აღასრულებდა."},{"id":32,"translation":"არამედ, პირიქით, სიცრუედ მიიჩნია იგი [ყურანი] და ზურგი აქცია,"},{"id":33,"translation":"შემდეგ თავისი ოჯახისკენ გაემართა ამაყი (თავისი ურწმუნოების გამო ქედმაღლური) ნაბიჯებით."},{"id":34,"translation":"ვაი (უბედურება) შენ, და ვაი (უბედურება; ეს იმიტომ, რომ ტანჯვა-წამება უკვა ახლოსაა)"},{"id":35,"translation":"კვლავ ვაი (უბედურება) შენ, და ვაი"},{"id":36,"translation":"ნუთუ ჰგონია ადამიანს, რომ იგი უბრალოდ ასე იქნება მიტოვებული[1]?","footnotes":"[1] რომ თავისი ურწმუნოების გამო არ დაისჯება."},{"id":37,"translation":"განა არ იყო იგი (ოდესღაც) (მამაკაცის) თესლის წვეთი, რომელიც იღვრებოდა?"},{"id":38,"translation":"შემდეგ იგი სისხლის შედედებული წვეთი იყო, შემდეგ კი მან შექმნა იგი (ადამიანად) და გაასწორა [მის სხეულს თანაზომიერება მიანიჭა],"},{"id":39,"translation":"და შექმნა მისგან წყვილი: მამაკაცი და ქალი."},{"id":40,"translation":"ნუთუ მას არ ძალუძს მკვდრების გაცოცხლება?"}]},{"id":76,"verses":[{"id":1,"translation":"განა არ გავიდა ადამიანისთვის (გარკვეული) დრო, (როდესაც) იგი არც კი იყო რაიმე მოხსენიებადი?[1]","footnotes":"[1] იმ დროიდან, როდესაც მასში ჯერ კიდევ სული არ იყო."},{"id":2,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ შევქმენით ადამიანი შერეული წვეთისგან[1], გამოვცდით მას, და ვუბოძეთ მას სმენა და მხედველობა.","footnotes":"[1] მამაკაცისა და ქალის სითხეების ნაზავისგან."},{"id":3,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ ვუჩვენეთ მას გზა, (რის შემდეგაც იგი თავად აირჩევს გზას და იქნება) ან მადლიერი (და მორწმუნე), ან უმადური (და ურწმუნო)."},{"id":4,"translation":"ჩვენ მოვამზადეთ ურწმუნოთათვის ჯაჭვები, ბორკილები და ალმოდებული ცეცხლი."},{"id":5,"translation":"ჭეშმარიტად, ღვთისმოსავნი დალევენ (სამოთხეში) სასმისიდან, რომელშიც (ღვინო) ქაფურით არის შეზავებული."},{"id":6,"translation":"(და ეს ნაზავი მოედინება) წყაროდან, საიდანაც ალლაჰის მონები სვამენ და მის დინებას იქით მიმართავენ, სადაც მოისურვებენ."},{"id":7,"translation":"ისინი აღასრულებდნენ აღთქმებს და ეშინოდათ იმ დღისა, რომლის ბოროტებაც გავრცელდება [(ყველაზე), გარდა იმათი, ვისაც ალლაჰი შეიწყალებს]."},{"id":8,"translation":"და ისინი (საკუთარი საჭიროებისა და) მისდამი სიყვარულის მიუხედავად, აპურებდნენ გაჭირვებულს, ობოლსა და ტყვეს (მრავალღმერთიანთა და სხვათა შორის):"},{"id":9,"translation":"(და ისინი გულში ამბობდნენ): «ჩვენ ხომ მხოლოდ ალლაჰის სახისათვის [მისი კმაყოფილების მოსაპოვებლად] გკვებავთ; თქვენგან არც საზღაურს ველით და არც მადლიერებას!"},{"id":10,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ ჩვენი უფლისგან გვეშინია იმ პირქუში და მძიმე დღისა»."},{"id":11,"translation":"და დაიფარა ისინი ალლაჰმა იმ დღის ბოროტებისგან და უბოძა მათ ბრწყინვალება და სიხარული."},{"id":12,"translation":"და მოთმინებისთვის მიაგო მათ სამოთხე და აბრეშუმი."},{"id":13,"translation":"იქ ტახტებზე წამოწოლილნი, ვერ იხილავენ იქ ვერც მზის პაპანაქებას და ვერც სუსხიან ყინვას."},{"id":14,"translation":"და ახლოს იქნება მათთან მათი [სამოთხის ხეების] ჩრდილი, ხოლო მათი ნაყოფი სრულად დაემორჩილება მათ."},{"id":15,"translation":"და შემოუვლიან მათ (ყმაწვილი მსახურები) წმინდა ვერცხლის ჭურჭლებითა და ბროლის სასმისებით —"},{"id":16,"translation":"ვერცხლის ბროლისგან, რომლებიც ზუსტად არის გაზომილი [მათში ზუსტად იმდენი სასმელია, რამდენიც სამოთხის მკვიდრს სურს]."},{"id":17,"translation":"და (ასევე) დაარწყულებენ მათ იქ სასმისიდან, რომელშიც (ღვინო) ჯანჯაფილით[1] არის შეზავებული —","footnotes":"[1] ბოტ.კოჭი"},{"id":18,"translation":"წყაროდან, რომელიც იქ (სამოთხეში) მდებარეობს და რომელსაც \"სალსაბიილ\" ეწოდება."},{"id":19,"translation":"და შემოუვლიან მათ (ემსახურებიან მათ) მარადიულად ახალგაზრდა ყმაწვილი მსახურები. თუ მათ დაინახავ, (მათი სილამაზის გამო) იფიქრებ, თითქოს გაბნეული მარგალიტები იყვნენ."},{"id":20,"translation":"და როცა (სამოთხეში) რომელიმე ადგილს შეხედავ, იქ იხილავ ნეტარებას და (უაღრესად) დიდ მეუფებას."},{"id":21,"translation":"მათ ეცმევათ მწვანე ატლასის [თხელი აბრეშუმის] და ფარჩის [სქელი აბრეშუმის] სამოსი. და შეიმკობიან ისინი ვერცხლის სამაჯურებით, ხოლო მათი უფალი დაარწყულებს მათ წმინდა სასმლით [რომელიც არ ათრობს]."},{"id":22,"translation":"(და ეტყვიან მათ:) «ჭეშმარიტად, ეს არის თქვენი საზღაური, და თქვენი ძალისხმევა მადლიერებით იქნა მიღებული (ალლაჰის მიერ)!»"},{"id":23,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ გარდმოვავლინეთ შენზე ყურანი ნაწილ-ნაწილ [1].","footnotes":"[1] ყოველი შემთხვევის შესაბამისად და არა ერთბაშად, რათა ადამიანებს აუწყო, თუ როგორი საზღაური მოუმზადა მათ ალლაჰმა და როგორი არის მისი სასჯელი."},{"id":24,"translation":"მოითმინე კი შენი უფლის განაჩენამდე და ნუ დაემორჩილები მათგან არც ცოდვილსა და არც ურწმუნოს!"},{"id":25,"translation":"და (ყოველთვის) ახსენე შენი უფლის სახელი დილაობით და საღამოობით [მზის ჩასვლამდე]."},{"id":26,"translation":"და ღამის ნაწილში საჯდა აღასრულე მისთვის და ადიდე ის ხანგრძლივი ღამით."},{"id":27,"translation":"ჭეშმარიტად, მათ უყვართ წარმავალი და უკან იტოვებენ მძიმე დღეს."},{"id":28,"translation":"(როგორ შეიძლება მრავალღმერთიანები ასე უზრუნველად იყვნენ თავიანთი უფლის მიმართ, მაშინ როცა) ჩვენ შევქმენით ისინი, გავამაგრეთ მათი ორგანოები და სახსრები, და თუ ვინებებთ, მათ მსგავსებით შევცვლით."},{"id":29,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს შეგონებაა. და ვისაც სურს, დაე, აირჩიოს გზა თავისი უფლისკენ."},{"id":30,"translation":"და თქვენ ვერ ინებებთ, თუ არ ინებებს ალლაჰი (სწორ გზაზე დაგაყენოთ). უეჭველად, ალლაჰი ყოვლისმცოდნე, ბრძენია."},{"id":31,"translation":"შეიყვანს იგი თავის წყალობაში ვისაც ინებებს, ხოლო უსამართლოებისთვის მან მტანჯველი სასჯელი მოამზადა."}]},{"id":77,"verses":[{"id":1,"translation":"ვფიცავ თანმიმდევრობით მოვლენილთ[1]","footnotes":"[1] აქ შეიძლება იგულისხმებოდეს: ქარი, ანგელოზები და მოციქულები, ვინაიდან თანმიმდევრულობა მოვლინებაში/გაგზავნაში ამათ ახასიათებთ. იხ. თაფსიირ ტაბარი."},{"id":2,"translation":"და გამანადგურებელი ქარიშხლებისა"},{"id":3,"translation":"და (ვფიცავ) ქარებს, რომლებიც (ღრუბლებს) მიმოფანტავენ,"},{"id":4,"translation":"და (ვფიცავ) ანგელოზებს, რომლებიც ჩამოდიან, რათა მტკიცედ გაარჩიონ,"},{"id":5,"translation":"და (ვფიცავ) ანგელოზებს, რომლებიც გამოცხადებას გადასცემენ, შეგონებად,"},{"id":6,"translation":"როგორც მტკიცებულება ან გაფრთხილება!"},{"id":7,"translation":"რაც აღთქმული გაქვთ, უეჭველად მოხდება!"},{"id":8,"translation":"და როცა ვარსკვლავები ჩაქრებიან."},{"id":9,"translation":"და როდესაც ცა გაიპობა."},{"id":10,"translation":"და როცა მთები გაიფანტება."},{"id":11,"translation":"და როდესაც მოციქულებს ვადა [დრო] განესაზღვრებათ[1].","footnotes":"[1] სამსჯავროს დღეს, როდესაც ალლაჰი მათსა და მათ მოწინააღმდეგეებს შორის განსჯის და როდესაც ისინი იმ ადამიანების წინააღმდეგ მოწმეებად წარდგებიან, რომლებმაც მათი მოწოდება არ მიიღეს."},{"id":12,"translation":"რომელ დღემდეა გადავადება?"},{"id":13,"translation":"დაყოფის (განკითხვის) დღემდე!"},{"id":14,"translation":"და რა გაცნობებს შენ, რა არის დაყოფის დღე?"},{"id":15,"translation":"ვაი (უბედურება), იმ დღეს უარმყოფელთ!"},{"id":16,"translation":"განა არ დავღუპეთ წინანდელნი?"},{"id":17,"translation":"შემდეგ მათ მივაყოლებთ მომდევნოებს."},{"id":18,"translation":"ასე ვექცევით დამნაშავეებს."},{"id":19,"translation":"ვაი, იმ დღეს მატყუართა!"},{"id":20,"translation":"ნუთუ ჩვენ არ შეგქმენით (ო, ურწმუნოებო) უმნიშვნელო სითხიდან [მამრობითი სპერმიდან]?"},{"id":21,"translation":"და მოვათავსეთ იგი [ეს სითხე] უსაფრთხო ადგილას [ქალის საშვილოსნოში]."},{"id":22,"translation":"განსაზღვრულ ვადამდე."},{"id":23,"translation":"ჩვენ განვსაზღვრეთ. და რა დიდებული განმსაზღვრელნი ვართ!"},{"id":24,"translation":"ვაი, იმ დღეს, ვინც ჩათვალეს (განკითხვის დღე) ტყუილად!"},{"id":25,"translation":"განა არ ვქმენით მიწა თავშესაფრად?"},{"id":26,"translation":"ცოცხლებისთვის და მკვდრებისთვის!"},{"id":27,"translation":"და დავამკვიდრეთ მასზე მაღალი მთები და გასვით თქვენ მტკნარი წყალი."},{"id":28,"translation":"ვაი, იმ დღეს, ვინც ჩათვალეს (განკითხვის დღე) ტყუილად!"},{"id":29,"translation":"(და ურწმუნოებს ეთქმებათ სამსჯავროს დღეს): «წადით იმისკენ, რასაც სიცრუედ მიიჩნევდით [ჯოჯოხეთი]!»"},{"id":30,"translation":"წადით სამად გაყოფილ ჩრდილში (ჯოჯოხეთის კვამლი)."},{"id":31,"translation":"არც ჩრდილიანია და არც ალისგან იცავს."},{"id":32,"translation":"ჭეშმარიტად, იგი (ისეთ დიდ) ნაპერწკლებს ისვრის, რომელთაგან თითოეული (სიდიდით) სასახლეს ჰგავს,"},{"id":33,"translation":"(ხოლო გარეგნობით) ისინი ყვითელ აქლემებს ჰგვანან."},{"id":34,"translation":"ვაი, იმ დღეს, ვინც ჩათვალეს (განკითხვა) ტყუილად!"},{"id":35,"translation":"ეს ის დღეა, როცა ისინი ვერ ილაპარაკებენ."},{"id":36,"translation":"და არც მიეცემათ ნება, რომ თავი იმართლონ."},{"id":37,"translation":"ვაი, იმ დღეს, ვინც ჩათვალეს (განკითხვა) ტყუილად!"},{"id":38,"translation":"ეს არის განკითხვის დღე! ჩვენ შეგკრიბეთ თქვენც და წინანდელნიც."},{"id":39,"translation":"და თუკი რაიმე ხრიკი მოგეპოვებათ, მიმართეთ მას ჩემს წინააღმდეგ (სასჯელისგან თავის დასაღწევად)."},{"id":40,"translation":"ვაი, იმ დღეს, ვინც ჩათვალეს (განკითხვა) ტყუილად!"},{"id":41,"translation":"ჭეშმარიტად, ღვთისმოშიშნი იქნებიან ჩრდილებსა და წყაროებთან."},{"id":42,"translation":"და ხილით, რასაც ინებებენ."},{"id":43,"translation":"(ეტყვიან): «ჭამეთ და სვით სიამოვნებით იმის გამო, რასაც აკეთებდით»."},{"id":44,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ ასე მივაგებთ კეთილისმქმნელთ."},{"id":45,"translation":"ვაი, იმ დღეს, ვინც ჩათვალეს (განკითხვა) ტყუილად!"},{"id":46,"translation":"ჭამეთ და დატკბით მცირედით! რამეთუ თქვენ ხართ ამბოხებულნი (ჭეშმარიტების წინააღმდეგ)."},{"id":47,"translation":"ვაი, იმ დღეს, ვინც ჩათვალეს (განკითხვა) ტყუილად!"},{"id":48,"translation":"და როცა ეტყვიან მათ: «ქედი მოიხარეთ (ილოცეთ)!» - არ მოიხრიან ქედს."},{"id":49,"translation":"ვაი, იმ დღეს, ვინც ჩათვალეს (განკითხვის დღე) ტყუილად!"},{"id":50,"translation":"(თუ თქვენ თუ არ გჯერათ ალლაჰის წიგნის, მაშინ) რომელ სხვა ამბავს დაიჯერებთ [ყურანის შემდეგ]?![1]","footnotes":"[1] რადგან ყურანი ყველაფრის განმარტებას გვაძლევს, ნათელია თავისი სიბრძნით, გადაწყვეტილებებითა და მოთხრობებით, და მისი გამოხატულების სიზუსტესა და მნიშვნელობებს ვერასდროს აღწევს სხვა."}]},{"id":78,"verses":[{"id":1,"translation":"რის შესახებ ეკითხებიან ისინი [მექქის მრავალღმერთიანები] ერთმანეთს (როცა მათთან მოვიდა ალლაჰისგან შუამავალი)?"},{"id":2,"translation":"დიდებული ამბის შესახებ[1]","footnotes":"[1]ყურანზე, რომელშიც გამოცხადებულია აღდგომა სასამართლო დღეს"},{"id":3,"translation":"რომლის შესახებაც ისინი [მრავალღმერთიანები] უთანხმოებაში არიან."},{"id":4,"translation":"მაგრამ არა! მალე ისინი შეიტყობენ!"},{"id":5,"translation":"და კიდევ ერთხელ — არა![1] მალე ისინი შეიტყობენ!","footnotes":"[1]სულაც არ არის ისე, როგორც ამტკიცებენ ეს მრავალღმერთიანები."},{"id":6,"translation":"ნუთუ ჩვენ არ გავხადეთ მიწა ვაკედ?"},{"id":7,"translation":"და მთები — საყრდენებად,"},{"id":8,"translation":"და ჩვენ შეგქმენით (ადამიანები) წყვილებად,"},{"id":9,"translation":"და დავადგინეთ თქვენი ძილი დასვენებად,"},{"id":10,"translation":"და დავადგინეთ ღამე საფარად,"},{"id":11,"translation":"და დავადგინეთ დღე საცხოვრისად,"},{"id":12,"translation":"და ავაგეთ თქვენს ზემოთ შვიდი ურყევი (ცა),"},{"id":13,"translation":"და დავადგინეთ ლამპარი მოგიზგიზედ (მზე),"},{"id":14,"translation":"და ღრუბლებიდან ჩამოვავლინეთ წყალი უხვად,"},{"id":15,"translation":"რათა მისით აღმოვაცენოთ მარცვალი და მცენარე,"},{"id":16,"translation":"ასევე ხშირი (შებურული) ბაღები."},{"id":17,"translation":"ჭეშმარიტად, გარჩევის დღე წინასწარაა განსაზღვრული."},{"id":18,"translation":"იმ დღეს, როცა ჩაიბერება რქაში, და თქვენ მოხვალთ ჯგუფებად."},{"id":19,"translation":"იმ დროს ზეცა გაიხსნება და იქნება კარიბჭენი."},{"id":20,"translation":"და მთები დაიძვრებიან და გახდებიან მირაჟის მსგავსი."},{"id":21,"translation":"ჭეშმარიტად, ჯოჯოხეთი ჩასაფრებული ადგილია."},{"id":22,"translation":"ურჩებისთვის [მრავალღმერთიანებისთვის] — დაბრუნების ადგილი."},{"id":23,"translation":"სადაც ისინი დარჩებიან საუკუნეების განმავლობაში [მარადიულად]."},{"id":24,"translation":"მასში ვერ იგემებენ ვერც სიგრილეს და ვერც სასმელს,"},{"id":25,"translation":"გარდა მდუღარისა და ჩირქისა."},{"id":26,"translation":"სათანადო სასჯელად."},{"id":27,"translation":"უეჭველად, მათ ანგარიშგების მოლოდინიც კი არ ჰქონდათ."},{"id":28,"translation":"და ცრუდ რაცხავდნენ ჩვენს აიათებს – მთელი თავგამოდებით,"},{"id":29,"translation":"ჩვენ კი ყველაფერი აღვრიცხეთ წიგნად."},{"id":30,"translation":"მაშ, იგემეთ და არაფერს მოგიმატებთ გარდა ტანჯვისა!"},{"id":31,"translation":"ჭეშმარიტად ღვთისმოშიშთათვის იქნება ხსნა,"},{"id":32,"translation":"(სამოთხის) ბაღები და ვენახები,"},{"id":33,"translation":"და თანატოლი, სრულმკერდიანი ჰურიები [სამოთხის ქალწულები]."},{"id":34,"translation":"და სავსე თასი (სამოთხის ღვინით),"},{"id":35,"translation":"ისინი იქ [სამოთხეში] არ მოისმენენ არც ამაო საუბარს და არც სიცრუეში დადანაშაულებას[1],","footnotes":"[1]სამოთხის მკვიდრთა სიტყვები ჭეშმარიტი და სწორია, ამიტომ იქ არავინ დაადანაშაულებს სხვას სიცრუეში."},{"id":36,"translation":"საზღაურად შენი უფლისგან — ძღვენი, სრული ანგარიშით[1],","footnotes":"[1]ალლაჰის ძღვენი თავისი მონებისთვის იქნება მისი დაპირების შესრულება, რომლის მიხედვითაც ზოგი კეთილი საქმისთვის ჯილდო ათჯერ გაიზრდება, ზოგი — შვიდასჯერ, ხოლო ზოგისთვის, როგორიცაა მოთმინება, მიეცემა უთვალავი (განუზომელი) საზღაური."},{"id":37,"translation":"ცათა და მიწის და მათ შორის არსებული ყველაფრის უფალი — მოწყალე. ისინი [ადამიანები] (განკითხვის დღეს) მისგან ვერ მიიღებენ საუბრის (შესაძლებლობას)."},{"id":38,"translation":"იმ დღეს, როცა სული [ჯიბრილი] და (სხვა) ანგელოზები რიგებად დადგებიან, არავინ ილაპარაკებს, გარდა იმათისა, ვისაც ნებას მისცემს მოწყალე. რადგან იგი (თავის ცხოვრებაში) ჭეშმარიტებას ამბობდა."},{"id":39,"translation":"ეს დღე ჭეშმარიტებაა, და ვინც ინებებს (თავისთვის ხსნას), აირჩევს თავისთვის დაბრუნების გზას თავის უფალთან."},{"id":40,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ გაგაფრთხილეთ თქვენ (ო, ურწმუნოებო) ახლო სასჯელის შესახებ. იმ დღეს, როცა ადამიანი დაინახავს, რაც მისმა (ორივე) ხელმა მოამზადა, და ურწმუნო იტყვის: «ო, ნეტავ მტვერი ვყოფილიყავი»."}]},{"id":79,"verses":[{"id":1,"translation":"(მე, ალლაჰი) ვფიცავ (ანგელოზებს), რომლებიც ძალით ამოაძრობენ (ურწმუნოთა სულებს),"},{"id":2,"translation":"და ვფიცავ (ანგელოზებს), რომლებიც რბილად ამოიღებენ (მორწმუნეთა სულებს),"},{"id":3,"translation":"და ვფიცავ (ანგელოზებს), რომლებიც მშვიდად მიედინებიან (როცა ზეციდან ჩამოდიან ან მასზე ადიან),"},{"id":4,"translation":"და ვფიცავ (ანგელოზებს), რომლებიც სწრაფად ასწრებენ [მყისვე ასრულებენ ალლაჰის ბრძანებას],"},{"id":5,"translation":"და ვფიცავ (ანგელოზებს), რომლებიც ასრულებენ (ალლაჰის) ბრძანებებს!"},{"id":6,"translation":"იმ დღეს, როცა შეირყევა შერყევადი [პირველი ჩაბერვა მოხდება რქაში, რის შემდეგაც ქმნილებები მოკვდებიან],"},{"id":7,"translation":"და მის შემდეგ მოჰყვება მეორე[1],","footnotes":"[1]მოხდება სხვა ჩაბერვა რქაში, რის შემდეგაც დაიწყება მკვდართა აღდგენა."},{"id":8,"translation":"ურწმუნოთა გულები იმ დღეს შიშისგან ირხევიან,"},{"id":9,"translation":"და მზერები იქნებიან დახრილნი,"},{"id":10,"translation":"ისინი ამბობენ: «ნუთუ ჩვენ დაგვაბრუნებენ პირვანდელ მდგომარეობაში?"},{"id":11,"translation":"ნუთუ (დაგვაბრუნებენ) მაშინაც კი, როცა ჩვენ უკვე გახრწნილ ძვლებად ვიქცევით?»"},{"id":12,"translation":"იტყვიან ისინი [ურწმუნოები]: «მაშინ, ეს დაბრუნება წამგებიანი იქნება!»"},{"id":13,"translation":"და აი, მხოლოდ ერთი შერყევა [რქაში ჩაბერვა] —"},{"id":14,"translation":"და აი, ისინი აღმოჩნდებიან მიწის ზედაპირზე (აღდგენილნი)."},{"id":15,"translation":"ნუთუ უკვე მოვიდა შენამდე (ო, მოციქულო) ამბავი მუსაზე?"},{"id":16,"translation":"აი, მოუხმო მას მისმა უფალმა ტუვას წმინდა ველზე:"},{"id":17,"translation":"«წადი ფარაონთან, რადგან იგი მართლაც ზღვარს გადაცდა (ალლაჰის ურჩობაში)»."},{"id":18,"translation":"და უთხარი: «არ გინდა განიწმინდო?"},{"id":19,"translation":"დაგაკვალიანო შენი ღმერთისკენ და იქცე (ღვთის) მოშიშად?»"},{"id":20,"translation":"და მან [მუსამ] უჩვენა მას [ფარაონს] უდიდესი ნიშანი (სასწაული)[1],","footnotes":"[1]კვერთხი, რომელიც გველად გადაიქცეოდა, და ხელი, რომელიც გულიდან ამოსვლისას თეთრი ხდებოდა ყოველგვარი ზიანის გარეშე."},{"id":21,"translation":"მაგრამ (ფარაონმა) ეს სასწაულები სიცრუედ მიიჩნია და გაურჩდა,"},{"id":22,"translation":"შემდეგ კი ზურგი აქცია (რწმენას) და გულმოდგინედ შეუდგა წინააღმდეგობას."},{"id":23,"translation":"და შეკრიბა (ხალხი) და ხმამაღლა გამოაცხადა,"},{"id":24,"translation":"და თქვა: «მე ვარ თქვენი უზენაესი ღმერთი!»"},{"id":25,"translation":"და დასაჯა იგი ალლაჰმა სასჯელით, როგორც მარადიულ ცხოვრებაში, ისე ამქვეყნიურ ცხოვრებაში."},{"id":26,"translation":"ჭეშმარიტად, ამაშია [ფარაონის დასჯაში] შეგონება მათთვის, ვისაც ალლაჰის ეშინია."},{"id":27,"translation":"თქვენ ხართ (ო, ადამიანებო) უფრო ძნელი შესაქმნელად [აღსადგენად], თუ ცა, რომელიც მან უკვე ააგო?"},{"id":28,"translation":"მან აამაღლა მისი თაღი [ცა] და გაასწორა იგი."},{"id":29,"translation":"და მისი ღამე ბნელად აქცია და მისი განთიადი გამოაჩინა."},{"id":30,"translation":"და ამის შემდეგ მიწა გააფართოვა [გახადა იგი ფართო და საცხოვრებლად მოსახერხებელი]."},{"id":31,"translation":"და ამოიყვანა მისგან [მიწიდან] მისი წყალი და (აღმოაცენა) საძოვარი."},{"id":32,"translation":"და მთები დაამყარა მან (როგორც ბოძები)."},{"id":33,"translation":"(და ეს ყველაფერი მან შექმნა) თქვენთვის და თქვენი პირუტყვის სასარგებლოდ."},{"id":34,"translation":"და როცა მოვა უდიდესი უბედურება [მეორე ჩაბერვა რქაში],"},{"id":35,"translation":"იმ დღეს, როცა ადამიანი გაიხსენებს ყველაფერს, რისთვისაც ის ცდილობდა."},{"id":36,"translation":"და ჯოჯოხეთი გამოეცხადება ყველას, ვინც ხედავს."},{"id":37,"translation":"და ის, ვინც ზღვარს გადაცდა,"},{"id":38,"translation":"და ამქვეყნიური ცხოვრება ამჯობინა,"},{"id":39,"translation":"ჭეშმარიტად, ჯოჯოხეთია მისი თავშესაფარი."},{"id":40,"translation":"ხოლო ვისაც ეშინოდა თავისი უფლის წინაშე წარდგომისა და აკავებდა თავს (თავის სულს) ვნებებისგან,"},{"id":41,"translation":"მაშ, ჭეშმარიტად, სამოთხე იქნება მისი საბოლოო სამყოფელი."},{"id":42,"translation":"ისინი გეკითხებიან შენ (ო, მოციქულო) საათის შესახებ: «როდის იქნება მისი მოსვლა?»"},{"id":43,"translation":"რაში გეხება შენ მისი ხსენება? [ეს არ არის შენს ცოდნაში.]"},{"id":44,"translation":"შენს უფალთანაა საბოლოო ცოდნა მის შესახებ."},{"id":45,"translation":"შენ (ო, მოციქულო) მხოლოდ შემგონებელი ხარ მათთვის, ვისაც ეშინია მისი [სასამართლო დღის დადგომის]."},{"id":46,"translation":"იმ დღეს, როცა ისინი დაინახავენ მას, მათ მოეჩვენებათ, თითქოს დარჩნენ მხოლოდ დღის ნაწილი [ზენიტიდან მზის ჩასვლამდე] ან დილა [მზის ამოსვლიდან ზენიტამდე]."}]},{"id":80,"verses":[{"id":1,"translation":"შუბლი შეიჭმუხნა და ზურგი აქცია,"},{"id":2,"translation":"იმის გამო, რომ მასთან [მოციქულთან] უსინათლო მოვიდა[1],","footnotes":"[1]ერთხელ, როცა მუჰამმადი საუბრობდა ყურაიშის ტომის დიდებულ ადამიანებთან, მასთან ასევე მივიდა უსინათლო კაცი, სახელად აბდულლაჰ იბნ უმმ მაქთუმი. იმის გამო, რომ მოციქულს მოუწია საუბრის შეწყვეტა იმ ადამიანებთან, რომელთა ისლამის მიღებასაც ძალიან ისურვებდა, მან უსინათლოს მიმართ წარბები შეკრა და ზურგი შეაქცია."},{"id":3,"translation":"და საიდან უნდა იცოდე შენ (ო, მოციქულო) — იქნებ ის [უსინათლო] განიწმინდოს (ცოდვებისგან),"},{"id":4,"translation":"ან ის მოისმენს (შეგონებებს) და ეს შეხსენება მას სასარგებლოდ გამოადგება,"},{"id":5,"translation":"ხოლო რაც შეეხება იმას, ვინც არ საჭიროებს (რწმენას, ჭეშმარიტ ცოდნას და შენს მოწოდებას),"},{"id":6,"translation":"შენ მისკენ მიუბრუნდები [ყურადღებას უთმობ],"},{"id":7,"translation":"და შენზე არ არის (პასუხისმგებლობა), თუ ის არ განიწმინდება (თავისი ურწმუნოებისგან),"},{"id":8,"translation":"ხოლო რაც შეეხება იმას, ვინც შენთან მოდის (ო, მოციქულო) სწრაფად (ცოდნისა და ჭეშმარიტების მოსაპოვებლად),"},{"id":9,"translation":"და შიშით (ალლაჰის წინაშე),"},{"id":10,"translation":"შენ კი მას ყურადღებას არ აქცევ,"},{"id":11,"translation":"მაგრამ არა! ჭეშმარიტად, ეს [სურა] არის შეხსენება (შენთვისაც და სხვა ადამიანებისთვისაც),"},{"id":12,"translation":"და ვინც ისურვებს, გაიხსენებს მას [ყურანს],"},{"id":13,"translation":"(რომელიც) პატივდებულ ფურცლებშია,"},{"id":14,"translation":"აღმატებულნი [ცაზე], სუფთანი [არავისთვის ხელმისაწვდომი დამახინჯებისთვის],"},{"id":15,"translation":"(რომელიც იწერება დაცული დაფიდან) მწერლების [ანგელოზების] ხელებით."},{"id":16,"translation":"პატივდებულთა, ერთგულებით მორჩილთა."},{"id":17,"translation":"დაწყევლილი იყოს (ურწმუნო) ადამიანი — რაოდენ უმადურია იგი თავისი უფლის მიმართ,"},{"id":18,"translation":"(ნუთუ მან არ ნახა), რისგან შექმნა იგი ალლაჰმა?"},{"id":19,"translation":"წვეთისგან (სათესლე სითხისგან) შექმნა იგი და შემდეგ განსაზღვრა (მისი განვითარების ეტაპები),"},{"id":20,"translation":"შემდეგ გზა გაუმარტივა მას[1],","footnotes":"[1]მისცა არჩევანის შესაძლებლობა, მიანიჭა ძალა და გონება, რათა გაარჩიოს კარგი და ცუდი და მისცა ცოდნა ჭეშმარიტებისა და გზაცდენის გზებზე."},{"id":21,"translation":"შემდეგ მოაკვდინა და საფლავს მიაბარა,"},{"id":22,"translation":"შემდეგ, როცა ის (ალლაჰი) ინებებს, აღადგენს მას (სიკვდილის შემდეგ),"},{"id":23,"translation":"არა! მან [ადამიანმა] არ შეასრულა ის, რაც მას უბრძანა (ალლაჰმა),"},{"id":24,"translation":"მაშ, დაე, ადამიანმა შეხედოს თავის საზრდოს,"},{"id":25,"translation":"როგორ დავღვარეთ ჩვენ წყალი უხვი წვიმით, –"},{"id":26,"translation":"შემდეგ გავაპეთ მიწა ნაპრალებად (და მისგან გამოვიყვანეთ მცენარეები),"},{"id":27,"translation":"და გავზარდეთ მასზე (სხვადასხვა) მარცვლეული,"},{"id":28,"translation":"და ვაზი (ყურძენი) და (მწვანე) ბალახი,"},{"id":29,"translation":"და ზეთისხილი და პალმები,"},{"id":30,"translation":"და ბაღები ხშირი,"},{"id":31,"translation":"და ხილი და (სხვა) მცენარეები,"},{"id":32,"translation":"სარგებლად თქვენდა და თქვენი საქონლისთვის."},{"id":33,"translation":"და როცა მოვა შემაძრწუნებელი ხმა[1],","footnotes":"[1]მეორე დაბერვის ხმა საყვირში, მკვდრების აღსადგენად."},{"id":34,"translation":"იმ დღეს, როცა ადამიანი გაიქცევა თავისი ძმისგან,"},{"id":35,"translation":"და (გაიქცევა იგი) დედისგან და მამისგან,"},{"id":36,"translation":"და თავისი თანამგზავრისგან [ცოლისგან] და შვილებისგან."},{"id":37,"translation":"იმ დღეს თითოეულ ადამიანს მათგან ექნება საზრუნავი, რომელიც მთლიანად დაიკავებს მას."},{"id":38,"translation":"იმ დღეს (მორწმუნეთა) სახეები იქნება გახსნილი (ნათელი),"},{"id":39,"translation":"მოცინარე, გახარებული (სიხარულით),"},{"id":40,"translation":"და (სხვა) სახეები იმ დღეს — მტვერმოდებულნი,"},{"id":41,"translation":"მათ (ამ სახეებს) დაფარავს სიბნელე."},{"id":42,"translation":"ასეთნი [ვის სახეებზეც მტვერი და სიბნელეა] — ისინი არიან ურწმუნოები და ცოდვის მოყვარულნი."}]},{"id":81,"verses":[{"id":1,"translation":"როცა მზე შეიკვრება[1],","footnotes":"[1]დაკარგავს თავის ნათებას და იქნება გადაგდებული)[სამსჯავროს დღის დადგომის წინ]"},{"id":2,"translation":"და როცა ვარსკვლავები ჩამოცვივდება[1],","footnotes":"[1]დაკარგავენ თავიანთ წესრიგს და გაიფანტებიან."},{"id":3,"translation":"და როცა მთები დაიძრება,"},{"id":4,"translation":"და როცა ორსულობის მეათე თვეში მყოფი აქლემები[1] უპატრონოდ დარჩებიან (დიდი შიშის გამო),","footnotes":"[1]რომლებიც ძალიან ფასეულია და განსაკუთრებულ ყურადღებას საჭიროებს."},{"id":5,"translation":"და როცა მხეცები შეიყრებიან,"},{"id":6,"translation":"და როცა ზღვები აალდება,"},{"id":7,"translation":"და როცა სულები განაწილდებიან (ჯგუფებად)[1]","footnotes":"[1]იუდეველი — იუდეველებთან, ქრისტიანი — ქრისტიანებთან, მრავალღმერთიანი — მრავალღმერთიანებთან, თვალთმაქცი — თვალთმაქცებთან, ხოლო მორწმუნე — მორწმუნეებთან."},{"id":8,"translation":"და როცა ცოცხლად დამარხულ ჩვილ გოგონას კითხავენ[1],","footnotes":"[1]ისლამამდელ არაბებში გოგონას დაბადება სირცხვილად ითვლებოდა, და ხშირად გოგონების მამები, თავიანთი ტომის წევრების ხშირი დაცინვის გამო, შვილები მიჰყავდათ უდაბნოში და ცოცხლად მარხავდნენ ქვიშაში."},{"id":9,"translation":"თუ რომელი ცოდვისთვის მოიკლა?[1]","footnotes":"[1]იმ გოგონებს არ ჰქონდათ არანაირი ცოდვა, რომ მოეკლათ."},{"id":10,"translation":"და როცა გრაგნილები (საქმეების ჩანაწერებით) გაიშლება (ანგარიშსწორებისთვის),"},{"id":11,"translation":"და როცა ზეცა აიხდება,"},{"id":12,"translation":"და როცა ჯოჯოხეთი აგიზგიზდება,"},{"id":13,"translation":"და როცა სამოთხე დაახლოვდება,"},{"id":14,"translation":"(მაშინ) გაიგებს სული თუ რა გაუმზადებია."},{"id":15,"translation":"არა! (მე, ალლაჰი) ვფიცავ უკანდახეულებს [ციურ სხეულებს][1],","footnotes":"[1]ყველა ვარსკვლავსა და პლანეტას \"უკანდახეულები\" ეწოდება, რადგან დღისით ისინი უხილავი ხდებიან."},{"id":16,"translation":"მოძრავებს (თავიანთ ორბიტებზე მიცურავებს) და დამალულებს (ჰორიზონტს მიღმა),"},{"id":17,"translation":"და ღამეს, როცა იგი მოიცავს (თავისი სიბნელით),"},{"id":18,"translation":"და (ადრეულ) დილას, როცა იგი (სიგრილით) სუნთქავს!"},{"id":19,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს [ყურანი] — უეჭველად არის სიტყვა (ალლაჰისგან) ღირსეულ მოციქულზე."},{"id":20,"translation":"ძლევამოსილისა და ტახტის მფლობელთან მაღალი მდგომარეობის მქონისა,"},{"id":21,"translation":"მორჩილების მქონისა [რომელსაც სხვა ანგელოზები ემორჩილებიან] და ამასთან ერთად სანდო."},{"id":22,"translation":"და თქვენი მეგობარი (მუჰამმადი), არ არის შეშლილი."},{"id":23,"translation":"და მან იხილა იგი[1] ნათელ ჰორიზონტზე (მზის ამოსვლამდე),","footnotes":"[1]ანგელოზი ჯიბრილი, რომელიც 600 ფრთას ფლობდა."},{"id":24,"translation":"და იგი [მუჰამმადი] არ იშურებს დაფარულის გადაცემას,"},{"id":25,"translation":"და ეს [ყურანი] — არ არის რომელიმე ქვით განდევნილი [დაწყევლილი] სატანის სიტყვა,"},{"id":26,"translation":"მაშ, საითკენ მიდიხართ (ყურანის დატოვებით)?"},{"id":27,"translation":"ის მხოლოდ შეგონებაა სამყაროთათვის."},{"id":28,"translation":"თქვენგან მათთვის, ვისაც სწორ გზაზე დგომა სურს."},{"id":29,"translation":"მაგრამ თქვენ ამას [სწორ გზას] ვერ ინებებთ, თუ არ ინებებს ალლაჰი — სამყაროთა უფალი."}]},{"id":82,"verses":[{"id":1,"translation":"როცა გაიპობა ზეცა,"},{"id":2,"translation":"და როცა ვარსკვლავები გაიბნევა,"},{"id":3,"translation":"და როცა ზღვები აირევა (და ერთ ზღვად გადაიქცევა),"},{"id":4,"translation":"და როცა სამარხები ამოიბრუნება (და მათგან გამოვლენ აღდგენილი მათი მცხოვრებლები),"},{"id":5,"translation":"მაშინ მიხვდება ყოველი სული თუ რა გაიმზადა სამომავლოდ და რა მოიტოვა უკან."},{"id":6,"translation":"ჰეი, ადამიანო! რამ გაცდუნა შენი უფლის შესახებ – ყოვლად გულუხვისა?"},{"id":7,"translation":"რომელმაც გაგაჩინა, ჩამოგაყალიბა და მოგცა თანაზომიერება,"},{"id":8,"translation":"ისეთი სახით, როგორც თავად ინება, და შენ (მან) მოგაწყო."},{"id":9,"translation":"არა და არა, თქვენ ცრუდ აცხადებთ განკითხვის დღეს!"},{"id":10,"translation":"და მართლაც, თქვენთან უეჭველად არიან მეთვალყურენი (ანგელოზები),"},{"id":11,"translation":"პატივდებულნი, მწერალნი."},{"id":12,"translation":"(ყველაფერი) იციან, რასაც აკეთებთ."},{"id":13,"translation":"ჭეშმარიტად, სათნონი აუცილებლად იქნებიან კეთილდღეობაში."},{"id":14,"translation":"და უეჭველად, ცოდვილები აუცილებლად იქნებიან ცეცხლში,"},{"id":15,"translation":"მასში შევლენ განკითხვის დღეს."},{"id":16,"translation":"და არც გაქრებიან იქიდან."},{"id":17,"translation":"და რამ გამცნოს თუ რა არის განკითხვის დღე?!"},{"id":18,"translation":"კვლავ, რამ გამცნოს თუ რა არის განკითხვის დღე?!"},{"id":19,"translation":"იმ დღეს სული ვერაფერს ფლობს სხვა სულის სარგოდ; და იმ დღის მბრძანებლობა მხოლოდ ალლაჰს ეკუთვნის."}]},{"id":83,"verses":[{"id":1,"translation":"ვაი (მძიმე სასჯელი) მომატყუებლებს (ვაჭრობის დროს),"},{"id":2,"translation":"[ასეთნი არიან ისინი], რომლებიც, როცა ხალხისგან (რაღაცას) ყიდულობენ და საზომით იზომავენ, სრულად აღებას მოითხოვენ,"},{"id":3,"translation":"ხოლო როცა (გაყიდვისას) თავად უზომავენ ან უწონიან მათ, აკლებენ (საქონლის რაოდენობას)!"},{"id":4,"translation":"ნუთუ ასეთნი [ვინც წონაში აკლებს] არ ფიქრობენ, რომ ისინი აღდგებიან?"},{"id":5,"translation":"უდიდესი დღისათვის?"},{"id":6,"translation":"იმ დღეს, როცა ხალხი სამყაროთა უფლის წინაშე წარსდგება."},{"id":7,"translation":"არა! ჭეშმარიტად, ცოდვის მოყვარულთა (მათი სახელების) წიგნი აუცილებლად (იწერება) სიჯჯინში [ჯოჯოხეთელთა სიაში]."},{"id":8,"translation":"და რამ გამცნოს თუ რა არის სიჯჯინი?!"},{"id":9,"translation":"დაწერილი წიგნი! [ეს წიგნი, რომელშიც მათი სახელები იწერება, უკვე დაწერილია]"},{"id":10,"translation":"იმ დღეს, ვაი ცრუდ შემრაცხველთ,"},{"id":11,"translation":"რომელნიც ცრუდ რაცხავენ განკითხვის დღეს."},{"id":12,"translation":"მას სხვა არავინ შერაცხავს, გარდა ყოველი ზღვარგადასული, ცოდვილი."},{"id":13,"translation":"როცა მას უკითხავენ ჩვენს აიათებს, ამბობს: «(მოგონილი) ძველთა ლეგენდებია!»"},{"id":14,"translation":"არა! პირიქით, მათი გულები დაიხშო (რომ ვერ მიიღონ ჭეშმარიტება) იმის გამო, რაც (ცოდვებს) იძენდნენ."},{"id":15,"translation":"არა! მართლაც, ისინი [ურწმუნოები] იმ დღეს თავიანთი უფლის ხილვისგან განყენებულნი იქნებიან [მოკლებულნი ამ შესაძლებლობას]."},{"id":16,"translation":"შემდეგ, ისინი უთუოდ შევლენ ჯოჯოხეთის ცეცხლში."},{"id":17,"translation":"შემდეგ ეტყვიან: «ეს არის ის, რასაც თქვენ ცრუდ მიიჩნევდით»."},{"id":18,"translation":"არა! ჭეშმარიტად, კეთილმოსურნეთა წიგნი უეჭველად (იწერება) ‘ილლიუნშია."},{"id":19,"translation":"და რამ გამცნოს თუ რა არის ‘ილლიუნი?!"},{"id":20,"translation":"წიგნი დაწერილი."},{"id":21,"translation":"მასზე [რაც ამ წიგნშია ჩაწერილი] დაამოწმებენ ახლოს მყოფნი (ანგელოზები)."},{"id":22,"translation":"ჭეშმარიტად, კეთილმოსურნენი აუცილებლად იქნებიან (სამოთხის) ნეტარებაში."},{"id":23,"translation":"ტახტებზე (დაწოლილნი) უყურებენ (იმ სიკეთეებს, რომლებიც მათთვის ალლაჰმა მოამზადა)!"},{"id":24,"translation":"მათ სახეებში კეთილდღეობის ბრწყინვალებას ამოიცნობ."},{"id":25,"translation":"მიერთმევათ ხალასი ღვინო – ბეჭედ დასმული."},{"id":26,"translation":"მისი [ამ ღვინის] ბეჭედი — მუშკია. და ამას დაე, ისწრაფოდნენ მსურველები."},{"id":27,"translation":"ხოლო მისი ნაზავი თასნიმიდან,"},{"id":28,"translation":"წყარო, რომლისგანაც სვამენ დაახლოებულნი."},{"id":29,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც აღუდგნენ, მორწმუნეებზე დასცინოდნენ,"},{"id":30,"translation":"და როცა (ეს ურწმუნოები) მათ [მორწმუნეებს] გვერდით ჩაუვლიდნენ, ერთმანეთს თვალს უკრავდნენ,"},{"id":31,"translation":"ხოლო როცა (ეს ურწმუნოები) თავიანთ ოჯახებთან ბრუნდებოდნენ, ბრუნდებოდნენ გახარებულნი,"},{"id":32,"translation":"და როცა (მრავალღმერთიანები) ხედავდნენ მათ, ამბობდნენ: «ნამდვილად, ესენი გზასაცდენილნი არიან»."},{"id":33,"translation":"და ისინი არ იყვნენ გაგზავნილნი მათზე მეთვალყურეებად."},{"id":34,"translation":"და იმ დღეს [სამსჯავროს დღეს] ისინი, ვინც ირწმუნეს, თავად დასცინებენ ურწმუნოებს (როგორც ისინი დასცინოდნენ მათ ამ ქვეყანაზე),"},{"id":35,"translation":"ტახტებზე (დაწოლილნი) შესცქერიან[1]","footnotes":"[1]იმ სიკეთეებს, რომლებიც მათთვის ალლაჰმა მოამზადა. და სამოთხეში უმაღლესი ნეტარებაა ალლაჰის მშვენიერი სახის ხილვა."},{"id":36,"translation":"განა მიეზღოთ ურწმუნოებს იმისთვის, რასაც ისინი აკეთებდნენ?"}]},{"id":84,"verses":[{"id":1,"translation":"როცა (სამსჯავროს დღეს) ცა გაიხლიჩება,"},{"id":2,"translation":"და დაემორჩილება თავის უფალს (როცა ის უბრძანებს მას გაიხლიჩოს) და შეასრულებს თავის მოვალეობას,"},{"id":3,"translation":"და როცა დედამიწა გაიშლება [გახდება ბრტყელი ველი],"},{"id":4,"translation":"და ამოიღებს იმას, რაც მის შიგნით არის [ადამიანებს, რომლებიც აღდგებიან], და დაცარიელდება (მკვდრებისგან),"},{"id":5,"translation":"და დაემორჩილება თავის უფალს (როცა ის უბრძანებს მას გაიხლიჩოს) და შეასრულებს თავის მოვალეობას,"},{"id":6,"translation":"ო, ადამიანო! შენ მიისწრაფი შენი უფლისკენ — სწრაფვით, და უეჭველად შეხვდები მას!"},{"id":7,"translation":"ხოლო, ვისაც თავისი წიგნი მიეცემა მარჯვნიდან."},{"id":8,"translation":"შემდეგ (ის), განიკითხება იოლი განკითხვით."},{"id":9,"translation":"და თავის ოჯახს გახარებული დაუბრუნდება."},{"id":10,"translation":"ხოლო, ვისაც თავისი წიგნი ზურგს უკნიდან მიეცემა."},{"id":11,"translation":"ის (თავისი წიგნის წაკითხვის შემდეგ) დაიწყებს დაღუპვის მოხმობას [შეჰყვირებს: \"ო, ვაი მე! ო, დაღუპვა მე!\"],"},{"id":12,"translation":"და აგიზგიზებულ ცეცხლში შევა."},{"id":13,"translation":"უეჭველად, ის (ქვეყნად) იყო ბედნიერი თავისი ოჯახის გარემოცვაში."},{"id":14,"translation":"უეჭველად, ის ფიქრობდა, რომ (ღმერთთან) აღარ დაბრუნდებოდა."},{"id":15,"translation":"პირიქით, ჭეშმარიტად, მისი უფალი ხედავდა მას."},{"id":16,"translation":"არა! (მე, ალლაჰი) ვფიცავ, საღამოს ციალს,"},{"id":17,"translation":"და (ასევე ვფიცავ) ღამეს და იმას, რასაც იგი აგროვებს,"},{"id":18,"translation":"ასევე მთვარეს, როდესაც შეივსება."},{"id":19,"translation":"მართლაც, საფეხურ – საფეხურ გადადიხართ სხვადასხვა მდგომარეობაში."},{"id":20,"translation":"მაშ რა სჭირთ, რომ არ სწამთ?"},{"id":21,"translation":"და როცა მათ ყურანი ეკითხებათ, ისინი არ ასრულებენ სუჯუდს (მუხლმოდრეკას)?"},{"id":22,"translation":"პირიქით, რომელთაც არ ირწმუნეს ისინი ცრუდ რაცხავენ."},{"id":23,"translation":"ხოლო ალლაჰმა უკეთ იცის, რასაც მალავენ."},{"id":24,"translation":"მაშ, ახარე (ო, მოციქულო) მათ [ურწმუნოებს] მტკივნეული სასჯელი,"},{"id":25,"translation":"გარდა იმათისა, ვინც ირწმუნა და კეთილ საქმეებს ასრულებდა — მათ ექნებათ უსაზღვრო ჯილდო (მარადიულ ცხოვრებაში) [სამოთხე]!"}]},{"id":85,"verses":[{"id":1,"translation":"(მე, ალლაჰი) ვფიცავ ზეცას — კოშკების [დიდი ვარსკვლავების] მქონეს,"},{"id":2,"translation":"და აღთქმულ დღეს[1]!","footnotes":"[1]განკითხვის დღეს"},{"id":3,"translation":"ასევე მოწმეს და დამოწმებულს[1]!","footnotes":"[1]სასამართლო დღეს დაზარალებულნი მოწმედ გამოვლენ იმათ წინააღმდეგ, ვინც მათ უსამართლოდ მოექცა. მოწმეებს შორის იქნებიან ისინიც, ვინც ალლაჰის რწმენის გამო იქნენ მოკლულნი."},{"id":4,"translation":"დაწყევლილნი არიან თხრილის გამთხრელები[1].","footnotes":"[1]როცა ერთი ურწმუნო მმართველის ქვეშევრდომთა ნაწილმა ირწმუნა ალლაჰი, ამ მმართველმა ბრძანა თხრილის გათხრა და მასში ცეცხლის დანთება. შემდეგ თქვა: \"ვინც უარს იტყვის თავის რწმენაზე, გათავისუფლდება, ხოლო ვინც არ უარყოფს, ცეცხლში ჩააგდებენ\". მაგრამ მორწმუნეებმა მოთმინება გამოიჩინეს და ისინი ცეცხლში ჩაყარეს. მმართველი და მისი მომხრეები კი თხრილის პირას ისხდნენ და უყურებდნენ, როგორ იწვოდნენ ეს ადამიანები. (უფრო ვრცლად იხ. საჰიჰ მუსლიმი-ში.)"},{"id":5,"translation":"ცეცხლიანი თხრილისა, რომელიც შეშით იყო სავსე,"},{"id":6,"translation":"აი, ისინი [მმართველი და მისი მომხრეები] სხედან მის გვერდით [თხრილის გვერდით],"},{"id":7,"translation":"და ისინი მოწმეები არიან იმისა, რასაც მორწმუნეებს უკეთებენ,"},{"id":8,"translation":"და შურს იძიებდნენ მათზე [მორწმუნეებზე] მხოლოდ იმისთვის, რომ მათ ირწმუნეს ალლაჰი — ყოვლადძლიერი, ყოვლადქებული,"},{"id":9,"translation":"რომელსაც ეკუთვნის ძალაუფლება ცათა და მიწაზე. და ალლაჰი ყოველივეს მოწმეა!"},{"id":10,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც გამოსცადეს (ცოცხლად დაწვით) მორწმუნე კაცებსა და მორწმუნე ქალებს, შემდეგ კი არ მოინანიეს თავიანთი ბოროტმოქმედება, — მათთვის იქნება სასჯელი ჯოჯოხეთში, და მათთვის იქნება ცეცხლის სასჯელი."},{"id":11,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აკეთეს — მათთვისაა გამზადებული (სამოთხის) ბაღები, რომელთა ქვეშაც მდინარეები მოედინება. ეს არის დიდი წარმატება!"},{"id":12,"translation":"ჭეშმარიტად, შენი უფლის შეპყრობა სასტიკია."},{"id":13,"translation":"ჭეშმარიტად, ის იწყებს შექმნას და კვლავ იმეორებს მას."},{"id":14,"translation":"და ის არის მიმტევებელი, მოყვარული."},{"id":15,"translation":"ტახტის მფლობელი, დიდებული."},{"id":16,"translation":"აღმსრულებელი იმისა, რაც მას ენებოს."},{"id":17,"translation":"ნუთუ უკვე მოვიდა შენამდე (ო, მოციქულო) ამბავი ლაშქრების შესახებ[1]?","footnotes":"[1]იმ ურწმუნოებზე, რომლებიც სიცრუედ აცხადებდნენ მათთან გამოგზავნილ წინასწარმეტყველებს."},{"id":18,"translation":"ფარაონისა და სამუდისა?"},{"id":19,"translation":"პირიქით! ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ, (ჯიუტად აგრძელებენ) სიცრუედ გამოცხადებას (ალლაჰის წიგნის)"},{"id":20,"translation":"და ალლაჰი მათ ზურგიდან გარემოიცავს![1]","footnotes":"[1]ისინი ვერ გაექცევიან ალლაჰს, მისი ძალაუფლების ქვეშ არიან, და მას შეუძლია ნებისმიერ წამს ისეთივე სასჯელი დაატეხოს მათ, როგორიც უწინდელ ჭეშმარიტების მოწინააღმდეგეებს დაატყდა."},{"id":21,"translation":"არა![1] ეს — დიდებული ყურანია.","footnotes":"[1]არ არის სიმართლე ის, რასაც მრავალღმერთიანები ამტკიცებენ, როცა იმას, რასაც შენ კითხულობ, ლექსებს ან ჯადოსნობას უწოდებენ."},{"id":22,"translation":"(რომლის დედანი) დაცულ დაფაზეა[1].","footnotes":"[1]ზეციურ დაფაზე, სადაც სხვა წიგნებიც ინახება. და თავად ალლაჰი იცავს ყურანს შაიტნების წვდომისგან, ამიტომ ყურანი დაცულია დამახინჯებისგან."}]},{"id":86,"verses":[{"id":1,"translation":"(მე, ალლაჰი) ვფიცავ, ცას და ატ-ტაარიყს!"},{"id":2,"translation":"და რამ გამცნოს თუ რა არის ატ-ტაარიყ (ღამით მომსვლელი)?!"},{"id":3,"translation":"ვარსკვლავი, გამჭოლად მნათი."},{"id":4,"translation":"ჭეშმარიტად, ყოველ სულზე არის მცველი (მისი საქმეების)[1]","footnotes":"[1]ანგელოზები, რომლებიც იწერენ მის სიტყვებსა და საქმეებს, რათა ეს წარადგინონ სასამართლო დღეს."},{"id":5,"translation":"მაშ, შეხედოს ადამიანმა, რისგან არის შექმნილი!"},{"id":6,"translation":"იგი შექმნილია გადმოღვრადი სითხისგან."},{"id":7,"translation":"ის გამოდის მამაკაცის წელისგან და ქალის გულმკერდის ძვლებიდან."},{"id":8,"translation":"ჭეშმარიტად, მას [ალლაჰს] ძალუძს მისი [ადამიანის] კვლავ დაბრუნება [აღდგენა]."},{"id":9,"translation":"იმ დღეს, როცა საიდუმლოებები გამოცდილი [გამჟღავნებული] იქნება."},{"id":10,"translation":"და არ ექნება მას იმ დღეს არც ძალა და არც დამხმარე."},{"id":11,"translation":"(მე, ალლაჰი) ვფიცავ ცას, რომელიც აბრუნებს (წვიმას)."},{"id":12,"translation":"და ვფიცავ მიწას, რომელსაც ნაპრალები აქვს (საიდანაც მცენარეები აღმოცენდება)."},{"id":13,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს [ყურანი] განმასხვავებელი სიტყვაა [რომელიც ჭეშმარიტებას სიცრუისგან არჩევს]."},{"id":14,"translation":"და ეს [ყურანი] არ არის ხუმრობა!"},{"id":15,"translation":"უეჭველად ისინი მზაკვრულად აწყობენ ხრიკებს,"},{"id":16,"translation":"და მეც ვაწყობ ხრიკებს."},{"id":17,"translation":"მაშ, მიეცი ურწმუნოებს გადავადება და ცოტა ხნით შეაყოვნე ისინი![1]","footnotes":"[1] ო, წინასწარმეტყველო, ნუ სთხოვ ალლაჰს, დააჩქაროს ამ მრავალღმერთიანთა დაღუპვა; და დაკმაყოფილდი იმით, რასაც ალლაჰი გადაწყვეტს მათ შესახებ."}]},{"id":87,"verses":[{"id":1,"translation":"ადიდე შენი უზენაესი უფლის სახელი![1]","footnotes":"[1]ალლაჰის სახელი წარმოთქვი და გაიხსენე მხოლოდ მისი განდიდებითა და ქებით; არავის უწოდო მისი სახელი და არ წარმოთქვა იგი დაცინვით ან ხუმრობით."},{"id":2,"translation":"რომელმაც შექმნა და გაათანაზომიერა,"},{"id":3,"translation":"რომელმაც განუსაზღვრა (რაც ინება, ვისაც ინება) და შემდეგ მიუძღვა მას იმისკენ, რაც მისთვის განსაზღვრა,"},{"id":4,"translation":"და რომელმაც აღმოაცენა საძოვრები,"},{"id":5,"translation":"შემდეგ კი გამხმარ ნარჩენად აქცია[1],","footnotes":"[1]აიძულებს მცენარეებს დაჭკნენ და გამოშრეს."},{"id":6,"translation":"ჩვენ შთაგაგონებთ შენ (ო, მოციქულო) ყურანის კითხვას, და შენ არ დაგავიწყდება იგი."},{"id":7,"translation":"გარდა იმისა, რაც ინება ალლაჰმა. ჭეშმარიტად მან უწყის გაცხადებულიც და დაფარულიც."},{"id":8,"translation":"და ჩვენ გაგიადვილებთ შენ უმარტივესს[1].","footnotes":"[1]გაგიადვილებთ ყველა კეთილ საქმეს."},{"id":9,"translation":"მაშ, შეაგონე თუკი არგებს შეგონება,"},{"id":10,"translation":"შეიგონებს ის, ვინც (ღვთის) მოშიშია."},{"id":11,"translation":"და განუდგება (შეგონებას) ყველაზე უბედური."},{"id":12,"translation":"რომელიც შევა უდიდეს ცეცხლში."},{"id":13,"translation":"შემდეგ არც მოკვდება მასში და არც იცოცხლებს."},{"id":14,"translation":"უკვე მიაღწია წარმატებას იმან, ვინც განიწმინდა,[1]","footnotes":"[1]ურწმუნოებისა და ალლაჰის ურჩობისგან."},{"id":15,"translation":"და (მუდმივად) ახსენებდა თავისი უფლის სახელს და ასრულებდა (სავალდებულო) ლოცვებს."},{"id":16,"translation":"მაგრამ, თქვენ მაინც ამქვეყნიური ცხოვრება გირჩევნიათ,"},{"id":17,"translation":"ხოლო მარადიული ცხოვრება უკეთესი და მარადიულია."},{"id":18,"translation":"ჭეშმარიტად, ეს [ამ თქმულის აზრი] დაწერილი იყო წინამორბედთა ფურცლებშიც,"},{"id":19,"translation":"იბრაჰიმისა და მუსას ფურცლებში[1].","footnotes":"[1]ალლაჰის ყველა წერილში მითითებული იყო, რომ სამოთხის მარადიული ცხოვრება უკეთესია, ვიდრე ამქვეყნიური დროებითი ცხოვრება."}]},{"id":88,"verses":[{"id":1,"translation":"ნუთუ არ მოვიდა შენთან ამბავი მბურავისა?[1]","footnotes":"[1]განკითხვის დღის."},{"id":2,"translation":"იმ დღეს სახეები (ვინც სასჯელისთვისაა განწირული), დამორჩილებული იქნება."},{"id":3,"translation":"გარჯილი, დაქანცული,"},{"id":4,"translation":"შევა ცეცხლში მოგიზგიზეში,"},{"id":5,"translation":"დარწყულდებიან უმდუღრესი წყაროდან."},{"id":6,"translation":"მათ არ აქვთ საკვები, გარდა დარი’ისა [მომწამვლელი ეკლებისა]."},{"id":7,"translation":"რომელიც არ ასაზრდოებს და არც შიმშილის მოსაკლავად ვარგა."},{"id":8,"translation":"იმ დღეს სახენი გახარებულნი,"},{"id":9,"translation":"თავისი ნამოქმედარით კმაყოფილი,"},{"id":10,"translation":"უმაღლეს სამოთხეში."},{"id":11,"translation":"იქ არ მოგესმება ფუჭსიტყვობა."},{"id":12,"translation":"მასშია წყარონი მჩქეფარენი."},{"id":13,"translation":"მასშია ტახტები შემაღლებული"},{"id":14,"translation":"და სასმისები დალაგებული"},{"id":15,"translation":"და ბალიშები ჩამწკრივებული"},{"id":16,"translation":"და ხალიჩები გაფენილი."},{"id":17,"translation":"ნუთუ არ უყურებენ აქლემს, თუ როგორ შეიქმნა?!"},{"id":18,"translation":"და ზეცას, თუ როგორ ამაღლებულა?!"},{"id":19,"translation":"და მთებს, თუ რა მტკიცედ აღმართულან?!"},{"id":20,"translation":"და დედამიწას, თუ როგორ განფენილა?!"},{"id":21,"translation":"მაშ შეაგონე, რამეთუ შენ მხოლოდ შემგონებელი ხარ."},{"id":22,"translation":"სულაც არ ხარ მათი მაიძულებელი."},{"id":23,"translation":"ხოლო, ვინც პირი იბრუნა და არ ირწმუნა,"},{"id":24,"translation":"მას ალლაჰი უდიდესი სასჯელით დასჯის."},{"id":25,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენთანაა მათი მისაქციელი,"},{"id":26,"translation":"შემდეგ, დიახაც ჩვენზეა მათი ანგარიშგება."}]},{"id":89,"verses":[{"id":1,"translation":"ვფიცავ გარიჟრაჟს"},{"id":2,"translation":"და ათ ღამეს,"},{"id":3,"translation":"წყვილსა და კენტს,"},{"id":4,"translation":"ასევე (ვფიცავ) ღამეს, როცა ის მიდის."},{"id":5,"translation":"ნუთუ არ არის საკმარისი ეს ფიცი გონიერთათვის"},{"id":6,"translation":"განა არ გინახავს რა უყო შენმა უფალმა ‘ადს,"},{"id":7,"translation":"(ქალაქ ან ტომ) ირამს სვეტებიანს,"},{"id":8,"translation":"რომლის მსგავსიც მეტი არ გაჩენილა ქალაქთა შორის,"},{"id":9,"translation":"და სამუდს, რომლებიც ხეობაში კლდეებს კვეთდნენ."},{"id":10,"translation":"და ფარაონი — ბოძების მქონე [პირამიდებისა და დიდი ლაშქრის მქონე],"},{"id":11,"translation":"რომლებიც ზღვარს გადადიოდნენ ქვეყნებში[1].","footnotes":"[1]აქ იგულისხმებიან ადები, სამუდელები და ფარაონი, რომლებიც ალლაჰისადმი მორჩილების საზღვრებს სცილდებოდნენ და მის წინააღმდეგ დანაშაულებს სჩადიოდნენ."},{"id":12,"translation":"და ამრავლებდნენ მათში უკეთურებას[1],","footnotes":"[1]ურწმუნოებას და ალლაჰისადმი ურჩობას, და ავიწროებდნენ მის მონებს."},{"id":13,"translation":"ამიტომაც შენმა უფალმა სასჯელის მათრახი აწვიმა მათზე."},{"id":14,"translation":"ჭეშმარიტად, შენი უფალი მეთვალყურეა."},{"id":15,"translation":"ხოლო ადამიანი, როცა მისი უფალი გამოსცდის მას, პატივს სცემს და დაასაჩუქრებს სიკეთეებით [სიმდიდრით], მაშინ ამბობს: «ჩემმა უფალმა პატივი მცა!»"},{"id":16,"translation":"ხოლო როცა იგი გამოსცდის მას და შეუზღუდავს საზრდოს, მაშინ ის ამბობს: «ჩემმა უფალმა დამამცირა!»"},{"id":17,"translation":"მაგრამ არა! პირიქით, თქვენ თვითონ არ სცემთ პატივს ობოლს."},{"id":18,"translation":"და ერთმანეთს არ მოუწოდებთ უპოვრის დაპურებას."},{"id":19,"translation":"და ჭამთ მემკვიდრეობას (ობოლთა, ქალებისა და სუსტთა) გაუმაძღრობით."},{"id":20,"translation":"და გიყვართ სიმდიდრე ძლიერად."},{"id":21,"translation":"მაგრამ არა! როცა მიწა სრულად გასწორდება (სასამართლო დღეს),"},{"id":22,"translation":"და მოვა შენი უფალი [ალლაჰი] (რომ განაჩენი გამოიტანოს თავის მონებზე) და (მოვლენ) ანგელოზები რიგებად,"},{"id":23,"translation":"და იმ დღეს მოიყვანენ ჯოჯოხეთს (და ანგელოზები მას მოათრევენ); იმ დღეს ადამიანი გაიხსენებს, მაგრამ რაღა სარგებელი ექნება მის ამ გახსენებასა და სინანულს?"},{"id":24,"translation":"ის იტყვის: «ო, ნეტავ მე მომემზადებინა (საქმეები) ჩემი (მარადიული) ცხოვრებისათვის!»"},{"id":25,"translation":"და იმ დღეს (ალლაჰისგან იქნება ისეთი სასჯელი), რომ არავინ დასჯის ისე, როგორც ის სჯის."},{"id":26,"translation":"და ვერც ვერავინ დაადებს ბორკილებს მისი ბორკილის მსგავსად."},{"id":27,"translation":"ო შენ, სულო დამშვიდებულო![1]","footnotes":"[1]სული, რომელიც დარწმუნებულია ჭეშმარიტებაში, ალლაჰის ერთობაში და სიდიადეში, თავისუფალია ყოველგვარი ეჭვისგან, რომელიც რწმენას აუფასურებს. ასეთი სული კმაყოფილია ალლაჰის განაჩენით და სასამართლო დღეს ის დაბრუნდება მშვიდად და გახარებული, რადგან მას ახარეს სამოთხე — როგორც სიკვდილის დროს, ისე აღდგენისას."},{"id":28,"translation":"დაბრუნდი შენი უფლისკენ, კმაყოფილი (იმ ჯილდოთი, რომლითაც მან დაგაჯილდოვა) და მისგან კმაყოფილმიღებული!"},{"id":29,"translation":"მაშ, შედი ჩემს (რჩეულ) მსახურთა რიგებში!"},{"id":30,"translation":"და (მათთან ერთად) შედი ჩემს სამოთხეში!"}]},{"id":90,"verses":[{"id":1,"translation":"არა! ვფიცავ ამ ქალაქს (მექქას)!"},{"id":2,"translation":"და შენ (ო, მოციქულო) ცხოვრობ ამ ქალაქში."},{"id":3,"translation":"და ვფიცავ მშობელს [მშობიარეს] და იმას, რაც მან შვა[1]!","footnotes":"[1]როგორც ადამიანებს შორის, ისე ცხოველებს შორის."},{"id":4,"translation":"ჩვენ ადამიანი მართლაც განსაცდელისა და სირთულის გარემოცვაში გავაჩინეთ."},{"id":5,"translation":"ნუთუ ფიქრობს, რომ არავის ძალუძს მისი ძლევა?"},{"id":6,"translation":"ამბობს იგი [ურწმუნო]: «მე დავხარჯე ურიცხვი ქონება (ისლამთან ბრძოლაში)!»"},{"id":7,"translation":"ნუთუ მას ჰგონია, რომ არავინ ხედავდა მას?"},{"id":8,"translation":"ნუთუ ჩვენ არ მივეცით მას თვალები, რათა ხედავდეს?"},{"id":9,"translation":"და ენა და ბაგეები, (რათა ილაპარაკოს)?"},{"id":10,"translation":"და განა არ ვუჩვენეთ მას ორი გზა?[1]","footnotes":"[1]განა არ ვასწავლეთ მას სიკეთისა და ბოროტების გარჩევა და არ ვუჩვენეთ ამ გზებისკენ გზა?"},{"id":11,"translation":"მაგრამ მას აღმართის გადალახვა არც კი უცდია."},{"id":12,"translation":"და რამ გამცნოს თუ რა არის აღმართი?!"},{"id":13,"translation":"(ეს არის) მონის/ტყვეს გათავისუფლება"},{"id":14,"translation":"ან დაპურება შიმშილობის დღეს,"},{"id":15,"translation":"ობოლი ნათესავისა,"},{"id":16,"translation":"ან უკიდურესად ღატაკისა."},{"id":17,"translation":"ამასთან (ამ ბარიერის გადალახვისას) იგი იყო მათ შორის, ვინც ირწმუნა და ერთმანეთს ურჩევდნენ მოთმინებას და ერთმანეთს ურჩევდნენ მოწყალებას."},{"id":18,"translation":"ასეთნი არიან მარჯვენა მხარის ხალხი,"},{"id":19,"translation":"ხოლო ისინი, რომელთაც არ ირწმუნეს ჩვენი აიათები (სასწაულები), ისინი არიან მარცხენა მხარის ხალხი."},{"id":20,"translation":"რომლებზეც იქნება გადახურული ცეცხლი."}]},{"id":91,"verses":[{"id":1,"translation":"(მე, ალლაჰი) ვფიცავ მზეს და მის ნათებას."},{"id":2,"translation":"ასევე მთვარეს, როდესაც მას თანჰდევს."},{"id":3,"translation":"და დღეს, როცა ამოჰყავს იგი,"},{"id":4,"translation":"ასევე ღამეს, როცა მას ბურავს,"},{"id":5,"translation":"ასევე (ვფიცავ) ზეცას და რაც კი (ალლაჰმა) ააგო,"},{"id":6,"translation":"ასევე (ვფიცავ) დედამიწას და იმას რაც მან (ალლაჰმა) დაფინა,"},{"id":7,"translation":"ასევე სულსა და რაც (ალლაჰმა) სრულყო."},{"id":8,"translation":"შემდეგ მას (სულს) თავისი უკეთურება და ღვთისმოშიშობა შთააგონა,"},{"id":9,"translation":"მართლაც გადარჩა ის, ვინც განწმინდა იგი (სული),"},{"id":10,"translation":"და ზარალდა ის, ვინც მას (სულს) დაუკარგა სიწმინდე [გზიდან აცდინა]."},{"id":11,"translation":"უარყვეს (სალიჰი) სამუდელებმა თავიანთი ზღვარგადასულობით."},{"id":12,"translation":"აი, წამოდგა მათ შორის ყველაზე უბედური (რომ მოეკლა ალლაჰის ნიშნად მოვლინებული დედალი აქლემი)."},{"id":13,"translation":"და უთხრა მათ ალლაჰის მოციქულმა [სალიჰმა]: «ერიდეთ (ზიანის მიყენებას) ალლაჰის დედალ აქლემს და (არ შეუშალოთ ხელი) მის წყლის სმას!»"},{"id":14,"translation":"და მათ [სამუდელებმა] სიცრუედ მიიჩნიეს იგი [სალიჰი] და მათ მას [აქლემს] ფეხები გადაუჭრეს; და გაანადგურა ისინი მათმა უფალმა მათი ცოდვის გამო და გაათანაბრა ისინი (სასჯელში)[1].","footnotes":"[1]მიუხედავად იმისა, რომ აქლემი მოკლა სამუდელთა შორის ყველაზე უბედურმა, ალლაჰი ცოდვას მთელ სამუდელებს აკისრებს, რადგან ისინი კმაყოფილნი იყვნენ მისი მოქმედებით."},{"id":15,"translation":"და არ ეშინოდა ამის შედეგების[1].","footnotes":"[1]ალლაჰი, როცა სჯის თავის მტრებს, არ ეშინია პასუხისმგებლობის მათი დაღუპვისთვის."}]},{"id":92,"verses":[{"id":1,"translation":"ვფიცავ ღამეს, როდესაც (სიბნელით არემარეს) ბურავს."},{"id":2,"translation":"ასევე (ვფიცავ) დღეს, როდესაც ნათელს ჰფენს (არემარეს)."},{"id":3,"translation":"და (ვფიცავ) მამრსაც და მდედრსაც რაც მან (ალლაჰმა) შექმნა,"},{"id":4,"translation":"ჭეშმარიტად, თქვენი სწრაფვები არაერთგვაროვანია."},{"id":5,"translation":"ხოლო ვინც გასცა და ღვთისმოშიში იყო,"},{"id":6,"translation":"ასევე იწამა საუკეთესო,"},{"id":7,"translation":"ჩვენ მას გავუადვილებთ უადვილესს."},{"id":8,"translation":"ხოლო რაც შეეხება იმას, ვინც ძუნწობდა და თავს მდიდრად მიიჩნევდა,"},{"id":9,"translation":"და ცრუდ მიიჩნია საუკეთესო,"},{"id":10,"translation":"მას ჩვენ გავუადვილებთ სიძნელისკენ [ალლაჰი გაუძნელებს კეთილი საქმეების გზას, და ეს მას ჯოჯოხეთისკენ მიიყვანს]."},{"id":11,"translation":"ვერას არგებს მისი ქონება, როცა (ჯოჯოხეთში) გადაეშვება."},{"id":12,"translation":"უეჭველად, ჩვენზეა ჭეშმარიტ გზაზე დაკვალიანება."},{"id":13,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ გვეკუთვნის უკანასკნელიც და პირველიც."},{"id":14,"translation":"აი, მე თქვენ გაფრთხილებთ ცეცხლით მძვინვარეთი."},{"id":15,"translation":"მასში არავინ შევა, გარდა ყველაზე უბედურისა."},{"id":16,"translation":"რომელმაც (შუამავალი) ცრუდ შერაცხა და (რწმენისგან) პირი იბრუნა."},{"id":17,"translation":"და მას განარიდებენ ყველაზე ღვთისმოშიშს."},{"id":18,"translation":"რომელიც ქონებას გასცემს, რათა განიწმინდოს."},{"id":19,"translation":"და (რომელიც ქონებას გასცემს რათა განიწმინდოს) იმასთან არავის აქვს სარგებელი."},{"id":20,"translation":"მხოლოდ უზენაესი უფლის (კმაყოფილი) სახის მოპოვება სწადია (თავისი ქონების გაცემაში)."},{"id":21,"translation":"შემდეგ უთუოდ დარჩება კმაყოფილი."}]},{"id":93,"verses":[{"id":1,"translation":"ვფიცავ, დღის პირველ ნახევარს,"},{"id":2,"translation":"და ვფიცავ ღამეს, როცა ყველაფერი მშვიდდება!"},{"id":3,"translation":"არ მიგატოვა შენ (ო, მოციქულო) შენმა უფალმა და არ შეგიძულა [არ განრისხებულა შენზე]."},{"id":4,"translation":"და უეჭველად, მარადიული ცხოვრება (სამოთხეში) შენთვის უკეთესია, ვიდრე პირველი [ამქვეყნიური ცხოვრება]."},{"id":5,"translation":"და უეჭველად, მალე მოგცემს შენი უფალი (დიდ სიკეთეებს)[1], და შენ იქნები კმაყოფილი.","footnotes":"[1]ამ ქვეყნად გამარჯვებას, ხოლო მარადიულ ცხოვრებაში ჯილდოს, წყაროს და შუამდგომლობის უფლებას შენი თემისთვის ალლაჰის წინაშე."},{"id":6,"translation":"ნუთუ არ გიპოვა შენ [ო, მუჰამმად] ობლად და შემდეგ არ მოგცა თავშესაფარი [არ დაგიფარა და არ შეგიფარა]?"},{"id":7,"translation":"და განა არ გიპოვა გზააბნეულად და დაგაკვალიანა (სწორ გზაზე)?"},{"id":8,"translation":"და (განა) არ გიპოვა შენ ღარიბად და შემდეგ არ გაგამდიდრა?"},{"id":9,"translation":"რაც შეეხება ობოლს, არ დაჩაგრო!"},{"id":10,"translation":"ხოლო მთხოვნელს ნუ გააძევებ (როცა ის მოწყალებას გთხოვს ან გამოკვებე, ან რბილად გაუშვი)."},{"id":11,"translation":"და რაც შეეხება იმ სიკეთეებს, რომლებსაც შენი უფალი გაძლევს, მათ შესახებ აუწყე."}]},{"id":94,"verses":[{"id":1,"translation":"განა არ გაგიხსენით შენ (ო, მოციქულო) შენი მკერდი[1]?","footnotes":"[1]მოგანიჭეთ რწმენა, წინასწარმეტყველება, ცოდნა და სიბრძნე."},{"id":2,"translation":"და (განა ჩვენ) ამითვე არ მოგიხსენით შენ შენი ტვირთი?[1]","footnotes":"[1]ალლაჰმა, უზენაესმა, გაპატია შენ ყველაფერი, რაც იყო მანამდე, სანამ წინასწარმეტყველი გახდებოდი."},{"id":3,"translation":"რომელიც ტვირთად გაწვა შენს ზურგზე,"},{"id":4,"translation":"და ჩვენ ავამაღლეთ შენი ხსენება[1].","footnotes":"[1]ალლაჰმა, უზენაესმა, აღამაღლა შუამავალ მუჰამმადის სახელი როგორც ამქვეყნად, ისე მარადიულ ცხოვრებაში. ეს გამოიხატება შემდეგში: ალლაჰმა უბრძანა მორწმუნეებს, დაემორჩილონ მოცქულის; შაჰადის (\"არ არსებობს ღვთაება, ღირსი თაყვანისცემისა, გარდა ალლაჰისა\") წარმოთქმის შემდეგ ითქვას: \"მუჰამმადი — ალლაჰის მოციქულია\"; მისი სახელი იხსენიება აზანში; და ალლაჰმა უბრძანა მორწმუნეებს, ისურვონ მისთვის დალოცვა და მშვიდობა."},{"id":5,"translation":"და ჭეშმარიტად, სიძნელესთან ერთად მოდის სიმარტივე [შემსუბუქება]."},{"id":6,"translation":"ჭეშმარიტად, სიძნელესთან ერთად მოდის სიმარტივე [შემსუბუქება]."},{"id":7,"translation":"და როცა გათავისუფლდები[1], მაშინ იშრომე [გულმოდგინედ მიმართე ალლაჰს ვედრებით და სთხოვე მას ის, რაც გსურს].","footnotes":"[1]შენი მოვალეობებისგან — ლოცვისგან, ჭეშმარიტების ადამიანებამდე მიტანიდან, მრავალღმერთიანებთან ბრძოლიდან."},{"id":8,"translation":"და შენი უფლისკენ ისწრაფე!"}]},{"id":95,"verses":[{"id":1,"translation":"(მე, ალლაჰი) ვფიცავ ლეღვს და ზეთისხილს,"},{"id":2,"translation":"ასევე სინას მთას,"},{"id":3,"translation":"და ამ ქალაქს უსაფრთხოს (მექქას)."},{"id":4,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ ადამიანი შევქმენით უმშვენიერესი ფორმით."},{"id":5,"translation":"შემდეგ ჩვენ დავაბრუნებთ მას უმდაბლეს მდგომარეობაში [ჯოჯოხეთში]."},{"id":6,"translation":"გარდა იმათისა, ვინც ირწმუნა და კეთილი საქმეები აკეთა — მათთვის იქნება უთვალავი საზღაური [სამოთხე]!"},{"id":7,"translation":"და რა არის, რაც ამის შემდეგ გაიძულებს შენ (ო, ადამიანო), არ აღიარო აღდგენისა და საზღაურის ჭეშმარიტება?"},{"id":8,"translation":"განა არ არის ალლაჰი ყველაზე სამართლიანი მსაჯული?"}]},{"id":96,"verses":[{"id":1,"translation":"იკითხე (ო, მოციქულო) (რაც გეგზავნება) შენი უფლის სახელით, რომელმაც შექმნა (ყველაფერი)."},{"id":2,"translation":"(და რომელმაც) შექმნა ადამიანი შედედებული სისხლისგან!"},{"id":3,"translation":"იკითხე! და შენი უფალი უგულუხვესია,"},{"id":4,"translation":"რომელმაც ასწავლა ადამიანებს (წერა) კალმით."},{"id":5,"translation":"ადამიანს ასწავლა ის, რაც არ იცოდა."},{"id":6,"translation":"არა, უეჭველად, ადამიანი ზღვარს გადადის,"},{"id":7,"translation":"იმის გამო, რომ საკუთარ თავს მდიდრად ხედავს."},{"id":8,"translation":"ჭეშმარიტად, შენს უფალთან იქნება დაბრუნება."},{"id":9,"translation":"განა დაფიქრებულხარ იმაზე [აბუ ჯაჰლზე], ვინც ხელს უშლის…"},{"id":10,"translation":"ჩვენს მონას [მუჰამმადს], როცა ის ლოცულობს?"},{"id":11,"translation":"ნუთუ არ დაფიქრებულხარ იმაზე, თუ იგი [მუჰამმადი] ჭეშმარიტ გზაზეა?"},{"id":12,"translation":"ან უბრძანებდა ღვთისმოშიშებას?"},{"id":13,"translation":"ნუთუ არ დაფიქრებულხარ (ო, მოციქულო), რომ თუ ის სიცრუედ მიიჩნევს ჭეშმარიტებას და ზურგს შეაქცევს (ჭეშმარიტ რწმენას)?"},{"id":14,"translation":"ნუთუ არ იცოდა, რომ ალლაჰი ხედავს?"},{"id":15,"translation":"მაგრამ არა! თუ ის [აბუ ჯაჰლი] არ შეწყვეტს (მოციქულის შეურაცხყოფას), მაშინ ჩვენ მას ჩავჭიდებთ კეფაში [შუბლში]."},{"id":16,"translation":"მატყუარა, ცოდვილი კეფა (და მას ჯოჯოხეთში ჩავაგდებთ)."},{"id":17,"translation":"დაე, მაშინ მოუხმოს თავის მხარდამჭერებს."},{"id":18,"translation":"ჩვენ მოვუხმობთ (ანგელოზებს) — ჯოჯოხეთის მცველებს."},{"id":19,"translation":"მაგრამ არა! ნუ დაემორჩილები მას[1]; დაემხე (ალლაჰის წინაშე) და დაუახლოვდი მას!","footnotes":"[1]როცა ითხოვს, რომ არ ილოცო ალ-მასჯიდ ალ-ჰარამი-ში"}]},{"id":97,"verses":[{"id":1,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ [ალლაჰმა] ჩამოვავლინეთ იგი განგების (ყადირის) ღამეს![1]","footnotes":"[1]უზენაესმა ალლაჰმა ჩამოავლინა მთელი ყურანი ერთიანად დაცული დაფიდან (ლაუჰ ალ-მაჰფუზიდან) უახლოეს ცაზე განგების ღამეს. შემდეგ უახლოესი ციდან ყურანი ნაწილ-ნაწილ ჩამოევლინებოდა მუჰამმადს 23 წლის განმავლობაში, არსებული გარემოებების მიხედვით. განგების ღამე ერთ-ერთია რამადანის ღამეებიდან."},{"id":2,"translation":"და რამ გამცნოს, თუ რა არის ყადირის ღამე?"},{"id":3,"translation":"განგების (ყადირის) ღამე უკეთესია ათას თვეზე[1].","footnotes":"[1]ეს ღამე ეწოდება განგების ღამეს, რადგან ამ ღამეს ალლაჰი, უზენაესი, განსაზღვრავს საქმეებს მომავალი წლისთვის."},{"id":4,"translation":"ჩამოდიან ანგელოზები (ციდან) და სული [ჯიბრილი] მასში [ამ ღამეში] მათი უფლის ნებართვით ყველა ბრძანების შესასრულებლად."},{"id":5,"translation":"ის [ეს ღამე] არის მშვიდობა [სიკეთე და სიმშვიდე] განთიადამდე[1].","footnotes":"[1]ეს ღამე მთლიანად არის სიკეთე და სიმშვიდე, და მასში არ არის ბოროტება. ანგელოზები ჯგუფებად აგრძელებენ ჩამოსვლას მთელი ღამის განმავლობაში, სანამ განთიადის ნათელი არ გამოჩნდება."}]},{"id":98,"verses":[{"id":1,"translation":"ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ წიგნის ხალხიდან [იუდეველები და ქრისტიანები] და მრავალღმერთიანთაგან (არაბებსა და სხვა ხალხებიდან), არ შორდებოდნენ თავიანთ ურწმუნოებას, სანამ მათთან არ მოვიდოდა ალლაჰისგან ნათელი ნიშანი (რომელიც მათ წერილებშიც იყო ნახსენები)."},{"id":2,"translation":"— შუამავალი [მუჰამმადი] ალლაჰისგან, რომელიც კითხულობს წმინდა ფურცლებს [ყურანის აიათებს, რომლებიც სუფთაა სიცრუისგან, ეჭვისგან და ურწმუნოებისგან]."},{"id":3,"translation":"რომლებშიც არის სწორი წერილები[1].","footnotes":"[1]აიათები და დადგენილებები, რომლებშიც არ არის გადახრა ჭეშმარიტებისგან; ისინი შეიცავენ მხოლოდ სიმართლეს, სისწორეს, ჭეშმარიტ ხელმძღვანელობას და სიბრძნეს."},{"id":4,"translation":"და გაიყო (უთანხმოებაში ჩავარდნენ) ისინი, ვისაც მიეცა წერილი[1], მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მათთან მოვიდა ნათელი ნიშანი.","footnotes":"[1]იუდეველები და ქრისტიანები (მუჰამედის წინასწარმეტყველობის აღიარების საკითხში)."},{"id":5,"translation":"მიუხედავად იმისა, რომ მათ ებრძანათ მხოლოდ ალლაჰის მსახურება, რწმენის მხოლოდ მისთვის მიძღვნა — როგორც ჰანიფებს [ერთღმერთიანებს], ლოცვის შესრულება (როგორც ალლაჰმა უბრძანა) და სავალდებულო მოწყალების (ზაქათის) გაცემა. ეს არის სწორი სარწმუნოება!"},{"id":6,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ურწმუნონი გახდნენ წიგნის ხალხიდან და მრავალღმერთიანთაგან, იქნებიან ჯოჯოხეთის ცეცხლში, — დარჩებიან იქ მარადჟამს. ისინი არიან ქმნილებათა შორის ყველაზე უარესნი."},{"id":7,"translation":"ჭეშმარიტად, ისინი, ვინც ირწმუნეს და კეთილი საქმეები აკეთეს — ისინი არიან ქმნილებათა შორის საუკეთესოები."},{"id":8,"translation":"მათთვის (მორწმუნეთათვის) მათი უფლისგან საზღაური 'ადნის ბაღებია, რომელთა ქვეშ მდინარეები მოედინება; ისინი იქ მარად დარჩებიან (არასოდეს გამოვლენ იქიდან და არასოდეს მოკვდებიან). ალლაჰი კმაყოფილია მათით, და ისინი კმაყოფილნი არიან მისით. ეს არის მათთვის, ვისაც ეშინოდა თავისი უფლის (და თავს იკავებდა ცოდვებისგან)."}]},{"id":99,"verses":[{"id":1,"translation":"როცა მიწა შეირყევა თავისი შერყევით,"},{"id":2,"translation":"და[1] მიწა გამოიტანს თავის ტვირთებს [მკვდრებს და განძებს],","footnotes":"[1]შემდეგ, რქაში მეორე ჩაბერვის შემდეგ."},{"id":3,"translation":"და იტყვის ადამიანი: «რა ემართება მას? [რატომ ირყევა ასე?]»"},{"id":4,"translation":"იმ დღეს ის [მიწა] მოყვება თავის ამბებს,"},{"id":5,"translation":"რადგან შენი უფალი შთააგონებს მას [მიწას] (სიტყვას)."},{"id":6,"translation":"იმ დღეს ადამიანები გამოვლენ ჯგუფებად (თავიანთი რწმენისა და საქმეების მიხედვით), რათა მათ ეჩვენოთ მათი საქმეები."},{"id":7,"translation":"და ვინც გააკეთა სიკეთე (თუნდაც) მტვრის ნაწილაკის ოდენა, დაინახავს მას."},{"id":8,"translation":"და ვინც (თავის ცხოვრებაში) გააკეთა ბოროტება (თუნდაც) მტვრის ნაწილაკის ოდენა, დაინახავს მას."}]},{"id":100,"verses":[{"id":1,"translation":"ვფიცავ (მებრძოლთა) ქოშინით მსუნთქავ, სწრაფად მქროლავთ,"},{"id":2,"translation":"(ნალებით) ცეცხლის მფრქვეველთ,"},{"id":3,"translation":"განთიადისას მოიერიშეთ,"},{"id":4,"translation":"და მათ [ცხენებმა] ამით მტვერი ააყენეს."},{"id":5,"translation":"და მასთან ერთად [ამ მტვერთან ერთად] შეიჭრნენ შუაგულში (მტრის ლაშქარში)."},{"id":6,"translation":"ჭეშმარიტად, ადამიანი თავისი უფლის მიმართ მართლაც უმადურია."},{"id":7,"translation":"და ჭეშმარიტად, ის [ალლაჰი] ამის ნამდვილად მოწმეა!"},{"id":8,"translation":"და ჭეშმარიტად, ის [ადამიანი] სიმდიდრის სიყვარულში ძლიერია."},{"id":9,"translation":"۞ ნუთუ მან [ადამიანმა] არ იცის, როცა ამოიღებენ იმას, რაც სამარხებშია?"},{"id":10,"translation":"და გამოაშკარავდება ის, რაც გულებში იყო [ადამიანთა სულებში],"},{"id":11,"translation":"ჭეშმარიტად, მათი უფალი იმ დღეს მათ შესახებ ყველაფრის მცოდნეა."}]},{"id":101,"verses":[{"id":1,"translation":"ალ-ყაარი'ა"},{"id":2,"translation":"რა არის ალ-ყაარი'ა?"},{"id":3,"translation":"და რამ გამცნოს, თუ რა არის ალ-ყაარი'ა?"},{"id":4,"translation":"ეს არის დღე, როცა ადამიანები (დიდი შიშისგან) იქნებიან არეულად მოძრავნი, როგორც გაფანტული პეპლები,"},{"id":5,"translation":"და მთები იქნებიან როგორც გაჩეჩილი მატყლი (რადგან მტვრად გაიფანტებიან)…"},{"id":6,"translation":"ხოლო ვისაც სასწორი მძიმე ექნება (კეთილი საქმეებით), —"},{"id":7,"translation":"ის იქნება ნეტარ ცხოვრებაში [სამოთხეში]."},{"id":8,"translation":"ხოლო ვისაც მსუბუქი ექნება სასწორი [ცუდი საქმეები გადააჭარბებს კარგებს], —"},{"id":9,"translation":"მაშ, მისი დედა (თავშესაფარი)[1] იქნება ჰაავია (უფსკრული),","footnotes":"[1]ჯოჯოხეთი \"დედად\" არის მოხსენიებული, რადგან ის გახდება ერთადერთი ადგილი, სადაც იგი იქნება, ისე როგორც ბავშვი მხოლოდ დედასთან არის. და ჯოჯოხეთი \"უფსკრულად\" არის სახელდებული, რადგან მისი მცხოვრები მასში ეცემა, როგორც უფსკრულში."},{"id":10,"translation":"და რამ გამცნოს, თუ რა არის იგი?"},{"id":11,"translation":"იგია ცეცხლი აგიზგიზებული."}]},{"id":102,"verses":[{"id":1,"translation":"გაგიტაცათ [ალლაჰისადმი მორჩილებისგან] სიმდიდრის გამრავლებისადმი ვნებამ."},{"id":2,"translation":"სანამ არ მიაკითხეთ სამარხებს [სანამ სიკვდილი არ მოგიწევდათ][1].","footnotes":"[1]უმარ იბნ აბდ ალ-აზიზიმ თქვა, რომ ამ აიათში არის მითითება აღდგომაზე, რადგან \"მნახველი\" აუცილებლად ბრუნდება თავის ადგილას; ამიტომ საფლავი არ არის ადამიანის საბოლოო სამყოფელი. ადამიანის საბოლოო სამყოფელი არის ან სამოთხე, ან ჯოჯოხეთი. (იბნ უსეიმინი)"},{"id":3,"translation":"მაგრამ არა! თქვენ (ო, ადამიანებო) შეიტყობთ!"},{"id":4,"translation":"შემდეგ ისევ არა! თქვენ (ო, ადამიანებო) შეიტყობთ!"},{"id":5,"translation":"მაგრამ არა! ნეტავ რომ იცოდეთ სარწმუნო ცოდნით,"},{"id":6,"translation":"თქვენ უეჭველად იხილავთ ჯოჯოხეთს!"},{"id":7,"translation":"შემდეგ, უეჭველად დაინახავთ მას დარწმუნებით!"},{"id":8,"translation":"შემდეგ, იმ დღეს თქვენ მოგეკითხებათ სიკეთეების შესახებ, (რომლებიც ალლაჰმა მოგანიჭათ ამქვეყნიურ ცხოვრებაში)!"}]},{"id":103,"verses":[{"id":1,"translation":"(მე, ალლაჰი) ვფიცავ დროს,"},{"id":2,"translation":"ჭეშმარიტად ადამიანი ზარალშია,"},{"id":3,"translation":"გარდა იმათისა, ვინც ირწმუნა ალლაჰი და აკეთებდა კეთილ საქმეებს, და ერთმანეთს ურჩევდნენ ჭეშმარიტებას[1], და ერთმანეთს ურჩევდნენ მოთმინებას.","footnotes":"[1]ერთმანეთს მოუწოდებდნენ ჭეშმარიტების დაცვასა და ალლაჰისადმი მორჩილებას."}]},{"id":104,"verses":[{"id":1,"translation":"ვაი, ყოველ დამგმობელს და დამცინავს[1],","footnotes":"[1]ვინც სხვის ზურგს უკან ჭორაობს და ლანძღავს."},{"id":2,"translation":"რომელმაც დააგროვა ქონება და მოამზადა იგი (ყოველი შემთხვევისთვის)![1]","footnotes":"[1]მისი ცილისწამებისა და დაცინვის მიზეზი ის არის, რომ მან ქონება დააგროვა და ფიქრობს, რომ ეს მას სხვებზე უპირატესობას აძლევს. ის მიიჩნევს ღარიბებს ნაკლოვანებად და დაუფასებლად."},{"id":3,"translation":"ფიქრობს, რომ მისი ქონება სამარადისოდ აცოცხლებს მას."},{"id":4,"translation":"მაგრამ არა! იგი ჩაგდებული იქნება ჰუტამაში [ჯოჯოხეთში]."},{"id":5,"translation":"და რამ გამცნოს, თუ რა არის ჰუტამა?"},{"id":6,"translation":"ალლაჰის ცეცხლი მოგიზგიზე,"},{"id":7,"translation":"რომელიც გულის სიღრმეებსაც სწვდება."},{"id":8,"translation":"ჭეშმარიტად, ის [ცეცხლი] მათზე დაიხურება."},{"id":9,"translation":"წაგრძელებულ სვეტებს შორის."}]},{"id":105,"verses":[{"id":1,"translation":"ნუთუ არ გიფიქრია, როგორ მოექცა შენი უფალი სპილოს მფლობელებს?[1]","footnotes":"[1]ნუთუ არ დაფიქრებულხარ შენც და იმ დროში მცხოვრები ადამიანებიც, რა დამართა ალლაჰმა სპილოს მფლობელებს — ეთიოპიურ ლაშქარს, რომელიც ქაʿბას დასანგრევად მიემართებოდა? მაშ რატომ არ ირწმუნებენ ისინი ალლაჰს, როდესაც ამ მოვლენაზე დაფიქრდებიან? იმ დროს ეთიოპელები, რომლებიც ქრისტიანები იყვნენ, იემენს ფლობდნენ. ისინი დიდი ლაშქრით დაიძრნენ ქაʿბას დასანგრევად. როდესაც მექქას მიუახლოვდნენ, ალლაჰმა მათზე ფრინველთა გუნდები მოავლინა, რომლებმაც ის მებრძოლები გაანადგურეს. ეს იყო სასწაული, რომელიც ალლაჰმა ხალხს უჩვენა. ეს მოვლენა მოხდა მოციქული მუჰამმადის ﷺ სამოციქულო მისიის დაწყებამდე დაახლოებით 40 წლით ადრე. და იმ ისტორიის ზოგიერთი მოწმე ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო, როცა ის ﷺ უკვე შუამავალი გახდა."},{"id":2,"translation":"ნუთუ არ აქცია მან [ალლაჰმა] მათი მზაკვრობა ამაოდ?[1]","footnotes":"[1]ნუთუ არ ჩაშალა ალლაჰმა მათი გეგმები — ქაʿბას დანგრევისა და მექქის მცხოვრებთა ტყვედ აყვანის შესახებ? ალლაჰმა ისინი გაანადგურა ისე, რომ იმ ქალაქამდეც კი ვერ მიაღწიეს. მაშ, რატომ არ ეშინია შენს ხალხს იმის, რომ ალლაჰმა მათაც მსგავსად მოექცეს იმის გამო, რომ ისინი უარყოფენ მის მოციქულს, მის წიგნს და ასევე ადამიანებსაც აშორებენ მის გზას?"},{"id":3,"translation":"და მოავლინა მან მათზე [იმ მებრძოლებზე] ფრინველები გუნდ-გუნდად?[1]","footnotes":"[1]ესენი იყვნენ შავი ფრინველები, რომლებიც ზღვის მხრიდან გუნდ-გუნდად მოფრინავდნენ. თითოეულ მათგანს სამი ქვა ჰქონდა: ორი თათებში და ერთი ნისკარტში."},{"id":4,"translation":"ისინი მათ [მებრძოლებს] გამომწვარი თიხის ქვებს ესროდნენ[1].","footnotes":"[1]თითოეული ქვა ოსპის მარცვალზე დიდი და ბარდის მარცვალზე პატარა იყო. იგი ჯოჯოხეთში გამომწვარი თიხისგან იყო, და მასზე ეწერა იმ ადამიანის სახელი, ვისაც მოხვდებოდა."},{"id":5,"translation":"და აქცია მან [ალლაჰმა] ისინი [მებრძოლები] დამჭკნარ ნათესად, რომლის მარცვლებიც შეჭმული იყო — თითქოს გადაღეჭილ ჩალას დამსგავსებოდნენ."}]},{"id":106,"verses":[{"id":1,"translation":"(განცვიფრდით) ყურაიშელთა ერთიანობით (იმ ტომისა, საიდანაც მოციქული მუჰამმადი იყო)."},{"id":2,"translation":"მათი ერთიანობით ზამთრის სავაჭრო მოგზაურობებში და ზაფხულის მოგზაურობებში[1].","footnotes":"[1]მათი ვაჭრობა მათ არაბებს შორის განსაკუთრებულ მდგომარეობას ანიჭებდა. ის, რომ ისინი ქაʿბასთან ცხოვრობდნენ, მათი უსაფრთხოების მიზეზი იყო, რომლის გარეშეც ამ მოგზაურობების განხორციელება შეუძლებელი იქნებოდა."},{"id":3,"translation":"მაშ, დაე, თაყვანი სცენ ამ სახლის[1] [ქაʿბის] უფალს,","footnotes":"[1]იმ სიკეთისთვისაც კი, რომელიც მათ ალლაჰისგან ჰქონდათ — ქაʿბის გამო, რომლის მახლობლადაც ცხოვრობდნენ და რომლის წყალობითაც სახელგანთქმულნი გახდნენ — მათ უკვე უნდა ეთაყვანებინათ და ემსახურათ მისთვის. ალლაჰმა, რომელიც ქაʿბის უფალია, საკუთარი თავი გააცნო მათ, რათა დაეტოვებინათ კერპთაყვანისმცემლობა."},{"id":4,"translation":"რომელმაც დააპურა ისინი [ყურაიშელები] შიმშილის შემდეგ და უსაფრთხოება უბოძა შიშის შემდეგ[1].","footnotes":"[1]ამ ორ ყოველწლიურ მოგზაურობამდე ყურაიშელები მუდმივად მძიმე შიმშილს განიცდიდნენ. მათი ცხოვრება წმინდა ტერიტორიაზე მათთვის უსაფრთხოების გარანტია იყო არაბულ ტომებს შორის, რომელთა შორისაც ომები მიმდინარეობდა. ასევე, ალლაჰმა ისინი დაიცვა ეთიოპიური ლაშქრისგან, რომელიც ქაʿბის დასანგრევად მოემართებოდა."}]},{"id":107,"verses":[{"id":1,"translation":"განა გინახავს შენ (ო, მოციქულო) ის, ვინც სიცრუედ მიიჩნევს საზღაურს?[1]","footnotes":"[1]ანუ არ ცნობს მომავალი ანგარიშისა და საზღაურის ჭეშმარიტებას."},{"id":2,"translation":"სწორედ ის არის იგი, ვინც ხელს კრავს ობოლს,"},{"id":3,"translation":"და არც სხვას მოუწოდებს უპოვრის დაპურებას."},{"id":4,"translation":"ვაი, იმ მლოცველთ,"},{"id":5,"translation":"რომლებიც თავიანთი ლოცვის მიმართ დაუდევარნი არიან[1].","footnotes":"[1]არ ასრულებენ მას სათანადოდ და თავის დროზე."},{"id":6,"translation":"რომლებიც თავიანთ კეთილ საქმეებს ხალხის დასანახავად აკეთებენ,"},{"id":7,"translation":"და უარს ამბობენ (მცირე) დახმარებაზე[1].","footnotes":"[1]არ ათხოვებენ ისეთ უბრალო ნივთებსაც კი, როგორიცაა ვედრო, თოხი, ქვაბი, წყალი ან მარილი!"}]},{"id":108,"verses":[{"id":1,"translation":"ჭეშმარიტად, ჩვენ მოგანიჭეთ შენ (ო, მოციქულო) ალ-ქაუსარი[1]","footnotes":"[1] სამოთხის მდინარე."},{"id":2,"translation":"მაშ, ილოცე შენი უფლისთვის და (მისთვის) დაკალი მსხვერპლი!"},{"id":3,"translation":"ჭეშმარიტად, შენი მოძულე (ო, მოციქულო) — სწორედ ის არის მოკვეთილი[1].","footnotes":"[1]მოკლებული ყოველგვარ სიკეთეს როგორც ამქვეყნად, ისე მარადიულ ცხოვრებაში. ეს სურა მას შემდეგ იქნა მოვლენილი, რაც მოციქულის ﷺ ვაჟი, იბრაჰიმი, გარდაიცვალა. მაშინ ერთ-ერთმა მრავალღმერთიანმა მოციქულზე თქვა: \"ის მოკვეთილია\", — გულისხმობდა იმას, რომ შუამავალს ვაჟი შთამომავლობა აღარ დარჩა. მაგრამ ალლაჰმა გაახარა წინასწარმეტყველი იმით, რომ მას ბევრად აღმატებული სიკეთე ებოძა."}]},{"id":109,"verses":[{"id":1,"translation":"თქვი: ჰეი, თქვენ, ურწმუნოებო![1]","footnotes":"[1]როდესაც ურწმუნოებმა მოციქულს ﷺ შესთავაზეს, რომ ერთი წლის განმავლობაში მათ ღვთაებებს თაყვანი ეცა და ემსახურა, შემდეგ კი ისინი მის ღმერთს — ალლაჰს — ეთაყვანებოდნენ, ალლაჰმა წინასწარმეტყველს ﷺ შემდეგი სურა ჩამოუვლინა."},{"id":2,"translation":"მე არ ვეთაყვანები, რასაც თქვენ ეთაყვანებით [თქვენს კერპებს],"},{"id":3,"translation":"ასევე, არც თქვენ ეთაყვანებით იმას, რასაც მე ვეთაყვანები;"},{"id":4,"translation":"და არც მერე ვიქნები იმის მოთაყვანე, რასაც თქვენ ეთაყვანებით."},{"id":5,"translation":"ასევე, არც თქვენ იქნებით იმის მოთაყვანე, რასაც მე ვეთაყვანები."},{"id":6,"translation":"თქვენთვის — თქვენი სარწმუნოება (და გზა), ხოლო ჩემთვის — ჩემი სარწმუნოება (და შარიათი)! [თქვენ კმაყოფილი ხართ თქვენი რწმენით, მე კი — ჩემით.]"}]},{"id":110,"verses":[{"id":1,"translation":"როდესაც მოვა ალლაჰის შეწევნა და გამარჯვება [როდესაც მექქა მორწმუნეთა მიერ დაიპყრობა],"},{"id":2,"translation":"და იხილავ ხალხს, რომლებიც ჯგუფ-ჯგუფად შედიან ალლაჰის მორჩილებაში (ისლამში),"},{"id":3,"translation":"მაშ, განადიდე ქებით შენი უფალი და სთხოვე მას პატიება. ჭეშმარიტად, იგი მონანიების მიმღებია."}]},{"id":111,"verses":[{"id":1,"translation":"დაე, გაუხმეს აბუ ლაჰაბის ორივე ხელი[1], და თავადაც დაიღუპოს იგი!","footnotes":"[1]აბუ ლაჰაბი — მოციქული მუჰამადის ﷺ ბიძის ზედმეტსახელია, რომელიც გულმოდგინედ ეწინააღმდეგებოდა ისლამს. მისი ნამდვილი სახელი იყო აბდულ-ʿუზზა."},{"id":2,"translation":"ვერ გამოადგება მას (სამსჯავროს დღეს) მის მიერ დაგროვილი ქონება და ის, რაც მან მოიპოვა."},{"id":3,"translation":"აალებულ ცეცხლში დაიწვება ის,"},{"id":4,"translation":"და მისი ცოლიც[1] — შეშის მზიდავი (მასთან ერთად დაისჯება),","footnotes":"[1] აბუ ლაჰაბის ცოლი — უმმ ჯამილ ბინთ ჰარბი, აბუ სუფიანის და იყო. ღამით იგი ეკლებს ყრიდა იმ გზაზე, სადაც მოციქული მუჰამმადი ﷺ დადიოდა."},{"id":5,"translation":"კისერზე პალმის ბოჭკოსგან დაგრეხილი თოკი ექნება შებმული[1].","footnotes":"[1] მას ძვირფასი ქვებით შემკული საუცხოო ყელსაბამი ჰქონდა. ერთხელ მან თქვა: \"ვფიცავ ალ-ლათსა და ალ-ʿუზზას, რომ აუცილებლად დავხარჯავ ამ ყელსაბამს მუჰამმადთან მტრობაში\". ამიტომ, სამსჯავროს დღეს, ეს მისთვის სასჯელად გადაიქცევა."}]},{"id":112,"verses":[{"id":1,"translation":"თქვი: ის, ალლაჰი ერთადერთია,"},{"id":2,"translation":"ალლაჰი — თვითკმარია (ას-სამად)."},{"id":3,"translation":"არც უშობია და არც შობილა,"},{"id":4,"translation":"და ვერც ვერავინ არის (არც იქნება) ბადალი მისი."}]},{"id":113,"verses":[{"id":1,"translation":"თქვი: შევეფარები განთიადის უფალს,"},{"id":2,"translation":"იმათ ბოროტებისგან, რომლებიც მან შექმნა [ნებისმიერი ქმნილების ბოროტებისგან],"},{"id":3,"translation":"სიბნელის ბოროტებისგან, როდესაც იგი ჩამოწვება[1],","footnotes":"[1] ღამის ბოროტებისგან, როცა იგი დგება, რადგან ღამით თავიანთი სამყოფლებიდან გამოდიან მტაცებლები, მწერები და ბოროტი ადამიანები."},{"id":4,"translation":"და იმ [ჯადოქარი ქალების] ბოროტებისგან, რომლებიც კვანძებზე აფურთხებენ (როდესაც ჯადოქრობას აკეთებენ),"},{"id":5,"translation":"და შურიანის ბოროტებისგან, როდესაც შურს!"}]},{"id":114,"verses":[{"id":1,"translation":"თქვი: შევეფარები ადამიანთა უფალს!"},{"id":2,"translation":"ადამიანთა მეუფეს!"},{"id":3,"translation":"ადამიანთა ღვთაებას!"},{"id":4,"translation":"იმ [სატანის] ბოროტებისგან, რომელიც ბოროტს შთააგონებს [და (ალლაჰის სახელის ხსენებისას) უკან იხევს][1],","footnotes":"[1] როდესაც ადამიანს ალლაჰი ახსოვს, სატანის გავლენა მასზე სუსტდება, ხოლო როდესაც ადამიანი ალლაჰს არ იხსენებს, სატანი იწყებს მისი გონების დამორჩილებას."},{"id":5,"translation":"რომელიც (ცუდ) ეჭვს თესავს ადამიანთა გულებში[1],","footnotes":"[1] სატანის ჩაგონება — ეს არის ხმა, რომელიც ადამიანის გონებაში ჩნდება და მას სატანისადმი მორჩილებისკენ მოუწოდებს."},{"id":6,"translation":"(და სატანა შეიძლება იყოს) ჯინთაგანაც და ადამიანთაგანაც[1].","footnotes":"[1] სატანა-ჯინი ადამიანების გულებსა და გონებაში შთააგონებს ბოროტს, როგორც ეს უკვე წინა აიათში იყო განმარტებული. რაც შეეხება სატანა ადამიანთა შორის, მისი ზემოქმედება ხდება მაშინ, როდესაც იგი ადამიანს მრჩევლის სახით ევლინება. ის, რასაც სატან-ჯინი ამ \"მრჩეველს\" ჩააგონებს, ეს ადამიანი-სატანა შემდეგ სხვას გადასცემს."}]}]