[{"id":1,"verses":[{"id":1,"translation":"Ne Wẽnd yʋʋrã barka, sẽn yaa yols yaleng Soabã (dũni yolsg sẽn gũbg Nɑɑbã), n yaa Yolsdã (lɑɑhr yolsg sẽn welg Nɑɑbɑ), la d sɩngd d tʋʋmdã."},{"id":2,"translation":"Pẽgr gill be ne Wẽnde, bõn-naandsã gill Soabã."},{"id":3,"translation":"A yols-yaleng Soabã, n yaa Yolsdã."},{"id":4,"translation":"Yẽ la Nɑɑba/Soɑɑda, tʋʋmã yaoob daare."},{"id":5,"translation":"Foo Wẽnd bal la d tũuda leb n yaa Foo Wẽnd bal la d kot sõngre."},{"id":6,"translation":"Kãndg tõnd n tʋg so-tɩrgã."},{"id":7,"translation":"B rãmb nins Fo sẽn mɑɑn neema b zugã sore, zẽng tɩ pɑ b sẽn gẽ-b rãmbã sor (wa yahuud-rãmba), la pɑ sẽn menem-bã sore (wa nasaar-rãmba)."}]},{"id":2,"verses":[{"id":1,"translation":"Alɩf, Lɑɑm, Mɩɩm.[1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Ad Gaf-kãngã (Kʋrãɑnã) sik kɑ ɑ pʋgẽ ye, a yɑɑ kãndgr ne Wẽn-zoɛtbã."},{"id":3,"translation":"Bãmb lɑ neb nins sẽn kõt sɩd ne sẽn solgã, lɑ b yɑlsd ne Pʋʋsgã, lɑ bũmb ning Tõnd sẽn lok-ba, b yãkdame n nɑfdẽ."},{"id":4,"translation":"Bãmb lɑ neb nins yεsɑ sẽn kõt sɩd ne bũmb ning sẽn sik n kõ foo wã, lɑ sẽn sik tɩ reng taoorã, lɑ bãmb mɑɑnd bãng-n-wãɑk ne Yaoolem rãarã."},{"id":5,"translation":"Bãmb rãmbã n be kãndgr zugu, la bãmb me lɑ põsdbã."},{"id":6,"translation":"Ad neb nins sẽn kɩfl-bã, zem tɑɑb bãmb zugu, fo bugs-b lɑme, fo pɑ bugs-bɑ, b pɑ kõt sɩd ye."},{"id":7,"translation":"Wẽnd pɑgɑ b sũyã lɑ b wʋmbã, lɑ ludb n be b nenemẽ wã, lɑ nɑmsg sẽn yɑɑ bedre n be ne-bɑ."},{"id":8,"translation":"Lɑ bee nebã pʋgẽ sẽn yete: \"tõnd kõo sɩd ne Wẽnd lɑ Lɑɑhr dɑɑrã\". La b yɑool n pɑ sɩd-kõtb ye."},{"id":9,"translation":"B zãmbdɑ Wẽnde, ne neb nins sẽn kõ sɩdã, lɑ ad b pɑ zãmbd rẽndame tɩ yɑɑ b mens bɑlɑ, lɑ b pɑ ningd b yɑmẽ ye."},{"id":10,"translation":"Bãɑg n be b sũyẽ wã tɩ Wẽnd pɑɑs-b bãɑgɑ, lɑ nɑng sẽn zɑbd n be ne-bɑ, b sẽn dɑ yɩ n yɑgdã yĩngɑ."},{"id":11,"translation":"Lɑ b sã n yeel bãmba: \"rɑ sãam-y tẽngã zug ye\". Lɑ b sẽn yete: \" ad tõnd yɑɑ mɑnegdbɑ\"."},{"id":12,"translation":"Tɩ yɑool n yɑɑ bãmb la sãamdbã bɑlɑ, lɑ ɑd b pɑ ningd b yɑmẽ ne rẽ ye."},{"id":13,"translation":"Lɑ b sã n yeel-ba: \"kõ-y sɩd wɑlɑ nebã sẽn kõ sɩdã\". Lɑ b sẽn yete: \"tõnd nɑ kõ sɩd wɑlɑ yɑlemsã sẽn kõ sɩdã?\" Sɩd-sɩdã, yɑɑ bãmb bɑl lɑ yɑlemsã, lɑ ɑd b pɑ mi ye."},{"id":14,"translation":"Lɑ b sã n sεg sẽn kõ-b sɩdã lɑ b sẽn yete: \"d kõo sɩdɑ\". Lɑ b sã n leb b sʋtãan-taasã nengẽ, b yetɑme: \" ad tõnd bee ne yãmbɑ, ad tõnd yɑɑnd-b lɑme\"."},{"id":15,"translation":"Wẽnd nɑ yɑɑl-bɑ, lɑ A wogl-b b kedgrã zug tɩ b tuumdẽ."},{"id":16,"translation":"Bãmbã la sẽn tek kãndgrã ne menengã, la b tolbã pɑ yã yõod ye, b pɑ yɩ me n yɑɑ kãndgdb ye."},{"id":17,"translation":"Bãmb bilgr yɑɑ wɑlɑ ned ning bilgri sẽn widg bugum. Bugmã sẽn wa n vẽneg sẽn be yẽ kɩrengã lɑ Wẽnd sẽn loog ne bãmb vẽenmã n bɑs-b ligs pʋgẽ tɩ b pɑ neẽ ye."},{"id":18,"translation":"Bãmb la wʋnse, mugsi, zoense, b pɑ mi b sẽn lebdẽ (b pɑ tõe n lebg ntʋg sɩd-kũunẽ wã ye)."},{"id":19,"translation":"Mɑɑ tɩ yɑɑ wɑ sɑ-koom sẽn kiigdi n yit saasẽ wã; ligs be beenẽ, sɑ-tãs be be, sɑ-yãgr be be, tɩ b ningd b nus-bi wã b tʋbẽ wã sɑ-tãsã yaeesg keelem, kũum zoees yĩnga. lɑ Wẽnd yɑɑ Gũbgda ne kɩfr-dãmbã."},{"id":20,"translation":"Sɑ-yãgrã rɑ pẽnegɑme n na n pɩsg b ninã nenmã, ɑ sã n yãge, la bãmb sẽn kẽnd a vẽenmã pʋgẽ; zĩigã sã n ligi, lɑ b sẽn yãnesde. lɑ Wẽnd sã n tʋllẽ, A nɑ loogẽ ne b wʋmbã lɑ b nenmã; ɑd Wẽnd yɑɑ tõog Soɑb ne bũmbã fãa."},{"id":21,"translation":"Yãmb ɑ nebɑ! tũ-y y Soɑbã, Soab ning sẽn nɑɑna yãmb lɑ sẽn deng-b yãmb tɑoorã, tɩ y nɑ pɑɑm wẽn-zoεεgɑ."},{"id":22,"translation":"Saob ning sẽn mɑɑna tẽn-gãngã t'a yɑɑ sẽn yɑdgã, lɑ sɑɑsã tɩ yɑɑ mengo, lɑ A sik koom sẽn yit sɑɑsẽ wã, n yiisd ne ko-kãng sɑbɑbo, tɩ-biis tɩ yɑɑ rɩtl yãmb yĩnga. Bɩ y ra mɑɑn gees-n-tɑɑs ne Wẽnde, tɩ y yɑool n miẽ tɩ sẽn wõnd Yẽ kɑe ye."},{"id":23,"translation":"Lɑ yãmb sã n be sik pʋgẽ ne bũmb ning Tõnd sẽn sik D Yambã zʋgã, bɩ y wɑ ne Sʋʋrɑ wɑlɑ ɑ buudu, lɑ y bool y sõngdbã zẽng sẽn pɑ Wẽnde, tɩ sã n mik tɩ yãmb yɑɑ sɩd rãmbɑ."},{"id":24,"translation":"Lɑ yãmb sã n pɑ mɑɑne, y kõn n mɑɑn me lae! Bɩ y zoe bugumã, ɑ bõn-yõgends yɑɑ neb lɑ kuga, tɩ b sεglg-a-la kɩfr-dãmb yĩngɑ."},{"id":25,"translation":"Lɑ f noog neb nins sẽn kõ-b sɩd lɑ b tʋm sõmsã sũyã, tɩ b tɑrɑ arzãn-dãmbɑ, tɩ ko-sood zoet b tẽngre. Wɑkt fãɑ b sã n rɩlg bãmb ɑ ti-biisã lɑ b sẽn yete: \" yãoã bɑl lɑ b sẽn da dɩlg tõnd tɩ loogã\". Tɩ b kõt-bɑ sẽn wõnd tɑɑba. B le tɑra pɑgb sẽn yɩlge, b le na n zĩnda be n duumdẽ."},{"id":26,"translation":"Ad Wẽnd pɑ zoet yãnd (pɑsde) ne A rɩk bilgr ne sẽn zems rũn-vẽe-vẽe mɑɑ sẽn yɩɩd rẽ ye. Lɑ neb nins sẽn kõ-b sɩdã miime tɩ woto yɑɑ sɩd sẽn yi b Soɑbã nengẽ. Sã n yɑa sẽn kɩfl-bã yẽ, bãmb yetɑme: \"yɑɑ bõe lɑ Wẽnd rat ne wãnde bilgr pʋgẽ! \" A menemesdɑ me ne ɑ sɑbɑb neb wʋsgo lɑ A kãndg ne ɑ sɑbɑb neb wʋsgo, lɑ A pɑ menemesd ne-ɑ rẽnda dĩin-yitbã (kɩɩsdbã)."},{"id":27,"translation":"Neb nins sẽn yidgd Wẽnd alkɑoolã ɑ sẽn rɩ-kɑ poorẽ, lɑ b wãagd Wẽnd sẽn sɑgl tɩ b tõkã, lɑ b sãamd tẽngã zugã, bãmbã lɑ bõnɑ-rãmbã."},{"id":28,"translation":"Yɩta wãn tɩ yãmb kɩfend ne Wẽnd tɩ yãmb yaool n da yɑɑ kiidbɑ t'A vʋʋg yãmbɑ, rẽ poorẽ t'A kʋ yãmba, rẽ poorẽ t'A vʋʋg yãmba, rẽ poorẽ A nengẽ lɑ y nɑ n lebe."},{"id":29,"translation":"Yẽ lɑ Soɑb ning sẽn nɑɑn yãmb yĩngɑ, bũmb ning sẽn be tẽngã zug gilli, rẽ poorẽ t'A toglg sɑɑsẽ wã, n nɑɑn-b tɩ b yaa sɑɑs ɑ yopoe. A yɑɑ Mit ne bũmbã fãɑ."},{"id":30,"translation":"Lɑ fo Soɑbã sẽn wɑ n yeel Mɑlεgsã: \"ad Mɑm nɑ n ningɑ tẽngã zugu, lεdsdɑ\". B yeelame : \"F nɑ n ningɑ ɑ zugu, neb sẽn nɑ n sãɑmd ɑ zugu, lɑ b wɩdemd zɩɩm? Tɩ tõnd yaool n yɩlgda Fo yʋʋrã ne pẽgr lɑ d zɩsgd Fo?\" A yeel-b lame : \"ɑd Mɑm mii yãmb sẽn pɑ mi\"."},{"id":31,"translation":"Lɑ A karma ɑ Adɑm bũmbã fãa yʋyã, rẽ poorẽ t'A wilg-b mɑlεgsã n yeele: \" kõ-y Mɑɑm kibɑr ne bãmbã yʋyã tɩ yãmb sã n yɑɑ sɩd rãmbɑ."},{"id":32,"translation":"Tɩ b yeele:\" yɩlgr be ne Foom Wẽnde, bãngr pɑ be ne tõnd sã n pɑ Fo sẽn wĩnig tõnd ye, ɑd Foom lɑ a Mita( ne A sẽn gãnegd yell fãɑ ɑ zĩigẽ), foo la a Bʋʋdmita\"."},{"id":33,"translation":"T'A yeele: \"Adma! wĩnig bãmbã b yʋyã,\". Lɑ ɑ sẽn wĩnig-b b yʋyã n sa, A yeelɑme: \" M rɑ pɑ yeel yãmb tɩ Mɑm mii sɑɑsã lɑ tẽngã yel-soondɩ, lɑ M le mi yãmb sẽn vẽnegdã lɑ yãmb sẽn dɑ solgdã?"},{"id":34,"translation":"La wakat ning Tõnd sẽn wɑ n yeel Mɑlεgsã : \"mɑɑn-y ɑ Adɑm Suguudu\". B fãa tiuulame, sã n pɑ ɑ Ibliis n tõdge, n mɑɑn wɑoog-m-mengɑ n yɩ kɩfre."},{"id":35,"translation":"Tõnd le yeelame : \" Yaa fo a Adma, zĩndi, foom ne f pɑgã Arzãnã pʋgẽ, lɑ y rɩ ɑ pʋgẽ ne mɑɑn-m-yɑm yãmb sẽn dɑt fãɑ, lɑ y rɑ pẽneg tɩ-kãngã tɩ y yɩtɑ wẽg-m-mens rãmbɑ."},{"id":36,"translation":"T'ɑ sʋtãan kɩt tɩ b yiibã sɑlg tɩɩgẽ wã, tɩ b yiis b yiibã fãa b sẽn dɑ beẽ wã, tɩ Tõnd yeel-bɑ: sig-y tẽngã tɩ yãmb ne tɑɑb yɑɑ beem. Lɑ yãmb tɑrɑ tẽngã zugu, tɑbleg zĩigɑ, lɑ yãmb sẽn na n tall n vɩɩm n tʋg wɑkɑte."},{"id":37,"translation":"T'ɑ Adɑm reeg goam sẽn yi ɑ Soɑbã nengẽ, t'A reeg ɑ tuubgã. Ad Soabã yɑɑ Tuubgrεεgdɑ, n yɑa Yolsdɑ."},{"id":38,"translation":"Tɩ Tõnd yeele: \"sig-y y fãa gilli. La kãndgr sã n wɑ yãmb nengẽ sẽn yit Mɑm nengẽ, bãng-y tɩ sẽn tũ-b Mɑm Kãndgrã, yaεεs kɑ ne-ba, b kõn n sãɑm b sũur me\"."},{"id":39,"translation":"Lɑ sẽn kɩfl-b lɑ b yɑgs Tõnd aɑyɑ-rãmba, bãmbã lɑ Bugum koɑmbɑ, n duumd be."},{"id":40,"translation":"Yaa yãmb ɑ ɭsrɑɩɩl koɑmba! Tẽeg-y Mɑm Neemã ning M sẽn mɑɑn yãmb zugã lɑ y pids Mɑm alkɑoolã tɩ M nɑ pids y alkɑoole. lɑ yɑees-y Maam M yembr bɑlɑ."},{"id":41,"translation":"Lɑ kõ-y sɩd ne Mɑm sẽn sik tɩ sɩdgd sẽn be ne yãmbã. La rɑ yɩ-y neb nins sẽn na n deng n kɩfl ne-ɑ ye. La rɑ koos-y Mɑm Aɑyɑ-rãmbã ne ligd bilf ye. Lɑ Maam bal la y sɛgd n zoe."},{"id":42,"translation":"Lɑ ra gẽdg-y sɩd ne zɑɑlem (ziri) ye. Ra solg-y sɩd me tɩ y sã n mi-a ye."},{"id":43,"translation":"Yãnes-y pʋʋsg me lɑ y kõ zɑka, lɑ y zõond (pʋʋse) n lɑgem zõondba."},{"id":44,"translation":"Yãmb na n sɑgendɑ nebã ne mɑnegr lɑ y yĩmd y mense, tɩ yãmb yɑool n kɑremdɑ Gɑfã, yãmb pɑ tɑgsd la?"},{"id":45,"translation":"Lɑ kos-y sõngre, sugr maaneg lɑ pʋʋsg pʋgẽ, lɑ ɑd rẽ yɑɑ toogo, sã n pɑ ne wẽn-zoɛtbã."},{"id":46,"translation":"B rãmb nins sẽn tẽed tɩ bãmb nɑ n yekɑ b Soɑbã lɑ bãmb yɑɑ lεbdbɑ A nengẽ."},{"id":47,"translation":"Yaa ɭsrɑyɩɩl koɑmbɑ ! Tẽeg-y Mɑm neema wã M sẽn mɑɑn yãmb zugã, lɑ Mɑm yɩɩs yãmb bõn-nɑɑndsã zugu."},{"id":48,"translation":"Lɑ y zoe rɑɑr ningɑ yõor sẽn pɑ sekd ɑ yõ-tɑɑg bɑɑ fʋɩ, lɑ b pɑ sɑkd ɑ nengẽ sugsgu ( se-yõkre) , la b pɑ reegd ɑ nengẽ yɑoobo. La bãmb pɑ yɩ b sẽn nɑ n sõng-b rãmbɑ."},{"id":49,"translation":"Lɑ y tẽeg wɑkɑt ning Tõnd sẽn tɩlg yãmb n yi ɑ Fɩr-ʿaoon zɑkã rãmbɑ, b rɑ sɩbgdɑ yãmbɑ sɩbg-wẽngɑ, n koot yãmb kom-ribli wã lɑ b bɑsd yãmb kom-pugli wã, lɑ woto yɑɑ zɑrb-n-gesg sẽn yaa bedr n yi yãmb Soɑbã nengẽ."},{"id":50,"translation":"Lɑ tẽeg-y Tõnd sẽn wɑ n pãrg mogrã y yĩngɑ, n tɩlg yãmb lɑ D bõr ɑ Fɩr-ʿaoon zɑkã rãmb tɩ yãmb getẽ."},{"id":51,"translation":"La y tẽeg wɑkɑt ning Tõnd sẽn pʋlem ɑ Musɑ yʋnd pis-nɑɑse, rẽ poorẽ tɩ yãmb rɩk lullã n tũud ɑ kudgẽ, tɩ yãmb yɑɑ wẽg-m-mens rãmbɑ."},{"id":52,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ Tõnd yɑɑf yãmba, bõe yĩngɑ tɩ y nɑ pʋʋs bɑrkɑ."},{"id":53,"translation":"Lɑ Tõnd sẽn wɑ n kõ ɑ Musɑ Gɑfã lɑ Wεlgrã, bõe yĩng tɩ y nɑ kãndge."},{"id":54,"translation":"La tẽeg wɑkɑt ning ɑ Musɑ sẽn yeel ɑ nebã: \"Yɑɑ mam neba! Ad yãmb wẽgɑ y mense, ne yãmb sẽn tũ lullã, bɩ y tuub n tʋg y Yẽbgdã nengẽ n kʋ y mensã, rẽndɑ lɑ sõmã ne yãmb y yẽbgdã nengẽ t'A reeg yãmb tuubgã, ɑd Yẽ lɑ a Tuubgrεεgda n yɑa Yoɑlsdɑ\"."},{"id":55,"translation":"Lɑ yãmb sẽn wɑ n yeele : \"Musɑ, tõnd kõn n kõ sɩd ne-f lɑe-lae sã n pɑ d yãa Wẽnd vẽenegɑ\". Tɩ bugum nɑ n dɩk yãmb tɩ y getẽ."},{"id":56,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ Tõnd yɑɑf yãmba, bõe yĩng tɩ y nɑ pʋʋs bɑrkɑ."},{"id":57,"translation":"Lɑ D luda yãmb zug ne sɑwɑto; lɑ D sik belem lɑ Tãntãn-noog,: \"rɩ-y yɩlgemd buud fãa Tõnd sẽn rɩlg yãmba\". Lɑ ad bãmb pɑ wẽng Tõnd ye, lɑ yɑɑ b mens bɑl lɑ b yɩ n wẽngd wakat fãa."},{"id":58,"translation":"Lɑ tẽeg-y wɑkɑt ning Tõnd sẽn yeele: \" kẽ-y tẽng-kãngã n dɩ ɑ pʋgẽ yãmb sẽn rɑtẽ ne mɑɑn-m-rɑɑbo, lɑ y kẽ rɑg-noorã tɩ y yɑɑ kuudbɑ, lɑ y yeele: \" lub d zũnuubã\", tɩ D nɑ yɑɑf yãmb tʋʋm-tuutsã, lɑ D nɑ n pɑɑsɑ mɑnegdbã."},{"id":59,"translation":"Tɩ sẽn wẽngbã tedg gomdã zẽng sẽn pɑ b sẽn yeel bãmbã, tɩ Tõnd sik sẽn wẽngbã zugu, nɑng sẽn yi sɑɑsẽ b sẽn dɑ yit Dĩinã sɑbɑb yĩngɑ."},{"id":60,"translation":"Lɑ ɑ Musɑ sẽn wɑ n kos yũnugrã, Tõnd yeelame: \"wẽ kugrã ne f rɑsaarã\". T'ɑ pus ko-nin piig lɑ ɑ yiibu. Sɩdɑ, ned fãa bãnga ɑ yũub zĩigɑ. Rɩ-y lɑ y yũ Wẽnd rɩtlã, lɑ y rɑ kẽn tẽngã zug n yɑɑ sãɑmdb ye."},{"id":61,"translation":"Lɑ yãmb sẽn wɑ n yeele: \"Musɑ! Tõnd kõn n mɑɑn sugr ne rɩɩb ɑ yembr ye, bɩ f kos f Soɑbã d yĩngɑ t'A yiis n kõ-do, tẽngã sẽn bundã, sẽn yɑɑ zẽ-biis lɑ ɑ mɑrmɑande (Kõnkõmbr), lɑ ɑ lɑy, lɑ ɑ Adɑs (Lentilles), lɑ gɛbɑ. T'ɑ yeel-bɑ: \"yalla (rẽ yĩngɑ) yãmb na n tedgdɑ sẽn yɑa sõma ne bũmb sẽn pɑoode? Sig-y tẽngã pʋgẽ tɩ yãmb sẽn kosã y nɑ pɑɑm be. Tɩ b lims-b ne yɑɑlg lɑ nimbãanegɑ, n wa bɑɑs ne gẽeg sẽn yi Wẽnd nengẽ, bɑla bãmb rɑ yɩɩme n kɩfl ne Wẽnd aayɑ-rãmbã(tɑgmas-rãmbã) lɑ b kʋʋd Nɑbiyɑɑm-rãmbã tɩ pɑ tũ ne sɩd ye, tɩ rẽ yɑɑ b sẽn kɩɩsã lɑ b rɑ yɩ n mɑɑnd n zʋʋgdẽ wã yĩnga."},{"id":62,"translation":"Ad sẽn kõ-b sɩdã, lɑ Yɑhʋʋd-rãmbã lɑ Nɑsɑɑr-rãmbã; lɑ Dĩin pʋgdbã, ned woo ned fãa sẽn kõ sɩd ne Wẽnd lɑ Lɑɑhr dɑɑrã lɑ a tʋm sẽn yɑɑ sõmã, rẽnd b tɑrɑ keoor b Soɑbã nengẽ, lɑ yεεsg kɑ ne bãmb ye, bãmb me kõn n sãɑm b sũy ye."},{"id":63,"translation":"Lɑ y tẽeg Tõnd sẽn dɑ reeg yãmb Alkɑool lɑ D zẽk tãngã yãmb zugu n bugsd yãmbɑ, n yeel yã: \"reeg-y Tõnd sẽn kõ yãmbã ne pãngɑ lɑ y tẽeg sẽn be ɑ pʋgẽ wã, bõe yĩng tɩ y nɑ pɑɑm wẽn-zoεεgɑ\"."},{"id":64,"translation":"Tɩ yãmb gũd y kudg rẽ poorẽ, lɑ sã n pɑ Wẽnd Yɩɩdlemã sẽn be yãmb zugã lɑ A Yolsgã, yãmb rag n nɑ yɩ bõn-rãmbɑ."},{"id":65,"translation":"Lɑ yãmb bãngɑ pɑe sẽn mɑɑn-b tɩ zʋʋg sibrã rɑɑrã tɩ Tõnd yeel-bɑ: \"yɩ-y wãɑms ne faagre\"."},{"id":66,"translation":"Tɩ Tõnd mɑɑn-ɑ t'ɑ yɑɑ tags-n-gεsg ne tẽms nins sẽn kεg-bɑ la sẽn nɑ wɑtbã, lɑ wɑɑzu ne wẽn-zoɛtbã."},{"id":67,"translation":"La tẽeg-y ɑ Musɑ sẽn wɑ n yeel ɑ nebã: \"ɑd Wẽnd sɑgendɑ yãmb tɩ y kodg nɑɑfo\". Lɑ b yeel yã: \"fo yɑɑndɑ tõnd la?\" T'ɑ yeele: \"m kot gũudum ne Wẽnde, n dɑ yɩ zɩtbã pʋgẽ yembr ye\"."},{"id":68,"translation":"Lɑ b yeel yã: \" kos f Soɑbã d yĩng t'A vẽneg ɑ sẽn yɑa to-to\". T'ɑ yeele: \"ɑd A yeelɑme tɩ yɑɑ nɑɑfo, ɑ pɑ kʋdre, ɑ bilɑ, ɑ yɑɑ tẽng-n-sʋgre, bɩ y mɑɑn b sẽn sɑgl-y wã\"."},{"id":69,"translation":"Lɑ b yeel yã: \"kos f soɑbã t'A vẽneg ɑ kõbgã n kõ tõndo\". T'a yeele: \"ɑd A yetɑme t'ɑ yɑɑ nɑg-rõod sẽn yɑa hão, n noom gεtbɑ\"."},{"id":70,"translation":"Lɑ b yeel yã: \"kos f Soɑbã t'A vẽneg ɑ sẽn yɑa to-to ɑd niisã gẽdgame lɑ ɑd tõndo - Wẽnd sã n sɑke - d nɑ kãndge."},{"id":71,"translation":"T'a yeele: \" t'A yetɑme t'a yɑɑ nɑɑfo, ɑ pɑ nɑg-nomdg sẽn koode, ɑ leb n pɑ yũnugd koodo, yaa naaf sẽn tɩlg n yi zɑng fãa, tẽgs-tẽgs kɑ be ɑ yĩngã zug ye\". Lɑ b yeel yã: \"moasã lɑ f wa ne sɩdã\". Tɩ b kodg-ɑ lɑ b rɑ pɑ nɑ n mɑɑnẽ ye."},{"id":72,"translation":"Lɑ y tẽeg yãmb sẽn dɑ kʋ yõore, tɩ yãmb maan tɑk-n-tɑɑr a yellã zugu, lɑ ad Wẽnd nɑ n pukɑ yãmb sẽn da yɩ n solgdẽ wã."},{"id":73,"translation":"Tɩ Tõnd yeele: \"yãk-y naafã pedg n wẽ-a\", yɑɑ woto bɑl lɑ Wẽnd vʋʋgd kũ-rãmbɑ, lɑ A wĩnigd yãmb A aɑya wã, bõe yĩng tɩ y nɑ tɑll yɑm."},{"id":74,"translation":"Tɩ yãmb sũyã kʋɩɩ rẽ poorẽ n lebg wɑ kugɑ bɩ b keelem yɩɩd rẽ, bɑla be kugẽ wã ko-sood sẽn pusd n yit ɑ pʋgẽ, lɑ be ɑ pʋgẽ sẽn weet tɩ koom yit ɑ pʋgẽ, lɑ be ɑ pʋgẽ sẽn yit yĩngr n lʋɩtẽ, wẽn-zoεεsg keelem yĩnga, lɑ ad Wẽnd pɑ yɑm yɑɑl-yɑɑl soɑb ( bɑsdɑ) ne yãmb sẽn tʋmdã ye"},{"id":75,"translation":"Yalla yãmb tẽedɑme tɩ b nɑ kõ sɩd ne yãmb tɩ sɩd lɑ hɑkɩɩkɑ zãma n dɑ be b pʋgẽ wã n kelgd Wẽnd goɑmã, rẽ poorẽ tɩ b teem-a b sẽn fɑhem ɑ võorã kudgẽ tɩ bãmb yɑool n miẽ!"},{"id":76,"translation":"Lɑ b sã n sεg sɩd-kõtbã lɑ b sẽn yete: \"tõnd kõo sɩdɑ\". Lɑ b sã n tɩ lɑk ne tɑɑb lɑ b sẽn yete: \"yãmb yẽsd-b lɑme ne bũmb ning Wẽnd sẽn pɑk n kõ-yã tɩ b nɑ n pɑɑm n gom n lʋb yãmb y Soɑbã nengẽ, yãmb pɑ tɑr yɑm lɑ?\""},{"id":77,"translation":"Yalla bãmb pɑ mi tɩ Wẽnd n mi bãmb sẽn solgdã lɑ b sẽn vẽnegdã la?"},{"id":78,"translation":"Lɑ be b pʋgẽ sẽn yɑa zoob-sɑblɑ, sẽn pɑ mi Gɑfã rẽndɑ tẽ-yɑɑlse, lɑ bãmb pɑ yɩ rẽnda sãmbdba."},{"id":79,"translation":"Rẽnd wɩɩbd be ne sẽn gʋlsd-b Gɑfã ne b nus n yɑool n yetẽ: \" yãoã yii Wẽnd nengẽ\". Sẽn nɑ pɑɑm n koos-ɑ ne ligd bilfu, ɑd wɩɩbd be ne-bɑ, b nusã sẽn gʋlsã, lɑ wɩɩbd be ne-bɑ b sẽn pɑɑmd ɑ pʋgẽ wã"},{"id":80,"translation":"Lɑ b leb n yeelame: \"Bugum kõn n tol n sɩɩs tõndo, rẽndɑ rɑsem-rãmb sɑɑre\". Yeel-bɑ: \" Yalla yãmb rɩkɑ Alkɑool Wẽnd nengẽ, rẽnd Wẽnd pɑ viigd ɑ Alkɑool la, bɩ yãmb yetɑ Wẽnd zug y sẽn pɑ mi?\""},{"id":81,"translation":"Yɑɑ sɩdɑ, sẽn tʋma zũnuub t'ɑ tʋʋm-tuuti wã gũbg-ɑ, bãmb lɑ Bugum koɑmbɑ, tɩ b yɑɑ duumdb ɑ pʋgẽ."},{"id":82,"translation":"Lɑ sẽn kõ-b sɩdã lɑ b tʋm sõmã wã, bãmb lɑ Arzãn koɑmbɑ tɩ bãmb yɑɑ duumdb ɑ pʋgẽ."},{"id":83,"translation":"Tẽeg Tõnd sẽn rɑ reeg ɭsrɑɑɩl koɑmb Alkɑoole : \"tɩ y rɑ tũ tɩ sã n pɑ Wẽnde, lɑ y mɑneg y roɑgb a yiibã, lɑ rog-pẽtse, lɑ kɩɩbse, lɑ nimbãɑn-nebã, lɑ y yeel nebã sẽn be neere, lɑ y yãnes Pʋʋsgo lɑ y kõ Zɑka, rẽ poorẽ tɩ yãmb rɑeege sã n pɑ y bilf bɑlɑ, tɩ yãmb yɑɑ bɑlldbɑ."},{"id":84,"translation":"Lɑ Tõnd sẽn dɑ reeg yãmb Alkɑoole: \" rɑ wɩdem-y zɩɩm ye, lɑ y rɑ yiis tɑɑbɑ y zɑgsẽ ye,\". Tɩ yãmb reeg y zugẽ n mɑɑn kɑseto."},{"id":85,"translation":"Tɩ yãmb lebge, yãmb bɑlɑ, n kʋʋd taaba, lɑ y yiisd sul yãmb pʋgẽ b zɑgsẽ la y sõngdẽ tɩ b kʋʋd-bɑ. B sã n yõg-b tɩ b wɑ yãmb nengẽ lɑ yãmb sẽn yɑood n reegd-bɑ tɩ b yiisgã meng rɑg n yɑɑ Hɑrɑɑm ne yãmbɑ. Yãmb nɑ n kõtɑ sɩd ne Gɑfã gom-sãndɑ lɑ y kɩfend ne sãndɑ? Lɑ sẽn mɑɑnd-ɑ rẽ yãmb pʋgẽ rolb nɑ n yɩɩ wãn-wãn tɩ sã n pɑ yãnd ningr Dũni vɩɩmẽ, tɩ Alkɩyɑoom rɑɑre, bɩ b lεbs-b nɑng kεgengã pʋgẽ, lɑ Wẽnd pɑ nɑ n bɑs yãmb sẽn tʋmdã n pɑ yɑo-y ye."},{"id":86,"translation":"Bãmb lɑ sẽn rɑ Dũni vɩɩmã ne Lɑɑhrã, b pɑ nɑ n boog ( fɑɑg) nɑngã bãmb zugu, b kõn n sõng-bɑ."},{"id":87,"translation":"Lɑ sɩd lɑ hɑkɩɩkɑ, Tõnd kõo ɑ Musɑ Gɑfã lɑ D pʋglg yẽ poorẽ Tẽn-tʋʋmbɑ, lɑ D kõ ɑ ʿIisa sẽn yɑɑ ɑ Mɑryɑm biigã vẽenese lɑ D rɑool-ɑ ne Yõ-yɩlengã. Tẽn-tʋʋm sẽn wɑ yãmb nengẽ fãa ne sẽn pɑ tɑ yãmb yɑm, y wɑoogdɑ y mensã. Be sãnda y sẽn yɑgse, sãnda me y kʋʋdɑ me."},{"id":88,"translation":"Lɑ b yeel yã: \"tõnd sũyã ludɑme, ɑyae! Yɑɑ Wẽnd n kãab-b b kɩflgã yĩngɑ, tɩ pɑood b pʋgẽ sẽn kɩt sɩdɑ."},{"id":89,"translation":"Lɑ Alkʋrãɑn sẽn wɑ n wɑ bãmb nengẽ tɩ yɑɑ Gɑf sẽn yi Wẽnd nengẽ n sɩdgd sẽn be ne bãmbã -b yaool n dɑ yɩɩme n dɑ gũud sõngr ne-ɑ kɩfr-rãmbã zugu- lɑ sẽn wɑ n wɑ b nengẽ bũmb ning bãmb sẽn yã n bãnge, b kɩflɑ ne-ɑ. Rẽnd Wẽnd kãab-beed be ne kɩfr-dãmbã."},{"id":90,"translation":"Bũmb ning bãmb sẽn tek ne b mensã yɩ wẽngɑ, ne bãmb sẽn kɩfl ne bũmb ning Wẽnd sẽn sikã, mɑɑn-n-zʋʋg (sũ-kĩiri) bɑla, tɩ Wẽnd n sik A yɩɩdlemã n kõ A sẽn tʋll a soɑbɑ, tɩ bãmb bɑɑs ne gẽeg zugu, lɑ kɩfr-rãmbã tɑrɑ nɑn-fɑɑgdgɑ."},{"id":91,"translation":"Lɑ b sã n yeel bãmbɑ: \"kõ-y sɩd ne Wẽnd sẽn sikã b yetɑme tõnd kõtɑ sɩd ne sẽn sik n kõ tõndã\" lɑ b kɩfend ne sẽn pɑ rẽ wã, tɩ rẽ n yɑool n yɑɑ sɩd n sɩdgd sẽn be ne bãmbã. Yeel-bɑ: \" lɑ yɑɑ bõe tɩ y kʋʋd Wẽnd Nɑbiyɑɑm-rãmbã sẽn dɑ loogã tɩ y sã n yɑa sɩd-kõtbɑ?\""},{"id":92,"translation":"Lɑ ɑ Musɑ wɑa yãmb nengẽ ne vẽenese, rẽ poorẽ tɩ yãmb tũ lullã ɑ kudgẽ tɩ yãmb yɑɑ wẽgdbɑ."},{"id":93,"translation":"Lɑ Tõnd sẽn dɑ reeg yãmb Alkɑoolã lɑ D lulg tãngã yãmb zug lɑ D yeel yã : \"reeg-y Tõnd sẽn kõ yãmbã ne pãng lɑ y kelge\". Lɑ b yeel yã: \"Tõnd wʋmɑme lɑ d kɩɩsɑme\". Tɩ b yũnug bãmb sũyã ne lullã tũudum nonglem. Yeel-ba: yãmb Lɩɩmɑoongã sẽn sɑgend yãmb ne bũmb ningã yɩ wẽngɑ, tɩ yãmb sã n yɑɑ sɩd-kõtbɑ."},{"id":94,"translation":"Yeele: \"sã n mikɑme tɩ Lɑɑhr Zɑkã yɑɑ toor zɑll ne yãmb n pɑ lɑgemd nebã, bɩ y tʋll kũumã tɩ y sã n yɑɑ sɩd rãmbɑ."},{"id":95,"translation":"Lɑ b kõn n tol n tʋll-ɑ lɑe, b nusã sẽn tʋm tɩ reng tɑoorã yĩngɑ, lɑ Wẽnd yɑɑ mitɑ ne wẽgdbã."},{"id":96,"translation":"Lɑ fo nɑ mik-bɑ, tɩ bãmb n yɩɩd nebã ne vɩɩm nonglem n yɩɩd kɩfr-rãmbã mengɑ. B yembr fãa nongɑme n nɑ n vɩɩmes yʋʋm tusri, lɑ rẽ pɑ nɑ n zãɑg-ɑ n yi nɑngã t'ɑ kʋʋlɑme yĩng ye, la ad Wẽnd yaa net ne b sẽn tʋmdã."},{"id":97,"translation":"Yeele: \"sẽn yɑɑ Gibriil bε bɩ ɑ bãng tɩ yaa yẽnd n sik-ɑ fo sũurã pʋgẽ ne Wẽnd tõogo n sɩdgd sẽn be ɑ tɑoorã lɑ yɑɑ kãndgre lɑ sũ-noogr ne sɩd-kõtbã\"."},{"id":98,"translation":"Sẽn tɑrɑ beem ne Wẽnd lɑ A Mɑlεgsã lɑ A tẽn-tʋʋmã lɑ a Gibriil lɑ ɑ Mɩɩkɑyɩɩlɑ, rẽnd Wẽnd yɑɑ bε ne kɩfr-rãmbã."},{"id":99,"translation":"Lɑ sɩd-sɩdɑ, D sikɑme tɩ wɑ f nengẽ aɑyɑ-rãmb sẽn yaɑ vẽenese; lɑ pɑ kɩfend ne-ɑ rẽndɑ Dĩin yitbã."},{"id":100,"translation":"Bãmb sẽn dɩk Alkɑool fãa, bãmb pʋgẽ sull n lobgd-ɑ, ɑd b wʋsg fãa pɑ kõt sɩd ye."},{"id":101,"translation":"Lɑ Tẽn-tʋʋm sẽn wɑ n wɑ bãmb nengẽ, sẽn yi Wẽnd nengẽ n sɩdgd sẽn be ne bãmbã, lɑ sul sẽn be b sẽn kõ-b rãmb Gɑfã pʋgẽ lobg Wẽnd Gɑfã b poay tɩ yɑɑ wɑ bãmb pɑ mi ye."},{"id":102,"translation":"Lɑ b pʋg sʋɩɩtãambã sẽn kɑremd ɑ Sʋlɑymɑɑn Nɑɑmẽ wã, lɑ ɑ Sʋlɑymɑɑn pɑ kɩfl ye, lɑ ɑd yɑɑ sʋɩɩtãambã n kɩfle. B winigdɑ nebã tɩɩm lɑ sẽn sik mɑlεk ɑ yɩɩbã zugã Bɑɑbɩɩl tẽngẽ sẽn yɑa ɑ Hɑɑrʋʋt lɑ ɑ Mɑɑrʋʋt. Lɑ b yiibã pɑ wĩnigd ned rẽnd tɩ b yeel-ɑ: \"ɑd tõnd yɑɑ zɑrb-n-gesgɑ, bɩ f rɑ kɩfl ye\". Tɩ b kɑremdẽ b yiibã nengẽ bũmb sẽn nɑ welg ned ne ɑ pɑg sʋkɑ. Lɑ bãmb pɑ yɩ n nɑms ne-ɑ ned bɑɑ a yembr rẽndɑ ne Wẽnd tõogo. Lɑ b kɑremdɑ sẽn nɑmsd-bɑ, n pɑ nɑfd-bɑ, lɑ b bãngɑme tɩ sẽn tekɑ ne-ɑ, ɑ pɑ tɑr Lɑɑhrã, pʋɩɩr buud ye, lɑ bũmb ning bãmb sẽn tedg ne b mensã yɩ wẽngɑ, tɩ b sã n da miimẽ."},{"id":103,"translation":"Lɑ bãmb sã n dɑ kõẽ sɩd lɑ b zoe Wẽnde, ɑd yel-sõmd sẽn yi Wẽnd nengẽ n yɩɩd sõmblem, tɩ b sã n da miẽ lame."},{"id":104,"translation":"Yɑɑ yãmb neb nins sẽn kõ sɩdɑ! rɑ yeel-y {Rɑɑɩnɑɑ} gũ tõnd ye (bɑlaa tʋʋsr n be gom-bɩ-kãngã pʋgẽ, tɩ Yɑhʋʋd rãmbã tũnugd n tʋʋd nɑbiyɑɑmã). Lɑ yeel-y {õnzʋrnɑɑ} yãnes n gũ-du, lɑ y kelge, lɑ kɩfr-rãmbã tɑrɑ nɑng sẽn zɑbde."},{"id":105,"translation":"Ad sẽn kɩfl-bã sẽn yɑa Gɑfã rãmbã lɑ kɩfr-rãmbã, b pɑ nongẽ n rɑt tɩ sig yãmb zug sẽn yɑɑ sõmɑ buud fãa n yit yãmb Soɑbã nengẽ ye. Lɑ Wẽnd welgda A Yolsgã n kõ A sẽn tʋll ɑ soabɑ, lɑ Wẽnd yɑɑ kõ-bedr Soɑbɑ."},{"id":106,"translation":"Tõnd pɑ yikd aɑyɑr fãɑ mɑa tɩ D yĩms-ɑ rẽnd tɩ D wɑ ne sẽn são-ɑ mɑɑ ɑ bilgri, fo pɑ bãng tɩ Wẽnd yɑɑ tõog Soɑb ( Kordg Nɑɑbɑ) ne bũmb fãɑ la?"},{"id":107,"translation":"Fo pɑ bãng tɩ Wẽnd n so Sɑɑs lɑ Tẽng Nɑɑm, lɑ yãmb pɑ tɑr zẽng sẽn pɑ Wẽnde; lɑlld bɩ sõngd ye!"},{"id":108,"translation":"Bɩ yãmb rɑt n soka y Tẽn-tʋʋmã wɑ b sẽn rɑ sok ɑ Musɑ, lɑ sẽn tedgdɑ sɩd-kũun ne kɩfendo, ɑ soɑb tudgɑ so-tɩrgã."},{"id":109,"translation":"Wʋsg sẽn be Gɑfã rãmbẽ nongɑme tɩ yãmb lebg kɩfend-dãmba, y sɩd-kũunã poorẽ, sũ-kĩir sẽn yi bãmb nengẽ bala; sɩdã sẽn vẽneg bãmb nengẽ poorẽ. Bɩ y yɑɑf lɑ y bɑs tɩ looge, hɑl tɩ Wẽnd yellã wɑ tɑ; ɑd Wẽnd yɑɑ tõod (kord Nɑɑb) ne bũmb fãɑ."},{"id":110,"translation":"Lɑ y yãnes Pʋʋsg lɑ y kõ Zɑk, lɑ yãmb sẽn tʋm tɩ yɑɑ sõmɑ fãɑ y mikd-ɑ-lɑ Wẽnd nengẽ, ɑd Wẽnd yɑɑ netɑ ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":111,"translation":"Lɑ b yeele: \"kõn n tol n kẽ arzãnɑ, sã n pɑ sẽn yɑɑ Yɑhʋʋdɑ mɑɑ Nɑsɑɑrɑ\". Rẽ yɑɑ bãmb sɑɑg-zɑɑlɑ, yeele: \"wɑ-y ne y tikri, tɩ y sã n yɑɑ sɩd rãmbɑ\"."},{"id":112,"translation":"Yɑɑ sɩdɑ! Ad sẽn mɑɑnɑ pʋ-peelem (yɩlg ɑ dĩinɑ) ne Wẽnde, tɩ yẽ yɑɑ Mɑnegdɑ, ɑ tarɑ a keoor Wẽnd nengẽ, yεεsg kɑ ne bãmbɑ, b kõn n sãɑm b sũyã."},{"id":113,"translation":"Lɑ Yɑhʋʋd-rãmb yeelɑme: \"Nɑsɑɑr-rãmbã pɑ be fʋɩ zugu\". Tɩ Nɑsɑɑr-rãmb yeele: \"Yɑhʋʋd-rãmbã pɑ be fʋɩ zug ye\". Tɩ bãmb yɑool n kɑremd Gɑfã. Yɑɑ woto bɑl lɑ sẽn pɑ mi-bã (zɩtbã) yeel yã, wɑlɑ bãmb gomdã buudu. Rẽnd Wẽnd n bʋʋd bãmb ne tɑɑb sʋka, bãmb sẽn dɑ yɩ n yõsd tɑɑb ɑ poorẽ wã."},{"id":114,"translation":"Lɑ ãnd wẽgd n yɩɩd sẽn gɩdgɑ Wẽnd Misã wã tɩ b rɑ tẽeg A yʋʋrã b pʋsẽ, lɑ b kẽnd n bɑood b nɑ wur-bɑ, bãmbɑ rɑ pɑ sõmb ne bãmb tɩ b kẽ misɑ wã pʋsẽ rẽndɑme tɩ b yɑɑ yεεsdbɑ. B tɑrɑ yãnd dũni kɑ, tɩ Lɑɑhrã b tɑrɑ nɑmsg sẽn yɑɑ zɩsgo"},{"id":115,"translation":"lɑ Wẽnd n so yɑɑng lɑ wĩnto-lʋɩɩngẽ, rẽnd yãmb sẽn toglẽ fãɑ, be lɑ Wẽnd be, ɑd Wẽnd yɑɑ Kõt Yɑleng Soɑbɑ n yɑɑ Mitɑ"},{"id":116,"translation":"Lɑ b yeele: \"Wẽnd tɑrɑ biigɑ\" Ad A Nɑɑm yɩlg yã! Pɑ woto ye, A soo sẽn be Sɑɑsẽ lɑ sẽn be Tẽngẽ, ãnkãm fãɑ yɑɑ sẽn zelg ne A tũudmã."},{"id":117,"translation":"Yɑɑ Sɑɑs lɑ Tẽng yẽbgdɑ, A sã n bʋ yelle, A yet-ɑ lɑme: \"yɩ\". T'ɑ be yɩɩbo."},{"id":118,"translation":"Lɑ sẽn pɑ mi-bã yeelɑme:\"yɑɑ bõe tɩ Wẽnd pɑ nɑ n gom ne tõndo, mɑɑ tɩ yel-soalem wɑ tõnd nengẽ?\" Yɑɑ woto bɑl lɑ sẽn reng-b bãmb taoorã yeel yã, wɑlɑ bãmb koεεgã, bãmb sũyã wõnegɑ tɑɑbɑ, tõnd vẽnegɑ aɑyɑ wã ne bãng-n-wãakã rãmbɑ."},{"id":119,"translation":"Ad Tõnd tʋmsɑ foom ne sɩdɑ tɩ f yɑɑ sũ-noogdɑ lɑ bugsdɑ, lɑ b pɑ nɑ n sok foom bugum koɑmbã yell ye."},{"id":120,"translation":"Lɑ Yɑhʋʋd-rãmbã kõn n yɑr foo lae, Nɑsɑɑr-rãmb me kõn n yar foo lae, hɑl tɩ fo wɑ pʋg b Dĩinã. Yeele: \"ad Wẽnd Kãndgrã, yẽ lɑ Kãndgre, lɑ lɑk fo sã n pʋg bãmbã yɑmleoodã, bãngrã sẽn wɑ fo nengẽ wã poore, fo pa tɑr sẽn nɑ n fãɑg foo Wẽnd nengẽ sẽn yɑɑ lɑllda, f pɑ tar sõngdɑ."},{"id":121,"translation":"Tõnd sẽn kõ-b rãmb Gɑfã, b kɑremd-ɑ lɑme kɑreng tεkẽ, lɑ sẽn kɩfl-b ne-ɑ wã, bãmbã lɑ bõn rãmbɑ."},{"id":122,"translation":"ɭsrɑyɩɩl koɑmbɑ! Tẽeg-y Mɑm neema wã M sẽn mɑɑn yãmb zugã, lɑ Mɑm sẽn yɩɩs yãmb bõn-nɑɑndsã zugã."},{"id":123,"translation":"Lɑ y zoe rɑɑr ning yõor sẽn pɑ sekd ɑ yõ-tɑɑg fʋɩ, lɑ b pɑ sɑkd yaood ɑ nengẽ, tɩ sugsg (sε-yõkr) pɑ nɑfd-ɑ, bãmb pɑ yɩ b sẽn nɑ n sõngd-b rãmb me."},{"id":124,"translation":"Lɑ ɑ ɭbrɑɑhɩɩm Soɑbã sẽn wɑ n zɑr-bɑ n nɑ n ges ne Gom-biisi, t'ɑ pids-bɑ, tɩ Wẽnd yeele: \" Mɑm ningɑ fo tɩ f yɑɑ nebã tɑoor soɑbɑ\". t'ɑ yeele: \"lɑ mɑm koɑmbẽ wã?\" T'A yeele: \"Mɑm Alkɑoolã pɑ tɑt Wẽgdbã ye\"."},{"id":125,"translation":"Lɑ tẽeg Tõnd sẽn mɑɑn Roogã tɩ yɑɑ Lεbeng zĩigɑ ne nebã lɑ bɑs-m-yɑm: \" lɑ y rɩk-y ɑ ɭbrɑɑhɩɩm nɑ-tɑgdrẽ wã tɩ yɩ Pʋʋsg zĩigɑ\". Lɑ Tõnd sɑglɑ ɑ ɭbrɑɑhɩɩm ne ɑ ɭsmɑɑyɩɩlɑ: yɩlg-y M Roogã gilgdbã lɑ wũgdbã lɑ pʋʋsdbã yĩngɑ\"."},{"id":126,"translation":"Lɑ ɑ ɭbrɑɑhɩɩm sẽn wɑ n yeele: \" m Soɑbɑ! Mɑɑn yãoã tɩ yɑɑ bɑs-m-yɑm tẽngɑ, lɑ f rɩlg ɑ nebã tɩ-biis kõbg fãɑ, sẽn kõ-a sɩd bãmb pʋgẽ ne Wẽnd lɑ Lɑɑhr rɑɑrã\". T'A (Wẽnd) yeele: \"lɑ sẽn kɩɩsɑ, M wʋmsd-a-lɑ noog bilfu, rẽ poorẽ tɩ M veoog-ɑ n kẽng bugmã nɑngẽ. Lɑ bɑɑsg zĩig yɩ Wẽngɑ\"."},{"id":127,"translation":"Lɑ ɑ ɭbrɑɑhɩɩm sẽn wɑ n zẽkd Roogã zeng-rɑɑdã lɑ ɑ ɭsmɑɑɩɩlã: \" (b yetame) tõnd Soɑba! Reeg d yĩngɑ; tɩ fo yaa ɑ Wʋmda, n yɑɑ Bãngda."},{"id":128,"translation":"Tõnd Soɑbã! Lɑ f mɑɑn tõnd tɩ d yɑɑ sɑk-n-tũ rãmbɑ lɑ tõnd Koɑmbẽ wã, tɩ yɑɑ zãmã sẽn sɑk n nɑ n tũ Foo lɑ F wĩnig tõnd d tũudmã zĩisi, lɑ F reeg d tuubgu, tɩ ɑd Foo lɑ Tuubg rεεgda, n yɑɑ Yoɑlsda."},{"id":129,"translation":"Tõnd Soɑbɑ! Lɑ f tʋms b nengẽ, tẽn-tʋʋm sẽn yi b sʋkã t'ɑ kɑremd bãmb zug Fo aɑyɑ wã lɑ ɑ wĩnigd-b Gɑfã lɑ Bʋʋd-minim ( fɑseng dĩinã pʋgẽ) lɑ ɑ yɩlgd-bɑ, ad Foo lɑ a wilb Nɑɑbɑ n yɑɑ a Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":130,"translation":"Lɑ ãnd n kisgd ɑ ɭbrɑɑhɩɩm dĩinã sã n pɑ sẽn yɑlem ɑ mengɑ, lɑ hɑkɩɩkɑ Tõnd tũus-ɑ lɑme Dũni pʋgẽ, lɑ yɑoolem rɑɑrã ɑ bee nin-sõmsã pʋgẽ."},{"id":131,"translation":"Tẽeg wɑkɑt ning a Soɑbã sẽn yeel-ɑ : \"sɑk n tũ\". T'a yeele : \"m sɑk n tũu bõn-nɑɑndsã Soɑbã\"."},{"id":132,"translation":"Lɑ a ɭbrɑɑhɩɩm sɑglɑ a koɑmbã ne gom-kãngã, ɑ Yɑɑkʋʋb me sɑglɑ a koambã n yeel-bɑ: \" M koɑmba! Ad Wẽnd tũusɑ Dĩinã n kõ yãmba, bɩ y rɑ ki rẽnd tɩ y yɑɑ sɑk-n-tũ rãmbã."},{"id":133,"translation":"Bɩ yãmb yɩɩme n yaa kɑset rãmb wɑkɑt ning kũumã sẽn wa ɑ Yɑɑkʋʋb nengẽ, ɑ sẽn wɑ n yeel ɑ koɑmbã: \" bõe lɑ yãmb nɑ n tũ mɑm poorẽ?\" Lɑ b yeel yã: \"tõnd tũudɑ fo Soɑbã lɑ fo bɑ-rãmbã Soɑbã, ɑ ɭbrɑɑhɩɩm lɑ ɑ ɭsmɑɑɩɩl lɑ ɑ ɭshɑɑk Saobã, a yɑɑ Soɑb-n-yεng lɑ tõnd me yɑɑ sɑk-n-tũ rãmb ne-A."},{"id":134,"translation":"Wãnde yɑɑ zãmã sẽn looge, b sẽn mɑɑn n be ne-bɑ, yãmb me sẽn mɑɑn n be ne-yã, b pɑ nɑ n sok yãmb b sẽn dɑ yɩ n tʋmdẽ wã ye."},{"id":135,"translation":"Lɑ b yeelɑme: \" Yɩ-y Yɑhʋʋd-rãmb mɑɑ Nɑsɑɑr-rãmbɑ, tɩ y na yɩ kãndgdba. Yeele: \"ayae, yɑɑ a ɭbrɑɑhɩɩm Dĩinã la tõnd tũud bɑlɑ, rẽ me la wẽn-yeembgo. A pɑ yɩ n yɑɑ Lɑgem-n-tɑɑr soɑb ye\"."},{"id":136,"translation":"Yeel-y: \"d kõo sɩd ne Wẽnde, lɑ sẽn sik n kõ tõndã, lɑ sẽn sik n kõ a ɭbrɑɑhɩɩm lɑ ɑ ɭsmɑɑɩɩl lɑ a ɭshɑɑk lɑ a Yɑɑkuub lɑ Yɑgensã, lɑ b sẽn kõ ɑ Musɑ lɑ a ʿIisa lɑ b sẽn kõ Nɑbiyɑɑm-rãmbã sẽn yi b Soɑbã nengã wã. Tõnd pɑ welgd bɑɑ a yembr b pʋgẽ ye, tõnd me yɑɑ sɑk-n tũ rãmb ne-A."},{"id":137,"translation":"Lɑ b sã n kõ sɩd wɑ yãmb sẽn kõ sɩdã, rẽnd b kãndgame. Lɑ b sã n raeege, rẽnd b bee yõsgr pʋgẽ, lɑ Wẽnd nɑ sek foo n yi-bɑ, bala yẽnda a yaa Wʋmd n yɑɑ Mitɑ."},{"id":138,"translation":"Tɑbl-y Wẽnd dĩinã lɑ ãnd yɩɩd Wẽnd ne Dĩin neere, lɑ tõnd yɑɑ tũudb ne-A."},{"id":139,"translation":"Yeel-bɑ \"yãmb tɑkdɑ ne tõnd Wẽnd yellã zugu, tɩ Yẽ yɑool n yɑɑ tõnd ne yãmb Soɑba, tɩ tõnd tɑr d tʋʋm tɩ yãmb tɑr y tʋʋma. La tõnd yɑɑ pʋ-peelem rãmb ( yɩlgɑ d dĩinɑ) ne-A."},{"id":140,"translation":"Bɩ yãmb yetɑme: \"t'ɑ ɭbrɑɑhɩɩm ne a ɭsmɑɑɩɩl lɑ a ɭshɑɑk lɑ a Yɑɑkuub lɑ Yɑgensã, b rɑ yɑɑ Yɑhʋʋd-rãmbɑ bɩ Nɑsɑɑr-rãmbɑ?\" Yeele : \"yãmb n mi bɩ yɑɑ Wẽnde, lɑ ãnd wẽngb n yɩɩd sẽn solgɑ kɑset ɑ nengẽ sẽn yi Wẽnd nengẽ, lɑ Wẽnd pɑ yɩ n nɑ n bɑs yãmb sẽn tʋmdã ye\""},{"id":141,"translation":"Woto yɑɑ zãmã sẽn looge, b sẽn mɑɑnã n be ne-ɑ, yãmb me sẽn mɑɑnã n be ne-yã, lɑ b pɑ nɑ n sok yãmb b sẽn dɑ yɩ n tʋmdẽ wã ye."},{"id":142,"translation":"Yɑlemsã sẽn be nebã pʋgẽ wã nɑ n yeelɑme: \"bõe n wẽneg bãmbã n yi b Yɑɑng (Alkiblã) ning b sẽn dɑ be ɑ zugã, yeel: Wẽnd n so wĩnto-pusengɑ (Yɑɑng) lɑ Wĩnto-lʋɩɩngẽ, A kãndgdɑ A sẽn tʋll ɑ soɑb n tʋg so-tɩrgɑ."},{"id":143,"translation":"Lɑ woto me lɑ D mɑɑn yãmb tɩ y yɑɑ zãmɑ sẽn tẽeg tɩrgɑ, bʋɩl yɩng tɩ y nɑ yi Seetb nebã zugu, tɩ Tẽn-tʋʋmã me yɩ Seet yãmb zugu. Lɑ Tõnd pɑ mɑɑn Yɑɑng( Alkibl) ning fo sẽn dɑ be ɑ zugã rẽndɑ D sẽn nɑ bãng ned ning sẽn pʋgd Tẽn-tʋʋmã n welg sẽn tɑrg-ɑ n leb poorẽ, lɑ ɑd ɑ wẽnegrã yɩɩme n yɑɑ pɑkre, sã n pɑ Wẽnd sẽn kãndg-b rãmbã, lɑ Wẽnd pɑ yɩ n nɑ n yeeb yãmb tʋʋmã ye, ɑd Wẽnd yɑɑ Nimbãɑn-zoet n yɑɑ Yolsdɑ ne nebã."},{"id":144,"translation":"Ad Tõnd nee fo nengã sẽn leebd Sɑɑsẽ wã (baood zĩig ning fo sẽn na n togl n pʋʋse), lɑ Tõnd nɑ n toglɑ foo Toglg zĩig f sẽn yɑrde, bɩ f toglg f nengã Lohorom-miisrã wεεgẽ, lɑ yãmb sẽn beẽ fãɑ bɩ y toglg y nemsã ɑ wεεngẽ. Lɑ ɑd b sẽn kõ-b rãmb Gɑfã miime tɩ woto yɑɑ sɩd sẽn yi b Soɑbã nengẽ, lɑ Wẽnd pɑ yɩ n nɑ n bɑs-tɩ-looge bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã ye."},{"id":145,"translation":"Lɑ fo sã n wa ne Aɑyɑr buud fãɑ b sẽn kõ-b rãmb Gɑfã nengẽ b kõ pʋg fo Yɑɑngã (Alkiblã) ye, lɑ fo pɑ yɩ n yɑɑ bãmb Yɑɑngã (Alkiblã) tũud ye, bãmb me pɑ yɩ n nɑ n tũ tɑɑb Alkibl ye, lɑ lɑk f sã n tũ bãmbã Yɑmleedã bãngrã sẽn wɑ fo nengẽ poore, rẽnd fo lebgɑ wẽngd mosã (f pɑ gãneg yellã ɑ zĩigẽ ye)."},{"id":146,"translation":"Tõnd sẽn kõ-b rãmb Gɑfã, b mi-ɑ lɑme wɑlɑ b sẽn mi b koɑmbã, lɑ ɑd sull n be b pʋgẽ wã n solgd sɩdã lɑ b yɑool n mi-ɑ."},{"id":147,"translation":"Sɩdã lɑ wãnde, n yi fo Soɑbã nengẽ bɩ f rɑ yɩ sik-soɑb ye."},{"id":148,"translation":"Lɑ yem kɑm fãɑ tɑra toglg a sẽn togende, bɩ y põsɩ-y tɑɑb ne tʋʋm-sõmse. Yãmb sẽn beẽ fãɑ Wẽnd wɑtɑ ne y gilli (bʋʋdã raare), ɑd Wẽnd yɑɑ tõog Nɑɑbɑ ne bũmbã fãɑ."},{"id":149,"translation":"Lɑ fo sẽn yiẽ fãɑ bɩ f toglg f nengã Lohorom-miisrã wεεngẽ, lɑ ɑd ɑ yɑɑ sɩd sẽn yi f Soɑbã nengẽ, lɑ Wẽnd pɑ yɩ n nɑ n bɑs bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã ye."},{"id":150,"translation":"Lɑ fo sẽn yiẽ fãɑ bɩ f toglg f nengã Lohorom-miisrã wεεngẽ, lɑ yãmb sẽn beẽ fãɑ bɩ y togl y nensã ɑ wεεngẽ, bʋɩl yĩng tɩ sẽn nɑ n yeelg rɑ zĩnd ne nebã yãmb zug ye. Sã n pɑ sẽn yɑ-b wẽgdb b pʋgẽ wã, bɩ y rɑ yεεs-y-b ye, lɑ y yεεs-y Mɑɑm, tɩ M pids M neema wã yãmb zugu, tɩ y nɑ kãndge."},{"id":151,"translation":"(Yaa woto bala) La Tõnd tʋms yãmb nengẽ Tẽn-tʋʋm sẽn yi yãmb pʋgẽ t'ɑ kɑremd yãm zug Tõnd Aɑyɑyã lɑ ɑ yɩlgd yãmb lɑ a wĩnigd yãmb Gɑfã lɑ bʋʋd-minim (sũnnɑ) lɑ a wĩnigd yãmb y sẽn dɑ pɑ miẽ."},{"id":152,"translation":"Bɩ y tẽeg M Yʋʋrã tɩ M nɑ tẽeg y yelle, lɑ y pʋʋs Mɑɑm bɑrk lɑ y rɑ mɑɑn Sõm-zɩtem ne Mɑɑm ye."},{"id":153,"translation":"Yɑɑ yãmb neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! kos-y sõngr ne sugr mɑɑneg lɑ pʋʋsgo, ɑd Wẽnd lɑgma sugrã rãmbã."},{"id":154,"translation":"Lɑ y rɑ yeel tɩ b sẽn kʋ-b rãmb Wẽnd sorã zug \"tɩ yɑɑ kiidb ye\". Ayae! B yɑɑ vɩtbɑ, lɑ ɑd y pɑ vẽen ne rẽ ye."},{"id":155,"translation":"Lɑ D nɑ zɑrb yãmb n ges ne bũmb ning sẽn yɑɑ rɑbeem (yεεsgo), lɑ kom, lɑ boogr sẽn yi arzεgsẽ lɑ yõyã lɑ tɩ-biisi, lɑ f noog sugrã rãmb sũyã."},{"id":156,"translation":"B rãmb nins tɩ masɩɩb (pɑkr) sã n pɑɑm-b lɑ b sẽn yete: \"tõnd yɑɑ Wẽnd soolem d lebr zĩig me yɑɑ A nengẽ\"."},{"id":157,"translation":"Bãmbã Pʋʋsg be ne-bɑ, sẽn yi b Soɑbã nengẽ lɑ Yolsgo, lɑ bãmb me lɑ kãngdbɑ."},{"id":158,"translation":"Ad Ṣɑfɑɑ ne Mɑrwɑɑ bee Wẽnd Sãri wã tɑgmas-rãmb pʋgẽ, rẽnd sẽn kɑɑg-ɑ (Mɑk) Roogã wal ɑ mɑɑnɑ ʿƲmrɑ yell kɑ be ne-ɑ t'ɑ gilg b yiibã ye, lɑ sẽn mɑɑnɑ Nɑɑfɩl (pɑɑsg) sõmã pʋgẽ fãɑ rẽnd Wẽnd yɑɑ Bɑrk pʋʋsd n yɑa Mitɑ."},{"id":159,"translation":"Rãmb nins sẽn solgd bũmb ning Tõnd sẽn sikã sẽn yɑɑ vẽenesã lɑ kãndgrã, Tõnd sẽn vẽneg-ɑ n kõ nebã poorẽ Gɑfã pʋgẽ, bãmbã lɑ Wẽnd sẽn kãɑbdã, tɩ kãɑbdbã kãɑbd-ba."},{"id":160,"translation":"Rẽnda sẽn tuub-bã, lɑ b mɑneg b tʋʋmã, lɑ b vẽnege (sɩdã bãmb sẽn solgã). bãmbã, M reegda b tuubgu, Mɑɑm lɑ a Tuubg rεεgdɑ n yɑɑ Yosldɑ."},{"id":161,"translation":"Neb nins sẽn kɩfl-bã lɑ kell n mɑɑn kɑɑlem tɩ b yɑɑ sõm-zɩtbã (kɩfendãmbã) , bãmb lɑ Wẽnd Kãɑbgã sẽn be ne wã, lɑ Mɑlεgsã lɑ nebã fãɑ (kãabgo)."},{"id":162,"translation":"Tɩ b yɑɑ ruumdb ɑ pʋgẽ, b pɑ nɑ n yols naongã b zugu, b pɑ nɑ n ges-bɑ ( b pɑ nɑ n koll-bɑ)."},{"id":163,"translation":"Lɑ yãmb Soɑbã yɑɑ Soɑb-yεng, soɑb kɑ be tɩ sã n pɑ Yẽ ye. A yɑɑ a Dũni yolsdɑ n yɑɑ a Lɑɑhr yolsdɑ."},{"id":164,"translation":"Ad Sɑɑsã lɑ Tẽngã nɑɑneg pʋgẽ, lɑ yʋngã ne wĩndgã yõs-tɑɑbã pʋgẽ, lɑ kogend nins sẽn zoet mogrã zug ne bũmb nins sẽn nɑfd nebã, lɑ Wẽnd sẽn sik Sɑɑsẽ wã n vɩɩms tẽngã ne-ɑ ɑ sẽn ki poorẽ wã, lɑ ɑ sãeeg ɑ pʋgẽ bõn-yãnemdɩ fãɑ wã, lɑ sebdã fugbã lɑ sɑwɑtã b sẽn nom-ɑ n yals sɑɑsã lɑ tẽnsã sʋkã, wã fãa yɑɑ yel-soalemɑ ne neb nins sẽn tɑr yɑmã."},{"id":165,"translation":"Lɑ bee nebã pʋgẽ, neb sẽn gãd soben-dãmb zẽms sẽn pɑ Wẽnde, n nong-b wɑlɑ Wẽnd nonglem, lɑ ɑd sẽn kõ-b sɩdã, bãmb wẽndã nonglem keelem n yɩɩd bãmb sẽn nong b soben-dãmbã. Lɑ lɑk wẽgdbã sã n dɑ yãtẽ b halhɑɑlã, bãmb sẽn wɑt n yã nɑngã sasa, (b bãngdame) tɩ pãng fãɑ yɑɑ Wẽnd n so. Lɑ Wẽnd yɑɑ nɑms-kεgeng soɑbɑ."},{"id":166,"translation":"B sẽn n pʋg-b rãmbã sẽn wɑt n zãag b mens ne sẽn pʋg-b bãmb tɩ b yã nɑngã mɑsã, tɩ tõk-n-taarã ne bãmb sʋkã wãɑge."},{"id":167,"translation":"Tɩ pʋgdbã yeele: \" lɑk tõnd sã n dɑ tɑrẽ lεbeng zĩig tõogo, d na zãag-bɑ wɑlɑ b sẽn zãag tõndã, yɑɑ woto lɑ Wẽnd winigd bãmb b tʋʋmã wẽngɑ, tɩ yɑɑ bõn ne-bɑ, b pɑ nɑ n yi bugmẽ wã ye."},{"id":168,"translation":"Yɑɑ yãmb ɑ nebɑ! rɩ-y sẽn be tẽngã zug n yɑɑ Hɑlɑɑl n yɑɑ Yɩlgemdã lɑ y rɑ pʋg ɑ Sʋtãan nɑo ye, ɑd ɑ yɑɑ bε sẽn yɑɑ vẽenegɑ ne yãmbɑ."},{"id":169,"translation":"Ad ɑ sɑgendɑ yãmb ne wẽng lɑ yel-beedo, lɑ (tusd yãmb) sẽn na yɩlẽ tɩ yãmb yeel Wẽnd zug y sẽn pɑ mi."},{"id":170,"translation":"Lɑ b sã n yeel bãmbɑ: \" tũ-y Wẽnd sẽn sikã\" lɑ b sẽn yete: \"ɑyo'o tõnd pʋgdɑ d sẽn mik d bɑ-rãmbã ne bũmb ningã\" lɑ bɑɑ tɩ bãmb bɑ-rãmb sã n pɑ mi fʋɩ lɑ b pɑ paam kãndgre bãmb nɑ n kell n tũud-b lɑme bɩ?."},{"id":171,"translation":"Lɑ rãmb nins sẽn kɩfl-bã bilgr yɑɑ wɑlɑ ned sẽn moond n boond sẽn pɑ wʋmdɑ fʋɩ tɩ sã n pɑ mooneg lɑ boaal bʋrg bɑlɑ ye. B yɑɑ wʋmse, n yɑɑ mugsi, n yɑɑ zoense, b pɑ fɑsemd ye."},{"id":172,"translation":"Yɑɑ yãmb sẽn kõ-b sɩdɑ! rɩ-y bõn-yɩlmɑ tõnd sẽn rɩlg yãmbã lɑ y pʋʋs Wẽnd bɑrk tɩ sã n yɑɑ Yẽ lɑ y tũudã."},{"id":173,"translation":"Ad A gɩdgɑ yãmb zugu : Gifa, zɩɩm lɑ kurkur nemdo, lɑ b sẽn kodg ne sẽn pɑ Wẽnd yʋʋre. Lɑ sẽn pɑkɑ soɑb t'ɑ pɑ kedgd la pɑ mɑɑn-n-zʋʋg soɑbɑ, rẽnd zũunuub kɑ ɑ zug ye, ɑd Wẽnd yɑɑ Yɑɑfdɑ n yɑɑ Yolsdɑ."},{"id":174,"translation":"Ad sẽn solgd-b Wẽnd sẽn sik Gɑfẽ wã, lɑ b tekd-ɑ ne ligd bilfã, bãmbã pɑ rɩt b pʋsẽ wã rẽndɑ bugum, lɑ Wẽnd pɑ gomd ne-b yikrã rɑɑr ye, A pɑ yɩlgd-bɑ, b tɑrɑ nɑmsg sẽn zɑbde."},{"id":175,"translation":"Bãmbã lɑ sẽn tek kãndgrã ne menengo, lɑ Yɑɑfgã ne Nɑmesgo, ɑd bãmb sugr mɑɑneg bugmã pʋgẽ pɑ tɑr to ye."},{"id":176,"translation":"Lɑ rẽndɑ yɑɑ tɩ Wẽnd sikɑ Gɑfã ne sɩdɑ, lɑ ɑd sẽn yõs-b tɑɑb Gɑfã pʋgẽ wã, b bee welg-tɑɑb sẽn zãɑg ne sɩdã."},{"id":177,"translation":"Mɑnegrã pɑ yãmb toglg y nemsã Yɑɑng (wĩnt-pusegrẽ) mɑɑ Winto-lʋɩtgẽ ye, la ɑd mɑnegrã yɑɑ kõ sɩd ne Wẽnd lɑ Lɑɑhr rɑɑrã, lɑ kõ sɩd ne Mɑlεgsã, lɑ Gɑfã, lɑ Nɑbiyɑɑm-rãmbã, lɑ kõ arzεkã ne ɑ sẽn nong-ɑ wã fãɑ ɑ rog-pẽtbɑ, lɑ kɩɩbse, lɑ nim-bãɑn-dãmbɑ, lɑ kẽn-kẽnda, lɑ bõosdbɑ, lɑ yembd yidgri, lɑ ɑ yãnes ne pʋʋsg lɑ ɑ kõ Zɑkɑ, lɑ sẽn pidsd-b pʋlengã tɩ b sã n pʋlme, lɑ sugr maaneg tɑlemd lɑ nɑmsg lɑ keelem wɑkɑto. Bãmb lɑ sẽn sɩdg-bã, bãmbã lɑ Wẽn-zoetbã."},{"id":178,"translation":"Yɑɑ yãmb rãmb nins sẽn kõ-b sɩdɑ! B roglɑ yãmb mɑɑn-n-dolg kʋʋdbẽ wã, burkĩn yɑɑ burkĩn n donde, yamb ne yambɑ, pag ne pɑgɑ, rẽnd b sẽn yɑɑf ɑ soɑbɑ bũmb ningɑ, bɩ b pʋg ne mɑnegr n deeg yõorã yɑoodo; lɑ kʋʋdã me kɩs ne mɑneg-n-pɑɑse, ɑd wãnde yɑɑ boogr sẽn yi yãmb Soɑbã nengẽ lɑ yolsgo, lɑ sẽn mɑɑnɑ n zʋʋg toog rẽ poorẽ, ɑ tɑr nɑmsg sẽn zɑbde."},{"id":179,"translation":"Lɑ yãmb tɑrɑ vɩɩm mɑɑn-n-dolã pʋgẽ, yɑɑ yãmb yɑm-bεεl rãmbɑ, tɩ y nɑ zoe Wẽnde."},{"id":180,"translation":"B gʋlsɑme n dogl yãmb zugu, tɩ kũum sã n wa yãmb yembr fãɑ nengẽ, ɑ sã n bɑs arzεkɑ, bɩ ɑ bɑs no-gomde, rogdb ɑ yiibã yĩngɑ lɑ rog-pẽtse, ne sẽn be neere tɩ b miẽ, tɩ yɑɑ hɑkε n zɑo Wẽn-zoetbã."},{"id":181,"translation":"Lɑ sẽn tedgɑ ɑ sẽn wʋm-ɑ wã poorẽ, rẽnd ɑ yel-beedã bee ne neb nins sẽn tedgd-ɑ wã, ɑd Wẽnd yɑɑ Wʋmd n yɑa Mitɑ."},{"id":182,"translation":"Lɑ sẽn yεεsa kedgr no-gomd soɑb nengẽ mɑɑ beegre, t'ɑ mɑneg b yiibã sʋkɑ, yell pɑ be ne yẽ soɑb ye, ɑd Wẽnd yɑɑ Yɑɑfdɑ n yɑɑ Yolsdɑ."},{"id":183,"translation":"Yɑɑ yãmb neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! B roglɑ yãmb no-loeerã wɑlɑ b sẽn dogl sẽn deng-b yãmb tɑoorã tɩ-y nɑ zoe Wẽnde."},{"id":184,"translation":"Yɑɑ rɑsem saare, lɑ sẽn yɑɑ a bãɑd yãmb pʋgẽ mɑɑ ɑ togɑ sore, bɩ ɑ geel rɑsem zẽmse, lɑ sẽn tõe n leo-b lɑ yɑɑ toog ne-bɑ, b sã n kɑo bɩ b rɩlg ninbãɑn-ned, lɑ sẽn yãkɑ yɑm n mɑɑn neere, rẽ yɩtɑ sõmɑ ne-ɑ, lɑ yãmb sã n loe noorã, rẽ lɑ sõmɑ ne-yã, tɩ y sã n miime."},{"id":185,"translation":"Rɑmɑdɑɑn kiuugã pʋgẽ la b sik Alkʋrãɑnã, tɩ yɑɑ kãndgr ne nebã lɑ vẽenese sẽn yɑa kãndgr lɑ welgre. Lɑ sẽn sεεdɑ kiuugã yãmb pʋgẽ fãa, bɩ ɑ loe-ɑ, lɑ sẽn yɑɑ bãɑd mɑɑ ɑ be sor zug bɩ ɑ geel rɑsem-zẽmse. Ad Wẽnd rɑtɑ yãmb ne yol-yole, A pɑ rɑt yãmb ne keelem ye, lɑ sẽn nɑ yɩl lɑ y pids sõorã lɑ y mɑɑn Tɑkbɩɩr no-loeerã bɑɑsgẽ, ne A sẽn kãndg-yã, tɩ y nɑ pʋʋs bɑrkɑ."},{"id":186,"translation":"Lɑ Mɑm yembsã sã n sok foo Mɑm yelle, rẽnd Mɑm pẽeme, M deegdɑ boɑand boolgo, t'ɑ sã n bool-Mɑ, bɩ b mɑɑn M sẽn nɑ reeg b yĩngɑ lɑ b kõ sɩd ne-Mɑ tɩ-b nɑ kãnde."},{"id":187,"translation":"B kõo yãmb sor no-loeerã yʋngo, kẽed-n-tɑɑr ne y pɑgbã, b yɑɑ fu-gobs ne yãmba, yãmb me yɑɑ fu-gobs ne bãmbɑ. Ad A bãngame tɩ yãmb rɑ yɩɩme n zãmbd y mense, t'A reeg y tuubg lɑ A yɑɑf n bɑs-yã, rẽnd moasã kẽ-y ne-bɑ n bɑo Wẽnd sẽn pʋɩ n kõ-yã, lɑ y rɩ, lɑ y yũ, hɑl tɩ wɑ vẽneg ne yãmbɑ, lɑong-pεεlgɑ n welg ne lɑong-sɑblgã, sẽn yɑɑ tõd-beoogo, rẽ poorẽ bɩ y pids no-loeerã n tãɑg yʋngo, lɑ y rɑ kẽ ne pɑgbã tɩ yãmb sã n wũg miisaẽ wã ye, ɑd rẽ yɑɑ Wẽnd todse; bɩ y rɑ pẽneg-b ye, ɑd yɑɑ woto lɑ Wẽnd welsd A Aɑyɑ wã ne nebã, tɩ b nɑ zoe-A."},{"id":188,"translation":"Lɑ y rɑ rɩ yãmb arzεgsã, yãmb ne tɑɑb sʋkã, zɑɑlem ye, n yɑool n tɑtẽ n rabd bʋ-kaoodbẽ, n dɑt n nɑ n dɩ nebã arzεgs-sãndɑ ne Wẽn-kɩɩsgo, tɩ yãmb yɑool n miẽ."},{"id":189,"translation":"B sokdɑ foo ki-pɑɑllã yelle! Yeel-b t'ɑ yaa sεk-rãmb nebã ne taab lɑ Hɑgiimd mɑɑnego, lɑ mɑɑn-neerã pɑ yãmb sẽn nɑ n tũ rotã poyã n kẽ ye, lɑ ɑd mɑɑn-neer yɑɑ sẽn zoe Wẽnde. Bɩ y kẽ-y zɑgsã b rɑg-noyẽ wã, lɑ y zoe Wẽnde, tɩ y nɑ põse."},{"id":190,"translation":"Lɑ y zɑb Wẽnd sorã pʋgẽ ne sẽn zɑbd-b ne yãmbã, lɑ y rɑ mɑɑn n zʋʋg ye, ɑd A pɑ nong mɑɑn-n-zʋʋg rãmb ye."},{"id":191,"translation":"Lɑ y kʋ-bɑ yãmb sẽn seg-b zĩig ningã fãɑ lɑ y yiis-bɑ b sẽn yiisẽ yãmbã, lɑ kɩflem zɑrb keelem yɩɩdɑ kʋʋbo, lɑ y rɑ zɑb ne-bɑ Lohorom-Miisrẽ wã hɑl tɩ b wɑ zɑb ne yãmb ɑ pʋgẽ, lɑ b sã n zɑb ne yãmbɑ bɩ y kʋ-bɑ, yɑɑ woto bɑl lɑ kɩfr-rãmbã rolbo."},{"id":192,"translation":"Lɑ b sã n tek n bɑse, ad Wẽnd yɑɑ Yɑɑfdɑ n yɑɑ Yolsdɑ."},{"id":193,"translation":"Bɩ y zɑb ne-bɑ sẽn nɑ yɩl tɩ rɑ yɩ kɩfẽnd ye, tɩ Dĩinã fãɑ yɩ Wẽnd A Ye n so, lɑ b sã n tek n bɑse, beem kɑe tɩ sã n pɑ Wẽgdbã zug ye."},{"id":194,"translation":"Lohorom kiuugã ledsdɑ ne Lohorom kiuugu, lɑ beegrã yɑɑ mɑɑn-n-dolg n be be, rẽnd sẽn mɑɑnɑ n zʋʋg bɩ y mɑɑn n zʋʋg wɑlɑ ɑ sẽn mɑɑn n zʋʋg yãmb buudu, lɑ y zoe Wẽnde lɑ y bãng tɩ Wẽnd bee ne wẽnd-zotbã."},{"id":195,"translation":"Lɑ y yãk n nɑf Wẽnd sorã pʋgẽ lɑ y rɑ kẽes y mens Hɑlkr pʋgẽ ye; lɑ y mɑnege, ɑd Wẽnd nongɑ mɑnegdbã."},{"id":196,"translation":"Lɑ y pids Hɑgiimdã lɑ Umrɑ wã Wẽnd yĩngɑ, lɑ gɩdgr sã n pɑɑm yãmbɑ, rẽnd yɑɑ sẽn yɑɑ nɑnɑ ne yãmb (kʋʋbo) sẽn yi rũm-peegdsẽ wã lɑ y nɑ n kʋ, lɑ y rɑ põe y zutã hɑl tɩ rũngã wɑ tɑ ɑ zĩigẽ, lɑ sẽn yaɑ a bãɑd yãmb pʋgẽ mɑɑ ɑ tɑra zu-loεεgɑ ɑ zugẽ wã (n pa tõe n põnga) bɩ ɑ mɑɑn n dol sẽn yɑɑ no-loeere, mɑɑ daoogɑ, mɑɑ ɑ kodge. Lɑ y sã n pɑɑm bɑs-m-yɑm, rẽnd sẽn nɑ n wʋm-ɑ noog ne ʿƲmrɑ wã n tɩ tãɑg Hɑgiimdã, bɩ ɑ kʋ ɑ pãng sẽn tõe, sẽn yɑɑ rũngã. Lɑ ned ning sẽn pɑ tɑr-ɑ bɩ ɑ loe noor rɑsem ɑ tãɑb Hegiimdẽ wã, lɑ rɑsem ɑ yopoe t'a sã n wɑ lebge, woto yɑɑ piig sẽn pidi, lɑ wãnde yɑɑ ned ning zɑk rãmb sẽn pɑ zĩ Lohorom Miisrã sεεgẽ, lɑ y zoe Wẽnd lɑ y bãng tɩ Wẽnd yɑɑ sɩbg-kεgeng soɑbɑ."},{"id":197,"translation":"Hɑgiimd yɑɑ kiis sẽn yãk toaagɑ, rẽnd sẽn togl-b mens ne Hɑgiimdu b pʋgẽ, rẽnd Wʋm-noog ne pɑgbɑ, lɑ wẽn-kɩɩsgo, lɑ no-koεεmɑ, kɑ be Hagiimdẽ wã ye, lɑ yãmb sẽn mɑɑn tɩ yɑɑ sõmã fãɑ Wẽnd mi-ɑ lɑme, lɑ y bɑo sɩrfãntɑ tɩ ɑd sɩrfãntɑ sẽn yɩɩd ne sõmblem yɑɑ wẽn-zoεεgɑ, lɑ y zoe Mɑɑm, yɑɑ yãmb yɑm-bεεl rãmbɑ."},{"id":198,"translation":"Yell pɑ be ne yãmb tɩ y bɑo arzεk sẽn yi yãmb Soɑbẽ, lɑ yãmb sẽn lebg Arɑfɑɑt bɩ y tẽeg Wẽnd Yʋʋrã Lohorom-zĩigẽ wã (Mʋzdɑlɩfɑ), lɑ y tẽeg A yelle ne A sẽn kãndg yãmb tɩ yãmb rɑ yɩɩme rẽ tɑoore n yɑɑ menemdbɑ."},{"id":199,"translation":"Rẽ poorẽ bɩ y lebg zĩig ning nebã sẽn sũudẽ wã (ʿArɑfɑɑt) lɑ y kos Wẽnd yɑɑfɑ, ɑd Wẽnd yɑɑ Yɑɑfdɑ n yɑɑ Yolsdɑ"},{"id":200,"translation":"Lɑ yãmb sã n sɑ Hɑgiimdã tʋʋmã bɩ y tẽeg Wẽnd yelle wɑlɑ y bɑ-rãmbã yell tẽegre, mɑɑ sẽn yɩɩd rẽ. Bɑlɑ be nebã pʋgẽ sẽn yete: \"tõnd Soɑbɑ kõ tõnd Dũni\" . Lɑ bãmb yɑool n pɑ tɑr bɑɑ fʋɩ Yɑoolem dɑɑrã ye."},{"id":201,"translation":"Lɑ be bãmb pʋgẽ wã sẽn yete: \"d Soɑbɑ ɑ Wẽnde! Kõ-d Dũni pʋgẽ sẽn be neere lɑ Yɑoolem rɑɑrã sẽn be neere, lɑ F gũ tõnd ne bugmã nɑmsgo\"."},{"id":202,"translation":"Bãmbã tɑrɑ pʋɩɩr b sẽn tʋmã, lɑ Wẽnd Geelg yɑɑ Tʋʋlle."},{"id":203,"translation":"Lɑ y tẽeg Wẽnd yʋʋrã rɑsem-rãmb sɑɑre, lɑ sẽn yãga n lebg rɑsem a yiib pʋgẽ zunũub kɑe ɑ pʋgẽ ye, lɑ sẽn yɑoolɑ, yell pɑ be ɑ zugu, ne sã n zoe Wẽnd ye. Lɑ y zoe Wẽnd lɑ y bãng tɩ ɑd b nɑ n tigim-y lɑme n tʋg A nengẽ."},{"id":204,"translation":"Lɑ be nebã pʋgẽ koεεg sẽn mɑɑn foo yel-solemd Dũni vɩɩmã pʋgẽ, n mɑɑnd Wẽnd ɑ kɑset ne sẽn be ɑ sũurẽ wã -zĩri-beedo- lɑ ɑ yɑool n yɑɑ zɑbd-n-tɑɑg sẽn yɑɑ kεgengɑ ( zɑb-toog soɑbɑ)."},{"id":205,"translation":"A sã n gũd ɑ kuidga, ɑ kẽnda Tẽngã pʋgẽ ne sãɑngo n hɑlkd koodã lɑ rũn-bãɑnego, lɑ Wẽnd pɑ nong sãoong ye."},{"id":206,"translation":"Lɑ b sã n yeel-ɑ: \"zoe Wẽnde\" lɑ wɑoog-m-meng sẽn dʋʋgd-ɑ ne Wẽnd beegre, ɑd Gεhɑnnɑm nɑ sεk-ɑ, ɑ gãɑg zĩig yɩ wẽngɑ."},{"id":207,"translation":"Lɑ bee nebã pʋgẽ sẽn koosd b mense Wẽnd Yɑrdã bɑoob pʋgẽ lɑ Wẽnd yɑɑ Nimbãɑn-zoet ne A Yembsã."},{"id":208,"translation":"Yɑɑ yãmbɑ sɩd-kõtbɑ! kẽ-y Dĩinã zãngɑ, lɑ y rɑ pʋg ɑ sʋtãan nɑo ye, ɑd ɑ yɑɑ bε sẽn yɑɑ vẽeneg ne yãmbɑ."},{"id":209,"translation":"Lɑ yãmb sã n sɑlg dɑliil-vẽenesã sẽn wɑ yãmb nengẽ poorẽ, bɩ y bãng tɩ Wẽnd yɑa Windɑ, n yɑa Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":210,"translation":"Rẽ yĩngɑ b gũudame sã n pɑ Wẽnd wɑ wɑ b nengẽ sɑwɑd-geed pʋgẽ lɑ Mɑlεgsã, tɩ geelã bʋ, lɑ yɑɑ Wẽnd nengẽ lɑ yεlã lebdɑ."},{"id":211,"translation":"Sok ɭsrɑɑɩɩl-koɑmbɑ! yɑɑ noor a wãn lɑ Tõnd kõ-b Aɑyɑ-vẽenese, lɑ sẽn tedga Wẽnd neema wã, ɑ sẽn wɑ ɑ nengẽ poorẽ, rẽnd Wẽnd yɑɑ Sɩbg-kεgeng Soɑbɑ."},{"id":212,"translation":"B fɑɑsa Dũni vɩɩmã ne kɩfr-dãmbã tɩ b yɑɑnd sẽn kõ-b sɩdã, lɑ sẽn zoet-b Wẽndã b bee bãmb zug Yikrã rɑɑre, lɑ ɑd Wẽnd rɩlgdɑ A sẽn tʋll A soɑb tɩ pɑ tũ ne geelg ye."},{"id":213,"translation":"Nebã rɑ yɩɩme n yɑa zãmɑ ɑ yembr tɩ Wẽnd tʋms Nɑbiyɑɑm-rãmbã tɩ b yɑɑ sũ-noogdb lɑ bugsdbɑ. Lɑ A sik Gɑf-rãmbã n kõ-bɑ, tɩ yɑɑ sɩd sẽn nɑ yɩl tɩ b bʋ nebã sʋkɑ, b sẽn yõs tɑɑb pʋgẽ. Lɑ ka yõsg ɑ pʋgẽ rẽndɑ A sẽn kõ-b rãmba, vẽenesã sẽn wɑ bãmb nengẽ poorẽ, sũkĩir bãmb ne tɑɑb sʋk yĩngɑ, tɩ Wẽnd kãnd sẽn kõ-b sɩdã n tʋg sɩdã b sẽn yõs tɑɑb ɑ soɑb pʋgẽ wã ne A tõogo, lɑ Wẽnd kãndgɑ A sẽn dɑt-ɑ n tʋg so-tɩrgɑ."},{"id":214,"translation":"Bɩ y tẽedɑme tɩ y nɑ n kẽe Arzãnã tɩ sẽn pɑɑm reng-tɑoor rãmbã pɑ pɑɑm yãmbɑ. Keelem lɑ toog pɑɑmɑ bãmbɑ, tɩ leng-b hɑl tɩ Tẽn-tʋʋmã lɑ Sɩd-kõtbã wɑ yetẽ: \" Wẽnd sõngrã yɑɑ wɑkat bʋgo\". Ad Wẽnd sõngrã pẽeme."},{"id":215,"translation":"B sokdɑ foo bõe lɑ b nɑ n yãk n nɑfe, yeele: \" yãmb sẽn yãk n nɑf sẽn yɑɑ soɑb fãɑ, bɩ y kõ rogdb a yiibã, lɑ rog-ptse, lɑ kɩɩbse, lɑ Nimbãɑn-nebɑ, lɑ kẽn-kẽndbɑ, lɑ yãmb sẽn mɑɑn sẽn yɑa sõmɑ buud fãa ɑd Wẽnd mi-ɑ lɑme."},{"id":216,"translation":"B gʋlsɑ zɑbrã n dogl yãmb tɩ yãmb yɑool n kis-ɑ, lɑ ad y tõe n kisgɑ bũmb t'ɑ yɑɑ sõmɑ ne yãmb, lɑ y tõe n nongɑ bũmb t'ɑ yɑɑ wẽng ne yãmb, lɑ Wẽnd miime lɑ yãmb pɑ mi ye."},{"id":217,"translation":"B sokdɑ foo Lohorom-kiisã zɑbr b pʋgẽ, yeele: \"ɑd zɑbr b pʋgẽ yaa yel-bedre, lɑ gɩd Wẽnd sorã lɑ kɩflg ne-A lɑ Lohoroom-miisrã lɑ yiis ɑ nebã ɑ pʋgẽ, rẽ yell n yɩɩd Wẽnd nengẽ. Lɑ Lɑgem-n-tɑɑrã yell n yɩɩd kʋʋbã, lɑ b pɑ nɑ n bɑk n zɑbd ne yãmb hɑl n lebs yãmb tɩ y bɑs y Dĩinã, tɩ b sã n tõoge, lɑ sẽn tɑrgɑ yãmb pʋgẽ n bɑs ɑ Dĩin n ki t'ɑ yɑɑ Kɩfre, rẽnd bãmbã tʋʋmã lʋɩɩme Dũni lɑ Lɑɑhr, bãmb me lɑ bugmã koɑmbɑ, bãmb yɑɑ duumdb ɑ pʋgẽ\"."},{"id":218,"translation":"Ad sẽn kõ-b sɩd lɑ sẽn maan higra wã (yik-b ne b Dĩinã) lɑ b zɑb Wẽnd sorã pʋgẽ, bãmbã n tẽed Wẽnd yolsgã, lɑ Wẽnd yɑɑ Yɑɑfdɑ n yɑa Yolsdɑ."},{"id":219,"translation":"B sokdɑ foo rãɑm lɑ wɑr yelle, yeele: \" beegr wʋsg n be b yiibã pʋgẽ lɑ nɑfɑ ne nebã, lɑ b beegrã yɩɩdɑ b nɑfa wã\" . Lɑ b sokdɑme bõe lɑ b yãkd n nɑfe? Yeele: \" yɑɑ kellã\", yɑɑ woto lɑ Wẽnd vẽnegd Aɑyɑ wã ne yãmbɑ tɩ y nɑ tɑgs n gese."},{"id":220,"translation":"Sẽn nɑ nɑf yãmb Dũni lɑ Lɑɑhrã wεεngẽ, lɑ b sokdɑ foo kɩɩbsã yelle, yeele: \" mɑneg b Arsεgsã toor zɑll n kõ-bã rẽ lɑ sõmɑ ne yãmb n yɩɩdɑ, lɑ yãmb sã n gẽdg-ɑ ne y arzεgsã b yɑɑ yãmb mɑ-biisi, lɑ Wẽnd mii sãɑmdɑ n welg ne mɑnegdɑ, lɑ Wẽnd sã n tʋllẽ A nɑɑn n tãndgẽ (weoogẽ) yãmb, ɑd Wẽnd yɑɑ Windɑ n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ\"."},{"id":221,"translation":"Lɑ y rɑ fur lɑgem-n-tɑ-pogsã hɑl tɩ b wɑ kõ sɩdɑ, ɑd yamb-poɑk sẽn yɑa sɩd-kõt n são Lɑgem-n-tɑ-poɑkɑ, bɑ t'ɑ sã n mɑɑn yãmb yel-solmde, lɑ y rɑ fur n kõ kɩfr-dɑɑdã hɑl tɩ b wɑ kõ sɩdɑ, ɑd yambɑ sẽn yɑɑ sɩd-kõtɑ n são kɩfr hɑl t'ɑ sã n mɑɑn yãmb yel-soalmɑ, bãmb lɑ sẽn bood n togd bugmã, lɑ Wẽnd boodɑme n tʋgd Arzãnɑ lɑ Yɑɑfɑ ne A rɑɑbo, lɑ ɑ vẽnesdɑ A Aɑyɑ wã ne nebã, tɩ b nɑ tɑgs n tẽege"},{"id":222,"translation":"B sokdɑ foom Pekrã yelle, yeele: \"ɑ yɑɑ rẽgdo, bɩ y bɑll pɑgbã pekrã pʋgẽ lɑ y rɑ pẽneg-b hɑl tɩ b wɑ wãage, tɩ b sã n yɩlge bɩ y wɑ-bɑ Wẽnd sẽn sɑgl yãmb zĩig ningẽ wã, ɑd Wẽnd nongɑ tuubdbã lɑ A nong Yɩlgdbã."},{"id":223,"translation":"Yãmb pɑgbã yɑɑ pʋt ne yãmba, bɩ y wɑ y pʋtẽ wã yãmb sẽn dɑtẽ, lɑ y lʋɩɩs tɑoor ne sẽn be neere y mens yĩngɑ, lɑ y zoe Wẽnde lɑ y bãng tɩ y nɑ n seg-A lɑme, lɑ f noog Sɩd-kõtbã sũyã."},{"id":224,"translation":"Rɑ mɑɑn-y y wẽenegã ne Wẽndã, tɩ gɩdgd yãmb ne mɑnegre, bɩ ne Wẽn-zoεεgɑ, bɩ ne mɑneg nebã ne tɑɑb sʋkɑ, lɑ Wẽnd yɑa wʋmdɑ n yɑɑ Mitɑ."},{"id":225,"translation":"Wẽnd pɑ yõkd yãmb ne yãmb wẽen-reemdsã ye lɑ A yõkdɑ yãmb ne yãmb sũyã sẽn toglã, lɑ Wẽnd yɑɑ Yɑɑfdɑ n yɑɑ Tõog-m-meng Soɑbɑ."},{"id":226,"translation":"Be ne sẽn wẽen-b tɩ b kõn n kẽ ne b pɑgbã kiuug ɑ nɑɑs kollgo, b sã n lebe, rẽnd Wẽnd yɑɑ Yɑɑfdɑ n yɑɑ Yolsdɑ."},{"id":227,"translation":"Lɑ b sã n loe furã kɑoobo Wẽnd yɑɑ Wʋmdɑ n yɑa Mitɑ."},{"id":228,"translation":"Lɑ fur sẽn kɑo-bã, b zĩndedɑ b mens yĩng kiuug a tãɑbo, lɑ pɑ sõmb ne-b tɩ b solg Wẽnd sẽn nɑɑn b rogsẽ wã ye, tɩ b sã n kõo sɩd ne Wẽnd lɑ Yɑoolem dɑɑrã. Lɑ b sɩdbã n sõmb ne b lebsg kollgã pʋgẽ, tɩ b yiibã sã n tʋl mɑnegre, lɑ b tɑrɑ hɑkε wɑlɑ hɑkε-rãmb sẽn be b zugã sẽn zemse, lɑ rɑopã n wil b zugu, lɑ Wẽnd lɑ Wilb Nɑɑbɑ n yɑa Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":229,"translation":"Fur kɑoob yɑɑ noor ɑ yiibu, rẽ poore yɑɑ b gãd-a mɑɑ b bɑs-ɑ ne mɑɑn-neere. Lɑ pɑ sõmb ne yãmbɑ tɩ y reeg yãmb sẽn kõ-bã bɑɑ fʋɩ, sã n pɑ b yiibã n tẽed tɩ b yiibã pɑ nɑ n tõog n yãnes ne Wẽnd Todsã, ɑ sẽn kis rɑoã yĩngɑ. Rẽnd yãmb sã n yɑεεsd tɩ b pɑ nɑ n tõog n gũus Wẽnd Todsã, rẽnd yell kɑ be b yiibã zugu pɑgã sẽn nɑ n yɑo ɑ sɩdã n soog ɑ mengã, wãnde yɑɑ Wẽnd todse bɩ y rɑ gãndg-b ye, lɑ sẽn zʋʋg-b Wẽnd Todsã bãmbã lɑ wẽgdbã."},{"id":230,"translation":"Lɑ ɑ sã n kɑo ɑ furi ɑ pɑ le yɑɑ hɑlɑɑl ne rɑoã hɑlɩ t'ɑ wɑ fur sɩd ɑ to, tɩ yẽ sã n kɑo ɑ furã, yell pɑ be ne b yiibã tɩ b leb tɑɑb nengẽ ne fur pɑɑlle, tɩ b yiibã sã n tẽed tɩ b nɑ n tõog n yɑlsɑ ne Wẽnd todsã, lɑ wãnde yɑɑ Wẽnd todse t'A vẽnegd-b ne mitbã."},{"id":231,"translation":"Lɑ yãmb sã n kɑo pɑgbã furi tɩ b zĩnd ɭddɑ tɩ sɑ, bɩ y gãd-bɑ ne mɑnegre mɑɑ y bɑs-bɑ ne mɑnegre, lɑ y rɑ gãd-b n nɑ nɑms-b bɑl ye, lɑ sẽn mɑɑnɑ rẽ, ɑ wẽgɑ ɑ mengɑ, lɑ y rɑ rɩk Wẽnd Aɑyɑyã ne yɑɑlg ye, lɑ y tẽeg Wẽnd neemɑ wã yãmb zugã lɑ A sẽn sik yãmb zugu sẽn yɑɑ Gɑfã lɑ Sʋnnã n sɑgend yãmb ne-ba, lɑ y zoe Wẽnde lɑ y bãng tɩ Wẽnd yɑɑ Mitɑ ne bũmb fãɑ."},{"id":232,"translation":"Lɑ yãmb sã n bɑs pɑgbã tɩ b sɑ b Zĩndgã, bɩ y rɑ yeeb-y-bɑ tɩ b rɑ fur b sɩdbã tɩ b sã n yɑr tɑɑbɑ mɑnegr pʋgẽ ye, wãnde lɑ b sɑgend sẽn be ɑ yãmb pʋgẽ n kõt sɩd ne Wẽnde lɑ Yɑoolem rɑɑrã, wãnde n yɩɩd nɑfɑ ne yãmbɑ lɑ yɩlgre, lɑ Wẽnd miime lɑ yãmb pɑ mi ye."},{"id":233,"translation":"Lɑ mɑ-rãmbã yẽsemdɑ b koɑmbã yʋʋm ɑ yiib sẽn pidi, sẽn tʋllɑ n nɑ n pids yẽsengã, lɑ b sẽn dog ɑ soɑb yĩngã (baabã wã) n nɑ n rɩlg-bɑ lɑ ɑ yeelg-bɑ n zemse, Wẽnd pɑ rogend yõore rẽndɑ ɑ sẽn tõe, b rɑ nɑms mɑ wã ɑ biigã sɑbɑb ye, pɑ sɑɑmbã me ɑ biigã yĩng ye, lɑ sẽn rɩkdɑ biigã fɑɑdã t'ɑ sɑɑmbã sã n kɑ be wã, yẽ me bʋʋdã yɑɑ wɑlɑ sɑɑmbã bɑlɑ, lɑ roɑgdbã yiibã sã n dɑt n yãk biigã bĩisim bɩ yɩ b yiibã yɑrdɑ, lɑ b mɑɑn tɑɑb sɑɑwɑre, rẽnd yell kɑ be ne b yiibã ye, lɑ yãmb sã n dɑt n kõ y koɑmbã tɩ b yẽsme yell kɑe ne yãmbɑ tɩ yãmb sã n kɩs yãmb sẽn nɑ n kɩsã ne mɑnegre, lɑ y zoe Wẽnde lɑ y bãng tɩ Wẽnd yɑɑ Netɑ ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":234,"translation":"Lɑ sẽn maan-b kaalem yãmb pʋgẽ n bɑs pɑgbɑ, b zĩndidɑ b mens yĩngɑ kiuus a nɑɑse lɑ rɑsem piigɑ, lɑ b sã n sɑ b zĩndgã rẽnd yell kɑ be ne yãmbɑ b sẽn mɑɑn ɑ soɑb n zemsã tɩ yɑɑ mɑnegre, lɑ Wẽnd yɑɑ Kibɑr-mini Nɑɑbɑ ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":235,"translation":"Lɑ yell pɑ be ne yãmbɑ yãmb sẽn bɩnd bũmb ningɑ sẽn yɑɑ pɑgbã beleng ye, mɑɑ y solgɑ y mensẽ n dɑt-bɑ. Wẽnd bãngɑme tɩ yãmb nɑ n tẽegɑ b yelle lɑ rɑ pʋlemd-y-b tẽngr-tẽngr tɩ y nɑ n fur-b lɑme ye, sã n pɑ mɑnegr koεεg bɑlɑ, lɑ y rɑ nɑdg ne furã loeegɑ hɑlɩ tɩ zĩndgã wɑ sɑ, lɑ y bãng tɩ Wẽnd mii sẽn be ne yãmbã, bɩ y gũus-A lɑ y bãng tɩ Wẽnde yɑɑ Yɑɑfdɑ n yɑɑ Tõog-m-meng Soɑbɑ."},{"id":236,"translation":"Yell pɑ be ne yãmb tɩ yãmb sã n bɑs pɑgbã tɩ y sã n pɑ pɑɑm n sɩɩs-bɑ mɑa y pʋd furã ligd b yĩngɑ, bɩ y kõ-bɑ b sẽn na sõng b mense. Tõog soab ne a sẽn tõe, keelem soɑb me ne ɑ sẽn tõe, tɩ yɑɑ wʋmsem-noogo sẽn zemse, tɩ yɑɑ hɑkε n zɑo mɑnegdbã zugu."},{"id":237,"translation":"Lɑ yãmb sã n kɑo b furã tɑoor tɩ yãmb nɑn pɑ sɩɩs-bɑ lɑ yãmb yɑool n kõ-b-lɑ furã ligdi, rẽnd yɑɑ furã ligd pʋsʋkɑ sã n pɑ pagbã n yɑɑfe mɑɑ furã loεεg sẽn be ɑ soɑb nugẽ wã n yɑɑfe, lɑ yãmb sã n bɑse, rẽ n pẽ ne wẽn-zoεεgɑ, lɑ y rɑ yĩm sõama maaneg yãmb ne tɑɑb sʋk ye, ɑd Wẽnd yɑɑ Netɑ ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":238,"translation":"Gũus-y pʋʋs-rãmbã lɑ sʋk pʋʋsgã (Lɑɑnsɑrã Pʋʋsgã), lɑ y yãnes ne Pʋʋsgã, Wẽnd a ye yĩngɑ, tɩ y yɑɑ gãneg-m-mens rãmbɑ ( Wẽnd tũudbɑ)."},{"id":239,"translation":"Lɑ yãmb sã n yεεsd bεεb bɩ y pʋʋs tɩ y yɑɑ kẽndbɑ, mɑɑ zoɑmdbɑ, lɑ yãmb sã n pɑɑm bɑs-m-yɑm, bɩ y tẽeg Wẽnd yelle wɑlɑ A sẽn wilg yãmbɑ, yãmb sẽn dɑ pɑ mi wã."},{"id":240,"translation":"Lɑ sẽn maand-b kaalmã yãmb pʋgẽ n bɑs b pɑgbã bɩ b bɑs no-gomde b pɑgbã yĩngɑ tɩ b zĩnd zɑgsẽ wã n mɑɑnd b rɑɑb n tãag yʋʋmde n dɑ yiis-b ye, lɑ b sã n yi b toore yell pɑ be ne yãmbɑ b sẽn mɑɑn ne b mensã sã n yɑɑ mɑnegre, lɑ Wẽnd yɑɑ Wilb Nɑɑbɑ n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":241,"translation":"Lɑ b sẽn kɑo-b rãmb furã me tɑrɑ wʋm-noogo sẽn zemse, tɩ zɑo wẽn-zoεtbã zugu."},{"id":242,"translation":"Yɑɑ woto lɑ Wẽnd vẽnesd A Aɑyɑ wã ne yãmbɑ tɩ y nɑ pɑɑm yɑm."},{"id":243,"translation":"Fo pɑ ne neb nins sẽn yi-b zɑgsẽ wã, tɩ bãmb yɑɑ tus-tusɑ kũumã zoees yĩnga, tɩ Wẽnd yeel-bɑ : \"ki-y! \" rẽ poor t'A vʋʋg-bɑ, ɑd Wẽnd yɑɑ Kũun-bedr Soɑb ne nebã lɑ ɑd nebã wʋsg pɑ pʋʋsd bɑrk ye."},{"id":244,"translation":"Lɑ y zɑb Wẽnd Sorã pʋgẽ lɑ y bãng tɩ Wẽnd yɑɑ Wʋmdɑ n yɑɑ Mitɑ."},{"id":245,"translation":"Ãnd soɑb n nɑ n peng Wẽnd pengr sẽn be neere, t'A fão-a ɑ yĩng fãoob wʋsgo, lɑ Wẽnd n yõbgd lɑ A yɑlgdẽ, lɑ y lεbeng zĩig yɑɑ A nengẽ."},{"id":246,"translation":"Fo pɑ ne zãma wã sẽn yi ɭsrɑɑɩɩl koɑmbẽ wã, ɑ Musɑ loogr poorẽ, b sẽn wɑ n yeel b nɑbiyɑɑmã:\" yãk nɑɑb n kõ-do tɩ d zɑb Wẽnd Sorã yĩngɑ\". T'ɑ yeele :\"rẽ yĩngɑ b sã n dogl yãmb zɑbrã, y pɑ nɑ n tõdg tɩ y kõn n zɑbe\". Tɩ b yeele : \"yɑɑ bõe n tɑr tõnd tɩ d pɑ nɑ n zɑb Wẽnd Dĩinã poorẽ, tɩ bεεbã yɑool n yiisɑ tõnd d zɑgsẽ lɑ d koɑmbẽ?\" Lɑ b sẽn wɑ n gʋls zɑbrã n dogl-bã lɑ b sẽn gũd b zãn-kuds sã n pɑ bilf bɑlɑ sẽn yi bãmb pʋgẽ wã, lɑ ɑd Wẽnd mii Wẽgdbã."},{"id":247,"translation":"Tɩ b Nɑbiyɑɑmã yeel-bɑ:\" ɑd Wẽnd tʋmsa ɑ Toaalʋʋt tɩ yɑɑ nɑɑbɑ, tɩ b yeele: \"ɑ nɑ n tɑllɑ nɑɑm tõnd zug wãn-wãnɑ, tɩ tõnd n sõmb ne nɑɑm n yɩɩd-ɑ, lɑ ɑ pɑ tɑr arzεk wʋsgo?\" T'ɑ yeele: \"ɑd Wẽnd n tũus-ɑ-lɑ yãmb zugu, lɑ A kõ-a bãng-yɑlengɑ, lɑ yĩngɑ, lɑ Wẽnd kõtɑ A nɑɑmã A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ, lɑ Wẽnd yɑɑ kõ-yɑleng Soɑbɑ n yɑa Mitɑ."},{"id":248,"translation":"Tɩ b Nɑbiyɑɑmã yeel-bɑ: \"ɑd ɑ nɑɑmã tɑgemse yɑɑ koglgã sẽn nɑ n wɑ yãmb nengẽ, tɩ yĩ-yõgneg be ɑ pʋgẽ sẽn yi yãmb Soɑbẽ wã, lɑ ɑ Musɑ zɑk rãmb lɑ ɑ Hɑɑrʋʋn zɑk rãmb te-kεlɑ, tɩ Mɑlεgsã zãɑd-bɑ, ɑd tɑgems be rẽ pʋgẽ ne yãmbɑ tɩ y sã n yɑɑ sɩd-kõtbɑ\"."},{"id":249,"translation":"Lɑ ɑ Toɑalʋʋt sẽn wɑ n fãsg ne tãpã ɑ yeelɑme: ɑd Wẽnd nɑ n zɑrbɑ yãmb ne kʋɩlgɑ, lɑ sẽn yũ-ɑ, ɑ pɑ pʋgd mɑɑm ye, lɑ sẽn pɑ lεmb-ɑ, yẽ n be ne mɑɑm, sã n pɑ sẽn kɑrg-ɑ bilfu ne ɑ nug bɑlɑ\". Lɑ b yũ-ɑ lɑme sã n pɑ b neb sãɑr bɑlɑ. Lɑ ɑ sẽn wɑ n gãndg-ɑ wã yẽndɑ lɑ sɩd-kõtbã, b yeelɑme: \"tõog pɑ be ne tõnd rũndã ne ɑ Gεεlʋʋt lɑ ɑ tãpã ye\". Lɑ sẽn tɑr-b bãng-n-wãak tɩ bãmb nɑ n yekɑ Wẽndã yeelɑme: \"sõor wɑoog zãmɑ bilf sẽn wil zãmɑ wʋsg ne Wẽnd tõogo, lɑ ɑd Wẽnd bee ne sugr rãmbɑ\"."},{"id":250,"translation":"Lɑ b sẽn wɑ n puk ne ɑ Gεεlʋʋt lɑ ɑ tãpã, lɑ b sẽn yeele: d Soɑb ɑ Wẽnde! kiig tõnd sugri, lɑ F tɑblg tõnd nɑ-tɑgdɩ wã, lɑ F sõng tõnd kɩfr-rɑmbã zugu\"."},{"id":251,"translation":"Tɩ b tõog-bɑ ne Wẽnd tõogo t'ɑ Dɑɑwʋʋd kʋ ɑ Gεεlʋʋt tɩ Wẽnd kõ-ɑ nɑɑmã lɑ nɑbiyɑɑmdlemã lɑ A wĩnig-ɑ ɑ sẽn tʋll fãɑ sẽn yɑɑ bãngr kõbg toor-toore, lɑ sã n pɑ Wẽnd sẽn tusd nebã wẽngã sẽn tũ ne neb ɑ tɑɑbã nugã, tẽngã nɑan n sãɑmẽ. Lɑ ɑd Wẽnd yɑɑ yɩɩdlem Soɑb bõn-nɑɑndsã zugu."},{"id":252,"translation":"Wãnde yɑɑ Wẽnd Aɑyɑy tɩ D kɑremd-b yãmb zug ne sɩdɑ, Lɑ ɑd fo bee tẽn-tʋʋmdbã pʋgẽ."},{"id":253,"translation":"Tẽn-tʋʋmb nins yell Tõnd sẽn togsã, Tõnd yɩɩs-b-lɑ tɑɑbɑ, be b pʋgẽ Wẽnd sẽn gom ne, lɑ A zẽk b sãndɑ ziiri, lɑ Tõnd kõo ɑ ʿIisa ɑ Mɑryɑm biigã vẽenese lɑ D kεng ɑ pεlgɑ ne Yõ-yɩleng ɑ Gibriil, lɑ Wẽnd sã n tʋllẽ sẽn wɑ-b bãmb poorẽ wã kõon n zɑbẽ tɑɑba, vẽenesã sẽn wɑ bãmb nengẽ wã poorẽ ye. Lɑ ɑd b yõsɑ tɑɑbɑ. Be b pʋgẽ wã sẽn kõ sɩdɑ, be be sẽn kɩfle, lɑ Wẽnd sã n tʋllẽ b kõon n zɑbẽ ne tɑɑb ye, lɑ ɑd yɑɑ Wẽnd n mɑɑnd A sẽn dɑte."},{"id":254,"translation":"Yɑɑ yãmb sẽn kõ-b sɩdɑ! yãk-y Tõnd sẽn dɩlg yãmbã n nɑf tɑoor tɩ rɑɑr nɑn pɑ wɑ koosem sẽn kɑ be, pɑ zoodo, pɑ sũgsgu, lɑ kɩfr-dãmbã, bãmb lɑ wẽgbã."},{"id":255,"translation":"Wẽnde, soɑb sẽn tũud n tɩlg kɑ be tɩ sã n pɑ Yẽ ye, A yɑɑ Vɩta, vɩɩm sẽn-pid-Soɑbɑ, n yɑɑ a Mɑɑn-m-toor Soɑbɑ (yãs ne yembsɑ yεlã rɑbsgo), gõeem pɑ yõnkd-A, pɑ Suusgu. A soo sẽn be sɑɑsẽ wã lɑ sẽn be Tẽngẽ wã, ãnd n nɑ n sugs A nengẽ tɩ sã n pɑ ne A yɑrdɑ, A mii sẽn be bãmb neng tɑoor lɑ b poorẽ, lɑ bãmb pɑ tõe gũbg A bãngrã bɑɑ fʋɩ, sã n pɑ A sẽn tʋll tɩ b bãngã, A nɑɑmã goeel tɑgr zĩigẽ yãmbɑ sɑɑsã lɑ tẽngã, lɑ b yiibã (sɑɑgɑ lɑ tẽngã) gũubu pɑ sẽn weoog Wẽnd ye, lɑ Yẽ yɑɑ Zẽkr-Nɑɑbɑ n yɑɑ Zɩsgo."},{"id":256,"translation":"Modgr pɑ be dĩinã pʋgẽ ye, ɑd sɩdã kãndgrã vẽnegɑme n welg ne kedgrã, lɑ sẽn kɩfla ne sʋtãɑn fãɑ lɑ a kõ sɩd ne Wẽnde, rẽnd ɑ gãdɑ wĩir sẽn kegme, sẽn pɑ tɑr tõsgr ye, lɑ Wẽnd yɑa Wʋmdɑ n yɑɑ Mitɑ."},{"id":257,"translation":"Wẽnd lɑ sɩd-kõtbã lɑlldɑ, A yiisdɑ bãmb ligsẽ wã n tʋgd vẽenmẽ wã, lɑ sẽn kɩfl-bã bãmb lɑlldb yɑɑ rʋbsã, b yiisdɑ bãmb vẽenmẽ wã n tʋgd ligsẽ wã, bãmb lɑ bugmã koɑmbɑ, b yɑɑ duumdb ɑ pʋgẽ."},{"id":258,"translation":"Fo pɑ yã sẽn wẽedɑ no-kεεm ne ɑ ɭbrɑhɩɩm ɑ soɑbã yellẽ tɩ Wẽnd n kõ-a nɑɑm. Wɑkɑt ning ɑ ɭbrɑɑhɩɩm sẽn yeele: \" mɑm Soɑbã lɑ sẽn vʋɩɩmsd lɑ A kʋʋdɑ\". Lɑ a yeel yã: \"mɑm vʋɩɩmsdɑme lɑ m kʋʋdɑ\". Lɑ ɑ ɭbrɑɑhɩɩm yeel yã: \" lɑ Wẽnd wɑtɑ ne wĩndgã ɑ sẽn pukdẽ wã, bɩ fo wa ne-ɑ t'ɑ puk ɑ sẽn lʋɩtẽ wã\" .Tɩ sẽn kɩfla wã yirbi, lɑ ɑd Wẽnd pɑ peegd neb sẽn yɑɑ wẽgdb ye."},{"id":259,"translation":"Maa fo yãɑ wɑlɑ sẽn pɩʋʋgɑ tẽngã t'ɑ yɑɑ sẽn kɑo n zam tɑɑbɑ, t'ɑ yeele: \"tẽn-kãngã, Wẽnd nɑ n vɩɩms-a-lɑ wãn-wãn ɑ kũumã poorẽ?\" Tɩ Wẽnd kʋ-ɑ yʋʋm koɑbgɑ, n lebg n vʋʋg-ɑ, la Wẽnd yeele: \"wɑkɑt wãn lɑ f zĩnd yã?\" Lɑ ɑ yeel yã: \"m zĩndɑ rɑɑr mɑɑ rɑɑr pʋsʋkɑ\". t'A yeele: Pa woto ye, ad fo zĩnda yʋʋm koabga, bɩ f ges fo rɩɩbã la f koomã pa tedg ye, la ges f bõangã, bʋɩl yĩng tɩ D na maan foom tɩ yaa yel-solemd ne nebã. La ges kõabã Tõnd sẽn wεεl-b to-to, rẽ poorẽ tɩ D pil-b nemdo. La ɑ sẽn yã rẽ wã sɩdã vẽnegɑ ne-a, t'a yeele: \" m bãngame tɩ Wẽnd yaa Tõog Nɑɑb ne bũmbã fãa\"."},{"id":260,"translation":"Lɑ tẽeg wɑkat ning ɑ ɭbrɑɑgɩɩm sẽn yeele: \" m Soɑbɑ! wĩnig mɑɑm F sẽn vʋʋgd kũum to-to\". T'A yeele: \" f pɑ kõ sɩd lɑ?\" T'ɑ yeele: \"ɑyo! M kõo sɩdɑ, yɑɑ sẽn nɑ yɩl tɩ m sũurã yõgne\". T'A yeele: bɩ f yõg liuuli ɑ nɑɑs n kʋʋs-b n kɑlem tɑɑba, rẽ poore bɩ f ning tãng fãɑ zug bεkɑ, rẽ poorẽ bɩ f bool-bɑ tɩ b nɑ wɑ fo nengẽ ne yãgbo, lɑ f bãng tɩ Wẽnd yɑɑ Windɑ n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":261,"translation":"Sẽn nɑfd b ɑrzεgs Wẽnd sorã pʋgẽ wã bilgri, yɑɑ wɑlɑ bõn-beel sẽn wom zut ɑ yopoe, zug fãɑ pʋgẽ yɑa bεεl koɑbg n be be, lɑ Wẽnd fãoodɑ A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ, lɑ Wẽnd yɑɑ kõ-yɑleng Soɑbɑ n yɑɑ Mitɑ."},{"id":262,"translation":"Sẽn yãkd b arzεgsã n nɑfdẽ Wẽnd sorã pʋgẽ, rẽ poorẽ tɩ b pɑ pogend b kũunã ne tãɑsgo mɑa nɑmsgo, bãmb tɑrɑ b keoor b Soɑbã nengẽ tɩ rɑbeem kɑ be ne bãmbɑ, b kõn n sãɑm b sũy me."},{"id":263,"translation":"Koεεg sẽn mɑneg lɑ yɑɑf-n-bɑse, ɑ sõmblem yɩɩdɑ doaɑg (kũuni) nɑmsg sẽn tũnugd-ɑ, lɑ Wẽnd yɑɑ Sek-m-meng Soɑbɑ n yɑɑ sugr Soɑbɑ"},{"id":264,"translation":"Yɑɑ yãmb ɑ sɩd-kõtbɑ! Rɑ n sãɑm-y y doosã ne tãɑsg lɑ nɑmsg ye, wɑlɑ sẽn kõt ɑ arzεk nebã nɑ yã yĩnga, n yaool pɑ kõt sɩd ne Wẽnde lɑ Yɑoolem dɑɑrã ye. Yẽ bilgr yɑɑ wɑlɑ kug-lɑɑg tom sẽn be ɑ zugu, tɩ sɑɑg kiig ɑ zug n bɑs-ɑ t'ɑ yɑɑ sɑɑlle, bãmb pɑ pɑɑmd keoor bɑa fʋɩ bãmb sẽn tʋmẽ wã ye, lɑ Wẽnd pɑ kãndgd neb sẽn yɑa kɩfr-dãmb ye."},{"id":265,"translation":"Lɑ sẽn kõt-b arzεgsã Wẽnd yɑɑrd bɑoob yĩngã, lɑ yĩn-yõgneg ne bãmb mensã, b bilgr yɑɑ wɑlɑ pʋʋg sẽn be kũnkubr zug tɩ sɑ-ko-lʋr pɑɑm-ɑ t'ɑ wom n sɑbe, lɑ sɑ-ko-lʋr sã n pɑ pɑɑm-ɑ, sɑ-mina-mina sεkd-ɑ lɑme, lɑ Wẽnd yɑɑ Netɑ ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":266,"translation":"Rẽ yĩngɑ yãmb ãnkam fãɑ nongɑme n nɑ n tɑr pʋʋg sẽn yɑɑ tɑmɑr-tɩɩs lɑ sibɑ, tɩ ko-sood zoet ɑ tẽngrã, ɑ tɑrɑ ɑ pʋgẽ tɩ-biis buud fãɑ tɩ kɑseng pɑɑm-ɑ t'ɑ tɑr koɑmb sẽn yaa vɑlemse tɩ sɩlmɑnd bugum sẽn be ɑ pʋgẽ pɑɑm-ɑ t'ɑ yõk bugum, yɑɑ woto lɑ Wẽnd vẽnegd Aɑyɑ wã n kõt-yã, tɩ y nɑ tɑgse."},{"id":267,"translation":"Yɑɑ yãmb neb nins sẽn kõ sɩdɑ! yãk-y n nɑf ne bõn-yɩlm nins yãmb sẽn pɑɑmã, lɑ Tõnd sẽn yiis tẽn-gãngã pʋgẽ n kõ yãmbã, lɑ y rɑ tũusd yoodã n yãkd rẽ n kõtẽ ye, tɩ yãmb yɑool n pɑ reegd-ɑ rẽnd y mum y nini, lɑ y bãng tɩ Wẽnd yɑɑ Sek-m-meng Soɑbɑ n yɑɑ pẽgdɑ."},{"id":268,"translation":"A Sʋtãɑn bugsdɑ yãmb ne tɑlemd lɑ ɑ sɑgend yãmb ne yel-beedo, lɑ Wẽnd pʋlemdɑ yãmb ne yɑɑfg sẽn yi A nengẽ lɑ kũuni, lɑ Wẽnd yɑɑ bãng yɑleng Soɑbɑ n yɑa Mitɑ."},{"id":269,"translation":"A kõtɑ yɑm-bedr (Pʋtẽere) A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ, lɑ b sẽn kõ ɑ soɑb Pʋtẽere ɑd b kõ-ɑ-lɑ sõmɑ wʋsgo. Lɑ pɑ tɑgsd n getẽ, rẽndɑ yɑm-bεεl rãmbɑ."},{"id":270,"translation":"Lɑ yãmb sẽn kõ sẽn yɑɑ kũun ning fãɑ mɑɑ y pʋlem sẽn yɑɑ pʋleng ning fãɑ, ɑd Wẽnd mi-ɑ lɑme, lɑ ɑd wẽg-m-mens-rãmb pɑ tɑr sõngd ye."},{"id":271,"translation":"Yãmb sã n vẽnegd doosã (kũuni) rẽ be neere, lɑ yãmb sã n solg-ɑ n kõt tɑlsã, yẽ lɑ sõmɑ ne yãmbɑ, lɑ A yɑɑfdɑ yãmb yel-wẽnsã, lɑ Wẽnd yɑɑ mitɑ ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":272,"translation":"B kãndgrã pɑ zɑo fo zug ye, lɑ ɑd Wẽnd n kãndgd A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ, lɑ yãmb sẽn kõ sẽn yɑɑ Arzεk buud fãɑ yɑɑ y mens yĩngɑ, lɑ yãmb pɑ yãkd n nɑɑfdẽ rẽndɑme tɩ yɑɑ Wẽnd yĩngɑ, lɑ yãmb sẽn kõ sẽn yɑɑ Arzεg fãɑ b pidsdɑ ɑ yel-sõmdã n kõ yãmba, tɩ b pa wẽgd yãmb ye."},{"id":273,"translation":"Kõ-y tɑls nins b sẽn mɑɑn-b rãmb soagl Wẽnd sorã pʋgẽ, b pɑ tõe n gilim tẽngã poor zug n bɑo rɩtl ye, zɩt tẽed-b lɑme tɩ b yɑɑ rɑkãɑgbɑ, b yõk-m-mengɑ yĩnga. Fo bãngd-b lɑme b tɑgmasẽ wã, b pɑ bõosd nebã n pẽdemdẽ ye, lɑ yãmb sẽn kõ sẽn yɑɑ sõmɑ fãɑ ɑd Wẽnd mi-ɑ lɑme."},{"id":274,"translation":"Sẽn yãkd b arzεgsã n nɑfdã yʋng lɑ wĩndgɑ, sẽn solg lɑ sẽn vẽnege, b rãmb tɑrɑ b keoor b soɑbɑ nengẽ lɑ rɑbeem kɑ be ne bãmbɑ, b pɑ sãɑmd b sũuri."},{"id":275,"translation":"Sẽn rɩt-b Rɩbɑɑgã, b pɑ yikd b yɑɑdẽ wã rẽndɑ wɑlɑ sʋtãɑn sẽn lobg ɑ soɑb gãeemse t'ɑ lʋɩtẽ lɑ a yikdẽ. Lɑ bãmb yeelɑme: \"ɑd koosmã yɑɑ wɑlɑ Rɩbɑɑgɑ\". Lɑ Wẽnd kõo koosem sore lɑ A gɩdg Rɩbɑɑgɑ. Lɑ sɑglg sẽn wa ɑ soɑb nengẽ sẽn yi ɑ Soɑbã nengẽ t'ɑ bɑse, rẽnd sẽn loogã ɑ soo rẽ lɑ a yellã bee ne Wẽnde sẽn nɑ wɑtã, lɑ sẽn le lebɑ, bãmbã lɑ Bugmã koɑmbɑ, bãmb yɑɑ duumdb ɑ pʋgẽ."},{"id":276,"translation":"Wẽnd halkda Rɩbɑɑgɑ lɑ A wubd doosã, lɑ Wẽnd pɑ nong kɩfr fãɑ sẽn yɑɑ bεεgd ye."},{"id":277,"translation":"Sẽn kõ-b sɩd lɑ b tʋm sõmã wã lɑ b duum ne pʋʋsgã lɑ b kõ zɑkã b tɑrɑ b keoor b Soɑbã nengẽ lɑ rɑbeem kɑ ne-bɑ b pɑ sãɑmd b sũy ye."},{"id":278,"translation":"Yãmb neb nins sẽn kõ sɩdɑ! zoe-y Wẽnde lɑ y bɑs sẽn ket nebã nengẽ sẽn yɑɑ Rɩbɑɑgã tɩ yãmb sã n yɑɑ sɩd-kõtbɑ."},{"id":279,"translation":"Lɑ yãmb sã n pɑ mɑɑne bɩ y koll zɑbre sẽn yi Wẽnd lɑ A tẽntʋʋmã nengẽ, lɑ yãmb sã n tuubi yãmb ligd-zutã yɑɑ yãmb n so, yãmb pɑ wẽgde b pɑ wẽgd yãmbɑ."},{"id":280,"translation":"Lɑ yãmb sɑm-soabã sã n yɑɑ keelem soɑbɑ bɩ y koll-b yol-yol sɑsɑ, lɑ yãmb sã n kell n mɑɑn doaagɑ rẽ lɑ sõmɑ ne-yã tɩ y sã n miime."},{"id":281,"translation":"Lɑ y yɑεεs rɑɑr ning b sẽn nɑ n lebs yãmb Wẽnd nengẽ, tɩ b pids n yɑo yõor fãɑ ɑ sẽn tʋme, la b pa na n wẽg-ba."},{"id":282,"translation":"Yɑɑ yãmb sẽn kõ-b sɩdɑ, y sã n nɑ peng tɑɑbɑ n tʋg wɑkat sẽn yãk toɑagɑ, bɩ y gʋls-ɑ, lɑ gʋlsd gʋls yãmb sʋkɑ ne tẽeg-tɩrgɑ, lɑ gʋlsd rɑ wɑ tõdg t'ɑ pɑ nɑ n gʋls ye, bɩ ɑ gʋls wɑlɑ Wẽnd sẽn sɑgl-a t'ɑ gʋlsã. Lɑ hɑkε wã sẽn zɑo ɑ soɑb zugã togsdẽ lɑ ɑ zoe Wẽnd sẽn yɑɑ Soɑbã lɑ ɑ rɑ boog bũmb ɑ pʋgẽ ye. Lɑ hɑkε wã sẽn zɑo ɑ soɑb zugã sã n yaa yɑlmɑ mɑɑ ɑ yɑɑ vɑlengɑ bɩ ɑ pɑ tõe n togs tɩ b gʋlse bɩ ɑ nedã togs ne tẽeg-tɩrgɑ tɩ b gʋlse. Lɑ y mɑɑn kɑset ne rɑop ɑ yiibu sẽn yi yãmb pʋgẽ wã, lɑ rɑop ɑ yiib sã n kɑ beẽ, rẽnd yɑɑ rɑo ɑ yembr lɑ pɑgb ɑ yiibu sẽn yɑɑ yãmb sẽn yɑɑrd-b rãmbɑ kɑset-mɑɑndbẽ wã, tɩ pɑgb ɑ yiibã yembr sã n tudg bɩ yembrã tẽeg-ɑ. Lɑ kɑset-mɑɑndbã rɑ tõdge tɩ b sã n bool-b ye. Lɑ y rɑ mɑɑn yɑm-yiisgu n pɑ gʋls-ɑ ɑ pɑood maɑ a bεdmɑ n tʋg ɑ wɑkɑtã, ɑd rẽndɑ n yɩɩd tẽeg-tirg Wẽnd nengẽ, n le yɩɩd ne tẽeg-tɩrgɑ kɑsetã kũunẽ, n le pẽ n yɩɩd ne y kõn n mɑɑn sik ye, sã n pɑ mikɑme tɩ yaa koosem tɩ yɑɑ vẽenegɑ n be ne yãmb tɩ yãmb gilgd-a ne tɑɑb sʋkɑ, rẽnd yell pɑ be tɩ yãmb sã n pɑ gʋls-ɑ ye. Lɑ y mɑɑnd kɑseto tɩ y sã n nɑ n koos ne tɑɑbɑ. Lɑ b rɑ nɑms gʋlsdɑ, b rɑ nɑms seetã, lɑ yãmb sã n mɑɑn rẽ ɑ yɑɑ wẽn-kɩɩsg ne yãmbɑ. Lɑ y zoe Wẽnde, tɩ Wẽnd nɑ wĩnig yãmbɑ, lɑ Wẽnd yɑɑ Mitɑ ne bũmbɑ fãɑ."},{"id":283,"translation":"Lɑ yãmb sã n be so-toɑka tɩ y pɑ pɑɑm gʋlsdɑ, rẽnd yɑɑ bũmb lɑ y nɑ n gãneg-ne, lɑ yãmb sã n mɑɑn tɑɑb bɑs-m-yɑm, bɩ b sẽn mɑɑn ɑ soɑb bɑs-m-yɑmã kɩs boablã lɑ ɑ zoe Wẽnde sẽn yɑɑ Soɑbã lɑ y rɑ solg kɑsetã ye, lɑ sẽn solg-ɑ, ɑd yẽ sũurã yɑɑ zũnuub soɑb sũuri, lɑ Wẽnd yɑɑ Mitɑ ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":284,"translation":"Wẽnd n so sẽn be sɑɑsẽ lɑ sẽn be Tẽngẽ, lɑ yãmb sã n vẽnegd sẽn be ne yãmbã mɑɑ y solgd-ɑ Wẽnd geendɑ yãmb ne-ɑ, n yɑɑfd A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ lɑ A sɩbgd A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ. Lɑ Wẽnd yɑɑ Tõodg Nɑɑb ne bũmb fãɑ."},{"id":285,"translation":"Tẽn-tʋʋmã kõo sɩdɑ ne b sẽn sik n kõ-ɑ sẽn yi ɑ Soɑbã nengẽ wã, lɑ muumin dãmbã me kõo sɩdɑ, yenkɑm fãɑ kõo sɩd ne Wẽnd lɑ A Mɑlεgsã lɑ A Gɑf-rãmbã lɑ A Tẽn-tʋʋmbã. Tõnd pɑ welgd bɑɑ a yembre A Tẽn-tʋʋmbã pʋgẽ ye, lɑ b yeele: \"d wʋm yã, d tũume, d kot-F yɑɑfɑ tõnd Soɑbã. Lεbeng zĩig me yɑɑ Fo nengẽ\"."},{"id":286,"translation":"Wẽnd pɑ rogend yõor rẽndɑ ɑ sẽn tõe, ɑ sẽn tʋm tɩ yɑɑ sõmɑ yɑɑ a meng yĩngɑ, lɑ ɑ sẽn tʋm tɩ yɑɑ wẽngɑ be ne-ɑ. D Soɑbɑ! rɑ yõk-do tɩ d sã n yĩm mɑɑ d tudgɑme ye. D Soɑbɑ! lɑ F rɑ tʋk-d zɩɩbo wɑlɑ F sẽn tʋk sẽn deng-b tõnd tɑoorã ye. D Soɑb ɑ Wẽnde lɑ F rɑ rogen-do d sẽn pɑ tɑr ɑ tõog ye, lɑ F bɑs tɩ loog d yĩngɑ lɑ F yɑɑf-do lɑ F yols-do, Foo lɑ tõnd Lɑlldɑ, bɩ F sõng-do kɩfr-dãmbã zugu."}]},{"id":3,"verses":[{"id":1,"translation":"Alɩf, Lɑɑm, Mɩɩm.[1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Wẽnde, soɑb sẽn tũud n tɩlg kɑ be rẽndɑ Yẽ, sẽn yɑɑ a vʋɩ-duumdg Soɑbɑ n yaa a yãnes-m-toor Soɑbɑ"},{"id":3,"translation":"A sikɑ Gɑfã fo zug ne sɩdɑ n sɩdgd sẽn deng ɑ tɑoorã lɑ A sik Tɑoorɑɑtã lɑ Ingiilã"},{"id":4,"translation":"Sẽn deng tɑoore tɩ yɑɑ kãndgr ne nebã, lɑ A sik Kʋrɑɑnã. Ad sẽn kifl-b ne Wẽnd Aɑy wã b tɑrɑ nɑmsg sẽn yɑɑ kεgengɑ, lɑ Wẽnd yɑɑ Windɑ n yɑɑ Sɩbgdɑ."},{"id":5,"translation":"Ad Wẽnde bũmb pɑ solgd-A tẽngã pʋgẽ pɑ sɑɑsẽ wã."},{"id":6,"translation":"Yẽndɑ n nɑɑnd yãmb rog-wʋʋsẽ wã wɑlɑ A sẽn tʋlle, soɑb kɑ be sẽn tɩlgde rẽndɑ Yẽndɑ sẽn yɑɑ a Wilb Nɑɑbã n yɑɑ Bʋʋd-Mitã."},{"id":7,"translation":"Yẽndɑ n sik Gɑfã fo zugu tɩ Ayɑr rãmb mɑɑnɑ sẽn yɑɑ vẽenegɑ be ɑ pʋgẽ, lɑ yɑɑ rẽ lɑ gɑfã yẽgrã, lɑ ɑ sãndɑ mɑɑnɑ pɑ vẽeneg ye, lɑ kedgrã sẽn be b rãmb sũyẽ wã, bãmb pʋgdɑ gẽdem-gẽdmã, tɩ yɑɑ yεl bɑoobo lɑ ɑ welsgo ne bãmb yõe yɑmleoogo, lɑ yɑool n pɑ mi ɑ võorã rẽndɑ Wẽnde, lɑ sẽn tɑɑb tẽkɑ bãngr pʋgẽ wã yetɑme: \" tõnd kõo sɩd ne-ɑ, fãɑ yii tõnd Soɑbã nengẽ\". Lɑ pɑ tɑgsd n getẽ rẽndɑ yɑm-bεεl rãmbɑ."},{"id":8,"translation":"Tõnd Soɑbɑ rɑ kɩll d sũyã F sẽn kãndg-d poor ye, lɑ F kõ tõnd yolsgo sẽn yi Fo nengẽ, ɑd Foo lɑ kõtɑ."},{"id":9,"translation":"Tõnd Soɑbɑ ɑd Foo lɑ nebã tigimdɑ n tʋg rɑɑre sik sẽn kɑ be ɑ pʋgẽ, ɑd Wẽnd pɑ viigd pʋleng ye."},{"id":10,"translation":"Ad sẽn kɩfl-bã bãmb arzεgsã, la b koambã pɑ nɑ n põsg-bɑ n yi Wẽnd bɑɑ fʋɩ, lɑ ɑd yɑɑ bãmbɑ lɑ bugum rɑ-giisã."},{"id":11,"translation":"B bilgr yɑɑ wɑlɑ ɑ Fɩr-ʿaoon nebã lɑ sẽn deng-b bãmb tɑoorã, b yɑgsɑ Tõnd Aɑyɑ-rãmbã tɩ Wẽnd yõg-bɑ b zũnuubã poorẽ, lɑ Wẽnd sɩbgr yɑɑ kεgengɑ."},{"id":12,"translation":"Yeel sẽn kɩfl-bã: \"b nɑ n wil-y lɑme, b nɑ n tigim-y lɑme n tʋg Gεhɑnnɑm, ɑd koglg-n-gãɑnd zĩig yɩ wẽngɑ."},{"id":13,"translation":"Sɩd lɑ hɑkɩɩkɑ tɑgs-n-gεsg zĩndɑ ne yãmbɑ sul ɑ yiib sẽn sεg tɑɑb pʋgẽ, sull sẽn zɑbd Wẽnd sorã pʋgẽ t'ɑ to wã yɑɑ kɩfre, Sɩd-kõtbã ne-b lɑme tɩ b yɑɑ bãmb bilgr ɑ yiibu nif gesg pʋgẽ, lɑ Wẽnd kengdɑ ne A sõngrã A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ, ɑd tɑgs-n-gesgɑ be rẽ pʋgẽ ne pʋtẽer rãmbɑ."},{"id":14,"translation":"B nɑgsɑ nebã yĩngɑ yɑmleed nonglem sẽn yɑɑ pɑgb lɑ kom-dibli lɑ ɑrzεg kɑsengɑ sẽn yaa sãnem lɑ wɑnzuri lɑ wed-tũusds lɑ rũmsi lɑ koodo, rẽndɑ lɑ Dũni vɩɩmã wʋm-noogã, lɑ ɑd Wẽnd tɑrɑ A nengẽ lεbeng zĩig sẽn be neere."},{"id":15,"translation":"Yeele: \" m kõ yãmb kibɑre bũmb sẽn são yɑmleed-kãensɑ? Ad sẽn zoe-b Wẽndã b tɑrɑ b Soɑbã nengẽ arzãn-rãmbɑ ko-sood sẽn zoet b tẽngre tɩ b yɑɑ duumdbɑ ɑ pʋgẽ lɑ pɑgb sẽn yɩlge n yi kiuug yãɑbo, lɑ yɑrd sẽn yi Wẽnd nengẽ, lɑ ɑd Wẽnd yɑɑ Netɑ ne yembsã."},{"id":16,"translation":"Neb nins sẽn yete: \" tõnd Soɑbɑ! Ad tõnd kõo sɩdɑ, bɩ F yɑɑf tõnd d zũnuubã, lɑ F gũ tõnd ne bugmã nɑngã\"."},{"id":17,"translation":"Sugr-mɑɑndbã lɑ Sɩd-kõtbã, lɑ Wẽn-zoetbã, lɑ kõtbã, lɑ yɑɑfɑ kotbã yibeoog pĩnda."},{"id":18,"translation":"Wẽnd mɑɑnɑ kɑseto tɩ Soɑb sẽn tũud n tɩlg kɑe rẽndɑ Yẽ, tɩ Mɑlεgsã lɑ bãngdbã mɑɑndɑ kɑset t'A yɑsɑ ne tẽeg-tɩrgɑ, Soɑb sẽn tũud n tɩlg kɑe sã n pɑ Yẽ sẽn yɑɑ wilb Nɑɑbã sẽn yɑɑ Bʋʋd-Mitã."},{"id":19,"translation":"Ad Dĩinɑ Wẽnd nengẽ yɑɑ Lɩslɑɑngo, lɑ b sẽn kõ-b rãmb Gɑfã pɑ yõs tɑɑbɑ rẽndɑ bãngrã sẽn wɑ b nengẽ poorẽ, tɩ yɑɑ kedgre bãmb ne tɑɑb sʋkɑ, lɑ sẽn kɩfla ne Wẽnd Aɑyɑ-rãmbã, rẽnd Wẽnd geelg yɑɑ tʋʋlle."},{"id":20,"translation":"Lɑ b sã n tɑk ne foom bɩ f yeele: \"mɑm bɑsɑ m meng n tũud Wẽnde lɑ sẽn pʋgd-b mɑɑmã me yɑɑ woto\". Lɑ f yeel b sẽn kõ-b rãmb Gɑfã lɑ zu-sɑbl-rãmbã: \"Rẽ yĩngɑ yãmb sɑk n tũume bɩ?\" Lɑ b sã n sɑk n nɑ n bɑs b mens n tũ Wẽnd sɩd-sɩdɑ b kãndg yã, lɑ b sã n dɑeege, rẽnd sẽn be ne foom yɑɑ tɑɑsgo, lɑ Wẽnd yɑɑ Netɑ ne yembsã."},{"id":21,"translation":"Ad sẽn kɩfl-b ne Wẽnd Aɑyɑ-rãmbã lɑ b kʋʋd nɑbiyɑɑm-rãmbã tɩ pɑ tũ ne sɩdã lɑ b kʋʋd sẽn sɑgend-b ne tẽeg-tɩrg nebã pʋgẽ wã, bɩ f noog b sũuri ne nɑmsg sẽn zɑbde."},{"id":22,"translation":"Bãmbɑ tʋʋm lɑ sẽn lʋɩ dũni lɑ yɑoolem rɑɑrã, b pɑ tɑr sõngd buud me."},{"id":23,"translation":"Fo pɑ ne b sẽn kõ-b rãmb pʋɩɩr Gɑfẽ wã, b boondɑ bãmb n tʋgd Wẽnd Gɑfẽ wã tɩ Gɑfã bʋ bãmb sʋkɑ, rẽ poore tɩ sull rɑeeg bãmb pʋgẽ tɩ bãmb yɑɑ bɑlldbɑ."},{"id":24,"translation":"Lɑ woto, bɑlɑ bãmb yeelɑme: \"Bugmã kõn n sɩɩs tõnd lɑe-lɑe rẽnd rɑsem-sɑɑre. Tɩ bũmb ning bãmb sẽn dɑ yɑgsdã belg bãmb b Dĩinã pʋgẽ."},{"id":25,"translation":"Lɑ nɑ n yɩɩ wãn-wãnɑ tɩ Tõnd sã n tigim bãmb raɑr ning sik sẽn kɑe ɑ pʋgẽ wã, tɩ b rol yõor fãɑ ɑ sẽn tʋme, tɩ bãmb yɑɑ b sẽn pɑ wẽgd-b rãmbɑ."},{"id":26,"translation":"Yeele: \" m Soɑb ɑ Wẽnde! nɑɑm Soɑɑdɑ, Fo kõtɑ nɑɑmã F sẽn tʋll ɑ soɑbɑ, lɑ F reegd nɑɑmã F sẽn tʋll ɑ soɑb nengẽ, lɑ F zɩsgd F sẽn tʋll ɑ soɑbɑ, lɑ F fɑɑgd F sẽn tʋll-ɑ, sõmã wã bee Fo nugẽ, ɑd Fo yɑɑ Tõog-Soɑb bũmbã fãɑ."},{"id":27,"translation":"Fo kẽesdɑ yʋngã Wĩndg pʋgẽ lɑ F kẽesd Wĩndgã yʋngã pʋgẽ, lɑ F yiisd vɩt kũumẽ lɑ F yiisd kũum vɩtẽ, lɑ F rɩlgd F sẽn dɑt ɑ soab tɩ pɑ tũ ne geel ye."},{"id":28,"translation":"Sɩd-kõtbã rɑ rɩk sõm-zɩtbã (kɩfendãmbã) n mɑɑn lɑll-n-tɑɑse n bɑs sɩd-kõtbã ye, lɑ sẽn mɑɑndɑ rẽ bɩ ɑ bãng tɩ rẽ pɑ Wẽnd yellã bɑɑ fʋɩ sã n pɑ mikɑme tɩ yɑɑ b wẽng liglg yĩngɑ, lɑ Wẽnd sõogdɑ yãmb nug tɩ y gũus-A, lɑ ɑd lebgrã zĩigẽ yɑɑ Wẽnd nengẽ."},{"id":29,"translation":"Yeele : \"yãmb sã n solgd sẽn be yãmb yãadẽ wã mɑɑ y vẽnegd-ɑ Wẽnd mi-a lɑme, lɑ A mi sẽn be sɑɑsẽ lɑ tẽngẽ, lɑ Wẽnd yɑɑ Tõog-Soɑb ne bũmb fãa."},{"id":30,"translation":"Raɑr ning yõor fãɑ sẽn nɑ n mik ɑ sẽn tʋm tɩ yɑɑ sõmɑ fãɑ tɩ wɑɑme, lɑ ɑ sẽn tʋm tɩ yɑɑ wẽng fãɑ; ɑ nongẽ n dɑtɑme tɩ yẽ ne ɑ sʋkã zãag yɩɩgɑ, lɑ ɑd Wẽnd sõogdɑ yãmb nug tɩ y gũus-A, lɑ Wẽnd yɑɑ nimbãɑn-zoεtɑ ne yembsã."},{"id":31,"translation":"Yeel-bɑ: \"sã n mikɑme tɩ yãmb nongɑ Wẽnde bɩ y pʋg mɑɑm tɩ Wẽnd nɑ n nong-y lɑme la A yɑɑf y beegrã, lɑ Wẽnd yɑɑ gɑɑfɑr mɑɑnda n yɑɑ yolsdɑ."},{"id":32,"translation":"Yeele, tũ y Wẽnd lɑ A tẽn-tʋʋmã, lɑ b sã n raεεge ɑd Wẽnd pɑ nong kifr-rãmbã ye."},{"id":33,"translation":"Ad Wẽnd tũusɑ ɑ Adɑm lɑ ɑ Nuuh lɑ ɑ ɭbrɑɑhɩɩm zɑk rãmbɑ lɑ ɑ ɭmrɑɑn zɑk rãmbɑ bõn-nãɑndsã zugu."},{"id":34,"translation":"B yɑɑ pend ɑ yembre lɑ Wẽnd yɑɑ Wʋmdɑ n yɑɑ Mitɑ."},{"id":35,"translation":"Tẽeg wɑkɑt ning ɑ ɭmrɑɑn pɑgã sẽn yeele:\" m Soɑbɑ, ɑd mɑm pʋlmɑ sẽn be mɑm pʋgẽ wã F yĩngɑ n yidg n yi yembd fãɑ tɩ sã n pɑ Foo, bɩ F reeg m yĩngɑ, ɑd Foo lɑ a Wʋmdɑ n yɑɑ Mitɑ\"."},{"id":36,"translation":"Lɑ ɑ sẽn wɑ n dog-ɑ wã ɑ yeelame: \"m Soɑbɑ! Ad mɑm rog-ɑ lɑme tɩ yɑɑ bi-puglɑ, lɑ ɑd Wẽnd n yɩɩd minim ne ɑ sẽn dogã, lɑ ɑd rɑo pɑ wɑ pɑg ye, lɑ ɑd mɑm pʋd-ɑ lɑme t'ɑ Mɑryɑm lɑ ɑd mɑm kotɑ gũudum fo nengẽ, n kõt yẽ lɑ ɑ koɑmbã, tɩ F gũ-bɑ n yi ɑ Sʋɩtãana, b sẽn zãag ɑ soɑb ne yolsgã."},{"id":37,"translation":"T'ɑ Soɑbã reeg ɑ yĩngɑ; reegr sẽn be neere n buls-ɑ bulsg sẽn be neere t'ɑ Zɑkɑriyɑ wub-ɑ. A Zɑkɑriyɑ sẽn kẽ ɑ nengẽ fãɑ Miisrẽ wã ɑ mikdɑ rɩɩbo, t'ɑ yeele: \" Mɑryɑm f yãɑ wã yε?\" t'ɑ yeele: \" ɑd ɑ yii Wẽnd nengẽ, ɑd Wẽnd rɩlgdɑ A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ tɩ pɑ tũ ne geelg ye\"."},{"id":38,"translation":"Zĩ-kãng lɑ ɑ Zɑkɑriyɑ bool ɑ Soɑbã n yeele: \"m Soɑbɑ! kõ mɑam koɑm-yɩlemɑ sẽn yi Fo nengẽ, ɑd Fo yɑɑ kosg Wʋmdɑ\"."},{"id":39,"translation":"Tɩ Mɑlεgsã bool-ɑ n mik t'ɑ rɑ yãsɑme n pʋʋsd Miisrẽ wã, n yeel-ɑ tɩ Wẽnd noogdɑ f sũuri, ne ɑ Yɑhyɑ, tɩ b sɩdg-ɑ ne Gomd sẽn yi Wẽnd nengẽ (ɑ ʿɭisɑ), lɑ ɑ yɑɑ zug-soɑbɑ n yɑɑ yõk-m-meng soɑbɑ n yi pɑgb yɑmleoogo, n yɑɑ nɑbiyɑɑm n be nin-sõmã wã pʋgẽ."},{"id":40,"translation":"A (Zɑkɑriyɑ) yeele: \"m Soɑbɑ! mɑm nɑ n pɑɑmɑ biig wãn-wãn tɩ kʋʋlem tɑɑ mɑɑm, tɩ mɑm pɑgã yɑɑ kiri?\" Lɑ A yeel yã: yɑɑ woto lɑ f Soɑbã mɑɑnd A sẽn dɑte\"."},{"id":41,"translation":"Lɑ ɑ yeel yã: \"m Soɑbɑ! kõ-m tɑgmse\". Lɑ A yeel yã: \" fo tɑgemsã, yɑɑ f rɑ tõog n gom ne nebã rɑsem ɑ tãɑbo sã n pɑ teesgo\". Lɑ f tẽeg f Soɑbã yʋʋr wʋsgo lɑ f yɩlg-A zɑɑbr lɑ yibeoogo."},{"id":42,"translation":"Lɑ tẽeg Mɑlεgsã sẽn wɑ n yeel a Mɑryɑmã:: \"ɑd Wẽnd tũusɑ foo lɑ A yɩlg foo lɑ A tũus foom n yɩɩs zãmɑɑnã pɑgba."},{"id":43,"translation":"Mɑryɑm! Tũ f Soɑbã lɑ f mɑɑn Suguud lɑ Ruku n lɑgem ruku mɑɑndbã\"."},{"id":44,"translation":"Wãnde yɑɑ sẽn yi kibɑy-soondɩ wã tɩ d tʋmsd-ɑ fo nengẽ, lɑ fo rɑ pɑ be b nengẽ b sẽn wɑ n losd b moodã n baood ned-ning sẽn nɑ n wub ɑ Mɑryɑmã; lɑ fo rɑ pɑ be b nengẽ b sẽn wɑ n tɑkd tɑɑbã."},{"id":45,"translation":"Tẽeg wɑkɑt ning Mɑlεgsã sẽn yeele: \"Mɑryɑm! Ad Wẽnd noogdɑ fo sũur ne Gomd sẽn yi A nengẽ, ɑ yʋʋr lɑ ɑ Sɩɩs-tɩ-maage ʿIisa ɑ Mɑryɑm biigɑ, ɑ yɑɑ zug-soɑbɑ Dũni lɑ yɑoolem rɑɑre, ɑ leb n yɑɑ b sẽn pẽneg-b rãmb ne Wẽnde\"."},{"id":46,"translation":"Lɑ ɑ gomda ne nebã, ɑ peelmẽ lɑ ɑ kãsengẽ, ɑ le bee nin-sõmsã pʋgẽ."},{"id":47,"translation":"Lɑ ɑ yeelɑme: \"m Soɑbɑ! M nɑ n tɑllɑ biig wãn-wãn tɩ yĩng-soɑb pɑ sɩɩs mɑɑm? t'ɑ yeele: \"yɑɑ woto bɑl lɑ Wẽnd mɑɑnd A sẽn rɑte, A sã n bʋ yelle, A yet-ɑ lɑme t'ɑ yɩ, t'ɑ be yɩɩbẽ."},{"id":48,"translation":"Lɑ A wĩnigd-ɑ gʋlsgo lɑ gom-minim (dĩinã fɑsengo) lɑTɑoorɑɑtã lɑ Lingiilã."},{"id":49,"translation":"Lɑ ɑ yɑɑ Tẽn-tʋʋmã n tʋg Isrɑɑyεl koɑmb nengẽ: \"tɩ m wɑɑ yãmb nengẽ ne Yel-solemd sẽn yi yãmb Soɑbã nengẽ, tɩ mɑm nɑɑndɑ ne tãndo wɑlɑ luiil yɑlẽ, tɩ mɑm fʋʋs-ɑ t'ɑ yɩ liuul ne Wẽnd tõogo, lɑ m pukd Sɑlem-bole (sẽn rog-a ne zondlem), lɑ m tɩpd sẽere, lɑ m vʋʋgd kũ rãmbɑ, ne Wẽnd tõogo, lɑ m kõt-y kibɑr ne yãmb sẽn rɩtã lɑ y sẽn bĩngd zɑgsẽ wã, ɑd tɑgs-n-ges be rẽ pʋgẽ tɩ yãmb sã n yɑɑ sɩd-kõtbɑ."},{"id":50,"translation":"N yɑɑ sɩdgdɑ ne sẽn deng mam tɑoore sẽn yɑɑ Tɑoorɑɑt lɑ m kõ-y sore yεl-sãndɑ sẽn dɑ gɩdg ne yãmbɑ, lɑ m wɑɑ yãmb nengẽ ne yel-solemd sẽn yi yãmb Soɑbã nengẽ, bɩ y zoe Wẽnde lɑ y tũ mɑɑm."},{"id":51,"translation":"Ad yaa Wẽnd la mam Soabã n leb n yaa yãmb Soabã, bɩ y tũ-A, tɩ woto la sor-tɩrga\"."},{"id":52,"translation":"Lɑ ɑ ʿIisa sẽn wɑ n bãng kɩfendã bãmb nengẽ wã ɑ yeelɑme: \"ãnd n nɑ n sõng mɑɑm tɩ m bool n tʋg Wẽnde?\" Lɑ ɑ pʋgdbã sẽn yɑa tɩrsã yeel yã: \"tõnd yɑɑ Wẽnd sõngdbɑ, d kõo sɩd ne Wẽnde bɩ f mɑɑn kɑset tɩ tõnd yɑɑ sɑk-n-tũ rãmbɑ\"."},{"id":53,"translation":"Tõnd Soɑbɑ; d kõo sɩdɑ ne Fo sẽn sikã lɑ d pʋg Tẽn-tʋʋmã; bɩ F gʋls tõnd n lɑgem kɑset mɑɑndbã\"."},{"id":54,"translation":"Lɑ b rikɑ rɑb-wẽngɑ tɩ Wẽnd me nɑ n rɑbse, lɑ yaɑ Wẽnd lɑ rɑbsdbã sẽn yɩɩd sõmblem."},{"id":55,"translation":"Tẽeg wɑkɑt ning Wẽnd sẽn yeel a ʿIisa: \"ɑd Mɑm nɑ n mobgɑ foo n zẽk-fo n tʋg M nengẽ lɑ M yɩlg foo n yi neb nins sẽn kɩfl-bɑ lɑ M mɑɑn sẽn pʋgb foo wã sẽn kɩfl-bɑ zugu, n tɩ tãɑg Dũni yikr rɑɑre, rẽ poore y lεbeng zĩig yɑɑ Tõnd nengẽ tɩ M bʋ yãmb ne tɑɑb sʋk yãmb sẽn dɑ yɩ n yõsd tɑɑb yεl-nins pʋgẽ wã."},{"id":56,"translation":"Lɑ sẽn kɩfl-bã M nɑ n sɩbg-b lɑme Dũni kɑ lɑ Yɑoolem rɑɑrã, b pɑ tɑr sõngd buud me."},{"id":57,"translation":"Lɑ sẽn kõ-b sɩdã lɑ b tʋm sõmã wã, A nɑ n pidsɑ b keoobã n kõ-bɑ, lɑ Wẽnd pɑ nong Wẽgdb ye."},{"id":58,"translation":"Ad wãnde Tõnd sẽn togsd foo wã yɑɑ Tɑgmas-rãmb sẽn yɑɑ vẽenegɑ n le yɑɑ tẽegr sẽn mɑnege (Alkʋrãɑna)."},{"id":59,"translation":"Ad a ʿIisa bilgri Wẽnd nengẽ yɑɑ wɑlɑ ɑ Aɑdɑma, A nɑɑn-ɑ lɑme ne tom, rẽ poorẽ t'A yeel-ɑ:\"yɩ!\". T'ɑ be yɩɩbẽ."},{"id":60,"translation":"Sɩdã lɑ wãnde sẽn yi fo Soɑbã nengẽ, bɩ f rɑ yɩ sik-soɑb ye."},{"id":61,"translation":"Lɑ sẽn tɑk-ɑ foom ɑ pʋgẽ, bãngrã sẽn wɑ fo nengẽ poorẽ, bɩ f yeele: \"wɑ-y tɩ d bool tõnd koɑmbã lɑ yãmb koɑmbã, lɑ tõnd pɑgbã lɑ yãmb pɑgbã, lɑ tõnd mensã lɑ yãmb mensã, rẽ poorẽ tɩ d kãɑb taabɑ n doglg Wẽnd Kãɑb-beedã zirẽ-be-rãmbã zugu\"."},{"id":62,"translation":"Ad wãnde lɑ togsg sẽn yɑɑ sɩdɑ, lɑ Soɑb buud pɑ be rẽndɑ Wẽnde, lɑ ɑd Wẽnde Yẽndɑ lɑ Windɑ n yɑɑ a Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":63,"translation":"Lɑ b sã n dɑεεge, rẽnd Wẽnd yɑɑ Mitɑ ne Sãɑmdbã."},{"id":64,"translation":"Yeele: \"yɑɑ yãmb Gɑfã rãmbɑ! Wɑ-y tɩ d tʋg gomd sẽn yɑɑ tɩrgɑ tõnd ne tɑɑb sʋkɑ, tɩ d rɑ wɑ tũ rẽndɑ Wẽnde, lɑ d rɑ mɑɑn Lɑg-m-tɑɑre ne-A bɑɑ fʋɩ, lɑ d rɑ rɩk tɑɑb n mɑɑn soab-rãmbɑ zẽng tɩ pɑ yɩ Wẽnd ye\". Lɑ bãmb sã n rɑεεge bɩ f yeel-bɑ: \"mɑɑn-y kɑseto tɩ tõnd yɑɑ Lɩslɑɑmbɑ\"."},{"id":65,"translation":"Yɑɑ yãmb Gɑfã rãmbɑ! Yɑɑ bõe tɩ yãmb tɑkd ɑ ɭbrɑɑhɩɩm yellã pʋgẽ tɩ Tɑoorɑɑtã lɑ ɭngiilã yɑool n pɑ sig rẽndɑ ɑ loogr poorẽ, yãmb pɑ tɑr yɑm lɑ?"},{"id":66,"translation":"Ad yãmbɑ nin-kã yã, y mɑɑnɑ tɑk-n-tɑɑr yãmb sẽn tɑr bãngr ne bũmb ningã, lɑ yɑɑ bõe tɩ y mɑɑn tɑk-n-tɑɑre yãmb sẽn pɑ tɑr bãngr ne bũmb ningɑ? Lɑ Wẽnd miime lɑ yãmb pɑ mi ye."},{"id":67,"translation":"A ɭbrɑɑhɩɩm pɑ yɩ n yɑɑ Yɑhʋʋdɑ ɑ pɑ Nɑsɑɑrɑ, lɑ ɑ yɩɩ Wẽn-yemd n yɑɑ sɑk-n-tũ soɑbɑ, lɑ a pɑ yɩ n yɑɑ Lɑgm-n-tɑɑr soɑb ye."},{"id":68,"translation":"Ad neb sẽn sõmb ne ɑ ɭbrɑɑhɩɩm yɑɑ rãmb sẽn pʋg-ɑ wã, lɑ Nɑbiyɑɑm-kãngã lɑ sẽn kõ-b sɩdã, lɑ Wẽnd yɑɑ sɩd-kõtbã Lɑlldɑ."},{"id":69,"translation":"Sʋll sẽn yi Gɑfã rãmbẽ nong n dɑtɑme n nɑ n menemes yãmbɑ, lɑ b pa menesd rẽndɑ b mense, lɑ b pɑ ningd b yɑmẽ ye."},{"id":70,"translation":"Yɑɑ yãmb Gɑfã rãmbɑ! Yɑɑ bõe tɩ y kɩfend ne Wẽnd Aɑyɑ wã, tɩ yãmb yɑool n yɑɑ sẽn mɑɑn kɑset t'ɑ yɑɑ sɩdɑ?"},{"id":71,"translation":"Yɑɑ yãmb Gɑfã rãmbɑ! yɑɑ bõe tɩ yãmb gẽdgd sɩdã ne zĩri, n solgd sɩdã tɩ yãmb yɑool n miẽ."},{"id":72,"translation":"Lɑ Sull sẽn yi Gɑfã rãmbẽ yeelɑme: \"kõ-y sɩdɑ ne bũmb ning sẽn sig sɩd-kõtbã zugã wĩndg sɩngrẽ lɑ y kɩfl ne-a (wĩndgã) ɑ bɑɑsgẽ wã sãnd-sãnde b nɑ lebge n bɑs b dĩinɑ yãmb yiibã sẽn kẽesd-b sik sɑbɑb\"."},{"id":73,"translation":"Lɑ y rɑ kõ sɩdɑ sã n pɑ sẽn tũ yãmb Dĩinã, yeele: \"Ad kãndgrã yɑɑ Wẽnd Kãndgre\". Tɩ b kõo nedɑ wɑlɑ b sẽn kõ yãmbã; mɑa b nɑ n lubɑ yãmbɑ y soɑbã nengẽ, rẽ yεεsg yĩngɑ. yeel-bɑ: \"ɑd yɩɩdlemã bee Wẽnd nugẽ, t'A kõt A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ, lɑ Wẽnd yɑa Yɑlgdɑ n yɑɑ Mitɑ."},{"id":74,"translation":"A welgdɑ ne A Yolsgã A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ, lɑ Wẽnd yɑɑ kũun-zɩsg soɑbɑ."},{"id":75,"translation":"Lɑ be Gɑfã rãmbẽ nebɑ, tɩ fo sã n bobl-ɑ arzεg kẽengɑ ɑ lebsd-ɑ-lɑ foom, lɑ be b pʋgẽ tɩ fo sã n n bobl-ɑ wɑkɩre ɑ pɑ lebsd-ɑ sã n pɑ f yãnesɑ ne-ɑ, bɑlɑ bãmb yeelɑme: \"ɑd yell pɑ be tõnd zug zu-sɑblã ɑrzεgsã rɩɩb pʋgẽ ye\". Lɑ b yetɑ zĩri-beed n dogend Wẽnde lɑ b yɑool n miẽ b zĩrẽ-n-beedã."},{"id":76,"translation":"Yɑɑ Sɩdɑ, yellã pɑ wɑlɑ bãmb sẽn yetɑ ye, lɑ sẽn pids-ɑ pʋleng lɑ ɑ zoe Wẽnde, rẽnd Wẽnd nongɑ wẽn-zoetbã."},{"id":77,"translation":"Ad sẽn tekd-b Wẽnd pʋlengã lɑ b koosd-b ne ligd bilfu, bãmbã b pɑ tɑr pʋɩɩr Yɑoolem rɑɑrã ye, lɑ Wẽnd kõn n gom ne-b ye, A pɑ nɑ n ges-b Dũni-yikr rɑɑr ye, A pɑ nɑ n yɩlg-b ye, b tɑrɑ nɑmsg sẽn zɑbde."},{"id":78,"translation":"Lɑ ɑd zãma n be b pʋgẽ n wẽnd Gɑfã ne b zɩlmã wã tɩ yãmb nɑ tẽ-ɑ tɩ bee Gɑfẽ wã, lɑ ɑ yɑool n pɑ be Gɑfẽ wã ye, lɑ b yetẽ: \"ɑ yii Wẽnd nengẽ\" lɑ ɑ yɑool n pɑ yi Wẽnd nengẽ ye, lɑ b yetɑ zĩri-beedo n dogend Wẽnde lɑ b miẽ."},{"id":79,"translation":"Pɑ sõmb ne yĩng soɑbɑ tɩ Wẽnd kõ-a Gɑfo, lɑ Bʋʋdo, lɑ Nɑbiyɑɑmdem, rẽ poorẽ t'ɑ yeel nebã: \"yɩ-y yembs n tũ mɑɑm lɑ y bɑs Wẽnde\". lɑ ɑ yet-b lame: \"yɩ-y bãngdbɑ sẽn yɑɑ tʋmdbɑ lɑ wubdbɑ ne b sẽn rɑ wĩnigd yãmb Gɑfã lɑ y sẽn rɑ kɑremdã\"."},{"id":80,"translation":"Lɑ ɑ pɑ sɑgend yãmb tɩ y rɩk Mɑlεgsã lɑ Nɑbiyɑɑm-rãmbã n mɑɑn soɑb-rãmb ye, ɑ nɑ n sɑglɑ yãmb ne kɩfendo? yãmb sẽn yɑɑ Lɩslɑɑm poorẽ?"},{"id":81,"translation":"Lɑ tẽeg wɑkɑt ning Wẽnd sẽn deeg Nɑbiyɑɑm-rãmbã pʋlengo, n yeel-bɑ: \"M sã n kõ yãmb Gɑfo lɑ Bʋʋdo, rẽ poorẽ tɩ Tẽn-tʋʋm wɑ yãmb nengẽ, n sɩdgd sẽn be ne yãmbã, yãmb nɑ n kõo sɩdɑ ne-ɑ? y nɑ sõng-ɑ?\" La A yeele: \"yãmb reegɑ y zugẽ lɑ y sɑk Mɑm Pʋlengã?\" La b yeel yã: \" d sɑkɑme\". t'A (Wẽnd) yeele: \"bɩ y mɑɑn kaseto tɩ Mɑm me lɑgmɑ yãmb n mɑɑnd Kɑseto\"."},{"id":82,"translation":"La neb nins sẽn dɑeeg-b Al-kɑool-kãngɑ poorẽ, ad bãmb la Dĩin-yitbã."},{"id":83,"translation":"Rẽ yĩngɑ; zẽng sẽn pɑ Wẽnd Dĩinã lɑ b bɑoodɑ; tɩ sẽn be sɑɑsẽ lɑ tẽng zug fãɑ bɑsɑ b mens n pʋg-A ne sɑk-n-tũ lɑ tɩlɑe, b lεbeng zĩig me yɑɑ A nengẽ."},{"id":84,"translation":"Yeele: \"d kõo sɩd ne Wẽnd lɑ sẽn sik n kõ tõndã lɑ sẽn sik n kõ ɑ ɭbrɑɑhɩɩmã, lɑ ɑ ɭsmɑɑyɩɩlã, lɑ ɭshɑɑkã, lɑ aYɑɑkubã, lɑ Yɑgensã, lɑ b sẽn kõ ɑ Musɑ, lɑ a ʿIisa, lɑ Nɑbiyɑɑm-rãmbã sẽn yi b Soɑbã nengã wã; tõnd pɑ welgd bɑɑ a yembr b pʋgẽ ye, tõnd me yɑɑ sɑk-n-tũ rãmb ne-A."},{"id":85,"translation":"La sẽn baooda dĩin zẽng sẽn pa yɩ ne Lɩslaoongã, b pa na n tol n reeg a yĩng ye, la yẽnda, Yaoolem raarã, a yaa bõn-soaba."},{"id":86,"translation":"Wẽnd na n kãndga neb wãn-wãna, neb sẽn kɩfl b lɩɩmaoong(sɩd-kũun) poorẽ, la b maan kaset tɩ tẽn-tʋʋmã yaa sɩda, tɩ vẽenem wa bãmb nengẽ? La Wẽnd ka kãndgd neb sẽn yaa wẽgdb ye."},{"id":87,"translation":"Bãmbã rolbo, yaa tɩ Wẽnd kãab-beed n be ne-ba, la Malεgse, la nebã fãa gill kãab-beedo."},{"id":88,"translation":"Tɩ b yɑɑ ruumdb ɑ pʋgẽ, b pɑ nɑ n yols nãngã b zug ye, b pɑ nɑ n ges-bɑ."},{"id":89,"translation":"Rẽnd neb nins sẽn tuub woto poorẽ, rẽ poorẽ tɩ b maneg b tʋʋmã. Ad Wẽnd yaa yaafg Naab n yaa yolsg Naaba."},{"id":90,"translation":"Nins sẽn kɩfl b sɩd-kũunã poorẽ, rẽ poorẽ tɩ b paas kɩflgo, b kõn n tol n reeg b tuubgã ye, la ad yaa bãmb la menemdbã."},{"id":91,"translation":"Ad sẽn kɩfl-bã n kell n ki tɩ bãmb yɑɑ kɩfr-rãmbã, b kõn n tol n reeg bãmb yembr kãm fãɑ nengẽ, sãnem sẽn pid tẽngã bɑɑ t'ɑ sã n yao-a n na n fãag a menga, bãmbã tara namsg sẽn zabde, b pa tar sõngd me."},{"id":92,"translation":"Yãmb kõn n tol n paam manegr yel-sõmde, hal tɩ y wa yãk yãmb sẽn nong-a n nafe, la yãmb sẽn yãk n naf ne bũmb ning fãa, ad Wẽnd mi-a lame."},{"id":93,"translation":"Rɩ-yɩlmã fãa rag n yaa halaal ne ɭsraayεl koambã, sã n pa a ɭsraayεl sẽn gɩdg ne a menga, taoor tɩ b na n ka sik Taooraatã, lɑ pɑ wɑ Yɑhʋʋd-rãmbã sẽn yɑgd tɩ hɑrɑngã rɑ bee Tɑoorɑɑtã pʋgẽ wã ye. Yesɩd rãmel-ba: \"bɩ y wa ne Taooraatã n karem-a tɩ y sã n yaa sɩd rãmba\""},{"id":94,"translation":"Lɑ sẽn yɑg-ɑ zĩri n rogl Wẽnd rẽ poorẽ, rẽnd bãmbã lɑ wẽgdbã."},{"id":95,"translation":"Yeele \" tɩ Wẽnd togsɑ sɩdɑ, bɩ y tũ a ɭbraahɩɩm sorã, sẽn tẽeg tɩrgɑ n tʋg Wẽn-yembgã, lɑ a pa yɩ lagem-n-taar soɑb ye."},{"id":96,"translation":"Ad rãeenem roog b sẽn ning nebã yĩnga, yaa sẽn be Bakatã (Makã), tɩ bark be be, n leb n yaa kãndgr ne bõn-naandsã."},{"id":97,"translation":"Tagmas sẽn yaa vẽeneg n be be, a ɭbraahɩɩm na-tagdrã, ned ning sẽn kẽ-a be, a tara basem-m-yam, la roga nebã tɩ b kaag Roogã Wẽnd yĩnga, sẽn paama sor n na n tʋg be, la sẽn maana sõmb-zɩɩlem, rẽnd Wẽnd yaa sek-m-meng soab n yi bõn-naandsã."},{"id":98,"translation":"Yeele: \"Gafã rãmba! yaa bõe tɩ y kɩfl ne Wẽnd Aaya-rãmbã tɩ Wẽnd yaool n maan kaset ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":99,"translation":"Yeele: \"Gafã rãmba! yaa bõe tɩ yãmb gɩt Wẽnd sorã, neb nins sẽn kõ sɩdã, tɩ yãmb baood n na n goalem-a, tɩ yãmb yaool n maan kaset t'a yaa sɩda, la ad Wẽnd ka bɑsd yãmb sẽn tʋmdã n pɑ yɑoo ye\"."},{"id":100,"translation":"Yãb ɑ sɩd-kõtbã, yãmb sã n tũ neb nins b sẽn kõ Gafã, b lebsda yãmba y sɩd-kũunã poorẽ tɩ y yaa kɩfr-rãmba."},{"id":101,"translation":"La yaa wãn-wãn tɩ yãmb kɩfldẽ, tɩ Wẽnd Aayayã karemd yãmb zugu, t’A tẽn-tʋʋmã be yãmb pʋgẽ, lɑ sẽn gãda Wẽnd sorã, sɩd-sɩda, A kãndgd-a lame n tʋg sor sẽn yaa tɩrga."},{"id":102,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! zoe-y Wẽnde, A zoees tεkẽ, la y ra wa ki, rẽndame tɩ y yaa sak-n-tũ rãmba;"},{"id":103,"translation":"Lɑ y gãd Wẽnd Wĩirã, y gilli lɑ y rɑ weel tɑɑb ye, lɑ y tẽeg Wẽnd neemã wã yãmb zugu, yãmb sẽn rɑg n tɑr beem t'A minmis yãmb sũyã ne tɑɑbɑ, tɩ y lebg n yɑɑ mɑ-biisi, A neema(Lɩslɑɑnã) wã sɑbɑbo, lɑ yãmb rɑg n be bugum bok kɩrengɑ t'A tɩlg yãmb n yi ɑ pʋgẽ, yɑɑ woto lɑ A vẽnegd A Aɑyɑyã n wĩngd yãmbɑ, sãnd-sãnde y nɑ kãnde."},{"id":104,"translation":"Lɑ zãmã zĩnd yãmb pʋgẽ n boond n tʋgd sõmɑ lɑ b sɑgend ne mɑnegre lɑ b gɩdgd sẽn kisi, lɑ bãmb lɑ põsdbã."},{"id":105,"translation":"Lɑ y rɑ yɩ wɑlɑ sẽn wels-b tɑɑbɑ n yõs tɑɑb vẽenemã sẽn wɑ b nengẽ poorẽ, lɑ bãmbã b tɑrɑ nɑmsg sẽn yɑɑ bedre."},{"id":106,"translation":"Rɑɑr ning nens sẽn pelgde tɩ nens sobgdẽ, lɑ sã n yɑɑ nens sẽn sobg-b rãmbã: yãmb kiflɑ y sɩd-kũun poorẽ, bɩ y lemb nɑongã yãmb sẽn rɑ yɩ n kɩfendẽ wã yĩngɑ."},{"id":107,"translation":"Lɑ sã n yɑɑ nems señ pelg-bã, bãmb bee Wẽnd yolsgã pʋgẽ, bãmb yɑɑ ruumdb ɑ pʋgẽ."},{"id":108,"translation":"Wã yɑɑ Wẽnd Aɑyɑ-rãmb tɩ D kɑremd-ɑ fo zugu ne sɩdɑ, lɑ Wẽnd pɑ rɑt wẽgd ne A yembsã ye."},{"id":109,"translation":"Lɑ Wẽnd n so sẽn be sɑɑsẽ lɑ tẽngẽ, lɑ yɑɑ Wẽnd nengẽ lɑ yεlã lebdɑ."},{"id":110,"translation":"Yãmb yɑɑ zãmɑ sẽn yɩɩd sõmblem tɩ b yiis-b nebã yĩngɑ, yãmb sɑgendɑ ne mɑnegre lɑ y gɩdgd sẽn kisi, lɑ y kõt sɩd ne Wẽnde. Lɑ lak Gɑfã rãmb sã n da kõ sɩdɑ, rag n nɑ yɩ sõmɑ ne-bɑ, sɩd-kõtb n be b pʋgẽ lɑ b wʋsgã fãɑ yɑɑ Dĩĩn-yitbɑ."},{"id":111,"translation":"B kɑ nɑ n tõog n nɑmes yãmb rẽndɑ goam bɑlɑ, lɑ b sã n zɑb ne yãmbɑ b nɑ n gũdɑ kuidgu, rẽ poore b kõn n pɑɑm sõngr ye."},{"id":112,"translation":"B bui-b lɑme ne yɑɑlgo b sẽn mikẽ-b zĩig ning fãɑ; sã n pɑ bɑs-yɑm pʋleng sẽn yi Wẽnd nengẽ lɑ sẽn yi nebã nengẽ. Tɩ b bɑɑs ne gẽeg sẽn yit Wẽnd nengẽ, tɩ nimbãɑneg bui bãmba. Lɑ sẽn pɑɑm-bã yɑɑ bãmb sẽn rɑ yɩ n kifend ne Wẽnd Aɑya wã, lɑ b kʋʋd nɑbiyɑɑm-rãmbã tɩ pɑ tũ ne sɩdã, yɑɑ b sẽn kɩɩsã lɑ b rɑ zʋʋgd todsã."},{"id":113,"translation":"Lɑ b pɑ yembr ye, be Gɑfã rãmbẽ zãmɑ sẽn yãs n kɑremd Wẽnd Aɑyɑ wã yʋng wɑkɑt rãmbẽ tɩ b yɑɑ sẽn pʋʋsde."},{"id":114,"translation":"B kõtɑ sɩd ne Wẽnde lɑ Yɑoolem rɑɑrã lɑ b sɑgend ne mɑnegr lɑ b gɩdgd sẽn kisi lɑ b rengd tɑɑb yel-sõma pʋgẽ, lɑ bãmb lɑgmɑ nin-sõmsã."},{"id":115,"translation":"Lɑ b sẽn tʋm tɩ be neer fãɑ b kõn n mong-b ɑ yel-sõmd ye, lɑ Wẽnd yɑɑ mitɑ ne wẽn-zoεtbã."},{"id":116,"translation":"Ad sẽn kɩfl-bã bãmb arzεgsã pɑ nɑ n põsg-bɑ, b koɑmb pɑ nɑ n põsg-bɑ n yi Wẽnd bɑɑ fʋɩ, lɑ ɑd yɑɑ bãmb lɑ bugum koɑmbã, b yɑɑ ruumdb ɑ pʋgẽ."},{"id":117,"translation":"Bãmb sẽn yãkd n nɑf dũni-kãngã pʋgẽ wã yɑɑ wɑlɑ sebgo wɑo-kεgeng sẽn be ɑ pʋgẽ, t'ɑ ta neb sẽn wẽg b mens pʋʋgẽ n hɑlk-ɑ. Lɑ ɑd Wẽnd pɑ wẽg-b ye, lɑ ɑd yɑɑ bãmb n wẽg b mense."},{"id":118,"translation":"Yɑɑ yãmb ɑ sɩd-kõtbɑ! Rɑ n tɑll-y nong-n-tɑɑse sẽn pɑ sɩd-kõtb ye, b pɑ tekd yɑmbẽ neb b nɑ nɑms yãmb ye, sɩdɑ ɑd beemã vẽnegɑ b noyẽ wã lɑ b sũyã sẽn solgdã n yɩɩde, sɩd lɑ hɑɑkɩɩkã Tõnd vẽnegɑ Aɑyɑ wã n wĩnig yãmb, tɩ sãnd-sãnde y nɑ tɑll yɑm."},{"id":119,"translation":"Ad yãmb nong-b lɑme tɩ b yaool n pɑ nong yãmb ye, lɑ y kõt sɩd ne Gɑfã fãɑ lɑ b sã n sεg yãmb b yetɑme:\" tõnd kõo sɩdɑ\". Lɑ b sã n lɑk kεεng lɑ b sẽn dũmd b nusã yãmb kisg yĩnga, sũ-puur keelem, yeele: \"ki-y ne y sũ-puurã ɑd Wẽnd mii sẽn be sũy pʋgẽ\"."},{"id":120,"translation":"Neer sã n pɑɑm yãmb pɑ noom-b ye, lɑ wẽng sã n pɑɑm yãmb b kɩdemdɑ ne rẽ, lɑ y sã n mɑɑn sugr lɑ y zoe Wẽnde, b rɑbsgã pɑ nɑmsd yãmb fʋi, ɑd Wẽnd saa ne bãmb sẽn tʋmdã."},{"id":121,"translation":"Lɑ tẽeg wɑkɑt ning fo sẽn sãd n yi f zɑkẽ wã n teesd sɩd-kõtbã b yãnesg zĩis zɑbrẽ wã, lɑ Wẽnd yɑɑ wʋmdɑ n yɑɑ mitɑ."},{"id":122,"translation":"Sull ɑ yiib sẽn yi yãmb pʋgẽ sẽn pẽneg n nɑ n kongẽ lɑ Wẽnd lɑ b yiibã lɑlldɑ, bɩ sɩd-kõtb boblg b mens ne Wẽnde."},{"id":123,"translation":"Lɑ sɩd lɑ hɑɑkɩɩkɑ Wẽnd sõngɑ yãmb Bɑdr tɩ yãmb rɑg n yɑɑ vɑlemse, bɩ y zoe Wẽnde sãnd-sãnde yãmb nɑ pʋʋs bɑrkɑ."},{"id":124,"translation":"Wɑkɑt ning fo sẽn rɑ yet sɩd-kõtbã:\" pɑ sek-yã tɩ y Soɑbã sõng-y ne Mɑlεgs tus ɑ tãɑb tɩ b yɑɑ sẽn sigdi?\""},{"id":125,"translation":"Yɑɑ sɩdɑ, y sã n mɑɑn sugri lɑ y zoe Wẽnd tɩ b wɑt yãmb nengẽ tao-tao yãmb Soɑbã nɑ n sõng-y lɑm ne Mɑlεgs tus ɑ nu sẽn tɑr tɑgemse."},{"id":126,"translation":"Lɑ Wẽnd pɑ mɑɑn rẽ rẽndɑme tɩ yɑɑ sũ-noogr ne yãmb lɑ sẽn nɑ yɩl tɩ y sũyã yõgneg ne-ɑ, lɑ ɑd sõngr pɑ yɩ rẽndɑme tɩ yɑɑ sẽn yi Wẽnd nengẽ sẽn yɑɑ wilb Nɑɑbɑ n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":127,"translation":"Sẽn nɑ hɑlk sull sẽn yi kɩfr-rãmbẽ wã, lɑ puug b sũurã tɩ b wɑ bɑɑs n yɑɑ bõn-rãmbɑ."},{"id":128,"translation":"Fo pɑ so yellã bɑɑ ɑ yembr ye, A sã n reeg b tuubgu mɑɑ A sɩbg-bɑ, b yɑɑ wẽgdbɑ."},{"id":129,"translation":"Lɑ Wẽnd n so sẽn be sɑɑsẽ lɑ sẽn be tẽngẽ, A yɑɑfdɑ A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ, lɑ A sɩbgd A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ, lɑ Wẽnd yɑɑ Yɑɑfd n yɑɑ Yolsdɑ."},{"id":130,"translation":"Yɑɑ yãmb ɑ sɩd-kõtbɑ, rɑ rɩ-y Rɩbɑɑgã n kãɑsd n fãood ye, lɑ y zoe Wẽnd sãnd-sãnde y nɑ pɑɑm põsgɑ."},{"id":131,"translation":"Lɑ y zoe Bugum ningɑ b sẽn sεglg kɩfr-rãmb yingã."},{"id":132,"translation":"Lɑ y tũ Wẽnde lɑ Tẽn-tʋʋmã sãnd-sãnde b nɑ yols-yã."},{"id":133,"translation":"Lɑ y yãg n tʋg yɑɑfɑ sẽn yi yãmb Soɑbẽ wã, lɑ arzãn yɑlem sẽn yaa wɑla sɑɑgã ne tẽngã, tɩ b sεglg-ɑ Wẽnd zoεtbã yĩngɑ."},{"id":134,"translation":"Neb nins sẽn yãkd n nɑfdẽ noog lɑ toog wɑkɑtã, lɑ sẽn vend-b sũ-puuri lɑ sẽn yɑɑfd-b n bɑs nebã. Lɑ Wẽnd nongɑ Mɑnegdbã"},{"id":135,"translation":"Lɑ neb nins tɩ b sã n tʋm wẽngɑ mɑɑ b wẽgɑ b mense, b tẽegdɑ Wẽnd yelle n kos b zũnuubã yɑɑfɑ, lɑ yɑɑ ãnd n yɑɑfd zũnuub zẽng sẽn pa Wẽnde? Lɑ b pa nɑdgd ne b sẽn tʋm-ɑ lɑ b mi t'ɑ yɑɑ yook ye"},{"id":136,"translation":"Bãmb rolbã yɑɑ yɑɑfgo sẽn yi b Soɑbã nengẽ lɑ arzãn rãmb ko-sood sẽn zoet ɑ tẽngr tɩ b yɑɑ duumdb ɑ pʋgẽ. Lɑ tʋmdb rolb be neere!"},{"id":137,"translation":"Ad nɑ-kẽndr rɑ rengɑ yãmb tɑoore bɩ y gilg tẽngã poor zugu n gese yɑgsdbã bɑɑsg sẽn yɩ to-to"},{"id":138,"translation":"Wãnde yɑɑ vẽnegr ne nebã lɑ kãndgre lɑ sɑglgɑ ne Wẽnd-zoetbã."},{"id":139,"translation":"Lɑ y rɑ vɑlems ye, lɑ y rɑ sãɑm y sũur ye, tɩ yãmb lɑ windbã tɩ y sã n yɑɑ sɩd-kõtbɑ"},{"id":140,"translation":"Sãmpogr sã n pɑɑm yãmbɑ, rẽnd sãmpogr sẽn wõnd rẽndɑ pɑɑmɑ neb ɑ tɑɑbã, lɑ rɑsem-rãmbã yɑɑ woto bɑlɑ tɩ D teet-b nebã ne tɑɑb sʋkɑ, bʋɩl yĩng tɩ Wẽnd nɑ mɑɑn tɩ b bãng sẽn kõ-b sɩdã lɑ A tũus sẽn nɑ n pɑɑmb n ki zɑbrẽ wã yãmb pʋgẽ, lɑ Wẽnd pɑ nong Wẽgdb ye."},{"id":141,"translation":"La sẽn na yɩlg sẽn kõ sɩdã rãmb zũunuubã, la b halk kɩfr-rãmbã."},{"id":142,"translation":"Bɩ yãmb tẽedame tɩ y na n kẽe arzãnã, taoor tɩ Wẽnd pa vẽneg sẽn nidg-b pãngã la A vẽneg sug-maandbã."},{"id":143,"translation":"La hakɩɩkã, yãmb ra yɩɩme n rat kũumã dĩinã poorẽ, taoor tɩ y na n pa seg-a ye. La y yã-a lame, tɩ yãmb yaa sẽn get-a."},{"id":144,"translation":"La a Mʋhammad pa yɩ, rẽndame tɩ yaa tẽn-tʋʋma, tẽn-tʋʋms n reng a taoore. A sã n ki, maa b kʋ-a lame, yãmb na n tarame n leb poorẽ? La sẽn tar-a n leb poorẽ, a kõn n tol n nams Wẽnd baa fʋɩ. La Wẽnd na n rola bark-pʋʋsdbã neere."},{"id":145,"translation":"La yõor ka yɩ n ki, rẽndame tɩ yaa ne Wẽnd bʋʋdo, yaa wakat sẽn yãk toaaga. La sẽn rat-a dũni keoore, D kõt-a lame, la sẽn rata Yaoolem Raarã keoore, D kõt-a lame, la D na n rola bark-pʋʋsdbã."},{"id":146,"translation":"La sõor waoog nabiyaam-rãmb pʋgdb wʋsg sẽn lagem n zabe, la b pa valemse, bũmb ning sẽn paam-ba Wẽnd Sorã pʋgẽ wã yĩng ye, b pa maan rabeemdo, b pa yaale. La ad Wẽnd nonga sugr-rãmba."},{"id":147,"translation":"La b koεεg pa yɩ, rẽnda b sẽn yeele: \"Tõnd Soab a Wẽnde! Yaaf tõnd d beegrã la d maan-n-zʋʋkã d yellã pʋgẽ, lɑ tɑblg tõnd nɑ-kɑdmã, la sõng tõnd kɩfr-rãmbã zugu."},{"id":148,"translation":"Tɩ Wẽnd kõ bãmb Dũni keoore la Yaoolem rol-sõngo, la ad Wẽnd nonga manegdbã."},{"id":149,"translation":"Yaa yãmb a sɩd-kõtbã! yãmb sã n tũ sẽn kɩfl-bã, b lebsda yãmb y poorẽ wã, tɩ yãmb wa baas n yaa bõn rãmba."},{"id":150,"translation":"La ad Wẽnd la yãmb lallda, la Yẽ la sõngdbã sẽn yɩɩd sõmblem."},{"id":151,"translation":"D na n loba pelen-yɩk sẽn kɩfl-bã sũyẽ, b sẽn maan lagem-n-taar ne Wẽndã yĩngã, Wẽnd sẽn pa sik tagmas bũmb ning zugã, la b gãag zĩig yaa bugmẽ, la ad wẽgdb gãag zĩig yɩ wẽnga."},{"id":152,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, Wẽnd sɩdga yãmb A pʋlengã (Ʋhd rɑɑrã), wakat ning yãmb sẽn wa n kʋʋd-ba ne A tõogã, halɩ tɩ yãmb sã n wa konge, n maan tak-n-taar yellã pʋgẽ la y kɩɩs nɑbyɑɑmã sɑgllã, A sẽn wĩnig yãmb y sẽn nong bũmb ningã poorẽ (bεεbã tõogre), be yãmb pʋgẽ sẽn rat Dũni, la be yãmb pʋgẽ sẽn rat Yaoolmã. Rẽ poorẽ t'A wẽnes yãmb n yi-ba, n na n zarb yãmb n gese. La sɩd la hakɩɩka A basame tɩ loog yãmb yĩnga. La Wẽnd yaa kõ-bedr Soab ne sɩd-kõtbã."},{"id":153,"translation":"Yãmb sẽn wa n rʋʋgdẽ, n pa wẽneg n ges baa a yembr ye, tɩ tẽn-tʋʋmã boond yãmba tɩ lebg-y n wɑ-y, n be yãmb poorẽ baasg-baasgẽ wã, t'A rol yãmb tɩ yɩɩr ne yɩɩgr pɑɑm yãmbɑ, sẽn na yɩl tɩ y ra sãam y sũur ne sẽn põs yãmbã, mɑɑ sẽn paam yãmbã ye. La Wẽnd yaa mita ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":154,"translation":"Rẽ poorẽ t'A sik yãmb zugu, yɩɩgrã poorẽ bas-m-yam, tɩ sũusgu buiid zamã yãmb pʋgẽ, la zãmã n be be tɩ yaa b mensã yell n pak-ba, b tẽeda tẽ-yood ne Wẽnde, tẽeb sẽn pa sɩda, zɩɩlem tẽebo. B yetame:\" rẽ yĩngã tõnd tara d sẽn na maaneg yellã pʋgẽ sɩdã?\". Yeele: \" yellã fãa yaa Wẽnd n so\". B solgda b mensẽ wã b sẽn pa vẽnegd lae. B yetame: \" la tɩ tõnd sã n da tara d sẽn na maaneg yellã pʋgẽ, b kõon n kʋẽ tõnd ka ye. Yeele: \" la tɩ yãmb sã n da beẽ-la y zagsẽ wã, b sẽn bʋ kʋʋb b rãmb zugã rag n na yi n kẽng b gãaneg zĩigẽ, la bʋɩl yĩng tɩ Wẽnd zarb sẽn be yãmb sũyẽ wã, la A pẽes sẽn be yãmb sũyẽ wã\". La Wẽnd yaa mit ne sẽn be sũyẽ wã."},{"id":155,"translation":"Ad sẽn gũd b zãn-kuids yãmb pʋgẽ wã, zãm a yiibã sẽn yek taab raarã, ad yaa a Sʋɩtãan n salg bãmba, b tʋʋmã sãndã yĩnga. La ad Wẽnd basame tɩ loog b yĩnga, la ad Wẽnd yaa Yaafda n yaa sugr Soaba."},{"id":156,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Ra yɩ-y wala sẽn kɩfl-bɑ la b yeel b ma-biisi, tɩ b sã n tud gõob tẽngã pʋgẽ, maa b yii zabre: \"la tɩ bãmb sã n rag n beẽ ne tõndo, b kõon n kiẽ, b kõon n kʋẽ-ba\". Tɩ Wẽnd na n maan rẽndɑ tɩ yaa nimsa bãmb sũyẽ wã. La Wẽnd n vɩɩmsde la A kʋʋda, la Wẽnd yaa net ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":157,"translation":"La b sã n kʋ yãmb Wẽnd Sorã pʋgẽ, maa yãmb kiime, ad yaafa sẽn yi Wẽnd nengẽ la yolsgo n nɑ n pɑɑm yãmbɑ, rẽ sõmblem n yɩɩd bãmb sẽn tigimdã."},{"id":158,"translation":"Lɑ yãmb sã n ki mɑɑ b kʋʋ yãmb ɑd yɑɑ Wẽnd nengẽ lɑ b nɑ n tigs-yã"},{"id":159,"translation":"Lɑ ɑd yɑɑ yolsg sẽn yi Wẽnd nengẽ lɑ fo sẽn yaa bʋg-bʋg ne-bã, lɑ ɑd fo sã n rɑg n yɑɑ toaagɑ n yɑɑ sũ-kɛgeng-soɑbɑ b nɑan n sẽeg n yi fo kɩrengɑ, bɩ f bɑs tɩ loog b yĩngɑ lɑ f kos yɑɑfg b yĩngɑ lɑ f mɑɑn sɑɑwɑr ne-bɑ yellã pʋgẽ, lɑ f sã n loe n wãɑge bɩ f bobl f meng ne Wẽnde lɑ f mɑɑne, Ad Wẽnd nongɑ bobl-m-mens rãmbɑ."},{"id":160,"translation":"Ad Wẽnd sã n sõng yãmba wind pɑ be ne yãmb ye, lɑ A sã n bɑs yãmb yɑɑ ãnd n nɑ n sõng yãmb t'A sã n yãk A toɑɑgɑ? Lɑ kõ-sɩd-rãmb bobl b mens ne Wẽnde."},{"id":161,"translation":"Lɑ pɑ sõmb ne Nɑbiyɑɑm t'ɑ zãmb ye, lɑ sẽn zãmb-ɑ, ɑ wɑtɑ ne ɑ sẽn zãmbã Dũni-yikr rɑɑrã, rẽ poore tɩ b pids yõor fãɑ ɑ sẽn tʋme n kõ-ɑ, tɩ b pɑ wẽgd-b ye."},{"id":162,"translation":"Rẽ yĩngɑ sẽn tũ Wẽnd yɑrdã mɑkdɑ ne sẽn bɑɑsɑ ne gẽeg sẽn yi Wẽnd nengẽ, t'A gãag zĩig me yɑɑ Gεhɑnnɑm? lɑ ɑ bɑɑsg yɩ wẽngɑ."},{"id":163,"translation":"B yɩɩdɑ tɑɑb Wẽnd nengẽ, lɑ Wẽnd yɑɑ netɑ ne b sẽn tʋmdã."},{"id":164,"translation":"Sɩd-sɩdɑ Wẽnd mɑɑnɑ neer n kõ sɩd-kõtbã ne A sẽn tʋms Tẽn-tʋʋm b pʋgẽ sẽn yi bãmb pʋgẽ wã, t'ɑ kɑremd n wĩnigd-b A Aɑyɑr-rãmbã lɑ ɑ yɩlgd-bɑ, lɑ ɑ wĩnigd-b Gɑfã lɑ yɑm-bedre (Sũnnã), lɑ b rɑ yɩɩme, sẽn dɑ looge, n be meneng sẽn yɑɑ vẽenegẽ."},{"id":165,"translation":"Rẽ yĩnga, yell sẽn wɑ n pɑɑm yãmbɑ tɩ yãmb yɑool n pɑɑms ɑ buud ɑ yiibu, lɑ yãmb sẽn yete:\" yɑɑ wãn tɩ yɑɑ woto?\" Yeele: \" ɑ yii yãmb mensẽ wã, ɑd Wẽnd yɑɑ Tõog Nɑɑb ne bũmb ɑ fãɑ\"."},{"id":166,"translation":"Lɑ sẽn pɑɑm yãmb sul ɑ yiibã sẽn yek tɑɑb rɑɑrã ɑd yɑɑ ne Wẽnd tõogo, lɑ yaa sẽn nɑ bãng sɩd-kõtbã."},{"id":167,"translation":"Lɑ sẽn nɑ bãng munɑɑfɩgsã, b sẽn dɑ yeel-b rãmbɑ:\" wɑ-y n zɑb Wẽnd sorã pʋgẽ mɑɑ y teege\". Lɑ b sẽn yeele: \"ɑd tõnd sã n rɑ miẽ zɑbre d rag n na pʋgẽ yãmbɑ\" Ad bãmb rɑ-kãng rɑɑrã bãmbɑ sẽn pẽ ne Kifendã n yɩɩd ne sɩd-kũuni, b yetɑ ne b noyã sẽn pɑ be b sũyẽ wã ye, lɑ ɑd Wẽnd n yɩɩd minim ne bãmb sẽn solgdã."},{"id":168,"translation":"Sẽn yeele-b rog-pẽtb nins poglg Ʋhd rɑɑrã tɩ bãmb yɑɑ sẽn pɑ yiri: \"lɑ tɩ b sã n rɑ tũ tõnd noorã n pɑ yiẽ, b kõon n kʋẽ-b ye, yeele: \"bɩ y tus kũumã n yi y mensã tɩ y sã n yɑɑ sɩd rãmbɑ\"."},{"id":169,"translation":"Rɑ tẽ tɩ b sẽn kʋ-b rãmb Wẽnd sorã poorẽ wã tɩ b yɑɑ kiidb ye, ad yɑɑ vɩtbɑ tɩ b rɩlgd-b b Soɑbã nengẽ."},{"id":170,"translation":"Tɩ b yɑɑ sẽn kɩdemd ne bũmb ning Wẽnd sẽn kõ-bɑ, sẽn yɑɑ yɩɩdlemã, lɑ b noogd-b sũur ne sẽn ket-b poorẽ wã:\" tɩ rɑbeem kɑ be ne bãmbɑ, b pɑ nɑ n sãɑm b sũuri\"."},{"id":171,"translation":"B noogdɑ b sũur ne neemɑ sẽn yi Wẽnd nengẽ lɑ kũuni, lɑ Wẽnd pɑ yeebd sɩd-kõtbã keoor ye."},{"id":172,"translation":"Sẽn sɑk-b Wẽnd lɑ Tẽn-tʋmã sãnpoag sẽn pɑɑm bãmb poorẽ, sẽn mɑneg-b lɑ b zoe Wẽndã bãmb pʋgẽ wã, b tɑrɑ keoor sẽn yɑɑ bedre."},{"id":173,"translation":"Neb nins nebã sẽn yeel-bɑ: \"ɑd nebã tigmɑ tɑɑb yãmb yĩngɑ, bɩ y yεεs-bɑ\". Tɩ rẽ pɑɑs bãmb sɩd-kũuni lɑ b yeele: \"ɑd Wẽnd sekɑ tõndo, Yẽ lɑ boablg zĩig sẽn yɩɩd neere."},{"id":174,"translation":"Tɩ b lebg ne neemɑ sẽn yi Wẽnd nengẽ lɑ kũuni, wẽng pɑ sɩɩs-b ye, lɑ b pʋg Wẽnd yɑrdã, lɑ Wẽnd yɑɑ kũun-bedr Soɑbɑ."},{"id":175,"translation":"Ad yεεs-kãng yɑɑ Sʋtãɑn t'ɑ bugsd ne ɑ lɑll-n-tɑɑsã, bɩ y rɑ yεεs-b ye, lɑ y yεεs Mɑɑm tɩ y sã n yɑɑ sɩd-kõtbɑ."},{"id":176,"translation":"Lɑ sẽn yãgd-b n kẽed kɩfendẽ wã rɑ sãɑm fo sũur ye, ɑd b pɑ nɑ n tol n nɑms Wẽnd fʋɩ, Wẽnd rɑtɑme n rɑ ning b pʋɩɩr Yɑoolem rɑɑrã ye, lɑ b tɑrɑ nɑng sẽn zɩse."},{"id":177,"translation":"Ad neb nins sẽn tek sɩd-kũunã ne kɩfendã, b kõn n nɑms Wẽnd lɑe, b tɑrɑ nɑmsg sẽn zɑbde."},{"id":178,"translation":"Lɑ sẽn kɩfl-bã rɑ tẽed tɩ Tõnd sẽn yɑoond-bã yɑɑ sõmɑ ne bãmb ye, ad Tõnd yɑood-b lɑme tɩ b nɑ pɑɑs beegre, lɑ b tɑrɑ nɑmsg sẽn yɑɑ fɑɑgdgɑ."},{"id":179,"translation":"Wẽnd pɑ nɑ n bɑs sɩd-kõtbã yãmb sẽn be yεl ninsã wã zugu, rẽndɑme t'A bɑk yookã ne sõngã, lɑ Wẽnd pɑ yɩ n nɑ n puk yel-soondɩ wã n wilg yãmb ye, lɑ ɑd Wẽnd tũusdɑ A tẽn-tʋʋmbã pʋgẽ ɑ sẽn tʋll ɑ soɑbɑ, bɩ y kõ sɩd ne Wẽnde lɑ A tẽn-tʋʋmbã, lɑ yãmb sã n kõ sɩdɑ lɑ y zoe Wẽnde, yãmb tɑrɑ keoor sẽn yɑɑ zɩsgo."},{"id":180,"translation":"Lɑ sẽn mɑɑnd-b beed ne bũmb ning Wẽnd sẽn kõ-bã sẽn yɑɑ A yɩɩdlemã, rɑ tẽed tɩ rẽ lɑ sõmɑ ne bãmb ye, pɑ boto ye, ɑ yɑɑ wẽng ne-bɑ, b nɑ n bob-b lɑme b sẽn mɑɑn beed ne bũmb ningã dũni yikr rɑɑre, lɑ ɑd Wẽnd n so sɑɑs lɑ tẽng fɑɑdo, lɑ Wẽnd yɑɑ kiba-Mit ne bãmb sẽn tʋmdã."},{"id":181,"translation":"Sɩd lɑ hɑkɩɩkɑ Wẽnd wʋmɑ b rãmb nins koeese sẽn yeele:\" ɑd Wẽnd yɑɑ tɑlg tɩ tõnd yɑɑ rɑkãɑgbɑ\". D nɑ n gʋlsɑ b sẽn yeel bũmb ningã, lɑ b sẽn kʋʋd nɑbiyɑɑm-rãmbã tɩ pɑ tũ ne sorã, lɑ D yeel-bɑ:\" lεmb-y nɑng-yõogdgã\"."},{"id":182,"translation":"Woto yaa yãmb nus sẽn tʋm tɩ reng taoore, la ad Wẽnd pa wẽgd A yembsã ye."},{"id":183,"translation":"Neb nins sẽn yeele:\" tɩ Wẽnd sɑglɑ tõnd tɩ d rɑ kõ sɩd ne tẽn-tʋʋmã, rẽndɑm t'ɑ wa ne Sãrɑ tɩ bugum wɑ rɩ-ɑ\". Yeele: \"ɑd tẽn-tʋʋmb wɑa yãmb nengẽ tɑoor tɩ mɑm pɑ wɑ, ne vẽenese lɑ ne yãmb sẽn yeelã, lɑ yɑɑ bõe tɩ yãmb kʋ-b tɩ y sã n yɑɑ sɩd rãmbɑ?\""},{"id":184,"translation":"Lɑ b sã n yɑgs foo ɑd b yɑgsɑ tẽn-tʋʋmb sẽn reng fo tɑoore, b wɑɑ ne vẽenese lɑ Gɑf-rãmbɑ lɑ gɑf sẽn yɑɑ vẽenegɑ."},{"id":185,"translation":"Yõor fãɑ nɑ n lembɑ kũum lɑ ɑd b nɑ n pidsɑ y keoorã dũni yikr rɑɑre, lɑ b sẽn zãɑg ɑ soɑb ne bugmã n kẽes arzãnɑ, ɑ põs yã, lɑ dũni vɩɩmã pɑ yɩ rẽndɑ belg-m-meng wʋm-noogo."},{"id":186,"translation":"B nɑ n zɑrbɑ yãmb y arzεgsẽ wã lɑ y mensẽ wã lɑ y nɑ n wʋmɑ b sẽn kõ-b rãmb gɑfã nengẽ lɑ lɑg-m-tɑɑrã rãmb nengẽ nɑmsg wʋsgo, lɑ y sã n mɑɑn sugri lɑ y zoe Wẽnde, ɑd rẽndɑ bee sẽb-sʋk yεlã pʋgẽ."},{"id":187,"translation":"Lɑ tẽeg wɑkɑt ning Wẽnd sẽn deeg b sẽn kõ-b rãmb gɑfã pʋlongo: \"y nɑ n vẽneg-ɑ lɑme ne nebã! y kõn n solg-ɑ ye\". Tɩ b lobg-ɑ b poyã poorẽ n koos-ɑ ne ligd sẽn yɑɑ kɩdgɑ, lɑ ɑd b sẽn tekd yɩ wẽngɑ."},{"id":188,"translation":"Rɑ n tẽ-y neb nins sẽn kɩdemd ne b sẽn mɑɑnã lɑ b nongẽ tɩ b pẽg-b ne b sẽn pɑ mɑɑnã, bɩ y rɑ tẽ-b tɩ woto yɑɑ põsgr n yi nɑngɑ ye, lɑ b tɑrɑ nɑng sẽn zɑbde."},{"id":189,"translation":"Lɑ Wẽnd n so sɑɑs lɑ Tẽng nɑɑm, lɑ ɑd Wẽnd yɑɑ tõod ne bũmbã fãɑ."},{"id":190,"translation":"Ad be sɑɑs lɑ Tẽng nɑɑneg pʋgẽ lɑ yʋngã ne Wĩndgã led-tɑɑbã pʋgẽ yel-soalem ne yɑm-bεεl rãmbɑ."},{"id":191,"translation":"Sẽn tẽegd-b Wẽnd yʋʋrã b yãsgẽ, lɑ b zĩigẽ lɑ b kɩllgẽ; lɑ b tɑgsd sɑɑsã lɑ tẽngã nɑɑneg pʋgẽ, n yetẽ: \"tõnd Soɑbã Fo pɑ nɑɑn wã zɑɑlem ye, yɩleng be ne Fo, bɩ F gũ-d n yi Bugmã nɑmsgã."},{"id":192,"translation":"D Soɑba! Ad Fo sẽn kẽes ɑ soɑb Bugmã ad F ning-ɑ yãnde, lɑ ad wẽgdbã pɑ tɑr sõngd ye."},{"id":193,"translation":"Tõnd Soɑbã! Ad tõnd wʋmɑ boaand sẽn boond n tʋgd sɩd-kũuni: \" tɩ y kõ sɩd ne y Soabã\". Tɩ tõnd kõ sɩdɑ. \"D Soɑba! bɩ F bɑs tɩ loog d yĩngɑ d beegrã lɑ F lud d yĩngɑ d tʋʋm-wẽnsã, lɑ F reeg tõnd yõyã tɩ d yaa nin-sõma\"."},{"id":194,"translation":"Tõnd Soɑbã! Lɑ F kõ tõnd F sẽn pʋlem tõndã sẽn tũ ne F tẽn-tʋʋmbã zεlmã lɑ F rɑ ning tõnd yãnde Dũni yikr rɑɑrã ye, ad Fo pɑ viigd pʋleng ye."},{"id":195,"translation":"Tɩ b Soɑbã reeg b kosgã:\" tɩ Mɑm pɑ yeebd tʋʋmd soab tʋʋmde, sẽn yi yãmb pʋgẽ, zem tɩ yaa rɑo maa pɑgɑ, yãmb lɑ tɑɑbɑ y bʋʋdã yɑɑ ɑ yembre. Rẽnd sẽn yik-b ne b Dĩinã tɩ b yiis-ba b zɑksẽ wã lɑ b nɑms-b Mɑm sorã pʋgẽ, lɑ b zɑb tɩ b kʋ-bã, M nɑ lud b yel-wẽnsã, la M nɑ kẽes-b arzãn-rãmb ko-sood sẽn zoet b tẽngre, tɩ yɑɑ rolb sẽn yi Wẽnd nengẽ, lɑ Wẽnd tɑrɑ rolb sẽn be neere."},{"id":196,"translation":"Sẽn kɩfl-bã giling tẽmsã pʋgẽ wã, ra wa belg foom ye."},{"id":197,"translation":"Yɑɑ wʋm-noog bilf bɑlɑ, rẽ poore b gãɑg zĩig yɑɑ Gεhɑnnɑm bugmẽ, lɑ Pĩ-gãɑg yɩ wẽngɑ."},{"id":198,"translation":"Lɑ sẽn zoe b Soɑbã, b tɑrɑ arzãn-rãmb tɩ ko-sood zoet b tẽngre tɩ b yɑɑ ruumdb ɑ pʋgẽ, yɑɑ sigb zĩig sẽn yi Wẽnd nengẽ, lɑ ɑd sẽn be Wẽnd nengẽ wã sõmblem n yɩɩd ne mɑnegdbã."},{"id":199,"translation":"Lɑ ɑd be Gɑfã rãmbẽ neb sẽn kõt sɩd ne Wẽnde lɑ sẽn sik n kõ yãmbã lɑ sẽn sik n kõ bãmbã, b yɑɑ Wẽn-zoetbɑ, b pɑ tekd Wẽnd Aɑyɑ wã ne ligd bɩlf ye, ad bãmbã b tɑrɑ b keoor b Soɑbã nengẽ, ɑd Wẽnd yaa geel tʋʋlg Soaba."},{"id":200,"translation":"Yɑɑ yãmb ɑ sɩd-kõtbɑ! Mɑɑn-y sugri, lɑ y nɑdge, lɑ y kolldẽ Wẽnd sorã pʋgẽ lɑ y zoe Wẽnde, tɩ y nɑ pɑɑm põasgɑ."}]},{"id":4,"verses":[{"id":1,"translation":"Yaa yãmbɑ neba! zoe-y Soɑb ning sẽn nɑɑnã yãmb n yi yõor ɑ yembre lɑ A nɑɑn ɑ pɑgã n yi yõ-kãng pʋgẽ, lɑ A sãeg sẽn yi bãmb b yiibã rɑp wʋsg lɑ pɑgbɑ, lɑ y zoe Soɑb ning yãmb sẽn yõkd tɑɑb sεεg ne A yʋʋrã, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ gũusd yãmb zugu."},{"id":2,"translation":"Lɑ y kɩs Kɩɩbsã b arzεgsã, lɑ y rɑ tedg yookã ne sõmã wã ye, lɑ y rɑ kɑlem b arzεgsã ne yãmb nengẽ wã n rɩ ye, ɑd rẽ yɩɩme n yɑa yel-beedo sẽn bedme."},{"id":3,"translation":"Lɑ yãmb sã n yεεsdẽ tɩ y sã n fur kɩɩb-pogsã y pɑ nɑ n tẽeg tɩrgɑ, bɩ y bɑs-bɑ, lɑ y fur sẽn tɑ yãmb yɑm-rɑɑb pɑgbẽ wã, yiib-yiibu lɑ tãɑb-tãɑbo lɑ nɑɑs-nɑɑse, lɑ y sã n yεεsd tɩ y pɑ nɑ n tẽeg tɩrgɑ, bɩ y fur yembre, mɑɑ yãmb nusã sẽn so, (yɑmb-poakɑ), rẽ n pẽ ne y rɑ kɩll n zʋʋg ye."},{"id":4,"translation":"Lɑ y kõ pɑgbã b furã ligd tɩlɑe, lɑ b yam sã n tɑ tɩ b kõ-y bũmbu, bɩ y rɩ-ɑ noog-noogo bʋgsg-bʋgsgo."},{"id":5,"translation":"Lɑ y rɑ kõ yɑlemsã yãmb arzεgsã Wẽnd sẽn mɑɑn tɩ yɑɑ yãmb bãn-loɛɛgã ye, lɑ y rɩlg-b ɑ pʋgẽ lɑ y sẽgen-bɑ lɑ y yeel-b keεεg sẽn yɑɑ mɑnegre."},{"id":6,"translation":"Lɑ y zɑrb kɩɩbsã n ges hɑlɩ tɩ b sã n wɑ tɑ fur loeebo, tɩ yãmb sã n mik yɑm b nengẽ bɩ y kɩs-b b ɑrzεgsã, lɑ y rɑ rɩ-ɑ ne mɑɑn-n-zʋʋk lɑ yãgb tɩ b rɑ wɑ yẽeg ye. Lɑ sẽn yɑɑ tɑrd bɩ ɑ yõk ɑ mengɑ, lɑ sẽn yɑɑ tɑlg bɩ ɑ rɩ ne mɑnegre, lɑ yãmb sã n kɩs-b b ɑrzεgsã bɩ y mɑɑn kɑset b zugu, lɑ geelg tɑ tεk ne Wẽnde."},{"id":7,"translation":"Rɑpã tɑrɑ pʋɩɩr roɑgdb ɑ yiibã lɑ rog-pẽtbã sẽn bɑsã pʋgẽ, lɑ pɑgbã me tɑrɑ pʋɩɩr roɑgdb ɑ yiibã lɑ rog-pẽtbã sẽn bɑsã pʋgẽ, sẽn pɑood mɑɑ sẽn yɑɑ wʋsgo, yɑɑ pʋɩɩr sẽn yɑɑ tɩlɑe."},{"id":8,"translation":"Lɑ rog-pẽtbã lɑ kɩɩbsã lɑ nimbãɑn-nebã sã n wɑ pʋɩɩbẽ wã, bɩ y rɩlg-b ɑ pʋgẽ lɑ y yeel-b keεεg sẽn be neere."},{"id":9,"translation":"Lɑ neb nins yεεse bãmb sã n ki, n bɑs koɑmb sẽn yɑɑ vɑlemse tɩ b yεεsd bũmb nɑ n wɑ pɑɑm-bɑ, bɩ b zoe Wẽnde lɑ b yeel koεεg sẽn yɑɑ tɩrgɑ."},{"id":10,"translation":"Ad neb nins sẽn rɩt kɩɩbsã arzεgs ne wẽgdã, ad b sẽn rɩtã yɑɑ bugum b pʋsẽ wã, b nɑ n widɑ bugmã pʋgɑ."},{"id":11,"translation":"Wẽnd sɑgendɑ yãmb y koɑmbẽ wã, rɑo tɑrɑ pɑgb ɑ yiib pʋɩɩr bilgri, lɑ b sã n yɑɑ pɑgb n dogl yiibu rẽnd b soo ɑ sẽn bɑsã pʋgẽ yiibu tãab fãa zugu, lɑ a (bi-puglã) sã n yɑɑ a yembr tãɑ ɑ soo pʋsʋkɑ. Lɑ ɑ roɑgdbã yembr fãɑ soo (yembr yoob fãa zug ɑ (kiidã) sẽn bɑsã t'ɑ sã n tɑrɑ biigɑ, lɑ ɑ sã n pɑ tɑr biigɑ t'ɑ roɑgb ɑ yiibã nɑ n rɩk ɑ fɑɑdo, rẽnd ɑ mɑ wã soo yembre tãab zugu, lɑ ɑ sã n bɑs tãopa rẽnd ɑ mɑ wã soo yembr yoob zugu, lɑ yɑɑ ɑ sẽn bɑs no-gomd mɑɑ sɑmd tɩ b yiis poorẽ. Yãmb bɑ-rãmbã lɑ y koɑmbã y pɑ mi sẽn pẽ n yɩɩd n nɑ n nɑf yãmb ye. Wã yɑɑ tɩlɑe sẽn yi Wẽnd nengẽ, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Mitɑ n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":12,"translation":"Lɑ yãmb soo y pɑgbã sẽn bɑsã pʋsʋkɑ tɩ b sã n pɑ tɑr biigɑ, lɑ b sã n tɑr koɑmbɑ yãmb rɩkdɑ yembr naas zug b sẽn bɑsã pʋgẽ, b sẽn bɑs no-gomd mɑɑ sɑmd tɩ b yiis poorẽ. Lɑ bãmb (pɑgbã) soo yembr naas zug yãmb sẽn bɑsã pʋgẽ tɩ yãmb sã n pɑ tɑr biigɑ, lɑ y sã n tɑr biigɑ rẽnd bãmb soo yembr nii zug yãmb sẽn bɑsã pʋgẽ, yãmb sẽn bɑs no-gomd mɑɑ sɑmd tɩ b yiis poorẽ. Lɑ sã n yɑɑ rɑoa mɑɑ pɑg tɩ b nɑ n rɩk ɑ fɑɑdo lɑ ɑ pɑ bɑs biigɑ bɩ roɑgdbɑ lɑ ɑ tɑrɑ tão rɑoog mɑɑ poɑkɑ b yiibã yembr fãɑ tɑrɑ yembr yoob zugu, lɑ b sã n yɩɩd boto b lɑgemdɑ tɑɑb yembrẽ tãab zugu, no-gomd a sẽn bɑs tɩ b yiis poorẽ mɑɑ sɑmd sẽn pɑ nɑ n nɑms fɑ-rɩdbã. Ad yɑɑ sɑglg sẽn yi Wẽnd nengẽ, lɑ Wẽnd yɑɑ Mitɑ n yɑɑ sugr soɑbɑ."},{"id":13,"translation":"Bʋ-kãensã yɑɑ Wẽnd todse, lɑ sẽn tũud-ɑ Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã A kẽesd-ɑ-lɑ arzãn-rãmbɑ ko-sood sẽn zoet ɑ tẽngr tɩ b yɑɑ duumdb ɑ pʋgẽ, lɑ ɑd rẽ lɑ põsg sẽn bεdmã."},{"id":14,"translation":"Lɑ sẽn kɩɩsd-ɑ Wẽnd lɑ A tẽn-tʋʋmã lɑ a zʋʋgd A todsã A kẽesd-ɑ-lɑ bugum t'ɑ yɑɑ duumd ɑ pʋgẽ lɑ ɑ tɑrɑ nɑmsg sẽn fɑɑgde."},{"id":15,"translation":"Lɑ yãmb pagb nins sẽn yoodbã, bɩ y mɑɑn tɩ neb ɑ nɑɑs sẽn yi yãmb pʋgẽ mɑɑn kɑset b zugu, b sã n mɑɑn kɑseto bɩ y gãd-b zɑgsẽ wã hɑl tɩ kũum wɑ rɩk-bɑ mɑɑ Wẽnd wɑ bʋ n kõ-b yiib zĩigɑ."},{"id":16,"translation":"Lɑ roɑp nins sẽn wɑt ne yoodem yãmb pʋgẽ bɩ y nɑms-bɑ, lɑ b sã n lebg n mɑneg bɩ y bɑll n yi-bɑ, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ tuubd rεεgdɑ n yɑɑ yolsdɑ."},{"id":17,"translation":"Ad tuubgã sɑkr Wẽnd nengẽ yɑɑ ne sẽn tʋmd-b wẽngã ne zɩɩlem rẽ poorẽ tɩ b lebg pẽem-pẽem, ɑd yɑɑ bãmbã lɑ Wẽnd reegd b tuubgu, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Mitɑ n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":18,"translation":"Lɑ ɑd tuubgã reegr pɑ be ne sẽn tʋmd-b wẽnsã hɑl tɩ kũum sã n wɑ wɑ b yembr fãɑ zugu, lɑ ɑ sẽn yete:\" ɑd mɑm tuubɑme moasã\". A pɑ le be ne sẽn kiid-b tɩ b yɑɑ kɩfr-dãmb me ye, ɑd bãmb lɑ tõnd sεgl n bĩng b yĩngɑ nɑmsg sẽn zɑbde."},{"id":19,"translation":"Yãmb ɑ sɩd-kõtbɑ! Pɑ sõmb ne yãmb tɩ y rɩk pɑgbã ne tɩlɑe ye, lɑ y rɑ gõog-bɑ tɩ b rɑ fur ye, n rɑt n loog ne yãmb sẽn rɑ kõ-bɑ sãndɑ, sã n pɑ mikɑme tɩ b wɑɑ ne yel-beed sẽn yɑɑ vẽenegɑ, lɑ y zã pɑgbã ne mɑnegre, lɑ ɑd yãmb sã n kisg-bɑ tõe tɩ yãmb kisg bũmb tɩ Wẽnd mɑɑn sõmɑ wʋsg ɑ pʋgẽ."},{"id":20,"translation":"Lɑ yãmb sã n rɑt n tedg pɑg ɑ to zĩigẽ lɑ yãmb kõo b yiibã yembre (sẽn dɑt n bɑs ɑ soɑbã) ligd ( Arzεg) bedre, bɩ y rɑ reeg bũmb bɑɑ fʋɩ ɑ pʋgẽ ye, y nɑ n reeg-ɑ lɑme zĩri-beedo lɑ beem sẽn yɑɑ vẽenegɑ?"},{"id":21,"translation":"Lɑ yãmb nɑ n reeg-ɑ-lɑ wãn-wãnɑ, tɩ yãmb tol n bãngɑ tɑɑb bãngo lɑ b reeg yãmb nengẽ pʋleng sẽn yɑɑ tɑoko."},{"id":22,"translation":"Lɑ y rɑ fur yãmb bɑ-rãmb sẽn fur sẽn yɑɑ pɑgbɑ sã n pɑ sẽn loog zɩɩlem sɑsɑ, ɑd ɑ yɩɩme n yɑɑ yel-beedo lɑ gẽegɑ lɑ sor sẽn yɑɑ wẽngɑ."},{"id":23,"translation":"B gɩdgɑ yãmb tɩ y fur y mɑ-rãmbɑ, lɑ y kom-pugli, lɑ y tãopa, lɑ y pʋgd-rãmbɑ, lɑ y mɑ-bi (mɑ wã yɑop lɑ ɑ kẽem-rãmbɑ), lɑ tão-rɑop kom-pugli, lɑ y tão-pogs kom-pugli, lɑ yãmb mɑ-yẽsemdse, lɑ y tão-pogs yẽseng wεεngẽ, lɑ yãmb pɑgbã mɑ-rãmbɑ, lɑ yãmb kom-pugl-wubdsɩ, b mɑ-rãmb sẽn be yãmb nusẽ, tɩ y kẽ ne-bɑ, lɑ yãmb sã n pɑ kẽ ne-bɑ yell kɑ be tɩ y fur b kom-pugli wã ye, lɑ yãmb kom-dogdsã pɑgbɑ, lɑ y sẽn nɑ n naag tão-pogs ɑ yiib tɑɑbɑ, sã n pɑ sẽn loog zɩɩlem sɑsɑ, ad Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Bɑs-tɩ-loog Soɑbɑ, n yɑɑ Yolsdɑ."},{"id":24,"translation":"Lɑ b le gɩdgɑ yãmb ne pɑgb nins sẽn be fur pʋgẽ wã, sã n pɑ yãmb yemb-pogse. Wẽnd gɑfã bʋʋ wã tɩ yɑɑ tɩlɑe yãmb zugu, lɑ b kõo yãmb sor sẽn zʋʋg wãnde tɩ y bɑo ne y ɑrzεgse tɩ y yɑɑ yi-kãɑdbɑ, pɑ yoɑadb ye, rẽnd yãmb sẽn wʋms noog ne ɑ sobɑ, bɩ y kõ-b b keoorã tɩ yɑɑ tɩlɑe, lɑ tɑɑl kɑ be yãmb zugu yãmb sẽn yɑrd ne bũmb ning tɩlɑe wã poorẽ, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ mitɑ, n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":25,"translation":"Lɑ sẽn pɑ tɑrɑ sɩlfãntɑ yãmb pʋgẽ n nɑ n fur burkĩn-pogse sẽn yɑɑ sɩd-kõtbɑ, bɩ y fur yãmb nus sẽn so (yem-pogse) sẽn yɑɑ neb ɑ tɑɑbã n so wã, sẽn yɑɑ sɩd-kõtbã, lɑ ɑd Wẽnd n yɩɩd minim ne yãmb sɩd-kũunã, yãmb lɑ tɑɑbɑ, bɩ y fur-bɑ sẽn tũ ne b nebã noor-kũuni, lɑ y kõ-b b keoorã ne mɑnegre tɩ yɑɑ yi-kẽedbɑ pɑ yɑoodb ye, pɑ rɩk-n-mɑɑn rolb ye, lɑ b sã n kẽ kãɑdem (yembsã) b sã n wa ne yoobo, sẽn zɑo b zugu yɑɑ burkĩnd pogsã sɩbgr pʋsʋkɑ, lɑ Wãnde (yem-pogsã) yɑɑ sẽn yεεsd-ɑ yoobã yãmb pʋgẽ, lɑ yãmb sã n mɑɑn sugr lɑ sõmɑ ne-yã, lɑ ɑd Wẽnd yɑɑ Bɑs-tɩ-loog Soɑbɑ, n yɑɑ Yoalsdɑ."},{"id":26,"translation":"Wẽnd tʋllɑme n nɑ n vẽneg yãmb lɑ A kãndg yãmb sẽn reng-b yãmb tɑoorã sor lɑ A reeg yãmb tuubgu, lɑ Wẽnd yɑɑ mitɑ, n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":27,"translation":"Lɑ Wẽnd tʋllɑme n nɑ n reeg yãmb tuubgu lɑ sẽn pʋgd-b yõor yɑmleedã tʋllɑme tɩ yãmb kɩll kɩllg tεkẽ."},{"id":28,"translation":"Wẽnd tʋllɑme n nɑ n yols yãmb zugu, lɑ B nɑɑnɑ ninsɑɑl t'ɑ yɑɑ vɑlengɑ."},{"id":29,"translation":"Yãmb ɑ sɩd-kõtbɑ! rɑ n dɩ-y ɑrzεkã yãmb ne tɑɑb sʋk zɑɑlem ye, sã n pɑ mikɑm tɩ yɑɑ tolb tɩ yɑɑ yɑrd yãmb ne tɑɑb sʋkɑ, lɑ y rɑ kʋ y mens ye, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ nimbãɑn-zoetɑ ne yãmb"},{"id":30,"translation":"Lɑ sẽn tʋmdɑ rẽ, tɩ yɑɑ mɑɑn-n-zʋʋg lɑ wẽgdo, D nɑ kẽes-ɑ Bugum, lɑ rẽ yɑɑ nɑnɑ ne Wẽnde."},{"id":31,"translation":"Ad y sã n zãɑgd zũnuub bεdã b sẽn gɩdgd yãmb n yi wã D nɑ bɑs tɩ loog yãmb yĩngɑ y yel-wẽnsã, lɑ D kẽes-y kõom zĩig sẽn yɑɑ wɑgle."},{"id":32,"translation":"Lɑ y rɑ tẽed n dɑt bũmb ning Wẽnd sẽn kõ yãmb sãnd n yɩɩs sãndã wã ye, rɑopã tɑrɑ pʋɩɩr b sẽn pɑɑm pʋgẽ, lɑ pɑgbã tɑrɑ pʋɩɩr b sẽn pɑɑm pʋgẽ, lɑ y kos Wẽnd A yɩɩdlemã, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ mitɑ ne bũmbã fãɑ."},{"id":33,"translation":"Lɑ ned kɑm fãɑ Tõnd mɑɑnɑ fɑ-rɩkdb ɑ roɑgdb ɑ yiibã sẽn bɑsã pʋgẽ lɑ rog-pẽtbɑ, lɑ neb nins yãmb sẽn rɩk pʋleng-kεgeng ne b rãmbɑ sõng tɑɑb pʋgẽ, bɩ y kõ-b b pʋɩɩrã, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ sεεtɑ ne bũmbã fãɑ."},{"id":34,"translation":"Roɑpã yɑɑ gũudb (yãsdba) pɑgbã zugu ne Wẽnd sẽn yɩɩs-b ne bũmb ningã lɑ b sẽn yiisd b ɑrzεgsã, lɑ pʋg-sõms sẽn yɑɑ tũudbɑ n gũusd b sɩdbã ne Wẽnd sεgl-sõngã b zugã, lɑ pɑgb nins yãmb sẽn yεεsd b rɑeegrã bɩ y sɑgl-bɑ lɑ y wãɑg-b pĩ-gãɑsẽ wã, lɑ y pãb-bɑ, tɩ b sã n tũ yãmb noore bɩ y rɑ mɑɑn n zʋʋg b zug ye, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Nɑ-zẽkgdgɑ n yɑɑ Bedre."},{"id":35,"translation":"Lɑ yãmb sã n yɑeesd welg-tɑɑb b yiibã sʋkɑ, bɩ y tʋms yɑm-soɑb sẽn yi roɑã nebẽ lɑ yɑm-soɑb sẽn yi pɑgã nebẽ. B yiibã sã n rɑt mɑnegre Wẽnd mɑɑndɑ sεgl-sõng b sʋkɑ, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Bãngdɑ n yɑɑ Mitɑ."},{"id":36,"translation":"Lɑ y tũ Wẽnde lɑ y rɑ mɑɑn lɑgm-n-tɑɑr ne Wẽnd bɑɑ fʋɩ, lɑ y mɑneg roɑgdb ɑ yiibã lɑ rog-pẽtb lɑ kɩɩbse lɑ nim-bãn-nebɑ, lɑ yɑk sẽn yɑɑ rog-pẽtɑ lɑ yɑkɑ, lɑ tũud-n-tɑɑgɑ, lɑ kẽn-kẽnd, lɑ yãmb nus sẽn so (yembse), ɑd Wẽnd pɑ nong ned sẽn yɑɑ wɑoog-m-meng soɑbɑ n yɑɑ pugd ye."},{"id":37,"translation":"A leb n pɑ nong Sẽn mɑɑnd-b beedã lɑ b sɑgend nebã ne beedã, lɑ b solgd bũmb ning Wẽnd sẽn kõ-bã sẽn yɑɑ A kũunã, lɑ Tõnd sεglɑ nɑng sẽn fɑɑgde kɩfr-dãmbɑ yĩngɑ."},{"id":38,"translation":"Lɑ D le sεgl nɑngã n bĩng neb nins sẽn yiisd-b ɑrzεgs nebã nɑ yã yĩngɑ, lɑ b pɑ kõt sɩd ne Wẽnde pɑ yɑoolem rɑɑrã, lɑ ɑ sʋtãɑn sẽn yaa ɑ soɑb tõk-n-tɑɑgɑ ɑd ɑ tõk-n-tɑɑr yɩ Wẽngɑ."},{"id":39,"translation":"Lɑ bõe n mɑɑnd bãmbɑ, tɩ bãmb sã n sɑk n kõ sɩd ne Wẽnde lɑ yɑoolem rɑɑrã, lɑ b yãk bũmb ning Wẽnd sẽn lok-bã n nɑfe, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Mit ne-bɑ."},{"id":40,"translation":"Ad Wẽnd pɑ wẽgd bɑ sɑlensɑɑg bilgr ye, lɑ sã n yɑɑ neere A fãood-ɑ lɑme, lɑ A pɑɑs sẽn yi A nengẽ keoor sẽn yɑɑ zɩsgo."},{"id":41,"translation":"Lɑ yellã nɑ n wɑ yɩɩ wãn-wãn yikrã rɑɑrã, tɩ Tõnd sã n wɑ wa ne Nɑbiyɑɑm fãɑ t'ɑ seed ɑ zãmɑ, lɑ D wa ne foo tɩ f yɑɑ seet bãmbã zugu?"},{"id":42,"translation":"Bɑ rɑɑrã sẽn kɩfl-bã lɑ b kɩɩs Tẽn-tʋʋmã nɑ n nongɑme n dɑt tɩ tẽngã sã n pɑmẽ ne bãmbɑ, lɑ b pɑ tõe n solg Wẽnd bɑɑ gomde."},{"id":43,"translation":"Yãmb ɑ sɩd-kõtbɑ! Rɑ n pẽneg-y Pʋʋsgã tɩ yãmb yɑɑ sẽn su ye(ne rãam) hɑl tɩ y wɑ mi y sẽn yete, tɩ pɑ Gεnɑɑb rãmb me hɑl tɩ y wɑ so (n yɩlge), sã n pɑ kẽnkẽndɑ, lɑ y sã n yɑɑ bãɑd-rãmbɑ mɑɑ y be sor zugu mɑɑ ninɑ n mɑɑn we-kεεng yãmb pʋgẽ, mɑɑ y sɩɩsɑ pɑgbɑ lɑ yãmb pɑ tɑr koom, bɩ y wẽ Tεεmɑ zĩ-yɩlengẽ n sɑɑg y nensã lɑ y nusã, ɑd Wẽnd yɑɑ Bɑs-tɩ-loog Soɑbɑ n yɑa gɑɑfɑr mɑɑndɑ."},{"id":44,"translation":"Fo pɑ bãng neb nins kibɑre b sẽn kõ-b rãmb bãngr pʋɩɩr gɑfã pʋgẽ wã sẽn dɑɑd menengo, lɑ b rɑt tɩ yãmb tudg sorã."},{"id":45,"translation":"Lɑ Wẽnd n yɩɩd minim ne yãmb bεεbã, lɑ lɑlld tɑ tεk ne Wẽnde lɑ sõngd tɑ tεk ne Wẽnde."},{"id":46,"translation":"yɑhʋʋd-rãmbẽ wã nin-wẽns n be be, b wẽndɑ goɑmã n yit ɑ zĩigẽ wã, lɑ b yetẽ: \"d wʋmɑme lɑ d kɩɩse\" lɑ f kelge la Wẽnd nɑ kɩt tɩ f rɑ wʋm ye, lɑ f koll-do; tɩ rẽ yɑɑ kɩllg lɑ liibg ne b zεlmã, n le yɑɑ dĩinã zɑngre, lɑ b sã n yeelẽ: \"d wʋmɑme lɑ d tũ, lɑ kelg-do lɑ gũ-d tɩ d pɑɑm n kelge\" rag n nɑ yɩ sõmɑ ne-bɑ n le yɩɩd tɩrlem, lɑ ɑd Wẽnd kãɑb-b lɑme b kɩfendã yĩngɑ tɩ b pɑ kõt sɩd rẽndɑ bilfu."},{"id":47,"translation":"Yãmb ɑ neb nins B sẽn kõ-b rãmb gɑfã! Kõ-y sɩd ne Tõnd sẽn sikã tɩ sɩdgd sẽn be ne yãmbã, tɑoor tɩ Tõnd nɑn pɑ wẽnems nems n lebs b poε wã, mɑɑ D kãɑb-bɑ wɑlɑ D sẽn kãɑb sibrã-rãmbã, lɑ Wẽnd yellã yɩɩme bɑlɑ."},{"id":48,"translation":"Ad Wẽnd pɑ bɑsd tɩ loog tɩ b sã n mɑɑn lɑgem-n-tɑɑr ne-A ye, lɑ A yɑɑfdɑ sẽn pɑ tɑ rẽ, ne A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ, lɑ sẽn mɑɑndɑ lɑgem-n-tɑɑr ne Wẽnde sɩd lɑ hɑkɩɩkɑ ɑ pɑsgɑ zũnuub sẽn zɩse n doglg ɑ mengɑ."},{"id":49,"translation":"Fo pɑ bãng sẽn yɩlgd-b b mensã yelle, lɑ yɑɑ Wẽnd n yɩlgd A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ, tɩ b pɑ wẽgd bãmb bɑɑ tɑmɑr tɩɩg bilã gĩidã puudu."},{"id":50,"translation":"Ges to-to ning b sẽn pɑsd zĩri-beed n dogl Wẽnde, lɑ beegr sẽn yɑɑ vẽeneg tɑ tεk ne rẽ."},{"id":51,"translation":"Fo bãnga b sẽn kõ-b rãmb pʋɩɩr gɑfẽ wã, sẽn kõt sɩd ne rʋbse lɑ kεdgdbɑ, lɑ b yet kɩfr-dãmbã: \"ɑd bãmbã (rʋbsã) n yɩɩd sẽn kõ-b sɩdã ne kãndgre\"."},{"id":52,"translation":"Bãmbã lɑ Wẽnd sẽn kãɑbã, lɑ Wẽnd sẽn kãɑb ɑ soɑbɑ fo kõn n tol n yã sõngd ɑ yĩng ye."},{"id":53,"translation":"Bɩ bãmb tɑrɑ pʋɩɩr nɑɑmẽ wã, sã n yɩ boto b kõon n kõ nebã bɑɑ sẽn zems tɑmɑrʋ noorã mugund bilgr ye (kɩdgɑ)."},{"id":54,"translation":"Bɩ yɑɑ nebã (ɑ Mohɑmɑd ne ɑ pʋgdbã) lɑ b mɑɑn sũ-kĩir ne Wẽnd sẽn kõ-b A yɩɩdlemã, lɑ Tõnd kõo ɑ ɭbrɑɑhɩɩm zɑkã rãmb Gɑfã lɑ bʋʋd-minim lɑ D kõ-b nɑɑm sẽn zɩse."},{"id":55,"translation":"Be bãmb pʋgẽ wã sẽn kõt sɩd ne-ɑ, be be me sẽn tõdgd-ɑ, lɑ yõogr tɑ tεk ne Gεhɑnɑm bugum."},{"id":56,"translation":"Ad sẽn kɩfl-b ne Tõnd Aɑyɑ wã, D nɑ n wɑ kẽes-b-lɑ bugmẽ, b gãndã sẽn bɩ fãɑ, D tedgd-b-lɑ gãnd ɑ tɑɑbɑ, sẽn nɑ yɩl tɩ b lemb nɑngã, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ wind n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":57,"translation":"Lɑ sẽn kõ-b sɩd lɑ b tʋm sõma wã, D nɑ n kẽes-b-lɑ arzãn tɩ ko-sood zoet ɑ tẽngrã tɩ b yɑɑ duumdb ɑ pʋgẽ lɑe-lɑe, b tɑrɑ ɑ pʋgẽ pɑgb sẽn yɩlge lɑ D kẽes-b mɑɑsem sẽn bidimsi."},{"id":58,"translation":"Ad Wẽnd sɑgendɑ yãmb tɩ y kõ boblã b rãmbɑ lɑ yãmb sã n nɑ n bʋ nebã bɩ y bʋ ne tẽeg tɩrgɑ, ɑd Wẽnd sẽn sɑgend yãmb ne bũmb ningã be neere, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ wʋmdɑ, n yaa netɑ."},{"id":59,"translation":"Yaa yãmb ɑ sɩd-kõtbɑ! Tũ-y Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã lɑ yãmb dĩinã tɑoor rãmbɑ, lɑ yãmb sã n yõs tɑɑb bũmb ning pʋgẽ, bɩ y lebs-ɑ Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã nengẽ tɩ yãmb sã n kõo sɩd ne Wẽnd lɑ yɑoolem rɑɑrã, rẽ sõmblem n yɩɩd lɑ ɑ yɩɩd ne bɑɑs neere."},{"id":60,"translation":"Fo pɑ ne sẽn yẽgemd-b tɩ bãmb kõo sɩd ne sẽn sig n kõ foo wã lɑ b sẽn sik fo tɑoorã, b rɑtɑme n nɑ n tɩ bʋ rʋbsẽ lɑ dũni-rãmb bʋʋdẽ lɑ b yɑool n sɑglɑ bãmbɑ tɩ b kɩfl ne-ɑ, t'ɑ sʋtãɑn tʋll n nɑ n menmes-bɑ meneng sẽn zãre."},{"id":61,"translation":"Lɑ b sã n yeel-bɑ. \"wɑ-y n tʋg Wẽnd sẽn sikã lɑ y tʋg Tẽn-tʋʋmã sãrɩ\" lɑ fo sẽn yãt Munɑɑfɩgsã sẽn bɑlld n bɑsd foo, bɑllg tεkẽ."},{"id":62,"translation":"Lɑ nɑ n yɩɩ wãn-wãnɑ tɩ yell sã n pɑɑm bãmb b nusã sẽn tʋm tɩ reng tɑoor yĩngɑ, rẽ poor tɩ b wɑ fo nengẽ n wẽend ne Wẽnde: \" d ra pa rat rẽndɑme tɩ yɑɑ mɑnegr lɑ zems-n-tɑɑr bala\"."},{"id":63,"translation":"Bãmbã, Wẽnd mii sẽn be b sũyẽ wã, bɩ f bɑll n yi-b lɑ f sɑgl-bɑ lɑ f yeel b mensẽ wã gomd sẽn tɑ tεkɑ."},{"id":64,"translation":"Lɑ tõnd pɑ tʋms Tẽn-tʋʋm buud fãɑ rẽndɑ b tũ-ɑ ne Wẽnd tõogo, la bãmb sẽn dɑg n wẽg b mensã b sã n dɑg n wɑẽ fo nengẽ n kos Wẽnd yɑɑfɑ, tɩ Tẽn-tʋʋmã kos yɑɑfɑ b yĩngɑ, b nɑ mikẽ tɩ Wẽnd yɑɑ tuubg-reegdɑ n yɑɑ yolsdɑ."},{"id":65,"translation":"Lɑ pɑ boto ye, M wẽen ne fo Soɑbã, b pɑ kõt sɩd hɑl tɩ b wɑ mɑɑn foo tɩ f yɩ b bʋ-bʋʋdɑ yεl nins sẽn gĩd bãmb ne tɑɑbã sʋkɑ, rẽ poor tɩ b pɑ tɑr sik fo sẽn bʋ wã pʋgẽ ye, lɑ b bɑs b mense n tũ tũub tεkẽ."},{"id":66,"translation":"Lɑ Tõnd sã n dɑg n roglg b zugu: \"tɩ y kʋ y mensã mɑɑ y yi y zɑgsẽ wã\". B kõon n mɑɑn-ɑ sã n pɑ kɩdg bɑl sẽn yi b pʋgẽ, lɑ bãmb sã n rɑg n mɑɑnd b sẽn sɑgand-bɑ nɑ yɩ sõmɑ ne-bɑ n leb n yɩɩd tɑblg ne b dĩinã."},{"id":67,"translation":"D nɑ kõ-b sẽn yi Tõnd nengẽ keoor sẽn zɩse."},{"id":68,"translation":"D nɑ peeg-b sor sẽn yɑɑ tɩrgɑ."},{"id":69,"translation":"Lɑ sẽn tũudɑ Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã, rẽnd bãmb lɑgmɑ Wẽnd sẽn mɑɑn-b rãmb neema wã, sẽn yɑɑ Nɑbiyɑɑm-rãmbã lɑ sɩd-kõtbã lɑ Dĩin zɑb-lɑɑgẽ kiidbã lɑ nin-sõmsã, lɑ bãmbã tũud-n-tɑɑr be neere."},{"id":70,"translation":"Ad yɩɩdlem-kãngã yii Wẽnd nengẽ, lɑ minim tɑ tεk ne Wẽnde."},{"id":71,"translation":"Yaa yãmb ɑ sɩd-kõtbɑ! Mɑɑn-y gũusg ne y bεεbã, bɩ y yi n bʋʋg-b zãmɑ-zãmɑ mɑɑ y yi zãngɑ."},{"id":72,"translation":"Lɑ be yãmb pʋgẽ sẽn mɑɑnd mɑɑs-mɑɑse, tɩ yell sã n pɑɑm yãmb lɑ ɑ sẽn yete:\" ɑd Wẽnd mɑɑnɑ mɑɑm neere ne m sẽn pɑ lɑgem-b n seed zɑbrã\"."},{"id":73,"translation":"Lɑ kũun sã n tɑ yãmb sẽn yi Wẽnd nengẽ ɑ nɑ yeel neer-neere tɩ yɑɑ wɑlɑ nonglem rɑg n pɑ zĩnd yãmb ne ɑ sʋk ye: \"kɑto, mɑm sã n dɑg n lɑgmẽ-b n pɑɑm pʋɩɩr sẽn yɑɑ bedre wɑlɑ b sẽn pɑɑmɑ pɑ são\"."},{"id":74,"translation":"Bɩ neb nins sẽn koosd dũni ne lɑɑhrã zɑb Wẽnd sorã pʋgẽ, lɑ sẽn zɑba Wẽnd sorã poorẽ tɩ b kʋ-ɑ mɑɑ ɑ wili, D nɑ n kõ-ɑ-la keoor sẽn bedme."},{"id":75,"translation":"Lɑ yɑɑ bõe n tɑr yãmb tɩ y pɑ nɑ n zɑb Wẽnd sorã poorẽ, n sõng nin-vɑlems sẽn yɑɑ roɑp lɑ pɑgb lɑ koɑm-bãɑneg sẽn yete: \"tõnd Soɑbã, yiis tõnd tẽng-kãngã rãmb sẽn yɑɑ wẽgdbã lɑ F kõ tõnd lɑlld sẽn yi Fo nengẽ lɑ F mɑɑn tõnd sõngr sẽn yi F nengẽ\"."},{"id":76,"translation":"Sẽn kõ-b sɩdã, b zɑbdɑ Wẽnd sorã poorẽ, lɑ sẽn kɩfl-bã bãmb zɑbdɑ Rʋbsã poorẽ, sã n yɑɑ boto bɩ y zɑb ne ɑ Sʋtãɑn tʋmd-n-tɑɑsã, ɑd ɑ Sʋtãɑn rɑbrã yɩɩme n yɑɑ vɑlengɑ."},{"id":77,"translation":"Fo pɑ bãng neb nins b sẽn yeel-ba: \"yõk y nusã lɑ y yãnes ne Pʋʋsgã lɑ y kõ zɑkã\". Lɑ b sẽn wɑ n dogl bãmb zɑbrã lɑ neb sẽn be b pʋgẽ wã n yεεsd nebã wɑlɑ Wẽnd zoeese, bɩ yɩɩdɑ woto. La b yeele: \"tõnd Soɑbɑ, yɑɑ bõe tɩ F rogl tõnd zɑbrã? F sã n dɑg n yɑoolẽ tõnd n tʋg wɑkɑt bilf bɑlɑ pɑ sãoẽ? Yeel-bɑ: \"dũni wʋm-noogã yɑɑ bilfu, lɑ yɑoolmã n yɩɩd ne Wẽn-zoetbã lɑ b kõn n wẽg yãmb bɑɑ tɑmɑr-gĩind bilgr ye."},{"id":78,"translation":"Yãmb sẽn beẽ fãɑ kũumã pɑɑmd-y lɑme, baa tɩ y sã n bee kãdengẽ sẽn me n zẽke, lɑ sẽn be neer sã n pɑɑm-bɑ lɑ b sẽn yete:\" wãnde yii Wẽnd nengẽ\". Lɑ wẽng sã n pɑɑm-bɑ b yetɑme: \"wãnde yii fo nengẽ\". Yeele: \"fãɑ yii Wẽnd nengẽ\". lɑ yɑɑ bõe n tɑr nin-kãensã tɩ b pɑ tol n fɑhemdẽ?"},{"id":79,"translation":"Bũmb ning sẽn paam foo sẽn yaa sõmɑ fãɑ yii Wẽnd nengẽ, lɑ sẽn pɑɑm foo sẽn yɑɑ wẽng fãɑ yii fo nengẽ, lɑ D tʋmsa foo tɩ f yɑɑ Tẽn-tʋʋm ne nebã, lɑ ɑd seedg tɑ tεk ne Wẽnde."},{"id":80,"translation":"Ned ning sẽn tũ Tẽn-tʋʋmã, sɩdɑ ɑ tũu Wẽnde, lɑ sẽn rɑeegɑ Tõnd pɑ tʋms foo tɩ f yɑɑ gũusd b zug ye."},{"id":81,"translation":"Lɑ b yetẽ:\"d wʋm yã\". Lɑ b sã n yi fo nengẽ, kẽer n be b pʋgẽ wã n solgd wẽng sẽn pɑ b sẽn yetã ye, lɑ Wẽnd gʋlsdɑ b sẽn yetã, bɩ f bɑll n yi-bɑ lɑ f boblg f meng ne Wẽnde, lɑ ɑd bobl-m-meng tɑ tεkɑ tɩ sã n yɑɑ Wẽnde."},{"id":82,"translation":"Rẽ yĩngɑ, b pɑ tɑgsd AlKʋrãanɑ n getẽ la? Lɑ ɑ sã n dɑg n pɑ sẽn yi Wẽnd nengẽ, b nɑ mikẽ ɑ pʋgẽ yõs-tɑɑb wʋsgo?"},{"id":83,"translation":"Lɑ yell sã n wɑ bãmb nengẽ sẽn yɑɑ noogo mɑɑ pelen-yɩkɑ lɑ b sẽn sãeegd-ɑ, lɑ b sã n dɑg n lebs-ɑ Tẽn-tʋʋmã nengẽ lɑ tɑoor rãmbã pʋgẽ, b nɑ bãngẽ b sẽn nɑ n mɑɑnega, lɑ sã n pɑ Wẽnd yɩɩdlem sẽn be yãmb zugã lɑ A yolsgã, yãmb nɑɑn n tũ ɑ sʋtãɑn rẽndɑ bilf bɑlɑ."},{"id":84,"translation":"Bɩ f zɑb Wẽnd dĩinã poorẽ, b pɑ rogend foo rẽndɑ f mengã bɑlɑ, lɑ f pirs sɩd-kõtbã, tɩ Wẽnd nɑ yõk sẽn kɩfl-bã keelmã n yi yãmb, lɑ Wẽnd n yɩɩd keelem lɑ sɩbgre."},{"id":85,"translation":"Sẽn sũgsdɑ sũgs-sõngo ɑ tɑlldɑ pʋɩɩr ɑ pʋgẽ, lɑ sẽn sũgsdɑ sũgs wẽngɑ ɑ tɑlldɑ zɩɩb ɑ pʋgẽ, lɑ ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ sεεtɑ ne bũmb fãɑ."},{"id":86,"translation":"Lɑ b sã n n pʋʋs yãmb ne pʋʋsgo, bɩ y pʋʋs sõmblem sẽn yɩɩd rẽnda wɑll-y reegɑ buudu, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ gεεnd ne bũmb fãɑ."},{"id":87,"translation":"Yaa Wẽnde, soɑb kɑe sẽn tũud n tɩlge rẽndɑ Yẽ, A nɑ n tigmɑ yãmb n peeg n tʋg dũni-yikr rãarã, sik kɑ be, lɑ ãnd goɑm sɩd n le yɩɩd Wẽnde?"},{"id":88,"translation":"Lɑ yɑɑ bõe n tɑr yãmb tɩ y welg sull ɑ yiibu munɑɑfɩgsã poorẽ, tɩ Wẽnd n zĩndg-b kɩfend pʋgẽ b tʋʋm yoodã yĩngɑ, rẽ yĩngɑ yãmb rɑt n kãndgɑ Wẽnd sẽn menmes ɑ soɑbɑ, lɑ ɑd Wẽnd sẽn menmes ɑ soɑbɑ fo kõn n tol n yã so-tɩrg ne-ɑ ye."},{"id":89,"translation":"B nongɑme n dɑt tɩ yãmb kɩflẽ tɩ y lebg yembre, bɩ y rɑ rɩk lɑll-n-tɑɑs b pʋgẽ ye, hɑl tɩ b wɑ yi n bɑbs Wẽnd sorã, lɑ b sã n gũd b kuidsi n kell n beegdẽ bɩ y yõk-b n kʋ-b y sẽn pɑɑmẽ-b fãa, lɑ y rɑ rɩk lɑll-n-tɑɑg mɑɑ sõngd b pʋgẽ ye."},{"id":90,"translation":"Sã n pɑ sẽn bʋʋgd-b neb tɩ yãmb ne nin-kãensã sʋkɑ zems-n-tɑɑr n be be, mɑɑ b wɑɑ yãmb nengẽ tɩ b sũyã yɑɑ sẽn weooge n pɑ rɑt zɑbr ne yãmb ye, lɑ b pɑ rɑt n zɑb ne b nebã ye, lɑ Wẽnd sã n dɑ tʋllẽ A nɑ kõ-b pãng yãmb zugu tɩ b zɑb ne yãmbɑ, lɑ b sã n bɑll n bɑs yãmb n pɑ zɑb ne yãmba, n bɑo lɑɑfɩ ne yãmba, rẽnd Wẽnd pɑ kõ yãmb sor ne zɑbr b zug ye."},{"id":91,"translation":"Y nɑ n yãa neb ɑ tɑɑb sẽn dɑt n pɑɑm bɑs-m-yɑm ne yãmbɑ lɑ b pɑɑm bɑs-m-yɑm ne b nebã, b sẽn gɑrs bãmba n tʋg kɩfendẽ fãa lɑ b sẽn bõrd be, rẽnd b sã n pɑ bɑs yãmb lɑ b bɑo lɑɑfɩ ne yãmb n yõk b nusã, bɩ y yõk-bɑ lɑ y ku-bɑ yãmb sẽn yek-b zĩig ning fãã, lɑ bãmb lɑ Tõnd sẽn kõ yãmb sor sẽn yɑɑ vẽeneg tɩ y zɑb nebɑ."},{"id":92,"translation":"Lɑ pɑ sõmb ne sɩd-kõtɑ t'ɑ wɑ tɩ kʋ sɩd-kõtɑ rẽndɑ yĩdgu, lɑ ned ning sẽn kʋ sɩd-kõt ne yĩdgu rẽnd yɑɑ yɑmb sẽn yɑɑ sɩd-kõt lɑ ɑ nɑ n bɑs burkĩndi lɑ yõor-yɑood tɩ b kõ ɑ nebã sã n pɑ b mɑɑnɑ doɑagɑ, lɑ sã n mikɑme tɩ yɑɑ ned sẽn yi yãmb bεεbẽ lɑ ɑ yɑɑ sɩd-kõtɑ rẽnd yɑɑ yɑmb sẽn yɑɑ sɩd-kõt lɑ ɑ nɑ n bɑs burkĩndi, lɑ ɑ sã n yii nebẽ sẽn pɑ sɩd-kõtba lɑ yãmb ne bãmb sʋkɑ lɑɑfɩ zems-n-tɑɑr n be be rẽnd yɑɑ yõor-yɑood tɩ b kõ ɑ nebã lɑ yɑmb sẽn yɑɑ sɩd-kõt bɑs burkĩni, lɑ sã n pɑ pɑɑme rẽnd yɑɑ kiuug ɑ yiib no-loeer n tũnug tɑɑbɑ, tɩ yɑɑ tuubg sẽn yi Wẽnd nengẽ, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ mitɑ n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":93,"translation":"Lɑ ned ning sẽn kʋ sɩd-kõt ne pʋ-toogo ɑ rolb yɑɑ Gεhãnem-bugum t'ɑ yɑɑ ruumd ɑ pʋgẽ tɩ Wẽnd gẽ-ɑ, lɑ A kãɑb-ɑ, lɑ A sεglg ɑ yĩng nɑmsg sẽn yɑɑ zɩsgo."},{"id":94,"translation":"Yaa yãmb ɑ sɩd-kõtbɑ ! y sã n yi zɑbr Wẽnd sorã poorẽ bɩ y bɑo n bãng lɑ y rɑ yeel ned ning sẽn ninga yãmb sallem n rɑt n vẽneg ɑ Lɩslɑɑngo: \" f pɑ sɩd-kõt ye\" tɩ yɑɑ dũni lɑog lɑ y bɑoodɑ, lɑ ɑd yõod sẽn yɑɑ wʋsg bee Wẽnd nengẽ, yɑɑ woto bɑl lɑ yãmb rɑ yɩ tɩ Wẽnd mɑɑn-y zu-noogo, bɩ y bɑo n bãnge, ad Wẽnd yɩɩme n yɑɑ kibɑ-mitɑ ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":95,"translation":"Pa yɩt yembr ye, sɩd-kõtb nins sẽn zĩnd-b lɑ b pɑ pɑdmes rãmbã ne sẽn zɑbd-b Wẽnd dĩinã poorẽ ne b arzεgs lɑ b mense, Wẽnd yɩɩsɑ sẽn zɑbd-b ne b arzεgsã lɑ b mensã ne sẽn zĩndbã zu-zẽkre, lɑ b fãa Wẽnd pʋlmɑ sẽn be neere, lɑ Wẽnd yɩɩsɑ sẽn zɑbd-bã ne sẽn zĩnd-bã zugu keoore sẽn yɑɑ bedre."},{"id":96,"translation":"Yɑɑ zu-zẽkr sẽn yi A nengẽ lɑ bɑs-tɩ-loog lɑ yolsgo, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ yɑɑfdɑ n yɑɑ yolsdɑ."},{"id":97,"translation":"Ad neb nins Mɑlεgsã sẽn kʋʋd-bɑ tɩ b yɑɑ sẽn wẽg b mense, Mɑlεgsã yet-b lɑme ''yɑɑ yε lɑ yãmb rɑ be'', lɑ b yeel yã ''tõnd rɑ yɩɩme n yɑɑ vɑlms tẽngã poor zugu'', tɩ b yeele rẽ yĩngɑ Wẽnd tẽngã rɑ pɑ yɩ n yɑɑ yɑleng tɩ yãmb tõe n yik ne y dĩinã n toeem tẽngɑ, rẽnd bãmbɑ rãmbɑ b gãɑg zĩig yɑɑ gεhãnem bugumẽ lɑ ɑ yɩɩme n yɑɑ bɑas-beed zĩigɑ."},{"id":98,"translation":"Sã n pɑ nin-vɑlems sẽn yi rɑpẽ lɑ pɑgbẽ lɑ kom-bãɑnego, b pɑ tɑr rɑbɑɑre, b pɑ tõe n dɩk sore."},{"id":99,"translation":"Rẽnd bãmbã tõe tɩ Wẽnd yɑɑf-bɑ, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ bɑs-tɩ-loog Sɑobɑ n yɑa Yɑɑfdɑ."},{"id":100,"translation":"Lɑ sẽn yikɑ Wẽnd sorã poorẽ ɑ nɑ pɑɑm bεεb yõ-tẽgre lɑ rɩtl yɑlgre, lɑ sẽn yi ɑ zɑkẽ t'ɑ yɑɑ boabdɑ n tʋg Wẽnd nengẽ lɑ A tẽn-tʋʋmã, rẽ poorẽ tɩ kũum pɑɑm-ɑ ad ɑ keoor tɑɑ Wẽnd nengẽ, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ yɑɑfdɑ n yɑɑ yolsdɑ."},{"id":101,"translation":"Lɑ yãmb sã n yi n tʋg tẽngã yell kɑ be tɩ y kʋʋg Pʋʋsgã tɩ yãmb sã n yεεsdɑme tɩ kɩfr-dãmbã nɑ n pigɑ yãmbɑ, ɑd kɩfr-dãmbã ne yãmb yɑɑ beem sẽn vẽnege."},{"id":102,"translation":"Lɑ fo sã n be b pʋgẽ n yik n nɑ n pʋʋse, bɩ sull yẽnes sẽn yi bãmb pʋgẽ n lɑgem foo lɑ b zã b zɑb-teedã, tɩ b sã n tiuulg bɩ b yãnes yãmb poorẽ wã lɑ sull a to wã sẽn pɑ pʋʋsã b wɑ pʋʋs ne foo lɑ b mɑɑn gũus-m-mengɑ lɑ b rɩk b zɑb-teedã, sẽn kɩfl-bã nongɑme n rɑt tɩ yãmb sã n mɑɑn yɑm-yɑɑl-yɑɑle n bɑs y zɑb-teedã lɑ y teedã tɩ b zugumd yãmb vukɑ, lɑ tɑɑl pɑ be ne yãmbɑ tɩ nɑng sã n be ne yãmb sẽn yɑɑ sɑɑgɑ mɑɑ y yɑɑ bãad-rãmbɑ tɩ y rɩgl y zɑb-teedã ye, lɑ y gũus y mengɑ, ɑd Wẽnd seglɑme n bĩng kɩfr-dãmbã yĩngã nɑng sẽn fɑagde."},{"id":103,"translation":"Lɑ yãmb sã n sε Pʋʋsgã bɩ y tẽeg Wẽnd yʋʋrã tɩ y yɑɑ sẽn yãse, sẽn zĩ bɩ kɩlle, lɑ y sã n yõgne bɩ y yãnes tɩrg ne Pʋʋsgã, ɑd Pʋʋsgã yɩɩme n yɑɑ tɩlɑe n yãk wɑkɑt tɩ rog sɩd-kõtbã zugu."},{"id":104,"translation":"Lɑ y rɑ vɑlems y bεεbã gẽegr pʋgẽ ye, yãmb sã n pɑɑmdɑ zɑbdem ɑd bãmb me zɑbd-b lɑme wɑlɑ sẽn zɑbd yãmbã, lɑ yãmb tẽedã Wẽnd nengẽ bũmb ning b sẽn pɑ tẽede, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Bãngdɑ n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":105,"translation":"Ad tõnd sikɑ Gɑfã n kõ foo ne sɩdɑ tɩ f nɑ bʋ nebã ne tɑɑb sʋkɑ ne Wẽnd sẽn leems foomã, lɑ f rɑ yɩ n yɑɑ fãagd ne zãmb-rãmb ye."},{"id":106,"translation":"Lɑ f kos Wẽnd yɑɑfɑ, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ gɑɑfɑr maɑndɑ n yɑɑ yolsdɑ."},{"id":107,"translation":"Lɑ f rɑ gom n sõng sẽn zãmbd-b mensã ye, ɑd Wẽnd pɑ nong sẽn yɑɑ zãmb-toog soɑb n yaa beeg-toog soɑb ye."},{"id":108,"translation":"B solgdɑ nebã lɑ b pɑ solgd Wẽnd ye lɑ A bee ne bãmbɑ b sẽn wɑt n solgd koeese sẽn pɑ sɑkdã, lɑ Wẽnd yɩɩme n sε ne bãmb sẽn tʋmdã fãɑ."},{"id":109,"translation":"Ad yãmb nin-kãyã y gom n sõng-b lɑme dũni vɩɩmã pʋgɑ lɑ yɑɑ ãndɑ n nɑ n fãɑg-b n yi Wẽnd dũn-yikr rɑɑrã bɩ yɑɑ ãnd n nɑ n yɩ b bobendɑ."},{"id":110,"translation":"Lɑ sẽn tʋmdɑ wẽngɑ mɑɑ ɑ wẽgd ɑ mengɑ, rẽ poorẽ t'ɑ kos Wẽnd yɑɑfgo ɑ mikdɑme tɩ Wẽnd yɑɑ Bɑs-tɩ-loog Soɑbɑ n yɑɑ Yolsdɑ."},{"id":111,"translation":"Lɑ sẽn mɑɑnɑ beegre ɑd ɑ mɑɑndɑ a mengɑ, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ mitɑ n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":112,"translation":"Lɑ sẽn mɑɑnɑ yel-beedo mɑɑ beegre n yɑool n rõd sẽn pɑ tɑrɑ yell ne-ɑ, sɩdɑ ɑ tʋkɑ zirẽ-beed lɑ beegr sẽn yɑɑ vẽenegɑ."},{"id":113,"translation":"Lɑ sã n pɑ Wẽnd yɩɩdlemã lɑ A yolsgã sẽn be fo zugu, sull sẽn yi bãmbã pʋgẽ wã nɑ loe n wãɑgẽ b nɑ menmes foo bɑlɑ, lɑ b pɑ menmes tɩ sã n pɑ b mens ye, lɑ b pɑ nɑmsd foo bɑɑ fʋɩ, lɑ Wẽnd sikɑ Gɑfã fo zug lɑ bʋʋd minim (Sũnnɑ), lɑ A wĩnig foo f sẽn dɑ pɑ mi, lɑ Wẽnd yɩɩdlemã yɩɩme n yɑɑ zɩsg fo zugu."},{"id":114,"translation":"Sõmã kɑe b vũn-vũn wʋsg fãɑ pʋgẽ ye, rẽnda sẽn sɑglɑ ne sãrɑ mɑɑnego, mɑɑ mɑnegre, mɑɑ nebã ne tɑɑb sʋk mɑnegre, lɑ sẽn mɑɑnd-ɑ rẽ Wẽnd yɑrdã bɑoob yĩnga, D nɑ kõ-ɑ keoor sẽn bedme."},{"id":115,"translation":"Lɑ sẽn tɑkd-ɑ ne Tẽn-tʋʋmã, kãndgrã sẽn vẽneg ne yẽ poorẽ, n bɑs-ɑ n tũud zẽng sẽn pɑ sɩd-kõtbã sorã, D bɑsd-ɑ-lɑ ne ɑ sẽn lɑllã, lɑ D kẽes-ɑ Gεhɑnɑm lɑ ɑ yɩɩme n yɑɑ bɑɑs-beed zĩigɑ."},{"id":116,"translation":"Ad Wẽnd pɑ bɑsd tɩ loog tɩ b sã n mɑɑn lɑgem-n-tɑɑr ne-A ye, lɑ A yɑɑfdɑ sẽn pɑ tɑ rẽ ne A sẽn tʋll a soɑbɑ, lɑ sẽn mɑɑndɑ lɑgem-n-tɑɑr ne Wẽnde sɩd lɑ hɑkɩɩkɑ ɑ menmɑ meneng sẽn zãɑge."},{"id":117,"translation":"B sẽn tũud zẽng tɩ pɑ Wẽndã pɑ yɩ rẽndɑ ( Rʋbse) yãɑmse, lɑ b sẽn tũudã pɑ yɩ rẽndɑ sʋɩtãɑn sẽn yɑɑ wεgmɑ."},{"id":118,"translation":"Wẽnd kãɑb-ɑ-lɑ kãɑb-beedo, lɑ ɑ yeelɑme:\" m nɑ yãk F yembsẽ wã pʋɩɩr sẽn yɑɑ tɩlɑe."},{"id":119,"translation":"Lɑk m nɑ menmes-bɑ n kẽes-b tẽ-yood pʋgẽ, lɑk m nɑ sɑgl-bɑ lɑ b nɑ pãrs rũmsã tʋbɑ, m nɑ sɑgl-bɑ b nɑ tedg Wẽnd nɑɑnegã, lɑ sẽn dɩka ɑ sʋtãɑn n mɑɑn ɑ lɑll-n-tɑɑgɑ zẽng tɩ pɑ Wẽnde sɩd-sɩdɑ ɑ bõnɑ bõn sẽn yɑɑ vẽenegɑ."},{"id":120,"translation":"A sʋtãɑn pʋlemd-b lɑme lɑ ɑ belgd-bɑ lɑ ɑ sʋtãɑn sẽn pʋlemd-bã pɑ yɩ rẽndɑ belg-m-meng bɑlɑ."},{"id":121,"translation":"Bãmbɑ b gãɑg zĩig yɑɑ Gεhɑnmẽ b pɑ nɑ n pɑɑm zoeeg zĩig n yi-ɑ ye."},{"id":122,"translation":"Lɑ sẽn kõ-b sɩd lɑ b tʋm sõmã wã D nɑ n kẽes-b-lɑ arzãn tɩ ko-sood zoet ɑ tẽngrã tɩ b yɑɑ duumdb ɑ pʋgẽ lɑe-lɑe, Wẽnd bʋʋdã yɑɑ sɩdɑ, lɑ ãnd n yɩɩd Wẽnd ne sɩd gomd pʋgẽ."},{"id":123,"translation":"Ad põsgã pɑ tũud ne yãmb sẽn sɑɑgdã ye, pɑ ne Gɑfã-rãmb me sẽn sɑɑgdã ye, sẽn tʋmɑ wẽngɑ B rond-ɑ-lɑ ne-ɑ lɑ ɑ pɑ pɑɑmd zẽng tɩ pɑ Wẽnd tɩ yɩ a lɑlldɑ, bɩ ɑ sõngdɑ."},{"id":124,"translation":"Lɑ sẽn tʋmdɑ sõmɑ zem t'a yɑɑ rɑo bɩ pɑgɑ, tɩ yẽ yɑɑ sɩd-kõtɑ yɑɑ bãmb n kẽed arzãnɑ tɩ b pɑ wẽgd-b bɑɑ tamarʋ no-mugnum bilgri."},{"id":125,"translation":"Lɑ ãnd dĩin n mɑneg n le yɩɩd sẽn bɑsa ɑ meng n tũud Wẽnde, tɩ yẽ yɑɑ mɑnegd lɑ ɑ tũ ɑ ɭbrɑɑhɩɩm dĩinã sẽn kɩll n yi lɑgem-n-tɑɑrã n tẽeg ne wẽn-yembgo, lɑ Wẽnd gãda ɑ ɭbrɑɑhɩɩm t'a yɑɑ A zoɑ."},{"id":126,"translation":"Lɑ Wẽnd n so sẽn be sɑɑsẽ lɑ tẽngẽ, lɑ Wẽnd yɩɩme n gũbg bũmbã fãɑ."},{"id":127,"translation":"Lɑ b sokdɑ foo pɑgbã yelle, yeel-bɑ tɩ Wẽnd n legd yãmb b yellã pʋgẽ lɑ A vẽnegd b sẽn kɑremd yãmb zugã gɑfã pʋgẽ kɩɩb-pogsã yelle yãmb sẽn pɑ kõt-b rãmb b pʋɩɩr lɑ y yɑool n rɑt n loe-b furi, la nĩn-vɑlems sẽn yaa kom-bãɑneg yell vẽnegre, lɑ y yik n yãnes tẽeg-tɩrg ne kɩɩbsã, lɑ yãmb sẽn mɑɑnd tɩ yɑɑ sõmɑ fãɑ ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Mit ne-ɑ."},{"id":128,"translation":"Lɑ pɑg ning sẽn wɑ n yεεsd yɑm-kɑɑlg mɑɑ rɑeegre ɑ sɩdẽ wã yell kɑ be tɩ b mɑneg b yiibã ne tɑɑb sʋk sẽn yaa mɑnegr buud fãɑ, lɑ mɑnegrã b yiibã sʋkɑ n yɩɩd sõmblem, lɑ B nɑɑnɑ yõyã tɩ b nong beedo, lɑ y sã n mɑneg lɑ y zoe Wẽnde, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Mitɑ ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":129,"translation":"Lɑ y kõn n tol n tõog n mɑɑn tɩ yɩ yembr pɑgbã ne tɑɑb sʋk ye, bɑa tɩ y sã n bʋ nonglem ne rẽ, bɩ y rɑ kɩll kɩllg tεkẽ n bɑs-ɑ t'a yɑɑ wɑlɑ b sẽn bɑs ɑ soɑb n getẽ ye, lɑ y sã n mɑneg lɑ y zoe Wẽnde, rẽnd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Yɑɑfdɑ n yɑɑ Yolsdɑ."},{"id":130,"translation":"Lɑ b yiibã sã n welg tɑɑbɑ, Wẽnd lokda ned fãɑ A kũunã, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Yɑlgdɑ n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":131,"translation":"Lɑ Wẽnd n so sẽn be sɑɑsẽ lɑ sẽn be tẽng zugu? lɑ sɩd lɑ hɑkɩɩkɑ Tõnd sɑglɑ b sẽn kõ neb nins gɑfã yãmb tɑoorã lɑ yãmb mensã tɩ y zoe Wẽnde, lɑ y sã n kɩfle ɑd yɑɑ Wẽnd n so sẽn be sɑɑsẽ lɑ sẽn be tẽngẽ, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Sek-m-meng soɑbɑ n yɑɑ Pẽgdɑ."},{"id":132,"translation":"Lɑ Wẽnd n so sẽn be sɑɑsẽ lɑ tẽngẽ, lɑ bobend tɑ tεkɑ ne Wẽnde."},{"id":133,"translation":"A sã n tʋllɑ A menmesdɑ yãmb lɑ A wɑ ne zẽmse, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ tõogd ne rẽ."},{"id":134,"translation":"Sẽn dɑtɑ dũni pʋɩɩre, ɑd dũni lɑ yɑoolem-rɑɑrã rolb bee Wẽnd nengẽ, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Wʋmdɑ n yɑɑ Netɑ."},{"id":135,"translation":"Yãmb ɑ sɩd-kõtba! Yɩ-y yãnesdb ne sɩdɑ n kõt kɑset Wẽnd yĩngɑ bɑa tɩ yɑɑ y mens zugu mɑɑ yɑɑ roagdb ɑ yiibã mɑɑ yɑɑ y rog-pẽtse, ɑ sã n yɑɑ tɑrdɑ mɑɑ tɑlgɑ Wẽnd n sõmb ne b yiibã, bɩ y rɑ tũ yõor yɑmleoogo n pɑ tẽeg tɩrg ye, lɑ yãmb sã n kɩlle, mɑɑ y bɑllɑme, ɑd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Mitɑ ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":136,"translation":"Yãmb ɑ sɩd-kõtbɑ! Kõ-y sɩd ne Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã lɑ Gɑf ning sẽn sik A tẽn-tʋʋmã zugã lɑ gɑf ning sẽn dɑ reng n sigã. Lɑ sẽn kɩfend-ɑ ne Wẽnd lɑ A Mɑlεgsã lɑ A Gɑf-rãmbã lɑ A Tẽn-tʋʋmbã lɑ yɑoolem rɑɑrã, sɩdɑ ɑ menmɑ meneg sẽn zãɑge."},{"id":137,"translation":"Ad sẽn kõ-b sɩdã n le kɩflã, n le kõ sɩdɑ, n leb n kɩflã, n tolg n pɑɑs ne kɩfendo, Wẽnd pɑ nɑ n yɑɑf-b ye, A pɑ nɑ n kãndg-b sore."},{"id":138,"translation":"Kõ Munɑɑfɩgsã kibɑre tɩ b tɑrɑ nɑmsg sẽn zɑbde."},{"id":139,"translation":"Sẽn dɩkd-b kɩfr-dãmbã tɩ b yaa b lɑll-n-tɑɑs zẽng tɩ pɑ sɩd-kõtbã, yɑɑ zɩslem lɑ b bɑood b nengẽ bɩɩ? lɑ ɑd zɩslemã zãng bee ne Wẽnde."},{"id":140,"translation":"Lɑ b sikɑ yãmb zug gɑfã pʋgẽ tɩ yãmb sã n wʋm Wẽnd Aɑyɑ wã tɩ b kɩfend ne-bɑ lɑ b yɑɑnd-bɑ bɩ y rɑ zĩnd ne-b ye hɑl tɩ b wɑ kẽ goam ɑ tɑɑb pʋgẽ, bɑla yãmb nɑ n lebgɑ wala bãmbɑ, ɑd Wẽnd nɑ n tigmɑ munɑɑfɩgsã lɑ kɩfr-dãmbã b gilli Gεhɑnɑm pʋgẽ."},{"id":141,"translation":"Sẽn kolld-b yãmbã, tɩ sõngr sã n pɑɑm yãmb sẽn yi Wẽnd nengẽ lɑ b sẽn yete: \" tõnd rɑ pɑ be ne yãmb sɩdɑ?\" Lɑ sã n yɑɑ kɩfr-dãmbã n pɑɑm pʋɩɩr lɑ b sẽn yete: \" tõnd pɑ kogl yãmb n yi sɩd-kõtbã?\" Rẽnd Wẽnd n bʋʋd bãmb sʋkɑ dũni-yikr rɑɑã, lɑ Wẽnd kõn n tol n kõ kɩfr-dãmb sor sɩd-kõtbã zug ye."},{"id":142,"translation":"Ad munɑɑfɩgsã, b belgdɑ Wẽnde lɑ A nɑ n belg-b lɑme lɑ b sã n yik n nɑ n pʋʋse b yikdɑme tɩ b yɑɑ kʋɩɩmbɑ, b mɑɑndɑ nebã nɑ yãnde (b tʋʋmã) la b pɑ tẽegd Wẽnd yʋʋrã rẽndɑ bɩlfu."},{"id":143,"translation":"Tɩ b yɑɑ sẽn yirbd rẽ sʋkɑ; b pɑ be ne bãmbã, b pɑ be ne bãmbã, lɑ Wẽnd sẽn menes ɑ soɑbɑ, fo kõn n pɑɑm kãndgr sor ne ɑ soɑb yɛs ye."},{"id":144,"translation":"Yaa yãmb sẽn kõ-b sɩda! Rɑ n rik-y kɩfr-dãmb tɩ yɑɑ y lɑll-n-tɑɑs n bɑs sɩd-kõtbã ye, y rɑt n nɑ n kõo Wẽnd sor sẽn yɑɑ vẽeneg t'A yõk-y la?"},{"id":145,"translation":"Ad munɑɑfɩgsã bee tẽngr-tẽngr bugmã pʋgẽ lɑ fo kõn n tol n pɑɑm sõngd b yĩng ye."},{"id":146,"translation":"Rẽnda neb nins sẽn tuub-ba lɑ b mɑnege, lɑ b gãd dĩinã, lɑ b yɩlg b dĩinã Wẽnd A yembr yĩngɑ; rẽnd bãmb lɑgmɑ sɩd-kõtbã, lɑ Wẽnd nɑ n kõo sɩd-kõtbã keoor sẽn yɑɑ bedre."},{"id":147,"translation":"Bõe lɑ Wẽnd mɑɑnd ne yãmb sɩbgre tɩ yãmb sã n pʋʋs bɑrk lɑ y kõ sɩdɑ, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ bɑrk pʋʋsd n yɑɑ mitɑ."},{"id":148,"translation":"Wẽnd pɑ nong gom-beed vẽnegre, sã n pɑ b sẽn wẽg ɑ soɑbɑ, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ wʋmd n yɑɑ mitɑ."},{"id":149,"translation":"Yãmb sã n vẽneg sẽn sõmb fãɑ mɑɑ y solg-ɑ lɑme, mɑɑ y bɑsɑme (mɑɑn-wẽng) tɩ looge, rẽnd Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Bɑs-tɩ-loog soɑb n yɑɑ tõodɑ."},{"id":150,"translation":"Sẽn mɑɑnd-b sõm-zɩɩlem ne Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmbã lɑ b rɑt n welg Wẽnd ne A Tẽn-tʋʋmbã sʋk lɑ b yetẽ:\" d kõtɑ sɩd ne sãnda, lɑ d kɩfend ne sãndɑ\". Lɑ b rɑt n nɑ n rɩk sor rẽndɑ sʋkɑ."},{"id":151,"translation":"Bãmbã la kɩfr-rãmb sɩd-sɩdã, la Tõnd segla kɩfr-rãmbã yĩnga nan-faagdga."},{"id":152,"translation":"La sẽn kõ-b sɩd ne Wẽnd la A tẽn-tʋʋmbã, la b pa welg ned baa a yembr b sʋka, bãmbã, Wẽnd na n wa n kõ-b-la keoa, la Wẽnd yɩɩme n yaa Bas-tɩ-loog Soaba, n yaa Yoalsda."},{"id":153,"translation":"Gafã rãmb kota foom tɩ f sik n kõ-ba, gaf sẽn yi saasẽ wã, la sɩda b ra kosa a Musɑ sẽn yɩɩd rẽnda, b yeelame: \"wilg tõnd Wẽnd vẽenega\" tɩ tãs-kεgengã na n rɩk bãmba, b wẽgbã yĩnga, rẽ poorẽ tɩ b rɩk lullã n tũ, vẽenemã sẽn wa b nengẽ poorẽ, tɩ Tõnd yaaf rẽndɑ, la D kõ a Musɑ daliil sẽn yaa vẽenega."},{"id":154,"translation":"La Tõnd lulga tãngã b zugu, sẽn na yɩl la b pids b pʋlengã, la D yeel-ba:\" kẽ-y ragnoorã, tɩ y yaa kuudba\". La D yeel-ba: \" ra maan-y n zʋʋg ne sibrã raar ye\". La Tõnd reega b nengẽ pʋleng sẽn tagme."},{"id":155,"translation":"La b pʋlengã yidgr yĩnga la b kɩflgã ne Wẽnd Aaya-rãmbã la b nabiyaam-rãmbã kʋʋbã tɩ pa tũ ne bʋʋmã, la b sẽn yete:\" tõnd sũyã yẽdame\". Pa woto ye, yaa Wẽnd n sẽd-b b kɩflmã yĩnga, tɩ b pa kõt sɩd rẽnda bilfu."},{"id":156,"translation":"La b kɩflmã yĩngã, la b sẽn yeel a Maryam zug zirĩ-beed sẽn yaa bedrã, lɑ D rig-b n zãɑg yolsgã."},{"id":157,"translation":"La b sẽn yeele: \" tõnd kʋʋ a Sɩɩs-tɩ-maagã, a ʿIisa sẽn yaa a Maryam biigɑ, Wẽnd Tẽn-tʋʋmã\", la b pa kʋ-a ye, b pa ka-a pik ye, la ad b wõnesa ned n kõ bãmba, la ad sẽn yõs-b taaba a pʋgẽ wã, b bee sik pʋgẽ, la b pa tar bãngr buud ne-a, rẽnda sãmbs pʋgb bala, la b pa kʋ-a vẽeneg ye."},{"id":158,"translation":"La ad Wẽnd zẽk-a lame n tʋg A nengẽ, la Wẽnd yɩɩme n yaa Wind n yaa Bʋʋd-Mita."},{"id":159,"translation":"La ka be b sẽn kõ-b rãmb Gafẽ wã, rẽndame t'a kõ sɩd ne-a, taoor t'a na n ka ki ye, la Dũni wã Yikr raare, a yɩta kaset maand bãmb zugu."},{"id":160,"translation":"La yaa Yahʋʋd-rãmbã wẽgb yĩnga, la Tõnd gɩdg rɩ-yɩlmã b zugu, sẽn yaa halaal ne-ba, la b sẽn gɩdgd Wẽnd Sorã wʋsg-wʋsgã."},{"id":161,"translation":"La b sẽn reegd Rɩbaagã tɩ b yaool n gɩdga bãmb ne rẽ, la b sẽn rɩt nebã arzεk zaalmã, la Tõnd sεgla kɩfr-rãmb sẽn be-b bãmb pʋgẽ wã yĩngɑ namsg sẽn zabde."},{"id":162,"translation":"La sã n yaa bãng-bεdã rãmb sẽn yi b pʋgẽ wã, la sɩd-kõtbã, b kõta sɩd ne bũmb ning sẽn sik fo nengẽ wã, la sẽn sik fo taoorã, la pʋʋsdbã me la zak-kõtbã, la sẽn kõt-b sɩd ne Wẽnd la Yaoolem raarã, bãmbã la A sẽn na n kõ keoor sẽn bedmã."},{"id":163,"translation":"Ad Tõnd tʋma fo nengẽ, wala D sẽn tʋm a Nuuh nengẽ wã, la nabiyaam-rãmb nins sẽn wa-b rẽ loogr poorẽ, la Tõnd tʋmsame a ɭbraahɩɩm nengẽ la a ɭsmaaɩɩl la a ɭshaak, la a Yaakuub, la Yagengsã, la a ʿIisa, la a Ayyʋʋba, la a Yuunusa, la a Haarʋʋna, la a Sʋlaymaane, la Tõnd kõo a Daawʋʋd Zabʋʋri."},{"id":164,"translation":"La tẽn-tʋʋmb Tõnd sẽn togs foom b rãmb yell sẽn da reng taoore, la tẽn-tʋʋmb Tõnd sẽn pa togs foom b kibare. La Wẽnd goma ne a Musɑ goam tεkẽ."},{"id":165,"translation":"Yaa tẽn-tʋʋmb sẽn yaa sũ-noogdb la bugsdba, bʋɩl yĩng tɩ nebã ra tall padeng Wẽnd zugu, tẽn-tʋʋmbã poorẽ ye, la Wẽnd yɩɩme n yaa Wind n yaa Bʋʋd-Mita."},{"id":166,"translation":"La ad Wẽnd maana kaset ne A sẽn sik tɩ wa fo nengẽ wã, A sik-a-la ne A bãngre, Malεgsã me maanda kaseto, la seedg ta tεk ne Wẽnde."},{"id":167,"translation":"Ad sẽn kɩfl-bã la b gɩdgd Wẽnd Sorã, sɩd la hakɩɩka b menema meneng sẽn zãre."},{"id":168,"translation":"Ad sẽn kɩfl-bã la b wẽgã, Wẽnd pa yɩ n na n yaaf-ba, A pa na n peeg-b n togl sore."},{"id":169,"translation":"Sã n ka Gεhannem sor bala, tɩ b yaa paadb a pʋgẽ lae-lae, lɑ rẽ yɩɩme n yɑɑ nɑ-nɑ ne Wẽnde."},{"id":170,"translation":"Yaa yãmb neba! Tẽn-tʋʋmã waa yãmb nengẽ ne sɩd sẽn yi yãmb Soabã nengẽ, bɩ y kõ sɩda, tɩ rẽ n são ne-yã, la y sã n kɩfle, ad Wẽnd n so sẽn be saasẽ la tengẽ, la Wẽnd yɩɩme n yaa Mita, n yaa Bʋʋd-Mita."},{"id":171,"translation":"Yaa yãmb Gafã rãmba! Ra zʋʋg-y toaag y diinã pʋgẽ ye, la y ra yeel Wẽnd zugẽ rẽndã sɩda, ad Sɩɩs-tɩ-maag a ʿIisa sẽn yaa a Maryam biigã, yaa Wẽnd tẽn-tʋʋm la A Gomde t'A kõ a Maryam, la fʋʋsg sẽn yi Wẽnd nengẽ, bɩ y kõ sɩd ne Wẽnde la A tẽn-tʋʋmbã, la y ra yeel tɩ soɑb-rãmbɑ yɑɑ:\" tãab ye\". Bas-y tɩ rẽ n são ne-yã, ad Wẽnd yaa Soab-yεnga, A yɩlgame ne A na n wa tar biiga, A soo sẽn be saasẽ la sẽn be tẽngẽ, la boblg ta tεk ne Wẽnde."},{"id":172,"translation":"Ad Sɩɩs-tɩ-maag pa na n zẽk a meng lae, ne a na yɩ Wẽnd yamb ye, pa Malεgs nins b sẽn pẽneg-b rãmb ne Wẽndã me (n na n zẽk b mens ye). Sẽn zẽk-a a meng n yi A tũudmã, n waoog a menga, A na n tigma b fãa gill n tʋg A nengẽ."},{"id":173,"translation":"La sã n yaa sẽn kõ-b sɩdã la b tʋm sõmã wã, A na n pidsa bãmb b keoorã, la A paas-b A kũunã. La sẽn zẽk-b b mensã la b waoog b mensã, A na n sɩbgb-b lame namsg sẽn zabde, b pa na n paam lalld zẽng sẽn pa Wẽnde, pa sõngd me!"},{"id":174,"translation":"Yaa yãmb neba! Tik-vẽeneg waa yãmb nengẽ sẽn yi y Soabẽ wã, la D sikame tɩ wa yãmb nengẽ vẽenem sẽn vẽnegde."},{"id":175,"translation":"La sã n yaa sẽn kõ-b sɩd ne Wẽndã la b gãd-a wã, A na n kẽes-b-la A Yolsgã pʋgẽ la (A kõ-b) kũuni, la A peeg-b n tʋg A nengẽ sor sẽn yaa tɩrga."},{"id":176,"translation":"B sokda foom, yeele: \" Wẽnd n leokd yãmb sẽn pa bas-a roagd maa biig yelle: ninsaal sã n ki, t'a pa tar biig la a tara tão-poaka, a rɩkda a sẽn basã pʋsʋka, la tão-raoogã rɩkda yẽ faado t'a sã n ka tar biiga, la tão-pogsã sã n yaa yiibu b soo a sẽn basã sẽn pʋɩ tãab n yãk yiibu. La b sã n yaa tãop n gẽdg taab pagb la raoapa, rẽnd rao fãa tara pɑgb pʋɩɩrã a buud a yiibu, Wẽnd vẽnegdame n wildg yãmb tɩ y ra wa menem ye, la Wẽnd yaa Mit ne bũmbã fãa."}]},{"id":5,"verses":[{"id":1,"translation":"Yaa yãmb sɩd-kõtba! Pids-y y pʋlemsã; b kõo yãmb sor neema rũm-mugsã tɩ yaa halaale, rẽnda b sẽn karemd n togsd yãmb tɩ sor ka kõ wã, sã n leb n ka tãoosg tɩ yãmb yaa sẽn be Hagiimd pʋgẽ. Ad Wẽnd bʋʋda A sẽn tʋlle."},{"id":2,"translation":"Yaa yãmb sɩd-kõtba! Ra bʋdg-y Wẽnd sẽn gɩdgẽ wã ye, pa lohorem kiuugã, pa Hadɩ rũngã, pa rũn-bobdsã, pa sẽn togend-b lohorem Roogã n baood yɩɩdlem sẽn yi b Soabã nengẽ la yardã pεlens yɩksg ye. La yãmb sã n wa yidg n yi hagiimdã bɩ y tãoose. La neb wẽngr ra wa kɩt tɩ yãmb pa tẽeg tɩrga, tɩ bala b gɩdga yãmb n yi lohorem Miihrã. La y sõng taab manegr la wẽn-zoεεg zugu, la y ra sõng taab zũunuub la beem zug ye. La y zoe Wẽnde, ad Wẽnd sɩbgrã yaa kɛgenga."},{"id":3,"translation":"B gɩdga yãmb zug gɩf la zɩɩm, la kurkur nemd la sẽn kodg tɩ pa tũ ne Wẽnd yʋʋrã, la sẽn gĩd n ki, la sẽn pãb n kʋ la sẽn tar n lʋɩ, la sẽn tã taaba, la na-yẽes rãmb sẽn wãbe, rẽnda y sẽn paam n kodge la sẽn kood rʋbs zugu la yãmb sẽn na n baood pʋɩɩr ne mo-losre (poeere) (bɑgre). Ad rẽnda yaa dĩin yiibu. Rũndã, kɩfr-rãmbã wãaga b tẽeb ne yãmb dĩinã, bɩ y ra yaees-b ye, la yaees-y Maam. Rũndã M pidsa y dĩinã n kõ-yã, la M pids y zug M neema wã la M yar Lɩslaoongã ne-y tɩ yaa y dĩini, la sẽn wa n pak a soab t'a be kom kɛgeng pʋgẽ tɩ pa beegre, rẽnd Wẽnd yaa Yaafda n yaa Yoalsda."},{"id":4,"translation":"B sokda foom tɩ yaa bõe la b kõ bãmb sor tɩ b tõe n rɩ, yeele! \"b kõ-y-la sor ne rɩ-yɩlmã la yãmb sẽn nom (tẽoosg baasã) rũm-yõgdse, tɩ b sã n tũud noore, tɩ yãmb wĩnigd-b bũmb ning Wẽnd sẽn wĩnig yãmbã, bɩ y rɩ b sẽn yõk n kõ yãmbã, la y pʋd Wẽnd yʋʋr b sueesgã wakato, la y zoe Wẽnde, ad Wẽnd geelgã yaa tʋʋlle."},{"id":5,"translation":"Rũndã b kõo yãmb sor ne rɩ-yɩlmã, la b sẽn kõ-b rãmb Gafã rɩɩb yaa halaal ne yãmba, yãmb rɩɩbã me yaa halaal ne bãmba, la fur-pagb sẽn yi muumin pogsẽ wã, la fur-pagb sẽn yi b sẽn kõ-b rãmb Gafã taoor tɩ yãmb pa wa wã, tɩ yãmb sã n kõ-b fur ligdi, tɩ y yaa yi-kãadba, pa yoaadba, pa sẽn na n rɩk n maan rollemdo. La sẽn kɩfl-a ne sɩd-kũuni, sɩda a tʋʋmd lʋɩɩme, la yẽnda, Yaoolem raarã, a bee bõn-rãmbẽ wã."},{"id":6,"translation":"Yaa yãmb sɩd-kõtba! Yãmb sã n yik n na n pʋʋse, bɩ y pek y nensã la y nũsã n tʋg y kãntɩɩse, la y saag y zutã la y pek y naoã n tʋg n tãag y na-kugã. La yãmb sã n tara gɛnaab bɩ y yɩle, lɑ yãmb sã n yɑɑ bãɑd-rãmbɑ maa y bee so-toaka, maa ned n maan we-kɛɛnga, maa y sɩɩsa pagb la y ka paam koom, bɩ y wẽ tɛɛma zĩ-yɩlengẽ n saag y nensã la y nusã. Ad Wẽnd pa tʋll n na n maan pakr ne yãmb ye. La ad A tʋllame n na n yɩlg yãmb la A pids A neema wã yãmb zugu. sãnd-sãnde y na pʋʋs barka."},{"id":7,"translation":"Lɑ y tẽeg Wẽnd neema wã yãmb zugã lɑ A sɑrt ning A sẽn dɩk ne yãmbã, yãmb sẽn rɑ yeele:\" d wʋmɑme, d tũume\" Lɑ y zoe Wẽnde, ɑd Wẽnd yɑɑ mit ne sẽn be yãɑdẽ."},{"id":8,"translation":"Yaa yãmb sɩd-kõtba! Yɩ-y yalsdb ne Wẽnde, n maand kaset ne sɩda, la neb wẽngr ra wa kit tɩ y ka tẽeg tɩrg ye; tẽeg-y tɩrg tɩ rẽ n pẽ ne wẽn-zoεεga, la y zoe Wẽnde, ad Wẽnd yaa Kibɑ-mitɑ ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":9,"translation":"Wẽnd pʋlma sẽn kõ-b sɩdã la b tʋm sõmã wã, tɩ b tara yaafg la keoor sẽn yaa bedre."},{"id":10,"translation":"La sẽn kɩfl-b la b yags Tõnd Aaya-rãmbã, bãmb la bugmã koamba."},{"id":11,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩdã! Tẽeg-y Wẽnd neema wã yãmb zug wakat ningã neb sẽn saag n na n zẽk b nus yãmb zugu, t'A yõk b nũsã n yi yãmba, la y zoe Wẽnde. La sɩd-kõtbã bobl b mens ne Wẽnde."},{"id":12,"translation":"La sɩdã, Wẽnd rɩka pʋleng ɭsrayεεl koambã zugu la D tʋms b pʋgẽ zu-soaben-rãmb piig la a yiibu, la Wẽnd yeele: \"ad Mam bee ne yãmb tɩ y sã n yãnes ne Pʋʋsgã la y kõ zaka la y kõ sɩd ne Mam tẽn-tʋʋmbã la y sõng-ba, la y peng Wẽnd pengr sẽn be neere, M na yaaf-y neer-neer y tʋʋm wẽnsã, la M na kẽes-y arzãn-rãmbẽ, tɩ ko-sood zoet b tẽngrã. La sẽn kɩfla yãmb pʋgẽ rẽ poorẽ, sɩda a menem n yii so-tɩrga\"."},{"id":13,"translation":"La ad yaa b pʋlengã yidgrã yĩnga la D kãab-ba la D maan b sũyã tɩ yaa koεεnga, b toeemda goamã n yit b zĩisẽ, la b yĩm pʋɩɩr bedr b sẽn tẽeg-b ne bũmb ningã pʋgẽ, la fo pa bakd n pukd zãmb b pʋgẽ ye, sã n pa b bilf bala. Bɩ f yaaf n bas-ba la f bas tɩ looge, ad Wẽnd nonga mɑnegdbã."},{"id":14,"translation":"La sẽn yeel-b rãmb tɩ bãmb yaa Nasaar-rãmba: \"Tõnd rɩka b pʋlengã, tɩ b yĩm pʋɩɩr b sẽn tẽeg-b ne bũmb ningã, tɩ Tõnd raag beem b ne taab sʋka la gẽeg n na n tɩ tãag Dũni Yikr raare, la Wẽnd na wa n kõ-b kibare, b sẽn da yɩ n maandẽ wã."},{"id":15,"translation":"Yaa yãmb Gafã rãmba! Sɩd la Hakɩɩka Tõnd tẽn-tʋʋmã waa yãmb nengẽ, n vẽnegd n wĩnigd yãmb wʋsg yãmb sẽn da solgd Gafã pʋgẽ, la a yaafd n basd wʋsgo. Hakɩɩkã, waa yãmb nengẽ, vẽenem sẽn yi Wẽnd nengẽ la Gaf sẽn vẽnegde."},{"id":16,"translation":"Wẽnd kãndgda ne-a (gafã, alkʋrãanã) ned ning sẽn baood A yardã n tʋg tɩlgr soyẽ la A yiisd yãmb ligsẽ wã n tʋg vẽenemẽ wã ne A tõogã, la A peegd-b n tʋg sor-tɩrga."},{"id":17,"translation":"Sɩdã, neb nins kɩfl yã, sẽn yeel-b tɩ Wẽnd la a Sɩɩs-tɩ-maag a Maryam biiga, yeele: \" yaa ãnd n tõe n gɩdg Wẽnd baa a fʋɩ t'A sã n tʋll n na n halk a Sɩɩs-tɩ-maag a Maryam biig la a ma wã, la sẽn be tẽng zug gilli ? La Wẽnd n so saas la tẽng naam, la sẽn be b yiibã sʋka. A naanda A sẽn tʋlle, la Wẽnd yaa tõog Naaba ne bũmbã fãa."},{"id":18,"translation":"La Yahʋʋd-rãmb la Nasaar-rãmb yeelame: \"tõnd yaa Wẽnd koamb la A nong-n-taase\". Yeel-ba: \"la yaa bõe yĩng t'A sɩbg yãmb ne y beegrã? Ayae! Yãmb yaa ninsaalb A sẽn naanã pʋgẽ, A yaafda A sẽn tʋll a soab la A sɩbgd A sẽn tʋll a soaba. La Wẽnd n so saas la tẽns naam la sẽn be b yiibã sʋka, la baasg zĩig yaa A nengẽ."},{"id":19,"translation":"Yaa yãmb Gafã rãmba! Ad Tõnd tẽn-tʋʋmã waa yãmb nengẽ n vẽnegd n wĩnidg yãmba, tẽn-tʋʋmb sẽn kaoos n ka wa poorẽ, sẽn na yɩl tɩ y ra wa yeele: \"sũ-noogd buud ka wa tõnd nengẽ, pa bugsda!\" L a sɩdã, sũ-noogd la bugsd waa yãmb nengẽ, la Wẽnd yaa Tõogd ne bũmbã fãa."},{"id":20,"translation":"La tẽeg wakat ning a Musɑ sẽn wa n yeel a nebã:\" tẽeg-y Wẽnd neema wã yãmb zugu, A sẽn maan nabiyaam-rãmb yãmb pʋgẽ, la A maan yãmb tɩ y yaa nanambs la A kõ yãmb A sẽn pa kõ ned baa a yembr bõn-naandsã pʋgẽ."},{"id":21,"translation":"Mam neba! Kẽ-y tẽn-yɩleng ning Wẽnd sẽn pʋlem yãmbã, la y ra tar n leb poorẽ tɩ y wat n baasame n yaa bõn rãmba."},{"id":22,"translation":"La b yeele: \" Musɑ! Ad neb n be beenẽ n yaa pãeens-rãmba, la tõnd kõn n tol n kẽ-a rẽndame tɩ b yii be, la b sã n yi, tõnd kẽedame\"."},{"id":23,"translation":"La roap a yiib yeel yã, sẽn yi wẽn-zoetbã pʋgẽ, tɩ Wẽnd maan-b neema: \" kẽ-y n bʋʋg-y-ba, tɩ yãmb sã n kẽ, y na n wil-b lame'', la y bobl y mens ne Wẽnde tɩ y sã n yaa sɩd-kõtba."},{"id":24,"translation":"La b yeel yã: \"Musɑ! Tõnd kõn n tol n kẽ be lae, tɩ b sã n ket n bee be; fo kẽnge, foom ne f Soabã, tɩ y yiibã zabe, tõnd na n paa ka n zĩẽ."},{"id":25,"translation":"La a yeel yã: \" m Soaba! Mam pa tõe, sã n ka m mengã la m ma-biigã, bɩ F welg tõnd ne neb nins sẽn yaa dĩin yitbã ne taaba."},{"id":26,"translation":"T'a yeele: \"rẽnd tẽngã yaa haraam ne bãmba yʋʋm pis-naase, tɩ b tuumd tẽngã pʋgẽ, bɩ f ra sãam f sũur ne sẽn pɑɑm dĩin-yitbã ye.\" Tɩ yɑɑ b sẽn tʋmɑ n dond-bɑ."},{"id":27,"translation":"La f karem n wĩnig-b a Adam koamb a yiibã yiibã (ɑ Kɑɑbiil ne ɑ Hɑɑbiil) kibarã ne sɩda, b sẽn wa n yãk Doaagã tɩ b reeg b yiibã yembr (Hɑɑbill) nengẽ la b pa reeg a to wã (Kɑɑbiil) nengẽ. T'a (Kɑɑbiil) yeele: \"la tɩ m na kʋ-fo\". T'a (Hɑɑbiil) yeele: \" ad Wẽnd sẽn reegdã yaa wẽn-zoεtbã nengẽ\","},{"id":28,"translation":"La tɩ fo sã n tẽeg f nugã n na n kʋ maam, mam pa na n tẽeg m nug n na n kʋ foom ye, ad mam zoeta Wẽnde, bõn-naandsã Naabã."},{"id":29,"translation":"Ad mam tʋllame tɩ fo tʋk mam kʋʋbã zũunuub la f mengã me zũunuub-rãmba, n yɩ bugum biiga, rẽ me la wẽgdb rolbo\"."},{"id":30,"translation":"T'a yõorã veo-a n tʋg a ma-biigã kʋʋbẽ, t'a kʋ-a n lebg bõn-soaba."},{"id":31,"translation":"Tɩ Wẽnd tʋms gãabg t'a gɑɑgd tẽngã n na n wĩnig-a a sẽn na n lud a ma-biigã yãnd to-to, la a yeel yã: \"kato! Mam kong n na n yɩɩ wala gãab-kãngã, n solg m ma-biigã?\" tɩ yẽ lebg n maan mimsã."},{"id":32,"translation":"Yaa rẽnda yĩnga tɩ Tõnd gʋls n rogl ɭsrayεεl koamba, tɩ ned sã n kʋ yõore, tɩ pa tũ ne yõore, maa yaa sãang lɑ mɑɑn Tẽngã zugu, yaa wala a kʋʋ nebã zãnga; la ned sã n põsg-a (yõore), yaa wala a vɩɩmsa nebã gilli. La sɩdã! Tõnd tẽn-tʋʋmbã waa b nengẽ ne vẽenese, rẽ poorẽ wʋsg sẽn yi b pʋgẽ yaa maan-n-zʋʋg-rãmba tẽngã zugu."},{"id":33,"translation":"Ad neb nins sẽn zabd-b ne Wẽnd la A tẽn-tʋʋmã, la b kẽnd tẽngã zug ne sãangã, b rãmb rolb yaa b kʋ-ba maa b sãr-ba maa b kʋrs b nusã la b naoã lεdem-lεdma, maa b rig-b n yiis tẽngã. Wãnda yaa yãnd ningr ne-bɑ Dũni pʋgẽ. La Yaoolem Raarã b tara nan-bedre."},{"id":34,"translation":"Sã n pɑ sẽn tuubɑ tɑoor tɩ yãmb na n pɑ pɑɑm-b ye, bɩ y bãng tɩ Wẽnd yɑɑ yɑɑfd n yɑɑ yoalsdɑ."},{"id":35,"translation":"Yaa yãmb sɩd-kõtbɑ! Zoe-y Wẽnd lɑ y bɑo pẽnegr n tʋg A nengẽ lɑ y nidg pãng A sorã zugu, sãnd-sãnd y nɑ tɩlge."},{"id":36,"translation":"Ad sẽn kɩfl-bã, b sã n tɑr sẽn be tẽngã zugã zãng tɩ rẽ bilgr pɑɑse, n nɑ n dɩk n yɑo n fãɑg b mens Dũni-yikr rɑɑrã, b kõn deeg b yĩng ye, lɑ b tɑrɑ nɑmsg sẽn zɑbde."},{"id":37,"translation":"B rɑtɑme n yi bugmã pʋgẽ lɑ b pɑ nɑ n yɩ yitb ɑ pʋgẽ ye, lɑ b tɑrɑ nɑng sẽn duumdi."},{"id":38,"translation":"Lɑ wɑgd raoog lɑ wɑgd-poakɑ, bɩ y kʋʋg b yiibã nus tɩ yɑɑ rolb ne b sẽn tʋmã, n yɑɑ sɩbgr sẽn yi Wẽnd nengẽ, lɑ Wẽnd yɑɑ windɑ n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":39,"translation":"Lɑ sẽn tuubɑ ɑ wẽgbã poorẽ lɑ ɑ mɑnege, rẽnd Wẽnd reegdɑ ɑ tuubgã, ɑd Wẽnd yɑɑ yɑɑfd n yɑɑ yolsdɑ."},{"id":40,"translation":"Fo pɑ bãng tɩ Wẽnd n so sɑɑs lɑ tẽng nɑɑmã la? N sɩbgd A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ lɑ A yɑɑfd A sẽn tʋll ɑ soɑbɑ, lɑ Wẽnd yɑɑ tõod ne bũmbã fãɑ."},{"id":41,"translation":"Yaa Foom tẽn-tʋʋma! Sẽn yãgd-b kɩfendã pʋgẽ wã yellã ra nams foo ye. Bãmb me la sẽn yet-b tɩ \" tõnd kõo sɩdɑ\" ne b noyã, lɑ b sũyã yaool n pɑ kõ sɩdã; bãmb me lɑ Yɑhʋʋd-rãmbã. B kelgdɑ zĩri, b kelgdɑ neb ɑ tɑɑb sẽn pɑ wɑ fo nengẽ, b toeemdɑ goamã n yit b zĩisẽ, b yetɑme: ''b sã n bʋ n kõ yãmb wãndã bɩ y reege, lɑ b sã n pɑ bʋ n kõ-y rẽ bɩ y gũusi\". Lɑ Wẽnd sẽn rɑt n zɑrb ɑ soɑbɑ fo kõn n tõog n fãag-ɑ n yi Wẽnd lae; bãmbã lɑ Wẽnd sẽn pɑ rɑt n yɩlg b rãmb sũyã, b tɑrɑ yãnd Dũni ka, lɑ b tɑr yɑoolem rɑɑrã me nɑng sẽn lɑbse."},{"id":42,"translation":"B yɑɑ zĩri-be kelgdb n yɑɑ zãmb-rɩtbɑ, lɑ b sã n wɑ fo nengẽ bɩ f bʋ b sʋk mɑɑ f bɑll n bɑs-bɑ, lɑ f sã n bɑll n bɑs-bɑ b kõn nɑms foo fʋɩ, lɑ f sã n na n bʋ, bɩ f bʋ b sʋk ne tẽeg-tɩrgɑ, ɑd Wẽnd nongɑ tẽeg-tɩrg rãmbɑ."},{"id":43,"translation":"Lɑ nɑ n yɩɩ wãn-wãn tɩ b bʋʋd fo nengẽ tɩ bãmb yɑool n tɑrɑ Tɑoorɑɑtã tɩ Wẽnd bʋʋdã be ɑ pʋgẽ, rẽ poorẽ tɩ b rɑeegdẽ, lɑ bãmbã pɑ yɩ n yɑɑ sɩd-kõtb ye."},{"id":44,"translation":"Ad tõnd sikɑ Tɑoraatã tɩ kãndgr lɑ vẽenem be ɑ pʋgẽ, tɩ Nɑbiyɑɑm-rãmbã sẽn yaa sak-n-tũ rãmbã bʋʋd ne-ɑ Yɑɑhʋʋd rãmbã zugu, tɩ wẽn-tũudbã lɑ bãngdbã me bʋʋd ne-ɑ tɩ bala b rogla bãmb Wẽnd gãfã gũusgu tɩ bãmb yɑɑ kɑset rãmb ne rẽ. Bɩ y rɑ yεεs nebã ye, yεεs-y Mɑɑm, lɑ y rɑ tek Mɑm Aɑyɑ wã ne ligd bilf ye, lɑ sẽn pɑ bʋʋdɑ ne Wẽnd sẽn sikã, rẽnd bãmb lɑ kɩfr-dãmbã."},{"id":45,"translation":"Lɑ Tõnd gʋlsɑme n dogl-b ɑ pʋgẽ: tɩ yõor (ninsaal vʋɩɩm) rondɑ ne yõore (ninsaal a to vʋɩɩm), tɩ nif rond ne nifu, tɩ yõor pesgr rond ne yõor pesgre, tɩ tʋbr rond ne tʋbre, tɩ yẽnd rond ne yẽnde, tɩ sãmpoag yɑɑ mɑɑn-n-dolgɑ. Lɑ sẽn bɑs-ɑ n pɑ mɑɑn n dol Wẽnd yĩngɑ, rẽ yɑɑ yɑɑfg ne yẽ yel-wẽnɑ, lɑ sẽn pɑ bʋʋdɑ ne Wẽnd sẽn sikã rẽnd bãmb lɑ wẽgbã."},{"id":46,"translation":"Lɑ Tõnd pʋglɑ b vũunã ne ɑ ʿɭisɑ ɑ Mɑryɑm biigã t'ɑ sɩdgd sẽn reng ɑ tɑoorã sẽn yɑɑ Tɑoorɑɑtẽ, lɑ D kõ-ɑ Lɩngiilã, tɩ kãndgr lɑ vẽenem be ɑ pʋgẽ, n sɩdgd sẽn reng ɑ tɑoorã sẽn yɑɑ Tɑorɑɑtã, n le yɑɑ kãndgr lɑ sɑgls ne wẽn-zoetbã."},{"id":47,"translation":"Bɩ Lɩngiilã rãmb bʋ ne Wẽnd sẽn sik ɑ pʋgẽ wã, lɑ sẽn pa bʋʋdɑ ne Wẽnd sẽn sikã, bãmb lɑ dĩin-yitbã."},{"id":48,"translation":"Lɑ Tõnd sikɑ Gɑfã fo nengẽ ne sɩdɑ t'ɑ sɩdgd sẽn reng ɑ tɑoorã sẽn yɑɑ gɑfã-rãmbɑ; lɑ ɑ wind-bɑ, bɩ f bʋ b sʋkã ne Wẽnd sẽn sikã, lɑ f rɑ pʋg b yɑmleedã n bɑs sẽn wɑ fo nengẽ wã ye. Yembr kɑm fãɑ Tõnd mɑɑnɑ sãri lɑ nɑo-kẽndr n kõ-a, lɑ Wẽnd sã n tʋllɑ A nɑ mɑɑn yãmb zãma ɑ ye, lɑ yɑɑ A sẽn nɑ n zɑrb yãmb ne A sẽn kõ-yã, bɩ y põs-tɑɑbɑ tɑɑb yel-sõma zutu, y fãɑ lεbeng zĩig yɑɑ Wẽnd nengẽ t'A kõ-y kibɑr ne y sẽn rɑ tʋmdã."},{"id":49,"translation":"Lɑ f bʋ b sʋkã ne Wẽnd sẽn sikã lɑ f rɑ pʋg b yõyã yɑmleed ye. Lɑ f gũus-bɑ tɩ b rɑ zɑrb foom n yi Wẽnd sẽn sik f nengẽ wã sãndɑ ye. B sã n rɑeeg bɩ f bãng tɩ Wẽnd tʋllɑme n pɑɑms-b ne b beegrã sãndɑ, lɑ ɑd nebã wʋsg fãɑ yɑɑ dĩin-yitbɑ."},{"id":50,"translation":"Pɑ zɩɩlemã bʋʋd lɑ b rɑt lɑa, lɑ ãnd bʋʋd sõmblem n yɩɩd Wẽnde, lɑ yɑm-rãmbã n mi rẽ."},{"id":51,"translation":"Yaa yãmb ɑ sɩd-kõtbɑ! Rɑ rik-y Yɑhʋʋd-rãmb lɑ Nɑsɑɑr-rãmb tɩ yɑɑ y zo-rãmb ye, bãmb lɑ zood ne tɑɑbɑ; lɑ sẽn lɑll-ɑ bãmb yãmb pʋgẽ rẽnd ɑ lebgɑ bãmbɑ, ɑd Wẽnd pɑ kãndgd wẽgdb ye."},{"id":52,"translation":"Lɑ fo yãta bãɑsã sẽn be b rãmb sũyẽ wã tɩ b yãgd n yetẽ: \"tõnd yεεsdɑme tɩ yell nɑ n wɑ pɑɑm tõnd, lɑ tõe tɩ Wẽnd wɑ ne yiib zĩig mɑɑ yell sẽn yi A nengẽ tɩ b lebg n mɑɑn nims ne bũmb ning b sẽn solg b mensẽ wã."},{"id":53,"translation":"Lɑ sẽn kõ-b sɩdã yetɑme: \"bãmbã rãmbã lɑ sẽn wẽen ne Wẽnd ne nidg pãng tεkẽ tɩ bãmb bee ne yãmbã?\". B tʋʋmã lʋɩɩme tɩ b lebg bõn rãmbɑ."},{"id":54,"translation":"Yaa yãmb sɩd-kõtbɑ! Sẽn tɑrɑ yãmb pʋgẽ n bɑs ɑ dĩini, Wẽnd nɑ wɑ ne neb A sẽn nong-b tɩ b nong-A, tɩ b yɑɑ bʋg-bʋg ne sɩd-kõtbã n yaa kãenkãe kɩfr-dãmb zugu, n zɑbd Wẽnd sorã zug n pɑ yεεsd sãbsd sãbsg ye. Wãnde yɑɑ Wẽnd yɩɩdlem t'A kõt-ɑ A sẽn tʋll ɑ soaba, lɑ Wẽnd yɑɑ kõ-yɑleng Soɑbɑ n yɑɑ Mitɑ."},{"id":55,"translation":"Yãmb pa tar lall-n-taas n zʋʋg Wẽnd lɑ A tẽn-tʋʋmã lɑ sẽn kõ-b sɩdã, rɑmb nins sẽn yãnesd-b Pʋʋsgã lɑ b kõt Zɑkã, tɩ bãmb yɑɑ gãneg-m-mens-rãmb ne Wẽnde."},{"id":56,"translation":"Lɑ sẽn lɑllɑ Wẽnd lɑ A tẽn-tʋʋmã lɑ sɩd-kõtbã, ɑd Wẽnd zãma wã, bãmb lɑ windbã."},{"id":57,"translation":"Yaa yãmb sɩd-kõtbɑ! Rɑ rɩk-y sẽn gãd-b dĩinã tɩ yɑɑ yɑɑlg lɑ wɩsg sẽn yi b sẽn kõ-b rãmb gɑfã yãmb tɑoorã lɑ kɩfr-dãmbã tɩ yɑɑ y nong-n-tɑɑs ye, lɑ y zoe Wẽnd tɩ y sã n yɑɑ sɩd-kõtbɑ."},{"id":58,"translation":"Lɑ yãmb sã n bool n tʋg Pʋʋsgã b rɩkd-ɑ-lɑ ne yɑɑlg lɑ wɩsga, lɑ rẽnd yɑɑ tɩ bãmb yɑɑ neb sẽn pɑ tɑr yɑm."},{"id":59,"translation":"Yeel-bɑ: yãmb ɑ Gafã rãmbã! Rẽ yĩngã yãmb zangda tõndo, sã n pa tõnd sẽn kõ sɩd ne Wẽndã, la A sẽn sik n kõ tõndã, la A sẽn da reng n sikã? La yãmb wʋsg fãa sẽn yaa dĩin-yitbã."},{"id":60,"translation":"Yeel-ba: \"m ka na n kõ-y kibar ne wẽng sẽn yɩɩd rẽ ne rolb Wẽnd nengẽ? Ad yaa Wẽnd sẽn kãab-b rãmbã la A gẽ-bã, la A maan b sãnda wãams la kurkuy la rʋb-tũudbã. Ad bãmbã zĩig wẽng n yɩɩde la b yɩɩd meneng n yi so-tɩrgã."},{"id":61,"translation":"La b sã n wa yãmb nengẽ b yetame:\" tõnd kõo sɩda\". La sɩda, b kẽe ne kɩfendo, b leb n yii ne-a. La Wẽnd n yɩɩd minim ne b sẽn da solgdã."},{"id":62,"translation":"La fo yãta wʋsg b pʋgẽ, tɩ b yãgd beegrã pʋgẽ, la beemã, la zãmbã rɩɩbo, ad b sẽn da yɩ n maandẽ wã yɩ wẽnga."},{"id":63,"translation":"Yaa bõe yĩng tɩ b wẽn-tũudbã la b bãngdbã ra pa na n gɩdgẽ-b n yi b zũnubã gomdã la b zãmbã rɩɩbã? Ad b sẽn da maandã yɩ wẽnga."},{"id":64,"translation":"La yahuud-rãmb yeelame: \"Wẽnd nugã gõdame\". B nus na gõde! La b kãab-ba ne b sẽn yeelã. Ayae! Ad A Nus a yiibã tẽegame, n kõt A sẽn rate, la sẽn sik n wa fo nengẽ sẽn yi fo Soabã nengẽ wã na n paasa b wʋsg fãa kedgr la kɩfendo, tɩ Tõnd zaeems b sʋkã beem la gẽega n na n tʋg n tãag Dũni yikr raare. B sẽn yõgen zabr bugum fãa, Wẽnd kiisd-a lame, la b kẽnda tẽngã poor zugu ne sãanga, la Wẽnd pa nong sãamdb ye."},{"id":65,"translation":"Lak Gafã rãmb sã n kõẽ sɩd la b zoe Wẽnde, Tõnd rag n na yaaf b yel-wẽnsã, D na kẽes-b vɩ-noog arzãn-rãmbẽ."},{"id":66,"translation":"La lak b sã n da yãnes ne Taooraatã la Lingiilã la sẽn sik b nengẽ wã sẽn yi b Soabẽ wã, b rag n na rɩ b yĩngrã la b naoã tẽngre. Ad zãma n be b pʋgẽ n yaa tẽeg-tɩrg rãmba la b wʋsgã fãa sẽn maandã yaa wẽngã."},{"id":67,"translation":"Yaa foo Tẽn-tʋʋma! Tɑɑs b sẽn sik fo nengẽ wã sẽn yi f Soɑbẽ wã. F sã n pɑ mɑɑn rẽ, rẽnd f pɑ tɑɑs A Koεεgã ye. Lɑ Wẽnd n gũud foo n yi nebã. Ad Wẽnd pɑ kãndgd neb sẽn yɑɑ kɩfr-dãmb ye."},{"id":68,"translation":"Yeel b sẽn kõ-b rãmb Gɑfã: \" yãmb pɑ be fʋɩ zug hɑl tɩ y wɑ yãnes ne Tɑoorɑɑt lɑ Lɩngiil lɑ b sẽn sik yãmb nengẽ wã sẽn yi y Soɑbã nengẽ wã ye\". Lɑ nɑ n pɑɑsɑ b wʋsg fãɑ bũmb ning sẽn sik fo nengẽ wã sẽn yi f Soɑbẽ wã kedgr lɑ kɩfendo, bɩ f rɑ sãɑm f sũur kɩfr-dãmb poorẽ ye."},{"id":69,"translation":"Ad sẽn kõ-b sɩdã lɑ Yɑhʋʋd-rãmbã, lɑ Dĩin kʋdã sãndɑ pʋgdbã, lɑ Nɑsɑɑr-rãmbã; ned ning fãa sẽn kõ-a sɩd ne Wẽnd lɑ Yɑoolem-dɑɑrã -b wɑktã- lɑ a tʋm sẽn yɑɑ sõmã, rẽnd yaeesg kɑ ne bãmb ye; b kõn sãɑm b sũur me."},{"id":70,"translation":"Sɩdã! Tõnd reegɑ ɭsrɑɑɩɩl koɑmbã pʋleng lɑ D tʋms b nengẽ tẽn-tʋʋmbɑ. Tẽn-tʋʋm sẽn wɑ bãmb nengẽ fãɑ ne sẽn pɑ tɑ bãmb yɑmleoogo lɑ b sẽn yɑgsd sãndɑ lɑ sãndɑ tɩ b kʋʋdɑ."},{"id":71,"translation":"Lɑ b tẽeme tɩ kõn yi yell ye, tɩ b zong lɑ b mɑɑn wʋdlem rẽ poorẽ tɩ Wẽnd reeg b tuubgu, tɩ b le zong tɩ b wʋsg wʋnge, lɑ Wẽnd yɑɑ net ne b sẽn tʋmdã."},{"id":72,"translation":"Sɩdã, sẽn yeel-b tɩ Wẽnd lɑ ɑ Sɩɩs-tɩ-mɑɑg ɑ Mɑryɑm biig ɑ ʿIisa wã kɩflɑme. La a Sɩɩs-tɩ-mɑɑg yeelame: \"yãmb a ɭsrɑɑɩɩl koɑmbɑ! tũ-y Wẽnde, mɑm Soɑbã, la yãmb me Soɑbã. D bãng tɩ ned ning sẽn mɑɑn-ɑ lɑgem-n-tɑɑr ne Wẽnde sɩd-sɩdɑ, Wẽnd gɩdgd-ɑ-lɑ ne arzãnã t'ɑ gãɑg zĩig yɑɑ bugmẽ, lɑ wẽgdbã pɑ tɑr sõngd buud ye."},{"id":73,"translation":"Sɩdã, neb n kɩfle, sẽn yeel-b tɩ Wẽnd yɑɑ tãɑben-soɑb yembrã, lɑ soɑb yɑool n kɑ be rẽndɑ soɑb-yεnga, lɑ b sã n kɑ bɑs b sẽn yetã nɑ n pɑɑmɑ sẽn kɩfl-b b pʋgẽ wã nɑng sẽn zɑbde."},{"id":74,"translation":"B pɑ nɑ n lebg n tʋg Wẽnd nengẽ lɑ b kos-A yɑɑfɑ? Lɑ Wẽnd yɑɑ Bɑs-tɩ-loog Soɑb n yɑɑ Yoalsdɑ."},{"id":75,"translation":"Ad Sɩɩs-tɩ-mɑɑg ɑ Mɑryɑm biigã pɑ zʋʋg tẽn-tʋʋm ye. Sɩdã, tẽn-tʋʋmb renga ɑ tɑoore, ɑ mɑ wã me yɑɑ sɩd-kõt-poakɑ, b yiibã rɑ rɩtɑ rɩɩbo, ges Tõnd sẽn vẽnegd Aɑyɑ-rãmbã b yĩng to-to lɑ f ges b sẽn gõdgd to-to n bɑsd sɩdã."},{"id":76,"translation":"Yeele:\" yãmb tũudɑ zẽng sẽn pɑ Wẽnde sẽn pɑ tõe n nɑms-yã, pɑ nɑfgo, lɑ Wẽnde, Yẽ lɑ a Wʋmd n yɑɑ a Mita\"."},{"id":77,"translation":"Yeele: ''Yaa yãmb Gɑfã-rãmbɑ! Rɑ zʋʋg-y toɑɑg y dĩinã wɛɛngẽ tɩ pɑ tũ ne sɩd ye, lɑ y rɑ tũ neb yɑmleood ye; neb sẽn dɑ reng n menem lɑ b menmes neb wʋsg lɑ b menem n yi so-tɩrgã zugu\""},{"id":78,"translation":"B kãɑbɑ sẽn kɩfl-bã sẽn yi a ɭsrɑɑɩɩl koɑmbẽ wã ne ɑ Dɑɑwʋʋd zelemde lɑ ɑ Mɑryɑm biigɑ ʿIisa, lɑ yɑɑ b sẽn kɩɩs lɑ b rɑ yɩ n zʋʋgd toɑɑgã."},{"id":79,"translation":"B rɑ yɩɩme n pɑ gɩdgd tɑɑb n yi kisg b sẽn mɑɑnd-ɑ ye, ɑd b sẽn rɑ tʋmdã yɩɩ wẽngɑ."},{"id":80,"translation":"Fo yãtɑ wʋsg b pʋgẽ tɩ b lɑlld sẽn kɩfl-bã, ɑd b mensã sẽn tʋm tɩ reng tɑoor b yĩngã yɩ wẽngɑ, bɑla Wẽnd gẽ-b lɑme, b nɑ n duuma nɑngẽ wã me."},{"id":81,"translation":"La b sã n da kõta sɩd ne Wẽnd la Nabiyaamã la sẽn sik n kõ-a wã, b rag n kõn n rɩk kifr-rãmbã n maan nong-n-taas ye. La ad wʋsg fãa sẽn yi bãmb pʋgẽ wã yaa dĩin-yitba."},{"id":82,"translation":"Fo na n mikame tɩ nebã sẽn yɩɩd beem ne sɩd-kõtbã yaa Yahʋʋd-rãmbã la lagem-n-taarã rãmbã. La fo na n mikame tɩ sẽn pẽ-b nonglem ne sɩd-kõtbã yaa sẽn yeel-ba: \" tõnd yaa Nasaar-rãmba\". Bala bee bãmb pʋgẽ sẽn yaa bãngdba la Wẽn-tũudba, b leb n pa waoogd b mens ye."},{"id":83,"translation":"La b sã n wʋm sẽn sik n kõ Tẽn-tʋʋmã, fo yãta b ninã sẽn kiigd nintãm b sẽn bãng sɩdã yĩnga, b yetame: \" tõnd Soaba! d kõo sɩda, bɩ F gʋls tõnd n lagem seetbã."},{"id":84,"translation":"la bõe n tar tõnd tɩ d ka na n kõ sɩd ne Wẽnde, la sẽn wa tõnd nengẽ sẽn yaa sɩdã? La tõnd tẽeda tɩ d Soabã na kẽes-do n lagem nin-sõmã wã\"."},{"id":85,"translation":"Tɩ Wẽnd rol-ba b sẽn yeelã sababo, arzãn-rãmba, ko-sood sẽn zoet a tẽngre, tɩ b yaa paadb a pʋgẽ, la woto la manegdbã rolbo."},{"id":86,"translation":"La sẽn kɩfl-ba la b yags Tõnd Aayae-rãmbã, bãmb la Bugmã koamba."},{"id":87,"translation":"Yãmb a sɩd-kõtba! Ra gɩdg-y y mens ne bõn-yɩlem-nins Wẽnd sẽn kõ sor ne yãmbã ye, la y ra zʋʋg toadg ye, ad Wẽnd ka nong maan-n-zʋʋg-rãmb ye."},{"id":88,"translation":"La y rɩ bũmb ning Wẽnd sẽn rɩlg yãmbã, sẽn yaa halaale n yaa yɩlemde. La y zoe Wẽnde, yãmb sẽn kõ sɩd ne A Soabã."},{"id":89,"translation":"Wẽnd pa yõkd yãmb y wẽenegã pʋgẽ tɩ y sã tudg ye, la ad A yõkda yãmba, yãmb sẽn loe n wãag ne wẽeneg ningã, la a maan-n-rolgã yaa nimbãan-neb piig rɩlgre, yãmb sẽn rɩlgd y zagsã rãmbã tẽng-n-sʋgre, wall b yelgre, wall yamb bas burkĩndi. La sẽn pa tara rẽnda, bɩ a loe noor rasem a tãabo, yãmb wẽenegã maan-n-rol la woto, tɩ y sã n wẽene. La y gũus y wẽenegã. Yaa woto la Wẽnd vẽnegd A Aayay wã n wĩnigd yãmba, sãnd y na pʋʋs barka."},{"id":90,"translation":"Yãmb a sɩd-kõtbã! Ad rãamã la tentεεgã la rʋb-kugã la tẽn-kugã, yaa rẽgd sẽn yaa a Sʋtãan tʋʋma, bɩ y zãag-a, sãnde y na tɩlge."},{"id":91,"translation":"Ad a Sʋtãan tʋllame n na n kẽes beem la gẽeg yãmb sʋka, rãamã la tentεεgã pʋgẽ, la a gɩd yãmb n yi Wẽnd yʋʋrã tẽegre la Pʋʋsgã, la rẽ yĩnga yãmb nɑ n basame bɩɩ?"},{"id":92,"translation":"La y tũ Wẽnd la y tũ A Tẽn-tʋʋmã, la y gũusi, la yãmb sã n raeege bɩ y bãng tɩ sẽn be Tõnd Tẽn-tʋʋmã zugu, yaa taasg sẽn vẽnege."},{"id":93,"translation":"Taal ka be ne sẽn kõ-b sɩdã la b tʋm tʋʋm-sõmsã, b sẽn rɩ bũmb ning tɩ loogã ye, tɩ b sã n zoe Wẽnd la b kõ sɩda la b tʋm sõma, rẽ poorẽ tɩ b zoe Wẽnd la b kõ sɩda, rẽ poor tɩ b zoe Wẽnd la b manege. La Wẽnd nonga manegdbã."},{"id":94,"translation":"Yãmb a sɩd-kõtba, Wẽnd na n zarba yãmb n ges ne bũmbu, sẽn yaa tãoosgo tɩ yãmb nusã ne y kãnã paamd-ba, tɩ Wẽnd na puk tɩ b bãng sẽn yaeesd-A ne A sẽn solgã fãa, la sẽn maana n zʋʋg rẽ poorẽ, a tara namsg sẽn zabde."},{"id":95,"translation":"Yãmb a sɩd-kõtba! Ra n tãoos-y tɩ yãmb be hagiimd pʋgẽ ye, la sẽn kʋ a soab yãmb pʋgẽ ne pʋ-toogo, bɩ a rol yẽ buud yir rũmsẽ wã; tẽeg-tɩrg-rãmb a yiib sẽn yi yãmb pʋgẽ n bʋʋde, tɩ yaa rũng n peeg n kẽng Mak Roogẽ wã, maa yaa maan-n-roalg sẽn yaa nimbãan-rãmb rɩlgre, maa a tedg rẽ sõorã ne no-loeere, bʋɩl yĩng t'a na lemb a yellã beedo, Wẽnd yaafa sẽn loogã, la sẽn lebɑ be, Wẽnd sɩbgd-a lame, la Wẽnd yaa wilb Naab n yaa Sɩbgda."},{"id":96,"translation":"B kõo yãmb sor mogr yẽebo, a rɩɩbã me yaa wʋm-noog ne yãmb la kẽn-kẽndba, la b gɩdg yãmb ween-n-vɩɩgẽ tãoosgo, tɩ yãmb sã n ket n be hagiimdã yermẽ, la y zoe Wẽnde, b sẽn na n tigim yãmb n tʋg a Soab nengẽ wã."},{"id":97,"translation":"Wẽnd maana Mak Roogã sẽn yaa lohorem roogã, tɩ yaa tikr ne nebã. La A maan lohorem kiisã la rũm-peegdsã la rũm-bobdsã, wãnde yaa y bãng tɩ Wẽnd mii sẽn be saasẽ wã la sẽn be tẽngẽ wã, la Wẽnd mii bũmbã fãa."},{"id":98,"translation":"Bãng-y tɩ Wẽnd sɩbgrã yaa kεgenga, la Wẽnd yaa Yaafda n yaa Yolsda."},{"id":99,"translation":"Pa be ne Tẽn-tʋʋmã, rẽnda taasg bala, la Wẽnd mii yãmb sẽn vẽnegdã la y sẽn solgdã."},{"id":100,"translation":"Yeele: \" yook ne sõma pa yembr ye, baa tɩ yookã waooglemã sã n maan foom yel-solemde, bɩ y zoe Wẽnde, yãmb a yam-bεεl-rãmba sãnd-sãnde y na põse\""},{"id":101,"translation":"Yãmb a sɩd-kõtba! Ra n sok-y yεla, tɩ b sã n vẽneg-ɑ n wĩnig yãmba, pa noom yãmb ye. La yãmb sã n soak-a b sẽn wa n sikd Alkʋrãanã wakatã, b vẽnegdame n wĩnig-yã. Wẽnd basa rẽ tɩ looge, la Wẽnd yaa Bas-tɩ-loog Soaba n yaa sugr Soaba."},{"id":102,"translation":"Sɩda, neb n soak-a, sẽn reng yãmb taoore, rẽ poorẽ tɩ b baas n kɩfl ne-a."},{"id":103,"translation":"Wẽnd pa maand rũng sẽn yaa tʋb gɩrga, pa rũm-rɑeedga, pa yãams roagda, pa rũn-yaaba sẽn pɑ tat ye. La ad sẽn kɩfl-bã n pasd zĩri-beed n rogend Wẽnde, la b wʋsgã fãa pa tar yam ye."},{"id":104,"translation":"Lɑ b sã n yeel-ba: \"wa-y n tʋg Wẽnd sẽn sikã lɑ tẽn-tʋʋmẽ wã\". La b sẽn yete: \"seka tõndo, tõnd sẽn mik d bɑ-rãmbã ne bũmb ningã. La bãmb ba-rãmbã yaool n da yɩɩme n pa mi fʋɩ la b pa kãndgde, rẽnd bãmb na n yɩɩ wãnã n tũud-ba?"},{"id":105,"translation":"Yãmb a sɩd-kõtba! ges-y y mensã yelle, ned sẽn menem pa namsd yãmba, tɩ yãmb sã n kãnde, Wẽnd nengẽ la y gillã lebr zĩiga, t'A kõ-y kibar y sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":106,"translation":"Yãmb a sɩd-kõtba! Kaset maaneg yãmb ne taab sʋka, tɩ kũum sã n wa yãmb ned kam fãa nengẽ, no-gomd basg wakato, yaa neb a yiib sẽn yaa tẽeg tɩrg-rãmbã sẽn yi yãmb pʋgẽ, maa a taab a yiib sẽn yaa neb a taabã, tɩ yãmb sã n gõ tẽngã tɩ kũumã yell paam yãmba. Y zĩndgda b yiibã Pʋʋsgã poorẽ, tɩ b yiibã wẽen ne Wẽnde, tɩ yãmb sã n maand-b la sika :\" tɩ tõnd pa tεkd-a ne ligd baa tɩ yaa rog-pẽtba, d ka na n solg Wẽnd kasetã me, ad tõnd wakat-kãngã, d yaa bεεgdba\"."},{"id":107,"translation":"La b sã n wa mik tɩ bãmbã b yiibã, b paa beegrã pʋga, bɩ neb a yiib a taab yãnes b zĩigẽ wã, n wẽen ne Wẽnde :\"tɩ tõnd kasetã n sõmb ne reegr n yɩɩd bãmbã kaset ningã, la tõnd pa maan n zʋʋg ne kɑset zĩri ye, ad tõnd sã n maan rẽ, d yaa wẽgdba."},{"id":108,"translation":"Wã n pẽ ne b na wa ne kasetã a nengã zugu, maa b yaees ne b na wẽneg wẽenegã n tees fɑ-rɩtbã bãmb wẽenegã poorẽ tɩ b wẽen n mɑɑn kɑset tɩ yõsg bãmb kɑsetã tɩ b bãngã puki. La y zoe Wẽnd la y kelge. La Wẽnd pa kãndgd dĩin-yitb ye."},{"id":109,"translation":"۞Tẽeg-y raar ning Wẽnd sẽn tigim tẽn-tʋʋmbã n yeele: \"b saka yãmb wãn-wãna?\" Tɩ b yeele: \" minim ka be ne tõnd ye, ad Foom la yel-soond Mita\"."},{"id":110,"translation":"Tẽeg wakat ning Wẽnd sẽn yeele: \"ʿIisa a Maryam biiga, tẽeg Mam neemã wã f zugu la f ma wã zugu, ne Mam sẽn keng fo pεlg ne yõ-yɩlengã a Gibriila, tɩ fo gomd ne nebã zεgsẽ la f bi-poglem wakato, la Mam sẽn wĩnig foom Gafã la bʋʋd-minim la Taooraat la Lingiil la fo sẽn naan ne tãndo wala luiil yalẽ, ne Mam tõogo, tɩ fo fʋʋsd b pʋgẽ, tɩ b lebg luiili ne Mam tõogo, la f pukd sẽn sɑlembole, la f tɩpd sẽer ne Mam tõogo, la fo sẽn wa n vʋʋgd kũ-rãmb ne Mam tõogã, la Mam sẽn wa n yõk ɭsraεεl koambã n yi foom, fo sẽn wa n wa b nengẽ ne vẽenesã, tɩ sẽn kɩfl-b b pʋgẽ wã yeele:\" wã pa yɩ rẽndame tɩ yaa tɩɩm sẽn yaa vẽenega\"."},{"id":111,"translation":"La Mam sẽn wa n leems fo pʋgdbã tɩ: \" kõ-y sɩd ne Maam la M Tẽn-tʋʋmã\". Tɩ b yeele: \"d kõo sɩda la maan kaseto tɩ tõnd yaa sak-n-tũ-rãmba\"."},{"id":112,"translation":"Wakat ning Pʋgdbã sẽn wa n yeele:\" Maryam biig a ʿIisa! Rẽ yĩnga fo Soabã tõeeme n sik rɩɩb n kõ tõndo, sẽn yi saasẽ wã? T'a yeele: \"zoe-y Wẽnde, tɩ yãmb sã n yaa sɩd-kõtba."},{"id":113,"translation":"La b yeel yã:\" tõnd ratame n rɩ-a tɩ d sũyã yõgne la d bãng tɩ fo sɩdga tõnd ne f gomdã, la d yɩ kaset maandb a zugu\"."},{"id":114,"translation":"A ʿIisa a Maryam biig yeelame: \" Tõnd Soab a Wẽnde, sik rɩɩb tõnd zugu, sẽn yi saasẽ wã, tɩ yɩ tigri ne tõndo, d rãeenem rãmb la d yaoolem, la tagmas sẽn yi Fo nengẽ, la F rɩlg tõndo, tɩ Foom la rɩlgd sẽn yɩɩd sõmblem."},{"id":115,"translation":"Wẽnd yeelame: \"M na n sik-a la y zugu, la sẽn kɩfla yãmb pʋgẽ rẽ poorẽ, M na n sɩbg-a la sɩbgr ningɑ, M sẽn ka sɩbgd-ɑ ned fãa bõn-naandsã pʋgẽ\"."},{"id":116,"translation":"La tẽeg Wẽnd sẽn yeele: \"ʿIisa a Maryam biiga! Fo n yeel nebã: \" rɩk-y maam ne m ma wã tɩ yaa soben-rãmb a yiib zẽng sẽn pa Wẽnde?\". T'a yeele: \" Fo Naam yɩlg yã, pa sõmb ne maam tɩ m yeel m sẽn pa tar sor ne bũmb ning ye, mam sã n yeel-a lame, sɩda Fo miime, Fo mii sẽn be mam nengẽ, la m pa mi sẽn be Fo nengẽ ye, ad Foo la yel-soonde Mita."},{"id":117,"translation":"A ʿIisa yeelɑ ɑ Soɑbɑ: Mam pa yeel-ba, rẽnda Fo sẽn sagl maam ne bũmb ningã: tɩ tũ-y Wẽnde, maam ne yãmb Soaba, la mam ra yaa kaset maand b zugu, m sẽn da be b pʋgẽ wã, la Fo sẽn wa n saas maamã, Fo n yaa gũusd b zugu, la Fo yaa sεεt ne bũmbã fãa, rẽnd mɑm sẽn yeel-bɑ pɑ solgd Foo ye, lɑ b sẽn yeel mɑm loogrã poorẽ wã"},{"id":118,"translation":"Fo sã n nams-ba, b yaa Fo yembse, la F sã n yaaf-ba, ad Foo la Winda n yaa Bʋʋd-Mita\"."},{"id":119,"translation":"Wẽnd yeelame: \"wãnde yaa raare sɩd rãmb sɩd sẽn nafd-ba, b tara arzãn-rãmbɑ ko-sood sẽn zoet b tẽngre tɩ b yaa paadb b pʋgẽ lae-lae, Wẽnd yard bee b yĩnga tɩ b yar-A, ad wãnde la pʋɩ-kãsenga\"."},{"id":120,"translation":"Wẽnd n so saas la tẽng naam la sẽn be b pʋgẽ wã, la A yaa Tõod ne bũmbã fãa."}]},{"id":6,"verses":[{"id":1,"translation":"Pẽgr be ne Wẽnd sẽn naanã saasã la tẽngã la A maan ligsã la vẽenemã, ne rẽ fãa, sẽn kɩflbã b makda soab-rãmb ne b Soɑbã."},{"id":2,"translation":"Yẽ n naan yãmb ne tãndo, rẽ poorẽ t'A bʋ wakat sẽn tar tεka, la wakat a to sẽn yãk toaaga ɑ nengẽ, la ne rẽ fãa, yãmb ket n maanda sik ne Wẽnd tõogã."},{"id":3,"translation":"la Yẽ la Soɑb ning b sẽn tũudi saasẽ la tẽngẽ, A mii yãmb solgr la y vẽnegre, la A mi y sẽn maandã."},{"id":4,"translation":"Lɑ Aɑyɑr buud pɑ be sẽn nɑ wɑ-bɑ sẽn yɑɑ b Soɑbɑ Aɑyɑy rẽndɑme tɩ b yɩ bɑlldb n yi-ɑ."},{"id":5,"translation":"Sɩd la hakɩɩka b yagsa sɩdã, a sẽn wa n wa b nengẽ, la sã n beẽ, b sẽn da yaand bũmb ningã kibay na wa n wa b nengẽ."},{"id":6,"translation":"Rẽ yĩngã b pa bãnge, sõor waoog Tõnd sẽn halk bãmb taoore, sẽn yaa zamaan-rãmb Tõnd sẽn kõ-b tõog tẽng zugu, tõog D sẽn ka kõ-a yãmba la D tʋms saagã b nengẽ, t'a kiigdẽ, la D maan ko-soodã t'a zoet b tẽngrã, la D halk-bɑ b beegrã yĩnga, la D yẽbg zamaan-rãmb a taab bãmb poorẽ."},{"id":7,"translation":"La baa tɩ Tõnd sã n sik gaf fo zug karasaas pʋsẽ, tɩ b sɩɩs-a ne b nusã, kɩfr-rãmbã na yeele: \" wã pa yɩ rẽndame tɩ yaa tɩɩm sẽn yaa vẽenega."},{"id":8,"translation":"La b yeelame: \" yaa bõe tɩ b pa na n sik a zug Malεkɑ?\", la tɩ Tõnd sã n sik Malεka, bʋʋdã rag n na kaoẽ, b pa na n koll-ba."},{"id":9,"translation":"La Tõnd sã n da maan-a t'a yaa Malεka, D rag n na maan-a t'a yaa raoa, la na n kell n yɩɩ gẽdg ne bãmbã, wala wãnde sẽn liibd bãmbã."},{"id":10,"translation":"La ad b ra yaala tẽn-tʋʋmb sẽn reng fo taoore, tɩ halkr sig neb nins sẽn yaal tẽn-tʋʋmbã, b sẽn da yɩ n yaandẽ wã yĩnga."},{"id":11,"translation":"Yeele: \"kẽn-y tẽng gãngã zug la y ges zirĩ-be-nebã baasg yɩɩ wãnã?\""},{"id":12,"translation":"Yeel-ba:\" ãnd n so sẽn be saasẽ wã la sẽn be tẽng zugu\" Yeele: \" yaa Wẽnde\". A gʋlsa yolsgã n rogl A Menga. A na n tigma yãmb neer-neere n tʋg dũni yikr raare sik ka a pʋgẽ ye. Rãmb nins sẽn bõn b mense bãmb n ka kõt sɩda."},{"id":13,"translation":"La Yẽ n so sẽn yõgneg yʋngo la wĩndga, la Yẽ la wʋmda n yaa mita."},{"id":14,"translation":"Yeele: \" zẽng sẽn pa Wẽnd la m na n rɩk tɩ yaa m lallda, saas la tẽng yẽbgda?\" Tɩ Yẽ n rɩlgde, b pa rɩlgd-A. Yeele: \"ad maam, b sagla maam tɩ m yɩ rãeenem sẽn sak-a n na n tũ\". La f ra yɩ lagem-n-taar soab ye."},{"id":15,"translation":"Yeele:\" ad mam yaeesdame tɩ m sã n kɩɩs m Soabã, ra-kãsengã raar nangã."},{"id":16,"translation":"B sẽn wẽnems a soab n yi ra-kãng raar nɑngã, sɩda, A yols-a lame, la rẽ la põsb sẽn yaa vẽenega."},{"id":17,"translation":"La Wẽnd sã n paams foom ne toogo, ad pãrgd pa be ne-a rẽnda Yẽ. La A sã n paams foom ne sõma, ad A yaa tõod ne bũmb fãa."},{"id":18,"translation":"La Yẽnda la winda A yembsã zugu, la Yẽ la Bʋʋd-Mita n yaa mita."},{"id":19,"translation":"Yeele: \"bõe n yɩɩd bedrem kaset maanegẽ?\". Yeele: \" yaa Wẽnde!\". A yaa seeta maam ne yãmb sʋka, la b tʋma mam nengẽ Alkʋrãan-kãngã tɩ m bugs-y ne-a la a sẽn ta a soab fãa, la rẽ yĩngã yãmb na maan kaset tɩ soab-zẽms n lagem Wẽnde? Yeele: \" m kõn maan kaset ye\". Yeele: A yɑɑ Soɑbɑ n yɑɑ yembr tãɑ, lɑ ɑd mɑm zãɑg m meng ne yãmb sẽn mɑɑnd lɑgm-n-tɑɑrã ne bũmb ningã."},{"id":20,"translation":"Tõnd sẽn kõ-b rãmb gafã, b mi-a lame wala b sẽn mi b koambã, bãmb la sẽn wẽg b mensã, n pa kõt sɩdã."},{"id":21,"translation":"Lɑ ãnd wẽgb n yɩɩd ned ning sẽn wãag-a zĩri n rogl Wẽnde maa ned ning sẽn yags-a A Aayar-rãmbã, sẽn yalẽ fãa ad wẽgdbã pa põsd ye"},{"id":22,"translation":"La tẽeg raar ning Tõnd sẽn na n tigim-b gilli, la D yeel sẽn maan-b lagem-n-taarã: \" Yãmb lagem-n-taas nins yãmb sẽn da yẽgemdɑ bεε?\"."},{"id":23,"translation":"Rẽ poorẽ, bãmb padeng pa yɩ rẽnda b sẽn yeel bala: \" d wẽen ne Wẽnde, sẽn yaa tõnd Soabã, ad tõnd ra pa yɩ n yaa lagem-n-taar rãmb ye."},{"id":24,"translation":"Ges bãmb sẽn yags b mens to-to, tɩ bãmb sẽn da pasd n rogendẽ wã menem n bas bãmba."},{"id":25,"translation":"La be b pʋgẽ sẽn kelgd foom, la Tõnd maana limã b sũyẽ wã tɩ b pa tõe n fasem-a ye, la b tʋbẽ wã yaa kɩda, la b sã n yã yel-solemd fãa sẽn yaa tagmase, b pa kõt sɩd ne-a ye. Halɩ tɩ b sã n wa wa fo nengẽ n maan tak-n-taar ne foom, la sẽn kɩfl-bã yeta: \" wãnde pa yɩ rẽnda rãeenem rãmb soalma\"."},{"id":26,"translation":"Tɩ bãmb yaa sẽn gɩdg nebã n yi sɩd-kũunã la b zãagd-a, la ad b pa halkd tɩ sã n pa b mens bala, la b pa ningd b yamẽ ye."},{"id":27,"translation":"La tɩ fo sã n yã b sẽn wat n yãnes bãmbã bugmẽ wã, tɩ b yeele:\" la tɩ tõnd sã n da paamẽ lame tɩ b lebs tõnd dũni, d kõn yags d Soabã tagems-rãmbã ye, d na yɩ sɩd-kõtba."},{"id":28,"translation":"Pa woto ye, ad yaa b sẽn da solgdã n vẽneg ne-ba, la baa tɩ b lebs-ba, b na n le leba b sẽn gɩdg bãmb ne bũmb-ninsã maanego, la ad b yaa zĩri-be-neba."},{"id":29,"translation":"la b yeelame: \"Ad yaa tõnd dũni wã vɩɩm bala, ad b pa na n yik tõnd ye."},{"id":30,"translation":"La tɩ fo sã n yã b sẽn wat n yãnes bãmbɑ, b Soabã nengẽ, t'A yeel-ba: \" rẽ yĩngã wãnde pa sɩda?\" tɩ b yeele! \" yaa sɩda, d wẽen ne d Soabã\". T'A yeel-ba:\" bɩ y lemb y namsgã, yãmb sẽn da yɩ n kɩɩsd Yikrã yĩnga\"."},{"id":31,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, sẽn yags-b Soabã sεgbã bõn yã, hal tɩ dũni wã Yikr sã n wa wa bãmb ne lingri, la b sẽn yete:\" yaa tõnd bõne ne tõnd sẽn maan yam yaal-yaale Dũni wã yikr pʋgẽ, tɩ bãmb yaa sẽn tʋkd b zɩɩbã b poyã zutu, ad bãmb sẽn tʋkd bũmb ningã yɩ wẽnga."},{"id":32,"translation":"La dũni vɩɩmã pa yɩ rẽndame tɩ yaa reem la wɩsgɑ, la ad Yaoolem zakã n yɩɩd sõmblem ne wẽn-zoεtbã, rẽ yĩnga y pa na n bao yam?"},{"id":33,"translation":"Sɩd-sɩda D miime tɩ ad b sẽn yet bũmb-ningã sãamda fo sũuri, la ad bãmbã kɑ foom la b yagsd ye, la ad wẽgdbã yaa Wẽnd tagmas-rãmbã la b kɩɩsda."},{"id":34,"translation":"La ad tẽn-tʋʋmb la b ra reng n yags fo taoore tɩ b maan sugr ne b sẽn yags-bã la b nams-bã halɩ tɩ Tõnd sõngrã wa wa b nengẽ, la ad tεdgd ka be ne Wẽnd gomdã ye, la sɩda ad tẽn-tʋʋmbã kibay waa fo nengẽ."},{"id":35,"translation":"La b raeegrã sã n paka foom, rẽnd f sã n tõe n bao toleng (boko) tẽngã pʋgẽ n kẽ, maa radg n tʋg saasẽ wã n tɩ wa ne yel-solemd b nengẽ bɩ f mɑɑne, la Wẽnd sã n tʋllẽ A rag n na tigim-b kãndgrã zugu, bɩ f ra toll n yɩ zɩt ye."},{"id":36,"translation":"Ad sẽn sakd-bã yaa sẽn wʋmd-bã, la kiidbã Wẽnd n na n yik-ba, rẽ poorẽ b lɛbeng zĩig yaa A nengẽ."},{"id":37,"translation":"La b yeelame: \"yaa bõe tɩ b pa na n sik yel-solemd a nengẽ sẽn yi a Soabẽ wã, yeel tɩ Wẽnd yaa tõoda ne A na sik yel-solemde, la ad nebã wʋsg fãa pa mi rẽ ye."},{"id":38,"translation":"La bõn-yãnemdg fãa pa be tẽngã zugu, pa liuul sẽn yɩkd ne a pɩgs a yiibu, rẽndame tɩ yaa zãma wala yãmbɑ. Tõnd pa bas baa fʋɩ Gɑfã pʋẽ ye, rẽ poorẽ b na n tigim-b lame n tʋg b soabã nengẽ."},{"id":39,"translation":"La sẽn yags-b Tõnd Aaya-rãmbã, b yaa wʋmse n yaa mugsi, n be ligs pʋgẽ. Wẽnd sẽn tʋll n menes a soabã, A menemesd-a lame, la A sẽn tʋll a soaba, A ningd-a-la so-tɩrgã zugu."},{"id":40,"translation":"Yeele: \"kõ-y maam kibare: Wẽnd namsgã sã n wa yãmb nengẽ, maa yaa Dũni wã Yikri, yaa zẽng sẽn pa Wẽnd la yãmb na n bool bɩɩ tɩ y sã n yaa sɩd rãmba?\"."},{"id":41,"translation":"Ayo! Yaa Yẽ bal la y boonda, t'A pãrg yell ning yãmb sẽn kotã n bas-yã t'A sã n tʋlla, tɩ yãmb yĩm yãmb sẽn da maan lagem-n-taar ne bõn-yood ninsã."},{"id":42,"translation":"La sɩda, Tõnd tʋmsame tɩ tʋg zãma-rãmb sẽn reng fo taoore, la Tõnd yõk-b lame ne keelem la toogo, sãnd-sãnde b na gãneg b meense."},{"id":43,"translation":"La bãmb sã n da gãnegẽ la b mensã n leb Wẽnd nengẽ, Tõnd nangã sẽn wa n wa bãmb nengẽ wã, na sãoogẽ, la ad b sũyã kʋɩɩme, t'a Sʋɩtããn faas b yĩnga b sẽn da tʋmdã."},{"id":44,"translation":"La b sẽn wa n yĩm b sẽn bugs-b ne bũmb ningã, Tõnd paka bũmbã fãa ragnoy n kõ-ba, halɩ tɩ b sẽn wa n kɩdem ne bũmb ning b sẽn kõ-ba la Tõnd sẽn yõk-b ne lingri, tɩ bãmb yaa yell-sẽn-pak-b-rãmba, tɩ b wãɑg-b tẽebo."},{"id":45,"translation":"Tɩ wẽgdbã yẽgr võoge, rẽnd Pẽgr be ne Wẽnd sẽn yaa bõn-naands Soabã."},{"id":46,"translation":"Yeele :\" kõ-y maam kibare, Wẽnd sã n reeg yãmb wʋmbã la y ninã la A yẽd y sũyã, yaa soab bʋg n na n wa ne-a yãmb nengẽ zẽng tɩ ka Wẽnde? Ges Tõnd sẽn vẽnegd tagmasã to-to? Rẽ poorẽ tɩ bãmb raeegdẽ."},{"id":47,"translation":"Yeele: \" kõ-y maam kibare Wẽnd nangã sã n wa yãmb nengẽ ne lingri, maa yaa vẽenega, rẽ yĩngã na n halkame tɩ sã n ka wẽgdbã bɩ?\""},{"id":48,"translation":"la Tõnd pa tʋmsd tẽn-tʋʋmbã, rẽndame tɩ b yaa sũ-noogdb la bugsdba, la sẽn kõ-b sɩd la a manege, rẽnd ra-beem ka be ne bãmba, b pa na n sãam b sũuri."},{"id":49,"translation":"La sẽn yags-b Tõnd Aaya-rãmba, naong n na n paam bãmba, b sẽn da yɩ n yit dĩinã yĩngɑ."},{"id":50,"translation":"Yeele: \" mam pa yet yãmb tɩ mam tara Wẽnd rɩtlã baoã ye, bɩ mam mii sẽn solg ye, la m pa yet tɩ mam yaa Malεk ye, la ad mam pa pʋgde rẽnda bũmb ning b sẽn tʋm tɩ wa mam nengẽ wã, yeele: \"rẽ yĩngã zoang ne nin soab tõe n yɩ yembr bɩ? Y pa na n tags n gese?\""},{"id":51,"translation":"La f bugs ne-a sẽn yaeesd-b tɩ b na n tigim-b lame n tʋg b Soabã nengẽ bãmb pa tar lalld zẽng sẽn pa Wẽnde, b pa tar sugsd -zẽng me - tɩ sãnde b na zoe Wẽnde."},{"id":52,"translation":"La f ra rig neb nins sẽn tũud-b Soabã yibeoog lɑ zaabr tɩ yaa Wẽnd yĩnga, b geelg baa fʋɩ pa rog fo zugu, fo me geelg baa fʋɩ pa rog bãmb zugu, tɩ f sã n rig-ba, f yɩta wẽgda."},{"id":53,"translation":"La yaa woto bala la Tõnd maan b sãnda tɩ yaa zarb-n-gɛsga ne sãndã bʋɩl yĩng tɩ b na yeele: \" bãmba rãmba la Wẽnd maan yɩɩdlem tõnd sʋkã? La rẽ yĩnga pa Wẽnd n yɩɩd minim ne bark pʋʋsdba?"},{"id":54,"translation":"La sẽn kõt-b sɩd ne Tõnd tagmas-rãmbã sã n wa fo nengẽ, bɩ f reeg b sallemã neere, la f yeel-ba: ad yãmb Soabã rogla A meng yolsg tɩ yaa tɩlae: tɩ sẽn tʋm-a wẽng yãmb pʋgẽ ne zɩɩlem, rẽ poorẽ t'a tuubi la a manege, ad A yaa Bas-tɩ-loog Soaba, n yaa Yoalsda."},{"id":55,"translation":"Yaa woto la Tõnd vẽnegd Aaya-rãmbã, la sẽn na yɩl tɩ nin-wẽns sorã yɩ vẽenega."},{"id":56,"translation":"Yeele:\" ad b gɩdga maam tɩ m da tũ yãmb sẽn tũud-b rãmbã zẽng tɩ pa yɩ Wẽndã ye.Yeele: \" m pa pʋgd yãmb yamleoodã ye, mɑm menemɑ wakat-kãngɑ, m pa kãndgd ye."},{"id":57,"translation":"Yeele: \" Mam bee vẽenem zug sẽn yi m Soabẽ wã, tɩ yãmb yags-a, ad yãmb sẽn yãgd ne bũmb ningã pa be mam nugẽ ye, ad bʋʋdã yaa Wẽnd n so, A togsda sɩda, la Yẽnda la wεlgdbã sẽn yɩɩd sõmblem\"."},{"id":58,"translation":"Yeel-ba: \" la tɩ bũmb ning yãmb sẽn yãgd ne wã sã n da beẽ-la mam nugẽ, yellã rag n na saẽ maam ne yãmb sʋka, la Wẽnd n yɩɩd minim ne wẽgdbã."},{"id":59,"translation":"La yel-soaandɩ kʋɩlem-biis bee A nengẽ, ned ka me-a tɩ sã n pa Yẽ ye, la A mi sẽn be ween-n-vɩɩgẽ la mogrẽ, la vãoog buud pa lɩʋte, rẽndame t'A mi a tĩiri, pa bõn-bεεlle sẽn be tẽngã ligs pʋgẽ, pa bõn-maasre pa koεεnga, rẽndame t'a be gaf sẽn vẽnegd pʋgẽ."},{"id":60,"translation":"La Yẽnda n kʋʋd yãamb yʋngo, la A mi yãmb sẽn tʋm wĩndgã, rẽ poorẽ t'A yik yãmb wĩndgã pʋgẽ, bʋɩl yĩng tɩ na pids wakat sẽn yãk raare, rẽ poorẽ, A nengẽ la y lεbeng zĩiga, t'A kõ-y kibare y sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":61,"translation":"La Yẽnda la winda A yembsã zugu, la A tʋmsd gũusdb y zugu, hal tɩ kũum sã n wa yãmb yembr fãa zugu, Tõnd tẽn-tʋʋmbã kʋʋd-a lame, tɩ bãmb yaa sẽn pa yogd ye."},{"id":62,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ b lebs-b Wẽnd nengẽ, b Soaad sɩd-sɩdã, yaa sɩda Yẽ n so bʋʋdã, la Yẽ la geendbã sẽn yɩɩd tʋʋlem."},{"id":63,"translation":"Yeele: \"yaa ãnd n tɩlgd yãmb n yi ween-n-vɩɩgẽ lɑ mogrẽ ligsi tɩ yãmb boɑɑd-A ne gãneg-m-mengɑ lɑ rɑ-beem; lɑk tɩ F Sã n tɩlg tõnd n yi yãwã d nɑ yɩ bɑrk pʋʋsdbɑ\"."},{"id":64,"translation":"Yeele: \"Wẽnd n tɩlgd yãmb n yi-a la keelem buud fãa me, rẽ poorẽ tɩ yãmb maand lagem-n-taare."},{"id":65,"translation":"Yeele: \"Yẽ la tõoda, n na n tʋms namsg yãmb zugu, sẽn yi yãmb yĩngr wɛɛngẽ la y naoã tẽngre, maa A kẽes yõs-taab yãmb pʋgẽ n leems yãmb sãnda ne sãnda keelem. Ges Tõnd sẽn vẽnegd tagmasã to-to ninga, sãnd-sãnde b na fasme."},{"id":66,"translation":"La fo nebã yagsɑ ne-a, tɩ yẽ n yaool n yaa sɩdã. Yeele:\" mam pa yɩ n yaa gũusd yãmb zug ye."},{"id":67,"translation":"Kibar fãa tara tabendg zĩiga, la ket bilfu y na bãnge."},{"id":68,"translation":"La fo sã n yã sẽn fɑood-b Tõnd tagmas-rãmbã pʋgẽ wã, bɩ f ball n yi-ba, halɩ tɩ b wa tʋg n fɑood gom-zẽms pʋgẽ, la a sʋɩtãan sã n yĩms foom, bɩ f ra zĩnd tẽegrã poorẽ ne wẽg-m-mens-rãmbã ye."},{"id":69,"translation":"La bãmbã geelgã pa zao wẽn-zoεtbã zug baa fʋɩ, la ad yaa b tẽeg-ba, sãnd-sãnde b na zoe Wẽnde."},{"id":70,"translation":"La f bas sẽn rɩk-b dĩinã tɩ yaa reem la wɩsgã, tɩ dũnĩ wã vɩɩm belg bãmbã, la f tẽeg-b ne Alkʋrãanã tɩ yõor ra wa halke a tʋʋm wẽnsã yĩng ye, a pa tar lallda maa sugsda tɩ pa Wẽnd ye, la fo sã n na n yao n fãag f meng yaoob tεkẽ b ka na n reeg-a ye. Bãmb la b sẽn halke b sẽn tʋmã yĩnga. B tara bõn-yũuds sẽn yaa ko-tʋʋlga, la naong sẽn zabde, b sẽn da yɩ n kɩfendẽ wã."},{"id":71,"translation":"Yeele: \"tõnd na n tũuda zẽng sẽn pa Wẽnde, t'a pa nafd tõnd la pa namsd tõndo, n tar n leb poorẽ Wẽnd sẽn kãndg tõnd poorẽ, tɩ yaa wala Sʋɩtãamb sẽn yirb a soab tẽngã pʋgẽ, t'a yaa yirga, n tar tũud-n-taas tɩ boond-a n tʋgd kãndengrã: \"wa tõnd nengẽ\". Yeele: \"Wẽnd kãndengrã la kãndengre, la b sagla tõnd tɩ d bas d mens n tũ bõn-naandsã Naaba\"."},{"id":72,"translation":"La y tigl Pʋʋsgã, la y zoe-A. La Yẽ nengẽ la b na n tigim yãmb n tʋge."},{"id":73,"translation":"La Yẽ n naan saasã la tẽngã ne sɩda, la raar ning A sẽn na n yeel t'a yɩ t'a be yɩɩbẽ. Yẽ gomdã la sɩda, la A so naamã raar ning b sẽn na n fʋʋs bargẽ wã. Sẽn solg la sẽn vẽneg mita, la Yẽ la Bʋʋd-Mita n yaa Kibɑ-mitɑ."},{"id":74,"translation":"La tẽeg wakat ning a ɭbraahɩɩm sẽn wa n yeel a saambã a Aazar:\" fo rɩkda rʋbs tɩ yaa soben-rãmba? Mam nee foom ne f nebã meneng sẽn yaa vẽeneg pʋgẽ\"."},{"id":75,"translation":"Yaa woto la Tõnd wilgd a ɭbraahɩɩm bõn-naands sẽn be saas la tẽnga, bʋɩl yĩng t'a na yɩ bãng-n-wãak soaba."},{"id":76,"translation":"La zĩigã sẽn wa n sobg-a wã, a yãa ãdga, la a yeel yã:\" yãoã la mam Soabã, t'a sẽn wa n lʋɩ wã, a yeelame: \" m pa nong lʋɩtbã ye\""},{"id":77,"translation":"La ɑ sẽn wa n yã kiuugã t'a pukdẽ wã, a yeelame:\" Mam Soabã la wãnde\" la a sẽn wa n lʋɩ yã, a yeelame: \" ad mam Soabã sã n pa peeg maam, m na n lagma menemdbã\"."},{"id":78,"translation":"La ɑ sẽn wa n yã wĩndgã t'a pukdẽ wã, a yeelame: \"yãoã la mam Soabã, yãoã n yɩɩde\". La a sẽn wa n lʋɩ wã, a yeelame: \"Yaa yãmb mam neba! Ad mam zãaga m meng n yi yãmb sẽn maan lagem-n-taarã ne bũmb ningã."},{"id":79,"translation":"Ad mam togla m nengã n tees sẽn yẽbg-a saasã lɑ tẽngã, n yaa wẽn-yembg toglgo, la mam pa yɩ n yaa lagem-n-taar soab ye."},{"id":80,"translation":"T'a nebã na n maan tak-n-taar ne-a, t'a yeele: \" yãmb na n takda ne maam Wẽnd yellã pʋgẽ, t'A yaool n kãndga maam, la mam pa yaeesd yãmb sẽn maan lag-n-taar ne bũmb ningã ye, sã n pa m Soabã n tʋll bũmbu, m Soabã bãngrã gũbga bũmb fãa, rẽ yĩnga y pa na n tẽeg n gese?"},{"id":81,"translation":"La na n yɩɩ wãn-wãn tɩ mam yaeesd yãmb sẽn maan lag-n-taar ne wã, tɩ yãmb pa yaeesd tɩ yãmb maana lag-n-taar ne Wẽnde, (n tũud) bũmb ning A sẽn pa sik tagmas yãmb zug ɑ pʋgẽ, la zãma a yiibã sʋka bʋg n sõmb ne bas-m-yam, tɩ yãmb sã n rag n miime?"},{"id":82,"translation":"Sẽn kõ-b sɩd la b pa gẽdg b sɩd-kũunã ne lagm-n-taare, bãmb n tar bas-m-yam, bãmb la kãndgba."},{"id":83,"translation":"La wãnde la Tõnd gom-n-lubga, tɩ D kõ-a a ɭbraahɩɩm t'ɑ gom n lub ɑ nebã, D zẽkda D sẽn tʋll a soab dargε-rãmba, ad fo Soabã yaa Bʋʋd-Mita n yaa bãngda."},{"id":84,"translation":"La Tõnd kõ-a-la a ɭshaak la a Yaakuuba, yen-kãm fãa D kãndgame, la a Nuuhu D ra reng n kãnd-a lame, la a koambẽ wã me, a Daawʋʋd la a Sʋlaymaane la a Ayyʋʋb la a Yʋʋsʋf la a Musɑ la a Haarʋʋn, la yaa woto bal la D rond manegdbã."},{"id":85,"translation":"La a Zakariya la a Yahyaa la a Yiisa la a ɭlyaas yen-kãm fãa yaa nin-sõngo."},{"id":86,"translation":"La a ɭsmaayɩɩl la a Al-Yasa'a la a Yʋʋnus la a Lʋʋt, la yen-kãm fãa Tõnd yɩɩs-a-la bõn-naandsã zugu."},{"id":87,"translation":"La b ba-rãmbẽ la b koɑmbẽ la b ma-biisẽ la Tõnd tũus-b lame la D kãndg-b n tʋg sor sẽn yaa tɩrga."},{"id":88,"translation":"Rẽ yaa Wẽnd kãndgre, t'A kãndgd A sẽn tʋll a soaba, A yembsã pʋgẽ, la ad b sã n maan lagem-n-taare b sẽn da tʋmdã fãa na lʋɩ."},{"id":89,"translation":"Bãmbã la Tõnd sẽn kõ-b rãmb Gaf-rãmbã la Bʋʋdã la nabiyaamdmã. Rẽnd fo nin-kãensã sã n kɩfl ne-a, sɩda Tõnd bobl-a lame neb a taaba, b pa yɩ n na n kɩfl ne-a ye."},{"id":90,"translation":"Bãmb la Wẽnd sẽn kãndgã, bɩ f tik bãmb kãndgrã. Yeele: \" mam pa sokd yãmb keoor a pʋgẽ ye, a pa yɩ rẽndame t'a yaa tẽegr ne bõn-naandsã."},{"id":91,"translation":"la b pa zɩsg Wẽnd A zɩslem tεk ye, b sẽn wa n yeel tɩ Wẽnd pa sik baa fʋɩ yĩng-soab zug ye, yeele: \"ãnd n sik gaf ning a Musɑ sẽn wa ne wã, tɩ yaa vẽenem la kãndgr ne nebã, tɩ b maand-a karasaase, tɩ y vẽnegd-a la y solgd wʋsgo, la b wilga yãmb ne y ba-rãmb fãa y sẽn da pa mi . Yeel tɩ Wẽnd n sik-a, rẽ poorẽ bɩ f bas-ba tɩ b be b faoobã pʋgẽ n reemdẽ."},{"id":92,"translation":"La wãnde yaa gaf tɩ Tõnd sik-a t'a yaa bark n sɩdgd bũmb ning sẽn reng-a taoorã, la bʋɩl yĩng tɩ f bugs tẽmsã ma-wã (Mɑkɑ) la neb nins sẽn be a kɩremsã. La sẽn kõt-b sɩd ne yaoolem Raarã kõta sɩd ne-a, la bãmb gũusd b Pʋʋsgã."},{"id":93,"translation":"La ãnd wẽgd n le yɩɩd sẽn pasg-a zĩri-beed n rogl Wẽnde, maa a yeelame: \"b tʋma wahɩ tɩ wa mam nengẽ\". la b yaool n pa tʋms fʋɩ a nengẽ. La sẽn yeel-a: \"m na n sika wala Wẽnd sẽn sikã\", la lak fo sã n yã wẽgdbã sẽn wat n be kũum nen-yiling pʋgẽ, tɩ Malεgsã zẽk b nus b zugu, n yet-ba: \"yiis-y yõyã, rũnda la b rond yãmba yaalgã namsgo, yãmb sẽn da yɩ n yet Wẽnd zug sẽn pa sɩda, la y ra yɩ n waoogd y mense n yi A tagmas-rãmbã\"."},{"id":94,"translation":"Sɩda yãmb waa Tõnd nengẽ, yembr-yembr wala Tõnd sẽn da naan yãmb sɩngrẽ wã, la y bas Tõnd sẽn da kõ yãmbã y poorẽ, la Tõnd pa ne yãmb sugsdbã tɩ be ne yãmb ye, yãmb sẽn da yẽgemd tɩ b yaa lagem-n-taas ne yãmbã, sɩd la hakɩɩka yãmb ne taab sʋkã wãagame, tɩ yãmb sẽn da yẽgemdã fãa menem n bas yãmba."},{"id":95,"translation":"Ad Wẽnd la bõn-bεεl la Zoonf Bulsda, A yiisda vɩt kũumẽ, la A yiis kɩɩng vitẽ, Yẽ la Soabã, la yaa wãn-wãn tɩ yãmb wẽnegd n basd sɩdã."},{"id":96,"translation":"Yaa be-Vẽegda, la A maan yʋngã tɩ yaa yĩn-yõgnego, la wĩndgã ne kiuugã tɩ yaa gεεla, wãnde yaa wilb Naaba sẽn yaa mitã kordgo."},{"id":97,"translation":"La Yẽnd n maan ãdsã n kõ yãmba, bʋɩl yĩng tɩ y na bãng sor ne-bɑ ween-n-vɩɩgẽ la mogrẽ ligs pʋgẽ, sɩda Tõnd welsa tagmas-rãmbã tɩ y na bãnge."},{"id":98,"translation":"La Yẽnda n naan yãmba n yi yõor a yembre, n tar tablg zĩigẽ (Mɑ-rãmbã rogsmẽ) la bĩngr zĩigẽ (bɑ-rãmbɑ zãn-kudsẽ), sɩda Tõnd welsa Aayayã ne neb nins sẽn fasemd-ba."},{"id":99,"translation":"la Yẽnd n sik koom saasẽ wã tɩ Tõnd yiis ne-a bõn-bundɩ fãa, tɩ Tõnd yiis a pʋgẽ bõn-maasa, D yiisda bõn-bεεl a pʋgẽ sẽn sẽg taaba, la tamar tɩɩse, tɩ yi a puudẽ wã biisi sẽn yɑɑ gĩna n luund pẽem-pẽem, la pʋto sẽn yaa sibi, la zaeetʋʋn, la rʋmmaan, tɩ b wõnd taaba, tɩ b biisã yaa toor-toore, ges-y-yã a biisã t'a sã n wa wom n bɩ, ad tags-n-gesg be yẽ pʋgẽ ne sẽn kõt-b sɩda."},{"id":100,"translation":"La b maana zĩn-rãmbã tɩ b yaa lagem-n-taas ne Wẽnde, la Yẽ n yɑool n naan-ba. La b nang n pɑsg kom-ribli la kom-pugli n kõ-A tɩ pa tũ ne bãngr ye, A yɩlgame n zẽk n yi b sẽn bilgdã."},{"id":101,"translation":"Saas la tẽng yẽbgda, A na n talla biig wãn-wãn tɩ pag buud ka be ne-A, la A naan bũmb fãa, lɑ Yẽnda yaa mit ne bũmb fãa."},{"id":102,"translation":"Soab-kãngã la yãmb Soabã, bɩ y tũ-A , la Yẽ la bũmbã fãa bobenda."},{"id":103,"translation":"Nin pa gũbgd-A ye, la Yẽ gũbgda ninã fãa, la Yẽnda la bãng-pẽk Soɑbã n yaa minim-bedr Soaba."},{"id":104,"translation":"Sɩd-sɩda, vẽenem sẽn yɑɑ Dɑliil-rãmbɑ waa yãmb nengẽ sẽn yi yãmb Soɑbɑ nengẽ, tɩ sẽn yẽ-a yaa a meng yĩnga, la sẽn zoang-a be ne-a, la mam ka gũusdɑ yãmb zug ye."},{"id":105,"translation":"La yaa woto la Tõnd kẽnesd Aaya-rãmba, la Lɑgm-n-tɑɑrɑ rãmb na n yeelame tɩ wã pɑ sẽn yi Wẽnd nengẽ, lɑ fo karem-a Gɑfã rɑmb sẽn deng tɑoorã nengẽ, la Tõnd sẽn mɑɑn Aɑyɑ-rãmbɑ tɩ yɑɑ toor toorã yɑɑ bʋɩl yĩnga tɩ D na vẽneg sɩdã n kõ sɩd-kõtbã, bɑlɑ bãmb lɑ mitbɑ n yɑɑ sɑkdbɑ."},{"id":106,"translation":"Pʋge -ɑ Tẽn-tʋʋmɑ- b sẽn tʋm tɩ wa fo nengẽ sẽn yi fo Soabã nengẽ wã. Soab sẽn na n tũ n tɩlg tɩ pa Yẽ ka be ye, la f ball n yi lagem-n-ta-maandba."},{"id":107,"translation":"la Wẽnd sã n da tʋllẽ, b kõn maanẽ lagem-n-taar ye, la Tõnd pa maan foom tɩ f yaa gũusd b zug ye, fo pa yɩ n yaa bobend b yĩng ye."},{"id":108,"translation":"La y ra tʋ b sẽn tũud zẽng tɩ pa Wẽndã ye, tɩ b wa tʋ Wẽnde, ne maan-n-zʋʋk tɩ pa tũ ne bãngr ye, yaa woto bal la Tõnd faas n kõ zãma fãa b tʋʋma, rẽ poorẽ, b lεbeng zĩig yaa b Soabã nengẽ, t'A kõ-b kibar b sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":109,"translation":"La b wẽena ne Wẽnde b wẽeneg tεka, lak tagmas sã n wa-ba b na kõ sɩd ne-a. yeele: \"ad tagmas-rãmbã bee Wẽnd nengẽ, la bõe n wĩnigd yãmb t'a sã n wa y na kõ sɩd ne-a?\""},{"id":110,"translation":"La Tõnd leebd b sũyã la b ninã, tɩ b pa kõt sɩd ne-a wala b sẽn da ka kõ sɩd ne Alkʋrãanã rãeenemẽ wã, la D bas-b b kedgrã pʋgẽ tɩ b tuumdẽ."},{"id":111,"translation":"Lak tɩ Tõnd sã n da sikẽ-la Malεgs b nengẽ, tɩ kũ-rãmbã gom ne-ba la D tigim bũmb fãa b taoore, b pa na n yɩ n kõ sɩda rẽndame tɩ Wẽnd sã n tʋllɑ, la b wʋsg fãa zĩi rẽnda."},{"id":112,"translation":"Lɑ yaa woto la Tõnd maan bε ne nabiyaam fãa gilli, ninsaal sʋɩtãambã la zĩn-sʋɩtãambã, b sãnda walemda sãnda ne gom-noodo, tɩ yɑɑ belgem-menga, lak tɩ fo Soabã sã n da tʋlla b kõon n maan-y-yã-a, bɩ f bas-b la b sẽn wãagd n pasdã."},{"id":113,"translation":"La sẽn na yɩl tɩ neb nins sẽn pa kõ sɩd ne Yɑoolem-rɑarã sũy kɩl n tʋg b wɑlɑm yoodã, la b yard-a, lɑ sẽn na yɩl tɩ b tʋm tʋʋm-beed nins b sẽn tʋmdã."},{"id":114,"translation":"Rẽ yĩngã mam na n baoo bʋ-kaood zẽng sẽn pa Wẽnde? Tɩ yaa Yẽ la sẽn sik Gafã fo nengẽ wã, n yaa sẽn welse, la neb nins Tõnd sẽn kõ-b gafã b miime t'a yaa sẽn sik n yi fo Soabã nengẽ ne sɩda, bɩ f ra wa yɩ sik-maand ye."},{"id":115,"translation":"Tɩ fo Soabã gomdã pid ne sɩda la yals-tɩrga, tεdgd ka be ne A goamã ye, la A yaa Wʋmda n yaa Neta."},{"id":116,"translation":"La lak fo sã n tũ sẽn be-b tẽngã zug wʋsg fãa, b na menes foom n yi Wẽnd sorã, ad b pa pʋgde rẽnda sika, b pa yɩ rẽnda faoodba."},{"id":117,"translation":"Bãng tɩ fo Soabã, Yẽ n yɩɩd minim ne ned ning sẽn menem-a n bas A sorã, Yẽ n leb n yɩɩd minim ne kãndgdbã."},{"id":118,"translation":"Bɩ y rɩ bũmb nins b sẽn kodg ne Wẽnd yʋʋrã, tɩ sã n mikame tɩ y yaa sɩd-kõtba ne A Aaya-rãmba."},{"id":119,"translation":"La bõe n tar yãmb tɩ y pa na n rɩ bũmb ning b sẽn kodgd ne Wẽnd yʋʋrã, t'A yaool n welg n togsa yãmb A sẽn gɩdg yãmb yɛl ninsã sã n ka sẽn pak yãmba, la ad neb wʋsg menemdame b yamleoog yĩnga, tɩ pa tũ ne bãngre, la ad fo Soabã n yɩɩd minim ne maan-n-zʋʋg rãmbã."},{"id":120,"translation":"La y bas zũunuub-tʋʋmã sẽn vẽneg la sẽn solge, ad neb nins sẽn maand zũunuubã b na n yao-b-la b sẽn da yɩ n beegdẽ wã."},{"id":121,"translation":"La y ra rɩ bũmb ning b sẽn pa pʋd Wẽnd yʋʋr ɑ zug ye, ad rẽ yaa dĩin-yiiri, la ad sʋɩtãambã na n tʋmsdɑme n tʋgd b lall-n-taasẽ wã, sẽn na yɩl tɩ b maan yãmb tak-n-taare, la lɑk tɩ yãmb sã n tũ-ba, rẽnd y yaa lagem-n-taar-rãmba."},{"id":122,"translation":"Rẽ yĩnga ned ning sẽn da ki tɩ Tõnd vʋʋg-a la D maan vẽnegr n kõ-a t'a kẽnd a zug nebã sʋka, wẽnda wala ned ning sẽn be a ligs pʋgẽ, n pa na n yi-a? Yaa woto la Tõnd faas n kõ kɩfr-rãmbã b sẽn da yɩ n maandẽ wã."},{"id":123,"translation":"Yaa woto la Tõnd maan nin-wẽns n kõ tẽng fãa pʋgẽ, nin-wẽns sẽn yɑɑ bεdɑ, sẽn na yɩlẽ tɩ b rabs a pʋgẽ, la b pa maan rabr sã n pa b mensã bɑlɑ, la b pa mi ye."},{"id":124,"translation":"La tɩ Aayɑr sã n wa b nengẽ, b yetame: \" d ka na n kõ sɩd hal tɩ b wa kõ tõndo wala b sẽn kõ Wẽnd tẽn-tʋʋmbã, Wẽnd n yɩɩd minim A sẽn ningd A tẽn-tʋmdã zĩig ningẽ. Neb nins sẽn tʋm wẽngã na n paama yaalg la naong Wẽnd nengẽ, b sẽn ra yɩ n rabsdẽ wã yĩnga."},{"id":125,"translation":"Ned ning Wẽnd sẽn tʋll n kãndg-a, A pakda a yãoogã ne Lɩslaoongo, la ned ning A sẽn tʋll n manes-ɑ, A weoogda a yãoogã, tɩ yaa wala a kadbdame n dʋʋd saagẽ wã, yaa woto la Wẽnd namsd neb nins sẽn pa kõt sɩdã."},{"id":126,"translation":"La woto yaa fo Soabã sor tɩrga, ad Tõnd welsa Aaya-rãmbã ne neb nins sẽn yɑɑ tẽegdbã."},{"id":127,"translation":"۞B tara tɩlgr zak b Soabã nengẽ, la Yẽ la b lall-n-taaga b sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã yĩngɑ."},{"id":128,"translation":"La f tẽeg raar ninga A sẽn na n tigim b fãa gillã: \" yaa yãmb zĩn-rãmb zãmã, ad yãmb menesa ninsaalb wʋsgo ( y tʋʋm wẽnsɑ wʋsg n yɩɩdɑ nin-sɑɑlbã). tɩ b lall-n-taasã sẽn yaa ninssalbã yeele: \" Tõnd Soabã, tõnd sãnda maana wʋm-noog ne taaba, la tõnd taa wakat ning F sẽn kõ tõndã. La Wẽnd yeelyã: \" yãmb lebgr zĩig yaa bugmẽ, n na n duum beenẽ, rẽnda Wẽnd sẽn na n tʋlla, ad fo Soabã yaa Bʋʋd-Mita n yaa Mita."},{"id":129,"translation":"La yaa woto la Tõnd kãnegd wẽgdbã ne taaba b sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã yĩngɑ."},{"id":130,"translation":"Yaa yãmb zĩn-rãmb la ninsaalbã, rẽ yĩnga tẽn-tʋmdb pa wa yãmb nengẽ, n togsd yãmb Tõnd Aaya-rãmbã la b bugsd yãmb y ra-kãngã tigsgã? B yeendame: \"tõnd maana kaset d mens zutu, la dũni vɩɩmã belg bãmba. Woto bal la b maand kaset b mens zut tɩ bãmb ra yɩɩme n yaa kɩfr-rãmba."},{"id":131,"translation":"Bala, fo Soabã ka yɩ n na n halk tẽms ne wẽgd ye, tɩ tẽngã rãmb pɑ tɑr kibɑr ye, rẽndame tɩ b ra reng n bugsa tẽngã rãmba."},{"id":132,"translation":"Ãnkam fãa na n paama keoor sẽn zems a tʋʋma, la fo Soabã ka bɑsd n pɑ rol b sẽn tʋmdã ye."},{"id":133,"translation":"La fo Soabã la Sek-m-meng soab n yaa yoalsda. A sã n rata, A halkda yãmba la A leds A sẽn rat a soaba, wala A sẽn yẽbg yãmb n yi neb a taab koambẽ wã."},{"id":134,"translation":"Ad b sẽn pʋlem yãmb bũmb ningã watame, la yãmb ka na n põs (Tõnd) ye."},{"id":135,"translation":"Yeele: \"yaa mam neba! tʋm-y y zĩigẽ, ad mam me tʋmdame, yɩ bilfu y na bãng baas neer zak sẽn na n yɩ ne a soaba, ad wẽgdbã pa põsd ye\"."},{"id":136,"translation":"La b yãka pʋɩɩr n kõ Wẽnde, A sẽn naanã pʋgẽ sẽn yaa kood la rũmsi n yeele:\" woto yaa Wẽnd n so, la woto yaa tõnd lagem-n-taasã n so\", b yẽgengã pʋgẽ, tɩ bãmb lagem-n-taasã sẽn so wã pa tat Wẽnd ye, la Wẽnd sẽn so wã, yẽnda tata b lagem-n-taasã. Bãmbã sẽn da bʋʋd to-to wã yɩ wẽnga."},{"id":137,"translation":"La yaa woto la b faas n kõ lagem-n-taasã-rãmb wʋsgo b koambã kʋʋbo, b lagem-n-taasã n maan rẽ n na n halk-ba, la b gẽdg b dĩinã n kõ-bɑ. La Wẽnd sã n da tʋllẽ b kõon n maan-a ye, bɩ f bas-b la b sẽn pasd n rogendẽ wã."},{"id":138,"translation":"La b yeele:\" wã yaa rũms la kood sẽn gɩdge, pa rɩt-b sã n pa tõnd sẽn tʋll a soaba, woto lɑ b yẽgemdɑ, la rũms poe sẽn gɩdg tɩ pɑ zomdẽ ye, la rũms b sẽn pa yet Wẽnd yʋʋr b kodgrẽ ye, tɩ yaa zĩri-beed n rogl Wẽnde, A na n rol-b-lame b sẽn da yɩ n pasd n rogend-A wã."},{"id":139,"translation":"La b yeele: \"bũmb ning sẽn be rũm-kãensã pʋsẽ wã welga toor ne tõnd raoapã, n gɩdg ne tõnd pagbã. La sã n ki gɩfo, bãmb lagemda taab a pʋgẽ. A na n rol-b lame b bilgrã. Ad A yaa Bʋʋd-Mita, n yaa Mita."},{"id":140,"translation":"Sɩdɑ sẽn kʋ b koɑmbã bõnyã, ne yɑlemdo tɩ pɑ tũ ne bãngr ye; lɑ b gɩdg Wẽnd sẽn rɩlg-bã, pɑsg-n-dogl Wẽnd bɑlɑ. Sɩdɑ b menmɑme, b pɑ yɩ n yɑɑ kãndgdb ye."},{"id":141,"translation":"Lɑ Yẽ lɑ sẽn yẽbg pʋt sẽn tẽemde, lɑ sẽn tão yĩngri, lɑ tɑmɑr-tɩɩse lɑ kood t'ɑ biisã yõs tɑɑbɑ, lɑ zɑetʋʋn lɑ rʋmmɑɑn tɩ b vãtã wõnd tɑɑbɑ tɩ b biisã pɑ wõnd tɑɑb ye. Rɩ-y ɑ biisã t'ɑ sã n wome lɑ y kõ ɑ keoorã ɑ kẽebgã rɑɑre, lɑ y rɑ mɑɑn n zʋʋg ye, ɑd A pɑ nong mɑɑn-n-zʋʋg-rãmb ye."},{"id":142,"translation":"Lɑ be rũmsẽ wã sẽn sɑkd zɩlgr lɑ sẽn yɑɑ pãdse, rɩ-y bũmb ning Wẽnd sẽn rɩlg yãmbã lɑ y rɑ pʋg ɑ sʋtãan nɑ-tɑgdɩ ye, ɑd ɑ yɑɑ bε sẽn vẽneg ne yãmbɑ."},{"id":143,"translation":"A nɑɑnɑ kõbg ɑ nĩi, piisẽ wã yɑɑ yiibu, bʋʋsẽ wã me yɑɑ yiibu. Yeele: \"yɑɑ rɑɑd a yiibã lɑ A sẽn gɩdgã bɩɩ, bɩ yɑɑ yãans a yiibã, bɩ yɑɑ yãɑnsã rogs sẽn kʋmb bũmb ningã, leok-y Mɑɑm ne bãngr tɩ y sã n yɑɑ sɩd rãmbɑ."},{"id":144,"translation":"Yogma wã me yɑɑ yiibu, niigẽ wã me yɑɑ yiibu. Yeele: \"yɑɑ rɑɑd a yiibã lɑ A sẽn gidgã bɩɩ, bɩ yɑɑ yãans a yiibã, bɩ yɑɑ yãansã rogs sẽn kʋmb bũmb ningã, bɩ yãmb rɑ yɩɩ kɑset-rãmb wɑkɑt ning Wẽnd sẽn wɑ n sɑgl yãmb ne rẽ wã, lɑ ãnd n yɩɩd wẽgd ne sẽn wãɑgɑ zĩri-beed n dogl Wẽnde n nɑ n menems nebã tɩ pɑ tũ ne bãngre, ɑd Wẽnd pɑ kãndgd wẽg-m-meng rãmb ye."},{"id":145,"translation":"Yeele : mɑɑm n pɑ yã sẽn tʋms tɩ wɑ mɑm nengẽ wã sẽn gɩdg ne rɩtɑ t'ɑ rɑ rɩ-ɑ rẽndɑ gif mɑɑ zɩ-fudgdgɑ mɑɑ kukur nemdo; rẽ yɑɑ rẽgdo, mɑɑ yɑɑ dĩin-yiibu rẽ me lɑ b sẽn kodge tɩ pɑ ne Wẽnd yʋʋr ye. Lɑ sẽn pɑk ɑ soɑb t'ɑ pɑ kεdgd n pɑ mɑɑn-n-zʋʋk soɑbɑ, rẽnd fo Soɑbã yɑɑ yɑɑfdɑ n yɑɑ yolsdɑ."},{"id":146,"translation":"Lɑ yɑhʋʋd-rãmbã zugu Tõnd gidgɑ nɑ-yẽes soɑb fãɑ ne-bɑ. Lɑ nĩisẽ wã lɑ rũmsẽ wã Tõnd gɩdgɑ b zugu b kɑɑmã sã n pɑ sẽn be b poɑyã zugu mɑɑ yãɑdã mɑɑ sẽn gẽdg ne kõbɑ,Tõnd rolb lɑ woto b zʋʋg-toaoogã yĩngɑ, lɑ ɑd Tõnd yɑɑ sɩd rãmbɑ."},{"id":147,"translation":"Lɑ b sã n yɑgs foo bɩ f yeele ''yãmb Soɑbã yɑɑ yols-yɑleng soɑbɑ, lɑ A keelmã b pɑ tõe n tus-ɑ n yi nin-wẽnsã ye''."},{"id":148,"translation":"Sẽn mɑɑn-b lɑgem-n-tɑɑrã nɑ n yeelɑme, tɩ bãmb yɑɑ sẽn tik Wẽnd sɑkrã lɑ A pʋlengã n wilgd bãmb Lɑgm-n-tɑɑrã sẽn mɑnege, b yetɑme'' Wẽnd sã n dɑ tʋllẽ tõnd kõon n mɑɑnẽ lɑgem-n-tɑɑr ye, d bɑ-rãmbɑ me kõn maanẽ; tõnd kõon n gidgẽ bɑɑ fʋɩ, lɑ yɑɑ woto bɑlɑ lɑ sẽn reng-b bãnb tɑoorã yɑgs yã hɑlɩ tɩ b wɑ lemb Tõnd nɑngã, yeele rẽ yĩngɑ yãmb tɑrɑ bãngr bɑɑ bilfu n wilgd tɩ Wẽnd yɑrdɑ yãmb lɑgm-n-tɑɑrã bɩ y yiis-ɑ n kõ-do. Yãmb sẽn tũudã pɑ yɩ rẽndɑ sãmbse, yãmb pɑ yɩ rẽndɑ yɑgdbɑ."},{"id":149,"translation":"Yeele dɑliil sẽn tɑ tεk yɑɑ Wẽnd n so, rẽnd A sã n rɑ tʋllẽ A nɑ kãndg yãmb zãngɑ."},{"id":150,"translation":"Yeele ''wɑ-y ne yãmb kɑset-mɑɑndb nins sẽn mɑɑn kɑset tɩ Wẽnd gidgɑ wã wã, lɑ b sã n mɑɑn kɑseto bɩ f rɑ mɑɑn kɑset n lɑgem-b ye, lɑ f rɑ pʋg sẽn yɑgs-b Tõnd Aɑyɑ wã, lɑ sẽn pɑ kõt-b sɩd ne yɑoolem rɑɑrã, lɑ b mɑmsd yεl ɑ tɑɑb ne b soɑbã."},{"id":151,"translation":"Yeele ''wɑ-y tɩ m kɑrem yãmb Soɑbã sẽn gɩdg yãmb zugã n wĩnig-yã: yɑɑ y rɑ mɑɑn lɑgem-n-tɑɑr ne-A bɑɑ fʋɩ, lɑ y mɑneg roɑgdb ɑ yiibã, lɑ y rɑ kʋ y koɑmbã tɑlemd yĩng ye; Tõnd n dɩlgd yãmb lɑ bãmbɑ, lɑ y rɑ pẽneg yel-beed sẽn vẽng lɑ ɑ sẽn solg ye, lɑ y rɑ kʋ yõor ning Wẽnd sẽn gɩdgã rẽndme tɩ yɑɑ sẽn tũ sɩdɑ, yɑɑ wãnde lɑ A sɑgl yãmb ne-ɑ sãnd-sãnde y nɑ tɑll yɑm."},{"id":152,"translation":"Lɑ y rɑ pẽneg kɩɩb ɑrzεk ye rẽndɑ ɑ mɑnegre hɑl t'ɑ wɑ tɑ ɑ rɑood wɑkɑt, lɑ y pids vũgbã lɑ mɑgbã ne tẽeg-tɩrgɑ, Tõnd pɑ rogend yõore rẽndɑ ɑ sẽn tõe, lɑ y sã n gomd bɩ y tẽeg tɩrgɑ bɑɑ tɩ sã n yɑɑ rog-pẽntɑ, lɑ y pids Wẽnd sɑrtã, yɑɑ wãnde lɑ A sɑgl yãmbɑ sãnd-sãnde y nɑ tẽege."},{"id":153,"translation":"Lɑ wãnde yɑɑ Mɑm sorã tɩ yɑɑ tɩrgɑ bɩ y tũ-ɑ, lɑ y rɑ tũ so-bɑdmã t'ɑ wɑ welg yãmb n yi A sorã ye, yɑɑ wãnde lɑ A sɑgl yãmb ne-ɑ, sãnde y nɑ zoe Wẽnde."},{"id":154,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ Tõnd kõ ɑ Musɑ gɑfã tɩ yɑɑ neemã pidsg sẽn mɑnegɑ wã zugẽ (ɑ Musɑ) n nɑ n dol-ɑ ɑ mɑɑn-neerã yĩngɑ, n le yɑɑ welsg ne bũmbã fãɑ, n yɑɑ kãndgre lɑ yolsgo, sãnd-sãnde b nɑ kõ sɩd ne b soɑbã sεgbã."},{"id":155,"translation":"Lɑ wãnde (Alkʋrãɑnɑ) yɑɑ gɑfo tɩ Tõnd sik-ɑ t'ɑ yɑɑ bɑrkɑ, bɩ y pʋg-ɑ lɑ y zoe (Wẽnde) sãnd-sãnde b nɑ yols yã."},{"id":156,"translation":"Sẽn nɑ yɩlɑ lɑ yãmb rɑ wɑ yeele ''ɑd gɑfã sikɑme n kõ zãmɑ ɑ yiib sẽn reng tõnd tɑoore, lɑ tõnd rɑ yɩɩme n yɑɑ yɑm yɑɑl-yɑɑl rãmb n yi b kɑrengã''."},{"id":157,"translation":"Mɑ y yeele ''lɑk tɩ b sã n sikẽ-la gɑfã tõnd zugu tõnd nɑɑn n kãnd n yɩɩd-bɑ, lɑ sɩdɑ vẽenem wɑɑ yãmb nengẽ sẽn yi yãmb Soɑbã nengẽ lɑ kãndgr lɑ yolsgo, lɑ ãnd n yɩɩd wẽgd ne sẽn yɑgs-ɑ Wẽnd Aɑyɑ wã lɑ ɑ wenems n bɑs-ɑ, D nɑ n dolɑ sẽn wenegd-b n bɑsd Tõnd Aɑyɑ wã nɑmes-wẽengɑ, b sẽn dɑ yɩ n rɑeegdẽ wã yĩngɑ."},{"id":158,"translation":"Rẽ yĩngɑ b kolldɑme sã n pɑ Mɑlεgs wɑ wɑ bãmb nengẽ n nɑ n reeg b yõyã, mɑ fo Soɑbã wɑ welegrã rɑɑre, mɑɑ fo Soɑbã tɑgmas-rãmb sãndɑ wɑ wɑ sẽn wilgd dũni wã yikrã, rɑɑr ning fo Soɑbã tɑgmas sãndɑ sẽn nɑ n wɑ wã, yõor sɩd-kũun pɑ le nɑfd-ɑ, t'a sã n dɑ pɑ kõ sɩd mɑɑ ɑ tʋmɑ ɑ sɩd-kũunã pʋgẽ sẽn sõmb ye. Yeele koll-y-yã ɑd Tõnd yɑɑ kolldbɑ."},{"id":159,"translation":"Ad sẽn wels-b dĩinã n lebg toɛ-toɛ yã, fo pɑ be b pʋgẽ bɑɑ fʋɩ, ɑd b yellã bee ne Wẽnde rẽ poor t'A kõ-b kibɑr b sẽn rɑ yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":160,"translation":"Sẽn wɑɑ ne yel-sõmde ɑ tɑrɑ ɑ bilg-n-tɑɑr piigɑ, lɑ sẽn wɑɑ ne wẽngã b pɑ rond-ɑ rẽndɑ ɑ buud bɑl ye, tɩ b pɑ wẽgd bãmbɑ."},{"id":161,"translation":"Yeele ''ɑd mɑm Soɑbã peegɑ mɑɑm n tog sor sẽn yɑa tɩrgɑ, dĩin sẽn yɑɑ tɩrgɑ, ɑ ɭbrɑɑhɩɩm dĩinã sẽn kɩlld n togd wẽn-yembgo, lɑ ɑ ɭbrɑɑhɩɩm pɑ yɩ lɑgem-n-tɑɑr soɑb ye''."},{"id":162,"translation":"Yeele ''ɑd mɑm pʋʋsgã lɑ m kodgrã lɑ m vɩɩmã lɑ m kũumã yɑɑ Wẽnd A ye n so, bõn-nɑɑndsã Nɑɑbã''."},{"id":163,"translation":"Lɑgem-n-tɑɑr pɑ be ne-A ye, lɑ rẽ lɑ B sɑgl mɑɑm lɑ mɑm yɑɑ sɑk-n-tũ-rãmbã rãeenem."},{"id":164,"translation":"Yeele ''zẽng sẽn pɑ Wẽnd lɑ mɑm bɑood tɩ yɩ m soɑbɑ, tɩ Yẽ n yɑool n yɑɑ bũmbã fãɑ Soɑbɑ, lɑ yõor fãɑ pɑ tʋmd rẽndɑ ɑ zugu, lɑ zɩɩb tʋkd pɑ tʋkd ɑ to zɩɩb ye, rẽ poorẽ y lεbeng zĩig yɑɑ y Soɑbã nengẽ t'A kõ-y kibɑr y sẽn rɑ yɩ n yõsd tɑɑb bũmb ning pʋgẽ wã''."},{"id":165,"translation":"Lɑ Yẽ n mɑɑn yãmb tɩ y yɑɑ lɛdsdb tẽngã zugu, lɑ ɑ zẽk yãmb dɑrgε-rãmb sãndɑ zugu, n nɑ n zɑrb yãmb n ges ne A sẽn kõ yãmbã. Ad fo Soɑbã sɩbgr yɑɑ tʋʋlle lɑ A yɑɑ yɑɑfdɑ n yɑɑ yolsdɑ."}]},{"id":7,"verses":[{"id":1,"translation":"Alɩf, Lɑɑm, Mɩɩm, Ṣaad.[1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Yaa gafo b sẽn sik n kõ foom, rẽnd pakr ra wa zĩnd fo sũurẽ wã sẽn kẽed ne-a ye. Sẽn na yɩl tɩ f tall-a n bugsi, la a yaa tẽegr ne sɩd-kõtbã."},{"id":3,"translation":"Tũ-y bũmb ning b sẽn sik n kõ yãmbã, sẽn yi y Soabã nengẽ wã, la y ra wa tũ lall-n-taas zẽms sẽn pa Yẽ ye. Paood yãmb sẽn tagsd n getẽ."},{"id":4,"translation":"Lɑ sõor waoog tẽens Tõnd sẽn halke, tɩ Tõnd sɩbgrã wa b nengẽ b yʋng gõeemẽ maa b wĩndg gõeemẽ."},{"id":5,"translation":"B boolgã pa yɩ bũmb a to, Tõnd namsgã sẽn wa n wa b zugã, rẽnda b sẽn yeele: \" ad tõnd yɩɩme n yaa wẽgdba\"."},{"id":6,"translation":"Ad Tõnd na n sogsa neb nins Tõnd sẽn tʋms tɩ kẽng b rãmb nengẽ wã, la ad D na n sogsa Tẽn-tʋʋmbã me."},{"id":7,"translation":"Ad Tõnd na kõ-b kibare ne bãngre, ad Tõnd rag n ka yɩ n lill ye."},{"id":8,"translation":"La peesgã ra-kãng raarã na n yɩɩ sɩda, rẽnd neb nins yel-sõmd sẽn zɩsge, ad bãmb la põsdba."},{"id":9,"translation":"La sã n yaa ne neb nins tʋʋm-sõmã sẽn faage, ad yaa bãmb la neb nins sẽn bõn b mense, b sẽn da yɩ n wẽgd Tõnd Aayayã yĩnga."},{"id":10,"translation":"Ad Tõnd kõo yãmb tõog tẽng poor zugu, la D maan rɩtl n kõ yãmba, lɑ paood yãmb sẽn pʋʋsd barka."},{"id":11,"translation":"Ad Tõnd naana yãmbɑ, rẽ poorẽ tɩ D sʋʋr yãmba, rẽ poorẽ tɩ D yeel Malεgsa: \"maan-y a Adam suguudu\". Tɩ b fãa tiuul rẽnda a ɭblɩɩs n tõdge, n pa naag suguud maandbẽ wã."},{"id":12,"translation":"La Wẽnd yeele: \"yaa bõe n gɩdg foom tɩ f maan suguudu M sẽn wa n sagl foomã\"? La a yeel yã: \"maam n são-a, Fo naana maam ne bugum n naan yẽnda ne tãndo\"."},{"id":13,"translation":"La Wẽnd yeel yã: \"sig beenẽ, tɩ pa sõmb ne foom tɩ f maan waoog-m-meng beenẽ ye, yi beenẽ tɩ fo yaa yaalga\"."},{"id":14,"translation":"La a (ɭblɩɩs) yeele: \"yaoolg maam n tɩ tãag Yikr-raarã''."},{"id":15,"translation":"Tɩ [Wẽnd] yeele: \" ad fo naaga b sẽn na n koll-b rãmbã''."},{"id":16,"translation":"La a ɭblɩɩs yeel yã: \"Foom a Wẽnd sẽn rɑɑg maamã, m na n tiim n zĩnd Fo so-tɩrgã zugu, (tɩ b pa tõe n tɑ Foom ye)."},{"id":17,"translation":"Rẽ loogr poorẽ, m na n waa b nengẽ, b taoore, la b poorẽ, la b rɩtg wεεngẽ la b goabg wεεngẽ, F kõn mik b wʋsg tɩ yɑɑ bark pʋʋsdb ye\"."},{"id":18,"translation":"La Wẽnd yeel yã: \" yi beenẽ, tɩ f yaa b sẽn zange lɑ b sẽn rig ɑ soɑbɑ n zãag yolsgo, ad ned ning sẽn pʋg-a foom bãmbã sʋka, M na pids Gεhannem ne yãmb gilli."},{"id":19,"translation":"Yaa foom a Adama! kẽ arzãnã foom la f pagã la y rɩ a pʋgẽ yãmb sẽn rat fãa, la y ra kolg tɩ-kãngã n wa lebg wẽg-m-mens rãmb ye\"."},{"id":20,"translation":"T'a a Sʋɩtãan wa liib-ba sẽn na yɩl n vẽneg b yãndã n wĩnig-ba, la a (Sʋɩtãan) yeele: \" ad yãmb Soabã pa gɩdg yãmb tɩ-kãngã rɩɩbo, rẽndame tɩ yaa sẽn na yɩl tɩ y ra yɩ Malεgs a yiibu maa y ra yɩ paadb ye\"."},{"id":21,"translation":"La a wẽename b yiibã yĩngã (n yeele) \"ad mam yaa pʋ-peelem soaba y yiibã yĩnga\"."},{"id":22,"translation":"T'a Sʋɩtãan sik-b yiibã ne belgre, la wakat ning b sẽn lemb tɩɩgã bilã la b yãnã pãrg n bas-ba, tɩ b lebg n tõsd arzãnã vãad n lut b yãnã, tɩ b Soabã na n bool-ba : \" Mam ka gɩdg yãmb n yi tɩ-kãngã, M pa yeel yãmb t'a Sʋɩtãan yaa yãmb y yiibã bε?\"."},{"id":23,"translation":"La b yiibã yeele: \"yaa d Soaba, ad tõnd wẽga d mense, la tɩ Fo sã n ka yaaf tõnd la F yols tõndo, d nɑ n yɩɩ bõn rãmba\"."},{"id":24,"translation":"Tɩ Wẽnd yeele: \"sig-y-yã, yãmb ne taab na n yɩɩ beem, y tara Tẽngã pʋgẽ tablg zĩiga la wʋm-noogo n tɩ tãag wakat sẽn yãk toɑɑgɑ\"."},{"id":25,"translation":"La Wẽnd yeel yã: \"beenẽ (tẽng zugu) la y na vʋɩɩmde, be me la y kiida, be me lɑ b nɑ n yiis-yã\"."},{"id":26,"translation":"Yaa yãmb a Adam koamba! Tõnd sika fut n kõ yãmba, sẽn lut yãmb yãnã la faas-teedo. La Wẽn-zoɛɛg fut n yɩɩde, la ad woto yaa sẽn yi Wẽnd tagmasã pʋgẽ, sẽn na yɩlẽ tɩ b tẽegdẽ."},{"id":27,"translation":"Yaa yãmb a Adam koamba! A Sʋɩtãan ra wa zarb yãmba, wala a sẽn da yiis y rogdb a yiibã arzãnẽ wã ye, n pidg b futã n bas-ba, n na n wĩnig b yiibã b yãnã. Ad yẽ la a buudã nee yãmba, zĩig ning yãmb sẽn pa ne-ba. Ad Tõnd maana Sʋɩtãambã tɩ b yaa lall-n-taas ne neb nins sẽn pa kõt sɩdã."},{"id":28,"translation":"Lɑ b sã n maan tʋʋm-beed la b sẽn yete:\" tõnd mika d yaab-rãmb woto zugu, la yaa Wẽnd n sagl tõnd ne-a\". Yeele: \"ad Wẽnd pa sagl yel-beed ye. Y na n pasa zĩri-beed n rogl Wẽnd ne bũmb ning yãmb sẽn pa mi?\""},{"id":29,"translation":"Yeele: \" mam Soabã sagla ne tẽeg-tɩrga. Lɑ y Maan suguudã tɩ yɩ Wẽnd yĩnga la y yɩlg-y pʋʋsgã ne Wẽnd A ye misr fãa gill pʋgẽ. La y kos-A, tɩ yãmb yaa sẽn yɩlg tũudmã fãa A yĩngɑ. La A sẽn rɑ tõog n naan yãmbã yaa Yẽnd nengẽ la y na n le lebg n tʋge."},{"id":30,"translation":"Sull n be t'A kãnd-bɑ, la sull me n be tɩ menengã sɩdg b zugu, ad bãmbã rɩka Sʋɩtãansã tɩ yaa b lall-n-taase zẽng tɩ pa Wẽnd ye, la b tẽed tɩ b bee kãndgr zugu."},{"id":31,"translation":"Yãmb a Adam koamba! Yeelg-y y faas-teedo misr fãa pʋgẽ, la y rɩ la y yũ sẽn yaa yɩlemse, la y ra maan n zʋʋg ye, ad Wẽnd pa nong maan-n-zʋʋg-rãmb ye."},{"id":32,"translation":"Yeele: \"ãnd n gɩdg faas-teed nins Wẽnd sẽn yiis n kõ A yembsã la rɩ-yɩlmã?\" yeele: \"ad bõn-yɩllmã belmɑ yaa sɩd-kõtbã yĩng dũni vɩɩmã pʋga, la yaa sẽn welg toor zall ne bãmbɑ Yikr-raarã. Yaa woto la Tõnd welsd Aaya-rãmbã n kõt neb sẽn yaa bãngdba."},{"id":33,"translation":"Yeele: \" ad mam Soabã sẽn gɩdgã yaa yel-beedo, sẽn solg la sẽn vẽnege la kedgr tɩ pa tũ ne sɩd ye, la Wẽnd leb n gɩdga y sẽn na n maan lagem-n-taar ne Wẽnde, A sẽn ka sik tɑgmas ɑ zugu, la y sẽn na n yeel Wẽnd zugu yãmb sẽn pa mi\"."},{"id":34,"translation":"La zãma fãa tara a raare, b raarã sã n ta, b pa na n yaoolg-b baa bilf ye, b pa na n yãg ne-b me tɩ b sɑsɑ wã pa ta ye."},{"id":35,"translation":"Yãmb a Adam koambã! Tẽn-tʋʋmb sã n wa wa yãmb nengẽ, n togsd yãmb Mam yel-soalmã, rẽnd neb nins sẽn sak n zoe Wẽnde la b maneg b tʋʋmã, yaeesg ka be bãmb zugu, sũ-sãang me ka na n paam-b ye."},{"id":36,"translation":"Lɑ sẽn yɑgs-b Tõnd yel-solmã la b maan waoog-m-menga n yi-bã, bãmbã lɑ bugum koɑmbɑ, n na n yɩ paadb ɑ pʋgẽ."},{"id":37,"translation":"Rẽnd ãnd n le yɩɩd ne wẽgb n le ta ned ning sẽn wãdgɑ n doglg Wẽnd mɑɑ ɑ yɑgs A goɑmã? Bãmbã pʋɩɩrã sẽn be sebrã pʋgã b nɑ n pɑɑm-ɑ-lɑ dũni, hɑl tɩ Tõnd tẽn-tʋmdbã sã n wɑ wɑ b nengẽ n nɑɑ n deeg b yoẽ wã lɑ b sẽn yet-bɑ: ''yãmb sẽn dɑ tũudu-b rãmb zẽng sẽn kɑ Wẽndã bε?'' tɩ b yeele: b menmɑme n bɑs tõndo; lɑ b sɑk n deeg b zugu tɩ bãmb rɑ yɑɑ sõm-zɩtbɑ (Kɩfr-dãmbã)."},{"id":38,"translation":"T'ɑ yeele: kẽ-y (n naag) sul sẽn deng yãmb tɑoore sẽn yɑɑ zĩn-dɑmbɑ lɑ nebɑ bugmã pʋgẽ. sul fãɑ sã n kẽ lɑ ɑ sẽn kãɑbd ɑ to, hɑl tɩ b fãɑ sã n wa pɑɑm tɑɑb ɑ pʋgẽ wã lɑ b pʋgdbã sẽn yet b tɑoor rãmbã: d Soɑbɑ, yɑɑ bãmbã n menes tõndã, bɩ F kõ-b nɑong sẽn fão sẽn yɑɑ bugm, t'A yeele: fãoob n pɑɑs be yem kɑm fãɑ yĩngɑ lɑ yãmb kɑ mi ye."},{"id":39,"translation":"Tɩ b tɑoor rãmbã yeel b pʋgdbã: yãmb pɑ tɑr yɩɩdlem tõnd zug ye, bɩ y lemb nɑongã y sẽn dɑ tʋmd wẽngã yĩngɑ."},{"id":40,"translation":"Bãng-y tɩ sẽn yɑgs-b Tõnd goɑmã lɑ b mɑɑn wɑoog-m-meng n bɑs-ɑ wã b kɑ pɑkd sɑɑsã rɑgnoy wã b yĩng ye, lɑ b le kɑ kẽed arzãnã me, hɑl tɩ yʋgemd wɑ tɩ kẽ fu-pĩim võorẽ, lɑ yɑɑ woto me lɑ D rond yel-wẽn-mɑɑndbã."},{"id":41,"translation":"B tɑrɑ pĩ-gãɑs gεhãnnɑb pʋgẽ, lɑ b tɑr fu-gobs b yĩngrã, lɑ woto me lɑ D rond wẽngdbã."},{"id":42,"translation":"Lɑ sẽn kõ-b sɩd lɑ b tʋm tʋʋm-sõmɑ wã, Tõnd kɑ rogend yõor rẽndɑ ɑ sẽn tõe, bãmbã lɑ ɑrzãn koɑmbã, b yɑɑ pɑɑdbɑ ɑ pʋgẽ."},{"id":43,"translation":"Lɑ D yiis beem buud fãɑ sẽn be b sũyẽ wã; tɩ kosoodã zoet b tẽngrã; tɩ b yeele: pẽgr be ne Wẽnde sẽn wilgɑ tõnd sor tɩ d tũ n pɑɑm woto wã, lɑ tõnd rɑ kɑ yɩ n nɑ n bãng sor n tũ sã n kɑ Wẽnd sẽn wilg tõndã yĩngɑ, sɩdɑ tõnd soɑbã Tẽn-tʋʋmbã wɑɑ ne sɩdã. Lɑ b bool-b n yeele: arzãn-kãngã b kõ-ɑ-lɑ yãmbɑ y sẽn dɑ yɩ n tʋmdẽ wã yĩngɑ."},{"id":44,"translation":"Lɑ ɑrzãn koɑmbã bool bugum rãmbã n yeel tɩ sɩdɑ tõnd mikɑ d Sobã sẽn pʋlem tõndã tɩ yɑɑ sɩdɑ; lɑ rẽ yĩngɑ yãmb mikɑ y Soɑbã sẽn pʋlem yãmbã tɩ yɑɑ sɩd bɩ? Tɩ b yeel tɩ: Nge; tɩ moond zĩnd b sʋkã n yeele: Wẽnd kãɑb-beed be ne wẽgdbã."},{"id":45,"translation":"B rãmb nĩns sẽn gɩdgd ne Wẽnd sorã lɑ b rɑt n goɑlem-a wã, n leb n yɑɑ yɑgsdb ne yɑoolem rɑarã."},{"id":46,"translation":"Lɑ lɑlg n be b ne tɑɑb sʋkɑ, tɩ Lɑlgã zugu neb n be be, b mii ned fãɑ ne b tɑgmase, lɑ b boolɑ ɑrzãn kɑombẽ n yeele: tɩlgr be ne yãmbɑ, bãmb sẽ kɑ kẽ-ɑ ye, lɑ b tẽedɑme."},{"id":47,"translation":"Lɑ b sã n wẽnemd b nemsã n tees bugmã rɑmb lɑ b sẽn yete: d Soɑbɑ! Rɑ rɩk tõnd n nɑɑg wẽgdbẽ wã ye."},{"id":48,"translation":"Lɑ lɑlgã-zug rɑmbã boolɑ neb b sẽn mi-b ne b tɑgmasã n yeele: yãmb tigingã lɑ y sẽn dɑ mɑɑnd wɑoog-m-mengã kɑ põsg yãmb ye."},{"id":49,"translation":"Bãmbã lɑ yãmb sẽn wẽen tɩ Wẽnd kɑ nɑ n kõ-b yolsgã bɩ? Tɩ Wẽnd yeel sɩd-kõtbã kẽ-y ɑrzãnã zɑkã, yεεsg kɑ be ne yãmbɑ, lɑ y sũy me kɑ nɑ n sãɑm ye."},{"id":50,"translation":"Lɑ bugmã rãmb boolɑ ɑrzãn koɑmbã n yeele: yãk-y koomã mɑɑ wẽnd sẽn dɩlg yãmbã n kõ-do; tɩ b yeele: ɑd Wẽnd gɩdgɑ b yiibã fãa ne sõm-zɩtbã."},{"id":51,"translation":"Sẽn dɩk-b tũudmã tɩ yɑɑ yõor yɑmleoog lɑ reemã, tɩ ãndũni vɩɩmã belg-bã. Rẽ yĩngɑ D nɑ n yĩm-b-lɑ rũndã wa bãmb me sẽn yĩm rũndã dɑɑrã sεkã lɑ b rɑ yɑgsd Tõnd goɑmã lɑ D yel-soɑlmã."},{"id":52,"translation":"Lɑ sɩdɑ! Tõnd wɑ b nengẽ ne sebr n wεls-ɑ ne bãngre, t'ɑ yɑɑ peegre lɑ yolsgo, neb nins sẽn kõt-b sɩdã yĩngɑ."},{"id":53,"translation":"Rẽ yĩngɑ b gũudɑme tɩ kɑ ɑ yɩɩbã? Rɑɑr ningɑ ɑ yɩɩbã sẽn nɑ n wɑ wã, neb nins sẽn dɑg n yĩm-ɑ wã nɑ n yeelɑme: sɩdã, tõnd soɑbã tẽn-tʋʋmbã wɑɑ ne sɩdã; rẽ yĩngɑ tõnd tɑrɑ sugsdb tɩ b na n sugs tõnd yĩng bɩ? mɑɑ b nɑ n lebs-d-lɑme tɩ d tʋm sẽn yõsg tõnd sẽn dɑ tʋmdã bɩ? Sɩdã b bõnɑ b mense, lɑ b sẽn dɑ yɩ n wãdgd n dogendẽ wã menmɑme m bɑs-bɑ."},{"id":54,"translation":"Bãng-y tɩ yãmb soɑbã lɑ Wẽnd sẽn nɑɑnɑ sɑɑsã lɑ Tẽngã rɑsem ɑ yoob pʋgẽ, rẽ poorẽ t'ɑ zẽk Al-ʿarsã yĩngri, A pundɑ yʋngã ne wĩndgã tɩ b bɑbsd tɑɑb kʋdɑe, lɑ wĩn-toogã ne ãdsã yɑɑ sẽn nom ne A sɑgelle; rẽ yĩngɑ naanegã lɑ sɑgellã kɑ Yẽ soolem? rẽnd Wẽnd sẽn yɑɑ bũn-nɑɑndsã fãɑ Soɑbã nɑɑm yɩ wɑgell n zẽke."},{"id":55,"translation":"Bõos-y y Soɑbã ne fĩinig lɑ solgre, ɑd A kɑ nong mɑɑn-n-zʋʋg rãmb ye."},{"id":56,"translation":"Lɑ-y rɑ sãɑm Tẽngã A sẽn mɑneg-ɑ poor ye, Lɑ y bõos-A ne yεεsg lɑ tẽebo, ɑd Wẽnd yolsgã pẽe ne mɑnegdbã."},{"id":57,"translation":"Yẽnd n tʋmd sobdã tɩ yɑɑ sũ-noogr ne A yolsgã sẽn yɑɑ sɑ-koomã wɑɑngo, hɑl t'ɑ sã n wɑ peng sɑwɑd-zɩsdo Tõnd pεεgd-ɑ lɑme n kẽng tẽn-kɩɩngẽ n tɩ sik koomã n buls ne-ɑ bõm-biisã fãɑ gilli; yɑɑ woto me lɑ D nɑ n yiis kiidbã tɩ sãnd-sãnde y nɑ tẽege."},{"id":58,"translation":"Lɑ tẽn-sõng bõn-bundɩ wã bundɑ ne ɑ Soɑbã rɑɑbo, lɑ tẽn-wεεg kɑ bund rẽndɑ yood-yoodo, yɑɑ woto lɑ Tõnd kẽnesd Aɑyɑ wã sẽn pʋʋsd-b bɑrkã yĩngɑ."},{"id":59,"translation":"Sɩdɑ! Tõnd tʋmɑ ɑ Nuuh ɑ nebã nengẽ, t'ɑ yeele: m nebɑ! tũ-y Wẽnde, yãmb kɑ tɑr soɑb zẽng sẽn kɑ yẽ ye, ɑd mɑm yεεsdɑ rɑ-kẽengã rɑɑr nongã ne yãmbɑ."},{"id":60,"translation":"T'ɑ nebã pʋgẽ tɑoor rãmbã yeele: ɑd tõnd nee foo tɩ f bee meneng sẽn yɑɑ vẽeng pʋgẽ."},{"id":61,"translation":"T'ɑ yeele: m nebɑ!, meneng kɑ tɑr mɑɑm ye, lɑ ɑd mɑm yɑɑ tẽn-tʋʋm sẽn yi bõn-nɑɑndsã fãɑ Soɑbã nengẽ."},{"id":62,"translation":"M tɑɑsdɑ yãmb mɑm Soɑbã tẽn-tʋmdã, lɑ m pelgd m pʋg n sɑgend yãmbɑ, lɑ n mii sẽn yit Wẽnd nengẽ yãmb sẽn kɑ mi."},{"id":63,"translation":"Yãmb mɑɑndɑ yel-solemd tɩ tẽegr n wɑ yãmb nengẽ sẽn yi yãmb Soɑbẽ wã n wɑ yãmb nengẽ n kõ rɑo sẽn yi yãmb pʋgẽ, bʋɩl yĩng ɑ nɑ bugs yãmb tɩ y bãng n gũus Wẽnde, tɩ sãnd-sãnd B nɑ yols-yã."},{"id":64,"translation":"Tɩ b yɑgs-ɑ, tɩ Tõnd põsg-ɑ, yẽ ne neb nins sẽn dɑ be ne-ɑ koglgã pʋgã, lɑ D bõr sẽn yɑgs-b Tõnd yel-soalmã, ɑd b yɩɩ pʋ-tẽ-zond-rãmbɑ."},{"id":65,"translation":"Lɑ D tʋm ɑ Aɑd rãmb nengẽ b sɑɑm-biig ɑ Huud, t'ɑ yeele: m nebɑ! tũ-y Wẽnde, yãmb kɑ tɑr Soɑb zẽng tɩ kɑ Yẽ ye, rẽ yĩngɑ y kɑ nɑ n gũus ne Wẽnde?"},{"id":66,"translation":"A nebã pʋgẽ sẽn yɑ-b sõm-zɩtbã yeelɑme: ɑd tõnd nee foo tɩ f bee yɑlemd pʋgẽ, ɑd tõnd le mii vẽeneg me tɩ fo yɑɑ zĩrĩ-be-nebã pʋgẽ yembre."},{"id":67,"translation":"T'ɑ yeele: m nebɑ! ɑd yɑlemd kɑ tɑr mɑɑm ye, lɑ sẽn m be bɑlɑ, mɑm yɑɑ b sẽn tʋm ɑ soɑb t'ɑ yi Wẽnd nengẽ n wɑ."},{"id":68,"translation":"M tɑɑsdɑ yãmb m Soɑbã tẽn-tʋmdã, lɑ m yɑɑ sɑgend sẽn yɑa pʋ-peen-ned ne yãmba."},{"id":69,"translation":"Yãmb mɑɑndɑ yel-solemd tɩ Tẽegr n wɑ yãmb nengẽ sẽn yi yãmb Soɑbẽ wã n wɑ yãmb nengẽ n kõ rɑo sẽn yi yãmb pʋgẽ, bʋɩl yĩng t'ɑ bugs yãmbɑ, Lɑ y tẽeg A sẽn mɑɑn tɩ yãmb yɑɑ lεdsdb ɑ Nuuh nebã loogr poorẽ, lɑ A le pɑɑs yãmb yɑk naaneg pʋgẽ, bɩ y tẽeg Wẽnd yel-sõmɑ tɩ sãnd-sãnde y nɑ tɩlge."},{"id":70,"translation":"Tɩ b yeele: fo wɑɑ tõnd nɑ tũ Wẽnd ɑ yembr tãɑ (yĩnga) lɑ d bɑs d bɑ-rɑmbã sẽn dɑ tũudã? bɩ f wɑ ne fo sẽn pʋlemd tõnd ne ɑ soɑbã tɩ f sã n yɑɑ sɩd-soɑbɑ."},{"id":71,"translation":"T'ɑ yeele: sɩdɑ! nɑong lɑ gẽeg sẽn yi y soɑbã nengẽ pɑɑmɑ yãmbɑ; yãmb wẽedɑ mɑɑm no-koeemd yʋy poorẽ yãmb ne y bɑ-rɑmbã sẽn pʋde, tɩ Wẽnd yɑool n kɑ sik tikr ɑ pʋgẽ? bɩ y gũ tɩ mɑam me nɑɑgɑ yãmb n yɑɑ gũudɑ."},{"id":72,"translation":"Tɩ Tõnd põsg-ɑ ne neb nins sẽn dɑ be ne-ɑ wã sẽn tũ ne yolsg sẽn yi Tõnd nengẽ, lɑ d kʋʋg sẽn yɑgs-b Tõnd goɑmã lɑ b kɑ yɩ sɩd-kõɑtbã pende."},{"id":73,"translation":"Lɑ D Tʋm Sɑmuud-rãmb b sɑɑm-biig ɑ Soɑɑlɩh b nengẽ, t'ɑ yeele: m nebɑ! tũ-y Wẽnde, yãmb kɑ tɑr Soɑb zẽng sẽn kɑ Yẽ ye, sɩdɑ vẽenem sẽn yi y Soɑbã nengẽ wɑɑ yãmb nengẽ, woto yɑɑ Wẽnd yʋgemd sẽn yɑɑ yel-solemd yãmb yĩngɑ, bɩ y bɑs-ɑ t'ɑ rɩt Wẽnd tẽn-gãongã zugu, lɑ y rɑ wɑ sɑɑg tɩ wẽng tɑ-ɑ tɩ nɑong sẽn zɑbd wɑ pɑɑm yãmb ye."},{"id":74,"translation":"Lɑ y tẽeg A sẽn mɑɑn yãmb tɩ y yɑɑ lɛdsdb Aɑd-rãmb loogr poorã, lɑ A sik yãmb tẽngã pʋgẽ tɩ y rɩkd ɑ zĩ-sɑɑlsã n met tugɑ, lɑ y pesd tãmsã n wõgd tɩ lebgd zɑgse, bɩ y tẽeg Wẽnd yel-sõmã lɑ y rɑ gilgd tẽngã pʋgẽ n yɑɑ sãɑmdb ye."},{"id":75,"translation":"T'ɑ nebã tɑoor rãmbã sẽn mɑɑn-b wɑoog n mengã, yeel ɑ nin-vɑlemsã sẽn kõ-b sɩdã: rẽ yĩngɑ yãmb gãdɑme t'ɑ Soɑɑlɩh yɑɑ b sẽn tʋm ɑ soɑb tɩ yi Wẽnd nengẽ? tɩ b yeele: bãng-y tɩ tõnd yẽ kõo sɩd ne b sẽn tʋm-ɑ ne bũmb ningã."},{"id":76,"translation":"Tɩ sẽn mɑɑn-b wɑoog-m-mengã yeele: bãng-y tɩ tõnd yẽ yɑɑ yɑgsdb ne yãmb sẽn kõ sɩd ne ɑ soɑbã."},{"id":77,"translation":"Tɩ b kõs yʋgemdã, lɑ b kɩɩs n bɑs b soɑbã sɑgellã, lɑ b yeele: Soɑɑlɩhʋ, wɑ ne fo sẽn pʋlemd tõndã tɩ f sã n yɑɑ Tẽn-tʋʋmã."},{"id":78,"translation":"Tɩ miim-kεgengã rɩk-bɑ tɩ b lebg kɩɩmse n wũg b zɑksã pʋsẽ."},{"id":79,"translation":"T'ɑ bɑll n bɑs-b lɑ ɑ yeele: m nebɑ! sɩdɑ mɑm tɑɑsɑ yãmb m soɑbã toollã, lɑ m mɑɑn pʋ-peelem yãmb yĩngɑ, lɑ yãmb kɑ nong pʋ-peen-nebã ye."},{"id":80,"translation":"Lɑ f tẽeg Tõnd sẽn tʋm ɑ Lʋʋt, ɑ sẽn wɑ n yeel ɑ nebã: yãmb tʋmdɑ yel-wẽn-kãngã sẽn yɑɑ kẽed-n-tɑɑr ne roɑpã? Ned bɑɑ ɑ ye sẽn kɑ reng yãmb n tʋm ɑ buudu!"},{"id":81,"translation":"Ad yãmb yellã! Yãmb wɑtɑ roɑpẽ ne wʋm-noog n bɑsd pɑgbã, ɑyoo, yãmb yɑɑ neb sẽn yɑɑ mɑn-n-zʋʋg-rãmbɑ, ne yãmb sẽn yi ninsɑɑlemdã todsã, n kɩll n yi yɑm lɑ rog-ne wã sorã."},{"id":82,"translation":"Lɑ ɑ nebã kɑ tɑll loekr sã n kɑ b sẽn yeele: yiisi-y-bɑ y tẽngẽ wã, ɑd b yɑɑ neb sẽn bɑood yɩlgre."},{"id":83,"translation":"Tɩ Tõnd tɩlg-ɑ ne ɑ zɑkã rãmbã, sã n kɑ ɑ pɑgã bɑlɑ, ɑ nɑɑgɑ nongã sẽn pɑɑm-b rɑmbã."},{"id":84,"translation":"Lɑ d sik sɑ-toɑɑg b zugu, bɩ f ges yel-wẽn-mɑɑndbã bɑɑsg sẽn yɩ to-to."},{"id":85,"translation":"Lɑ d tʋm Mɑdyɑn dãmb nengẽ b sɑɑm-biig ɑ Sʋɑyb, t'ɑ yeele: m nebɑ! tũ-y Wẽnde, yãmb kɑ tɑr Soɑb zẽng sẽn kɑ Yẽ ye. Sɩdɑ, vẽenem yii y Soɑbã nengẽ n wɑ yãmb nengẽ, bɩ y pids vũgbã lɑ zɩslem-mɑgbã, lɑ y rɑ boog nebã b teedẽ wã ye, lɑ y rɑ sãam tẽn-gãongã pugẽ A sẽn mɑnegã poorẽ ye, rẽ lɑ sõmɑ yãmb yĩngɑ tɩ y sã n yɑɑ sɩd-kõɑtbɑ."},{"id":86,"translation":"Lɑ y rɑ ti sor fãɑ zug n zĩ n bugsd nebã lɑ y gɩt Wẽnd sorã tɩ sẽn dɑtɑ kõn n tũ ye, lɑ y bɑood n nɑ n goɑlem-a bʋɩl yĩng tɩ b rɑ tũ-ɑ ye; lɑ y tẽeg yãmb sõorã sẽn da paood t'A wʋsg-yã, lɑ y ges sãamdbã bɑɑsg sẽn yɩ to-to, ɑ d b bɑɑsgã yɩɩ hɑlkr lɑ bõgsgo."},{"id":87,"translation":"Lɑ sã n mikɑme tɩ yãmb sãndɑ kõo sɩd ne b sẽn tʋm mɑɑm ne bũmb ningã tɩ sãndɑ kɑ kõ sɩdɑ, bɩ y mɑɑn sugr hɑl tɩ Wẽnd wɑ bʋ d ne tɑɑb sʋkɑ, lɑ Yẽ me n yɩɩd bʋ-bʋʋdbã fãɑ ne sõmblem."},{"id":88,"translation":"T'ɑ nebã tɑoor rɑmbã sẽn mɑɑn wɑoog-m-mengã yeele: Sʋɑybu, tõnd nɑ n yiisɑ foo ne sẽn nɑɑg-b foo n kõ sɩdã tõnd tẽngẽ wã fɑs, wall tɩ y lebg n wɑ tõnd sorã pʋgẽ, t'ɑ yeele: bɑɑ tɩ tõnd sã n kisg boto?"},{"id":89,"translation":"Tõnd sã n lebg n wɑ yãmb sorẽ wã Wẽnd sẽn tɩlg tõnd tɩ d bɑs-ɑ wã poorẽ, rẽnd tõnd yɑgɑ Wẽnd zĩrĩ; lɑ tõnd kɑ yɩ n nɑ n lebg n wɑ yãmb sorã pʋgẽ tɩ sã n kɑ d Soɑb a Wẽnd n tʋlle, tõnd soɑbã gũbgɑ bũm fãɑ ne bãngre, tõnd boblɑ d meng ne Wẽnde. D soɑbɑ! mɑlg tõnd ne d nebã sʋk ne sɩdɑ, lɑ foo me n yɩɩd bʋ-bʋʋdbã fãa sõmblem."},{"id":90,"translation":"Lɑ ɑ nebã tɑoor rɑmbã sẽn yɑɑ sõm-zɩtbã yeelɑme: lɑ tɩ yãmb sã n tũ ɑ Sʋɑyb bɩ y bãng tɩ yãmb sɩd yɑɑ bõn dãmbɑ."},{"id":91,"translation":"Tɩ miimgã pɑɑm-bɑ tɩ b wɑ bɑɑs n wũg b zɑgsẽ wã n yɑɑ yĩn-kɩɩmse."},{"id":92,"translation":"Neb nins sẽn yɑgs-b ɑ Sʋɑybã yɑɑ wɑlɑ b kɑ tol n zĩnd ɑ pʋgẽ wã meng ye; sẽn yɑgs-b ɑ Sʋɑybã bãmb n yɩ bõnã rãmbɑ."},{"id":93,"translation":"T'ɑ bɑll n bɑs-b lɑ ɑ yeele: m nebɑ!, sɩdɑ mɑm tɑɑsɑ yãmb y soɑbã Tẽn-tʋmã lɑ m sɑgl-y ne pʋ-peelem, lɑ mɑm nɑ n le sãɑmdɑ m sũur sõm-zɩtb yĩng tɩ bõe?"},{"id":94,"translation":"Lɑ Tõnd kɑ tʋm tɑɑsd tẽngẽ n bɑs n kɑ mɑɑn tɩ keelem lɑ nang tɑ-b ye, bʋɩl yĩng tɩ b nɑ tek n lebge."},{"id":95,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ tõnd tedg wẽngã zĩigẽ n leds sõngã, hɑl tɩ b wɑ fɩɩg n yeele: sɩdɑ, toog lɑ noog buud toor-toor pɑɑma tõnd bɑ-rɑmbã; tɩ Tõnd sɩbg-b ne lingr tɩ b kɑ ning b yɑmẽ ye."},{"id":96,"translation":"Lɑ lɑ tɩ tẽmsã rãmb sã n dɑ kõẽ sɩd lɑ b gũus b mense, tõnd nɑɑn n pɑkẽ sẽn sõmb kõbg toor-toor tɩ yi sɑɑgẽ wã lɑ tẽngã n kõ-bɑ, lɑ b yɑgsɑme tɩ tõnd sɩbg-bɑ b sẽn dɑ yɩ n tʋmdẽ wã yĩngɑ."},{"id":97,"translation":"Tẽmsã rãmb yɑm gãeeme n kɑ yεεsdẽ tɩ Tõnd nɑongã nɑ n wɑ pɑɑm-b tɩ b be gõeem pʋgẽ koe?"},{"id":98,"translation":"Tẽmsã rãmb yɑm gãeeme n kɑ yεεsdẽ tɩ Tõnd nɑongã nɑ n wɑ pɑɑm-b m mik tɩ bãmb reemdɑme koe?"},{"id":99,"translation":"B mɑɑnɑ bɑs-m-yɑm ne Wẽnd nɑongã? Lɑ yɑool n kɑ mɑɑnd bɑs-m-yɑm ne Wẽnd nɑongã rẽndɑ neb nins sẽn yɑɑ bõndbã."},{"id":100,"translation":"Rẽ yĩngɑ, pɑ vẽneg ne sẽn dɩk-b Tẽngã fɑɑdã b rãmb loogr poorã tɩ Tõnd sã n tʋllẽ D yõkdẽ-b lɑme b tʋʋm-tuuti wã yĩng lɑ D pɑg b sũyã tɩ bãmb kell n pɑ n kɑ reegd sɑgl lɑ?"},{"id":101,"translation":"Tẽn-kãensã, Tõnd togsda foom b yεlã sãndɑ tɩ nɑ yɩ tɑgs-n-gɛsgɑ, lɑ sɩdɑ b tẽn-tʋmdbã wɑɑ b nengẽ ne vẽenesã, lɑ b kɑ yɩ n nɑ n kõ sɩd ne b sẽn yɑgs ne bũmb ning pĩndã ye, yɑɑ woto bɑl lɑ Wẽnd pɑgd sõm-zɩtbã sũyã."},{"id":102,"translation":"Lɑ Tõnd kɑ mik b wʋsgã fãɑ tɩ b pidsd pʋleng ye, lɑ Tõnd sẽn mik yɑɑ tɩ b wʋsgã fãɑ yɑɑ tũudum-yitbɑ."},{"id":103,"translation":"Rẽ poorẽ Tõnd tʋmɑ ɑ Musɑ ne Tõnd yel-soɑlem-dãmbã t'a kẽng ɑ Fɩr-ʿaoon ne ɑ nebẽ wã, tɩ b yɑgs-ɑ; bɩ f ges sãɑmdbã bɑɑsgã sẽn yɩ to-to."},{"id":104,"translation":"Lɑ ɑ Musɑ yeel ɑ Fɩr-ʿaoonɑ: ɑd mɑm yɑɑ tẽn-tʋʋma sẽn yi bũn-nɑɑndsã fãɑ soɑbã nengẽ."},{"id":105,"translation":"Sõmbɑme ne mɑɑm tɩ m dɑ yeel n doglg Wẽnd rẽndɑ sɩd bɑlɑ. Sɩdã, mɑm wɑɑ yãmb nengẽ ne vẽenem sẽn yi y soɑbã nengẽ, bɩ f tũnug Ɩsrɑɑyɩɩl kɑmbã ne mɑɑm."},{"id":106,"translation":"T'ɑ yeele: fo sã n wɑɑ ne yel-solemd bɩ f wɑ ne-ɑ wε, tɩ f sã n yɑɑ sɩd soɑbɑ."},{"id":107,"translation":"T'ɑ lobg a rasaarã t'a lebg waaf vẽenega."},{"id":108,"translation":"N yiis a nugã t'ɑ yɑɑ pεεlg tɩ b getẽ."},{"id":109,"translation":"T'ɑ Fɩr-ʿaoon nin-bεdã yeele: ɑd yãoã yɑɑ tɩɩm-soɑb sẽn yɑɑ mitɑ."},{"id":110,"translation":"N dɑt n yiis yãmb y tẽngẽ wã, lɑ yãmb neeme tɩ d mɑɑn wãnɑ?"},{"id":111,"translation":"Tɩ b yeele: \"yɑool-ɑ ne ɑ tãoã raoogo, lɑ f tʋm tẽmsã pʋsẽ tɩ b tigim nebã\"."},{"id":112,"translation":"N wɑ ne fo nengẽ tɩɩm-soɑb fãɑ sẽn yaa mitɑ."},{"id":113,"translation":"Lɑ tɩ-mɑɑndbã wɑa ɑ Fɩr-ʿaoon nengẽ n yeele: keoor nɑ zĩnd tõnd yĩng tɩ tõnd sã n tõoge?"},{"id":114,"translation":"T'ɑ yeele: n-ye, lɑ ɑd yãmb nɑ n lɑgmɑ pẽnegdbã."},{"id":115,"translation":"Tɩ b yeele: Musɑ, fo reng n lobe, mɑɑ tɩ tõnd lobe."},{"id":116,"translation":"T'ɑ yeele: lob-y-yã; lɑ b sẽn wɑ n lobã b mɑɑnɑ nebã nin tɩɩm, lɑ b mɑɑn-b rɑbeem, lɑ b wɑ ne tɩɩm sẽn bedme."},{"id":117,"translation":"Tɩ Tõnd tʋm tɩ kẽng ɑ Musɑ nengẽ tɩ : lobg f rɑ-sɑɑrã, t'ɑ tɑr b zĩri-beedã volb bɑlɑ."},{"id":118,"translation":"Tɩ sɩdã wili, tɩ b sẽn dɑ mɑɑndã be sãɑngẽ."},{"id":119,"translation":"Tɩ b tõog-b be, tɩ b lebg tɩ b yɑɑ yɑɑlse."},{"id":120,"translation":"Tɩ tɩ-mɑɑndbã lʋɩ tɩ b yɑɑ tiuudbɑ n mɑɑn Sʋguudu."},{"id":121,"translation":"B yeelɑme: \"d kõo sɩd ne bõn-naandsã Soabã,"},{"id":122,"translation":"A Musɑ ne a Harʋʋn Soabã\"."},{"id":123,"translation":"T'ɑ Fɩr-ʿaoon yeele: yãmb kõo sɩd ne-ɑ tɑoor tɩ mɑm kɑ kõ yãmb sore? Ad yãoã yɑɑ rɑbɑ yãmb sẽn wʋg tẽngã pʋgẽ n rɑt n yiis ɑ rãmbã ɑ pʋgẽ, lɑ y nɑ bãnge."},{"id":124,"translation":"Lɑk m nɑ kʋʋs yãmb nusã ne y nɑoã loɑndɑ, rẽ poorẽ lɑk m nɑ sẽb-y n sãr-y gill kεp."},{"id":125,"translation":"Tɩ b yeele: ɑd tõnd yɑɑ d soɑbã nengẽ lebdbɑ."},{"id":126,"translation":"Lɑ fo kɑ sɩbgd tõnd sã n kɑ tõnd sẽn kõ sɩd ne d soɑbã yel-soɑlmã, b sẽn wɑ n wɑ tõnd nengẽ wã yĩng bɑlɑ; d soɑbɑ: kõ-d sug-norgo lɑ f reeg d yõe wã tɩ d yɑɑ sɑk-n-tũ-rãmbɑ."},{"id":127,"translation":"Lɑ ɑ Fɩr-ʿaoon nin-gĩinã yeel yã: fo nɑ n bɑsɑ ɑ Musɑ ne ɑ nebã tɩ b sãɑm tẽngã pʋgẽ lɑ b bɑs foo ne f rʋbsã? T'ɑ yeele: d nɑ n kʋʋ b kɑm-dibli wã lɑ d bɑsd b pɑgbã, lɑ ɑd tõnd yɑɑ pang tõogdb b zugu."},{"id":128,"translation":"T'ɑ Musɑ yeel ɑ nebã: bõos-y Wẽnd sõngr lɑ y mɑɑn sugri; ɑd tẽngã yɑɑ Wẽnd n so n lεdsdɑ ɑ sẽn dɑt b rãmb A yembsã pʋgẽ, lɑ yɑoolem neerã yɑɑ gũus-m-mengã rãmb yĩngɑ."},{"id":129,"translation":"La b yeel yã: tɑoor tɩ fo nɑn kɑ wɑ tõnd nengẽ b nɑmsɑ tõndo, lɑ fo wɑoongã me poorẽ; t'ɑ yeele: yãmb soɑbã tõeeme n wõrg yãmb bε wã lɑ ɑ leds yãmb tẽngã pʋgẽ n ges yãmb sẽn nɑ n tʋm to-to."},{"id":130,"translation":"Lɑ sɩdɑ tõnd sɩbgɑ ɑ Fɩr-ʿaoon nebã ne yʋʋm-kãogs (wɑre) lɑ ti-biis boogr tɩ sãnd-sãnde b nɑ tẽeg n tek n bɑse."},{"id":131,"translation":"Lɑ sẽn sõmbã sã n wɑ b nengẽ lɑ b sẽn yet tɩ wã yɑɑ tõnd rẽndɑ; lɑ wẽng sã n pɑɑm-b lɑ b sẽn yet t'ɑ Musɑɑ ne neb nins sẽn be ne-ɑ wã zu-beedã n pɑɑm bãmbã; b zu-beedã yɑɑ Wẽnd nengẽ bɑl lɑ be, lɑ b wʋsgã fãɑ kɑ mi ye."},{"id":132,"translation":"Lɑ b yeele: bɑɑ fo sẽn wɑt ne yel-soɑlem to-to fãɑ n nɑ n gɑɑm tõnd ne-bɑ, tõnd kɑ sɩd-kõɑtb ne foo ye."},{"id":133,"translation":"Tɩ Tõnd sɩbg-b ne ko-rukɑ lɑ sʋyɑ lɑ kɑrense lɑ poɑndɑ lɑ zɩɩm tɩ yɑɑ yel-soɑlem sẽn yɑɑ vẽenese n pʋg tɑɑbɑ, tɩ b mɑɑn wɑoog-m-meng lɑ b yɩ neb sẽn yɑɑ yel-wẽn-mɑɑndbɑ."},{"id":134,"translation":"Lɑ nɑongã sẽn wɑ m pɑɑm-bã b yeelɑme: Musɑ! bõos f soɑbã ɑ sẽn pʋlem foo wã, lɑ tɩ fo sã n zẽk nɑongã n bɑs tõndo, d nɑ kõ sɩd ne foo, la d nɑ bɑs ɑ ɭsrɑɑyɩɩl kɑmbã tɩ b tũ foo."},{"id":135,"translation":"Lɑ Tõnd sẽn wɑ n zẽk nɑongã n bɑs-b n nɑ n tɑll n tãɑg sɑsɑ ning bãmb sẽn nɑ n tɑ-ɑ wã, lɑ sẽn mik tɩ b yidgdɑ pʋlemdã."},{"id":136,"translation":"Tɩ Tõnd sɩbg-b n bõr-b mogrã pʋgẽ, b sẽn yɑgs tõnd goɑmã lɑ d yel-soɑlmã, lɑ b rɑ yɑɑ yɑm yɑɑl-yɑɑl-rãmb ne-ɑ wã yĩngɑ."},{"id":137,"translation":"Lɑ D kõ neb nins b sẽn dɑ fɑɑgdã Tẽngã wĩndg sẽn pukdẽ lɑ ɑ sẽn lʋɩtẽ fɑɑdo, Tõnd sẽn bɑrk tẽns ninsã (Sɑɑm); lɑ f Soɑbã pʋlem-sõng gomdã sɩdgɑ ɑ ɭsrɑɑyɩɩl kɑmbã zugu, b sẽn mɑɑn sugrã yĩngɑ; lɑ D bõgs ɑ Fɩr-ʿaoon ne ɑ nebã sẽn dɑ mɑɑndã lɑ b sẽn dɑ met lɑ b tiidã."},{"id":138,"translation":"Lɑ Tõnd gãngɑ ne ɑ Ɩsrɑɑyɩɩl kɑmbã mogrã tɩ b kẽn n tɩ mik neb sẽn tɑbend ne b rʋbs tũudum, tɩ b yeele: Musɑ! bɑo soɑb sẽn yɑɑ rʋbgɑ n kõ tõnd me wɑlɑ bãmbã sẽn tɑr soɑben-dãmb sẽn yɑɑ rʋbsã, t'ɑ yeele: ɑd yãmb yɑɑ zɩtbɑ."},{"id":139,"translation":"Bãng-y tɩ bãmbã sẽn be bũmb ning pʋgã yɑɑ sẽn bõgse, lɑ b sẽn dɑ tʋmdã me yɑɑ zɑɑlem fɑs."},{"id":140,"translation":"A yeelɑme: zẽng sẽn kɑ Wẽnd lɑ mɑm nɑ n bɑo n kõ yãmb tɩ yɩ y soɑb tɩ yɑool n yɑɑ Yẽ n yɩɩs yãmb y zãmɑɑnã rãmb fãɑ zugu?"},{"id":141,"translation":"Lɑ y tẽeg Tõnd sẽn wɑ n põsg yãmb n yi ɑ Fɩr-ʿaoon nebã, b sẽn sɩbgd yãmb sɩbgr tεk-tεkẽ, n kʋʋd y kom-dibli lɑ b bɑsd y kom-pugli wã, lɑ yel-kãngã pʋgẽ wã ɑd zɑrb-n-gεsg kẽeng sẽn yi y soɑbã nengẽ be be."},{"id":142,"translation":"Lɑ Tõnd kõ ɑ Musɑ sεk yʋnd pis-tã, lɑ D le pɑɑs-ɑ piigɑ, t'ɑ soɑbã sεkã pid yʋnd pis-nɑɑse; lɑ ɑ Musɑ yeel ɑ tão wã ɑ Hɑɑrʋʋn: led mɑm zĩigẽ m nebẽ wã, lɑ f mɑlg sẽn nɑ mɑlg fãɑ, lɑ f rɑ tũ sãɑmdbã sor ye."},{"id":143,"translation":"Lɑ ɑ Musɑ sẽn wã n wɑ Tõnd sεkã yĩngã t'ɑ Soɑbã gom ne-ɑ wã ɑ yeelɑme: m Soɑbɑ! wilg-m tɩ m yã Fo, t'A yeele: fo kɑ nɑ n tol n yã Mɑɑm ye, lɑ ges tãngã tɩ sã n mik t'ɑ tõog n tɑbl ɑ zĩigẽ wã, rẽnd f nɑ n yãa Mɑɑm. Lɑ ɑ Soɑbã sẽn wɑ n zɩsg tãngã kɩtɑme tɩ tãngã bõgse, t'ɑ Musɑ lʋɩ n sobge, lɑ ɑ sẽn wɑ n vʋʋgã ɑ yeelɑme : yɩlgemd be ne Foo, ɑd mɑm tuub n tʋg Fo nengẽ, lɑ mɑɑm lɑ sɩd-kõɑtbã rẽenem soɑbã."},{"id":144,"translation":"T'A yeele: Musɑ! Ad Mɑm tũusɑ foom nebã zugu ne M tẽn-tʋmdã lɑ M goɑmã; bɩ f reeg Mɑm sẽn kõ-fã, lɑ f yɩ bɑrk pʋʋsdɑ."},{"id":145,"translation":"Lɑ Tõnd gʋlsɑme n kõ-ɑ Wɑlsã pʋgẽ bũmb lɑ yell fãɑ tɩ yɑa sɑglg lɑ welsgo; bɩ f reeg-ɑ ne yẽesem lɑ nidg pãngɑ lɑ f sɑlg f nebã tɩ b reeg-ɑ sẽn tɩ yɑɑ sõmɑ n tɩ yɩɩdã, Mɑm nɑ n wilgɑ yãmb tũud-bɑsdbã bɑɑs-beedã."},{"id":146,"translation":"M nɑ n wẽnemsɑ M yel-soalmã n bɑs neb nins sẽn mɑɑnd wɑoog-m-meng tẽngã pʋgẽ tɩ kɑ yɩ ne sɩdã, lɑ b sã n yẽ yel-solemd fãɑ b kɑ kõt-ɑ sɩdã, b sã n yẽ kãndgrã sorã b kɑ rɩkd-ɑ n mɑɑn b sorã, la b sã n yaool n yẽ kedgrã sorã b rikd-ɑ lame tɩ yɑɑ sore. Lɑ rẽ fãa yɑɑ b sẽn yɑgs Tõnd yel-soalmã lɑ b rɑ yɑɑ yɑm yɑɑl-yɑɑl rãmb ne-ɑ wã yĩngɑ."},{"id":147,"translation":"Lɑ neb nins sẽn yɑgs Tõnd yel-solem-dãmbã lɑ yɑoolem dɑɑrã, b tʋʋmã sãɑmɑme; rẽ yĩngɑ b rond-b lɑme n zʋʋg b sẽn dɑ yɩ n tʋmdẽ wã?"},{"id":148,"translation":"Lɑ ɑ Musɑ nebã rɩkɑ b nɑg-teedã n yag lull t'ɑ tɑr yĩng la yãsr n mɑɑnd bʋʋre, n rɩk-a n mɑɑn b Soɑbɑ, rẽ yĩngɑ bãmb kɑ ne t'ɑ kɑ gomd ne bãmb lɑ ɑ le kɑ tõe n wilg bãmb so-tɩrg tɩ b rɩk lɑ? B rɩk-ɑ lɑme n mɑɑn b soɑbɑ, lɑ b yɩɩme n yɑɑ wẽgdbɑ."},{"id":149,"translation":"Lɑ b sẽn wɑ n bãng tɩ bãmb kẽe bõn pʋgẽ wã tɩ b mɑɑn nimsã, n yẽ tɩ bãmb sɩd menmɑme wã b yeelɑme: lɑk tɩ tõnd Soɑbã sã n kɑ yols tõnd lɑ A bɑs tɩ loog tõnd yĩngɑ, tõnd nɑ yɩ bõn rãmba."},{"id":150,"translation":"Lɑ ɑ Musɑ sẽn wɑ n lebg n wɑ ɑ nebẽ wã t'ɑ yɑɑ sẽn gẽ t'ɑ sũur sãɑme, ɑ yeelɑme: yell ning yãmb sẽn yõd n mɑɑn mɑm loogrã poorã yɑɑ yel-wẽnd meng-mengɑ; yãmb gesɑme tɩ yãmb Soɑbã yellã kɑoosdɑme lɑ? T'ɑ bɑs wɑlsã tɩ lʋɩ lɑ ɑ gãd ɑ tãoã zug n veoogd-ɑ n kolgd ɑ mengã; t'ɑ yeel-ɑ : m mɑ-biigɑ! Ad nebã vɑlemsɑ mɑɑm lɑ b rɑg n pʋs n dɑ nɑ n kʋ mɑɑm; bɩ f rɑ mɑɑn tɩ bεεb lɑm ye, lɑ f rɑ wɑ nɑɑg-m wẽgdbẽ wã ye."},{"id":151,"translation":"T'ɑ yeele: m Soɑbɑ! yɑɑf m yĩng lɑ F yɑɑf m yɑoã, lɑ F kẽes tõnd F yolsgã pʋgẽ, lɑ yɑɑ Foo n yɩɩd yoɑlsdbã fãɑ ne yolsgo."},{"id":152,"translation":"Bãng tɩ neb nins sẽn dɩk lullã n mɑɑn b soɑbã, gẽeg lɑ fɑɑgr sẽn yi b Soɑbã nengẽ n nɑ n pɑɑm-bɑ, lɑ yɑɑ woto bɑl lɑ D rond pɑs-n-doglã rãmbɑ."},{"id":153,"translation":"Lɑ neb nins sẽn tʋm tʋʋm-wẽnã n tek n lebg rẽ loogr poorã lɑ b kõ sɩdã, bãng tɩ fo Soɑbã rẽ loogr poorẽ ɑ yɑɑ bãn-lut ( yɑɑfdɑ) n yɑɑ yoɑlsdɑ."},{"id":154,"translation":"Lɑ gẽegã sẽn wɑ n loog n bɑs ɑ Musɑ wã ɑ rɩkɑ wɑlsã, tɩ be ɑ gʋlbẽ wã kãndgr lɑ yolsg ne neb nins sẽn yεεsd b soɑbã."},{"id":155,"translation":"Lɑ ɑ Musɑ tũusɑ rɑop pis-yopoe ɑ nebã pʋgẽ Tõnd sɛkɑ yĩngɑ, lɑ rigimdgã sẽn wɑ n pɑɑm-bã ɑ yeelɑme: m Soɑbɑ! fo sã n dɑ rɑtɑ Fo nɑɑn n hɑlk bãmb ne mɑɑm fãɑ pĩndɑ, Fo nɑ n hɑlkd tõndo yɑlemsã sẽn be tõnd pʋgẽ wã tẽn-tʋmdɩ wã yĩngɑ? Rẽ yɑɑ Fo zɑrb-n-gesgɑ tɩ Fo tɑr-ɑ n menesd F sẽn dɑt-b rãmbɑ, lɑ F peegd F sẽn dɑt-b rãmbɑ, Foo lɑ tõnd lɑlldɑ, bɩ F yɑɑf tõnd yĩng lɑ F yols-do, lɑ Foo me n yɩɩd yɑɑfdbã fãɑ ne sõmblem."},{"id":156,"translation":"Lɑ F kõ-d sẽn sõmb dũni lɑ yɑoolem dɑɑrã, ɑd tõnd tek n lebg n tʋgɑ Fo nengẽ; t'ɑ yeele: Mɑm naongã M sɩbgdɑ M sẽn dɑt ɑ soɑb ne-ɑ, lɑ Mɑm yolsgã gũbgɑ bũmbã fãɑ, lɑ Mɑm nɑ n kõ-ɑ-lɑ neb nins sẽn gũusd b mens lɑ b kõt Zɑkã, lɑ neb nins sẽn kõt sɩd ne Tõnd yel-soalmã."},{"id":157,"translation":"Neb nins sẽn pʋgd Tẽn-tʋʋmã sẽn yɑɑ tɑɑsdã n yɑɑ zu-sɑbellã, bãmb sẽn mikd tɩ b gʋls ɑ soɑb yell bãmb nengẽ wã tɑoorɑɑtã lɑ ĩngiilã pʋgẽ, n sɑgend bãmb ne mɑnegrã, lɑ ɑ gɩdgd-b ne yel-kitɩ, lɑ ɑ kõt-b sor ne yel-yɩlmã, lɑ ɑ gɩgd-b ne bõn-rẽgdã, lɑ ɑ rokd b zɩɩbã lɑ yel-gĩtɩ wã n bɑsd-bã; rẽnd neb nins sẽn kõ-b sɩd ne-ɑ wã lɑ b zɩsg-ɑ lɑ b sõng-ɑ lɑ b tũ vẽenem ning b sẽn sik n tũnug-ɑ wã, bãmbã lɑ tɩlgdbã."},{"id":158,"translation":"Yeele: nebɑ! Ad mɑm yɑɑ Wẽnd tẽn-tʋʋm n tʋg y fãɑ nengẽ; sẽn so sɑɑs lɑ Tẽng nɑɑmã, soɑb sẽn nɑ n tũ n tɩlg kɑe rẽndɑ Yẽndɑ, A vʋʋgdɑme lɑ A kʋʋdɑ; bɩ y kõ sɩd ne Wẽnd lɑ A tẽn-tʋʋmã, sẽn yɑɑ Nɑbiyɑɑmã (Kibɑ-tɑɑsdã), n yɑɑ zu-sɑbelle, sẽn kõtɑ sɩd ne Wẽnd lɑ A goɑmã; lɑ y tũ-ɑ sãnd-sãnde y nɑ pɑɑm peegre."},{"id":159,"translation":"Lɑ ɑ Musɑ nebã pʋgẽ neb n be be n wilgd sɩdã sore, lɑ b bʋʋd ne-ɑ."},{"id":160,"translation":"Lɑ Tõnd sẽeg-b-lɑ buud piig lɑ ɑ yiibu, tɩ b yɑɑ sul toor-toore; lɑ Tõnd tʋms ɑ Musɑ nengẽ, ɑ nebã sẽn wɑ n bõos-ɑ t'ɑ kos koom n kõ-bã, t'ɑ ''wẽ kugrã ne f rɑsɑɑrã'', tɩ ko-nin piig lɑ ɑ yiib pus n yit beenẽ, tɩ ned kɑm fãɑ bãng ɑ yũub zĩigɑ, lɑ D lud-b ne sɑwɑto, lɑ D sik tɑmɑ-sɩɩd lɑ pʋt-n-lʋɩyɑ (tãntãn-noog) n kõ-bɑ. Rɩ-y rɩ-yɩlmã Tõnd sẽn dɩlg yãmbã; lɑ b pɑ wẽg Tõnd ye, lɑ ɑd b rɑ yɩɩme n wẽgd b mensã."},{"id":161,"translation":"Lɑ sɑsɑ ning b sẽn wɑ n yeel-b tɩ: zĩnd-y tẽn-kãngã pʋgẽ lɑ y rɩ yãmb sẽn dɑt ɑ pʋgẽ, lɑ y yeele: bɑs tɩ loog d yĩngɑ, lɑ y kẽ rɑg-noorã ne sulgr tɩ yɑɑ sɑk-n-tũ ne Wẽnde tɩ D nɑ yɑɑf y tʋʋm-tuuti wã y yĩngɑ, D nɑ n pɑɑsɑ mɑɑn-neerã rãmbɑ."},{"id":162,"translation":"Tɩ neb nins sẽn wẽg-bã tedg gom-bill tɩ yõsg ne b sẽn yeel-b tɩ b yeelã, tɩ Tõnd tʋm sɩbgr tɩ yi sɑɑsẽ wã n pɑɑm-bɑ b sẽn dɑ wẽgdã yĩngɑ."},{"id":163,"translation":"Lɑ sok-b tẽng ning sẽn dɑ be mogrã kɩrengã yelle, wɑkɑt ning b sẽn dɑ kɩɩsd n yẽed zĩmã sibrɑ rɑɑrã, bɑlɑ b zĩmã rɑ wɑtɑ b nengẽ b Sibrã dɑɑre n dɑeedɑ (vẽeneg-vẽengɑ), lɑ rɑɑr ning b sẽn kɑ vʋʋsdã sẽn pɑ Sibrã, b kɑ wɑt b nengẽ ye, yɑɑ woto lɑ D zɑrbd-b n gεtẽ b sẽn dɑ yɩ n yit n bɑsd tũudmã yĩngã."},{"id":164,"translation":"Lɑ sɑsɑ ningɑ b pʋgẽ wã neb sãndɑ sẽn wɑ n yeele: ''yɑɑ bõe tɩ yãmb sɑgend neb Wẽnd sẽn nɑ n wõr-b mɑ A nɑms-b nɑong kãnkãe? tɩ b yeele: yɑɑ pɑdeng ne tõnd n tʋg y soɑbã nengẽ lɑ sãnd-sãnd me b nɑ gũusi."},{"id":165,"translation":"Lɑ b sẽn wɑ n yĩm b sẽn bugs-b ne bũmb ningã Tõnd põsgɑ sẽn gɩdgd-b wẽngã lɑ D yõk sẽn wẽg-bã ne nɑn-kεgeng b sẽn dɑ yɩ n yit tũudmã yĩngɑ."},{"id":166,"translation":"Lɑ b sẽn wɑ n kɩɩs n zʋʋg b sẽn gɩdgb ne bũm ningɑ Tõnd yeel-b lɑme: lebg-y wãɑmbs n yɑɑ yɑɑlse."},{"id":167,"translation":"Lɑ tẽeg sɑsɑ ning fo Soɑbã sẽn wɑ n wilg t'A nɑ n tʋmɑ b zug sẽn nɑ n sɩbg-ɑ bãmb sɩbg-wẽng hɑl n tãɑg yikrã-rɑɑre, ɑd fo Soɑbã yɑɑ sɩbg-tʋʋll soɑbɑ, lɑ ɑd A leb n yɑɑ bãn-lut n yɑɑ yolsdɑ."},{"id":168,"translation":"Lɑ Tõnd sẽeg-b-lɑ tẽngã pʋgẽ sull-sulli, nin-sõmɑ be b pʋgẽ, sẽn kɑ boto me be b pʋgẽ, lɑ Tõnd zɑrb-b-lɑ ne yel-nood lɑ yel-tood tɩ sãnd-sãnde b nɑ tek n lebge."},{"id":169,"translation":"Tɩ ledsdb leds b loogrã poorẽ n rɩk gɑfã fɑɑdo n deegd dũni wʋm-noogã sẽn yɑɑ yɑɑlgã, lɑ b yetẽ tɩ b nɑ n ludɑ bãmb yĩngɑ; lɑ wʋm-no-kãng buud sã n wɑ b nengẽ lɑ b sẽn deegd-ɑ. Rẽ yĩngɑ b kɑ reeg gɑfã pʋleng bãmb zug tɩ b rɑ yeel n dogl Wẽnd tɩ sã n kɑ sɩdã, lɑ bãmb yɑoolẽ kɑrmɑ sẽn be ɑ pʋgẽ wã? Lɑ yɑoolem zɑkã lɑ sõmɑ n yɩɩd ne gũus-m-meng rãmbã; rẽ yĩngɑ bãmb kɑ nɑ n kõ b mens yɑm?"},{"id":170,"translation":"Lɑ neb nins sẽn gãd-b sebrã lɑ b yɑls pʋʋsgã, b bãng tɩ Tõnd kɑ yeebd mɑlgdbã rolbã ye."},{"id":171,"translation":"Lɑ tẽeg Tõnd sẽn wɑ n zẽk tãngã b zugẽ wã t'ɑ yɑɑ wɑlɑ sɑwɑdg tɩ b sãmb t'ɑ nɑ n lʋɩ n yẽeg-b lɑme n yeel-bɑ: reeg-y Tõnd sẽn kõ yãmb bũmb ningã ne y sũyã fãɑ-fãɑ, lɑ y tẽeg sẽn be ɑ pʋgẽ wã tɩ y nɑ bãng n gũus y mense."},{"id":172,"translation":"Lɑ sɑsɑ ning fo Soɑbã sẽn wɑ n yiis ɑ Aɑdɑm kɑmbã b pεlẽ wã lɑ A reeg b kɑset b mensã zug n yeel-bɑ: ''pa Mɑɑm lɑ yãmb Soɑb sɩda? tɩ b yeele: ''N-ye, d mɑɑnɑ kɑseto''; lɑ yɑɑ bʋɩl yĩng tɩ y rɑ wɑ yeel yikrã rɑɑre: ''ɑd tõnd rɑ kɑ bãng wã ye''."},{"id":173,"translation":"Mɑɑ tɩ y yeel: ''ɑd yɑɑ tõnd bɑ-rɑmbã n dɑ mɑɑn lɑgem-n-tɑɑr pĩndɑ, lɑ tõnd yɑɑ b kɑmbɑ b loogr poorẽ, rẽ yĩngɑ F nɑ n yõkɑ tõnd ne sãɑm-dãmbã ( sãɑmdbã)sẽn tʋmã?"},{"id":174,"translation":"Lɑ yɑɑ woto bɑl lɑ Tõnd welsd D yel-soalmã, tɩ sãnd-sãnde b nɑ tek n lebg."},{"id":175,"translation":"Lɑ kɑrem n togs-b ned ning kibɑr Tõnd sẽn kõ Tõnd yel-soalmã bãngrã t'ɑ foog ɑ meng n yi-b t'ɑ sʋɩtãɑn rɑɑgɑ t'ɑ yɩ kɛdgdɑ."},{"id":176,"translation":"Lɑ Tõnd sã n dɑ tʋllẽ, D nɑɑn n zẽk-ɑ ne-bɑ; lɑ bʋko ɑ tũu dũni n tũ ɑ yõorã yɑmleoogo; rẽnd ɑ bilg-n-tɑɑr yɑɑ wɑ bɑɑgɑ, fo tʋm-ɑ (t'a zoetẽ) ɑ sehdɑme, f kɑ tʋm-ɑ (t'a yasẽ bala) ɑ sehdɑme, boto lɑ sẽn yɑgs-b tõnd yel-soɑlmã bilgri, bɩ f tẽeg kʋdemd n togs-bɑ, tɩ sãnd-sãnde b nɑ tɑgs n gese."},{"id":177,"translation":"Sẽn yɑgs-b Tõnd yel-soɑlmã bilg-n-tɑɑr yɩ wẽngɑ, lɑ b rɑ yɩɩme n wẽgd b mensã."},{"id":178,"translation":"Neb nins Wẽnd sẽn peeg-b rãmbã, bãmb n bãngd sorã n dɩke, lɑ Wẽnd sẽn menes-b rãmbã, bãmb me lɑ bõn-rãmbã."},{"id":179,"translation":"Lɑ sɩdɑ! Tõnd nɑɑnɑ zĩn-dãmb lɑ neb wʋsg ghεhãnnɑm yĩngɑ, b tɑrɑ sũyã n kɑ tɑr-b n tɑgsdẽ ye, lɑ b tɑr nin n kɑ tɑr-b n neẽ ye, lɑ b tɑr tʋb n kɑ tɑr-b n kelgdẽ ye, bãmbã yɑɑ wɑlɑ rũmsi, bãmb n pʋs n yɩɩd menengo, bãmb lɑ yɑm yɑɑl-yɑɑlã-rãmbɑ."},{"id":180,"translation":"Lɑ Wẽnd n tɑr yʋy sẽn yɑɑ sõmɑ, bɩ y kos-A ne-bɑ, lɑ y bɑs sẽn wẽnd-b A yʋyã, b nɑ n dol-b-lɑ b sẽn dɑ tʋmdã."},{"id":181,"translation":"Lɑ bõn-nɑɑndsã Tõnd sẽn nɑɑnã pʋgẽ zãmɑ wʋsg n be be n peegdẽ n tʋgd so-tɩrgã ne sɩdɑ, lɑ yɑɑ yẽ me lɑ b rɩkdɑ."},{"id":182,"translation":"Lɑ sẽn yɑgs-b Tõnd yel-soɑlmã D nɑ n yõk-b-lɑ b sẽn kɑ tẽedẽ."},{"id":183,"translation":"la M yaoond-ba, ad Mam rabrã kegmame."},{"id":184,"translation":"Bãmb kɑ tɑgs lɑ? gẽemd kɑ tɑr yãmb nedã dε, ɑ kɑ yɩ rẽndɑ bugsd sẽn yɑɑ vẽengɑ."},{"id":185,"translation":"Bãmb kɑ tɑgesd n ges Wẽnd soolem sẽn be sɑɑsẽ lɑ tẽng pʋgẽ wã lɑ? bɩ Wẽnd sẽn nɑɑnã buud fãɑ la? B le kɑ ges me tɩ tõe tɩ b sɑsa wã kolgɑme lɑ? Yɑɑ gom-bʋs lɑ b nɑ n kõ sɩd Alkʋrãɑn loogr pooẽ?"},{"id":186,"translation":"Wẽnd sẽn menes-b rãmbɑ, pεεgd kɑ be ye, lɑ ɑ bɑs-b tɩ b be menengã pʋgẽ n tuumdẽ."},{"id":187,"translation":"B sokdɑ foo dũni-yikr sɑsa wã yelle, tɩ yɑɑ sɑsɑ bʋg lɑ ɑ nɑ n yɩ? Yeele: ''ɑ bãngrã bee m Sõɑbã nengẽ, kɑ vẽnegd ɑ sɑsɑ wã n bãng rẽndɑ Yẽ, ɑ yellã solgɑme n pɑk sɑɑsẽ lɑ tẽng rãmbẽ, ɑ kɑ nɑ n wɑ pɑɑm yãmb rẽndɑ ne lingri''. B sokdɑ foom ɑ yellã tɩ yɑɑ wɑ ɑ bãngrã yell pɑkɑ foo (yɑɑ wɑ f miẽ-ɑ lɑme), yeele: ''ɑ bãngrã yɑɑ Wẽnd nengẽ bɑl lɑ be, lɑ nebã wʋsg fãɑ kɑ mi ye''."},{"id":188,"translation":"Yeele: ''mɑm kɑ so n meng n kõt m meng sẽn tɑr yõod mɑɑ m zãagd m meng ne sẽn yɑɑ wẽeng ye, sã n kɑ Wẽnd sẽn tʋlle; lɑ mɑm sã n dɑ mii sẽn lilli m nɑɑn n wʋsgẽ ne tʋʋm-sõmã, wẽng buud me kõn n tol n pɑɑm-mɑ. Mɑm kɑ bũmb a to rẽnda bugsd lɑ sũ-noɑɑgd sɩd-kõtbã yĩngɑ."},{"id":189,"translation":"Yẽ lɑ sẽn nɑɑn yãmb n yiis yõ-yεng pʋgẽ wã, lɑ A nɑɑn ɑ pɑgã n yiis yõorẽ wã bʋɩl yĩng t'ɑ nɑ pɑam yɑm-gãɑg ne-ɑ. Lɑ ɑ sẽn wɑ n kẽ ne-ɑ wã ɑ rɩkɑ pʋg sẽn yɑɑ fɑɑgɑ, t'ɑ tɑll-ɑ n tʋgdẽ, lɑ ɑ sẽn wɑ n lebg zɩsgã b bõosɑ b Soɑb ɑ Wẽnd n yeele: ''Fo sã n kõ tõnd biig sẽn pid n tɑ, ɑd tõnd nɑ yɩ zɑɑmẽ-beoog pʋʋsdbɑ''."},{"id":190,"translation":"Lɑ A sẽn wɑ n kõ-b biig sẽn yɑɑ sõmɑ wã b kẽesɑ ɑ pʋgẽ soɑben-zẽmes soolem (n pʋd-ɑ t'ɑ Hɑɑrs yɑmbɑ), lɑ Wẽnd zẽkɑ me n yi bãmb sẽn dɩkd n lɑgemd ne-A wã."},{"id":191,"translation":"Bãmb rɩkdɑ sẽn kɑ nɑɑnd-b bɑɑ fɩ wã n lɑgemd ne Wẽnde tɩ B yɑool n nɑɑnɑ bãmbɑ?"},{"id":192,"translation":"Lɑ b kɑ tõe n sõng bãmbɑ lɑ b le kɑ tõe n sõng b mens me!"},{"id":193,"translation":"Lɑ yãmb sã n boond-b n tʋg so-tɩrg tũubu b kɑ tũud yãmb ye; zemɑ tɑɑbɑ yãmb sã n boond-bɑ mɑɑ y sĩndɑme."},{"id":194,"translation":"Bãng-y tɩ yãmb sẽn tũud zẽng sẽn kɑ Wẽndã yɑɑ yembs wɑ yãmbɑ, bɩ y bool-b tɩ b sɑk y yĩng tɩ y sã n yɑɑ sɩd rãmbɑ."},{"id":195,"translation":"Rẽ yĩngɑ b tɑrɑ nɑo n kẽnd ne-b bɩ? Bɩ b tɑrɑ nus n gãt ne-bɑ? Bɩ b tɑrɑ nin n get ne-bɑ? Bɩ b tɑrɑ tʋb n wʋmd ne-bɑ? yeele: ''bool-y yãmb lɑgem-n-tɑɑsã, rẽ poorẽ bɩ y rɑbs mɑɑm lɑ y rɑ koll-m ye''."},{"id":196,"translation":"Ad mɑm lɑlld yɑɑ Wẽnde, Soɑb ning sẽn sikɑ Gɑfã, lɑ Yẽ me n sõngd nin-sõmã wã."},{"id":197,"translation":"Lɑ yãmb sẽn boond-b rɑmb zẽng sẽn kɑ Yẽ wã kɑ tõe n sõng yãmb ye, lɑ b le kɑ tõe n sõng b mens me ye."},{"id":198,"translation":"Lɑ yãmb sã n boond-b n tʋg so tɩrgã tũubu, b kɑ wʋmd ye, lɑ fo ne-b lɑme tɩ b get foom n yɑool n kɑ neẽ ye."},{"id":199,"translation":"Sak n bɑs tɩ looge, lɑ f sɑgl ne sẽn sõmbe, lɑ f bɑll n bɑs zɩtbã."},{"id":200,"translation":"Lɑ ɑ sʋɩtãɑn sã n pẽsg foo pẽsgr ningɑ bɩ f kos gũudum ne Wẽnde, ɑd A yɑɑ Wʋmd n yɑɑ Mitɑ."},{"id":201,"translation":"Bang tɩ wẽn-zoetbã, yɑm-yoob lɑ kɩllg sã n pɑɑm bãmbɑ sẽn yi ɑ sʋɩtãɑn nengẽ, lɑ b sẽn tẽegd Wẽnd yellã, tɩ b yɑmã yɑɑ sẽn be pukri."},{"id":202,"translation":"Tɩ b yel-beed-mɑbiir yɑɑ sẽn pɑɑsd b rɑeegre, rẽ poorẽ m pɑ kʋʋgd koεεg lɑe."},{"id":203,"translation":"Lɑ fo sã n kɑ wɑ ne yel-solemde lɑ b sẽn yete : ''fo rɑ pɑ nɑ n wɑ ne-ɑ f meng yĩngɑ?'' Yeele: ''ɑd mɑm pʋgda b sẽn tʋmsd mɑm nengẽ sẽn yit m Soɑbã nengẽ''; goɑm kãyã yɑɑ vẽenes sẽn yi y Soɑbã nengẽ, n le yɑɑ peegr lɑ yolsg ne sẽn kõt-b sɩdã."},{"id":204,"translation":"Lɑ b sã n kɑremd Kʋrãɑɑnɑ bɩ y kelg-ɑ lɑ y sĩnd sɩɩ, tɩ sãnd-sãnde b nɑ yols-yã."},{"id":205,"translation":"Lɑ tẽeg f sõɑbã yell ne gãneg-m-meng lɑ rɑ-beem, tɩ kɑ tũ ne koεεg zẽkr ye, yibeood lɑ zɑɑbɑ; lɑ f rɑ lɑgem yɑm yɑɑl-yɑɑl rãmb ye."},{"id":206,"translation":"Bãng tɩ sẽn be-b fo Soɑbã nengẽ wã kɑ maɑnd wɑoog-m-meng n bɑsd A tũudmã ye, lɑ b le yɩlgd-A lɑme; lɑ b tiuund ( mɑɑn suguud) A yĩngɑ."}]},{"id":8,"verses":[{"id":1,"translation":"B sokdɑ foo zɑbrẽ ɑrzεg-zɑɑl pʋɩɩb yelle; yeele: ''zɑbrẽ arzεg-zɑɑl yɑɑ Wẽnd lɑ A tẽn-tʋʋmã soolem''; bɩ y zoe Wẽnd lɑ y mɑlg yãmb ne tɑɑb sʋkã, lɑ y tũ Wẽnd lɑ A tẽn-tʋʋmã tɩ y sã n yɩɩme n yɑɑ sɩd-kõtbɑ."},{"id":2,"translation":"Ad sɩd-kõtbã lɑ neb ninsi, b sã n tẽeg Wẽnd yell lɑ b b sũyã sẽn rigdi, lɑ b sã n kɑrem A goɑmã me tɩ b wʋme, ɑ pɑɑsd b sɩd-kũuni, lɑ b Soɑbã me lɑ b bobend ne b mensã."},{"id":3,"translation":"Neb nins sẽn yɑlsd Pʋʋsgã lɑ b yãkd Tõnd sẽn dɩlg-bã n mɑɑnd neerã."},{"id":4,"translation":"Bãmbã lɑ sɩd-kõɑtb meng-mengã; zẽkr lɑ yaafgo lɑ rɩtl sẽn yɑɑ wɑgelle n be Wẽnd nengẽ bãmb yĩngɑ."},{"id":5,"translation":"Wɑlɑ fo Soɑbã sẽn yiis foo f zɑkẽ wã ne sɩdã, lak sɩd-kõtbã sãndɑ yɑɑ kisgdbɑ (ne rẽnda)."},{"id":6,"translation":"B wẽedɑ foo no-koeemd sɩdã zugu, ɑ sẽn vẽneg poore, tɩ yɑɑ wɑlɑ b tɑtɑ bãmb n dɑbd kũumẽ tɩ b getẽ."},{"id":7,"translation":"Lɑ y tẽeg sɑsɑ ning Wẽnd sẽn wɑ m pʋlemd yãmb sul ɑ yiibã yembrã tɩ yãmb nɑ n tõog-b lɑme wã, tɩ yãmb mɑɑnd nonglem ne sull ning sẽn kɑ tɑr-ɑ zɑb-teedã yekre, lɑ Wẽnd yɑool n dɑt n yɑlsga sɩdã ne ɑ gom-biisã lɑ ɑ wãɑg sõmb-zɩtbã poore."},{"id":8,"translation":"Bʋɩl yĩng tɩ sɩd paam yɑlsgo lɑ ɑ lub zĩri, bɑɑ tɩ yel-wẽn-mɑɑndbã sã n kisgɑ rẽ."},{"id":9,"translation":"Wakat ning yãmb sẽn wɑ n kot y Soɑbã sõngrã t'A sɑk n deeg yãmb yĩngã, n nɑ n sõng yãmb ne zɑbr Mɑlεgs sẽn yɑɑ tẽn-tʋmdb tusr sẽn pʋgd-tɑɑbɑ."},{"id":10,"translation":"Lɑ Wẽnd kɑ mɑɑn woto rẽndɑ sũ-noogr sɩlgr yãmb yĩngɑ, lɑ sõngr kɑe rẽndɑ sẽn yi Wẽnd nengẽ, bãng-y tɩ Wẽnd yɑɑ zɩsg n yɑɑ yel-gãnegr-mitɑ."},{"id":11,"translation":"Lɑ y tẽeg sɑsɑ ning A sẽn wɑ n lobgd yãmb suusgã bɑsem-yɑm sẽn yi A nengẽ keelem, lɑ ɑ sikd koom sẽn yi sɑɑsẽ wã, n yɩlg yãmb ne-ɑ lɑ ɑ loog ne ɑ sʋɩtãan rẽgdã n bɑs yãmb lɑ A keng yãmb sũyã, lɑ A sẽn nɑ tɑbleg yãmb Na-sɩlpɑmã ne-ɑ."},{"id":12,"translation":"Tẽeg sɑsɑ ning f Soɑbã sẽn wɑ n yet zɑbr tẽn-tʋmdbã (Mɑlεgsɑ): \"bãng-y tɩ Mɑm bee ne yãmbɑ, bɩ y keng sɩd-kõɑtbã pεlgɑ, M nɑ n lobɑ yɑeesg sõm-zɩtbã sũyẽ wã, bɩ y lɑs yubli wã zut lɑ y bees b yĩn-wilã (nus-bi wã lɑ nɑo wã)."},{"id":13,"translation":"Sẽn yeel tɩ y mɑɑn-b woto wã, yɑɑ tɩ bãmb bɑk n bɑs Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã sɑgelle. Lɑ ned ning sẽn bɑkɑ n bɑs Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã bɩ y bãng tɩ Wẽnd yaa nams-kεgeng Soɑbɑ."},{"id":14,"translation":"Rẽ lɑ woto, bɩ y lεmb-ɑ, lɑ y bãng tɩ Bugmã namsg bee sõm-zɩtbã yĩngɑ."},{"id":15,"translation":"Yaa yãmb sẽn kõ-b sɩda! yãmb sã n seg sẽn mɑɑn-b sõmb-zɩtmã tɩ y b yɑɑ sẽn sũ-tɑɑbɑ bɩ y rɑ lebg n wudg ye."},{"id":16,"translation":"Lɑ ned ning sẽn lεbg-a n wudg bɑrɑɑre tɩ kɑ sɩlem mɑɑneg sẽn nɑ belg n kʋ, mɑɑ yɑɑ sẽn nɑ n tʋg n fãɑg kẽere, bɩ y bãng t'ɑ lebgɑ ne gẽeg sẽn yi Wẽnd nengẽ, lɑ ɑ gãɑg zĩig yɑɑ gεhãnnɑmɑ, ɑd ɑ yɑɑ lεben-wẽng zĩigɑ."},{"id":17,"translation":"Lɑ ɑd yãmb kɑ kʋ-b ye, lɑ yɑɑ Wẽnd n kʋ-bɑ, lɑ fo kɑ lobg fo sẽn wɑ n lobgã ye, lɑ ɑd yɑɑ Wẽnd n lobge, lɑ bʋɩl yĩng lɑ A mɑɑn zɑrb-n-gεsg sẽn be neer ne sɩd-kõtbã, bãng tɩ Wẽnd yɑɑ wʋmdɑ n yɑɑ mitɑ."},{"id":18,"translation":"Rẽ lɑ woto, lɑ y bãng tɩ Wẽnd yɑɑ sõm-zɩtbã rɑbɑ wã koɑmesdɑ."},{"id":19,"translation":"Y sã n da kotẽ tɩ b (Wẽnd) halk wẽngdbã (la A sõng sɩda) rẽnd (bʋʋd ning yãmb sẽn da baoodã) sigɑ yãmb zugu. Y sã n tek n bɑse rẽ lɑ sõmɑ y yĩngɑ, lɑ y sã n le lebg n wɑ yεsɑ D yɩlmdɑ (d sɩbgrã y zugu), lɑ yãmb sullã me kõn n tõog n sõng-y bɑɑ fʋɩ, bɑɑ tɩ b sõorã sã n wʋsge, lɑ y bãng tɩ Wẽnd bee ne sɩd-kõɑtbã."},{"id":20,"translation":"Yaa yãmb sẽn kõ-b sɩda! Tũ-y Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã lɑ y rɑ bɑll n bɑs-ɑ lɑ y yɑool n wʋmdɑme ye."},{"id":21,"translation":"Lɑ y rɑ yɩ wɑ neb nins sẽn yeel tɩ d wʋmɑme lɑ b yɑool n kɑ kelgd sõmɑ ye."},{"id":22,"translation":"Bãng tɩ bũn-kẽndi wã wẽng sẽn yɩɩd Wẽnd nengẽ yɑɑ wʋmsã lɑ mugsã sẽn kɑ tɑgsdb n bãng Wẽnd sɑglsã."},{"id":23,"translation":"Lɑ Wẽnd sã n dɑ mi sẽn sõmbe b pʋgẽ wã A nɑɑn n wʋmsẽ-bɑ, lɑ A sã n dɑg n wʋmsẽ-bɑ, b ra nɑ n rɑeegɑme tɩ b yɑɑ bɑll-n-bɑs rãmbɑ."},{"id":24,"translation":"Yaa yãmb sẽn kõ-b sɩdɑ! sɑk-y Wẽnd lɑ tẽn-tʋʋmã t'ɑ sã n bool yãmb n tʋg yãmb vɩɩmã mɑnegrẽ, lɑ y bãng tɩ Wẽnd tõe n gɩdɑ ninsɑɑl ne ɑ sũurã sʋkɑ, lɑ y bãng tɩ yɑɑ A nengẽ lɑ b nɑ n tigim yãmbɑ."},{"id":25,"translation":"Lɑ y zoe yell sẽn kɑ wẽgdbã sẽn be yãmb pʋgẽ bɑl lɑ ɑ nɑ n pɑɑm ye, lɑ y bãng tɩ Wẽnd yɑɑ sɩbg-kãnkãe soɑbɑ."},{"id":26,"translation":"Lɑ y tẽeg sɑsɑ ning yãmb sẽn dɑ yɑa bilf n yɑa vɑlems tẽngã zugu, n yaeesdẽ tɩ nebã nɑ n wɑ tabs yãmba, t'A kolemd yãmb lɑ A sõng yãmb ne A sõngrã lɑ A rɩlg yãmb ne rɩ-yɩlema; tɩ sãnd-sãnde y nɑ pʋʋs zɑɑmẽ-beoogo."},{"id":27,"translation":"Yaa yãmb sẽn kõ-b sɩdɑ! Rɑ zãmb-y Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã ye, lɑ y rɑ zãmb yãmb boɑblã tɩ yãmb yɑool n miẽ ye."},{"id":28,"translation":"Lɑ y bãng tɩ yãmb ɑrzεkã lɑ y kɑmbã yɑɑ zɑrb-n-gεsgɑ, lɑ y le bãng tɩ Wẽnd tɑrɑ rolb sẽn bedem A nengẽ."},{"id":29,"translation":"Yaa yãmb sẽn kõ-b sɩdɑ! Yãmb sã n zoe Wẽnde A nɑ n mɑɑnɑ bãng-n-welg ( yiib-zĩigɑ) n kõ-yã lɑ A lud y tʋʋm-wẽnã lɑ A yẽes-y yĩngɑ, lɑ Wẽnd lɑ kũun kẽeg soɑbɑ."},{"id":30,"translation":"Lɑ f tẽeg sɑsɑ ning sõm-zɩtbã sẽn wɑ n rɩkd rɑbɑ ne foo n dɑt n nɑ n zɑɑg foo mɑɑ b kʋ-f mɑɑ b yiis-foo, lɑ b rɑtɑ wẽng tɩ Wẽnd lebsd b rɑbrã, lɑ Wẽnd lɑ rɑbsdbã sẽn yɩɩd sõmblem."},{"id":31,"translation":"Lɑ b sã n kɑremd Tõnd goɑmã b zutu lɑ b sẽn yete: ''sɩdɑ d wʋmɑme, d sã n dɑ rɑtẽ d nɑɑn n yeelẽ gom-kãngã buudu, wã kɑ yɩ n zʋʋg rẽenem dɑmbã soalem bɑl ye''."},{"id":32,"translation":"Lɑ tẽeg sɑsɑ ning b sẽn wɑ n yeele: ''d Soɑbɑ! sã n mikɑme tɩ wã lɑ sɩdã sẽn yi Fo nengẽ wã bɩ F kɩt tɩ sɑɑgã ni kug tõnd zugu, mɑɑ F wɑ ne noɑng sẽn zɑbd n kõ-do."},{"id":33,"translation":"Lɑ Wẽnd kɑ yɩ n nɑ n nɑms-b tɩ fo be b pʋgẽ ye, Wẽnd le kɑ yɩ n yɑɑ b nɑmsd tɩ bãmb bõosd bɑs tɩ loog ye."},{"id":34,"translation":"Lɑ bʋɩl yĩng tɩ Wẽnd kɑ nɑ n nɑms bãmba, tɩ bãmb yɑool n gɩta nebã Lohorem-misrẽ wã lɑ b yɑool n kɑ A lɑlldbɑ, A kɑ tɑr lɑlldb tɩ kɑ wẽn-zoetbã ye, lɑ b wʋsgã fãɑ kɑ mi ye."},{"id":35,"translation":"Lɑ b pʋʋsgã Roogẽ wã rɑ kɑ yɩ rẽndɑ fɩɩlg lɑ nug-pogs bɑlɑ, bɩ y lemb noɑngã y sẽn dɑ yɩ n mɑɑnd sõm-zɩtmã yĩngɑ."},{"id":36,"translation":"Bãng-y tɩ sẽn mɑɑn-b sõm-zɩtmã yãkdɑ b ɑrzεgsã Wẽnd sorã gɩdgr yĩngɑ, lɑ b nɑ n yãk-ɑ lɑme, rẽ poore ɑ nɑ n yɩɩ kongre b yĩngɑ, rẽ poore b nɑ n tõog-b lɑme, lɑ sẽn mɑɑnd b sõm-zɩtbã yɑɑ gεhãnnɑm lɑ b nɑ n kãɑg-b n kẽnge."},{"id":37,"translation":"Bʋɩl yĩng tɩ Wẽnd na welg rẽgdã n yi yɩlengã, lɑ A rɩk rẽgdã n zɑm tɑɑb zug n tigmɑ zãngɑ, n ning-ɑ Gεhãnnɑm pʋgẽ, bãmbã lɑ bõndbã."},{"id":38,"translation":"Yeel sõm-zɩtbã tɩ b sã n tek n bɑse Wẽnd nɑ bɑs tɩ loog b yĩngɑ b zunoob-rãmbã sẽn deng tɑoorã, lɑ b sã n le lebg n wɑ b sõm-zɩɩlmẽ wã, ɑd Wẽnd nɑ-kẽndrã ne pĩnd rãmbã rengɑ tɑoore, bɑlɑ b yɑgsɑme n kell n nɑdgdẽ tɩ Wẽnd sɩbgbɑ."},{"id":39,"translation":"Lɑ y zɑb ne-bɑ, bʋɩl yĩng tɩ sõm-zɩɩlm rɑ zĩnd ye, tɩ tũudumã fãɑ yɩ ne Wẽnd A yembre; lɑ b sã n tek n bɑs bɩ y bãng tɩ Wẽnd yɑɑ Netɑ ne b sẽn tʋmdã."},{"id":40,"translation":"Lɑ b sã n mɑɑn b toog kɑe bɩ y bãng tɩ Wẽnd yɑɑ yãmb lɑlldɑ, yɑɑ lɑlld sẽn be neere, lɑ sõɑngd sẽn be neere."},{"id":41,"translation":"Lɑ y bãng tɩ yãmb sẽn zɑb n pɑɑm bũmb ningã fãɑ bɩ y bãng tɩ pʋtame n yãk pʋɩɩr a ye nu zug n kõ Wẽnd lɑ Tẽn-tʋʋmã lɑ rog-pẽtse lɑ kɩɩbse lɑ ninbãɑn-nebã lɑ so-kẽndɑ, tɩ yãmb sã n yɩɩme n kõ sɩd ne Wẽnd lɑ a sẽn sik n kõ A yɑmbã welgrã rɑɑrã (Bɑdr dɑɑrã), rɑɑr ning sul ɑ yiibã sẽn sεg tɑɑbã, lɑ Wẽnd yɑɑ bũmb fãɑ tõodɑ."},{"id":42,"translation":"Sɑsɑ ning yãmb sẽn wɑ n be ko-soogã kɩreng pẽem-pẽemã, tɩ bãmb be kɩreng sẽn zãrã, tɩ toɑmbã be yãmb tẽngrã; lɑ yãmb sã n dɑ kõẽ tɑɑb sεkɑ y nɑɑn n yõsẽ tɑɑb sεkẽ wã, lɑ yɑɑ sẽn nɑ yɩlẽ lɑ Wẽnd mɑɑn yell ning A sẽn dɑ pʋlem tɩ nɑ n yɩɩme, bʋɩl yĩng lɑ sẽn ki-a ki vẽenem zugu, tɩ sẽn vɩɩm-ɑ me vɩɩmd vẽenem zugu, lɑ ɑd Wẽnd yɑɑ Wʋmd n yɑɑ Mitɑ."},{"id":43,"translation":"Sɑsɑ ning Wẽnd sẽn wɑ n wilgd-b foo f gõeemã pʋgẽ tɩ b yɑɑ bilfu, lɑ A sã n dɑ wilgẽ-b foo tɩ b yɑɑ wʋsgo, y nɑɑn n mɑɑnẽ rɑbeem, lɑ y yõs tɑɑb yellã pʋgẽ, lɑ ɑd Wẽnd tɩlgɑme, bɑlɑ Wẽnd yɑɑ mit ne sẽn be sũyẽ wã."},{"id":44,"translation":"Lɑ sɑsɑ ning ɑ sẽn wɑ n wilgd-b yãmb y sẽn wɑ n sεg tɑɑbã tɩ b yɑɑ bilf yãmb ninẽ wã, lɑ A mɑɑn tɩ b ne yãmb tɩ y yɑɑ bilfu, bʋɩl yĩng lɑ A mɑɑn tɩ yell A sẽn dɑ pʋlem tɩ yɩ paam yɩɩbo, lɑ yɑɑ Wẽnd nengẽ lɑ yεlã lebgr zĩigɑ."},{"id":45,"translation":"Yaa yãmb sẽn kõ-b sɩda! yãmb sã n sεg sʋll bɩ y tɑbend lɑ y tẽeg Wẽnd yʋʋrã wʋsg tɩ sãnd-sãnde y nɑ tɩlge."},{"id":46,"translation":"Lɑ y tũ Wẽnd lɑ A tẽn-tʋʋmã lɑ y rɑ yõs tɑɑb n wɑ kong pãng tɩ y wɑoorã sε ye; lɑ y mɑɑn sugri, ɑd Wẽnd bee ne sugr rãmbɑ."},{"id":47,"translation":"Lɑ y rɑ yɩ wɑ sẽn yi b zɑgsẽ wã ne wɑoog-m-meng lɑ nebã nɑ yã yĩngɑ, lɑ b gɩdgd Wẽnd sorã ye; lɑ Wẽnd yɑɑ gũbgd ne b sẽn tʋmdã."},{"id":48,"translation":"Lɑ tẽeg-y sɑsɑ ning ɑ soɑtãɑn sẽn wɑ n nɑgs b tʋʋmã n kõ-ba n yeel-bɑ: ned kɑ be n nɑ n tõog yãmb rũndã ye, lɑ bãng-y tɩ mɑm yɑɑ yãmb sõngdɑ. Lɑ sul ɑ yiibã sẽn wɑ n yẽ tɑɑbã ɑ tɑrg n lebɑ poorẽ lɑ ɑ yeele: ɑd mɑm toog kɑ be ne yãmb dε, ɑd mɑm nee yãmb sẽn kɑ ne, ɑd mɑm yεεsdɑ Wẽnde, lɑ Wẽnd yɑɑ sɩbg-kεgeng soɑbɑ."},{"id":49,"translation":"Sɑsɑ ning kʋlemkʋlmã-rãmb lɑ bãɑg sẽn be b rãmb sũyẽ wã sẽn wɑ n yetẽ: bãmbã tũudmã n belg-bɑ. lɑ ned ning sẽn bobl a meng ne Wẽnd bɩ ɑ bãng tɩ Wẽnd yɑɑ wind n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":50,"translation":"Lɑ lɑk tɩ sã n be yẽebo, tɩ fo yẽ Mɑlεɛk-rãmbã sẽn wɑt n deegd sõm-zɩtbã yõyã, n pãbd b nemsã lɑ b poɛyã lɑ b yet-b tɩ: lemb-y nɑn-yõogdgã, fo sã n dɑ yẽtẽ rẽndɑ f nɑ ye-bedre."},{"id":51,"translation":"Woto yaa yãmb nus sẽn tʋm tɩ reng taoore la ad Wẽnd pa yembsã wẽgd ye."},{"id":52,"translation":"Yɑɑ wɑlɑ ɑ Fɩr-ʿaoon nebã lɑ sẽn deng-b bãmb tɑoorã yellã ( miningã), b yɑgsɑ Tõnd yel-soɑlem-dɑmbã tɩ Wẽnd yõk-b ne b yel-wẽnɑ, bɑlɑ Wẽnd yɑɑ pãn-kεgeng soɑbɑ, n yɑɑ sɩbg-kẽnkẽ soɑbɑ."},{"id":53,"translation":"Woto wã yɑɑ tɩ b bãng tɩ Wẽnd kɑ yɩ n nɑ n teem neemã ɑ sẽn mɑɑn n kõ nebɑ, hɑl tɩ b wɑ teem b mensã mɑlsmã; lɑ y bãng tɩ Wẽnd yɑɑ wʋmd n yɑɑ mitɑ."},{"id":54,"translation":"Yɑɑ wɑlɑ ɑ Fɩr-ʿaoon nebã lɑ sẽn deng-b bãmb tɑoorã yellã, b yɑgsɑ b soɑbã yel-soɑlem-dɑmbã tɩ tõnd halk-b ne b yel-wẽnɑ lɑ d bõr ɑ Fɩr-ʿaoon nebã; lɑ b fãɑ yɩɩ wẽgdbɑ."},{"id":55,"translation":"Bãng tɩ bũn-nɑɑndsã sẽn yɩɩd wẽng Wẽnd nengẽ yɑɑ sõm-zɩtbã n kɑ tol n kõt sɩdã."},{"id":56,"translation":"Neb nins fo sẽn dɩk pʋleng ne-b rãmb rẽ poorẽ tɩ b yidgd b pʋlemdã sɑsɑ fãɑ wã lɑ b le kɑ nɑ n mɑɑn gũus-m-meng me ne Wẽndã."},{"id":57,"translation":"Lɑ fo sã n yek-b zɑbrẽ bɩ f leng-b tɩ yɩ sɑgell ne b poorẽ-dãmbã sãnd-sãnde b nɑ tɑgs n ges."},{"id":58,"translation":"Lɑ fo sã n wɑ yεεs neb tɩ b nɑ n wɑ zãmb foo bɩ f yidg b fãɑ pʋlemdã, bɑlɑ Wẽnd kɑ nong zãmb-rãmb ye."},{"id":59,"translation":"Lɑ sõm-zɩtbã rɑ wɑ sãmb tɩ bãmb põsɑme dε, bãng tɩ b kɑ be b sẽn nɑ mɑɑn n põs ye."},{"id":60,"translation":"Lɑ y sεgl zɑb-teed y pãng tõog tεk b yĩngɑ, lɑ y loe zɑbr wed-moose n tɑr n yεεsd Wẽnd bε wã lɑ yãmb bε wã, lɑ zẽng sẽn kɑ bãmbɑ, yãmb kɑ mi-b ye, Wẽnd mi-b lɑme, lɑ yãmb sẽn yãk bũmb ning fãɑ Wẽnd sorã yĩngɑ, b nɑ n dol-ɑ-lɑ yãmba, lɑ b kõn n tol n wẽg yãmb me."},{"id":61,"translation":"Lɑ b sã n kɩll n bɑood lɑɑfɩ bɩ f kɩll n sɑk rẽ yĩngɑ, lɑ f bobl f meng ne Wẽnde, ɑd Yẽndɑ, Yẽ lɑ a Wʋmdɑ n yɑɑ a Mita."},{"id":62,"translation":"Lɑ b sã n rɑt n zãmb foo ɑd Wẽnd nɑ sek-fo, Yẽndɑ n keng-foo ne A sõngrã lɑ sɩd-kõtbã."},{"id":63,"translation":"Lɑ A yõgen b sũyã ne tɑɑbɑ; bɑɑ tɩ fo sã n dɑ yiis sẽn be tẽngã pʋg gilli, f kõon n tõog n yõgen b sũyã ne tɑɑb ye, lɑ ɑd yɑɑ Wẽnd n yõgen b ne tɑɑbɑ; ɑd A yɑɑ wind n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ ."},{"id":64,"translation":"Yaa foo Nɑbiyɑɑma! Wẽnd sekɑ foo ne sɩd-kõɑtbã sẽn pʋgd foomã."},{"id":65,"translation":"Yaa foo Nabiyɑɑma! pirs sɩd-kõɑtbã ne zɑbrã, yãmb neb pisi sã n yɑɑ sugr rãmbɑ ( Zɑb-midbɑ), b tõogdɑ neb kobs-yi, lɑ yãmb sã n yɑɑ koɑbgɑ, b tõogdɑ sẽn yɑ-b sõm-zɩtbã neb tusri, bɑlɑ b yɑɑ neb sẽn kɑ wʋmd tʋbre."},{"id":66,"translation":"Mɑsã, Wẽnd yolsɑ y zugu, A miimi tɩ vɑleng n be yãmb pʋgẽ, rẽnd yãmb pʋgẽ neb koɑbg sã n yɑɑ sugr rãmba ( Zɑb-mitbɑ), b tõogdɑ neb kobs-yi, lɑ yãmb pʋgẽ neb sã n yɑɑ tusri b tõogdɑ neb tus ɑ yiib ne Wẽnd tõogo, lɑ Wẽnd bee ne sugrã rãmbɑ."},{"id":67,"translation":"Kɑ sõmb ne Nɑbiyɑɑmã t'ɑ yõg zɑb-lɑɑgẽ yembs ( b sẽn yõgb-rãmb zɑbrẽ wã) n le bɑs-b ye; rẽndɑme t'ɑ reng n wɩng-bɑ n wil Tẽngã zugu. Yãmb rɑtɑ dũni lɑogã, lɑ Wẽnd rɑtɑ yãmb ne yɑoolem rolbã, lɑ Wẽnd yɑɑ wind n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":68,"translation":"Sã n kɑ sẽn gʋls n gãneg n deng taoor Wẽnd nengẽ yĩngɑ, nɑon-kẽeeg nɑɑn n pɑɑmẽ yãmbɑ, y sẽn deeg yɑoodã yĩngɑ."},{"id":69,"translation":"Bɩ y rɩ yãmb sẽn pɑɑm yõod ning zɑbrẽ wã, tɩ yɑɑ b sẽn kõ sor ne-ɑ, tɩ yɑɑ yɩlgmde; lɑ y gũus y meng ne Wẽnde, ɑd Wẽnd yɑɑ bɑs-tɩ-loog soɑb n yɑɑ yoɑlsdɑ."},{"id":70,"translation":"Yaa foo Nɑbiyɑɑmɑ! yeel zɑb-lɑɑgẽ yembsã sẽn be yãmb nusẽ wã: ''Wẽnd sã n miime tɩ neer bee yãmb sũyã pʋgẽ, A nɑ kõ yãmb sẽn sõmb n yɩɩd b sẽn deeg n bɑs yãmbã, lɑ A bɑs tɩ loog y yĩngɑ, lɑ Wẽnd yɑɑ bɑs-tɩ-loog soɑb n yɑɑ yoalsdɑ."},{"id":71,"translation":"Lɑ b sã n dɑt n zãmb foo bɩ f bãng tɩ b zãmbɑ Wẽnd pĩnd t'A mɑɑn tɩ yãmb tõog-bɑ n sɩbg-bɑ, lɑ Wẽnd yɑɑ mit n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":72,"translation":"Sẽn kõ-b sɩdã lɑ b yik ne b dĩinã n toeem Mɑk tẽngã n kẽng Mɑdiinã, lɑ b zɑb ne b ɑrzεgsã lɑ b yõyã Wẽnd sorã zugã, lɑ neb nins (Mɑdiin dãmbã) sẽn deeg-b bãmb sãɑndã lɑ b sõngã, bãmbã lɑ lɑll-n-tɑɑs ne tɑɑbɑ. Lɑ sẽn kõ-b sɩd lɑ b kɑ yik ne b dĩinã n yi Mɑkã, b lɑll-n-tɑɑr kɑ zao yãmb bɑɑ fɩ, hɑl tɩ b wɑ tɩ wãɑg n bɑs kɩfen-dãmbã. Lɑ b sã n bõos yãmb sõngr dĩinã wɛɛgẽ, bɩ y sõng-bɑ, sã n kɑ pʋleng (alkaool) sẽn be yãmb ne b rãmb sʋkɑ, lɑ Wẽnd yɑɑ net ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":73,"translation":"Lɑ sẽn mɑɑn-b sõm-zɩɩlmã, bãmb lɑ lɑll-n-tɑɑs ne tɑɑbɑ; rẽndɑ y mɑɑn boto, sã n kɑ rẽ kɩfend lɑ sãɑn-kẽeng nɑ zĩnd tẽng poor zugu."},{"id":74,"translation":"Lɑ sẽn kõ-b sɩd lɑ b yik ne b dĩinã Mɑk n tʋg Mɑdiinɑ, lɑ b nidgd pãng n zɑbd n sõngd Wẽnd sorã, lɑ neb nins(Mɑdiin rãmbã) sẽn reeg-b bãmb sãɑndã, lɑ b sõngã, bãmb lɑ sɩd-kõtb sɩd-sɩdɑ, bɑs-tɩ-loog lɑ rɩtl sẽn yɑɑ wɑgl be b yĩngɑ."},{"id":75,"translation":"Lɑ sẽn yɑool-b n wɑ kõ sɩdã, lɑ b wãɑg n bɑsã, lɑ b nidg pãng n nɑɑg foom n zɑbã, bãmbã lɑ yãmb pʋgẽ nebɑ. Lɑ roɑgdb ne tɑɑba, bãmb n sõmb ne tɑɑb fɑɑd rɩkr Wẽnd sebrã pʋgẽ. Wẽnd yɑɑ bũmbã fãɑ mitɑ."}]},{"id":9,"verses":[{"id":1,"translation":"Woto yɑɑ mooneg koεεg sẽn yi Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã nengẽ n tʋg yãmb sẽn dɩk pʋleng ne b rãmbã sẽn yɑɑ lɑgem-n-tɑɑrã rãmbã, tɩ pʋlengã tõnd ne yãmb sʋkã sɑɑme."},{"id":2,"translation":"Bɩ y gõ Tẽngã pʋgẽ kiuug ɑ nɑɑse, lɑ y bãng tɩ yãmb kɑ Wẽnd põɑsdb ye, lɑ y bãng tɩ Wẽnd lɑ sõm-zɩtbã yãn-ningdɑ."},{"id":3,"translation":"Lɑ moong koεεg sẽn yi Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã nengẽ n tʋgd nebã nengẽ Hegiimdã rɑ-kɑsengã rɑɑre (Kibsɑ rɑɑre), tɩ Wẽnd ne A Tẽn-tʋʋmã wãɑgɑme n bɑs lɑgem-n-tɑɑrã rɑmba. Lɑ y sã n tek n lebg n bɑse, yẽ lɑ sõamɑ ne yãmbɑ, lɑ y sã n dɑeege, bɩ y bãng tɩ yãmb kɑ Wẽnd põsdb ye. Lɑ kõ kɩfen-dãmbã kibre ne nɑong sẽn zɑbde."},{"id":4,"translation":"Sã n kɑ lɑgem-n-tɑɑr rãmb nins yãmb sẽn dɩk pʋleng ne-b tɩ b kɑ yidg pʋlengã ne yãmb bɑɑ bilf rẽ poorã, lɑ b le kɑ sõng ned bɑɑ ɑ ye n zɑb ne yãmbã, bɩ y pids b pʋlengã n kõ-bɑ n tãɑg ɑ tεkɑ, bãng tɩ wẽnd nongɑ gũus-m-meng rɑmbã."},{"id":5,"translation":"Lɑ lohorem kitã sã n sε bɩ y kʋ lɑgem-n-tɑɑrã rãmb yãmb sẽn mik-b zĩig ning fãɑ, lɑ y yõg-bɑ, lɑ y gũbg-b tɩ b pɑ b tẽmsẽ wã, lɑ y gũus-b n gɩdg-b ne sor buudã fãɑ. Lɑ b sã n tek n lebge n yãnes ne Pʋʋsgã n kõ Zɑkã bɩ y lɑk n bɑs-b bãɑne, ɑd Wẽnd yɑɑ yɑɑfd n yɑɑ yoalsdɑ."},{"id":6,"translation":"Lɑ ninɑ sã n wɑ bɑood se-yõkr sẽn yi lɑgem-n-tɑɑrã rãmbẽ bɩ f reeg-ɑ, bʋɩl yĩng lɑ ɑ pɑɑm Wẽnd goɑmã n kelge, rẽ poorẽ bɩ f tɑɑs-ɑ ɑ bɑs-m-yɑm zĩigẽ, bɑlɑ b yɑɑ neb sẽn kɑ mi."},{"id":7,"translation":"Yɩtɑ wãn tɩ pʋleng nɑ n wɑ be Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã nengẽ lɑgem-n-tɑɑrã rãmb zugu, sã n pɑ yãmb sẽn dɩk pʋleng ne-b rãmb Lohorm-mihrẽ wã. Rẽnd b sẽn kɑ bɑk n tẽegd tɩrg ne yãmbã bɩ yãmb me tẽeg tɩrg ne-ba, ɑd Wẽnd nongɑ gũus-m-meng rãmbã."},{"id":8,"translation":"Nɑ n yɩɩ wãn-wãn tɩ b sã n pɑɑm pãng yãmb zugu, b kɑ gũusd rogem lɑ b le kɑ gũusd pʋleng me? B bɑoodɑ yãmb yɑrd ne b noyã tɩ b sũy yɑool n tõtẽ; lɑ b sẽn yɩɩd wʋsgã fãɑ yɑɑ so-tɩrgã yitbɑ."},{"id":9,"translation":"B rɩkɑ Wẽnd goɑmã n tek ne lɑog sẽn yɑɑ bɩlfu, tɩ rẽ kɩt tɩ b gɩd A sorã; b sẽn dɑ tʋmdã yɩɩ wẽngɑ."},{"id":10,"translation":"B kɑ gũusd rogem, b le kɑ gũusd pʋleng sɩd-kõɑt yĩng ye, lɑ bãmbã, bãmb bɑl lɑ mɑɑn-n-zʋʋg rãmbã."},{"id":11,"translation":"Lɑ b sã n tek n lebg lɑ b yɑɑs ne Pʋʋsg lɑ b kõ Zɑka, rẽnd b yɑɑ yãmb mɑ-bɩɩs tũudmã pʋgẽ, lɑ Tõnd weendɑ D goɑmã sẽn dɑt n bãngbã yĩngɑ."},{"id":12,"translation":"Lɑ b sã n yidg b pʋlemsã b pʋleng poore lɑ b zɑng yãmb tũudmã bɩ y zɑb ne sõm-zɩtbã tɑoor rãmba, ɑd b kɑ tɑr alkɑool ye, tɩ sãnd-sãnde b na tek n bɑse."},{"id":13,"translation":"Yãmb kɑ nɑ n zɑb ne neb sẽn viig b no-rɩgsa lɑ b mɑɑn sɑɑgr ne Tẽn-tʋʋmã yiisgu, lɑ yɑool n yɑɑ bãmb n sɩng pipi n bɑo yãmb noore? Yãmb zoet-b lɑme lɑ? Bɩ y bãng tɩ Wẽnd n sõmb ne yãmb nɑ zoe-A n yɩɩd tɩ yãmb sã n yɩɩme n yɑɑ sɩd-kõtbɑ."},{"id":14,"translation":"Zɑb-y ne-bɑ tɩ Wẽnd nɑ sɩbg-b ne yãmb nusã lɑ A ning-b yãnde lɑ A sõng yãmb tɩ y tõog-b lɑ A mɑɑg sɩd-kõtbã sũyã."},{"id":15,"translation":"Lɑ A sik b sũyã, lɑ Wẽnd deeg A sẽn tʋll a soɑb tek-n-lebgre(tuubgu), lɑ Wẽnd yɑɑ mit n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":16,"translation":"Bɩ yãmb sãmbɑme tɩ b nɑ n bɑsɑ yãmb woto bɑlɑ, tɩ Wẽnd kɑ mɑɑn tɩ b bãng sẽn sɩd zɑbd-b yãmb pʋgẽ, lɑ b le kɑ bɑo lɑll-n-tɑɑs zẽng tɩ kɑ Wẽnd lɑ tẽn-tʋʋmã lɑ sɩd-kõtbã? Lɑ Wẽnd me yɑool n yɑɑ mit-tεkẽ ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":17,"translation":"Kɑ sõmb ne lɑgem-n-tɑɑrã rãmb tɩ b meed Wẽnd Misɑ wã lɑ b yɑool n seet b mensẽ ne sõm-zɩɩlem ye, bãmb tʋʋmã lʋyɑme, lɑ b le yɑɑ Bugmẽ wã me pɑɑdbɑ."},{"id":18,"translation":"Ad sẽn sεgd n sõng-b Wẽnd Misɑ wã yɑɑ sẽn kõ-a sɩd ne Wẽnd lɑ yɑoolem dɑɑrã, lɑ ɑ yɑls pʋʋsgã lɑ ɑ kõ zɑkã; lɑ a pɑ yɑeesd rẽndɑ Wẽndã. Tõe tɩ bãmbã nɑ nɑɑg kãndedbã."},{"id":19,"translation":"Yãmb mɑkdɑ hegiimbã yũnugdbã, lɑ Lohorm mihrã metbã, tɩ b yɑɑ wɑlɑ sẽn kõ-b sɩd ne Wẽnd lɑ yɑoolem dɑɑrã, lɑ ɑ zɑb Wẽnd sorã yĩngã? B kɑ zem tɑɑb Wẽnd nengẽ ye, lɑ Wẽnd kɑ kãndgd wẽgdbã ye."},{"id":20,"translation":"Sẽn kõ-b sɩdã lɑ b yik ne b dĩinã lɑ b zɑb Wẽnd sorã zug ne b ɑrzεgsã lɑ b yõyã, bãmb n yɩɩd ne ziir zẽkr Wẽnd nengẽ, lɑ bãmbã lɑ pɑɑmdbã."},{"id":21,"translation":"B Soɑbã noogdɑ b sũyã ne yolsg lɑ yɑrd lɑ ɑrzãn; b le tarɑ neema-rãmb sẽn kɑ sɑɑb ɑ pʋgẽ."},{"id":22,"translation":"B yɑɑ pɑɑdb ɑ pʋgẽ wã lɑe-lɑe, ɑd Wẽnd nengẽ keoor kẽeng n be be."},{"id":23,"translation":"Yaa yãmb Sɩd-kõɑtba! Rɑ rɩk-y y bɑɑb-rãmbã lɑ y sɑɑm-biisã n mɑɑn y lɑll-n-tɑɑsye, tɩ b sã n nonga sõm-zɩtemã ne Wẽnd n yɩɩd sɩd-kũunã. Lɑ ned ning sẽn lɑll ɑ meng ne-bɑ rẽnd bãmbã bɑl lɑ wẽgdbã."},{"id":24,"translation":"Yeele: ''Sã n mikɑme tɩ yãmb sɑɑm-dãmbɑ, lɑ y koɑmbɑ, lɑ y sɑɑm-biisi, lɑ y pɑgbɑ, lɑ y buudu, lɑ ɑrzεgs yãmb sẽn tʋm n pɑɑm, lɑ tolb yãmb sẽn yεεsd t'ɑ nɑ n nɑrɑme, lɑ zɑgs sẽn tɑ yãmb rɑɑbo, (woto fãa) sã n noomɑ yãmb n yɩɩd Wẽnde, lɑ A Tẽn-tʋʋmã, lɑ zɑb Wẽnd sorã poorẽ wã, bɩ y gũ hɑl tɩ Wẽnd pʋlemgã wɑ wɑ. Lɑ ɑd Wẽnd kɑ peegd dĩin yitbã ye."},{"id":25,"translation":"Sɩdã, ɑd Wẽnd sõngɑ yãmb zĩis wʋsgo, lɑ Hʋnɑeen (zabrã) rɑɑrã, yãmb wɑooglmã sẽn wɑ n mɑɑn yãmb yel-solemd lɑ ɑ yɑool n kɑ tõog n sõng yãmb bɑɑ fɩ, hɑl tɩ tẽngã ne ɑ yɑlmã wɑ lebg sẽk ne yãmbɑ, rẽ poorẽ tɩ yãmb mɑk n kong n zoe."},{"id":26,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ Wẽnd sɩk A yĩn-yõɑgnegã n kõ ɑ Tẽn-tʋʋmã lɑ sɩd-kõɑtbã, lɑ A sik tãp tɩ yãmb kɑ ne-b ye, lɑ A sɩbg sẽn mɑɑn-b sõm-zɩtem ne Wẽndã, lɑ sõm-zɩtbã rolb yɑɑ woto."},{"id":27,"translation":"Rẽ poorẽ, Wẽnd reegdɑ ɑ sẽn tʋll ɑ sɑob tuubgu, lɑ Wẽnd yɑɑ Yaafd n yɑɑ Yoalsdɑ."},{"id":28,"translation":"Yaa yãmb sẽn kõ-b sɩdɑ! ɑd lɑgem-n-tɑɑrã rɑmb yɑɑ rẽgdo, bɩ b rɑ pẽneg Lohorm-Mihrã b yʋʋmd-kãngã loogr poor ye, lɑ sã n mikɑme tɩ yãmb yεεsdɑ tɑlemd bɩ y bãng tɩ Wẽnd nɑ n kõo yãmb sẽn yi A yɩɩdmẽ wã hɑl tɩ seke, Wẽnd yɑɑ bãngd n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":29,"translation":"Zɑb ne sẽn kɑ kõt-b sɩd ne Wẽnde, n pɑ kõt sɩd ne yɑoolem dɑɑrã, n pɑ gɩdgd b mẽns ne Wẽnd lɑ ɑ Tẽn-tʋʋmã sẽn gɩdg-b ne yεl ninsã, n pa tũud sɩdã tũudmã, sẽn yɑɑ b sẽn kõ-b rãmb sebrã sãndɑ wã, zab-y ne bãmbã hɑl tɩ b wɑ tɩ kɩs Fɑdgã ne b nus tɩ b yɑɑ yɑɑlse."},{"id":30,"translation":"Lɑ yɑhuud-rãmbã yeelɑme: ''ɑ Ʋzɑeer yɑɑ Wẽnd biigɑ'', lɑ nɑsɑɑr-rãmbã yeelɑme: ''Sɩɩs-tɩ-mɑɑg yɑɑ Wẽnd bɩɩgɑ'', lɑ rẽ yɑɑ bãmb noy goɑm bɑlɑ, b mɑɑndɑ wẽns-n-tɑɑr ne kɩfen-dãmbã sẽn deng tɑoorã gomde. Wẽnd nɑ sãɑm-bɑ, mɑɑnɑ ɑ wãn tɩ b wẽnems bãmb n yit sɩdẽ wã woto?"},{"id":31,"translation":"B rɩkɑ b bãngdbã lɑ b tũudbã n mɑɑn soben-dãmbɑ tɩ pɑ Wẽnde, n pɑɑs ɑ Sɩɩs-tɩ-mɑɑg ɑ Mɑryɑm biigã, lɑ b yɑool n kɑ sɑgl-bɑ rẽndɑme tɩ yɑɑ b tũ Wẽnd sẽn yɑɑ soɑb-yεng tãɑ wã, soɑb sẽn sõmb ne tũub kɑe rẽndɑ Yẽndɑ, A yɩlgɑme n yi bãmb sẽn mɑɑn lɑgem-n-tɑɑr ne bũmb ninsã."},{"id":32,"translation":"B rɑt n kiisɑ Wẽnd vẽenmã ne b noyã, lɑ Wẽnd zãgsdɑme rẽndame t'A pids A vẽenmã bɑlɑ, bɑ sõm-zɩtbã sã n kis rẽ."},{"id":33,"translation":"Yẽ lɑ sẽn tʋm A Tẽn-tʋʋmã ne sor-wilgr (kãndgrã) lɑ sɩd-tũudmã, bʋɩl yĩng t'ɑ nɑ wil tũudum sor buudã fãɑ, bɑɑ tɩ lɑgem-n-tɑɑrã rãmb sã n kisgɑ rẽndɑ."},{"id":34,"translation":"Sẽn kõ-b sɩdã! ɑd bãngdbã, lɑ tũudbã wʋsg nɑ n rɩtɑ nebã ɑrzεgsã zɑɑlm, lɑ b gɩt Wẽnd sorã, lɑ neb nins sẽn bĩngdb sãnemã lɑ wɑnzurã lɑ b pɑ yãkd-ɑ n sõngd Wẽnd sorã bɩ f kõ-b kibɑre ne nɑong-zɑbdgɑ."},{"id":35,"translation":"Rɑɑr ning b sẽn nɑ n wʋm-ɑ bugmã pʋgẽ, n tɑll-ɑ n bẽes b rĩyã, lɑ b loɑgã, lɑ b poɑyã, lɑ b yet-bɑ: ''wã lɑ yãmb sẽn bĩng y mensã yĩngã, bɩ y lemb y sẽn dɑ bĩngã''."},{"id":36,"translation":"Ad kitã sõor Wẽnd nengẽ yɑɑ kit piig lɑ ɑ yiibu Wẽnd sebrã pʋgẽ, A sẽn nɑɑn sɑɑs lɑ Tẽng rɑɑre. Kit ɑ nɑɑs n be b sʋk n yɑɑ lohorem kiisi, tɩ b gɩdg zɑbr b pʋgẽ. Wã lɑ tũudum sor sẽn yɑɑ tɩrgã, bɩ y rɑ wẽg y mensã b pʋgẽ ye, lɑ y zɑb ne lɑgem-n-tɑɑrã rãmb fãɑ gilli wɑlɑ bãmb me sẽn zɑbd ne yãmb fãɑ wã, lɑ y bãng tɩ Wẽnd bee ne gũus-m-meng rãmbã."},{"id":37,"translation":"Ad yɑool lohorem kiuugã n tεk-ɑ ne ɑ to wã yɑɑ sõm-zɩtem pɑɑsg bɑlɑ, b tɑrɑ rẽndɑ n menesd sõm-zɩtbã, b mɑɑndɑ sẽn gɩdgã ɑ pʋgẽ yʋʋmd ningɑ, lɑ b yõkd b mens ɑ pʋgẽ yʋʋmd ningɑ. Woto wã, b maandame tɩ Wẽnd sẽn gɩdgã lebg halaale. A sʋɩtãɑn nɑgsɑ b tʋʋm-wẽngã n kõ-bɑ, lɑ Wẽnd kɑ wilgd neb niins sẽn yɑ-b sõm-zɩtbã sor ye."},{"id":38,"translation":"Yaa yãmb sẽn kõ-b sɩdɑ! Yɑɑ bõe n tɑr yãmb tɩ b sã n yeel yãmb tɩ y yi n zɑb Wẽnd sorã poorẽ bɩ yãmb mɑɑgdẽ n pɑɑd y zĩisẽ wã? Yãmb yɑrɑ ne dũni vɩɩmã n yɩɩd yɑoolem-rɑɑrã? Ad dũni vɩɩmã wʋm-noogã pɑ yɩ tɩ b sã n nɑ n mɑk-ɑ ne yɑoolem-dɑɑrã vɩɩmã rẽndɑ bilf bɑlɑ."},{"id":39,"translation":"Rẽndɑ y yi, sã n kɑ rẽ A nɑ n sɩbg-y-lɑ ne sɩbgr sẽn zɑbde, lɑ A tedg yãmb ne neb ɑ tɑɑbɑ sẽn kɑ yãmbɑ, lɑ yãmb kɑ mɑɑnd-A bɑɑ fʋɩ. Wẽnd yɑɑ bũmbã fãɑ Tõodɑ."},{"id":40,"translation":"Rẽnd y sõng-ɑ, bɑlɑ Wẽnd zoe n sõng-ɑ lɑme, sɑsɑ ning sõm-zɩtbã sẽn wɑ n yiis-ɑ tɩ b yɑɑ b yiib bɑlɑ, b yiibã sẽn wɑ n be bokẽ wã, ɑ sẽn wɑ n yet ɑ tũud-n-tɑɑgã:'' rɑ sãɑm f sũur ye, ɑd Wẽnd bee ne tõndo'', tɩ Wẽnd sik A yĩn-yõgnegã n kõ-ɑ lɑ ɑ sõng-ɑ ne zɑb-zɑbdb yãmb sẽn kɑ ne, lɑ A mɑɑn sõm-zɩtbã gomdã tɩ be tẽngre, lɑ Wẽnd gomdã, yẽnda n be yĩngri, lɑ Wẽnd yɑɑ wind n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":41,"translation":"Y i-y n kẽng (zabrẽ wã), zem tɩ y fɑɑsame bɩ y zɩsame, lɑ y zɑb ne y ɑrzεgsã, lɑ y yõyã, Wẽnd sorã sõngr yĩngɑ, rẽ lɑ sõamɑ ne yãmb tɩ yãmb sã n yɩ n mii."},{"id":42,"translation":"Sã n dɑ yɑẽ loɑg pɑoong sẽn yɑɑ nɑnɑ, lɑ so-toɑk sẽn yɑɑ pʋg-pʋge, b rɑ nɑ pʋgẽ yãmbɑ, lɑ hɑ! b neeme tɩ nɑongã nɑ n tɑkɑ wok ne-bɑ. B nɑ n Wẽendɑ ne Wẽnd tɩ b sã n dɑ tɑllẽ tõogo; b nɑɑn n tũẽ yãmb n yi, b kẽesdɑ b mensã bõgsg pʋgẽ, lɑ Wẽnd miime tɩ b yɑɑ zĩri-be-neb meng-mengɑ."},{"id":43,"translation":"Wẽnd bɑsame tɩ loog f yĩngɑ, bõe yĩng tɩ fo kõ-b sor tɑoor tɩ na n ka vẽneg ne foo sẽn kõ-b sɩdã lɑ f bãng zĩri-be-nebã?"},{"id":44,"translation":"Sẽn kõ-b sɩd ne Wẽnd lɑ yɑoolem dɑɑrã kɑ yɑs n bõosd foo sor n nɑ n pɑ n pɑ zɑb ne b ɑrzεgsã lɑ b yõyã ye, lɑ Wẽnd yɑɑ mit ne wẽn-zoɑtbã."},{"id":45,"translation":"Ad sẽn bõosd-b foo sorã yɑɑ sẽn kɑ kõ-b sɩd ne Wẽnd lɑ yɑoolem dɑɑrã tɩ b sũyã mɑɑnd sãmbgɑ, tɩ b be b sãmbgã pʋgẽ n yilimdẽ wã."},{"id":46,"translation":"Lɑ b sã n dɑ rɑtẽ yiibã b nɑɑn n sεgl ɑ yĩng sεglg tεkẽ, lɑ ɑd Wẽnd kisgɑ b yiibã n dĩ-bɑ, tɩ b yeel-bɑ: nɑɑg-y zĩndidbã n zĩndi."},{"id":47,"translation":"B sã n dɑ nɑɑgẽ yãmb n yi me, b kɑ nɑ n dɑ pɑɑsẽ yãmb rẽndɑ sãɑngɑ, lɑ lɑ tɩ b nɑ kẽesẽ yãmb sʋkã tẽnkãn-wẽenem, n dɑt yãmb ne yelle, tɩ yãmb pʋgẽ wã me neb n be be n kelsd-ba, lɑ Wẽnd yɑɑ mit ne wẽgdbã."},{"id":48,"translation":"Sɩdã, b bɑoo yεl pĩndɑ, n leeb yεlã fo zugu, hɑl tɩ sɩdã wɑ wɑ, tɩ Wẽnd yellã puk tɩ bãmb yɑɑ rẽ kisgdbɑ."},{"id":49,"translation":"Lɑ be b pʋgẽ wã sẽn yet tɩ: kõ-m sor lɑ f rɑ kẽes-m yell pʋg ye, rẽ yĩngɑ kɑ yell pʋgẽ bɑl lɑ b lʋɩre? Lɑ bãng tɩ gehãnem gũbgɑ sõm-zɩtbã."},{"id":50,"translation":"Neer sã n pɑɑm foo, zɑd-b lɑme, lɑ wẽng sã n pɑɑm foo lɑ b sẽn yet tɩ: tõnd rɑ pĩnd n dɩkɑ d yellã ne gũusgu; n dɑeegdẽ tɩ b yɑɑ kɩdemdbɑ."},{"id":51,"translation":"Yeele: yell kɑ pɑɑmd tõnd rẽndɑme tɩ yɑɑ Wẽnd sẽn gʋls n dogl-do, Yẽ lɑ tõnd lɑlldɑ, bɩ sɩd-kõɑtbã bobl b mens ne Wẽnde."},{"id":52,"translation":"Yeele: rẽ yĩngɑ yãmb kolldɑ tõnd zug tɩ kɑ yel-sõam a yiibã yembr bɑl bɩ?(tõogre mɑ ki n kẽ ɑrzãnɑ) Lɑ ɑd tõnd gũudɑme n nɑ n yẽ tɩ Wẽnd kɩt tɩ nɑong sẽn yɩ A nengẽ pɑɑm yãmbɑ, mɑ tɩ tũ ne tõnd nusi; bɩ y koll-d tɩ tõnd me nɑɑgɑ yãmb n yɑɑ kolldbɑ."},{"id":53,"translation":"Yeele: y sã n tʋll bɩ y yãk n nɑfe, zem tɩ yɑɑ ne yɑm-yãkr mɑɑ yɑɑ ne modgre, b kɑ nɑ n deeg y yĩng lɑe, ɑd yãmb yɩɩme n yɑɑ tɑr-m-bɑs-tũudũm rãmbɑ."},{"id":54,"translation":"Lɑ bũmb kɑ kɩt tɩ b kɑ reeg b yĩngɑ, n zʋʋg b sẽn mɑɑn sõm-zɩɩlem ne Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã, lɑ b kɑ pʋʋsde rẽndɑ ne kʋɩɩngo, lɑ b kɑ yãkd b sẽn tɑrã n nɑfe rẽndɑme tɩ b pɑ nongẽ ye."},{"id":55,"translation":"Bɩ b ɑrzεgsã rɑ mɑɑn foo ye-lsolemde, pɑ b kɑomb me; ɑd Wẽnd rɑtɑme n nɑms-b ne rẽ dũni vɩɩmã pʋgẽ, tɩ b yõyã me wɑ yit tɩ b yɑɑ sõm-zɩtbɑ."},{"id":56,"translation":"B wẽendɑ ne Wẽnd tɩ lɑk tɩ bãmb bee ne yãmbɑ, lɑ b yɑool n pa be ne yãmb ye, lɑ ɑd bãmb yɑɑ neb sẽn tɑr pelen-yɩkɑ."},{"id":57,"translation":"Lɑk tɩ b sã n dɑ tõe n pɑɑmẽ lɑllg zĩigɑ, mɑɑ tãms bogdẽ, mɑɑ tẽngã bokẽ, b naan n loogẽ be tɩ b yɑɑ sẽn yãgde."},{"id":58,"translation":"Lɑ be b pʋgẽ wã sẽn sãbsd foo ɑrzεkã pʋɩɩb poorẽ; b sã n yãk n kõ-b lɑ sẽn tɑt b yɑm, lɑ b sã n pɑ yãk n kõ-b lɑ b sẽn gẽede."},{"id":59,"translation":"Lɑ bãmb sã n rɑg n yɑrẽ-la bũmb ning Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã sẽn kõ-bã, lɑ b yeele: \"Wẽnd sekɑ tõndo, Wẽnd nɑ n kõo tõnd A yɩɩdlemã ne A Tẽn-tʋʋmã, ɑd yɑɑ Wẽnd A yembr lɑ tõnd tẽedɑ'' nɑan n yɩẽ sõmɑ ne-bɑ\"."},{"id":60,"translation":"Ad zɑgsã yɑɑ tɑlsã lɑ ninbãɑn-nebã n so, lɑ sẽn tʋmd-b ɑ pʋgẽ wã, lɑ b sẽn nɑngd n rɑt n minim-b rãmb sũy ne lɩslɑɑngã, lɑ yembs nɑ pɑɑm b burkĩndlim, lɑ sɑm rãmba, lɑ Wẽnd sorã sõngdba, lɑ so-toɑgdɑ. Yɑɑ tɩlɑe sẽn yi Wẽnd nengẽ, lɑ Wẽnd yɑɑ bãngd n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":61,"translation":"Lɑ be b pʋgẽ wã sẽn nɑmsd Nabiyaamã lɑ b yetẽ t'ɑ yɑɑ tʋ-kɩɩre (kelg-yɑɑr soɑbɑ), yeele: ɑd ɑ yɑɑ tʋb-sõng yãmb yĩngɑ, ɑ kõtɑ sɩd ne Wẽnd lɑ ɑ kõt sɩd ne sɩd-kõɑtbã, lɑ ɑ yɑɑ yolsg n kõ sẽn kõ-b sɩdã yãmb pʋgẽ wã; lɑ sẽn nɑmesd-b Wẽnd Tẽn-tʋʋmdã, nɑong sẽn zɑbd be b yĩngɑ."},{"id":62,"translation":"B Wẽendɑ ne Wẽnd bʋɩl yĩng tɩ yãmb na yar-ba, lɑ Wẽnd ne A Tẽn-tʋʋmã n sõmb ne bãmb nɑ bɑo b yɑrd tɩ sã n dɑ mik tɩ bãmb yɑɑ sɩd-kõɑtbɑ."},{"id":63,"translation":"Rẽ yĩngɑ bãmb kɑ bãng tɩ sẽn zabɑ ne Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã, gεhãnnɑm bugmã bee ɑ yĩngɑ, t'a na n zĩnd a pʋgẽ n pa be? Ad rẽndɑ lɑ yãn-kasẽngã."},{"id":64,"translation":"Kulum-kalmã rãmb (munaafɩgsã) yεεsdɑme tɩ b nɑ n wɑ sik Sʋʋrɑ bãmb zug t'ɑ togsd sẽn be bãmb sũyã pʋsẽ, yeele: yɑɑl-y yã, ɑd Wẽnd nɑ n pukɑ bũmb ning yãmb sẽn yεεsd tɩ rɑ pukã."},{"id":65,"translation":"Lɑ tɩ fo sã n sok-bɑ, b nɑ yet tɩ tõnd rɑ yɩɩmẽ n fɑood lɑ d reemdẽ, yeele: Wẽnd ne A goɑmã lɑ A Tẽn-tʋʋmã lɑ yãmb rɑ fɑɑgdɑ?"},{"id":66,"translation":"Rɑ pɑdem-y ye, sɩdɑ; ɑd yãmb mɑɑnɑ sõm-zɩtem y sɩd-kũun poorẽ, D sã n bɑs tɩ loog yãmb sãndɑ yĩngɑ, D nɑ n sɩbgɑ sãndɑ b sẽn yɩ yel-wẽn-mɑɑndbã yĩngɑ."},{"id":67,"translation":"Kulum-kalem mɑɑndbã (munaafɩgsã), b rɑopã lɑ b pɑgbã, bãmb lɑ ɑ yembre, b sɑgendɑ sẽn kisã lɑ b gɩdgd sẽn sõmbã, lɑ b mɑɑnd beedo. B yĩmɑ Wẽnd t'A yĩm-bɑ (bɑs-bɑ), ɑd kulum-kalem rãmbã bɑl lɑ dĩin-yitbã."},{"id":68,"translation":"Wẽnd pʋlmɑ gεhãnnɑm bugmã ne kulum-kalem rãmbã (munaafɩgsã), b roɑp lɑ b pɑgbɑ, lɑ sõm-zɩtbã. B yɑɑ pɑɑdb ɑ pʋgẽ, yẽ nɑ sek-bɑ, lɑ Wẽnd le zãɑg-b ne A yolsgã, lɑ nɑong sẽn kɑ sεεb me le be b yĩngɑ."},{"id":69,"translation":"Yɑɑ wɑlɑ sẽn deng-b bãmb tɑoorã, b pãng keelem yɩɩgɑ yãmbɑ, lɑ b le yɩɩd ne ligd lɑ kɑmbɑ, tɩ b wʋms-b noog ne b pʋɩɩrã, bɩ yãmb me wʋmd noog ne y pʋɩɩr wɑlɑ sẽn deng-b yãmb tɑoorã sẽn wʋm noog ne b pʋɩɩrã to-to wã, lɑ y fɑo wɑlɑ bãmb fɑoobã, bãmbã tʋʋm-sãɑma dũni lɑ yɑoolem-dɑɑrã pʋgẽ, lɑ bãmbã me lɑ bõndbã."},{"id":70,"translation":"Rẽ yĩngɑ sẽn deng-b bãmb tɑoorã yellã kɑ wɑ bãmb nengẽ sɩda? A Nuuh nebã, lɑ Aɑd lɑ Sɑmuud rãmbɑ, lɑ ɑ Ibrɑɑhiim nebã, lɑ Mɑdyɑn dãmbã, lɑ b sẽn kiblg-b rãmbã? B tẽn-tʋʋmbã waa b nengẽ ne vẽenem buud toor-toore, lɑ Wẽnd kɑ yɩ n nɑ n wẽg-b ye, lɑ ɑd yɑɑ bãmb n dɑ wẽgd b mense."},{"id":71,"translation":"Lɑ sɩd-kõɑtbã, b rɑop ne b pɑgbɑ, bãmb lɑ lɑll-n-tɑɑs ne tɑɑbɑ, b sɑgendɑ ne sẽn sõmbã, lɑ b gɩdgd sẽn kisã, lɑ b yɑlsd ne pʋʋsgo, lɑ b kɩt zɑkã, lɑ b tũud Wẽnd lɑ A tẽn-tʋʋmã, bãmb lɑ Wẽnd sẽn nɑ n yolsã, ɑd Wẽnd yɑɑ zɩsg n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":72,"translation":"Wẽnd pʋlmɑ sɩd-kõtbã, b rɑop lɑ b pagba, ne ɑrzãn tɩ ko-sood n zoet ɑ tẽngrã, b yɑɑ pɑɑdb ɑ pʋgẽ wã, lɑ zɑg yɩlmɑ sẽn be zĩndug ɑrzãn pʋgẽ. Lɑ yɑrd sẽn yi Wẽnd nengẽ wã, rẽ n yɩɩde, woto lɑ põsb-kɑsengã."},{"id":73,"translation":"Yaa foo Nabiyaamã, zɑb ne sõm-zɩtbã lɑ kulum-kalem rãmbã lɑ f tɑk ne b kẽnkẽ n wõr-bɑ, b gãɑg zĩĩg yɑɑ ghεhãnnɑm, lɑ yɑɑ bɑɑs-beed zĩigẽ."},{"id":74,"translation":"B wẽendɑ ne Wẽnd tɩ b kɑ yeel ye, lɑ sɩdã; b yeelɑ sõm-zɩɩlem gomdã, lɑ b mɑɑn sõm-zɩɩlem b Lɩslɑɑmd poore, lɑ b mɑk b sẽn kɑ pɑɑme. Lɑ b wẽngã mɑɑneg rɑ kɑ sõmbẽ n yɩ ye, bala yaa Wẽnd sẽn kõ-b A yɩɩdlem tɩ sek-b poorẽ, lɑ b mɑɑn b sõm-zɩɩlmã. Lɑ b sã n tek n lebge (tuubi), yɩtɑ sõamɑ b yĩngɑ, lɑ b sã n gũd b kuidsi, Wẽnd nɑ n nɑmsd-b-lɑ nɑmsg sẽn zɑbde dũni lɑ yɑoolem-dɑɑrã, lɑ b kɑ tɑr lɑlld lɑ sõngd buud fãɑ tẽngã poor zug ye."},{"id":75,"translation":"Lɑ be b pʋgẽ sẽn pʋlem Wẽnd t'A sã n kõ tõnd sẽn yi A yɩɩdlemã, d nɑɑn n yãk n kõẽ, d nɑ nɑɑgẽ nin-sõamɑ."},{"id":76,"translation":"Lɑ A sẽn wɑ n kõ-b A yɩɩdlemã, b mɑɑnɑ beed ne-ɑ lɑ b gũd-b kuds tɩ b yɑɑ bɑlldbɑ."},{"id":77,"translation":"T'A lobg kulum-kalem b sũyã pʋsẽ, hɑl n nɑ n tãɑg b sẽn nɑ n sεg-A rɑɑr ningã, b sẽn viig b pʋlengã ne Wẽndã yĩngɑ, lɑ b sẽn yɩ n yɑgd zĩri wã yĩngɑ."},{"id":78,"translation":"Rẽ yĩngɑ, b kɑ bãng tɩ Wẽnd mii b yel-soondɩ wã lɑ b wɑlengã? B le bãng me tɩ Wẽnd yɑa yel-soondɩ Mitɑ."},{"id":79,"translation":"Neb nins sẽn zɑngd sɩd-kõtbã, sẽn yãkd-b n nɑfdẽ ne b yɑmleoogo, lɑ neb nins sẽn kɑ tɑr n nɑ n kõ, rẽnda bãmb me sẽn modg b mens m paamã, sẽn zangd-b bãmbã rãmbã, Wẽnd nɑ pɑoog-bɑ. Lɑ nɑong sẽn zɑbd me n be b yĩngɑ."},{"id":80,"translation":"Fo kos yɑɑf n kõ-ba, f bas n pa kos n kõ-ba; baa tɩ f sã n kos yɑɑfɑ b yĩng noor pis-yopoe, ɑd Wẽnd pɑ nɑ n yɑɑf-b lɑe. Rẽ yɑɑ b sẽn mɑɑn sõm-zɩɩlmã ne Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã yĩngã, lɑ Wẽnd kɑ wilgd tɑr-n-yi-dĩin rãmbã sor tɩ b rɩk ye."},{"id":81,"translation":"Paadbã noogɑ b sũyã ne b sẽn pɑ yi ne Wẽnd Tẽn-tʋʋmã, lɑ b kisg b nidg-pãng n zɑb ne b ɑrzεgsã lɑ b yõyã Wẽnd sorã zugu, lɑ b yeele: rɑ yii-y tʋʋlgã pʋgẽ ye. Yeele: ghεhãnnɑm bugmã n yɩɩd ne tʋʋlem tɩ b sã n dɑ miẽ."},{"id":82,"translation":"Bɩ b lɑɑdẽ bilf-bilfu, lɑ b wɑ yãbd wʋsg-Wʋsgo, yɑɑ b sẽn dɑ tʋmdã rolbo."},{"id":83,"translation":"Lɑ Wẽnd sã n lebs foo n tʋg b sãndɑ nengẽ tɩ b bõos foo sor n nɑ n tũ foo n yi bɩ f yeele: yãmb kõn n tũ mɑɑm n yi bɑɑ-bɑɑ, y kõn le nɑɑg mɑɑm n zɑb ne bε me, ɑd yãmb rɑ reng n yɑrɑ pɑɑbã hɑl rẽenem, bɩ y kell n nɑɑg pɑɑdbã (pɑgbã lɑ koɑmbã lɑ bãɑd-rãmbã ) n zĩndi."},{"id":84,"translation":"Lɑ b ned sã n mɑɑn kɑɑlem bɩ f rɑ pʋʋs-ɑ bɑɑ-bɑɑ ye, lɑ f rɑ yɑɑs ɑ yɑoogẽ me n nɑ n kos ɑ yĩng ye, bɑlɑ b mɑɑnɑ sõm-zɩtem ne Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã, n mɑɑn kɑɑlem me tɩ b yɑɑ dĩin-yitbɑ."},{"id":85,"translation":"Bɩ b ɑrzεgsã lɑ b koɑmbã rɑ wɑ mɑɑn foo yel-solemd ye. Wẽnd sẽn dɑtã yɑɑ sẽn nɑ n nɑms-b ne-ɑ bɑl dũni vɩɩmã pʋgẽ; tɩ b yõyã me wɑ yit tɩ b yɑɑ sõm-zɩtbɑ."},{"id":86,"translation":"Lɑ B sã sik Sʋʋrɑ n yeel tɩ b kõ sɩd ne Wẽnd lɑ b naag A Tẽn-tʋʋmã n zɑbe, lɑ b ɑrzεgsã rãmb sẽn bõosd foo sor n yetẽ: ''bɑs tõnd tɩ d nɑɑg zĩidbã''."},{"id":87,"translation":"B yɑrɑme n nɑ n lɑgem pɑdemsã rãmbɑ; tɩ B pɑg b sũyã tɩ b kɑ fɑhemdẽ ye."},{"id":88,"translation":"Lɑ sã n yɑɑ ne Tẽn-tʋʋmã la neb nins sẽn nɑɑg-ɑ n kõ sɩdã, lɑ b zɑb ne b ɑrzεgsã lɑ b yõyã, yaa bãmbã lɑ yel-sõmã sẽn be-b rãmb yĩngã, lɑ bãmb me lɑ tɩlgdbã."},{"id":89,"translation":"Wẽnd seglɑ arzãnã b yĩnga, tɩ ko-soodã zoet ɑ tẽngrã, b yɑɑ pɑɑdb ɑ pʋgẽ wã. Woto lɑ paoong sẽn bedme."},{"id":90,"translation":"Lɑ pɑdmdbã sẽn yɑɑ weoogẽ laarb-rãmbã wɑɑme n kotẽ tɩ b kõ-b sore (tɩ b pa), tɩ sẽn yɑgs-b Wẽnd lɑ A tẽm-tʋʋmbã pɑ n zĩndi, la sɩbg zabdgɑ n na n paam sẽn kɩfl-b bãmb sʋkã."},{"id":91,"translation":"Tɑɑl kɑ be ne sẽn yɑ-b vɑlemsã ye, taal ka be ne bãɑd rãmbã lɑ sẽn kɑ tɑr-b sẽn nɑ n tɑll n sõng a meng me ye, tɩ b sã n pelg b pʋsã ne Wẽnd lɑ A tẽn-tʋʋmã. Sor ka kõ tɩ b nams manegdbã ye, lɑ Wẽnd yɑɑ Yaafd n yɑɑ Yolsdɑ."},{"id":92,"translation":"Lɑ tɑɑl me le kɑ be ne neb ninsi, bãmb sã n wɑ fo nengẽ n dat tɩ f kõ-b bõn-zoamdg tɩ fo yeele: \"m kɑ tɑr bõn-zoɑmdg n nɑ n kõ-f ye\" lɑ b sẽn lebgde tɩ b ninã sedgd nintãm, b sẽn kɑ tɑr b sẽn na n yãk n nafã yĩnga."},{"id":93,"translation":"Ad sor sẽn be tɩ b yõk-b rãmb yɑɑ sẽn kot-b foo sor n nɑ n pɑ wã, lɑ b yɑool n yɑɑ tɑrdbã, bãmb yɑrɑme n nɑ n pɑ ne pɑgbã lɑ koms-rãmbã tɩ Wẽnd pɑg b sũyã tɩ b pɑ miẽ ye."},{"id":94,"translation":"B pɑdemdɑ ne yãmb tɩ yãmb sã n lebg n wɑ b nengẽ, yeele: \"rɑ pɑdem-y ye, sɩdã, Wẽnd togsɑ tõnd yãmb yellã, lɑ Wẽnd nɑ n yãa yãmb tʋʋmã lɑ A tẽn-tʋʋmã. Rẽ poorẽ b nɑ n lebsɑ yãmb n tʋg yel-soondɩ lɑ sẽn vẽneg Mitã nengẽ t'A kõ-y kibɑr y sẽn rɑ yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":95,"translation":"B nɑ n wẽenɑ ne Wẽnd yãmb tɑoore tɩ yãmb sã n wɑ lebg n wɑ b nengẽ, sẽn nɑ yɩl tɩ yãmb bɑs-bɑ, bɩ y bɑll n bɑs-bɑ, ɑd b yɑɑ rẽgdo, lɑ b gãɑg zĩig yɑɑ gεhãnnɑm tɩ yɑɑ rolb ne b sẽn rɑ yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":96,"translation":"B wẽendɑ ne yãmb sẽn nɑ yɩl tɩ y yɑr-bɑ, lɑ yãmb sã n yɑr-bɑ ɑd Wẽnd pɑ yɑrd dĩin-yitb ye."},{"id":97,"translation":"Weoogẽ Laarb-rãmbã n yɩɩd ne kɩfend lɑ munɑɑfɩglem n le pẽ ne b kõn fɑhem bũmb ning Wẽnd sẽn sik n kõ A tẽn-tʋʋmã, lɑ Wẽnd yɑɑ mitɑ n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":98,"translation":"La bee weoogẽ Laarab-rãmbã pʋgẽ, sẽn mɑgd tɩ yẽ sẽn yãkd n nɑfdẽ wã yɑɑ bõne, lɑ ɑ kolld tɩ wẽng wa rʋʋg yãmb zugu, ɑd wẽng rʋʋgr be ne-bɑ, lɑ Wẽnd n yaa wʋmd n yaa mita."},{"id":99,"translation":"La be weoogẽ Laarab-rãmbã sʋka, sẽn kõt Wẽnd sɩda la yɑoolem raarã me; la a rɩkd a sẽn nafdã n dat pẽnegr ne Wẽnd la sẽn na yɩl n paam Tẽn-tʋʋmã pʋʋsgo. Ad woto sɩd yaa pẽnegr ne Wẽnde, Wẽnd na n kẽes-b-la A yolsgã pʋgẽ, ad Wẽnd yaa yaafg la yolsg Naabɑ."},{"id":100,"translation":"Lɑ rẽenem (sɩd-kõatbã) sẽn yi Ansaar-rãmbã(Mɑdĩin rãmbã) la Muhaagɩrʋʋmbã (sẽn yib Mɑkã), la neb nins sẽn pʋg bãmb ne manegrã, Wẽnd yard be b yĩnga, tɩ b yard be ne Wẽnde, t'A segl b yĩnga Arzãn-dãmbɑ tɩ kʋɩls zoet b tẽngrã, tɩ b yaa duumdb a pʋgẽ, woto la paoong sẽn bedme."},{"id":101,"translation":"La be tẽn-kɩrems nins sẽn yεg yãmbã, sẽn yɑɑ weoogẽ Laarab-rãmbã pʋgẽ munaafɩgse, la Madiin neb sãnda me n maand nidg-pãng munaafɩglemã pʋgẽ. Fo ka mi-b ye, Tõnd mi-b lame.Tõnd na n nams-b-la naoor a yiibu, rẽ loogr poorẽ b na n tall-b lame n tʋg namsg sẽn bedme."},{"id":102,"translation":"La neb sãnda n be Mɑdiin, n sak n reeg b zugẽ ne b zũnuubã, bãmb tʋmɑ tʋʋm-sõmse, lɑ sãndɑ yɑɑ tʋʋm-yoodo, tõe tɩ Wẽnd reeg b tuubgã, ad Wẽnd yaa yaafd n yaa yoalsda."},{"id":103,"translation":"Yãk Sãrã b arzεgsã pʋgẽ, n yɩlg-b ne-a la f pɑɑs b yelsõmdã ne rẽ, lɑ f kos Wẽnd n kõ-ba. Ad fo kosgã yaa yĩn-yõgneg ne-bɑ. Lɑ Wẽnd yaa wʋmdɑ n yɑɑ mitɑ."},{"id":104,"translation":"B pa mi tɩ yaa Wẽnd n reegd A yembsã tuubgu la A le reegd Soadakaɑtã (Doosã) la? B pa mi tɩ yaa Wẽnd la tuubg rεεgd n yaa yolsg Naab la?"},{"id":105,"translation":"Lɑ Yeel-bɑ: \"tʋm-y-yã, bala Wẽnd na n yẽnda yãmb tʋʋmã, la A Tẽn-tʋʋmã, la sɩd-kõatbã, la b na n talla yãmb n kẽng sẽn miẽ sẽn solg la sẽn vẽnegã nengẽ, t'A kõ yãmb kibar ne yãmb sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã''."},{"id":106,"translation":"Lɑ sãnda n be sẽn pɑb n pɑ kẽng Tɑbuuk zɑbrã, n pɑ tɑr pɑdeng ye, tɩ b yɑooleg bãmb yellã, n kolld Wẽnd sẽn nɑ n bʋ b zugu, A sã n rat t'A nams-ba, A sã n rat t'A yaaf-ba, lɑ Wẽnd yaa minim Naabɑ n yaa Bʋʋd-Mita."},{"id":107,"translation":"La sẽn le be Munɑɑfɩgsẽ wã, yɑɑ neb nins sẽn me miisr tɩ yɑɑ sẽn nɑɑ n nɑms Lɩslɑɑmbã, n rɩk-a t'a yaa Kɩfɩndo la sẽn nɑ welg sɩd-kõatbã ne tɑɑb sʋkã, la b sεgl-a tɩ yɑɑ kollgo lɑ soolg zĩigɑ ne neb nins sẽn da yɩ n zabd ne Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã, la b nɑ n wẽendɑme tɩ '' tõnd pa rat ne misrã meebã rẽnda yolsg ne muumin-dãmbɑ balɑ'' lɑ (bãmbã rãmbã) Wẽnd maanda kaseto tɩ b yagda zĩri."},{"id":108,"translation":"Ra sɑɑg n pʋʋs miis-kãngã pʋgẽ lae, bala (Kʋbɑɑʋ) miisrã b sẽn yẽbg wẽn-zoεεg zug pipi raarã n sõmb ne fo yals be (n pʋʋse). Bee beenẽ raop sẽn nong n yɩlgd b mense n yit rẽg-rãmbɑ, la Wẽnd nonga sẽn yɑɑ b yɩlgdbã."},{"id":109,"translation":"Ãnd n sõmb n yɩɩda? Yaa ned ning sẽn me a roog wẽn-zoεεg la Wẽnd yard zug bɩɩ, bɩ yaa ned ning sẽn me a roog bog bisdg kɩrengẽ, t'a bisg n lʋɩ ne yẽ Gεhannem Bugmã pʋgẽ? La Wẽnd pa kãndagd wẽgdbã ye."},{"id":110,"translation":"B roog ning bãmbã sẽn me wã pa bãkd n yaa sik sor b sũyẽ wã, hal tɩ b sũyã wa pãsge. La Wẽnd yaa mit Naaba n yaa bʋʋd minim Naaba."},{"id":111,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, ad Wẽnd raa sɩd-kõatbã nengẽ, b yõyã la b arzεgsã n na n leds-b arzãna. B zabda Wẽnd sorã zugu: n kʋʋd la b kʋʋd-b me. Yaa sɩd pʋleng Wẽnd sẽn da rɩk Taooraat pʋg la Lɩngiil la Alkʋrãana. La ãnd n tõe n pids a pʋleng wala Wẽnde? Bɩ y noog y sũur ne y ''baeengã'' y sẽn maanã: bala yaa woto la paoong bedre."},{"id":112,"translation":"B yaa tuubdba, tũudba, Wẽnd pẽgdba, b gõoda Tẽn-gãng zug (n sõngd dĩinã) bɩ b yaa no-loetba, b maanda rukuu, b maanda suguudu, b sagenda ne manegr la b gɩdgd yooko, b gũusda Wẽnd todsã... la kõ sɩd-kõatbã kiba-noogo."},{"id":113,"translation":"Pa sõmb ne nabiyaamã la ne neb nins sẽn be ne yẽ wã tɩ b kos yaafg n kõ lagem-n-taarã rãmb ye, baa tɩ b sã n yaa b rog-pẽtse, tɩ sã n wɑ yaa vẽeneg tɩ b yaa Gεhɩɩm neba."},{"id":114,"translation":"A ɭbraahɩɩm ka kos yaafa n kõ a saambã sã n ka pʋlengã a sẽn da maanã. La sẽn wa n lebg vẽeneg t'a yaa Wẽnd bε wã a pidga a meng n yi-a. Ad a ɭbraahɩɩm ra yɩɩme n lebsd a meng Wẽnd nengẽ, n yaa sugr soaba."},{"id":115,"translation":"Wẽnd pa yɩ n na n menes zãma A sẽn kãndag-b loogr poorẽ, rẽndame t'A wilg-b lame b sẽn sõmb n zoe n zãag ne. Ad Wẽnd yaa mit ne bũmb fãa."},{"id":116,"translation":"Ad Wẽnd n tɑr sɑɑs lɑ tẽng nɑɑm, Yẽ n kõt vɩɩm la a kʋʋda, yãmb pa tar lalld zẽng sẽn pɑ Wẽnde, y pa tar Sõngd me."},{"id":117,"translation":"Sɩd la hakɩɩka ad Wẽnd reega A Nabiyaamã la muhaagɩrʋʋmbã la ansaar-rãmbã sẽn tũ Nabiyaamã toogã wakatã tuubgu, sãndã sũy sẽn da na n kedg loogr poorẽ, rẽ loogr poorẽ tɩ Wẽnd reeg b tuubgã, ad A yaa nimbãan-zoεt n yaa yolsg Naaba."},{"id":118,"translation":"La (A leb n saka) neb a tãabã (tuubgu) sẽn da pa n pa yi wã, tɩ tẽngã weoog-ba ne a sẽn yalmã fãa, tɩ b bãng n wãag tɩ zoees zĩig pa be rẽnda Wẽnd nengẽ, rẽ loogr poorẽ t'A reeg b tuubgã sẽn na yɩl n tɩ b wa A nengẽ. Ad Wẽnd la tuubg reegd soab n yaa yolsg Naaba."},{"id":119,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩda! Zoe-y Wẽnd la y yɩ n naag togs sɩd rãmbã."},{"id":120,"translation":"Pa sõmb ne Madiin nebã la weoogẽ Laarab nins sẽn vɩ a kɩremsã, tɩ b pa Wẽnd Nabiyaamã poorẽ ye. B pa sõmb n maan b vɩɩmã nonglem n yɩɩg Nabiyaamã ye. Bala ko-yũudu, maa yaamse, maa kom ka yõkd-b Wẽnd sorã zugu, b pa tabd tẽngã tɩ puug kɩfr-rãmbã sũyã, b kõn n paam yõod bε wã zugu, rẽndame tɩ b gʋlsame n kõ-ba tʋʋm-sõngo. Ad Wẽnd pa zaeemd manegdbã keoor ye."},{"id":121,"translation":"B pa yãkd b arzεkã bilfu maa bedre n nafe, b pa gãndgd kʋɩlga, rẽndame tɩ b gʋlsa b yĩng pʋɩɩre, bʋɩl yĩng tɩ Wẽnd yao-b yel-sõmd ning b sẽn da yɩ n maandã."},{"id":122,"translation":"Pa sõmb ne sɩd-kõatbã (muumim-dãmbã) tɩ b yi zãng n kẽng zabrã (Gihɑɑdi wã) ye. Bõe tɩ zãma pʋgẽ fãa neb sãndã pa na kẽng n tɩ karem dĩinã, sẽn na yɩl n paam n bugs b nebã tɩ b sã n wa lebg n wa b nengẽ. Tɩ sãnd-sãnde b nɑ gũusi."},{"id":123,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩda! Zab-y ne neb nins sẽn kεg yãmbã sẽn yaa kɩfr-rãmbã, tɩ b paam keelem yãmb nengẽ. La y bãng tɩ Wẽnd bee ne wẽn-zoεtbã."},{"id":124,"translation":"B sã n wa sik Sʋʋra, bee b sʋkã sẽn yete: \"ãnd n be yãmb sʋka t'a sɩd-kũun paasame?\" la sã n yaa ne sɩd-koatbã yẽ, a paasa b sɩd-kũuni, tɩ b sũyã yaa noogo."},{"id":125,"translation":"La sã n yaa ne neb nins bãagã sẽn be b sũyẽ wã, Sʋʋrã wã paasd-b-la rẽgdo, tɩ b ki kɩfend pʋga."},{"id":126,"translation":"Rẽ yĩnga bãmb pa gũusd n getẽ tɩ b paamda zarbg vugr maa naoor a yiibu yʋʋm fãa? Tɩ baa ne woto fãa b pa tuubdi, b pa tẽegd Wẽnd yelle."},{"id":127,"translation":"Tɩ b sã n wa sik Sʋʋra la b sẽn get taaba [n yetẽ]: \"rẽ yĩnga ned n ne yãmb bɩ?\" Rẽ loogr poorẽ tɩ b gũd b kudsi. Wẽnd na gũd b sũyã, bala b yaa neb sẽn pa fasemde."},{"id":128,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, ad Tẽn-tʋʋm b sẽn yiis yãmb pʋgẽ waa yãmb nengẽ, bũmb sẽn namsd yãmb fãa yaa zɩsg ne-a, n maand yão-bood ne yãmb (neere), n yaa nimbãan-zoεt la yoalsd ne sɩd-kõatba."},{"id":129,"translation":"Rẽnd b sã n gũd b kuidga, yeele: ''Wẽnd seka maam. soab zẽng ka be tɩ sã n pa Yẽ ye. Mam rɩka m yεlã n boabl-A, Yẽ la Al-ʿars bedrã Naaba."}]},{"id":10,"verses":[{"id":1,"translation":"Alɩf, Lɑɑm, Raa, [1] woto yaa Gafã Aayar-rãmb sẽn bʋ n manege.","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Tɩ nebã maand yel-solemd tɩ Tõnd tʋmsa wahɩ tɩ kẽng rao a yembr nengẽ b sʋkã: \"bugs nebã la f kõ sɩd-kõatbã koe-noog tɩ b tara b Soabã nengẽ kũun sẽn segde (b sak-n-tũ wã yĩnga) tɩ kɩfr-rãmbã yeele: \" ad yãoã yaa tɩ-soaad vẽenega\""},{"id":3,"translation":"Ad yãmb Soabã la ning sẽn naana saasã la tẽngã rasem a yoob pʋga, rẽ loogr poorẽ t'A zẽk \"Istawaa\" Al-ʿarsã zugu, A maanda yεlã fãa bʋʋdo, sugsd ka be sẽn pa Yẽ ye, ad yãmb Wẽndã la woto, bɩ y tũ-A. Rẽ yĩngã yãmb pa tagsde?"},{"id":4,"translation":"Yãmb fãa lebgr zĩig yaa Yẽ nengẽ, woto yaa Wẽnd pʋleng sẽn yaa sɩda, yaa Yẽ n yẽbgd naanegã rẽ loogr poor t'A le lebs-a (n vʋʋg-a) sẽn na yɩl n rol sẽn kõ sɩdã rãmb la b maan tʋʋm neerã. La sã n yaa ne kɩfr-rãmbã b na n kõ-b-la bõn-yũudɩ sẽn yi Gεhɩɩm pʋgẽ la nang sẽn zabde, b sẽn da yɩ n kɩfendẽ wã yĩnga."},{"id":5,"translation":"Yaa Yẽ la sẽn naan wĩndgã t'a yaa bugmã la a maan kiuugã t'a yaa vẽenemã la A kord-a t'a tar sigb zĩis sẽn na yɩl n tɩ yãmb bãng yʋʋmã sõor la geelgo. A pa maan woto tɩ sã n pa sɩd yĩng ye. A welgda tagmas-rãmbã n kõt neb nins sẽn tar bãngrã."},{"id":6,"translation":"Ad bee yʋndã la wĩndsã sẽn ledsd taabã, la Wẽnd sẽn naan saasã la tẽngã, tagmase ne neb sẽn zoet Wẽnde."},{"id":7,"translation":"Ad neb nins sẽn pa tẽed Tõnd sεgbã, tɩ b sũyã noom ne dũni wã vɩɩmã la b maan bas-m-yam ne-a wã, la neb nins sẽn maand yam yaal-yaal ne Tõnd Aaya-rãmbã,"},{"id":8,"translation":"Bãmbã lebgr zĩig yaa Bugmẽ, b sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã yĩnga."},{"id":9,"translation":"Ad neb nins sẽn kõ sɩdã la b maan tʋʋm-sõmã wã, b Soabã kãndagd-b lame ne b sɩd-kũunã. Tɩ kʋɩlsã koom zoet b tẽngrã Arzãnã pʋgẽ."},{"id":10,"translation":"Beenẽ, b kosgã yaa tɩ: ''yɩleng be ne Foo, d Soabã\", la b pʋʋsgã yaa : \"Salaam\"[Laafɩ !] la b kosgã baasgo: \"Pẽgr be ne Wẽnde, sẽn yaa dũni Soaba\"."},{"id":11,"translation":"La tɩ Wẽnd sã n da yãgda ne nebã wẽng ning b sẽn kot n baoodẽ (wã kũuni); wala b sẽn yãgd n baood zu-noogã, b vɩɩmã bʋʋd ra pĩnd kaoẽ. La Tõnd basda neb nins sẽn pa tẽed Tõnd sεgbã yirbg la yam-yoog pʋgẽ."},{"id":12,"translation":"Sũ-sãang sã n paam ninsaala, a kota Tõnd wakat fãa : a kɩllame, a zĩime, a yasame; la Tõnd sã n wa rok naongã n yi-a la a sẽn loogd tɩ yaa wa a ka rag n kos Tõnd tɩ D yiis-a nangẽ ye. Yaa woto tɩ b nags sẽn maan-b n zʋʋgã rãmb tʋʋm n kõ-ba."},{"id":13,"translation":"Tõnd halka zãma sẽn reng yãmb taoor b sẽn wa n maan wẽgd tɩ b tẽn-tʋʋmbã tall vẽenem n wa bãmb nengẽ. Ba ne rẽ b pa kõ sɩd ye. Yaa woto la Tõnd rond nin-wẽnsã."},{"id":14,"translation":"Rẽ poore, Tõnd ledsa yãmb tẽng zugu, bãmb loogr poorẽ sẽn na yɩl n ges wãn-wãn la y na n tʋme."},{"id":15,"translation":"La b sã n karemd Tõnd Aaya-rãmbã b zug ne vẽenem, neb nins sẽn pa tẽed Tõnd sɛgbã yetame: \"tall Alkʋrãan zẽng sẽn pa yãoã n kõ tõndo\" maa \"toeem-a\". Yeele: pa sõmb ne maam tɩ m toeem-a ne mam yam tʋlsem ye. Mam tũuda b sẽn tʋmd (wahɩ wã) tɩ wat mam nengẽ wã bala. Mam yaeesda raar ning nang sẽn bedmã, tɩ mam sã n kɩɩs Wẽnde."},{"id":16,"translation":"Yeele: Wẽnd sã n da rata, mam dag n kõn n karem-a y zug ye, y rag n kõn n bãng-a me, mam zĩnda yãmb nengẽ yʋʋma tɩ Alkʋrãanã na n pa wa ye, rẽ yĩngã yãmb pa tagsde?"},{"id":17,"translation":"Ãnd wẽgb n yɩɩd ned ning sẽn wãaga zĩri n rogl Wẽnde, maa ned ning sẽn yags A Aayar-rãmbã. Ad nin-wẽnsã pa põsd ye."},{"id":18,"translation":"La b tũuda zẽng sẽn pa Wẽnde, bũmb ning sẽn pa tõe n nams bãmb la pa nafd bãmba, la b yetẽ: \"ad bãmbã la tõnd sugsdb Wẽnd nengẽ\". Yeele: \" yãmb kõta Wẽnd bãngr A sẽn pa mi saasẽ wã la tẽng gãngã zugu? \" Yɩlgemd be ne-A n yi yãmb sẽn maan lagem-n-taarã ne bũmb ningã wã."},{"id":19,"translation":"Ninsaalbã ra pa yɩ rẽndame tɩ b yaa zãma a yembr bala (sɩngrẽ wã), rẽ loogr poorẽ tɩ b yõs taaba, la tɩ fo Soabã koεεgã sã n da pa rengẽ taoore, b ra na vẽneg n wilg-b b sẽn yõsd taab yell ning zugã."},{"id":20,"translation":"La b yetẽ: \"bõe yĩng tɩ b pa sikd n kõ-a (Mʋhammad) yel-solemd sẽn yi a Soabã nengẽ?\" Bɩ f yeele: \"ad Wẽnd bal n mi sẽn solge, bɩ y kolle, tɩ maam me naaga yãmb n kolldẽ."},{"id":21,"translation":"Tõnd sã n leems nebã yolsg nang sẽn paam-b poorẽ la b sẽn paoogd Tõnd Aaya-rãmbã. Yeele: ''ad Wẽnd nangã pẽe ne sigbu (ne neb nins sẽn paoogd A Aayar-rãmbã zutu) bala Tõnd malεgsã gʋlsda yãmb paoogrã."},{"id":22,"translation":"Yẽ la sẽn kẽnesd yãmb tẽng gãngã zugu (vɩʋʋgẽ wã la mogrã pʋga) halɩ tɩ yãmb sã n wa be koom koglg pʋga (batayo), tɩ kogendã zoet ne bãmba sẽn tũ ne seb noogã tusbu, tɩ bãmb sũyã noom ne seb-kãnga. Wakat-kãng la seb-kugdg sẽn wat n bui bãmba, tɩ ko-wiuugã wẽ bãmba wεεng fãa gilli, tɩ bãmb tẽed tɩ b na n halkame, wakat-kãng la b na n bool Wẽnd A Yembre, n ka maan lagem-n-taar ne-A ye, n yetẽ: Ad Fo sã n põsg tõnd n yi yel-kãngã, d na yɩ bark pʋʋsdb wʋsgo, ne Foom\"."},{"id":23,"translation":"La A sã n fãag-ba, ad b sẽn maan wɩɩbd tẽng zugu. Yaa yãmb nebã! Y wɩɩbdã ka lʋɩt tɩ sã n pa yãmb meng zug ye, yaa dũni-kãngã kɩdeng bala, rẽ poorẽ yãmb lebgr zĩig yaa Tõnd nengẽ, tɩ Tõnd tẽeg-y y sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":24,"translation":"Ad dũni vɩɩmã bilgri ɑ wẽnda wa koom Tõnd sẽn sik saagẽ wã, t'a bue ne tẽng gãngã bõn-bundi, tɩ b buli n yi, nebã sẽn dɩte la rũmsã sẽn wãbde, rẽ loogr poorẽ tɩ tẽn-gãngã sã n wa rɩk ɑ fɑɑs-teedã n lebg neere, tɩ tẽngã rãmb tẽed tɩ bãmb n so-a, la Tõnd yellã sẽn wat-a yʋngo maa wĩndga, tɩ Tõnd kɩt t'a fãa lebg wa sẽn kẽebe, tɩ yɑɑ wala a ra ka bidms zãame ye. Yaa woto la Tõnd vẽnegd D daliil-rãmbã neb nins sẽn tagsdã yĩnga."},{"id":25,"translation":"La Wẽnd boondame n tʋgd laafɩ yiri la A kãndagd ned ning A sẽn rat n tʋg sor-tɩrga."},{"id":26,"translation":"Neb nins sẽn tʋm sõmã wã tara yel-sõmd la paasgo, wubsg pɑ nɑ n bue bãmb nensã pɑ paoogr me. Bãmbã rãmbã yaa arzãn neba, b na n ruuma be."},{"id":27,"translation":"La neb nins sẽn maan tʋʋm-wẽnsã rolb yaa wẽng wa b sẽn tʋmã; paoogr n na n paam-ba, b pa tar gũud zẽng sẽn pa Wẽnd ye. Tɩ yaa wala b nensã luda ne yʋʋn-lik sɑblmã keelem, bãmbã rãmbã yaa Gεhɩɩm neba, b na n ruuma be."},{"id":28,"translation":"Lɑ raar ning Tõnd sẽn na n tigs b gillã, rẽ poorẽ tɩ Tõnd yeel neb nins sẽn maan lagem-n-taarã: \"tablg-y zĩigẽ wã, yãmb ne y lagem-n-taasã, tɩ Tõnd na n welg-b ne taaba, tɩ b lagem-n-taasã yeele: \"pa tõnd la yãmb sẽn da tũudã ye\"."},{"id":29,"translation":"Wẽnd seka ne kaseto tõnd ne yãmb sʋka, sɩd la hakɩɩka tõnd ra yɩɩme n maan yam yaal-yaal ne yãmb tũudumã."},{"id":30,"translation":"Zĩ-kãngã la b na n zarb yõor fãa (a sẽn da yɩ n tʋme) tɩ looge, la b na n tall-b lame n kẽng Wẽnd nengẽ, sẽn yaa bãmb zu-soaba. Tɩ bãmb sẽn dɑ nangdã (tẽn-kugã) na n zãag n basa bãmbɑ."},{"id":31,"translation":"Yeele: ''ãnd n rɩlgd yãmb saagẽ wã la tẽngẽ wã? Ãnd n so wʋmbã la nenemã, la a yiisd vɩt kiid pʋgẽ la a yiisd kiid vɩt pʋgẽ. La ãnd n rabsd yεlã fãa gilli? B na n yeelame\" yaa Wẽnde\" bɩ f yeele: \"Yãmb pa nɑ n zoe Wẽnde?\""},{"id":32,"translation":"Ad Wẽnd la woto, Yẽ lɑ yãmb Soab sɩdã, la bõe n be sɩd loogr poorẽ tɩ sã n pa menengo? Yaa wãn-wãn tɩ yãmb gõdgd n bɑsd sɩdã?"},{"id":33,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, fo Soabã gomdã sɩdga dĩin yitbã zugu \"b pa na n kõ sɩd ye\"."},{"id":34,"translation":"Yeele: yãmb lagem-n-taasã sʋka, ãnd n kõt vɩɩmã (ãnd n sɩngd naanegã), la a lebsd vɩɩm [kũumã poorẽ] ? Yeele: yaa Wẽnd [a yembre] n kõt vɩɩm pipi naanegã wakato la A le yikd-b kũumã poorẽ. Yãmb maanda a wãn n ball n pa tũud Wẽnde?"},{"id":35,"translation":"Yeele: \"rẽ yĩnga be yãmb lagem-n-taasã sʋka sẽn kãndagd n tʋgd sɩda? Yeele \"yaa Wẽnd bal n kãndagd n tʋgd sɩda\" rẽ yĩnga ned ning sẽn kãndagd n tʋgd sɩd la b sõmb n tũ bɩ? Bɩ yaa ned ning sẽn pa tõe n kãndag ɑ to n tʋg sɩda rẽndame tɩ b kãndag yẽ mengã? Rẽnd yɑɑ bõe n tar yãmb tɩ y bʋʋd woto?"},{"id":36,"translation":"Bãmbã sẽn waoog fãa pa pʋgd rẽnda sika, la sik me pa tar nafa baa fʋɩ sɩd taoor ye! Ad Wẽnd yɑɑ kib Mit ne b sẽn maandã."},{"id":37,"translation":"Alkʋrãan-kãngã ra pa tõe n yɩ tɩ yaa bũmb b sẽn wãag n rogl tɩ ka yi Wẽnd nengẽ ye, ad a yaa sɩdgr ne sẽn reng a taoore, la Gafã welgre. Sik ka be a pʋgẽ ye, a yii bõn-nɑɑndsã Soab nengẽ."},{"id":38,"translation":"Bɩ b yetame: \"t'a (Mʋhammad) n wãag-a n rogle?\" Yeele: \"bɩ y wa ne Sʋʋra sẽn wõnd wãnde la y bool yãmb sẽn rat ned ning fãa tɩ pɑ tũ ne Wẽnde, tɩ y sã n yaa sɩd rãmba."},{"id":39,"translation":"Pa woto ye, b yagsa bũmb ning bãmb bãngrã sẽn pa tõe n gũbgi, a welsgã na n pa ta bãmb nanand ye. Yaa woto la neb nins sẽn reng bãmbã ra yagsda (b nabiyaam-rãmbã). Bɩ f ges bãmb baasgã sẽn yɩ to-to ningã?"},{"id":40,"translation":"Lɑ bee b sʋkã neb sẽn kõt-a sɩda, la bee b sʋkã neb sẽn pa kõt-a sɩda, lɑ fo Soabã n mi sãamdbã."},{"id":41,"translation":"Lɑ b sã n yags foom bɩ f yeele: \"mam tʋʋmã bee ne maam, yãmb me tʋʋmã bee ne yãmba, b pa na n sok maam yãmb sẽn maane, b leb n ka na n sok yãmb mam sẽn maane."},{"id":42,"translation":"Lɑ be b sʋkã neb sẽn kelgd foom, rẽ yĩngã fo tõe wʋmsɑ mʋngɑ, baa sã n mikame tɩ b pa tɑr yam?"},{"id":43,"translation":"Lɑ be b sʋkã neb sẽn get foom, rẽ yĩngã fo tõe tɩ zoens yã, baa sã n da mikame tɩ b pa neẽ."},{"id":44,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, Wẽnd pa wẽgd nebã ye, ad yaa nebã bal n wẽgd b mense."},{"id":45,"translation":"Lɑ raar ning A sẽn na n tigs-ba, yɩta wala b ka zĩnd (b yaadẽ wã) sã n pa raarã wɑkɑt a yembr bala, tɩ b bãngd taaba ɑ pʋgẽ. Sɩdɑ neb nins sẽn yags-b Wẽnd sɛgbã bõname, b pa yɩ me n paam kãndagr ye."},{"id":46,"translation":"Maa tɩ Tõnd wĩnig foom yɛl sãnda Tõnd sẽn bugsd-b ne wã, maa Tõnd kɩt tɩ fo maan kaalem (ba sẽn yɩ to-to fãa) yaa Tõnd nengẽ la b lebgr zĩiga, leb n yaa Wẽnd n yaa kaset soab ne b sẽn tʋmdã."},{"id":47,"translation":"Zãma fãa tara tẽn-tʋʋma, b tẽn-tʋʋmã sã n wa, b kaooda b bʋʋdã n kõ-b ne tɩrgɑ, tɩ b pa na n wẽgd-b ye."},{"id":48,"translation":"La b yetẽ: ''yaa rabʋr la pʋleng-kãngã, tɩ y sã n togsda sɩda?''"},{"id":49,"translation":"Yeele: mam pa tar fʋɩ sẽn tõe n nams maam maa naf maam, sã n pa Wẽnd n sake, zãma fãa tara a tεka, a tεkã raar sã n wa, b pa wogend-ba, b leb n pa kʋʋgd b daarã me tɩ pɑ tɑ."},{"id":50,"translation":"Yeele: \"rẽ yĩngã yãmb yãame! A nangã sã n wa yãmb nengẽ yʋng maa wĩndga, yɑɑ bõe lɑ nin-wẽnsã yãgd ne ɑ pʋgẽ?\""},{"id":51,"translation":"Rẽ yĩngã namsgã sã n wa la yãmb yaool n na n kõ sɩda? (B kõn n yeel yãmba) Aoo, masã (la yãmb na n kõt sɩda ? ! Tɩ pĩndã yãmb ra baoodame tɩ nangã wa tao-tao."},{"id":52,"translation":"Rẽ loogr poorẽ b na n yeela wẽgdbã: \"lemb-y nang sẽn ka saabo! \" Rẽ yĩnga b na n rola yãmbã sã n pa y sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã?\""},{"id":53,"translation":"La b yaool n baood kibar fo nengẽ n yetẽ: \"rẽ yĩngã naongã b sẽn pʋlemd ne tõnda yaa sɩda?\" yeele: \"n-ye!\" m wẽen ne m Soabã! Yaa sɩda. Yãmb pa na n tõog n põsg (Wẽnd) me ye."},{"id":54,"translation":"Ba sã n da mikame tɩ wẽgd fãa ra soo Dũni wã gill tõre, a rag n na rɩk-a n yao n paam a menga la pɑ tõe ye. Tɩ b na n solg nims lɑ sũ-sãɑngɑ b sẽn wa n yã nangã, tɩ b bʋ b sʋkã ne sɩda, b pa na n wẽg-b ye."},{"id":55,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, ad sẽn be saasẽ la tẽngẽ yaa Wẽnd n so, ad Wẽnd pʋlengã yaa sɩda, la nebã sẽn waoog fãa pa mi ye."},{"id":56,"translation":"Yaa Yẽ n kõt vɩɩm, leb n yaa Yẽ n kõt kũum, yaa Yẽ nengẽ la y na n lebe"},{"id":57,"translation":"Yaa yãmb neba! Hakɩɩka, waazʋ waa yãmba, waazʋ sẽn yi y Soabã nengẽ, n yaa tɩpg ne bũmb ning sẽn be yãmb sũyẽ wã, la kãndagr, la yolsg ne sɩd-kõatbã."},{"id":58,"translation":"Yeele : ''woto yii Wẽnd yɩɩdlemã la A yolsgã, bɩ b rɩk rẽ n noog b sũur ne, rẽ n yɩɩd arzεgs nins bãmb sẽn tigimdã fãa."},{"id":59,"translation":"Yãmb gesa yɛ n yãa Wẽnd sẽn sik rɩtl ning n kõ yãmbã, y yãgs sãnda tɩ yaa haraam la y yãgs sãnda tɩ yaa halaale? Yeele: ''Yaa Wẽnd n kõ yãmb sor bɩ yaa yãmb n yagd Wẽnd zĩri?''"},{"id":60,"translation":"Lɑ neb nins sẽn wãagd zĩri-beedã n rogend Wẽndã tẽedɑme tɩ bõe n na n pɑɑm bãmbɑ Yikrɑ raarã? Sɩd la hakɩɩka ad Wẽnd yaa yɩɩdlem Soab nebã zugu, la b sẽn waoog fãa pa pʋʋsd bark ye."},{"id":61,"translation":"Fo sẽn wa n tɩ be zĩig ning fãa, lɑ fo sẽn wa n tɩ karem Alkʋrãanã zĩig ning fãa, yãmb sẽn wa n tɩ tʋm tʋʋm ning fãa, Rẽndɑme tɩ Tõnd yaa kaset ne yãmba, y sẽn wat n maand-a wã, fʋɩ pa põsd fo Soabã tẽngã poore maa saagã zug ye, pa bilf sẽn pa ta woto maa bedr sẽn yɩɩd woto, fãa bee gaf vẽeneg pʋga"},{"id":62,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, ad Wẽnd waliimbã (nong-n-tɑɑsã), yεεsg pa be ne-ba, sũ-sãang me pa be ne-ba."},{"id":63,"translation":"Bãmb lɑ neb nins sẽn kõ sɩdã la b zoet Wẽndã."},{"id":64,"translation":"B tara kiba-noog Dũni kaanẽ la Laahre, Wẽnd gomdã pʋgẽ toeeng ka be ye, woto la paoong sẽn yaa bedre."},{"id":65,"translation":"Ra sãam f sũur ne b goamã ye, ad zɩslemã fãa bee Wẽnd nengẽ, Yẽ la wʋmd n yaa mita."},{"id":66,"translation":"Ad yaa Wẽnd n so sẽn be saasẽ la tẽng zugu. Lɑ neb nins sẽn kot zẽng sẽn pa Wẽndã (rʋbsã) yɑɑ bõe lɑ b tũudɑ, b sẽn tũudã pɑ yɩ rẽnda sika, lɑ b sẽn maandã fãa yaa zĩri."},{"id":67,"translation":"Yaa Yẽ n maan yʋngã n kõ yãmb tɩ y nɑ vʋʋs ɑ pʋgẽ, la wĩndgã tɩ y na yã. Ad woto fãa yaa tagmas ne neb nins sẽn wʋmdã."},{"id":68,"translation":"B yeelame: \"Wẽnd tara biiga\" A Naam zẽk n yɩlge! A seka A menga, Yẽ n so sẽn be sãasẽ la tẽngẽ, yãmb pa tar daliil fʋɩ yel-kãngã zug ye. Y na n yaga zĩri n rogl Wẽnd ne yãmb sẽn pa mi?"},{"id":69,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, ad neb nins sẽn yagd zĩri wã n rogend Wẽndã, b pa na n põs ye."},{"id":70,"translation":"Yaa Dũni kaanẽ wʋm-noog bala, rẽ poorẽ b na n leba Tõnd nengẽ tɩ D leems-b nang sẽn zabde, b sẽn da maan kɩfendã yĩnga."},{"id":71,"translation":"Karem n togs-b a Nuuh kibarã a sẽn wa n yeel a zãmã wã: \"yaa yãmb mam zãma! Sã n mikame tɩ mam zĩndgã (yãmb sʋkã) la mam sẽn tẽegd-y Wẽnd tagmasã namsda yãmba, bɩ y bãng tɩ yaa Wẽnd la mam bobl m menga. Bɩ y tigim taab y yellã zugu, yãmb la y lagem-n-taasã, rẽ poorẽ tɩ yellã rɑ tɑll liibg ye, rẽ poorẽ tɩ y maan y sẽn rat ne maam lɑ y ra gũ-m ye."},{"id":72,"translation":"Yãmb sã n gũd y zãn-kuidsi, ɑd mam pa kot yãmb yaood ye, mam yaoodã bee ne Wẽnde, la B sagla maam tɩ m yɩ pipi sak-n-tũ soaba."},{"id":73,"translation":"Tɩ b yags-a tɩ Tõnd põsg-a la neb nins sẽn lagm-a batayo wã pʋgã, n rɩk-b n leds (tẽng gãngã zugu) la d bõr neb nins sẽn yags Tõnd tagmas-rãmbã. Bɩ f ges yaa wãn-wãn la b sẽn bugs-b rãmbã baasg yɩ yã?"},{"id":74,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ Tõnd tʋm tẽn-tʋʋmb b nebẽ, tɩ b wa ne vẽenem, la b (nebã) ra pa yɩ n na n kõ sɩd ne bãmb sẽn da yags pĩndã ye. Yaa woto la Tõnd pagd maan-n-zʋʋgã rãmbã sũya."},{"id":75,"translation":"Rẽ poorẽ, Tõnd tʋma a Musɑ la a Harʋʋn a Fɩr-ʿaoon la a kʋg-zĩidbã nengẽ, ne Tõnd tagmas-rãmba, tɩ b maan waoog-m-menga. La b yɩɩme n yaa tʋʋm-wẽng rãmba."},{"id":76,"translation":"La wakat ning sɩdã sẽn wɑ n wa-bɑ sẽn yi Tõnd nengẽ wã, b yeelame: ''ad wãndã yaa tɩɩm sẽn yaa vẽenega''"},{"id":77,"translation":"T'a Musɑ yeele: \"yãmb yeta sɩdã sẽn wa yãmb nengẽ wã tɩ tɩɩm, ad tɩtã-rãmb pa tõe n põs ye\"."},{"id":78,"translation":"Tɩ b yeele: \"fo waame n na n gõdg tõnd n yi d sẽn mik d yaab-rãmbã yell ning zugã, sẽn na yɩl tɩ yãmb y yiibã paam zu-sobend tẽn-gãngã zugu! D ka na n kõ-y sɩd ye!"},{"id":79,"translation":"T'a Fɩr-ʿaoon yeele: \"tall-y tɩ-mit fãa n wa kõ-ma\"."},{"id":80,"translation":"La tɩtã rãmb sẽn wa wã, a Musɑ yeel-b lame: \" lobg-y yãmb sẽn na n lobg bũmb ningã\"."},{"id":81,"translation":"Lɑ b sẽn wa n lobgã, a Musɑ yeelame: \"yãmb sẽn maan bũmb ningã yaa tɩɩm! Ad Wẽnd na n sãam-a lame, Wẽnd pa manegd sãamdbã tʋʋm ye."},{"id":82,"translation":"Tɩ Wẽnd sɩdg A gomdã, baa tɩ nin-wẽnsã kisga rẽnda."},{"id":83,"translation":"Lɑ ned baa a ye ka kõ a Musɑ (tẽn-tʋmdmã) sɩda, rẽnda kom-bɩɩb saar sẽn yi a meng zãma wã sʋka, b sẽn yεεs a Fɩr-ʿaoon la a kug-zĩidbã nangã yĩngã. Ad a Fɩr-ʿaoon ra yɩɩme n yaa zẽk-m-meng soab tẽn-gãng zugu, ad a bee man-n-zʋʋgã rãmb pʋga."},{"id":84,"translation":"T'a Musɑ yeele: \"Yaa yãmb mam neba! Y sã n kõ Wẽnd sɩd bɩ y bobl y yεlã ne-A, tɩ sã n mikame tɩ yãmb yaa sak-n-tũ rãmba."},{"id":85,"translation":"Tɩ b yeele: ''Tõnd bobla d mens ne d Soabã. Yaa Foom d Soaba! Ra maan tõnd zarbgo ne wẽgdbã ye."},{"id":86,"translation":"Lɑ F põsg tõnd ne Fo yolsgã n yi kɩfr-dãmbã."},{"id":87,"translation":"Tɩ Tõnd tʋms wahɩ tɩ kẽng a Musɑ la a ma-biigã nengẽ, n yeel-bɑ: \" tʋg n zĩnd-y Misrɑ (Ezipt), yãmb y yiibã la y nebã, lɑ y maane y zagsã tɩ yaa Pʋʋsg zĩiga, la y duum ne Pʋʋsgã, la kõ sɩd-kõatbã koe-noogo."},{"id":88,"translation":"T'a Musɑ yeele: ''Yaa m Soaba! Ad Fo kõo a Fɩr-ʿaoon la a kug-zĩidbã faas-teed la arzεk dũni kaanẽ; yaa m Soaba! Tɩ b nɑ n pɑɑm n menesd nebã Fo sorã zugu; yaa m Soabã! Sãam b arzεkã la f kʋɩɩs b sũyã, tɩ b ra kõ sɩd yɛs hal tɩ b wa tʋg n yã nan-zabdgã''."},{"id":89,"translation":"T'A yeele: \"Yãmb kosgã B reeg-a lɑme. Bɩ yãmb y yiibã kell n pa so-tɩrgã zugu la y ra pʋg neb nins sẽn pa mi wã soy ye''."},{"id":90,"translation":"La Tõnd kɩt t'a ɭsrayεl koambã pãrg mogrã t'a Fɩr-ʿaoon la a tãpã (sodaasã) pʋg-b ne beem la zabre. Rẽ poorẽ a (Fɩr-ʿaoon) sẽn wa n na n bõrã la ɑ yeele: \"mam kõo sɩd tɩ soab zẽng kae tɩ sã n pa ɑ ɭsraεl koambã sẽn kõ a Soab sɩdɑ ye. Lɑ mam sak n tũume\"."},{"id":91,"translation":"[Tɩ Wẽnd yeele]: Aoo moasã? Tɩ fo yaool n da tõdga pindã la f le yɩ n naag sãamdbã!"},{"id":92,"translation":"Rẽnd rũndã, Tõnd na n yiisa fo yĩngã sẽn na yɩl tɩ fo lebg tagmas lɑ tɑgs-n-gesgɑ ne neb nins sẽn wat fo poorẽ wã. La baa ne rẽ fãa ad nebã wʋsg maanda yam yaal-yaal n yit Tõnd tagmas-rãmbã."},{"id":93,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd zĩndga ɭsrayɛl koambã zĩ-sõngẽ la D rɩlg-b rɩ-yɩlma. Rẽ poorẽ b pa yõs taab rẽnda bãngrã sẽn wa n wa b nengẽ, bãngr sẽn yi Wẽnd nengẽ. Ad fo Soabã n na n bʋ b sʋk Alkɩyaoom rãarã bũmb ningã b sẽn yõsd taab ɑ zugã."},{"id":94,"translation":"Sã n mikame tɩ fo maanda sik ne Tõnd sẽn sik n kõ foomã, bɩ f sok neb nins sẽn da karemd Gaf ning b sẽn sik taoor tɩ fo pa wa wã. Ad yaa sɩd la sẽn wa fo nengẽ wã n yi fo Soabẽ wã, bɩ f ra yɩ n naag sẽn maand-b sikã ye."},{"id":95,"translation":"Bɩ f ra le yɩ neb nins sẽn yags Wẽnd Aaya-rãmbã, n wa naag bõnã neb ye."},{"id":96,"translation":"Ad neb nins fo Soabã koεεgã sẽn sɩdg b rãmb zugã pa na n kõ sɩd ye."},{"id":97,"translation":"Baa tɩ tagmasã gill fãa sã n wa bãmba, b pa na n kõ sɩd hal tɩ b wa yã sɩbgrã."},{"id":98,"translation":"Lɑ tẽng pɑ zĩndi n kõ-sɩdɑ ɑ sẽn wɑtẽ n yã nɑongã sɑsɑ t'ɑ sɩd-kũunɑ le nɑf-b ye, sã n pa a Yunus tẽngã rãmbɑ! B sẽn wa yã Tõnd nɑongã n kõ sɩdã, Tõnd roka yãndã sɩbgre n bɑs-ba Dũni kaanẽ, la D wʋms-b noogo n tʋg n tãag wakat ningɑ."},{"id":99,"translation":"Fo Soabã sã n da tʋllame, neb nins sẽn be tẽng gãngã zug fãa rag n na kõ sɩda. Rẽ yĩngã fo tõe n modg nebã fãɑ tɩ b yɩ sɩd-kõtbɑ?"},{"id":100,"translation":"Lɑ yõor pa yɩ n na n kõ sɩda, rẽndame tɩ tũu ne Wẽnd raabo. Lɑ A maanda sɩbgrã n rogend neb nins sẽn pa tagsdã."},{"id":101,"translation":"Yeele: \"ges-y bũmb ning sẽn be sãasẽ wã la tẽng gãngã zugã\". Baa ne rẽ fãa, nabiyaam-rãmbã tagmasã la b bugsgã ket n pa sekd neb nins sẽn pa kõt sɩdã ye."},{"id":102,"translation":"Rẽ yĩngã bãmbã gũuda bũmb a to, sã n pa nang sẽn wõnd neb nins sẽn reng-ba nɑngã? Yeele: \"bɩ y gũ! Ma me naaga yãmb n gũudẽ\""},{"id":103,"translation":"Rẽ poorẽ, Tõnd na n põsga D tẽn-tʋʋmbã la sẽn kõ-b sɩda, bala sɩd-kõtbã põsgr yaa hakε n rog Tõnd zugu."},{"id":104,"translation":"Yeele: \"Yaa yãmb neba! Y sã n bee sik pʋgẽ ne mam dĩinã, bãng-y tɩ mam pa tũud yãmb sẽn tũud bũmb ning sẽn pa Wẽndã ye. Mam tũuda Soab ning sẽn deegda yãmb yõyã tɩ y maan kaalmã. Lɑ B sagla maam tɩ m naag sɩd-kõtbã."},{"id":105,"translation":"La (b le yeela maam) : Rɩk f mengã fãa n ning dĩinã pʋg n yemb Wẽnde! La ra yɩ n naag lagem-n-taarã rãmb ye."},{"id":106,"translation":"La f ra bool zẽng sẽn pa Wẽnd ye, bũmb sẽn pa nafd foom la ɑ pa namsd-fo. Fo sã n maan woto, f na n yɩɩ wẽgdbã pʋgẽ yembre."},{"id":107,"translation":"La tɩ Wẽnd sã n sɩɩs foom ne wẽnga, ned pa be n tõe n lak-a tɩ pa Yẽ ye. La A sã n tʋll foom ne neere, ned pa tõe n tus-a tɩ pa Yẽ ye. A kõta A yɩɩdlemã A sẽn rat ned ning A yembsã sʋka. Yẽ la yaafg Naab n yaa yolsg Naaba."},{"id":108,"translation":"Yeele: \"Yaa yãmb neba! Ad sɩdã waa yãmb nengẽ, sɩd sẽn yi yãmb Soabẽ wã. Ned ning sẽn kãndag-a, a kãndagr bee ne a menga; la ned ning sẽn menem-a, a meneng roga a zugu, Ad mam pa yãmb gũud ye''."},{"id":109,"translation":"La f tũ b sẽn tʋm fo nengẽ tɩ yaa wahɩ wã, la f maan sugr hal tɩ Wẽnd wa bʋ A bʋʋdã, Yẽ la bʋ-kao-sõng soaba."}]},{"id":11,"verses":[{"id":1,"translation":"Alɩf, Lɑɑm, Raa, [1] Alkʋrãɑnɑ Yaa Gaf Aaya-rãmb B sẽn bʋ n mɑnege tɩ tar võore, la B wels-ɑ, ɑ yii Bʋʋd-Mitã sẽn yɑɑ minim Nɑɑbã nengẽ.","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Tɩ y ra tũ-y zẽng sã n pa Wẽnd ye. Ad mam yaa yãmb bugsd n yi A nengẽ, n leb n yaa sũ-noogda."},{"id":3,"translation":"Lɑ y kos-y Soabã yaafa, rẽ poorẽ tuub-y n leb A nengẽ. A na kõ yãmb wʋms noogo n tɩ tãag wakat sẽn yãk tεka, la A kõ ned ning sẽn nidg pãng soɑb fãɑ ɑ keoorã ne zu-zẽkre. La yãmb sã n gũd y zãn-kuidsi, mam yaeesdɑ yãmb zugu, ra-bedrã rɑɑr sɩbgre."},{"id":4,"translation":"Yaa Wẽnd nengẽ la yãmb lebgr zĩiga, Yẽ la bũmb fãa Tõoda."},{"id":5,"translation":"Lɑ bãmb luta b yãoodã sẽn na yɩl n solg Wẽnde sẽn be b yãɑdẽ wã. La ɑd bãmb sẽn wɑt n pind b futã Wẽnd mii b sẽn solgã la b sẽn vẽneg bũmb ningã. Ad Wẽnd mii sẽn be sũyã pʋgẽ."},{"id":6,"translation":"Lɑ bõn-vɩɩg ka be tẽn-gãngã zugu, rẽndame t'a rɩtlã zaoo Wẽnd zugu, t'A mi a zĩndg-zĩig la a kũum zĩiga, fãa gill bee Gaf vẽeneg pʋgẽ."},{"id":7,"translation":"Yaa Yẽ n naan saasã la tẽn-gãngã rasem a yoob pʋgẽ, lɑ A Alarsã rɑ bee koom zugu; sẽn na yɩl n zarb yãmb n bãng ãnd tʋʋmd n na n yɩɩg sõmblem. La tɩ fo sã n yeele: \"b na n vʋʋga yãmb y kũumã loogr poorẽ\", neb nins sẽn pa kõ sɩdã na n yeelame: \"ad wãnde yaa tɩɩm sẽn vẽnege\"."},{"id":8,"translation":"La tɩ Tõnd sã n yaoolg b sɩbgrã n tãag wakato, b na n yeelame: \"yaa bõe n tadgd-a?\" La raar ning a sẽn na n wa wã, b pa na n wẽnems-a n yi-b ye, tɩ b sẽn da yaandã pil bãmba."},{"id":9,"translation":"La tɩ Tõnd sã n leems ninsaal Tõnd yolsgã rẽ poorẽ tɩ d lebg n deeg-a, la a sẽn wãagd a tẽeb n lebgd sõm-zɩta."},{"id":10,"translation":"La Tõnd sã n maan-a zu-noog soaba, wẽng sẽn sɩɩs-a poorẽ, a yetame: \"yel-wẽmsã zoe n zãaga maam\", la a bas n kɩdemdẽ la a pẽgd a menga."},{"id":11,"translation":"Sã n pa neb nins sẽn maan sugrã la b tʋm sõmã wã, bãmbã tara yaafg la keoor sẽn bεdme."},{"id":12,"translation":"Lɑ tõe tɩ fo rɑt n nɑ n basɑ b sẽn maan wah tɩ wa fo nengẽ wã kẽerã, tɩ fo yãoogã weoog ne rẽ, bala b yeelame: \"bõe yĩng tɩ b pa sik arzεk n kõ-a? Maa yaa bõe tɩ Malεk pa tũ-a n wa?\" ad fo yaa bugsd bala! Lɑ yaa Wẽnd lɑ bũmb fãa gũudɑ."},{"id":13,"translation":"Bɩ b yetame: \"t'a (Mʋhammad) n wãag-a n rogle?\" Yeele: \"bɩ y wa ne Sʋʋra-rãmb piig sẽn wõnd wãnde la y bool yãmb sẽn rat ned ning fãa t'a sõng-ya, sẽn pa tũ ne Wẽnde, tɩ y sã n yɑɑ sɩd rãmba."},{"id":14,"translation":"B sã n pa leok yãmbã, bɩ y bãng t'a siga ne Wẽnd bãngre, ad soab ka be tɩ sã n pa Wẽnd ye, rẽ yĩngã y nɑ n sak n tũume?"},{"id":15,"translation":"Ned nins sẽn yɩ-b n rat dũni vɩɩmã la a nag-teedã, D pidsda b tʋʋmã keoor n kõ-b a pʋgẽ, kũun b sẽn pa na n wẽgb n boog ye."},{"id":16,"translation":"Bãmbã rãmbã, b pa tar keoor a to yɑoolem rɑɑrã rẽnda Bugum, tɩ b sẽn tʋmã lʋɩ, b sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã me lebgdɑ zaalem."},{"id":17,"translation":"Rẽ yĩnga sẽn be ɑ vẽenem (Alkʋrãanã) zugu, vẽenem sẽn yi a Soabã nengẽ tɩ kaset soab sẽn yi A nengẽ me (a Gibriila) pʋgd-ɑ, la rẽ taoor me, a Musɑ Gafã rengame n yaa kãndagr la yolsgo [Yẽ soab ne ned ning sẽn pa be vẽenem pʋgẽ nɑ yi yembre?]. Bãmbã rãmbã kõo sɩda, la zãma sã n welg n pa kõt sɩda, Bugmẽ wã la a sεk zĩiga. Bɩ f ra maan sik ne Alkʋrãanã ye, ad a yaa sɩd n yi fo Soabã nengẽ, la neb sẽn waoog fãa pa kõt sɩd ye."},{"id":18,"translation":"La ãnd wẽgb n le yɩɩd ned ning sẽn wãaga zĩri n rogl Wẽnde? B na n balla bãmbã b Soabã nengẽ la kaset maandbã (Malεgsã) na n yeelame: \"ad bãmbã la sẽn yag b Soabã zĩri wã\". La Wẽnd kãab-beed be ne wẽgdbã."},{"id":19,"translation":"Neb nins sẽn gɩt-b Wẽnd sorã la b baood n na n goalem-a wã, la bãmb le yɑɑ sẽn pa kõt sɩd ne Laahrã."},{"id":20,"translation":"Bãmbã rãmbã ka yɩ n na n põsg (Wẽnd) tẽn-gãngã zug ye! B leb n pa tar lall-n-tɑɑs zẽng sẽn pa Wẽnd ye, b na n fãoa nangã b zugu, b ra yɩɩme n pa wʋmdẽ, la b ra pɑ yɩ n neẽ."},{"id":21,"translation":"Bãmbã rãmbã la sẽn bõn b mensã, tɩ b sẽn yẽgemd bõn-yood ninsã me menem n bas-ba."},{"id":22,"translation":"Sik pa be tɩ bãmb n yɩɩd ne bõn Yaoolem daarã ye."},{"id":23,"translation":"Ad neb nins sẽn kõ sɩd la b tʋm sõmã wã la b sikd b mens ne b Soabã, bãmbã la arzãn koɑmbã, b na n duuma beenẽ."},{"id":24,"translation":"Zãma a yiibã bilgr yaa wa zoang la muka, la net la wʋmdã, rẽ yĩnga b yiibã zema taaba, yãmb pa tɑgsd la?"},{"id":25,"translation":"Sɩd la hakɩɩka Tõnd tʋmsa a Nuuh t'ɑ kẽng a nebẽ wã (n taas-ba): \"ad mam yaa bugsd sẽn yɑɑ vẽeneg yãmb yĩnga!''"},{"id":26,"translation":"Sẽn na yɩl tɩ y ra tũ sã n pa Wẽnde, ad mam yaeesdɑ yãmb zug rɑ-toogã rɑɑr nango."},{"id":27,"translation":"La kug-zĩidb nins sẽn kɩfl a nebẽ wã yeele: \" Tõnd pa yã foom rẽndame tɩ f yaa ninsaal bal wa tõndo, tõnd leb n pa yã sẽn pʋgd-b foomã rẽndame tɩ yaa tõnd nin-yaalsã, sẽn pa tar yamã, la tõnd leb n pa yã yãmb ne yɩɩdlem buud tõnd zugu. Tõnd pʋs n tẽedame tɩ y yagda zĩri."},{"id":28,"translation":"T'a yeele: \"Yaa mam neba! Yãmb yãame? Mam sã n be vẽeneg zug sẽn yi m Soabã nengẽ, t'A kõ maam yolsgo (nabiyaamdem) sẽn yi A nengẽ tɩ yãmb ninã zondg n pa tõe n yã, rẽ yĩnga tõnd tõe n modga yãmb ne-a tɩ y sã n kis-a?"},{"id":29,"translation":"Yaa yãmb m neba! Mam pa kot yãmb arzεk ye, mam rolb bee ne Wẽnde, mam pa na n rig sɩd-kõtbã ye, ad b na n sega b Soabã. La mam mikame tɩ y yaa zɩtba."},{"id":30,"translation":"Yaa yãmb m neba! Ãnd n na n sõng maam n yi Wẽnd (nangã) tɩ mam sã n rig-ba? Yãmb pa tar pʋtẽer la?"},{"id":31,"translation":"La mam pa yet yãmb tɩ mam tara Wẽnd arzεkã kogend ye, bɩ mam mii sẽn solg ye, la m pa yet tɩ mam yaa Malεk ye; m pa yet tɩ neb nins yãmb sẽn kisã Wẽnd ka na n kõ-b sõma ye, Wẽnd n mi sẽn be b sũyẽ wã [mam sã n yeel-b woto], mam yɩta wẽgdbã pʋgẽ yembre."},{"id":32,"translation":"Tɩ b yeele: \"yaa foo a Nuuhu, fo wẽe ne tõnd no-koeemd n wogle. Tall fo sẽn bugsd tõnd ne bũmb ningã n wɑ ne-ɑ tɩ fo sã n yaa sɩd soaba\""},{"id":33,"translation":"T'a yeele: ''ad yaa Wẽnd n na n tall-a n wa t'A sã n rata, lɑ y ka na n tõog n põs ye\"."},{"id":34,"translation":"Mam saglgã pa na n naf yãmba, mam sã n dat n na n sagl yãmb tɩ y Soabã sã n rat n menes yãmb ye, yaa Yẽ lɑ y Soɑba, A nengẽ me la b lebsd yãmba."},{"id":35,"translation":"Bɩ b yetame: \"a wãag n rogl-a lame\" yeele: \"mam sã n wãagame n rogle, mam beegrã roga ne maam, la yãmb sẽn maand beem ningã me pa rog maam ye."},{"id":36,"translation":"Tɩ B tʋm tɩ kẽng a Nuuh nengẽ (n wilg-a): \" fo nebã pʋga, ned baa a ye pa na n kõ sɩda, sã n pa sẽn pĩnd n kõ sɩdã rãmbã. Bɩ f ra sãam f sũur ne b sẽn da maandã ye."},{"id":37,"translation":"La f maan koglgã ne Tõnd gũudum la walɑ Tõnd wahɩ wã sẽn sagl to-to wã, la F ra bool Maam wẽgdbã yĩng ye, ad b na n bõrɑ koomẽ."},{"id":38,"translation":"T'a na n mɑɑn koglgã. A nebã kug-zĩidbã sã n pɩʋʋg-a fãa, b laad-a lame. T'a yeele: ''yãmb sã n yaand tõndo, tõnd me na n wa yaala yãmb wala yãmb me sẽn yaal [tõndã]."},{"id":39,"translation":"Lɑ y na wa n bãng ãnd la yaalg sɩbgr na n paame tɩ nan-pɑɑdg na n sig a zugu."},{"id":40,"translation":"Hal tɩ Tõnd noor (bʋʋdã) sã n wa, tɩ yɩgrã sã n wa fudgi [koom], d yetame: \" zɩlg [koglgã pʋga], bũmb fãa yãang lɑ raoogo, n paas fo zakã nebã - sã n pa ned ning Tõnd bʋʋd sẽn reng a soab zugu - la f rɩk neb nins sẽn kõ sɩdã\". La rɑ pɑ lagem-a n kõ sɩda rẽndɑ bilf bɑlɑ."},{"id":41,"translation":"T'ɑ yeele: \"kẽ-y a pʋgẽ wã. A zoees la a yalsg yɑɑ ne Wẽnd yʋʋre. Ad mam Soabã yaa yaafg soab n yaa yolsg Naaba."},{"id":42,"translation":"T'a zoet ne bãmb ko-wĩigã sẽn yaa wala tãmsã sʋka , t'a Nuuh moon n bool a biigã lɑ ɑ rɑ lɑkɑme (sẽn pa zãr ne koglgã): \"m biig sõngo, zomb n lagem tõnd la f ra lɑgem kɩfr-rãmbã ye\""},{"id":43,"translation":"T'a yeele: \"Mam na n zoe n tɩ rʋʋ tãngã t'a põsg-m n yi koomã\". T'a Nuuh yeele: \" Ad põsgd ka be rũndã n yi Wẽnd yellã sã n pa A sẽn yols a soaba\" Tɩ ko-wĩigã pasg b yiibã sʋka, tɩ biigã yɩ bõrdbã yembre."},{"id":44,"translation":"Tɩ B yeele: \" yaa foo tẽn-gãngo, vel f koomã! Lɑ foo ɑ saaga, yoog n yals [niibã]\"! Tɩ koomã sigi, tɩ (Wẽnd) bʋʋdã yɩ, tɩ koglgã na n yãnes Zuudiy tãng zugu, tɩ b na n yeele: \" wẽgdbã zĩig zãɑge\"!"},{"id":45,"translation":"La a Nuuh bool a Soabã n yeele: \" yaa Foom m Soaba! Ad mam biigã yaa mam zakã neda la Fo pʋlengã yaa sɩda. La Foom n yɩɩd bʋ-kaoodbã ne yals-tɩrga."},{"id":46,"translation":"T'A yeele: \"yaa foo a Nuuhu! Ad a pa fo zakã ned ye, bala a maana tʋʋm-yooko. Ra kos Maam fo sẽn pa tar yell ningã bãngr ye, ad Mam sagenda foom tɩ f ra yɩ zɩtbã pʋgẽ yembr ye\"."},{"id":47,"translation":"La a Nuuh yeele: \"Yaa m Soaba! Mam kota gũudum n ra wa kos Foom bũmb ning mam sẽn pa tar bãngr a zugu. La tɩ Fo sã n pa yaaf maam la F yols maam, mam na yɩ bõn-rãmbã yembre\"."},{"id":48,"translation":"Tɩ B yeele: \" Nuuhu, sig ne bãane sẽn yi Tõnd nengẽ. La D bark be foo la zãma ning sẽn be ne foomã zugu. Lɑ zãma a tɑɑb n nɑ n zĩnd b pʋgẽ Tõnd sẽn na n wʋms-b noogo, rẽ poorẽ sɩbgr sẽn zabd sẽn yi Tõnd nengẽ n na n paam-ba."},{"id":49,"translation":"Woto yaa sẽn yi kiba-soondɩ tɩ Tõnd tʋm wahɩ tɩ wa fo nengẽ. Fo ra ka mi kiba- kãensã ye; f nebã me ra pa mi-b taoor tɩ wã nɑn pɑ wɑ ye. Bɩ f maan sugri, ad baas neer bee ne wẽn-zoεtbã."},{"id":50,"translation":"La (Tõnd leb n tʋmsa) a ʿAad nengẽ, b saam-biig a Huude, t'a yeel-ba: \"Yaa yãmb mam neba! Tũ-y Wẽnde, yãmb pa tar soab-zẽng sẽn pa Yẽ ye. Ad yãmb sẽn maandã fãa yaa zĩri."},{"id":51,"translation":"Yaa yãmb mam neba! Ad mam pa kot yãmb keoor bɩ rolb ye, ad mam keoorã bee ne sẽn yẽbgɑ maamã, yãmb pa tagsd la?"},{"id":52,"translation":"Yaa yãmb mam neba! Kos-y y Soabã yaafg lɑ y lebg n tʋg A nengẽ; A na tʋms y nengẽ sa-koom tɩ kiigdẽ la A paas yãmb pãngã. La y ra tud-A y zãn-kuids n wɑ lebg nin-wẽns ye\"."},{"id":53,"translation":"La b yeele: \"yaa foom a Huude! Fo ka wa ne vẽenem tõnd nengẽ ye, tõnd leb n pa sak n na n bas d sob-rãmbã fo goamã yĩng ye, tõnd leb n pa nɑ n kõ foom sɩd ye''."},{"id":54,"translation":"Tõnd yetame bal tɩ yaa tõnd sob-rãmbã sãndɑ n maan foom.T'a yeele: '' Wẽnd yaa mam kaseto, yãmb me maan kaset tɩ sɩd la hakɩɩka, mam pidga m meng n yi yãmb sẽn maan lagem-n-taar ne bũmb ninsã''."},{"id":55,"translation":"Zẽng sẽn pa Yẽ (Wẽnde); bɩ y rab maam y fãa gilli, rẽ poorẽ ra koll-y maam ye."},{"id":56,"translation":"Ad mam bobla m meng ne Wẽnde, sẽn yaa maam la yãmb Soabã. Bõn-vɩt ka be rẽndame t'A wõr-ɑ lame t'ɑ be A soolmẽ wã. Ad mam Soabã bee tẽeg-tɩrg zugu."},{"id":57,"translation":"La yãmb sã n gũd y zãn-kuidsi, sɩd la hakɩɩka mam taasa yãmb b sẽn tool maam ne bũmb ningã, la$ mam Soabã ledsdɑ neb a taab sẽn pɑ yãmbɑ, lɑ yãmb pa namsd-A bɑɑ fʋɩ, ɑd mam Soabã yaa gũusd ne bũmb fãa."},{"id":58,"translation":"La Tõnd bʋʋdã sẽn wa n wa wã, Tõnd põsga a Huud la neb nins sẽn be ne yẽ n kõ sɩdã, ne yolsg sẽn yi Tõnd nengẽ, n põsg-b n yi nang sẽn tɑgme."},{"id":59,"translation":"A ʿAad-rãmb la woto, b yagsa b Soabã tagmas-rãmbã, n kɩɩs A tẽn-tʋʋmbã la b tũ na-pãng soab fãɑ sẽn yaa kɩɩsd noore."},{"id":60,"translation":"Tɩ kãab-beed pʋg-b Dũni kaanẽ la Dũni-yikr raarã. Ad ʿAad-rãmb pa kõ b Soabã sɩd ye, ad ʿAad-rãmb sẽn yaa a Huud nebã zãaga ne yolsgo!"},{"id":61,"translation":"La (Tõnd leb n tʋm) tɩ kẽng Samuud rãmb nengẽ, b saam-biig a Salih, t'a yeele: \"Yaa yãmb mam neba! tũ-y Wẽnde, y pa tar soab zẽng sẽn pa Yẽ ye, A Naana yãmb n yi tẽn-gãngã la A mɑɑn yãmb tɩ y yɑɑ metbɑ, kos-y-yã-A yaafg la y lebg n tʋg A nengẽ, ad A pẽeme n reegd kosgo."},{"id":62,"translation":"Tɩ b yeele: \"yaa foom a Salih, tõnd ra tara tẽ-sõng fo zug sẽn dɑ looge, rẽ yĩngã fo gɩdgda tõnd tɩ d ra tũ d yaab-rãmbã sẽn da tũud bũmb ningã? Pa rẽnda meng ye, ad tõnd bee sik wʋsg pʋg ne fo sẽn boond tõnd n teesd zĩig ningã."},{"id":63,"translation":"La a yeele: \"yaa yãmb mam neba! Yãmb yãame, sã n mikɑme tɩ mam sã n be vẽenem zugu, vẽenem sẽn yi mam Soabã nengẽ zugu, t'A kõ maam yolsgo, ãnd n na n põsg maam n yi Wẽnd tɩ mam sã n kɩɩs-A? Ad yãmb pɑ paasd maam rẽndɑ bõn bala.''"},{"id":64,"translation":"Yaa yãmb mam neba! Ad wãnde yaa Wẽnd yʋgem-yãang A sẽn tʋm tɩ wa yãmb nengẽ tɩ yaa tagmase, bɩ y bas-a t'a wãb Wẽnd tẽn-gãngã zugu, la y ra sɩɩs-a ne wẽng ye, tɩ nɑng wɑ pɑɑm-y pẽem-pẽem ye!"},{"id":65,"translation":"Tɩ b kʋ-a. Tɩ b yeel-ba: maan-y wʋm-noog y zagsẽ wã rasem a tãab tεk tɩ nɑngã yɑool n wɑ, woto yaa pʋleng sẽn pa viigdi."},{"id":66,"translation":"Lɑ Tõnd sagellã sẽn wa n wa wã, Tõnd põsga a Salih la neb nins sẽn lagem-a n kõ sɩdã, ne Tõnd yolsgo, n põsg-b n yi raarã yãnde. Ad fo Soabã yaa pãng soaba n yaa zɩslem Naaba."},{"id":67,"translation":"Tɩ Kɑɑsgã yõk wẽgdbã. Tɩ b pa b zɑgsẽ wã n wũg n lebg kũ-mɑɑsa."},{"id":68,"translation":"Tɩ yaa wa b ra pa zĩnd be ye. Ad Samuud-rãmb kɩflɑ ne b Soabã, ad Samuud-rãmb zãɑgɑ ne Wẽnd yolsgã!"},{"id":69,"translation":"Lɑ sɩd la hakɩɩka, Tõnd Tẽn-tʋʋmbã wa a ɭbraahɩɩm nengẽ ne kiba-noogo, tɩ b yeele: \"Salaam\" tɩlgr be ne-ya, T'a yeele: \"Salaam!\" tɩlgre, t'ɑ yɩ tao-tao n wa ne lull sẽn wʋme."},{"id":70,"translation":"La a sẽn wa yãnd tɩ b nusã pa kolgd nemdã, pɑ tɑ ɑ yɑm ye t'a pεlengã yɩke, ɑ sẽn yaεεsd-bɑ, tɩ b yeele: ''Ra yaεεg ye, ad B tʋma tõnd a Lʋʋt nebã nengẽ\"."},{"id":71,"translation":"T'a pagã sẽn dɑ yãsã bas n la; tɩ Tõnd kõ-ɑ kiba-noog t'a na n roga a ɭshaaka, la a ɭshaak poorẽ, yɑɑ a Yaakuuba."},{"id":72,"translation":"Tɩ pagã yeele: ''kɑto, m sã n pɑɑmẽ dẽ! La m na n roga biig tɩ mam yaool n yaɑ pʋg-yãanga, tɩ m sɩdã me yaa nin-kẽemɑ? Ad wã yaa yel-solemd tɛkẽ."},{"id":73,"translation":"Tɩ b yeele: \" f maanda yel-solemd ne Wẽnd yellã? Wẽnd yolsg la A bark be ne-ya, zakã rãmbɑ! Ad A sõmba ne pẽgbo, A yɑɑ zɩsgo!\""},{"id":74,"translation":"Lɑ yaeesgã sẽn wa n loog n bas a ɭbraahɩɩmã tɩ sũ-noogã kibar ta-a wã, la a sɩng tɑk-n-taar ne Tõnd a Lʋʋt nebã poorẽ."},{"id":75,"translation":"Ad a ɭbraahɩɩm sɩd yaa sugr soaba, n yaa lebs-m-meng soaba Wẽnd nengẽ."},{"id":76,"translation":"Foom a ɭbraahɩɩma, bas yel-kãngã; bala f Soabã yellã zoe n bʋʋme n gãnege, lɑ nang sẽn pa tar lebsg n na n wa b nengẽ."},{"id":77,"translation":"La Tõnd Tẽn-tʋʋmbã (Malεgsã) sẽn wa n wa a Lʋʋt nengẽ wã, a sũur sãamame tɩ lebg sẽk ne-bɑ. T'a yeele: \"ad wã yaa ra-kεgengɑ\"."},{"id":78,"translation":"T'a nebã na n zoe n wa a nengẽ. Lɑ b ra yɩɩme n maand tʋʋm-yoodo. T'a yeele: \" Yaa yãmb mam neba! Woto yaa mam kom-pugli: bãmbã n yɩɩd yɩlgemd ne yãmba. Zoe-y Wẽnd la y ra ning-m yãnd m sãambã taoor ye. Rao pa be yãmb pʋgẽ n tar yɑm lɑ?"},{"id":79,"translation":"Tɩ b yeele: Fo miime tɩ tõnd pa tar tʋlsem fo kom-pugliẽ wã ye. Sɩd la hakɩɩka ad fo mi tõnd sẽn ratã."},{"id":80,"translation":"T'a yeele: \"la tɩ mam sã n ra tara pãng n na n tus yãmba! Maa mam sã n da tõe n paam teegdb sẽn tar pãng tɩ sõng-mɑ."},{"id":81,"translation":"Tɩ b [sãambã] yeele: \" Yaa foo a Lʋʋte, ad tõnd yaa fo Soabã tẽn-tʋmdba. B pa na n tõog n ta foom ye. Bɩ f yi yʋngã ne f nebã. La yãmb ned baa a yembr ra wẽneg n ges a poorẽ ye. Sã n pa fo pagã, bũmb ning sẽn na n paam neb a taabã na n paam-a lame. B sεkã yɑɑ beoog yibeoogo. Lɑ yibeoog pa pẽ sɩda?"},{"id":82,"translation":"La Tõnd sagellã yell sẽn wa n wa wã, Tõnd kũbumd-a [tẽngã] t'a yĩngrã lebg a tẽngre, la D kiig b zug kug-wʋmdɩ sẽn tũnugd taaba."},{"id":83,"translation":"N tɑr tɑgmas sẽn yi fo Soabã nengẽ. La (kug- kãensã) pa zãr ne wẽgdbã ye."},{"id":84,"translation":"La (Tõnd tʋmsame tɩ kẽng) Madyan-rãmb nengẽ b saam-biig a Sʋ-ayb, t'a yeel-ba: \"yaa yãmb mam neba! Tũ-y Wẽnde, yãmb pa tar soab zẽng sẽn pa Yẽ ye. La y ra boogd y (bõn-koosmã) magbã la peesgã ye. Ad mɑm nee yãmb tɩ be sõmã pʋgẽ, Lɑ ad mam yaeesda yãmb zugu sɩbgr sẽn na n gũbg bũmbã fãa n gilgi."},{"id":85,"translation":"Yaa yãmb mam neba! Pids-y magbã la peesgã ne sɩdɑ, lɑ y ra boog nebã b pʋɩɩr ye; la y ra kẽn tẽn-gãngã zug tɩ y yɑɑ sãɑmdb ye."},{"id":86,"translation":"Wẽnd sẽn kell bũmb ning n kõ yãmbã n yɩɩd sõmblem ne yãmb tɩ yãmb sã n yaa sɩd-kõtba! La mam pɑ gũusd yãmb wug ye."},{"id":87,"translation":"Tɩ b yeele: \" Foom a Sʋ-aybo, rẽ yĩnga yaa fo Pʋʋsgã n saglg foom tɩ d bas d yaab-rãmbã sẽn rɑ tũud bũmb ningã la d ra maan tõnd sẽn rat d arzεgsã pʋgẽ? Ad tõnd bãngɑ foo tɩ f yɑɑ yɑm-bedr soɑba, lɑ yɑɑ bõe n pɑɑm fo?\""},{"id":88,"translation":"T'a yeele: \"Yaa yãmb mam neba! Togs-y mɑɑm y sẽn nɑ n yɩlɑ tɩ m kelge, tɩ mam sã n tikɑ vẽenem sẽn yi m Soabã nengẽ, t'A rɩlg mɑɑm rɩtl sẽn be neer sẽn yi A nengẽ? Lɑ mam pa rat n yõsg yãmb n maan m sẽn gɩdgd yãmb ne bũmb ningã ye. Mam sẽn ratã yaa manegr mam pãng tõog tεka. Lɑ mam (yεlã) sεgl-sõng bee ne Wẽnde, yaa Yẽ la mam bobl m mengã ne; le yaa Yẽ nengẽ la m lebsd m menga."},{"id":89,"translation":"Yaa yãmb mam neba! (Sõng-y tɩ) mɑm beemã rɑ tɑll yãmb tɩ y wa tɩ lʋɩ nang ning a Nuuh nebã maa a Huud nebã maa a Salih nebã sẽn lʋɩ zĩig ningã ye; la ad a Lʋʋt nebã yellã pɑ zãr ne yãmb ye."},{"id":90,"translation":"La y kos y Soabã yaafg la y tuub n tʋg A nengẽ, ad mam Soabã yaa yolsg Naab n yɑɑ Noangɑ."},{"id":91,"translation":"Tɩ b yeele: ''Yaa foom a Sʋ-aybe: Tõnd pa fahemd fo sẽn yetã wʋsg fãa ye, tõnd nee foom tɩ f yaa valeng tõnd sʋka, sã n ka fo nebã yĩngã d rag n na lob foom (ne kuga), lɑ fo pɑ tɑr ziir tõnd zug d sẽn nɑ bɑs-f ye''."},{"id":92,"translation":"T'a yeele: \"Yaa yãmb mam neba! Mam roɑgdbã n tar ziir yãmb nengẽ n yɩɩd Wẽnde, tɩ yãmb rɩk-A n lebs y poorẽ? Ad mam Soabã gũbga yãmb sẽn maandã fãa gilli."},{"id":93,"translation":"Yaa yãmb mam neba! Tʋm-y y tʋʋmã; ɑd ma me yɑɑ tʋmda. Y na wa n bãng nɑng sẽn nɑ n wɑ-b rãmb n ning-b yãnde lɑ y bãng sẽn yɑa zĩri-be-nedɑ. Lɑ koll-y tɩ ma me naaga yãmb n yɑɑ kolldɑ."},{"id":94,"translation":"Lɑ tõnd saglgã sẽn wa n wa wã, Tõnd põsga a Sʋ-ayb la neb nins sẽn kõ sɩdã n lagem-ɑ wã ne yolsg sẽn yi Tõnd nengẽ, tɩ tãsgã yõk sẽn wẽgdbã tɩ b lebg kũ-rãmb n wũg b zɑgsẽ wã."},{"id":95,"translation":"Tɩ yaa wa b ra pa zĩnd be ye. Ad Madyan rãmb halkame wala Samuud rãmb sẽn halkã!"},{"id":96,"translation":"Sɩd la hakɩɩka Tõnd tʋmsa a Musɑ ne Tõnd yel-soalmã la Tõnd tikr sẽn yɑɑ vẽenega."},{"id":97,"translation":"N kẽng a Fɩr-ʿaoon la a kug-zĩidbã nengẽ, la b tũu a Fɩr-ʿaoon noorã. Lɑ ɑ Fɩr-ʿaoon yellã pɑ sẽn tẽeg tɩrg ye."},{"id":98,"translation":"A na n lʋɩɩ a nebã tɑoor Dũni-yikrã raare. N kẽes-b Bugmã, ad bãmb wɑɑng zĩig yɩ wẽnga!"},{"id":99,"translation":"Tɩ B pʋgl-b ne kãab-beed dũni kaanẽ la Al-kɩyaoom raare, ad bãmbã kũun yɩleng yɑɑ n yɩ wẽnga."},{"id":100,"translation":"Ad woto yaa Tõnd sẽn togsd foom [Mʋhammad] sẽn kẽed ne tẽnsã kibay, be beenẽ vũun sẽn kete, be beenẽ me sẽn yẽese."},{"id":101,"translation":"Lɑ tõnd pa wẽg-b ye, la ad yaa bãmb bal n wẽg b mense. B soaben-dãmbã b sẽn da tũud zẽng sẽn pa Wẽndã pa naf-b bɑɑ fʋɩ fo Soɑbã bʋʋd sẽn wɑ n wɑ wã ye, lɑ b soaben-dãmbã pa pɑɑs-b rẽnda hɑlkr bala."},{"id":102,"translation":"Lɑ yɑɑ woto la f Soabã yõkrã, t'A sã n yõk tẽng tɩ b yɑɑ wẽgdba, ad fo Soabã yõkrã zabda wʋsgo."},{"id":103,"translation":"Ad wãndã yaa tagmas ne ned ning sẽn yaeesda Laahr raar nangã, raar ning b sẽn nɑ n tigim nebã, n yaa zãmɑ sũ-tɑɑb raare."},{"id":104,"translation":"Lɑ tõnd pa yaoolgd-a rẽnda a wakɑtã sẽn yãkã n ta."},{"id":105,"translation":"A raarã sã n vẽke, yõor baa fʋɩ ka tõe n gome sã n pa A sẽn kõ ɑ soɑb sor ye, zu-beed rãmb na n zĩnda b pʋgẽ, tɩ zu-noog rãmb me zĩndi."},{"id":106,"translation":"La sã n yaa ne zu-be-nebã, b na n kẽe Bugmẽ wã, beenẽ yaa no-bend lɑ vʋʋs-tulɑ la b tara."},{"id":107,"translation":"B na n pɑɑ be tɩ saasã la tẽngã sã n ket n beẽ sã n ka fo Soabã sẽn wa n tʋll n yiis ɑ soɑbɑ, ad fo Soabã yɑɑ maan A sẽn rat soɑbɑ."},{"id":108,"translation":"La sã n yaa ne zu-noogã rãmbã, b na n kẽe arzãnã, n duum be, saasã la tẽngã sã n ket n beẽ, sã n ka fo Soabã sẽn wa n tʋlla, yaa kũun sẽn pa wãagde."},{"id":109,"translation":"Bɩ f ra maan sik ne bãmbã sẽn tũudã yɑɑ yook ye. B pa tũudi rẽnda wala b saam-rãmbã sẽn da tũud pĩndã, la ad Tõnd na n pidsa b pʋɩɩrã n ka boog ye."},{"id":110,"translation":"La sɩd la hakɩɩka, Tõnd kõ a Musɑ Gafã, tɩ b yõs taab a pʋgẽ, la sã n ka fo Soabã gomd sẽn reng taoorã b ra na n kɑoo bʋʋdã b sʋka, lɑ ad b bee sik pʋgẽ ne Alkʋrãɑnã."},{"id":111,"translation":"Ad fo Soabã na n pidsa b fãa b tʋʋmã rolbo, A yaa Kib-mitɑ ne b sẽn tʋmdã."},{"id":112,"translation":"Bɩ f yãnes tɩrg wala b sẽn sagl foomã, foom ne neb nins sẽn tuub n lɑgem foo wã, lɑ y ra kedg ye, ad A yɑɑ Net ne yãmb sẽn maand bũmb ningã fãa."},{"id":113,"translation":"Lɑ y ra wa kɩll n tʋg wẽgdbã nengẽ tɩ Bugmã wɑ sɩɩs-y ye, la y pa tar lalldb zẽng sẽn pa Wẽnd ye, y pa nɑ n pɑɑm tɩ b sõng-y me."},{"id":114,"translation":"La yãnes Pʋʋsgã wĩndg kɩrems a yiibã la yʋngã wakat sãnda, ad tʋʋm-sõmsã yẽesda tʋʋm-yoodã, ad woto yaa saglg ne neb nins sẽn tagsdã."},{"id":115,"translation":"La f maan sugri, tɩ ad Wẽnd pa yeebd maan-neerã rãmb keoor ye."},{"id":116,"translation":"Sã n da zĩndẽ zãmã nins sẽn reng yãmb tɑoorã pʋgẽ, neb sẽn yɑɑ nin-tɩrse n gɩdgd sãang tẽn-gãngã zugu, [Aee] la pɑ kell rẽndɑ bilf bala, Tõnd sẽn põsg-b rãmb b pʋgẽ. Tɩ wẽgdbã kell n pʋg b sẽn kõ-b neemã ninsã lɑ b yɩɩ nin-wẽns ne rẽ."},{"id":117,"translation":"Lɑ ad fo Soabã pa yɩ n na n halk tẽns ne wẽgbo, tɩ sã n mikame tɩ tẽnsã rãmb yaa mɑnegdb ye."},{"id":118,"translation":"La tɩ fo Soabã sã n da ratame, A rag n na maan nebã fãa gill tɩ b yaa zãma a yembre. Lɑ b pɑ bɑk n yõsd taab ye."},{"id":119,"translation":"Sã n ka ned ning fo Soabã sẽn yols-b rãmb ne sεgl-sõngo, lɑ yaa zɑrb-n- gεsg ne rẽ yĩng la A sẽn naan-ba, lɑ fo Soabã gomdã pidi: \"M na pids Gεhannemã ne zĩn-dãmbã la nebã''."},{"id":120,"translation":"Lɑ tẽn-tʋʋmbã kibayã Tõnd sẽn togsd foomã fãa gill yaa sẽn na yɩl n keng fo sũurã. Lɑ sɩdã waa fo nengẽ sʋʋr-kãngã pʋgẽ la saglg la tẽegr ne kõ-sɩd rãmbã."},{"id":121,"translation":"Lɑ f yeel neb nins sẽn pa kõt sɩdã:\" tʋm-y yãmb me sẽn tõe tεka, tɩ tõnd me yɑɑ tʋmdbɑ''."},{"id":122,"translation":"La y kolle, ɑd tõnd me yɑɑ kolldbɑ!\"."},{"id":123,"translation":"Wẽnd n so saasã la tẽngã yel-soaandɩ, la yaa Yẽ nengẽ la yεlã fãa gill lebda, bɩ y tũ-A la y bobl y mensã ne-A. Ad fo Soabã pa yɩ n bɑs yãmb sẽn maandã ye."}]},{"id":12,"verses":[{"id":1,"translation":"Alɩf, Lɑɑm, Raa, [1] Woto yaa Gaf vẽenegã Aayay-rãmbã.","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Ad Tõnd sik-a lame, t'ɑ yɑɑ Alkʋrãan sẽn yɑɑ Laarabiimdu (goama), sẽn na yɩl n tɩ yãmb bãng ɑ võorã."},{"id":3,"translation":"Tõnd togsda foom togsg sẽn yɩɩd neere sẽn tũ ne Tõnd sẽn tũ ne Tõnd sẽn tʋms Alkûrãan-kãngã tɩ wa fo nengẽ wã, lɑ fo rɑ yɩɩme tɑoor t'ɑ na n pa sigi n yaa yam yaal-yaal soaba."},{"id":4,"translation":"Tẽeg wakat ning A Yuusuf sẽn wa n yeel a saambã: ''m saamba, ad mam yẽnda ãds piig la a yembre, ne wĩntoogã la kiuugã tɩ b maan maam suguudu''."},{"id":5,"translation":"T'a yeele: \"m biiga, ra togs fo zãmsdã f saɑm-biisã ye, tɩ b wa maan foom rabr ye, ad a sʋɩtãan ne ninsaal yaa beem sẽn vẽnege."},{"id":6,"translation":"Lɑ yaa woto bɑl la fo Soabã na n tũus foom, lɑ A wĩnig-f zãmsd welgre, la A pids A neemã wã fo zug la a Yaakuub zɑkã rãmb zugu, wala A sẽn da pids-a fo rogdb ɑ yiibã zug tɩ loogã, a ɭbraahɩɩm la a ɭshaaka. Ad fo Soabã yaa mit n yaa Bʋʋd-Mita."},{"id":7,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, ad tags-gεsg be a Yuusuf ne a saam-biisã sʋk togsgã ne neb nins sẽn yaa sok-n-bãng rãmba."},{"id":8,"translation":"B sẽn wa n yeele: \" ad tõnd baabã nonga a Yuusuf la a ma-biigã n yɩɩd tõndo, tɩ tõnd yaool n yɑɑ zãmɑ, ad tõnd baabã bee tudgr pʋgẽ sẽn yɑɑ vẽenega."},{"id":9,"translation":"Kʋ-y-yã a Yuusuf maa y lobg-a tẽn-zãrgɑ, sẽn na yɩl n tɩ y saambã nengã wẽnems n tees yãmb bala, lɑ y lebg rẽ poorẽ n yɩ nin-sõma."},{"id":10,"translation":"Tɩ b yembr yeele:\" ra kʋ-y a Yuusuf ye, lob-y-yã-a bulgã pʋgẽ, tɩ y sã nɑ n mɑɑnɑme, tɩ kẽnkẽndbã sãndɑ rɩkd-a lɑme\"."},{"id":11,"translation":"Tɩ b yeele: \"Yaa foo tõnd sɑɑmbɑ! Yaa bõe tɩ fo pɑ maand tõnd bas-m-yam ne a Yuusufu, tɩ tõnd yɑool n yɑɑ pʋ-beelem rãmb ne-ɑ."},{"id":12,"translation":"Bɑs-ɑ ne tõnd beoogo t'a wãbdẽ la a reemdẽ tɩ d na n gũus-a lame\"."},{"id":13,"translation":"La a yeele: \"ad m sũur pɑ noom tɩ y tall-a n loog ye, lɑ m yεεsda katr na n wa wãb-a tɩ yãmb pa maan gũusg ne-ɑ ye\"."},{"id":14,"translation":"Tɩ b yeele: \"la tɩ katrã sã n wãb-a, tɩ tõnd yaool n yaa wʋsgo, rẽnd tõnd yɑɑ bõn-rãmb wε\"."},{"id":15,"translation":"Lɑ b sẽn wa n loog ne-a wã, n zems taab n na n lob-a bul-vulungã pʋga, tɩ Tõnd tʋm ɑ nengẽ: \"ad fo na n wɑ togsa bãmbã b yel-kãngã tɩ b pɑ ning b yɑmẽ tɩ yɑɑ foo ye."},{"id":16,"translation":"Tɩ b wa b baabẽ wã zaabr n tar yãbre."},{"id":17,"translation":"B yeelame:\" d baaba, ɑd tõnd kẽngame n tɩ maan reng-reng-tɑɑbɑ n bas a Yuusuf tõnd teedẽ wã tɩ katrã rɩ-a. Lɑ fo ka na n kõ tõnd sɩd baa tɩ tõnd sã n dɑ yɑɑ sɩd rãmbɑ."},{"id":18,"translation":"Lɑ b bolg ɑ fuugã ne zĩri-beed zɩɩm. T'a yeele: \" yãmb yõyã sagla yãmb ne bũm-wẽnga, lɑ m nɑ mɑɑn sugr sẽn be neere! Lɑ m kota sõngr ne Wẽnd yãmb sẽn togsd yell ningã wã zugu!\"."},{"id":19,"translation":"Tɩ kẽnkẽndb wa n tʋm b ko-yõngdã t'a sik a lʋʋgã lɑ ɑ yeele: ad yaa sũ-noog wε! Wã yɑɑ biiga!\" La b solg-a n yeel tɩ yɑɑ lɑgo. La Wẽnd yɑɑ mit ne b sẽn maandã."},{"id":20,"translation":"Tɩ b tʋg n koos-a ne ligd-yɑɑlgɑ: Wɑkɩr saar bala, lɑ b ra yɩɩme n yĩgsd ɑ koosgã."},{"id":21,"translation":"Tɩ ned ning sẽn ra-a Misrɑ wã yeel a pagã: \" ges a sãandã sõma. Tõe t'a wa naf tõndo maa d rɩk-a n maan d biiga\". Lɑ yɑɑ woto me la Tõnd kõ a Yuusuf pãnga Tẽngã pʋgẽ la sẽn nɑ yɩl tɩ D wĩnig-ɑ zãmsd-rãmb welgre, lɑ ad Wẽnd winda ne A sẽn rɑt yell ning fãɑ, la nebã sẽn waoog fãa pa mi ye."},{"id":22,"translation":"La a sẽn wa n ta ɑ pãng tεkẽ, Tõnd kõ-a-la bʋʋd minim la bãngre, la yaa woto bɑl la D rond nin-sõmã wã."},{"id":23,"translation":"Tɩ pag ning a sẽn be a soab zɑkẽ wã ro-ɑ ɑ meng yĩngɑ, n pag rɑgnoyã la a yeele: \"wa pɑɑm-mɑ!\"- T'a yeele: \"Wẽnd na gũm-a! Ad mam zu-soabã mɑnegɑ mɑm zĩndgã, lɑ m kõn n zãmb-ɑ ye, ad wẽgdbã pa tõe n põs ye\"."},{"id":24,"translation":"Lɑ ɑd pagã mɑkɑme n nɑ n kẽ ne-ɑ, tɩ yẽ me rag n mɑmes ne-ɑ sã n pa a sẽn yã ɑ Soɑbã tɑgmasã. D mɑɑnɑ rẽ sẽn nɑ yɩl n zãag-a ne wẽngã la tʋʋm-beedã, ad a ra yɩɩme n be Tõnd yembs nins sẽn yɑɑ pʋ-peelem dãmbã pʋgẽ."},{"id":25,"translation":"Tɩ b yiibã reng taab ragnoorẽ wã, tɩ pagã pãrg a fuugã poorẽ. Tɩ b sεg pagã zu-soɑbã ragnoorẽ wã, tɩ pagã yeele: \" ned ning sẽn ra tʋll fo zak rãmb ne wẽng rolb yaa bõe tɩ sã n pa b pɑg-ɑ maa sɩbgr sẽn zɑbde?\""},{"id":26,"translation":"T'a yeele: \"yaa pagã n do mɑɑm m meng yĩngɑ\". Tɩ sεεt mɑɑn kɑset sẽn yi pɑgã nebẽ n yeele: \"sã n mikame t'a Yuusuf fuugã pãrga taoorẽ, bɩ y bãng tɩ pagã togsɑ sɩdɑ, t'a Yʋʋsuf yaa zĩri-be-neda."},{"id":27,"translation":"La sã n mikame t'a fuugã pãrga poorẽ, rẽnd pagã yagda zĩri t'a Yuusuf lɑ sɩdã soɑbɑ\" ."},{"id":28,"translation":"La a zu-soɑbã sẽn wa n yã t'ɑ fuugã pãrga poorẽ wã, a yeeleme: woto yaa yãmb pagb rabay! Ad yãmb rabay tar pãnga!"},{"id":29,"translation":"Yuusufu bɑll n bas yel-kãngã goɑm! La fo (a pagã me) kos f beegrã yaafgo, ad f yɑɑ bεεgdɑ\"."},{"id":30,"translation":"Tɩ pɑgb yeel tẽngã pʋgẽ: \" Nim-bedrã pag rooda a yembã ɑ meng yĩngɑ! Ad a nonglemã kẽes-ɑ-lɑ bãɑgɑ. Ad tõnd getame t'a bee meneng pʋgẽ sẽn yɑɑ vẽenegɑ."},{"id":31,"translation":"Lɑ pɑgã sẽn wa n wʋm b kɩɩsgã, a tʋmame tɩ b bool-ba, la a sεgl zĩig b yĩng n na maan rɩ-bendo; n kɩs ned fãa sʋʋg n yaool n yeele [ a Yuusuf]: \"yi tɩ b yã-fo\". Lɑ b sẽn wa n yẽ-a wã, b zẽka ɑ yellã (yel-solemde), n yirb n wã b nusã, lɑ b yeele: \" Wẽnd yɩlgame n yi lɑgem-n-tɑɑgɑ! Ad wãndã pa ned ye, wã pa yɩ rẽndɑme tɩ yaa malεk wɑgelle!''"},{"id":32,"translation":"Tɩ pagã yeele: \" ad yãmb sẽn sãbsd maam a soab yĩngã la woto. Lɑ mam ro-a lɑme t'a zãgse. La a sã n pa sak mɑm sẽn sɑgend-ɑ wã, b na n pag-a lame, ɑ nɑ n yɩɩ yɑɑlgɑ."},{"id":33,"translation":"T'a (Yuusuf) yeele: \"m Soaba, bãensã kõom n são bãmbã sẽn boond maam n tʋgd zĩig ningã, bɩ F peng mɑɑm n yi b rɑba wã tɩ m rɑ wa kɩll n tʋg b nengẽ n wɑ lebg zɩtbã yembr ye\"."},{"id":34,"translation":"T'a Soabã reeg a kosgã n wãnems-a n yiis b rabrã, ad Yẽ lɑ a Wʋmd n yaa a Bãngda."},{"id":35,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ b lebg n yã yellã sẽn vẽnegã poorẽ tɩ b na n pɑg-a lame n tãɑg wakat ninɑ."},{"id":36,"translation":"Tɩ rɑsãmb a yiib naag-a n kẽ bãensã roogo, t'a yembrã yeele: \"mam zãmsame n kõgd sib-rãam\", t'a to wã yeele: \"mam zãmsame n tʋk bur m zugẽ wã, tɩ liuuli wã rɩt-ɑ; togs tõnd ɑ võorã tɩ ad tõnd neeme tɩ f yaa mɑnegdɑ\"."},{"id":37,"translation":"T'a yeele: \" rɩɩb pa wat n na n kõ yãmba, rẽndame tɩ mam reng n wĩniga yãmb a sẽn yaa a soaba, taoor t'a na n pa wa ye, rẽ me yɑɑ mam Soabã n wĩnig maam. Ad mam basa zãma sẽn pa kõt sɩd ne Wẽnd dĩin, tɩ bãmb yɑɑ kɩɩsdb ne Yɑoolem raarã."},{"id":38,"translation":"La m tũuda m yaab-rãmbã dĩinã, a ɭbraahɩɩm la a ɭshaaka la a Yaakuuba, pa sõmb ne tõnd tɩ d maan lagem-n-taar baa fʋɩ ne Wẽnd ye, woto yaa Wẽnd yɩɩdlem A sẽn kõ tõnd la nebã fãɑ, la ɑd nebã sẽn waoog fãa pa pʋʋsd Wẽnd bark ye."},{"id":39,"translation":"Yaa yãmb m bãens tũud-n-taas a yiibu! Soab-dãmb sẽn gɑl n yɩɩd ne sõmblem bɩɩ, bɩ Wẽnd sẽn yɑɑ Yembrã n yɑɑ Windã?"},{"id":40,"translation":"Yãmb sẽn tũud bũmb ning zẽng sẽn pa Wẽndã pɑ zʋʋg yʋɩ bal yãmb la y yaab-rãmbã sẽn pʋd-bɑ, Wẽnd pa sik vẽenem b zug ye, ad bʋʋdã fãa gill yɑɑ Wẽnd n so, A sagla yãmb tɩ y ra tũ sã n pa Yẽnda, rẽndɑ la dĩin sẽn tẽeg tɩrga la ɑd nebã sẽn waoog fãa pa mi ye."},{"id":41,"translation":"Yaa m bãens tũud-n-taas a yiibu! Sã n yɑɑ ne yãmb nin-yɛngã, ɑ na n yũnuga a zu-soabã rãam; la ned a to wã, b na n sãr-ɑ lame tɩ liuuli wã tɑr ɑ zugã n rɩtẽ. Yell ning yãmb sẽn sokd ɑ võorã pidɑme n nɑ n yɩ\"."},{"id":42,"translation":"La ɑ yeel ned ning a sẽn tẽed tɩ yẽ n na n põs b yiibã sʋkã \" tẽeg m yellã f zu-soabã nengẽ \". La a Sʋtãan yĩmsa yẽ a zu-soabã tẽegre, t'a Yuusuf ba bãensẽ wã yʋʋm-rãmbɑ."},{"id":43,"translation":"Tɩ Naabã yeele:\" sɩd la hakɩɩka, ad mam yãtɑ m zãmsdẽ nag-yãans a yopoe sẽn nobe tɩ nag-yãans sẽn yɑɑ wag a yopoe wãbd-ba, la kɑ-zut a yopoe sẽn yaa mɑɑs ne a taab sẽn yaa koeemse, yãmb ɑ kuog-zĩidbã togs-y mɑɑm m zãmsdã võor tɩ yãmb sã n mii zãmsd welgre''."},{"id":44,"translation":"Lɑ a b yeele: \"ad yaa zãms-tulɑ n yɑɑ gẽdgɑ! Lɑ tõnd rɑg n pa mi zãms-tul welgr ye''."},{"id":45,"translation":"Tɩ sẽn põs-a b yiibã sʋkã yeele, ɑ sẽn tẽeg ɑ yellã wakat sẽn loog poorẽ:\" mam na n kõo yãmb a welgrã kibɑre, bi y tʋm maam!\"."},{"id":46,"translation":"\" T'ɑ tʋg n tɑ n yeele : Yaa foo a Yuusuf sɩd soaba! Togds tõnd wã võore : nag-yãans a yopoe sẽn nob tɩ nag-yãan-wag a yopoe rɩt-ba, la ka-zut ɑ yopoe sẽn yaa mɑɑs ne ɑ taab sẽn yaa koeemse, tɩ m paam n leb nebã nengẽ sẽn na yɩl tɩ b bãng sẽn be a pʋgẽ."},{"id":47,"translation":"T'a yeele:\" ko-y yʋʋm a yopoe n pʋg taaba ne nidg pãngɑ, tɩ y sẽn na n kẽebã fãa bĩng-y-yã-a ne a zutã, sã n ka bilf bal y sẽn na n rɩtẽ."},{"id":48,"translation":"Rẽ loogr poorẽ, yʋʋm a yopoe n na n wa n yaa wɑre, tɩ y rɩt y sẽn dɑ ko n bĩng yʋʋm kεgengɑ yĩngã, sã n pɑ y sẽn nɑ n kell bilf sẽn yɑɑ bõn-buudu."},{"id":49,"translation":"Rẽ loogr poorẽ, tɩgr yʋʋmd n na n wa, tɩ nebã kõtẽ lɑ b wẽkd tɩ-biisã lɑ b kõgda\"."},{"id":50,"translation":"Tɩ Naabã yeele: \"sõng-y-m ne-ɑ\". La tẽn-tʋʋmã sẽn wa n wa ɑ Yuusuf nengẽ wã, ɑ yeelɑme:\" lebg n kẽng f zu-soabã nengẽ n tɩ soak-a: \"pagb nins sẽn wã b nusã kibɑrã yɩɩ wãn-wãnɑ? Ad mam Soabã n mi bãmb rɑbrã."},{"id":51,"translation":"Tɩ (naabã) yeel (pagbã):\" yãmb yellã yɩɩ wãn-wãnɑ, yãmb sẽn wɑ n rood ɑ Yuusufã?\" Tɩ b yeele: \" Wẽnd yɩlg n yii lɑgem-n-tɑɑgɑ ! Tõnd pa bãng-a ne wẽng buud fãɑ ye\". Tɩ nim-bedrã pagã yeele: \"moasã sɩdɑ vẽnegame. Yaa maam n ro-a m meng yĩngɑ, lɑ ad a togsɑ sɩdɑ''."},{"id":52,"translation":"Lɑ rẽ yɑɑ sẽn nɑ yɩl t'ɑ bãng tɩ m pɑ zãmb-a a kudgẽ ye, lɑ Wẽnd pa yãagd zãmb-rãmb rabsg ye."},{"id":53,"translation":"Lɑ mam ka yɩlgd m yõorã, n yeel t'a yɩɩda wẽng mɑɑneg ye, ad yõorã pirsdame n tʋgd wẽnga, sã n pa ned ning m Soabã sẽn yols-ɑ, ad mam Soabã yaa yaafg Naaba n yaa yolsg Naaba\"."},{"id":54,"translation":"Tɩ naabã yeele: \"sõng-y-m ne-a tɩ m wεlg-a ne m mengɑ. Lɑ ɑ sẽn wa n gom ne-a wã, a yeelame: \" rũndã tεka fo bee tõnd nengẽ n yaa zĩnd-m-yɑm soɑbɑ ( dɑrgε soɑbɑ) n yɑɑ bas-yard soaba\"."},{"id":55,"translation":"T'a (Yuusuf) yeele: \"ning maam tẽngã bao zĩigẽ, tɩ ad mam yaa gũudɑ n yaa bãngda\"."},{"id":56,"translation":"Lɑ yaa woto la Tõnd kõ a Yuusuf pãng Misrɑ tẽngã pʋgẽ t'a zĩnd be a sẽn ratẽ, Tõnd paamsda D yolsgã Tõnd sẽn tʋll ne ɑ soɑbɑ, la D pa yeebd manegdbã keoor ye."},{"id":57,"translation":"La ad yɑoolem-rɑɑr keoorã n yɩɩd sõmblem ne neb nins sẽn kõ-b sɩd lɑ b zoet Wẽndã."},{"id":58,"translation":"T'a Yuusuf saam-biisã wa kẽ a nengẽ t'a bãng-ba la bãmb pa bãng-a ye."},{"id":59,"translation":"La ɑ sẽn wa n sεglg b teedã n kõ-ba, a yeelame: \" zã-y a saam-biigã n wɑ poorẽ tɩ m kõ-y n pɑɑse, y pɑ ne tɩ mam pidsda vũgbã la m leb n yɩɩd sõmblem ne sãamd reegre?"},{"id":60,"translation":"La yãmb sã n pa wa ne-a mam nengẽ, y pɑ tɑr vũgb mɑm nengẽ ye, pʋs n ra pẽneg-y maam ye\"."},{"id":61,"translation":"Tɩ b yeele: \"d na bõos ɑ ba wã, ɑd tõnd nɑ n mɑɑnɑ f sẽn dɑtã\"."},{"id":62,"translation":"T'a yeel a tʋʋmã koamba: \"lebs-y b ligdã b teedẽ wã, sãnd-sãnde b na bãng tɩ yɑɑ tõnd n so, b sã n wa lebg n tɑ b nebẽ wã, raare b na legb n wa''."},{"id":63,"translation":"Lɑ b sẽn wa n lebg n tʋg b saambẽ wã, b yeelame: d saamba, \"b gɩdgɑ tõnd tɩ d sã n pɑ wɑ ne d sɑɑm-biigã b kõn n vũg n kõ-d ye. Bɩ f tũnug tõnd d saam-biigã sẽn na yɩl n tɩ d paam pʋlbo, ad tõnd na n gũ-a lame\"."},{"id":64,"translation":"T'a yeele: Rẽ yĩng m nɑ n maɑnɑ bɑs-m-yɑm ne yãmbɑ! Pɑ na yɩ wala mam sẽn ra mɑɑn bɑs-m-yɑm ne ɑ mɑ-biigã buud tɩ loogã? La Wẽnd la gũud sẽn yɩɩd sõmblem, lɑ Yẽ me n yɩɩd yoalsdbã fãa gill ne yolsgo."},{"id":65,"translation":"La b sẽn wa n lɑgs b teedã, b mikam tɩ b lebs-b-lɑ b ligdã. Tɩ b yeele: ''Yaa foo d saamba! Bõe la tõnd le rata? Ad b sẽn lebs tõnd d ligdã. Tõnd na n leb n tɩ pʋlame n wɑ kõ d zɑgsã rãmb la d gũ d saam-biigã la d paas yʋgemd zɩlgre, ad vũg-kãngã yɑɑ nɑnɑ ne-ɑ\"."},{"id":66,"translation":"T'a yeele: \"mam pa na n tũnug-ɑ ne yãmb rẽndame tɩ yãmb rɩk sart mam taoor ne Wẽnd tɩ yãmb na n lebg n waa ne-a , sã n ka b wa n gũbga y fãɑ\". Lɑ b sẽn wa n rɩk b sardã a taoorã, a yeelame: ''Wẽnd la boabend ne tõnd sẽn yet bũmb ningã\"."},{"id":67,"translation":"T'a yeele : ''Yaa m koamba! Ra tʋg n kẽ-y noor a yembr ye, kẽ-y noe toor-toore. Lɑ mam pa tõe n naf yãmb baa fʋɩ n yi Wẽnd bʋʋdã pʋg ye. Ad bʋʋdã pɑ yɩ rẽndɑme tɩ yɑɑ Wẽnd n so, yaa Yẽ la Mam bobl m menga, yaa Yẽ me lɑ bobl-m-meng rãmbã me sõmb n bobl b mense''."},{"id":68,"translation":"Lɑ b sẽn wa n kẽ wala b saambã sẽn sagl-b to-to wã rẽ pa tõog n naf-b n yi Wẽnd bʋʋdã ye, lɑ ɑd yaa nimbãɑn-zoεεg sẽn be ɑ Yɑɑkub sũurẽ wã t'ɑ vẽneg-ɑ bɑlɑ, lɑ ad a tara bãngr ne rẽ, Tõnd sẽn karem-a, la nebã wʋsg fãa pa mi ye."},{"id":69,"translation":"Lɑ b sẽn wa n kẽ a Yuusuf nengẽ wã, a kɩll n wɑlmɑ ɑ ma-biigã n yeel-a: \"ad maɑm lɑ fo ma-biigã, bɩ f ra sãam f sũur ne b sẽn ra yɩ n maandẽ wã ye."},{"id":70,"translation":"Lɑ a sẽn wa n kõ-b b koodã, a ninga lɑ-vũgdgã ( vũg-lɑɑgɑ) a ma-biigã laogẽ, n yɑool n moond n yeele: \"Yaa yãmb ɑ toɑndbɑ! Ad yãmb yaa wagda\"."},{"id":71,"translation":"Tɩ b lebg n togl-b n yeele: \"yãmb bõe n meneme?\""},{"id":72,"translation":"Tɩ b yeele: \"Tõnd gẽesda naabã la-vũgdga, lɑ ned ning sẽn wa ne-a ɑ tara yʋgemd zɩlgre, lɑ ɑ yɑoobã be ne maam\"."},{"id":73,"translation":"Lɑ b yeele: \" d wẽen ne Wẽnde, yãmb miime tɩ tõnd pa wa n na n sãam tẽngã pʋgẽ ye, d leb n pa yɩ n yɑɑ wagda\"."},{"id":74,"translation":"Tɩ b yeele: \" lɑ sẽn dɩk-ɑ wã sɩbgr yaa bõe yãmb nengẽ tɩ sã n mik tɩ yãmb yɑgdɑme?\""},{"id":75,"translation":"Tɩ b yeele: \" ned ning b sẽn mik laagã a teedã pʋgẽ wã yẽ bɑl lɑ ɑ soɑb keoore t'ɑ soɑɑg-a, woto bɑl la wẽgdbã sɩbgre''."},{"id":76,"translation":"[T'a Yuusuf] sɩng neb a taabã kordã veoosg n yaool n ta a ma-biigã nengẽ, rẽ poorẽ t'a yiis-a (laagã) a ma-biigã korgẽ, yaa woto la Tõnd wĩnig a Yuusuf rabr-kãngã, a rag n pa tõe n reeg a ma-biigã tɩ sã n yɑɑ naabã bʋʋd sɩbgr pʋgẽ, sã n pa Wẽnd n wɑ n tʋlle. Tõnd zẽkda ned ning dɑrgε Tõnd sẽn rata, lɑ bãngr soab fãa zugu, bãngd n be beenẽ."},{"id":77,"translation":"Lɑ b yeele: sã n mikame t'a zuume, a ma-biig me n ra reng n zu\". \"T'a Yuusuf kel n wãb rẽ n vol n pɑ mɑɑn tɩ b bãng ye. A yeelɑ ɑ sũurẽ: ''yãmb sẽn be zĩig ningẽ wã wẽng n yɩɩde! La Wẽnd n yɩɩd minim ne kibɑr ning yãmb sẽn sɩfdã''."},{"id":78,"translation":"Tɩ b yeele: Yaa foo tẽngã nin-kãsengɑ! Ad a tara saamb sẽn yaa nin-kẽem kʋdr n nong-ɑ wʋsgo, bɩ f reeg tõnd ned ɑ yembr ɑ zĩigẽ wã la f bas-a, ad tõnd neeme tɩ fo yaa nin-sõngo."},{"id":79,"translation":"T'a yeele:\" Wẽnd na gũ-do, tɩ d ra wa yõk ned a to sã n pɑ d sẽn mik d bũmbã a soab nengẽ wã, sã n pɑ yɩ woto fãa, tõnd yɩta wẽgdba."},{"id":80,"translation":"B sẽn wa n wãag b tẽebã, b lɑkɑme n leebd tɑɑb yɑm, tɩ b kãsem-soɑbã yeele: \"yãmb pa mi tɩ y saamb rɩkɑ sard yãmb zug ne Wẽnde; Yaa woto me tɩ yãmb rɑ reng n tall yɑm-kɑɑlg a Yuusuf yellã pʋgẽ? Mam pa na n yẽrg tẽngã rẽndame tɩ m saamb kõ-m sore maa Wẽnd bʋ m yĩng tɩ m pɑɑm (yoslgo); Yẽ me la bʋ-kaoodb sẽn yɩɩd sõblem''."},{"id":81,"translation":"Lebg-y n tʋg y baaba wã nengẽ n tɩ yeele: \" d baaba, ad fo biigã zuume, la tõnd ka maan kaset rẽnda ne tõnd sẽn bãngã bala, lɑ tõnd rɑ pa mi-ɑ ne wɑgdem ye."},{"id":82,"translation":"La f sok tẽng ning tõnd sẽn da beẽ wã la kẽnkẽndb nins tõnd sẽn tũ n wɑ wã, lɑ sɩd la hakɩɩka ad tõnd togsa sɩda\"."},{"id":83,"translation":"La a (Yaakuub) yeele: \"yãmb yõyã le sagla yãmb ne yell ninga! Lɑ m maanda sugr sẽn be neere! Tõe tɩ Wẽnd wa ne b yiibã fãa gilli, ɑd Yẽnda la a Minim Naab n yaa a Bʋʋd-Mita\"."},{"id":84,"translation":"La a tud-ba a zãn-kuidgã n yeele: \"m sũur sãam n tɑ tεk ɑ Yuusuf yĩnga!\" T'a ninã yiibã pelge, sũ-sãɑng kũnkũm yĩngɑ, tɩ sũ-toog rʋʋg-ɑ."},{"id":85,"translation":"Tɩ b yeele: ''ne Wẽnde! Fo ka bak n tẽegd a Yuusuf yell halɩ tɩ fo wa bẽ maa f tolg n hɑlɑk ye\"."},{"id":86,"translation":"T'ɑ yeele: \"ad mam kũmda m sũurã lɑ m sũ-sãangã ne Wẽnde, la m mii Wẽnd nengẽ yãmb sẽn pa mi''."},{"id":87,"translation":"Yaa m koambɑ! Kẽng-y n tɩ gẽes a Yuusuf ne a ma-biigã la y ra wãag y tẽeb ne Wẽnd yolsgã ye, ad pɑ wãɑgd tẽeb ne Wẽnd yolsgã rẽndɑ neb nins sẽn yɑɑ kɩfr-dãmbã."},{"id":88,"translation":"La b sẽn wa n kẽ a (Yuusuf) nengẽ wã, b yeelame: \" tẽngã nin-bedre, ad kom n pɑɑm tõnd la d zakgs rãmbɑ; la tõnd waɑ ne lɑog sẽn yaa yɑɑlgɑ, bɩ f mak tɩ pid n kõ-do la f maan doɑag ne-do, ad Wẽnd nonga kõ-n-bɑo-yelsõm rãmbã."},{"id":89,"translation":"Lɑ ɑ yeele: ''rẽ yĩnga yãmb bãngã (wẽgb) ning y sẽn maan a Yuusuf la a ma-biigã wɑkɑt ning yãmb sẽn dɑ wɑ n zɩ wã?''"},{"id":90,"translation":"Tɩ b yeele: \"Rẽ yĩngã pɑ foo lɑ ɑ Yuusuf bɑlɑ!\" T'a yeele: ''ad yaa maam la a Yuusufu, la mam ma-biigã me la woto, ad Wẽnd mɑɑnɑ tõnd neere, ad ned ning sẽn zoet ɑ Wẽnd la a maan sugri, rẽnd Wẽnd pa yeebd manegdbã keoor ye''."},{"id":91,"translation":"Tɩ b yeele: ''ne Wẽnde! Ad Wẽnd yɩɩga foom tõnd zugu, lɑ ad tõnd rɑ yɩɩme n yɑɑ yõsgdbɑ''."},{"id":92,"translation":"T'a yeele: \"sãbsg ka be yãmb zug rũndã ye! Wẽnd na yaaf-ya, yaa Yẽ lɑ yolsdbã sẽn yɩɩd ne yolsgo''."},{"id":93,"translation":"Kẽng-y ne mam fu-kãngã n tɩ pil m baabɑ nengã ne-ɑ: t'ɑ ninã na n pukɑme, la y wɑ ne y zagsã rãmb fãa mɑm nengẽ."},{"id":94,"translation":"La (wakat ning) kẽnkẽndbã sẽn wa n gãndg Misrɑ toadgã, b saambã yeelame: ''ad mam yɑool n wʋmda ɑ Yuusuf yũugu, sã n pɑ yãmb sẽn na n wa yeel tɩ mam zʋbsdame wã''."},{"id":95,"translation":"Lɑ b yeele: ''ne Wẽnd tɩ fo ket n bee f tuum-kʋdrã pʋgẽ''."},{"id":96,"translation":"Lɑ sũ-noogdã sẽn wa n wɑ wã, ɑ lobɑ fuugã b bɑ wã nengã, t'ɑ lebg n neẽ, n yeele: \"mam pa yeel yãmb tɩ m mii Wẽnd nengẽ yãmb sẽn pa mi?\""},{"id":97,"translation":"Tɩ b yeele: \" d baaba, kos Wẽnd t'a yaaf tõnd zũunuubã, ad tõnd ra yɩɩme n yaa tudgdba\"."},{"id":98,"translation":"T'a yeele: \"m na wa n kos Wẽnd t'A yaaf-ya, ad Yẽ la yaafg Naab n yaa yolsg Naaba''."},{"id":99,"translation":"Lɑ b sẽn wa n kẽ a Yuusuf nengẽ wã, a koka a rogdb ɑ yiibã lɑ ɑ yeel-ba: kẽ-y Misrɑ ne Wẽnd rɑɑbo, tɩ yãmb yɑɑ sẽn tar bɑs-m-yɑm'' ."},{"id":100,"translation":"La a zẽk a rogdb ɑ yiibã naamã goeelã zugu, tɩ b lʋɩ n maan-a suguudu, t'a yeele: \" m saamba, ad mam pĩnd zãmsdã võor la woto, Wẽnd kɩtame t'a yɩ sɩdɑ, lɑ ɑd A maana maam neere, A sẽn yiis maam bãensẽ wã lɑ A yiis yãmb tẽn-kɩrengẽ wã n wɑ, sʋtãanã sẽn wa n kẽes yõs-taabã maam ne mam saam-biisã sʋkã. Mam Soabã yɑɑ Bãng-sẽk-Soɑbɑ ne bũmb ning A sẽn rate, ad yaa Yẽ la minim Naab n yaa Bʋʋd-Mita''."},{"id":101,"translation":"M Soaba! Ad fo kõo maam naam la F karem maan zãmsd wεgsgo, Foom la saas la tẽng naanda, Foom la mam lɑlldɑ dũni kaanẽ la yaoolem rɑɑrã, reeg mam yõorã tɩ mam yaa lɩslaama, la F naag maam ne nin-sõmã wã."},{"id":102,"translation":"Woto yaa sẽn be kibay solgdsã pʋgẽ, tɩ Tõnd tʋm-ɑ fo nengẽ, lɑ fo rag n pa be b nengẽ b sẽn wa n zems taab n na n maan rabrã ye."},{"id":103,"translation":"Lɑ nebã sẽn waoog fãa pɑ sɩd-kõtb ye, baa tɩ fo sã n mɑɑndɑ yã-beed ne rã."},{"id":104,"translation":"Fo leb n pa kot-b yaood kãndagrã yĩng ye, ad ɑ pa yɩ rẽndame tɩ yaa tẽegr ne bõn-nɑɑndsã."},{"id":105,"translation":"Lɑ sõor waoog tɑgmas-rãmb sẽn be saasẽ wã la tẽng zug tɩ bãmb pɩʋʋgd-b n pɑ ningd b toog ne-b ye."},{"id":106,"translation":"Lɑ b wʋsgã fãa pɑ kõt sɩd ne Wẽnde, rẽndame tɩ b maand lagem-n-taar ne-A."},{"id":107,"translation":"Rẽ yĩnga bãmbã paama bas-m-yam tɩ Wẽnd sɩbgrã pa na n wɑ bõr-bɑ, maa Wɑkɑtã pa na n ling-b n wɑ tɩ bãmb pa ning b yɑmẽ?"},{"id":108,"translation":"Yeel-bɑ: ad woto yaa mam sor tɩ m boond nebã n tʋgd Wẽnd vẽenem zugu, maam la neb nins sẽn pʋgd maamã me boodɑme n tʋgd-A, lɑ yɩlgr be ne Wẽnde! Lɑ mam pa be legem-n-taarã rãmb pʋgẽ ye."},{"id":109,"translation":"Lɑ tõnd pa tʋms sẽn reng foo taoore, rẽnda raopa, sẽn yi tẽn-bεdã pʋsẽ, tɩ Tõnd tʋmsd wahɩ wã tɩ kẽngd b nengẽ. Rẽ yĩngã b pa kẽnd tẽn-gãngã zug n tɑgsd n get neb nins sẽn reng bãmb taoorã baasg sẽn yɩ to-to? Ad yɑoolem-rɑɑr zɑkã n yɩɩd ne sõmblem ne neb nins sẽn zoet Wẽndã, yãmb pa nɑ n mɑɑn yɑm?"},{"id":110,"translation":"Tɑrɑ boto hal tɩ tẽn-tʋmdbã sã n wa wãag b tẽeb ne nebã sɩdã kũuni, tɩ kɩfr-dãmbã wa tẽ tɩ b sẽn bugsd bãmbã yɑa zĩri, la Tõnd sõngrã sẽn wat tẽn-tʋʋmbã nengẽ, tɩ D põsg Tõnd sẽn tʋll n põsg-b rãmbɑ, la ɑd Tõnd nangã b pɑ tõe n tus-ɑ n yi nin-wẽnsã ye."},{"id":111,"translation":"Ad bee bãmbã kibayã pʋgẽ tags-n-gesg ne pʋ-tẽ-nin rãmba, ad pa kibay sẽn wãag n rogl ye, la ad yaa Gɑf-rãmb nins sẽn reng tɑoorã sɩdgre lɑ bũmbã fãa welsgo, la kãndagr la yolsg ne neb sẽn kõt sɩdã."}]},{"id":13,"verses":[{"id":1,"translation":"Alɩf, Lɑɑm, Raa, [1] ad woto yɑɑ Gafã Aayay-rãmbã, la bũmb ning b sẽn sik tɩ yi fo Soabã nengẽ n wa fo nengẽ wã, yẽ lɑ sɩdã, la ad nebã sẽn waoog fãa pa kõt sɩd ye.","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Ad yaa Wẽnd la sẽn zẽk saasã tɩ pa tũ ne zeng-rɑɑd tɩ yãmb neẽ ye, rẽ poorẽ t'A zẽk Al-ʿars (Nɑɑm Zɑoorã) yĩngr, la A wõr wĩntoogã la kiuugã tɩ b fãa zoet n na n tãag wakat sẽn yãk toɑɑgɑ. A kẽnesdɑ yεlã la A vẽnegd tɑgmas-rãmbã, tɩ sãnd-sãnde y na mɑɑn bãng-n-wãak ne y Soabã sεgbã."},{"id":3,"translation":"La yaa Yẽ n yεdg tẽn-gãngã la A ning tãmsã la kʋɩlsã. La A maan tɩ-biis fãa kõbg a yiibu. A lutɑ wĩndgã ne yʋngã tɩ lebg lika. Ad tɑgmas-rãmb be rẽ pʋgẽ ne neb sẽn tagsd n getẽ."},{"id":4,"translation":"La tẽngã pʋgẽ zĩis n be beenẽ sẽn pẽ tɑɑbɑ, la pʋt sẽn yaɑ sib la kood la tɑmɑr-tɩɩse, sẽn yɑɑ sε-yend lɑ sẽn weel tɑɑbɑ, b fãɑ yũnugdɑ ne koom a yembre, lɑ d yɩɩs-b tɑɑb noomẽ wã, ad woto yaa tɑgmas ne neb nins sẽn tagsdã."},{"id":5,"translation":"La tɩ fo sã n maand yel-solemde, ad sẽn yɩɩd yel-solemd yaa b sẽn yete: \"rẽ yĩnga tõnd sã n lebg tom, tõnd na n le kẽe nɑɑn-pɑɑll pʋgẽ?\" ad bãmbã lɑ sẽn kɩflg ne b Soɑbã, bãmb me lɑ bãensã sẽn nɑ n zĩnd b yubliẽ wã. Yaa bãmb la Bugum koɑmbã, b na n paa be."},{"id":6,"translation":"La b yeta foom tɩ f wa ne yel-wẽndã b nengẽ ne yãgbo, tɑoor tɩ yel-sõmã wã nɑ n pɑ tɑ ɑ tεk ye, la sɩd la hakɩɩka sẽn wõnd-b bãmb sɩbgr renga taoore, la ad fo Soabã yɑɑ yaafg soɑb ne nebã b wẽgbã pʋgẽ, la ad fo Soabã yaa sɩbg-kãenkãe soɑbɑ."},{"id":7,"translation":"La neb nins sẽn kɩflã yeelame: \"bõe yĩng tɩ b pa sik yãoã (Mʋhammad) zug yel-solemd sẽn yi a Soabã nengẽ?\" ad fo yaa bugsd bala, la zãma fãa tara a pɛɛgdɑ."},{"id":8,"translation":"Wẽnd mii pag fãa sẽn tʋt bũmb ningã, la pʋsã sẽn boogdã lɑ ɑ sẽn pɑɑsdã, la bũmb fãa tara toɑɑg A nengẽ."},{"id":9,"translation":"Sẽn solg la sẽn vẽneg Mitã, n yaa Bedr n yɑɑ Zẽk-m-meng soaba."},{"id":10,"translation":"Zema taab Yẽ nengẽ, ned ning sẽn solg a koεεg lɑ sẽn vẽneg-ɑ, lɑ sẽn solg ɑ meng yʋngo lɑ sẽn rɑeeda ne ɑ tʋʋm wĩndga."},{"id":11,"translation":"Ad bee [ninsaal] taoorã la a poorẽ wã malεgs sẽn ledsd taaba n gũud-a ne Wẽnd sagellã. Ad Wẽnd pa toeemd sẽn be ne nebã halɩ tɩ b wa toeem bũmb ning sẽn be ne-ba ye. La wẽnd sã n rat wẽng ne nebɑ, ɑ tusd ka be ye, b leb n pa tar lalld buud zẽng sẽn pa Wẽnd ye."},{"id":12,"translation":"Yaa Yẽ lɑ sẽn wĩnigd yãmb sa-yãgrã, tɩ yaa yãεεs la tẽeb ne-a ne sɑ-koomã, la A yẽbgd sawatã sẽn zɩsg ne koomã."},{"id":13,"translation":"Tɩ Sa-kʋnkʋmã yɑɑ sẽn yɩlgd A yʋʋrã, tɩ malεgsã be yaεεsg pʋgẽ, lɑ A tʋmsd sa-tãsã tɩ paamd ned ning A sẽn tʋlle. Tɩ bãmbã mɑɑnd tɑk-n-tɑɑr Wẽnd yemblemã zugu, tɩ Yẽ yaool n yaa pãn-kεgeng soaba."},{"id":14,"translation":"Yẽ bool n kos la yaa sɩd boolgo! La neb nins sẽn boond-b zẽng sẽn pa Yẽ wã, b pa sakd b yĩng sã n pa wa sẽn tẽeg ɑ nug n nɑ n yõng koom n kẽng ɑ noorẽ, lɑ ɑ kõn n tol n tɑ. Lɑ kɩfr-rãmbã kosgã ne b soab-dãmbã pɑ yɩ rẽndɑ zɑɑlem bɑlɑ."},{"id":15,"translation":"Yaa Wẽnd A ye bɑl la sẽn be saasẽ la sẽn be tẽng zug gãnegd b mens ne n maand-A Suguudu, ne sɑk-n-tũ bɩ ne tɩlɑe, la b maasmã me mɑɑndɑ boto yibeood lɑ zaabɑ."},{"id":16,"translation":"Yeele: \"Ãnd la saas la tẽng Soabã?\" yeele: \"yaa Wẽnde\". Yeele: \" yãmb na n bɑoa lɑll-n-tɑɑs zẽng sẽn pa Wẽnde, (seb- kãensã yaool) n pa tõe n naf b mense, b pa tõe n nams me? Yeel-bɑ, rẽ yĩngã zoang la net zema taab bɩɩ? Bɩ lik ne vẽenem zema taaba? Bɩ b mɑɑn n kõo Wẽnde lagem-n-taas sẽn naan wala Wẽnd naanegã, hal tɩ naanegã wa wõneg taab bãmb nengẽ? Yeele: \" Wẽnd la bũmb ɑ fãa Naanda, A yaa a Yembr n yaa Modgr Naaba."},{"id":17,"translation":"A sikda sãasẽ wã koom tɩ ko-soodã pid ne-ɑ n zems ko-soog fãa yalem, tɩ ko-zotmã wuk puud tɩ zẽke; bũmb ning bãmb sẽn yẽnegd bugmẽ wã, n bɑood faas teed lɑ wʋm-noogã tɑrɑ puud wa rẽ bilgri. Yaa woto la Wẽnd rɩkd sɩdã ne zĩri wã bilg-n-tɑɑre, la sã n yaa ko-puudã a loogda zaalem-zɑɑlem, la sã n yaa sẽn nafd nebã, yẽ kɑoosdɑ tẽngã zugu. Yaa woto la Wẽnd rɩkd bilsgã n wĩnigd nebã tɩ b nɑ tɑll yɑm."},{"id":18,"translation":"Neb nins sẽn sak b Soabã (boollã) tara sẽn be neerã (Arzãnɑ), la neb nins sẽn pa sak-A wã, baa b sã n da tara sẽn be tẽngã zug fãa la a to sẽn yɑɑ wɑ rẽ n paase, b nɑ rɩk-ɑ n yao n põsg b mengã. Bãmb tara geelg sẽn yɑɑ wẽnga, tɩ b gãɑg-zĩig yaa Gεhɑnnɑm, la gãag zĩig yɩ wẽnga."},{"id":19,"translation":"Rẽ yĩnga, ned ning sẽn mi tɩ bũmb ning B sẽn tʋms tɩ wa fo nengẽ wã yaa sɩda wẽnda ned sẽn yɑɑ zoanga? Ad yaa yamã rãmb bal n tagsd n getẽ."},{"id":20,"translation":"Sẽn pidsd-b b sartã ne Wẽndã, la b pa viigd b pʋlengo"},{"id":21,"translation":"Bãmb la sẽn tõkd Wẽnd sẽn sagl tɩ b tõkã, la b yaεεsd b Soabã la b yaεεsd geel-wẽngã."},{"id":22,"translation":"La b maand sugr b Soabã yardã bɑoob yĩngɑ, la b yãnes Pʋʋsgã la b yãkd b arzεgsã Tõnd sẽn kõ-ba n nafdẽ, n solgd n kõtẽ la b vẽnegdẽ, la b tusd wẽng ne sõma, bãmbã rãmb tara baas neere."},{"id":23,"translation":"Arzãn zĩndids pʋgẽ la b na n kẽ, n lɑgem sẽn mɑnegɑ sẽn yi b bɑ-rãmbẽ, la b zak soben-dãmbẽ la b koambẽ, tɩ malεgsã kẽed b nengẽ rɑgnoorẽ fãa n beend-b (n yetẽ:)"},{"id":24,"translation":"\"Laafɩ (tɩlgre) be ne yãmba, y sẽn maan sugrã yĩnga!\" Ad yãmb yaoolem zak be neere."},{"id":25,"translation":"La neb nins sẽn yidgd Wẽnd pʋlengã b sẽn loe-ɑ poorẽ, la b wãagd alkaool ning Wẽnd sẽn sagl tɩ b tõkã, la b kẽnd tẽngã zug n maand sãangã, ad bãmbã-rãmb lɑ kãabgã sẽn be ne wã la b tɑr bɑɑs-beedo."},{"id":26,"translation":"Wẽnd n yalgd rɩtlã n kõ A sẽn rat ned ninga la A weoogdẽ, la kɩfr-dãmbã kɩdemdɑ ne dũni vɩɩmã, la dũni vɩɩmã pa fʋɩ yɑoolem rɑɑrã taoor rẽndame tɩ yaa wʋm-noog sẽn yɑɑ gɩrg bɑlɑ."},{"id":27,"translation":"Tɩ neb nins sẽn kɩflã yeele: \" yɑɑ bõe tɩ b pa sik yel-solemd n kõ-ɑ (Mʋhammad) sẽn yi a Soabã nengẽ?\" yeel-bɑ: \"ad Wẽnd menesda A sẽn ratɑ la A kãndag ned ning sẽn lebs a mengɑ n tʋg Yẽ nengẽ."},{"id":28,"translation":"Bãmb lɑ neb nins sẽn kõ sɩdã tɩ b sũyã pɑɑmd yõgneg ne rẽ wã, la pa Wẽnd yʋʋrã tẽegr la sũyã rɑg n yõgend ne la?"},{"id":29,"translation":"Sẽn kõ-b sɩd la b tʋm sõmã wã, b tara vʋɩ-noog la geelg sẽn yaa sõma."},{"id":30,"translation":"Yaa woto la Tõnd tʋms foom n tʋg zamaẽ zãma ɑ taab sẽn reng b tɑoore, sẽn na yɩl n tɩ f karem b zug bũmb ning Tõnd sẽn sik tɩ wɑ fo nengẽ wã, tɩ bãmb yaool n pa kõt sɩd ne yolsg Naabã ye. Yeele:\" yaa Yẽ la mam Soabã, soab zẽng ka be sã n pa Yẽ. Yaa Yẽ zug la m bobl m mengã, la yaa Yẽ nengẽ la mam lebgr zĩigɑ."},{"id":31,"translation":"Lɑ lɑk Kʋrãan sã n da beeme tɩ b kẽnes tãms ne-ɑ, maa tɩ b pãrg tẽngã ne-ɑ, maa b vʋʋgd kũum ne-ɑ (ad rag n na n yɩɩ Alkʋrãan-kãngã). La ad yellã gill fãa bee ne Wẽnde, rẽ yĩngɑ sɩd-kõatbã pa bãng tɩ Wẽnd sã n da ratẽ, A rɑg n nɑ kãnd nebã fãa gilli. La neb nins sẽn kɩflã pɑ bak n be toog pʋgẽ b tʋʋm-yoodã yĩngɑ, pɑ rẽ bɩ ɑ (toogã) sigd b zagsã kɩremsẽ hal tɩ Wẽnd pʋlen-wẽngã wa wɑ, ɑd Wẽnd pa viigd pʋleng ye."},{"id":32,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, ad b ra yaala tẽn-tʋʋmb sẽn reng fo taoore, tɩ Mam yaoolg kɩfr-dãmbã, rẽ poorẽ tɩ M yõk-ba, la Mam Yõkrã yɩɩ wãn-wãnɑ?"},{"id":33,"translation":"Rẽ yĩngɑ, sẽn gũusda yõor fãa sẽn tʋm n sõmb ne tũub bɩ, \" bɩ yɑɑ bãmb rʋbsã?''. La ba ne rẽ fãa b naagda lagem-n-taas ne Wẽnde. Yeel-ba:\"togs-y tõnd b sẽn yaɑ b rãmb tɩ d gese. Bɩ yãmb wĩnigd-A-lɑ A sẽn pa mi bũmb ning tẽng zugu? Bɩ yɑɑ gom vɩɩd bɑlɑ? \" Ayɑe, ɑd sʋɩtãɑn n faas kɩfr-rãmbã rabsgã n kõ-b tɩ b gõdg n yi so-tɩrgã zugu. La ned ning Wẽnd sẽn menemse, a pa na n paam pεεgd ye."},{"id":34,"translation":"B tara sɩbgr dũni vɩɩmã pʋgẽ, la ad yɑoolem raarã nangã n yɩɩd toom, la b pa na n paam gũudum n yi Wẽnd nɑngã ye."},{"id":35,"translation":"Arzãn ning b sẽn pʋlem wẽn-zoetbã bilgri: ko-sood n zoet a tẽngrã, ɑ tɩ-biisã duumdɑme la a maasmã me. Ad yaa be la wẽn-zoetbã baasgo, lɑ kɩfr-dãmbã baasg yaɑ Bugmẽ."},{"id":36,"translation":"La neb nins Tõnd sẽn kõ Gafã maanda sũ-noog ne B sẽn sik tɩ wa fo nengẽ wã. Lɑ be sulã pʋgẽ neb sẽn yɑgsd sãndɑ. Yeele: \"ad B sagla maam tɩ m tũ Wẽnde la m da maan lagem-n-taar ne-A ye, m boondɑme n tʋgd A nengẽ, m lebr zĩig me yaa Yẽ nengẽ."},{"id":37,"translation":"Lɑ yaa woto la Tõnd sik-a (Alkʋraanã) t'a yaa bʋʋd ne laarb-rãmb goama. Lɑ fo sã n tũ bãmbã yamleedã, bãngrã sẽn wɑ fo nengẽ poorẽ, fo ka tɑr lɑlld buud bɩ gɩt n yi Wẽnd ye."},{"id":38,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd tʋma tẽn-tʋʋmb fo taoore, la D mɑɑn tɩ b tɑr pɑgb lɑ koamba, lɑ pa sõmb ne tẽn-tʋʋm t'a wa ne yel-solemd tɩ ka tũ ne Wẽnd n kõ sor ye, bʋʋd fãa Wẽnd sẽn bʋ tɑrɑ tεka la gʋlsem tɩ be sebrẽ."},{"id":39,"translation":"Wẽnd yẽesda A sẽn dɑte, lɑ A tabend A sẽn rate, la sebrã ma wã bee Yẽ nengẽ."},{"id":40,"translation":"Maa tɩ Tõnd wĩnig foom Tõnd sẽn pʋlem-b rãmb wẽngã sãndɑ, maa D reeg f yõorã ( tɩ f pɑ yã rẽ), sẽn dog ne foom yɑɑ taasgo, tɩ geelgã rog Tõnd zugu."},{"id":41,"translation":"Rẽ yĩnga b pa yãt tɩ Tõnd boogd kɩfr-tẽnsã tɩ lɩslaangã rɩt ɑ kɩremsã? Ad yaa Wẽnd n bʋʋde, bãgd buud ka ne A bʋʋdã ye, A geelg me yɑɑ tʋʋlle."},{"id":42,"translation":"La ad neb nins sẽn reng bãmb tɑoorã maana raba, la rabr gill yɑɑ Wẽnd n so, A mii yõor fãa sẽn tʋmde, la kɩfr-dãmbã na wɑ n bãng bɑɑs neer sẽn be ne-b rãmbɑ."},{"id":43,"translation":"Tɩ neb nins sẽn kɩflbã yeele: \"fo pa tẽn-tʋʋm ye\". Yeele: \"ad Wẽnd seka kaseto maam ne yãmb sʋka, la neb nins sẽn tɑr rẽenem Gafã bãngrã me tɑra kɑseto."}]},{"id":14,"verses":[{"id":1,"translation":"Alɩf, Lɑɑm, Raa, [1] yɑɑ Gɑf Tõnd sẽn sik-a n tʋg fo nengẽ, sẽn na yɩl tɩ fo yiis nebã likẽ wã n tʋg vẽenemẽ wã ne b Soabã raabo, n tʋg wilb Naab sẽn yɑɑ pẽgr Naabã sore.","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Soab ning sẽn so sẽn be saasã la tẽngẽ, la wɩɩbd be ne kɩfr-dãmbã sẽn yaa nang sẽn zabde."},{"id":3,"translation":"Neb nins sẽn nong dũni wã vɩɩmã n yɩɩd yaoolem rɑɑrã, la b gɩdgd Wẽnd sorã la b baood n rɑt-ɑ n golmã, bãmb bee meneng sẽn zãr pʋga."},{"id":4,"translation":"La Tõnd pa tʋms tẽn-tʋʋma rẽndame tɩ yɩ ne a nebã zelemde, sẽn na yɩl t'a vẽneg n wĩnig-ba, rẽ poorẽ tɩ Wẽnd menems Yẽ sẽn rate, la A kãnd Yẽ sẽn rate, la Yẽ la wilb Naab n yaa bʋʋd minim Naaba."},{"id":5,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd tʋmsa a Musɑ ne tõnd tagmas (rãmbã t'ɑ ''yiis f nebã likã pʋga n tʋg vẽenemẽ wã, la f tẽeg-b Wẽnd rasem-rãmbã'', ad tagmas be rẽ pʋgẽ ne ned ning sẽn maan sugr fãɑ n yaa bɑrk pʋʋsdɑ."},{"id":6,"translation":"Tẽeg wakat ning a Musɑ sẽn yeel a nebã: \" tẽeg-y Wẽnd neemã wã y zugu, A sẽn wa n põsg yãmb n yi a Fɩr-ʿaoon rãmb sẽn sɩbgd yãmb sɩbg-wẽnga, lɑ b kʋʋd y kom-dibli wã la b basd y kom-pugli vɩɩse, tɩ woto yaa zarb-n-gεsg-kẽeng sẽn yi y Soabẽ wã."},{"id":7,"translation":"Lɑ y Soabã sẽn wa n moon n boole: \" ad yãmb sã n yɩ sõm-mitbã ad Mam na paas-ya, la yãmb sã n yɩ sõm-zɩtba ad Mam sɩbgrã yɑɑ kãenkãe."},{"id":8,"translation":"T'a Musɑ yeele: \" yãmb sã n yɩ sõm-zɩtba, yãmb la neb nins sẽn be tẽn-gãngã zugã fãa gilli, ad Wẽnd yaa sek-m-meng Soaba n yaa pẽgr Soaba."},{"id":9,"translation":"Rẽ yĩnga neb nins sẽn reng yãmb taoorã kibay pa wa yãmb nengẽ la? A Nuuh la a ʿAad la a Samuud nebã la neb nins sẽn wɑ bãmb poorẽ wã, ɑd ka mi b sõorã sã n ka Wẽnde! B tẽn-tʋʋmbã kẽnga b nengẽ ne vẽenem tɩ b rũm b nusã la b yeel:\" tõnd kɩflɑ ne b sẽn tʋms yãmb ne bũmb ningã, lɑ tõnd leb n bee sik-zulung pʋg sẽn kẽed ne yãmb sẽn boond tõnd n teesdẽ wã."},{"id":10,"translation":"Tɩ b tẽn-tʋʋmdbã yeele: \"rẽ yĩnga sik bee sẽn kẽed ne Wẽnd yellã, saas la tẽng yẽbgdã, A boond yãmb tɩ y wa t'A yaaf y yel-wẽnsã sẽn loogã lɑ A yɑool-y n tɩ tãag wakat sẽn yãk toɑɑgɑ? Tɩ kɩfr-rãmbã yeele: \"ad yãmb pa yɩ, rẽnda neb wala tõnd balɑ, y ratame n gɩdg tõnd tɩ d ra tũ d yaab-rãmbã sẽn da tũud bũmb ninsã ye, bɩ y wa ne tɑgmas sẽn vẽnegde\"."},{"id":11,"translation":"Tɩ b tẽn-tʋʋmbã yeele:\" yaa sɩd tɩ tõnd yaa neb wala yãmbɑ, la ad Wẽnd kõta yɩɩdlem A yembsã pʋgẽ ned ning A sẽn tʋlle, lɑ tõnd pɑ tõe n wa ne tɑgmas yãmb nengẽ rẽndɑ ne Wẽnd tõogo, lɑ ad yaa Wẽnd la sɩd-kõtbã bobend b mens ne."},{"id":12,"translation":"Lɑ bõe n nɑ n kɩt tɩ tõnd ka na n bobl d mens ne Wẽnde, t'A yaool n kãndaga tõnd n wĩnig so-tɩrsã? Lɑ d na maan sugr ne yãmb sẽn namsd tõndã, la ad yaa Wẽnd la bobl-m-meng rãmb sõmb n bobl b mens ne."},{"id":13,"translation":"Tɩ neb nins sẽn kɩflã yeel b tẽn-tʋʋmbã: \" tõnd na n yiisa yãmb d tẽngẽ wã pɑ rẽ bɩ y leb tõnd dĩinẽ wã!\" Tɩ b Soabã tʋm wahɩ n yeel-ba: \"sɩd la hakɩɩka D na n hɑlkɑ wẽgdbã''."},{"id":14,"translation":"La D na zĩndig yãmb tẽngã pʋg bãmbã loogr poorẽ! Woto yaa neb nins sẽn yaeesd yaasgã Mam taoorã la b yɑees Mɑm pʋlem-wẽngã!"},{"id":15,"translation":"Tɩ b kos sõngr ne Wẽnde, tɩ na-pãng-soab sẽn yaa tõat fãa bõne."},{"id":16,"translation":"Tɩ Gεhɑnɑm be taoor n gũud-ɑ. Beenẽ, b yũnugd-a-la ne met koom."},{"id":17,"translation":"T'a fʋrgd-ɑ n pa tõe n vel-a nɑnɑ ye. Tɩ kũumã wat a nengẽ zĩigã zãng fãa, la a pa na n ki ye. Tɩ sɩbgr sẽn tɑgem ket n gũud-a tɑoorã ."},{"id":18,"translation":"Neb nins sẽn kɩfl ne b Soabã tʋʋmã bilgr yaa wala tompeglem sebg sẽn zɑeems-ɑ seb fugdg rɑɑre. B pa na n paam yõod baa fʋɩ b sẽn tʋmã pʋg ye, rẽ bɑl la menen-zulungã."},{"id":19,"translation":"Fo pa bãng tɩ yaa Wẽnd n naan saasã la tẽngã ne sɩda, la A sã n tʋll A kẽnesdɑ yãmb la A wa ne naaneg sẽn yɑɑ paalle."},{"id":20,"translation":"Lɑ rẽ pa yɩ n yaa toog ne Wẽnd ye."},{"id":21,"translation":"Tɩ b fãa na n yi n kẽng Wẽnd taoore, tɩ nin-valensã na n yeel b nin-bεdã: \"ad tõnd ra yɩɩme n tũud yãmba, rẽ yĩnga yãmb tõe n sõnga tõnd n yi Wẽnd nangã baa fʋɩ bɩ?\" – tɩ neb a taabã yeele: \"Wẽnd sã n da kãndẽ-lɑ tõndo, d ra na kãndẽ yãmba, zem tɩ tõnd ka maan sugri, maa d maan sugri, yɑɑ ye tõnd zugu, d pa tar põsg zĩig ye."},{"id":22,"translation":"T'a sʋɩtãan na n yeel yεlã sẽn wat n bʋ tɩ sε wã: \"Ad Wẽnd pʋlma yãmb pʋleng sẽn yɑɑ sɩda, tɩ mam me pʋlem yãmb n kɩt tɩ y yidg Wẽnd pʋlengã. Mam da pa yɩ n tar pãng yãmb zugu, rẽnda mam sẽn bool yãmb tɩ y sak mam boollã bala. Ra maan-y maam taal ye, tɑɑl-y y mensã bala. Mam pa tõe n fãɑg yãmba, yãmb me pa tõe n fãɑg maam. Ad mam kɩfla ne bũmb ning yãmb sẽn rɑ maand ne maam lagem-n-taarã. Ad wẽgdbã tɑrɑ nɑng sẽn zɑbde."},{"id":23,"translation":"La b na n kẽesa neb nins sẽn kõ sɩdã la b tʋm sõmã wã arzãnã pʋgẽ, tɩ ko-soodã zoet a tẽngrã, b na n paa beenẽ ne b Soabã rɑɑbo, b pʋʋsgã beenẽ yaa: tɩlgr bɑlɑ."},{"id":24,"translation":"Rẽ yĩnga fo pa bãng Wẽnd sẽn rɩk bilgri, gom-sõng wẽnda wala tɩ-sõngo, a yẽgrã sudɑme t'a wuilã tão n tees saasẽ wã."},{"id":25,"translation":"T'a womd a biisã wakat fãa ne a Soabã sor-kũuni, la Wẽnd rɩkda bilsgã ne nebã, tɩ raar ninga b na tẽege."},{"id":26,"translation":"La gom-wẽng bilgr yaa wala tɩ-wẽnga, b sẽn võog-a n yiis tẽngã zugu, ɑ pa tar yãnesg zĩig lɑe."},{"id":27,"translation":"Wẽnd tabenda neb nins sẽn kõ sɩdã ne tablg-koεεga, dũni vɩɩmẽ la yɑoolem rɑɑrã, la Wẽnd menesdɑ wẽgdbã, la Wẽnd maand A sẽn rate."},{"id":28,"translation":"Fo ka yẽnd neb nins sẽn tek Wẽnd neemã wã ne kɩflem, la b sik b nebã hɑlkr zakẽ."},{"id":29,"translation":"Gẽhannam lɑ b na n kẽ ! Ad zĩndig zĩig yɩ wẽngɑ."},{"id":30,"translation":"Lɑ b mɑɑnda gees-n-tɑɑs ne Wẽnd sẽn nɑ yɩl n menes nebã n yi A sorẽ wã, yeele: \" wʋm-y noog tɩ ad yãmb lebgr zĩig yaa Bugmẽ."},{"id":31,"translation":"Yeel Mam yembs sẽn kõ-b sɩdã tɩ b yãnes Pʋʋsgã la b yãk rɩtl ning Tõnd sẽn kõ-ba n naf ne solgr la vẽenegɑ, taoor tɩ raar na n ka ta tɩ koosem ka be ɑ pʋgẽ, tɩ zood me ka be."},{"id":32,"translation":"Yaa Wẽnd n naan saasã la tẽngã, la A sigsd koomã n kɩt tɩ tɩ-biisã bul n yaa yãmb rɩtla, la A wõr kogendã n kõ yãmb tɩ b zoet mogrã zug ne A sɑgelle, la A leb n wõr kʋɩlsã n kõ yãmba."},{"id":33,"translation":"La A leb n wõr wĩntoogã la kiuugã tɩ b tar kẽna, la A leb n wõr yʋngã la wĩndgã n kõ yãmba."},{"id":34,"translation":"La A kõ yãmb y sẽn kos-A fãa. La tɩ yãmb sã n na n geel Wẽnd neemã wã fãa, y kõn n tõog n sõd-b n sε ye, ad ninsaal sɩd yaa wẽgd n yɑɑ yel-sõm-zɩta."},{"id":35,"translation":"La tẽeg wakat ning a ɭbraahɩɩm sẽn wa n yeele: \"m Soaba, maan tɩ tẽng-kãngã yɩ bas-m-yam tẽnga, la F zãag maam la m koɑmbã n yi tẽn-kʋg tũubu."},{"id":36,"translation":"M Soaba, ad bãmbã (rʋbsã) menesa nebã wʋsgo, la ned ning sẽn pʋga maam, a yɑɑ mɑm neda, la ned ning sẽn kɩɩsa maam, ad Foom la yaafg Naab n yaa yolsg Naaba"},{"id":37,"translation":"M Soaba, ad mam zĩndigɑ m zakã rãmb ko-soog pʋg kood sẽn ka be, Fo Roogã kɩrengɑ, sẽn na yɩl tɩ b yãnes Pʋʋsgo, bɩ F kɩt tɩ nebã sũy fĩindẽ n tʋgd b nengẽ. La F rɩlg-b tɩ-biisã buud fãɑ tɩ sãn-sãnde b na pʋʋs bɑrkɑ."},{"id":38,"translation":"Tõnd Soaba, ad Fo mii tõnd sẽn solgd la tõnd sẽn vẽnegde, lɑ ad bũmb pa tõe n solg ne Wẽnd tẽngã zugu, pɑ tõe saasẽ wã me."},{"id":39,"translation":"Pẽgr be ne Wẽnd sẽn kõ maam a ɭsmaa-ɩɩl la a ɭshaaka mam kãseng zugu, ad mam Soabã yaa kosg wʋmda."},{"id":40,"translation":"M Soaba, sõng maam tɩ m yɩ Pʋʋsg yãnesda, la sõng sẽn yi m koambẽ wã me. D Soɑba! La F reeg m kosgã."},{"id":41,"translation":"D Soabã! Yaaf maam la m roagdb a yiibã la sɩd-kõatbã raar ning nebã sẽn na n yik geelgã yĩnga\"."},{"id":42,"translation":"Lɑ f rɑ tẽ tɩ Wẽnd bɑsdɑ wẽgdbã sẽn tʋmdã ye, ad A yaoond-b lame n na n gũ rɑɑr ning nin sẽn na n noodã."},{"id":43,"translation":"N serdẽ n nɑk b zutã, tɩ b ninã pa kɑmsd ye, tɩ b pelemsã yɩke."},{"id":44,"translation":"La f bugs nebã ne raar ning nangã sẽn na n wa-ba, tɩ wẽgdbã yeele; \" d Soaba, yaoolg tõnd n kẽng wakat bilfu, tɩ d sak Fo boollã la d tũ tẽn-tʋʋmbã\" – yãmb rag n pa yɩ n wẽendẽ tɩ yãmb ka na n tol n yik lɑ?"},{"id":45,"translation":"La y zĩnd neb nins sẽn wẽg b mensã zĩisẽ, tɩ yɩ vẽeneg ne yãmba yεl nins Tõnd sẽn maan bãmbã, la Tõnd leb n rɩk bilsg n kõ yãmbɑ."},{"id":46,"translation":"La sɩd la hakɩɩka b maana rabre, lɑ b raba wã fãa bee Wẽnd nengẽ, pɑ solg-A ye, lɑ bãmb raba wã pɑ tõe tɩ tãms yik ye."},{"id":47,"translation":"Bɩ f ra tẽ tɩ Wẽnd na n yidga A pʋlengã ne tẽn-tʋʋmbã ye, ad Wẽnd yaa wilb Naaba, n tar maan-n-role."},{"id":48,"translation":"Raar ning b sẽn na n tedg tẽn-gãngã ne tẽn-gãng a to, la saasã me ne ɑ tɑɑbɑ, tɩ nebã na n wa Wẽnd taoore, Soab sẽn yaa a Yembr n yaa Modgr Naabã taoore."},{"id":49,"translation":"Rɑ-kãng rɑɑrã fo yãt nin-wẽnsã tɩ b tedg tɑɑb bãensã pʋsẽ."},{"id":50,"translation":"B futã mɑɑnɑ ne zẽoong-tɑɑle ( zũudu), tɩ Bugmã buiid b nemsã."},{"id":51,"translation":"(Woto fãa) yaa sẽn na yɩl tɩ Wẽnd yao yõor fãa a sẽn tʋme, ad Wẽnd yaa geel tao-tao soaba."},{"id":52,"translation":"Ad woto (Alkʋrãanã) yaa taasg ne nebã, lɑ sẽn na yɩl tɩ b bugs b mensã ne-a, la sẽn na yɩl tɩ b bãng t'A yaa Soɑb a yembr tãa, lɑ yam-bεεl rãmbã tall n tẽege."}]},{"id":15,"verses":[{"id":1,"translation":"Alɩf, Lɑɑm, Raa, [1] woto yaa Gafã Aayar-rãmb la Alkʋrãan sẽn vẽnegde.","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Kɩfr-rãmbã na n wa tʋll n nongɑme n yɩẽ moeembɑ [sak-n-tũ-rãmba]."},{"id":3,"translation":"Bas-b tɩ b rɩtẽ la b maan wʋm-noogo, tɩ tẽebã liibd-ba, ad b na wɑ n bãnge."},{"id":4,"translation":"Lɑ Tõnd pa halkd tẽngɑ, rẽndame t'a rɑ tara wɑkɑt b sẽn mi."},{"id":5,"translation":"Zãma pɑ tõe n reng a wakato, a leb n pa tõe n yaoolg-a ye."},{"id":6,"translation":"Tɩ b (Mak-rãmbã) yeele: \"yaa foom b sẽn sik Alkʋrãanã n kõ ɑ soabã, ad fo sɩd yaa gãeenga."},{"id":7,"translation":"Bõe yĩng tɩ fo pa nɑ n wa ne malεgs tõng nengẽ, sã n mikame tɩ f yaa sɩd soaba?\""},{"id":8,"translation":"Tõnd pa sikd malεgsã rẽndame tɩ yɩ ne sɩda, la wakat-kãngã, b pa na n koll-b ye."},{"id":9,"translation":"Ad yaa Tõnd n sik Alkʋrãanã, la ad yaa Tõnd n gũud-a."},{"id":10,"translation":"La ad Tõnd tʋma sẽn reng fo taoore tɩ kẽng rẽenem rãmbã sulẽ wã."},{"id":11,"translation":"Tẽn-tʋʋm buud pa wat bãmbã nengẽ, rẽndame tɩ b yɩ n yaand-a."},{"id":12,"translation":"Yaa woto bɑl la Tõnd kẽesd-ɑ (kɩɩsgã) nin-wẽnsã sũy."},{"id":13,"translation":"B pɑ kõt sɩd ne-ɑ lae (Alkʋrãanã) lɑ ɑd pĩnd rãmbã lembɑ b pʋɩɩre tɩ looge."},{"id":14,"translation":"Lɑ baa tɩ Tõnd sã n pak ragnoor sɑɑgẽ wã, tɩ b kel n rʋʋd be"},{"id":15,"translation":"B ra na n yeelame: \"ad b rɑɑgɑ tõnd ninã, b pʋs n maana tõnd tɩɩm."},{"id":16,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd ninga saagẽ wã ãdse, la D le nags-a ne ɑ gεtbã."},{"id":17,"translation":"La D leb n gũ-a n yi sʋtãan fãa b sẽn rig n zãɑg Wẽnd yolsgã."},{"id":18,"translation":"Sã n pa sẽn zukɑ n kelge, tɩ bug-vɩleng sẽn yaa vẽeneg pʋglg-ɑ."},{"id":19,"translation":"La tẽn-gãngã, Tõnd yεdg-a lame la D ning a zug tãn-bεd la D buls a pʋgẽ bũmbã fãa tɩ zemse."},{"id":20,"translation":"La D ning a pʋgẽ rɩbd yãmb yĩngɑ la D rɩlgd bõn-vɩɩls ɑ tɑɑb yãmb sẽn pa rɩlgde."},{"id":21,"translation":"Lɑ bũmb buud pɑ be rẽndɑme tɩ Tõnd tar a kʋlem-biisã la Tõnd pa sikd-ɑ rẽnda sẽn nɑ zems bɑlɑ."},{"id":22,"translation":"La Tõnd tʋma sebgã t'a leegd sɑwɑtã tɩ D sik saasẽ wã koom n yũnug yãmb ne-ɑ la yãmb rɑg n pa tõe n kogl-ɑ ye."},{"id":23,"translation":"Lɑ ɑd yaa Tõnd n vɩɩmsd la D kʋʋda, la leb n yaa Tõnd la faad rɩkdba."},{"id":24,"translation":"Ad Tõnd mii yãmb sʋkã neb nins sẽn deng taoore, la Tõnd le mi neb nins sẽn yaoolbã."},{"id":25,"translation":"Ad fo Soabã n na n tigim-b gilli, ad A yaa Bʋʋd-Mita n yaa mitɑ."},{"id":26,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd naana ninsaal ne yagd sɑblg sẽn yɑɑ koεɛng koe-koe."},{"id":27,"translation":"La sã n yaa zĩn-rãmbã, Tõnd reng n naan-b lame ne bug-zirga."},{"id":28,"translation":"Tẽeg fo Soabã sẽn wa n yeel malεgsã: \" Ad Mam na n naana ninsaal ne yagd-sɑblg sẽn yɑɑ koɛɛng koe-koe."},{"id":29,"translation":"La M sã n wa sɑɑs-a n fʋʋs M vɩɩmã ɑ pʋgẽ, bɩ y lʋɩ n maan-a suguudu."},{"id":30,"translation":"Tɩ malεgsã fãa gill maan-a suguudu."},{"id":31,"translation":"Sã n pa a ɭblɩɩs sẽn zãgs t'ɑ pa nɑ n lɑgem suguud maandbã."},{"id":32,"translation":"Tɩ Wẽnd yeele:\" ɭblɩɩsa, bõe n tar foom tɩ f pa lɑgem suguud maandbẽ? \""},{"id":33,"translation":"T'a yeele: \"mam pa yɩ n na n maan ninsaal suguud ye; Fo naan-a-la ne yagd-sɑblg sẽn yɑɑ koɛɛng koe-koe."},{"id":34,"translation":"T'A yeele: \" bɩ f yi [arzãnã pʋga] bala fo yaa b sẽn rig n zãag yolsgo!"},{"id":35,"translation":"La kãab beed be ne foom n tɩ tãag dĩinã yaoob raare!\""},{"id":36,"translation":"T'a yeele: m Soaba, bɩ F koll maam n tɩ tãag raar ning B sẽn na n yik-ba\""},{"id":37,"translation":"T'A yeele: \" rẽnd fo naaga b sẽn na n koll-b rãmbã."},{"id":38,"translation":"Hal n tɩ ta raar wɑkɑt b sẽn mi."},{"id":39,"translation":"T'a yeele:\" m Soaba, Fo sẽn menes maamã yĩnga, mam na n faasa wẽngã b yĩng tẽn-gãngã zugu, lɑ m na n menemsa b fãa gilli."},{"id":40,"translation":"Sã n pa Fo yembsã sẽn yaa F sẽn yɩlg-b rãmbã\"."},{"id":41,"translation":"T'A yeele: \"ad wãnde yaa so-tɩrg sẽn tɑɑsd Mam nengẽ."},{"id":42,"translation":"Ad Mam yembsã, fo pa tar pãng b zug ye, rẽnda ned ning sẽn tũ foom n naag neb sẽn kedge."},{"id":43,"translation":"Lɑ ɑd gεhannem la b fãa sεk zĩiga."},{"id":44,"translation":"A tara noy a yopoe, noor fãa bãmb pεdg tara b pʋɩɩr be."},{"id":45,"translation":"Ad wẽn-zoεtbã bee arzãn-rãmb la ko-nin pʋgẽ."},{"id":46,"translation":"Kẽ-y-yã-a ne laafɩ, n yaa bas-m-yam rãmba."},{"id":47,"translation":"Tɩ Tõnd yiis sũ-kĩir fãa b sũyẽ wã, tɩ b lebg ma-biisi, n be gãas zut n tees taaba."},{"id":48,"translation":"Yaams pa paamd-b ɑ pʋgẽ, b leb n pa na n yiis-b be ye."},{"id":49,"translation":"Kõ M yembsã kibar tɩ yaa Maam la yaafg Naab n yaa yolsg Naaba."},{"id":50,"translation":"La Mam sɩbgrã me n yaa sɩbg toaaga."},{"id":51,"translation":"Leb n kõ-b kibar sẽn kẽed ne a ɭbraahɩɩm sãambã."},{"id":52,"translation":"B sẽn wa n kẽ a nengẽ n yeele: \"Salaam\" tɩlgr bɑlɑ, t'a yeele: \" ad tõnd yaεεsda yãmba\"."},{"id":53,"translation":"Tɩ b yeele: \"ra yaεεs ye! Tõnd kõta foom koe-noog ne biig sẽn yɑɑ bãngdɑ."},{"id":54,"translation":"T'a yeele: yãmb kõta maam koe-no-kãngã tɩ mam yaool n lebga kãsema? Yaa bõe sũ-noogre?"},{"id":55,"translation":"Tɩ b yeele: ad tõnd noogɑ fo sũur ne sɩda, bɩ f ra yɩ tẽeb wãagd ye."},{"id":56,"translation":"T'a yeele: \" lɑ ãnd n wãagd a tẽeb ne Wẽnd yolsgã, sã n pa menemdbã?\""},{"id":57,"translation":"La a yeele: \" bõe la yãmb rata yãmb ɑ tẽn-tʋmdbã?\""},{"id":58,"translation":"Tɩ b yeele: \" ad b tʋma tõnd tɩ d kẽng nin-wẽnsẽ wã,"},{"id":59,"translation":"Rẽnda a Lʋʋt zakã rãmbɑ, tõnd na n põsga b gilli,"},{"id":60,"translation":"Rẽnda a pagã bala, \"Tõnd bʋʋme t'a na n zĩndɑ halkdbã pʋga."},{"id":61,"translation":"La tẽn-tʋʋmdbã sẽn wa n wa a Lʋʋt zakã rãmbẽ wã."},{"id":62,"translation":"A yeelɑme: \"ad yãmb yaa nin-sãambse\"."},{"id":63,"translation":"Tɩ b yeele: \"ayo, tõnd waa fo nengẽ ne bũmb ning bãmb sẽn da yɩ n maan sikã''."},{"id":64,"translation":"D waa fo nengẽ ne sɩdã, la tõnd yaa sɩd rãmba."},{"id":65,"translation":"Bɩ f yi yʋng ne f zakã rãmba, la f pʋg b poorã, la yãmb ned baa a ye ra wẽneg a poorẽ ye, lɑ tees-y b sẽn saglẽ yãmbã."},{"id":66,"translation":"La Tõnd togs a Lʋʋt yel-kãngɑ: tɩ ad bãmbã yẽgrã na n wãɑgɑ be-vẽer wɑkato."},{"id":67,"translation":"Tɩ (Sɑdʋʋm) tẽngã rãmb wa n kɩdemdẽ."},{"id":68,"translation":"T'a yeele: \"ad bãmbã yaa mam sãamba, ra ning-y-m yãnd ye."},{"id":69,"translation":"Lɑ zoe-y Wẽnd la y ra yãndg-m ye."},{"id":70,"translation":"La b yeele: \"rẽ yĩnga, tõnd pa gɩdg foom tɩ f ra reeg nebã sãando?\""},{"id":71,"translation":"T'a yeele: \"ad bãmbã yaa mam kom-pugli tɩ yãmb sã n rat (n furi)."},{"id":72,"translation":"M wẽen ne fo vɩɩmã! Ad b be b suubã pʋgẽ n tuumdẽ."},{"id":73,"translation":"Tɩ tãsgã rɩk-b winto-pukr wɑkɑto."},{"id":74,"translation":"Tɩ Tõnd lebg (tẽngã) ɑ tẽngr n ning yĩngri la D kɩt tɩ kug sẽn yɑɑ tãn-wʋmi ni b zugu."},{"id":75,"translation":"Ad woto yaa tagmas ne neb nins sẽn yɑɑ tɑgs-n-ges rãmbã."},{"id":76,"translation":"Lɑ ɑd (tẽng-kãngã) bee so-rɑoog zugu, (tɩ b gillã fãa mi-a)."},{"id":77,"translation":"Ad bee rẽndɑ pʋgẽ sẽn yaa tɑgs-n-gesg ne sɩd-kõtbã."},{"id":78,"translation":"Ad Al-Ayka tẽngã rãmb me ra yɩɩ wẽgdba."},{"id":79,"translation":"Tɩ Tõnd maan-b n role, la ad (tẽn-kãensã) b yiibã bee so-rɑoog zug tɩ yɑɑ vẽenegɑ."},{"id":80,"translation":"Lɑ ɑd Al-higr tẽngã rãmb rag n yagsa tẽn-tʋʋmdbã."},{"id":81,"translation":"Lɑ Tõnd rag n kõ-b-la Tõnd tagmas-rãmbã tɩ b rɑ bɑlldẽ n yit-bɑ."},{"id":82,"translation":"B ra bogda tãensã n maand roto, n tɑr bɑs-m-yɑm."},{"id":83,"translation":"Tɩ tãsgã rɩk-b be-vẽer wɑkɑto."},{"id":84,"translation":"Tɩ b sẽn da yɩ n bɑoodẽ wã pa naf-b ye."},{"id":85,"translation":"La Tõnd pa naan saasã la tẽngã la bũmb ning sẽn be b yiibã sʋkã, rẽnda ne sɩda, lɑ ad Wakatã (dũni wã yikrã) sɩd nɑ n waame, sik ka be ye, bɩ f maan bɑs-tɩ-loog sẽn be neere."},{"id":86,"translation":"Ad fo Soabã la Naanda, n yaa minim Naaba."},{"id":87,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd kõo foom Aayay a yopoe sẽn karemd n yɩlemdẽ ( Alhɑmd), lɑ Alkʋrãan wagallã."},{"id":88,"translation":"Ra tool f nin a yiibã n get bũmb ning Tõnd sẽn wʋms-b noog kõbg toor-toorã ye, ra leb n sãam f sũur b zug ye, la sik f meng ne sɩd-kõtbã."},{"id":89,"translation":"La f yeele: \"maɑm lɑ bugsd sẽn yaa vẽenega''."},{"id":90,"translation":"Tɩ namsg ning Tõnd sẽn sik welgdbã zugã buud rɑ wɑ pɑɑm-y ye,"},{"id":91,"translation":"Neb nins sẽn mɑɑn Alkʋrãanã peds-pedsã."},{"id":92,"translation":"Ne fo Soabã yõore, D na n sogsa b fãa gilli"},{"id":93,"translation":"B sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":94,"translation":"Bɩ f vẽneg b sẽn sagl foom ne bũmb ningã la f bɑll n yi lagem-n-taɑrã rãmbɑ."},{"id":95,"translation":"Tõnd na n gũu foom n yi yĩgsdbã."},{"id":96,"translation":"Sẽn lagem-b soob-dãmb a taab ne Wẽndã, b na wɑ n bãnge."},{"id":97,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd miime tɩ fo sãamda f sũur ne b sẽn yetã."},{"id":98,"translation":"Bɩ f yɩlg f Soabã ne pẽgre la f yɩ n naag pʋʋsdbã."},{"id":99,"translation":"La tũ f Soabã hal tɩ sɩdã (kũumã) wa wa foom."}]},{"id":16,"verses":[{"id":1,"translation":"Wẽnd yellã waame, bɩ y ra yãg ne-a ye, A yɩlgame n zẽk n yi bãmb sẽn maand-A lagem-n-taarã ne wã."},{"id":2,"translation":"A sikda malεgsã ne wahɩ wã sẽn yɑɑ A sagellã, A sẽn tʋll ɑ soɑb nengẽ A yembsã pʋgẽ, tɩ b bugs n yeel tɩ: \"soab ka be rẽnda Maam, bɩ y zoe-Ma\"."},{"id":3,"translation":"A naana saasã la tẽngã ne sɩda, A Naam yɩ wagell n yi b sẽn maand-A lagem-n-taar ne wã."},{"id":4,"translation":"A naana ninsaala sẽn tũ ne mani, t'a yik n yɑɑ no-koeem zɑɑl soab vẽeneg-vẽenega."},{"id":5,"translation":"La rũmsã, A naan-b lame n kõ yãmba. Bee b pʋgẽ, yãmb sẽn yiisd wɑood teed b pʋgẽ, la yõod a taab me. Bee b pʋgẽ me yãmb sẽn rɩte."},{"id":6,"translation":"Lɑ b tɑrɑ rɑsãnd yãmb gesgẽ y sã n wa n kẽesd-b zɑɑbre la y sẽn wɑt n pɑkd-b yibeoog n nɑ n rɑɑge."},{"id":7,"translation":"La b zɩlgd yãmb zɩɩbã n kẽngd tẽng ning yãmb sẽn da pa tõe n ta rẽndame tɩ tũu ne yaamse, ad yãmb Soabã yaa ninbãan-zoεt n yaa yolsg Naaba."},{"id":8,"translation":"La wiidi wã ne bõensã, yɑɑ y nɑ zombdẽ n le yaa faas teedo. La A naand yãmb sẽn pa mi."},{"id":9,"translation":"Ad so-tɩrgã wĩnigr bee ne Wẽnde, bala soe sãnda yaa golemse. A sã n rata A kãndgd-y-y fãa gilli."},{"id":10,"translation":"Yẽnd n sikd koom saasẽ wã yãmb yũub yĩnga, la A yiisd tɩɩs ne koomã tɩ yãmb wãbend y rũmsi."},{"id":11,"translation":"A bulsda ne-ɑ koodã lɑ zaetʋʋnã la tɑmar tɩɩsã la sib-rãmbã lɑ tɩ-biisã buud fãɑ, ad bee rẽ pʋgẽ tagmas ne neb sẽn tagsde."},{"id":12,"translation":"La A wõr n kõ yãmba, yʋngã la wĩndgã. Wĩntoogã la kiuugã la ãdsã yaa sẽn wõr ne A saglga, ad tagmas bee woto pʋgẽ ne neb sẽn yaa yam-rãmba."},{"id":13,"translation":"Lɑ A sẽn naan n kõ yãmb tẽngã zugã, sẽn yɑɑ kõbg toor-toore, ad tɑgmɑs be woto pʋgẽ ne neb sẽn tɑgsd n getẽ."},{"id":14,"translation":"La leb n yaa Yẽ n nom mogrã n kõ yãmba, sẽn na yɩl tɩ y rɩ nemd sẽn yɑɑ mɑɑs ɑ pʋgẽ, la y yiisd ɑ pʋgẽ faas teed n yeelgdẽ, lɑ fo yãtɑ kogendã tɩ b fudged (pãrgd) mogrã n rukdẽ, lɑ sẽn na le yɩl tɩ y bao A yɩɩdlemã, tɩ sãnd-sãnd me y na pʋʋs barka."},{"id":15,"translation":"La A sela tẽn-gãngã zug tãmse, sẽn na yɩl t'a ra miim ne-y ye, la kʋɩls la soay sẽn na yɩl tɩ y tũudẽ."},{"id":16,"translation":"La A mɑɑn tɑgmas-rãmbɑ, la ãdsã tɩ bãmb bãngd soay ne rẽ."},{"id":17,"translation":"Rẽ yĩnga, ning sẽn naandã wã wõnda wala ned ning sẽn pa naandã wã, yãmb pa tɑgsd n gεtẽ lɑɑ?"},{"id":18,"translation":"Lɑ ɑd yãmb sã n na n sõd Wẽnd neemã wã, y kõn n tõog n bãng b sõor ye, ad Wẽnd yaa yaafg Naab n yaa yolsg Naaba."},{"id":19,"translation":"La Wẽnd mii bũmb ning y sẽn solgdã la y sẽn vẽnegdã."},{"id":20,"translation":"La bõn-yood nins b sẽn boond zẽng sẽn pa Wẽndã, b pɑ tõe n naan baa fʋɩ, bãmb me b naan-b lame."},{"id":21,"translation":"(B) Yaa kɩɩms n pɑ vʋɩɩs ye, b leb n pa mi wakat ning b sẽn na n yik-b kũumã poorẽ wã ye."},{"id":22,"translation":"Yãmb Soabã yaa Soɑb yεnga, lɑ neb nins sẽn pa kõt sɩd ne yɑoolem rɑɑrã, b sũyã kɩɩsda rẽ tɩ b yaa waoog-m-mens rãmba."},{"id":23,"translation":"Sik ka be tɩ Wẽnd mii b sẽn solgdã lɑ b sẽn vẽnegdã, ɑd A pa nong waoog-m-mens rãmb ye."},{"id":24,"translation":"Lɑ b sã n yeel bãmba: \"yaa bõe la y Soabã siki? La b sẽn yete: \" yɑɑ pĩnd rãmb soɑlma!"},{"id":25,"translation":"Tɩ b nɑ n wɑ tʋk b zɩɩbã poɑem dũni-yikrã raare, la neb nins bãmb sẽn menemsd tɩ pɑ tũ ne bãngrã me zɩɩbo. Ad bãmbã sẽn tʋkdã yɩ wẽnga."},{"id":26,"translation":"Ad neb nins sẽn reng bãmb taoorã rag n maana raba, tɩ Wẽnd wa b meoongã yẽgrẽ n kɩt tɩ b meoongã gẽk n lʋɩ b zugu, tɩ sɩbgrã wɑ-b zĩig ning b sẽn n ka tẽedẽ."},{"id":27,"translation":"Rẽ poorẽ, Dũni-yikr raarã A na n yãng-b lame la A yeel-bɑ:\" Mam lagem-n-taas nins yãmb sẽn da yɩ n zabd b yĩngã bεε?\" Tɩ bãngdbã yeele: \" ad yãnd la wẽng be kɩfr-rãmbã zug rũndã daarã."},{"id":28,"translation":"Neb nins malεgsã sẽn reegd b yõyã tɩ b yaa wẽg-m-mens rãmbã, tɩ b na n sɑk n tũ nɑnɑ la b yeele: \"tõnd ra pa tʋmd wẽng buud ye!\" \" n-ye, ad Wẽnd mii yãmb sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":29,"translation":"Bɩ y kẽ gεhannem rɑgnoy wã, tɩ y yaa paadb ɑ pʋgẽ, rẽnd waoog-m-mens rãmbã gãɑg zĩig yɩ wẽnga!"},{"id":30,"translation":"Tɩ b yeel neb nins sẽn zoe-b Wẽndã: \"yaa bõe la y Soabã siki?\" tɩ b na n yeele: \" yaa sõma\". Neb nins sẽn maan sõma dũni kaanẽ wã b tara rolb sẽn yaa sõma dũni; la yɑoolem rɑɑr zɑkã n yɩɩd sõmblem, lɑ ad wẽn-zoεtbã zɑk be neere!"},{"id":31,"translation":"Arzãn zĩndidgã, la b na n kẽ, tɩ kʋɩlsã zoet b tẽngrã, b tɑrɑ b sẽn rat fãɑ a pʋgẽ, yaa woto la Wẽnd rond wẽn-zoεtbã."},{"id":32,"translation":"Neb nins malεgsã sẽn reegd b yõyã tɩ b yaa nin-sõmã wã b yet-b lɑme: \"tɩlgr be y yĩnga! Kẽ-y arzãnã y sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã yĩngɑ\"."},{"id":33,"translation":"Rẽ yĩnga b gũuda bũmb n zʋʋg malεgsã wa wa bãmb nengẽ maa fo Soabã sagellã wa wa bãmba? Ad yaa woto la neb nins sẽn reng bãmbã maane, lɑ Wẽnd pa wẽdg ye, ad yaa bãmb n yɩ n wẽgd b mense."},{"id":34,"translation":"Tɩ tʋʋm-beed nins bãmb sẽn maanã paam bãmba, tɩ b sẽn rag n yaand bũmb ningã wã gũbg-b n gilgi."},{"id":35,"translation":"Tɩ neb nins sẽn maan lagem-n-taar ne Wẽndã yeele:\" Wẽnd sã n da tʋllẽ tõnd ra ka na n tũ baa fʋɩ zẽng sẽn pa Yẽ ye; tõndo lɑ d ba-rãmbã me ra pa na n maanẽ woto ye, d ra ka na hɑrem bũmb me ye\". Yaa woto lɑ neb nins sẽn reng bãmb tɑoorã maane, lɑ rẽ yĩngɑ bũmb roga Tẽn-tʋmdbã sã n ka taasg sẽn vẽnegde?"},{"id":36,"translation":"Lɑ sɩdɑ, Tõnd tʋmsame tɩ kẽng zãma fãa nengẽ Tẽn-tʋʋma [sẽn na yɩl n t'a yeel-ba]: \"tũ-y Wẽnd la y zãag rʋbse, Tɩ be b pʋgẽ Wẽnd sẽn kãnde, la be b pʋgẽ meneng sẽn sɩdg b rãmb zugu. Bɩ y kẽn tẽngã zug n ges yagsdbã baasg yɩɩ wãn-wãnɑ?"},{"id":37,"translation":"Baa tɩ fo sã n maand yã-beed ne b kãndagrã, ad Wẽnd pa kãndagd ned A sẽn menems ye, b pa tar sõangd buud me."},{"id":38,"translation":"La b wẽen ne Wẽnd b pãng tεka: tɩ Wẽnd pa vʋʋgd ned sẽn ki ye. Ad pa sɩd ye! Ad yaa pʋleng sẽn yɑɑ sɩdɑ n rog A zugu, la ɑd nebã wʋsg fãa pa mi ye."},{"id":39,"translation":"(A na n vʋʋg-b lame) sẽn na yɩl n vẽneg n wĩnig-ba b sẽn da yɩ n yõsd taab bũmb ning zugã, tɩ kɩfr-rãmbã me bãng tɩ bãmb rɑ yɩɩ zĩri-be-neba."},{"id":40,"translation":"Ad Tõnd sã n rɑt yell t'ɑ yɩ, yɑɑ D yεεl-ɑ bal t'ɑ \"yɩ\" t'a be yɩɩbẽ."},{"id":41,"translation":"La neb nins sẽn yik ne b dĩinã Wẽnd yĩnga, b sẽn wẽg-ba loogr poorẽ, D na zĩndg-b zĩig sẽn be neer dũni kaanẽ. La yɑoolem-raar keoorã n yɩɩd bedrem, tɩ b sã n da miime."},{"id":42,"translation":"Neb nins sẽn maan-b sugr la b rɩk b mens n bobl ne b Soabã."},{"id":43,"translation":"Lɑ Tõnd pa tʋms taoor tɩ fo pɑ wɑ rẽnda raopa; tɩ Tõnd tʋmd wahɩ wã b nengẽ. Bɩ y sok gɑfã rãmbã tɩ y sã n pa miẽ."},{"id":44,"translation":"(Tõnd tʋms-b lame) ne vẽenem la gãf-rãmbã, La D sik Alkʋrãanã fo nengẽ sẽn na yɩl tɩ fo vẽneg n wĩnig nebã b sẽn sik n kõ-bã, lɑ sẽn nɑ yɩl tɩ b tagse."},{"id":45,"translation":"Rẽ yĩngã sẽn rabsd-b wẽnsã maana bas-m-yam tɩ tẽngã kõn n bõr-bɑ? Maa sɩbgr wɑ b nengẽ b sẽn pa tẽed zĩĩg ningẽ?"},{"id":46,"translation":"Maa A yõk-b b gilmã pʋsẽ tɩ b pa tõe n põs ye."},{"id":47,"translation":"Maa a yõk-b b rɑbeemã pʋgẽ. Ad yãmb Soabã yaa ninbãan-zoεt n yɑɑ yoalsdɑ."},{"id":48,"translation":"Rẽ yĩnga b pa yãnd tɩ bũmb fãa Wẽnd sẽn nɑɑnã maasem yɑɑ sẽn kɩlld goɑbg lɑ rɩdgo, n maand suguud ne Wẽnde, tɩ b yɑɑ sẽn sik b mense?"},{"id":49,"translation":"Lɑ yaa Wẽnd la sẽn be saasẽ la sẽn be tẽngẽ, sẽn yɑɑ bõn-yãnemds fãɑ maand suguudu, la malεgsã me, tɩ bãmb yaa sẽn pa waoogd b mense ye."},{"id":50,"translation":"B yaeesda b Soabã sẽn be b yĩngrã, la b maand b sẽn sagl-b ne wã."},{"id":51,"translation":"Lɑ Wẽnd yeelame: \"ra rɩk-y soab rãmb a yiib ye, ad Soab sẽn tũud yaa a yembr bala, bɩ y yaees Maam bɑlɑ\"."},{"id":52,"translation":"Lɑ Yẽ n so sẽn be saasẽ la tẽngẽ, lɑ yaa Yẽ n so tũudmã tɩ tɑb ne-A, rẽ yĩnga zẽng sẽn pa Wẽnd lɑ yãmb yaeesda?"},{"id":53,"translation":"Lɑ neema fãa yãmb sẽn tare, yii Wẽnd nengẽ, rẽ poorẽ wẽng sã n paam yãmba, yaa Yẽ nengẽ lɑ yãmb lebdɑ."},{"id":54,"translation":"Rẽ poorẽ, A sã n zẽk nɑngã n bas yãmba, la yãmb kẽer sẽn mɑɑn lɑg-m-tɑɑr ne b Soabã."},{"id":55,"translation":"N na n kɩfl ne A sẽn kõ-b bũmb ningã wã, bɩ y wʋm noogo tɩ y na wɑ n bãnge!"},{"id":56,"translation":"La b yãkd pʋɩɩr Tõnd sẽn rɩlg-b bũmb ningã pʋgẽ n kõt (b rʋbsã) b sẽn pa mi b rãmb yõodo. Ne Wẽnde! B na sok yãmb y sẽn da yɩ n naɑndẽ wã."},{"id":57,"translation":"La b yet tɩ kom-pugli wã yɑɑ Wẽnd rẽndɑ; A naam yɩlgame! N yaool n kõt b mens bãmb sẽn nongã (kom-ribli)."},{"id":58,"translation":"La b sã n noog b yembr fãɑ sũur ne bi-puglɑ la a nengã sẽn kelled n sobg t'ɑ yɑɑ sũ-toog soɑbɑ."},{"id":59,"translation":"N solgd ɑ nebã b sẽn kõ-a kibɑr ne bũmb ningã wẽng yĩnga. A na n zã-a-la ne yɑɑlg bɩ ɑ na n bus-a-lɑ tomẽ? Ad bãmbã sẽn bʋʋdã yɩ wẽnga."},{"id":60,"translation":"Neb nins sẽn pa kõt sɩd ne yaoolem rɑɑrã, bãmb n tar bilg wẽngã (b sẽn da yɩ n bilgd Wẽndã). La Wẽnd [A ye] n tɑr bilgr sẽn yɩɩd zẽkre, Yẽ me la a Winda, n yaa a Bʋʋd-Mita."},{"id":61,"translation":"La tɩ Wẽnd sã n da yõkda nebã ne b wẽgdã, A rag n ka na n bas tẽngã zug bõn-vũnung buud ye, la ad A yaoond-b lame n na n tãag wakat sẽn yãke, la b raarã sã n ta, b pa na n yaoolg-b ye, b leb n pa na n yãg ne-b ye."},{"id":62,"translation":"La b kõt Wẽnd bãmb sẽn kis bũmb ningã, tɩ b zɩlmã yet zĩri tɩ bãmb tarɑ sẽn be neer Wẽnd nengẽ. Sik kae tɩ Bugum la b tɑrɑ, n na kẽ ne yãbgo."},{"id":63,"translation":"Ne Wẽnde! Ad Tõnd ra tʋmɑme tɩ kẽng zãma fo taoore t'a Sʋtãan faas b tʋʋmã n kõ-bɑ, rẽnd yẽ lɑ b lall-n-taag rũndã, la b le tar sɩbgr sẽn zɑbde."},{"id":64,"translation":"La Tõnd pa sik Gafã n kõ foom, rẽndame tɩ yaa sẽn na kɩt tɩ f vẽneg n kõ-ba b sẽn yõs taab bũmb ning zugã, n leb n yaa kãndagre, la yolsg n kõ neb nins sẽn kõt sɩdã."},{"id":65,"translation":"La yaa Wẽnd n sik koom sẽn yit saasẽ, n vɩɩmsd tẽngã ne-a a sẽn ki poorẽ, ad bee rẽ pʋgẽ tagmas sɩd-sɩd ne neb sẽn wʋmde."},{"id":66,"translation":"Ad bee rũmsã pʋgẽ, tags-n-gεsg n kõ yãmba: Tõnd yũnugda yãmb bũmb ning sẽn be rũmsã pʋsẽ wã, sẽn yit bĩnd la zɩɩm sʋka, tɩ yaa bĩisim n yɑɑ yɩlenga, n sɑkd loogr ne yũudba."},{"id":67,"translation":"La tɩ-biisẽ wã, sẽn yɑɑ tamar tɩɩs la sibi, tɩ y yiisd bõn-yũudɩ sẽn suud la rɩtl sẽn yaa yɩlemde, ad bee woto pʋgẽ tagmas-rãmb n kõ neb sẽn tar yɑm."},{"id":68,"translation":"La fo Soabã tʋmame tɩ kẽng sĩ wã nengẽ:\" rɩk-y tãensã n mɑɑn y roto, la tɩɩsã, la b sẽn yɑgendã."},{"id":69,"translation":"Rẽ poorẽ rɩ-y tɩ-biis buud fãa la y rɩk y Soabã soyã sẽn kõogã. Tɩ bõn-yũudɩ yit b pʋsẽ wã kõbg sẽn yõs tɑɑbɑ, tɩ yaa tɩp-tɩɩm n kõ nebã be a pʋgẽ, ad tagmas be rẽ pugẽ ne neb sẽn tagsd n getẽ."},{"id":70,"translation":"Ad yaa Wẽnd n naan yãmba; rẽ poorẽ t'A kʋ yãmba. Be yãmb sʋka b sẽn na n bas t'a kʋʋl n tɑ vɩɩm vũnug zĩigẽ, sẽn na yɩl t'a ra bãng baa fʋɩ ɑ sẽn da mi poorẽ, ad Wẽnd yaa Mitɑ n yaa Tõoda."},{"id":71,"translation":"Lɑ Wẽnd yɩɩsɑ yãmb tɑɑb rɩtlẽ wã, lɑ b sẽn yɩɩs-b rãmbã pɑ yɩ n sak n kõ b rɩtlã b yembsã tɩ b fãɑ lebg ɑ yembr ye. Wẽnd neema wã la y mɑɑn sõm-zɩɩlem ne-ɑ?"},{"id":72,"translation":"La Wẽnd mɑɑnɑ pɑgb sẽn yi yãmb mensẽ wã n kõ yãmbɑ, la A leb n maan n kõ yãmba sẽn yi yãmb pagbẽ wã kom-ribli la yagense, la A rɩlg yãmb rɩ-yɩlmã. Zĩri wã la b kõt sɩd ne-ɑ lɑ b yaool n mɑɑn sõm-zɩɩlem ne Wẽnd neemɑ wã?"},{"id":73,"translation":"La b tũud zẽng sẽn pa Wẽnde, bũmb sẽn pa tar rɩtl n nɑ n kõ-b saasẽ bɩ tẽngã zugu; b pʋs n pɑ tõe."},{"id":74,"translation":"Bɩ y ra mɑɑn wẽnes-n-taas ne Wẽnd ye, ad Wẽnd miime lɑ yãmb pa mi ye."},{"id":75,"translation":"Wẽnd rɩka bilgri, yamb b sẽn so-a t'ɑ pɑ tar tõoga, ne Tõnd sẽn kõ ɑ soɑb rɩtl sẽn be neere, t'a yãkd-ɑ n nafdẽ sẽn solg la sẽn vẽneg pʋgẽ. Rẽ yĩngã bãmbã b yiibã zema taaba? Pẽgr be ne Wẽnde! La ad b wʋsg fãa pa mi ye."},{"id":76,"translation":"La Wẽnd leb n rɩka makr ne neb a yiibu, a yembrã yaa muka, a pa tõe n maan baa fʋɩ ye, n yaa zɩɩb a zu-soabã zugu; a zu-soabã sẽn tees-a zĩig ning fãa, a pa wat ne bõn-sõng ye, rẽ yĩnga yẽ soabã zema ned ning sẽn sagenda ne tẽeg-tɩrg la a leb n be so-tɩrg zugu?"},{"id":77,"translation":"Ad sẽn solg saasẽ la tẽngẽ yaa Wẽnd n so, ad dũni wã yikr yell pa yɩ rẽndame t'a yaa wa nif-kamsg maa yẽ pẽnegrã n yɩɩde, ad Wẽnd yaa bũmbã fãa tõogda."},{"id":78,"translation":"Ad yaa Wẽnd n yiis yãmb y ma-rãmbã pʋsẽ tɩ y pa mi baa fʋɩ, la A naan ninã la tʋbã la sũyã n kõ yãmba, tɩ sãnd-sãnde y na pʋʋs barka."},{"id":79,"translation":"Rẽ yĩnga yãmb pa get luiili wã tɩ yɑɑ sẽn nom tɩ b be sɑɑsã ween-n-vɩʋʋgẽ, tɩ bũmb pa gãd-ba, rẽnda Wẽnd bala, ad bee woto pʋga sẽn yɑɑ tagmas-rãmb ne neb nins sẽn kõt sɩdã."},{"id":80,"translation":"Lɑ Wẽnd maanɑ yãmb zɑgsã tɩ yaa yĩ-yõgneg zĩig n kõ yãmba, la A maan n kõ yãmb rũmsã gãnd tɩ y mɑɑn roto, t'ɑ yaa faag ne yãmb y yikr rɑɑre maa y tilgr rɑɑre, lɑ sẽn leb n yi rũmsã kõbdẽ, la yʋgma wã kõbdẽ lɑ rũm-bãɑnegã kõbdẽ tɩ yɑɑ rot-teed n le yɑɑ wʋm-noog n tɩ tãag wakat sẽn yãk toɑɑgɑ."},{"id":81,"translation":"Lɑ Wẽnd mɑɑnɑme n kõ yãmb A sẽn naanã pʋgẽ mɑɑsem-dãmbɑ, lɑ A kõ yãmb tãensã pʋsẽ kõom zĩisẽ la A leb n kõ yãmb futu tɩ kogend yãmb n yi wĩndgã la gãnse tɩ kogend yãmb y zɑbrẽ. Yaa woto la A pidsd A neema yãmb zugu, tɩ sãnd-sãnde y na sak n tũ."},{"id":82,"translation":"La b sã n gũd b zãn-kuidsã rẽnd ka rog fo zugu, rẽnda taasg sẽn yɑɑ vẽeneg bala."},{"id":83,"translation":"B mii Wẽnd neemã wã, la b mɑɑnd sõm-zɩɩlem. Lɑ bãmbã wʋsg yaa kɩfr-dãmbã."},{"id":84,"translation":"(Tẽeg) raar ning D sẽn na n tũus zãma pʋg fãa kaset soɑbɑ, rẽ poorẽ, b pa na n kõ kɩfr-dãmbã padeng ye, b pa na n leb n kõ-b sor tɩ b leb ye."},{"id":85,"translation":"La wẽgdbã sã n wa yẽnd sɩbgrã, b pa na n yols b yĩngɑ, b pa na n koll-b me ye."},{"id":86,"translation":"Lɑ neb nins sẽn maan lagem-n-taarã sã n wa yã b lagem-n-taasã, b yetame: \"d Soaba ad yaa bãmbã la tõnd lagem-n-taas nins d sẽn da yɩ n tũudẽ zẽng sẽn pa Foomã\". tɩ b lagem-n-taasã na n leok-bɑ n yeele: \"ad yãmb yaa zĩri-be-nebɑ."},{"id":87,"translation":"Tɩ b na n sɑk n tũ Wẽnd ra-kãng raarã, tɩ bãmb sẽn da pasd zĩrĩ wã menem n bas bãmba."},{"id":88,"translation":"Neb nins sẽn kɩfl la b gɩd (nebã) n yit Wẽnd sorã, D na n paas-b-la nang b nangã zugu, b sẽn da yɩ n sãamdẽ wã yĩngɑ."},{"id":89,"translation":"(Tẽeg) raar ning Tõnd sẽn na n wa tʋms zãmã fãa pʋgẽ kaset soab sẽn yi b sʋka, lɑ D wa ne foom tɩ f na n yɩ kaset soɑb ne bãmbã rãmbã. Lɑ ɑd Tõnd sikɑ Alkʋrãanã n kõ foom tɩ yaa vẽnegr ne bũmbã fãa, n leb n yaa kãndagr la yolsg la sũ-noogr n kõ sɑk-n-tũ-rãmbã."},{"id":90,"translation":"Ad Wẽnd sagenda ne tẽeg-tɩrg la manegre, la rog-pẽts sõngre, la A gɩdgd tʋʋm yood la yel-kiti la wẽgbo, A sagenda yãmb tɩ sãnd-sãnde y na tags n gese."},{"id":91,"translation":"Lɑ pids-y Wẽnd pʋlengã tɩ y sã n rɩk-a, la y ra yidg pʋlengã a kengr poorẽ ye, tɩ yãmb yɑool n mɑɑnɑ Wẽnd t'A yɑɑ yãmb pʋlengã sεɛtɑ, ad Wẽnd mii yãmb sẽn maandã."},{"id":92,"translation":"La y ra wa yɩ wa pag ning sẽn yidg a pãndã a sẽn nidg pãng n wĩ tɩ kẽ poorẽ, tɩ yãmb rɩkd y wẽenegã tɩ yaa zãmbg yãmb ne tɑɑb sʋkɑ, n rɑt tɩ yãmb zãma wã wil zãma zẽngã. Ad Wẽnd zarbda yãmb ne rẽnda, lɑ sẽn na yɩl n vẽneg n wĩnig-y yikrã raarã yãmb sẽn da yɩ n yõsd taab bũmb ning pʋgã."},{"id":93,"translation":"Ad Wẽnd sã n da tʋllẽ, A rag n na maan yãmb tɩ y yaa zãma a yembre, la ad Wẽnd menesda A sẽn rata soab la A kãndagd A sẽn rat soaba, la ad b na n sok-y lame y sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":94,"translation":"Lɑ y rɑ wa rɩkd y wẽenegã tɩ yɑɑ zãmb yãmb ne taab sʋk ye, tɩ naoor rɑ wa salg a sẽn tabl poorẽ ye, tɩ y lemb nan-wẽngã yãmb sẽn da yɩ n gɩdgd Wẽnd sorã yĩngã. La be ne yãmba, nɑng sẽn zɩse."},{"id":95,"translation":"Ra rik-y Wẽnd pʋlengã n tek ne ligd-bil ye, ad sẽn be Wẽnd nengẽ wã n yɩɩd sõmblem ne yãmba, tɩ y sã n dɑ miẽ."},{"id":96,"translation":"Bũmb ning sẽn be yãmb nengẽ wã satame, la sẽn be Wẽnd nengẽ wã n paade, la ad Tõnd na n rola sug-maandbã b keoor neerem sẽn yɩɩd b sẽn da tʋmdã."},{"id":97,"translation":"Ned ning sẽn tʋma sõma - yɑɑ rao tɩ yɑɑ pɑgɑ -, t'ɑ yaa sɩd-kɩta, D na vɩɩms a soab vɩɩm sẽn yɑɑ noogo, la D na rol-b keoor sõmblem sẽn yɩɩd b sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":98,"translation":"F sã n na n karem Alkʋrãanã, bɩ f kos gũudum ne Wẽnd n yi a Sʋtãan b sẽn rig n zãag ne yolsgã."},{"id":99,"translation":"Ad a pa tar sor sɩd-kõtbã lɑ sẽn bobend b mensã ne b Soɑbã zug ye."},{"id":100,"translation":"A pãngã yɑɑ neb nins sẽn lalld-ɑ wã lɑ a tõe, la sẽn maand-b lagem-n-taar ne Wẽndã."},{"id":101,"translation":"Lɑ Tõnd sã n wa tedg Aayare, Aayar ɑ to zĩigẽ - lɑ Wẽnd n mi bũmb ning A sẽn sikdã - la b sẽn yete: \"tɩ fo yaa zĩri-be-neda\". La pɑ woto ye, ad b wʋsg fãa pa mi ye."},{"id":102,"translation":"Yeele: \"ad yaa yõ-yɩlengã (Malεk a Gibriil) n sig ne Alkʋrãanã, n yi fo Soabã nengẽ ne sɩda, sẽn na yɩl n tabl neb nins sẽn kõ sɩdã, n leb n yaa kãndagr la sũ-noogr ne lɩslaambã."},{"id":103,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd miime tɩ b yetame: \" yaa neb n wĩnigd-a (Alkʋrãanã)\" la zɩlemd ning b sẽn dõtã yaa bu-zẽnga, tɩ wãnde [Alkʋrãanã] yaa laarb-rãmb goam sẽn yaa vẽenega."},{"id":104,"translation":"Ad neb nins sẽn pa kõt sɩd ne Wẽnd Aayayã, Wẽnd ka na n kãndag-b ye, la nang sẽn zabd be ne-ba."},{"id":105,"translation":"Ad sẽn wãagd zĩri wã n rogendẽ wã yaa neb nins sẽn pa kõt sɩd ne Wẽnd Aayayã, bãmb me lɑ zĩri-be-nebã."},{"id":106,"translation":"Ned ning sẽn kɩfla ne Wẽnd a sɩd-kũun loogr poorẽ, sã n pɑ ned ning b sẽn modg-ɑ t'a sũurã yaool n ket n tabend ne sɩd-kũuni, la sẽn yɑɑg b yãoog ne kɩflmã gẽeg sẽn yi Wẽnd nengẽ be ne-ba, la nang sẽn zabd be ne-ba."},{"id":107,"translation":"Woto, tɩ bala bãmb tũusa dũni vɩɩmã n nongẽ n yɩɩd yaoolem raarã, la Wẽnd pa kãndgd kɩfr-dãmb zãma ye."},{"id":108,"translation":"Bãmb la neb nins Wẽnd sẽn pag b sũyã la b tʋbã la b ninã, bãmb me lɑ yam yaal-yaal rãmbã."},{"id":109,"translation":"Sik ka be tɩ yaoolem raarã, bãmb la bõn rãmbã."},{"id":110,"translation":"Rẽ loogr poorẽ, ad fo Soabã ne neb nins sẽn yik ne b dĩinã [Higrɑ] b sẽn nams-b poorẽ, rẽ poor tɩ b maan gihaadi la b maan sugri, ad fo Soabã rẽ loogr poorẽ, A yaa yaafg Naaba n yaa yolsg Naaba."},{"id":111,"translation":"(Tẽeg) raar ning yõor fãa sẽn na n wa, n maan tak-n-taar n dat n fãag a mengɑ, tɩ B na n pids n dol yõor fãa bũmb ning a sẽn tʋmã, tɩ b pa na n wẽg bãmb ye."},{"id":112,"translation":"Wẽnd gãnega bilgri, tẽng (Mɑkɑ) sẽn da tar bas-m-yam n yõgne, t'a rɩtlã wat-ɑ yol-yol n yit zĩig fãa, t'a maan sõm-zɩɩlem ne Wẽnd neema wã, tɩ Wẽnd na n leems-a kom lɑ pelen-yɩk b sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã yĩngɑ."},{"id":113,"translation":"Lɑ Ad tẽn-tʋʋm n wa b nengẽ, sẽn yi bãmb pʋgẽ wã, tɩ b yags-a tɩ sɩbgrã rɩk-ba, tɩ b yɑɑ wẽgdbɑ."},{"id":114,"translation":"Bɩ y rɩ bũmb ning Wẽnd sẽn pʋɩ n kõ yãmbã, tɩ yɑɑ halaal n yɑɑ yɩlenga, la y pʋʋs Wẽnd neema wã, tɩ y sã n yɩɩme n tũud Yẽ bɑlɑ."},{"id":115,"translation":"Ad A sẽn harem ne yãmbã yaa gɩfo la zɩ-fudgdum la kurkuy nemdo, la b sẽn kodg n kõ lɑ b pʋd zẽng sẽn pa Wẽnd yʋʋre, la ned ning sẽn wɑ n pɑk ɑ soɑbɑ, tɩ pa kedgr n pa zʋʋg toɑɑga, rẽnd Wẽnd yaa yaafda n yaa yolsda."},{"id":116,"translation":"Ra wa-y n yetẽ ne yãmb zεlmã wã sẽn sɩfd sẽn yaa zĩri wã: \"tɩ Wãnde yaa halaale tɩ wãnde yaa haraam\" n nɑ n wãagd zĩri n rogend Wẽnd ye. Ad neb nins sẽn wãagd zĩri n rogend Wẽndã pa na n tɩlg ye."},{"id":117,"translation":"Yaa wʋm-noog bilf bɑlɑ, lɑ nan-zabdg be ne-bɑ."},{"id":118,"translation":"Neb nins sẽn yaa Yahuud-rãmbã me, Tõnd harma b zug Tõnd sẽn karem n togs foom tɩ loogã, lɑ tõnd pɑ wẽg-b ye; ɑd b yɩɩme n wẽgd b mense."},{"id":119,"translation":"Rẽ poorẽ, ad fo Soabã ne neb nins sẽn tʋm wẽngã ne zɩɩlemã, rẽ poorẽ tɩ b tuub la b maneg b tʋʋmã, ad fo Soabã rẽ poorẽ A yaa yaafg Naab n yaa yolsg Naaba."},{"id":120,"translation":"Ad a ɭbraahɩɩm yɩɩ zãmɑ yẽ ɑ yembrã n duumd ne Wẽnd tũudum, n kɩlled n yit lɑgem-n-tɑɑre, a pa yɩ n nɑɑg lagem-n-taar rãmb lɑe."},{"id":121,"translation":"N yaa bark pʋʋsd ne A neemã wã, ɑ Soɑbã tũus-ɑ lame la A kãndag-a n tʋg so-tɩrga."},{"id":122,"translation":"La Tond kõ-a-la dũni kaanẽ pʋɩɩr sẽn be neere, la yaoolem raarã a bee nin-sõmã wã pʋgẽ."},{"id":123,"translation":"Rẽ loogr poorẽ tɩ Tõnd tʋms tɩ wɑ fo nengẽ: \" tɩ f tũ a ɭbraahɩɩm vũunã sẽn yaa sor sẽn kɩlled n yi lɑgem-n-tɑɑrã, a pa yɩ n naag lagem-n-taarã rãmb ye."},{"id":124,"translation":"Ad b maana sibrã zɩsgr t'a yaa tɩlae ne neb nins sẽn yõs taab a pʋgẽ wã, la fo Soabã n na n bʋ n welg b sʋk yaoolem raarã, b sẽn da yɩ n yõsd taab bũmb ning zugã."},{"id":125,"translation":"Bool n tʋg fo Soabã sorã ne yam la sagl-sõngo, la maan-b tak-n-taar sẽn yaa sõma n yɩɩdɑ, ad fo Soabã n yɩɩd minim ne ned ning sẽn menema n yi A sorẽ wã, Yẽ n leb n yɩɩd minim ne ned ning sẽn kãnda."},{"id":126,"translation":"Lɑ y sã n na n sɩbge n dole, bɩ y sɩbg [bε wã] wala b sẽn sɩbg yãmb to-to wã, la y sã n maan sugri ad rẽnd n yɩɩd sõma ne sug-maandbã."},{"id":127,"translation":"La maan sugri, lɑ fo sugrã pɑ yɩ rẽndɑ ne Wẽnd sεgl-sõngo, la f ra sãɑm f sũur b yĩng ye, la f ra pɑk f meng ne b sẽn maan rabã wã ye."},{"id":128,"translation":"Ad Wẽnd bee ne neb nins sẽn zoet-A wã la neb nins sẽn yaa manegdbã."}]},{"id":17,"verses":[{"id":1,"translation":"Soɑb ning sẽn kẽnesa yambã ne yʋngo, n yi Lohorem miisrẽ wã n tʋg mis-zãrg (Mɑsgid Al-aƙṣɑɑ) ning D sẽn bark a kɩremsã n yɩlgã, sẽn na yɩl n wĩnig-a D yel-soɑlmã sãndɑ, ad Yẽ bɑl lɑ a Wʋmda n yaa a Neta."},{"id":2,"translation":"La Tõnd kõo a Musa Gafã la D maan-a t'a yaa kãndgr n kõ a ɭsraεεl koambã:\" tɩ y ra rɩk lall-n-taag zẽng sẽn ka Maam ye\"."},{"id":3,"translation":"[Yãmb] yɑɑ Tõnd sẽn rɩk-b rãmb n lɑgem ɑ Nuuhã yagemse, ad a [Nuuh] yɩɩ yamb sẽn yaa zaamẽ pʋʋsdɑ."},{"id":4,"translation":"La Tõnd kõo ɭsraεεl koambã kibɑr Gafã pʋgẽ :\" y na n sãama tẽn-gãngã zug naoor a yiibu; y na n maana waoog-m-meng me tɩ loog nugu."},{"id":5,"translation":"La rẽenem sãangã sã n wa ta, Tõnd na n tʋmsa y yĩngɑ Tõnd yembs sẽn yɑɑ pãn-kεgems rãmb tɩ b kãɑsd zãgsã. La yaa pʋleng sẽn yɩ bala."},{"id":6,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ Tõnd lebs tõogã n kõ yãmb tɩ y wil-bɑ la D sɑb yãmb ne arzεgs la koamba la D mɑɑn tɩ yãmb sõorã wɑooglem n yɩɩde."},{"id":7,"translation":"Y sã n manege, y mɑnegɑ y mens yĩngɑ, la y sã n sãame ɑd rẽ me be ne-a. La sãɑng ɑ yiibẽ soabã sã n wa ta, ɑd yaɑlg na paam yãmba, bεεbã na n leb n kẽe misrã wala b sẽn da kẽ-a rãeenmã, b na n bõgsɑ bũmb ning fãa b sẽn paamã bõgsg tεkẽ."},{"id":8,"translation":"Tõe tɩ yãmb Soabã wɑ yols-y tɩ y sã n tuubi, la y sã n leb n lebe Tõnd na leb n sɩbg-ya, la Tõnd maana Gεhannemã t'a yaa pĩ-gãag ne kɩfr-dãmba."},{"id":9,"translation":"Ad Alkʋrãan-kãngã kãndgdame n tʋgd bũmb ning sẽn yɩɩd tɩrlem la a kɩt sẽn kõ-b sɩdã la b tʋmd sõma wã kibɑ-noogo, tɩ ɑd b tara keoor sẽn yaa bedre."},{"id":10,"translation":"La neb nins sẽn pa kõt sɩd ne yaoolem raarã, Tõnd sεglɑ b yĩngɑ nang sẽn zabde."},{"id":11,"translation":"La ninsaal kotɑ wẽng n kõt ɑ meng wala a sẽn kot neerã, ɑ sẽn zɩ wã yĩngɑ; la ninsaal yɩɩme n yaa yãgda."},{"id":12,"translation":"La Tõnd mɑɑnɑ wĩndg la yʋngo tɩ yaa yel-soalem a yiibu, tɩ Tõnd yaool n yẽes yʋng yel-solemdã la D mɑɑn wĩntoog yel-solemdã tɩ yaa vẽenem, sẽn na yɩl tɩ y bao neema sẽn yi yãmb Soabẽ wã, la y bãng yʋʋmã sõor lɑ gεεlɑ, la bũmbã fãa Tõnd wεεl-a-la weelg tεkẽ."},{"id":13,"translation":"La ninsaal fãa Tõnd rɩka a tʋʋm gafo n pid a yublẽ wã, lɑ d yiisd-a-lɑ yikrã raarã tɩ yɑɑ sebr t'ɑ mikd-ɑ t'a yaa sẽn pɑeele."},{"id":14,"translation":"\"Karem f gãfã, tɩ seka ne foo rũndɑ rɑɑrã tɩ fo mengã yɩ f toorẽ gεεndã\"."},{"id":15,"translation":"Ned ning sẽn kãndaga a kãndagrã nafda a mengã, la ned ning sẽn menema me yaa a meng bɑlɑ. Yõor pa tʋkd a to zɩɩb ye, la Tõnd pa yɩ n nɑ sɩbg rẽndame tɩ D reng n tʋm tẽn-tʋʋma."},{"id":16,"translation":"Lɑ Tõnd sã n tʋll n halk tẽngɑ (rãmba), Tõnd sagenda rɩ-n-tεkã rãmb tɩ b kɩɩs tẽngã zugu, tɩ namsg koεεg yɩ tɩlɑe ne-ba, tɩ Tõnd halk-b halkr tεkẽ."},{"id":17,"translation":"Lɑ sõor wɑoog Tõnd sẽn halk zãma-rãmb a Nuuh loogr poorẽ, lɑ minim lɑ nenem tɑ tεk ne fo Soabã sã n yɑɑ ne A yembsã beegrã."},{"id":18,"translation":"Ned ning sẽn yãgda n rat (dũni wã) pʋɩɩrã, Tõnd kot-a la ɑ pʋgẽ D sẽn tʋll tɛka, ne ned ning n sẽn date. Rẽ poorẽ tɩ Tõnd maan tɩ yaa Gεhannem la a na n kẽ, ne sãbgr la tãndgre."},{"id":19,"translation":"Lɑ ned ning sẽn tʋlla yaoolem raarã la a tʋm n bao-a, t'ɑ yaa sɩd-kõta, bãmb tʋʋmã na n yãa soeesgo."},{"id":20,"translation":"Yembr fãɑ Tõnd kõt-b-la sẽn yi fo Soɑbã kũunẽ wã, lɑ ad fo Soabã kũunã pa yɩ n mongd (ned baa a yembr ye)."},{"id":21,"translation":"Ges Tõnd sẽn zẽkd b sãndã n yɩɩg sãndɑ to-to, la ɑd yaoolem-rɑɑrã n yɩɩd ne ziir-dãmbɑ, n leb n yɩɩd ne yɩɩsgo."},{"id":22,"translation":"Ra wa tũ soɑb zẽng n lagem Wẽnd ye, tɩ fo wat n bɑɑsɑme n yɑɑ b sẽn sabs a soaba, b sẽn bas a soabɑ."},{"id":23,"translation":"Fo Soabã bʋʋme tɩ : ''ra tũ-y zẽng sẽn pa Yẽ ye, la (tall-y) manegr ne roagdb a yiibã, zem tɩ yaa b yiibã yembr maa b yiibã fãa n tɑ kɑseng wɑkɑt fo nengẽ, bɩ f ra wa kãees-b ye, lɑ f ra tãs b ye, lɑ f yeel-b yiibã koεεg sẽn yɑɑ waoore''."},{"id":24,"translation":"Lɑ f sik f meng ne b yiibã sẽn yɑɑ yolsg buud fãɑ la f yeele: \" m Soabɑ yols b yiibã wala b sẽn wub maam tɩ m da yaa kɩdgã\"."},{"id":25,"translation":"Yãmb Soabã n yɩɩd ne minim sẽn be yãmb mensẽ wã, y sã n yɩɩme n yaa manegdba, ɑd A yaa yaafd ne lebs-m-mens rãmba."},{"id":26,"translation":"La kõ rog-pẽt a hɑkε, la ninbãɑn-ned la so-toagda. La ra fãe (arzɛk) yɑɑr ye."},{"id":27,"translation":"Ad neb nins sẽn sãamd-b arzεgsã yaa a Sʋtãan ma-biisi, a Sʋtãan me yɩɩme n yaa sõm-zɩt ne a Soabã."},{"id":28,"translation":"Lɑ fo sã n ball n bas-ba, fo sẽn tẽed yolsg f Soabã nengẽ (sẽn na n wa tɩ f kõ-ba), bɩ f yeel-b koεεg sẽn yaa yol-yole (Wẽnd nɑ loke)."},{"id":29,"translation":"Lɑ ra rɩk f nugã n tʋg n gɑlg f yublã ye (ra yɩ beed soab ye), ra leb n tẽeg-a fas-fas ye, tɩ f wat n zĩi ne sãbsg la nimsa."},{"id":30,"translation":"Ad yaa fo Soabã n yalgd rɩtlã n kõt A sẽn rat ɑ soab la A weoogd A sẽn tʋll ɑ soɑb zugu. Ad A yaa Mit n yɑɑ Net ne A yembsã."},{"id":31,"translation":"La y ra kʋ y koambã talemd yaeesg yĩng ye, Tõnd n rɩlgd bãmba la yãmba. Ad b kʋʋbã yɩɩme n yɑɑ tudgr sẽn bedme."},{"id":32,"translation":"La y ra pẽneg yoob ye, ad a yɑɑ yel-beed n le yaɑ sor sẽn yaa wẽngɑ."},{"id":33,"translation":"La y ra kʋ yõore ning Wẽnd sẽn gɩdg tɩ b rɑ kʋ wã ye, rẽndame tɩ tũu ne hakε, la b sẽn kʋ ned ning ne wẽgdo, Tõnd kõo a nedã sor t'ɑ mɑɑn n dole, la y ra maan n zʋʋg kʋʋbẽ wã ye, yẽndɑ yɑɑ (Sãri wã) sẽn sõng ɑ soɑbɑ."},{"id":34,"translation":"La ra pẽneg-y kɩɩb arzεk rẽnda ne neng sẽn be neere, hal t'a wa tɑ ɑ bɩɩng zĩigẽ, la y pids pʋlengã, ɑd b na n soka pʋleng fãa yelle."},{"id":35,"translation":"La y pids vũgbu tɩ y sã n wa vũgdẽ, la y mag ne mɑgdg sẽn yaa tɩrga, woto la sõma n leb n yɩɩd ne baas-neere."},{"id":36,"translation":"La ra pʋg bũmb ning fo sẽn pa tar minim ɑ pʋgẽ ye, ad wʋmbã (tʋbã) la ninã, la sũurã, wãnde fãa b na n wa soka b yelle."},{"id":37,"translation":"La ra kẽn tẽn-gãngã zug ne pugb ye, ad fo kõn n tol n pãrg tẽngã, la f pa nɑ n tol n tɑ tãensã ne woglem ye."},{"id":38,"translation":"Woto fãa, a wẽngã fo Soabã nengẽ yɑɑ b sẽn kisgi."},{"id":39,"translation":"Wãndã fãa yii fo Soɑbã sẽn tʋms tɩ wɑ fo nengẽ sẽn yɑɑ bʋʋd-minim. La keng n da tũ soab zẽng n naag ne Wẽnd tɩ b wa lobg-f Gεhannemã pʋgẽ tɩ f yaa b sẽn sabs ɑ soɑb n rig-ɑ n zãag ne yolsg ye."},{"id":40,"translation":"Yãmb Soabã na n tũusa yãmb n kõ kom-dibli n yaool n yãk malεgsẽ wã kom-pugli n kõ A Mengã? Ad yãmb yeta gomd sẽn yɑɑ bedre."},{"id":41,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd welsɑme n wĩnig Alkʋrãɑn-kãngã pʋgẽ bʋɩl yĩng tɩ b nɑ tẽege, la ka paasd-b rẽnda zoe-n-zãag bala."},{"id":42,"translation":"Yeele: \" soaben-dãmb sã n da naag-A lame wala b sẽn yetã, b rag n na bao sor n tɩ zab ne Al-ʿAršã Naabã."},{"id":43,"translation":"A nɑɑm Yɩlgame n zẽk n yi bãmb sẽn yetã, zẽkr tεkẽ."},{"id":44,"translation":"Saas a yopoe wã la tẽngã la bũmb nins sẽn be b sʋkã yɩlgd A yʋʋrã, bũmb pa be rẽndame t'a yɩlgd A yʋʋrã lɑ ad yãmb pa fɑhemd b yɩlgrã ye, ad A yaa sugr Soaba n yaa yaafg Naaba."},{"id":45,"translation":"Lɑ fo sã n karemd Alkʋrãanã, Tõnd maanda gɩdr n ning foo ne sẽn pa kõ-b sɩdã sʋka, gɩdr sẽn ludi."},{"id":46,"translation":"La Tõnd ningɑ b sũyẽ wã lim tɩ b rɑ fɑhem-ɑ ye; b tʋbẽ wã me kɩd n be beenẽ. La fo sã n gom fo Soabã yell A Yembr tãɑ Alkʋrãanã pʋgẽ la b sẽn lɑeegd n leb b poɑyẽ wã n zoet n zãagdẽ."},{"id":47,"translation":"Tõnd n yɩɩd ne minim ne b sẽn kelgd Alkʋrãɑnã ne rɑɑb ningã, b sẽn wat n kelgd foomã lɑ b sẽn wat n walemd taabã, wɑkɑt ning wẽg-m-mens rãmbã sẽn wɑt n yetẽ:\" ad yãmb sẽn pʋgdã pɑ yɩ rẽndɑ rɑo b sẽn sɑo-ɑ tɩɩm\"."},{"id":48,"translation":"Ges bũmb ning b sẽn bilgd foom ne wã! Tɩ b menemame n ka tõe n rɩk so-tɩrg ye."},{"id":49,"translation":"La b yeele: \"tõnd sã n wa lebg kõb la bugdu, b na n le yik-d lɑme tɩ d yaa naan-paalle?\""},{"id":50,"translation":"Yeele: \" (y sã n rat bɩ) y yɩ kug maa kutu,"},{"id":51,"translation":"Maa bõn-naamds yãmb sẽn tagsd tɩ bãmb n yɩɩd bedrem. B na n yeelame:\" yaa ãnd n na n leb n vʋʋg tõndo.\" Yeele: \" yaa yãmb Soab ning sẽn naana yãmb rãeenmã bala\" lɑ b na n girɑ b zutã n yetẽ: yaa wakat bʋg la ɑ na n yɩ? Yeele: \" tõe tɩ yɩ pẽem-pẽem."},{"id":52,"translation":"Raar ning A sẽn na n bool yãmba, tɩ y sakdẽ lɑ y pẽgd-A, tɩ y tẽed tɩ yãmb pɑ zĩnd dũni rẽnd bilf bala!\""},{"id":53,"translation":"Lɑ f yeel Mam yembsã tɩ b yeel bũmb ning sẽn be neere, bala Sʋtãan baooda sãang bãmb ne taab sʋka, ad a Sʋtãan yɩɩme n yaa ninsaal bε sẽn yɑɑ vẽenega."},{"id":54,"translation":"Yãmb Soabã n yɩɩd minim ne yãmba, A sã n rata t'A yols yãmba, A sã n rat t'A sɩbg yãmba, ad Tõnd pa tʋms foom tɩ f yɑɑ gũusd b zug ye."},{"id":55,"translation":"Lɑ fo Soabã n yɩɩd minim ne sẽn be saasẽ la tẽng zugu, la ad Tõnd yɩɩsɑ nabiyaam-rãmbã sãndɑ sãndɑ zugu, la D kõ a Daawʋʋd Zabʋʋri."},{"id":56,"translation":"Yeele:\" bool-y yãmb sẽn dɑ yẽgemd tɩ yɑɑ soɑben-dãmb zẽng sẽn pa Yẽ wã, b pa tõe n pãrg keelem n bas yãmba, b pa tõe n wẽnems-a."},{"id":57,"translation":"Ad bãmb me baooda raodg n rat n pẽneg b Soabã ne põs-tɑɑbɑ, la b tʋll A yolsgã la b yaeesd A namsgã, ad fo Soabã sɩbgrã sõmbɑ ne gũusgu."},{"id":58,"translation":"Lɑ tẽn-wẽng ka be rẽndame tɩ Tõnd halk-a taoor tɩ yikr raarã na n ka ta ye, maa D sɩbg-a dũni nang sẽn yɑɑ kεgenga; rẽ yɩɩme n yɑɑ b sẽn gʋls Gafã pʋga."},{"id":59,"translation":"Lɑ bũmb ka gɩdgd Tõnd tɩ D pɑ tʋm tagmas-rãmbã rẽnda rãeenem rãmbã sẽn dɑ yagsbã yĩnga, la ɑd Tõnd kõo a Sɑmʋʋd-rãmb yʋgemdã tɩ yɑɑ vẽenega, tɩ b kɩfl ne-a, lɑ Tõnd pa tʋmsd tagmas-rãmbã rẽnda bugsg yĩnga."},{"id":60,"translation":"La tẽeg wakat ning Tõnd sẽn wɑ n yeel foom:\"ad fo Soabã (tõogã la a bãngrã) gũbga nebã fãa, la Tõnd pa maan yãab ning Tõnd sẽn wĩnig-a foomã rẽndame t'a yaa zarb-n-gɛsg ne nebã; la kãab-beed tɩɩgã b sẽn gom a yell Alkʋrãanã pʋgã me yɑɑ boto. lɑ Tõnd bugsd-b lame la pa paasd-b rẽnda maan-n-zʋʋg wʋsg bala."},{"id":61,"translation":"Tẽeg Tõnd sẽn wa n yeel malεgsã:\" maan-y a Adam suguudu\", tɩ b maane rẽnda a ɭblɩɩs. A yeelɑme ''mam na maan suguud n kõ ned ning Fo sẽn naan ne tãndo?\""},{"id":62,"translation":"La a yeele:\" Fo yãa Fo sẽn waoog a soab n yɩɩg maamã, Fo sã n yaoolg maam n tɩ tãag Yikrã raare, mam na kedg a koambã, sã n pɑ bilf bala\"."},{"id":63,"translation":"La A yeele: ''kẽnge, la sẽn pʋga foom b sʋkã, ɑd Gεhannem lɑ b rolbo; yaa rolb sẽn pidsi."},{"id":64,"translation":"La belg ned ning fo sẽn tõe b pʋgẽ ne f koεεgã, lɑ f kãɑg-b ne f wiidi wã la f naoã rãmbã, lɑ f lagem-b arzεgsẽ wã la koambẽ wã la pʋlem-bɑ\". La ad a Sʋtãan sẽn pʋlem-ba pɑ yɩ rẽndɑ belgr bala."},{"id":65,"translation":"Ad Mam yembsã fo pa tar tõog b zug ye, la fo Soabã taa tεk ne bobl-m-menga."},{"id":66,"translation":"Yãmb Soabã n kẽnesd kogendã mogrã zug sẽn na yɩl tɩ yãmb bao A kũunã, ad A yɩɩme n yaa Yoalsd ne yãmba."},{"id":67,"translation":"La pakr sã n paam yãmb mogrã pʋgẽ la bũmb nins yãmb sẽn boondã sẽn menemd (y yamẽ) rẽnda Yẽnda bala, la A sã n wa tɩlg yãmb n yiis ween--n-vɩɩgã zug la y sẽn bɑllde, la ninsaal yɩɩme n yaa sõm-zɩta."},{"id":68,"translation":"Rẽ yĩnga yãmb tara bas-m-yam t'A ka na n bõr yãmb ween-n-vɩɩgẽ wã maa A tʋms seb-fãeedg y zug tɩ yãmb pa paam fãɑgd y yĩngɑ."},{"id":69,"translation":"Yãmb tara bas-m-yam t'A ka na n lebs yãmb ɑ (mogrã) pʋgẽ raar ningɑ, n tʋms seb-kεgeng yãmb zug t'ɑ bõr yãmb y sõm-zɩɩlmã yĩngɑ? Rẽ poore me y pɑ nɑ n paam pʋgd sẽn nɑ n pʋg n sok Tõnd ye!"},{"id":70,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd waooga a Adam-koambã la D kẽnes-b ween-n-vɩɩg la mogr zugu; la D rɩlg-b rɩ-yɩlm buud fãɑ la D zẽk-b n yɩɩg Tõnd sẽn naanã wʋsg fãa yɩɩdlem tεkẽ."},{"id":71,"translation":"Raar ning D sẽn na n bool zãma fãa ne b taoor soabã; raar-kãngã b sẽn kõ a soɑb a gaf ne a rɩtgo, rẽnd yaa bãmb la sẽn na n karem b gafã tɩ b pa na n wẽg-b baa fʋɩ."},{"id":72,"translation":"La ned ning sẽn yɩ zõang dũni kaanẽ, yẽ soab yɩta zõang Yaoolem raarã, n leb n yɩɩd ne sor menengo."},{"id":73,"translation":"La ad kella bilf tɩ b gũdg foom n yi Tõnd sẽn tʋms bũmb ning tɩ wa fo nengẽ wã n dɑt tɩ fo wãag zĩri sẽn pɑ yẽ n rogl Tõndo, wɑkɑt-kãngã b rɑg n na rɩkẽ foom n mɑɑn b zoa."},{"id":74,"translation":"La sã n pɑ Tõnd sẽn tabend foomã, fo rɑg n nɑ n kɩllɑ bilf n tʋg b nengẽ."},{"id":75,"translation":"Rẽnd Tõnd rag n na leems foom sɩbg zɑbdg vɩɩmã pʋgẽ la sɩbg zɑbdg kũumã poorẽ, rẽ poorẽ tɩ f pɑ paam fãɑgd n yi Tõnd ye."},{"id":76,"translation":"Lɑ b rɑ pẽnegɑme n nɑ n weoog foom sẽn nɑ yɩl n yiis foom Mɑk tẽngẽ wã, la bãmb me ra kõn n zĩndẽ fo poorẽ rẽnda bilf bala."},{"id":77,"translation":"Rẽ yaa Tõnd sẽn tʋm-b rãmb tɩ reng fo taoorã nao-kẽndre, la fo pɑ yãt teoong Tõnd nɑo-kẽndrã pʋgẽ ye."},{"id":78,"translation":"Yãnes Pʋʋsgã sẽn sɩng wĩntoogã kɩllg wakato n tɩ tãag zĩ-sobdo la Fɑgir kɑrem-n-wogle, ad Fɑgir Pʋʋsgã Mɑlεgsã yɩɩme n zĩndid beenẽ."},{"id":79,"translation":"La yʋngã pʋgẽ bɩ f pʋʋs tɩ yɑɑ paasg ne foo, tɩ sãnd-sãnde fo Soabã na taas foom pẽgr zĩigẽ."},{"id":80,"translation":"La yeele:\" m Soaba, kẽes maam sɩd-kõom zĩiga la yiis maam sɩd yiisg zĩiga la maan sõngr pãng n kõ maam\"."},{"id":81,"translation":"La yeele:\"sɩd waame la zĩri viigɑme, ɑd zĩri wã rag n yɑɑ sẽn viigi\"."},{"id":82,"translation":"La Tõnd sikda Alkʋrãanẽ wã bũmb ning sẽn yaa tɩp-tɩɩm la yolsg n kõ sɩd-kõtbã, la ad a ka paasd wẽgdbã rẽnda bõn bala."},{"id":83,"translation":"Tõnd sã n maan ninsaal neema la a sẽn gũd a zãn-kuidg n wuk a koagdã n zãage, la wẽng sã n paam-a la a sẽn lebgd tẽeb wãɑgdɑ."},{"id":84,"translation":"Yeele:\" ãnkãm fãa tʋmda a yam-yãkre, la yãmb Soabã n yɩɩd minim ne ned ning sẽn yɩɩd ne so-tɩrg rɩkre."},{"id":85,"translation":"La b sokdɑ foom yõorã yelle. Yeele:\" ad yõorã yellã yaa m Soabã yεlã a yembre\", la b pa kõ yãmb bãngr rẽnda bilf bala."},{"id":86,"translation":"Lɑ Tõnd sã n ratẽ D na loog ne bũmb ning Tõnd sẽn tʋm tɩ wɑ fo nengẽ wã, rẽ poorẽ f pɑ nɑ n paam bobend sẽn nɑ n lebs-ɑ Tõnd nengẽ n kõ-f ye."},{"id":87,"translation":"Sã n pɑ yolsgã sẽn yi fo Soabã nengẽ wã yĩngɑ. Ad A kũunã fo zugã yɩɩ bedre."},{"id":88,"translation":"Yeele:\" ninsaalb la zĩn-dãmb sã n lagem taaba n na n wa ne Alkʋrãan-kãngã buudu, b kõn n tõog n wa ne a bilgri baa tɩ b sã n sõng taaba."},{"id":89,"translation":"Ad Tõnd welsame n wĩnig nebã Alkʋrãan-kãngã pʋga bũmbã fãa biligri, la nebã wʋsgã fãɑ tõdgame rẽnd sõm-zɩɩlem bɑlɑ."},{"id":90,"translation":"La b yeelɑme:\" tõnd ka na n tol n kõ sɩd ne foom hal tɩ f wa pusg ko-nin tẽngẽ wã n kõ tõndo\""},{"id":91,"translation":"Maa fo tall pʋʋg sẽn yaa tamar tɩɩs la sib pʋʋgo, tɩ ko-sood pusgd a pʋgẽ pusgr tεkẽ."},{"id":92,"translation":"Maa f lub sɑɑgã geemd-geemd tõnd zug wɑlɑ fo sẽn yẽgemdã, maa f wa ne Wẽnd la malεgsã tõnd taoor vẽenegɑ."},{"id":93,"translation":"Maa fo tall roog sẽn bolg ne sãnem; maa f rʋ saagẽ wã, la d ka na n kõ fo rʋʋbã sɩd lae rẽndame tɩ fo wa sik tõnd zug gafo tɩ tõnd karemd-a\". Yeel-ba: \"yɩlgemd be ne m Soabã! Mam pa bũmb a to n zʋʋg ned sẽn yɑɑ tẽn-tʋʋm ye\""},{"id":94,"translation":"Lɑ bũmb pa gɩdg nebã tɩ b kõ sɩda kãndagrã sẽn wa b nengẽ poore, rẽnda b sẽn yetede: \"yaa bõe yĩng tɩ Wẽnd tʋms yĩng soab [neda] tɩ yɑɑ tẽn-tʋʋma?\""},{"id":95,"translation":"Yeele:\"malεgs sã n rag n beẽ tẽngã zug n kẽnd n tɑr yõgnego D na sɩk b zug malεk tɩ yɑɑ tẽn-tʋʋma\"."},{"id":96,"translation":"Yeele: \"ad Wẽnd kɑsetã sekɑme maam ne yãmb sʋka\", ad A yɩɩme n yaa kiba-Mit la Net ne A yembsã."},{"id":97,"translation":"La Wẽnd sẽn kãndag ɑ soɑbɑ, yẽ n paam kãndgre. La A sẽn menes ɑ soab me, a kõn n tol n paam lall-n-taas zẽng sẽn pa Yẽ ye. D na n tigim-b lame Yikrã raarã b nensã zugu, tɩ b yaa zõees n yaa mugs n yaa wʋmse, la b gãag zĩig yaa Gεhannem; Bugmã sã n maag la Tõnd sẽn paasd-a widgri."},{"id":98,"translation":"Yaa woto la b rolb b sẽn kɩfl ne Tõnd Aayay-rãmbã yĩngã la b yeele: \"rẽ yĩnga tõnd sã n lebg kõb la bugdu b na n leb n vʋʋga tõnd tɩ yɑɑ naan-paalga?\""},{"id":99,"translation":"Rẽ yĩnga bãmb pa get tɩ Wẽnd sẽn naanã saasã la tẽngã tara tõog ne A naan b bilgr yεsa? Ad A kõo bãmb wakat sik sẽn ka be a pʋgẽ, la wẽgdbã zãgsame rẽnda sõm-zɩɩlem bɑlɑ."},{"id":100,"translation":"Yeele: \"yãmb sã n da so m Soabã yolsgã baoã y rag n na maan beed talemd yaeesg yĩnga, la ad ninsaal rag n yɩɩme n yaa beed soɑbɑ."},{"id":101,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd kõo a Musa yel-soalem a wae sẽn yɑa vẽenese, bɩ f sok a ɭsraεεl koambã a sẽn wa n wa b nengẽ wã t'a Fɩr'aoon yeel-a: \" ad mam tẽeda foo ɑ Musɑ tɩ b maan-f-lɑ tɩɩm\"."},{"id":102,"translation":"T'ɑ yeele: \"fo meng miime tɩ pɑ sik yel-solem bãmbã rẽndɑ saas la tẽng Soabã; rẽ yaa vẽenega, la ad mam tẽeda foom ɑ Fɩr'ɑoon tɩ f yaa bõn-soɑbɑ\"."},{"id":103,"translation":"T'a [Fɩr-ʿaoon] maan tʋlsem n na n yiis-b tẽngẽ wã tɩ Tõnd bõr-a ne neb nins sẽn lagem yẽ wã fãa gilli."},{"id":104,"translation":"Rẽ loogr poorẽ, Tõnd yeela a ɭsraεεl koambã:\" zĩnd-y tẽngẽ wã, la Yaoolem raarã pʋleng sã n wa ta, D wɑtɑ ne y fãɑ gilli."},{"id":105,"translation":"La yaa ne sɩda la Tõnd sik-a (Alkʋrãanã), yaa ne sɩd me la ɑ sigi, la Tõnd pa tʋms foom rẽnda (f na yɩ) sũ-noogd la bugsda."},{"id":106,"translation":"(Tõnd sik-a lame) tɩ yɑɑ Alkʋrãan D sẽn wεgs sẽn na yɩl tɩ f kɑrem-ɑ nebã ne maag-m-menga. La Tõnd sik-a-la gĩnd-gĩndi."},{"id":107,"translation":"Yeele: \"kõ-y-yã-a sɩda maa y rɑ kõ sɩd ne-ɑ ye, ad neb nins b sẽn da kõ bãngrã taoor t'a na n pa wa wã, b sã n na n karemd-a b nengẽ la b sẽn lʋɩt b lεmã zut n maan suguudu."},{"id":108,"translation":"La b yetedẽ: \"yɩlgemd be ne d Soabã, ad tõnd Soabã pʋlengã sɩd na n yɩɩme\""},{"id":109,"translation":"La b lʋɩt suguud b lεmã zut n kũmdẽ, tɩ woto paasd b wẽn-zoεεga."},{"id":110,"translation":"Yeele: \"bool-y Wẽnd maa y bool Yolsg Naabã, yãmb sẽn bool yʋʋr ning fãa A yʋɩyã manegɑme tɩ be neere n yɩɩda. La ra wa zẽk f koεεgã wʋsg Pʋʋsgã pʋgẽ ye, ra leb n sik f koεεgã wʋsg me ye, la bao tẽng-n-sʋgr rẽ pʋgẽ."},{"id":111,"translation":"La yeele: \"pẽgr be ne Wẽnde, A pa tar biiga, A leb n pa tar lagem-n-taag A naamã pʋga, A pa tar lall-n-taag A pãng kaalg yĩng ye, la waoog-A n zɩsg-A zɩsgr tεkẽ."}]},{"id":18,"verses":[{"id":1,"translation":"Pẽgr be ne Naab ning sẽn sika Gafã A yambã zugã, n pɑ maan-a t'a tar goɑleng ye!"},{"id":2,"translation":"A yaa tɩrg sẽn na yɩl n bugs ne nang sẽn zabd sẽn yi A nengẽ; la A noog sɩd-kõtb sẽn maan tʋʋm-sõma sũuri, tɩ b tara keoor sẽn be neere."},{"id":3,"translation":"B yɑɑ paadb ɑ pʋgẽ lɑe-lɑe."},{"id":4,"translation":"La A bugs neb nins sẽn yeel tɩ Wẽnd tara biigã."},{"id":5,"translation":"Bãmb mens pa tar bãngr buud ne rẽ; b saam-rãmb me pa talle. Ad gomd ning sẽn yit b noyẽ wã yɩ bedre, ad b sẽn yetã pa yɩ rẽnda zĩri."},{"id":6,"translation":"Lɑ tõe tɩ fo wa pogend f meng b poorẽ, b sẽn pa kõt sɩd ne gom-kãngã sũ-sãɑg keelem."},{"id":7,"translation":"Ad Tõnd maana sẽn be tẽngã zugã tɩ yɑɑ faas-teed ne-ɑ sẽn na yɩl n zarb-b n ges ned ning sẽn yɩɩda ne tʋʋm sõmblem."},{"id":8,"translation":"Lɑ Tõnd na n mɑɑnɑ sẽn be a zugã tɩ lebg zĩ-peen-dɑɑgɑ."},{"id":9,"translation":"Bɩ fo tẽedame tɩ vadgã rãmbã la (Raƙɩɩm) neb nins yʋy sẽn gʋls walgẽ wã ra yɩɩme n yaa yel-soalem Tõnd tagmasã sʋk lɑ?"},{"id":10,"translation":"Wakat ning rao-sãmbã sẽn wa n kẽng n tɩ sool vadgẽ wã, n yeele: \" d Soaba! Kõ tõnd yolsg sẽn yi Fo nengẽ la F segl tõnd n kãndag d yellã pʋga''."},{"id":11,"translation":"Tɩ Tõnd na n lims b tʋbã vɑdgã pʋgẽ yʋʋm wʋsgo."},{"id":12,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ Tõnd vʋʋg-b sẽn na yɩl n bãng sul a yiibã sẽn kɩɩsd tɑɑbã sẽn yɩɩda minim ne b sẽn zĩnd be wã sõore."},{"id":13,"translation":"Tõnd togsda foom b kibarã ne sɩda, ad b yaa ra-sãmb sẽn kõ sɩd ne b Soabã tɩ Tõnd paas-b kãndagre."},{"id":14,"translation":"La D keng b sũyã, b sẽn wa n yik n yeele: \"tõnd Soabã la sɑɑs lɑ tẽng Soabã, d ka na n bool soɑb zẽng lɑe tɩ pa Yẽ ye, tõnd sã n mɑɑn rẽ, ɑd tõnd yeelɑ gomd sẽn zãr ne sɩdɑ."},{"id":15,"translation":"Bãmbã sẽn yaa tõnd nebã rɩka soab zẽng sẽn pa Wẽnde, la yaa bõe tɩ b pa nɑ n wa ne tikr sẽn yaɑ vẽeneg b tũudmẽ wã, la ãnd n yɩɩd wẽgd ne ned ning sẽn wãaga zĩri n rogl Wẽnde?"},{"id":16,"translation":"La y sẽn welg n bas-b ne b sẽn tũud bũmb ning tɩ pa Wẽndã, bɩ y sool n kẽng vadgẽ wã, tɩ y Soɑbã na sãeeg A yolsgã y yĩng la A sεgl yol-yol n kõ yãmba y yellẽ wã."},{"id":17,"translation":"La fo yãtɑ wĩntoogã t'a sã n puki, a kɩlldɑme n bas b vɑdgã rɩtg wεεngẽ, la a sã n lʋɩtẽ la a sẽn basd-b n kɩll goabg wεεngẽ, tɩ bãmb be zĩ-yɑlengẽ vɑdgẽ wã. Wãndã yaa sẽn yi Wẽnd yel-soɑlmã pʋgẽ. Wẽnd sẽn kãnd a soabɑ, yẽ n rɩkd so-tɩrga, la A sẽn menes a soabã, fo kõn n tol n paam lall-n-taag sẽn nɑ n kãnd-a ye."},{"id":18,"translation":"Lɑ fo tẽedɑme tɩ b neeme, tɩ b yaool n yaa sẽn gõe. Tɩ Tõnd leebd-b rɩtg wεεngẽ la goabg wεεngẽ, tɩ b baagã tẽeg a kɑrs ɑ yiibã noorẽ wã. Fo sã n lik n yã-ba fo na lebg n wudg n bɑs-bɑ, f nɑ tɑll pelen-yɩk me ne-bɑ."},{"id":19,"translation":"La yaa woto la Tõnd yik-ba tɩ b nɑ n sogs taaba; yεt n zĩnd b sʋkã n yeele: \" yaa sõor wãn la yãmb sẽn zĩndã?\" La b yeele: \" tõnd zĩndɑ raar maa rɑɑr pεdgɑ\". La b kẽer yeele: \" yãmb Soabã n yɩɩd minim ne rasem ning sõor yãmb sẽn zĩndã, bɩ y tʋms yãmb ned a yembr ne yãmb ligd koεεng-kãngã t'a kẽng tẽngã pʋgẽ n tɩ ges rɩɩb ning yɩleng sẽn yɩɩdɑ bɩ ɑ wɑ ne rɩtl sẽn yi be, la ɑ maan lɑm-lɑm tɩ ned ra bãng yãmb yellã ye."},{"id":20,"translation":"Ad b sã n bãng yãmb zĩigɑ, b na n loba yãmb n kʋ maa b lebs yãmb b dĩinẽ wã, lɑ y kõn n tol n tɩlg rẽ poorẽ lae."},{"id":21,"translation":"La yaa woto la Tõnd mɑɑn tɩ b yẽnd-ba, sẽn na yɩl tɩ nebã bãng tɩ Wẽnd pʋlengã yaa sɩda, lɑ Dũni wã yikrã sik ka be a pʋgẽ ye. Lɑ wɑkɑt ning nebã sẽn wa n maan no-koeemd b yellã zugã, b yeelɑme: \"me-y meeng b zugu, ɑd b Soɑbã n yɩɩd minim ne b yellã\", la zut rãmbã sẽn yɑɑ windbã yeele: \"d na n rɩka b zĩigã n mɑɑn misri\"."},{"id":22,"translation":"B na n yeelɑme: \"b yɑɑ tãabo, tɩ b baagã paas naase\". B leb n yetɑme: \"b yɑɑ nu, tɩ b yoob soɑbã yaɑ b baagã\", n gomd b sẽn ka mi. B leb n yetɑme: \" b yɑɑ b yopoe tɩ b baagã paas nii\". Yeele: \" mam Soabã n yɩɩd minim ne b sõorã, ka mi bãmbã sõorã rẽnda bilf bala\". Bɩ f ra maan no-koeemd bãmbã yellã zug rẽnda no-koeemd sẽn yɑɑ lεngɑ, la f ra sok bãmbã ned baa a yembre b yellã ye."},{"id":23,"translation":"(La sã n dat n maan bũmb bɩ) f ra wa yeele: \" mam na n maana woto beoog ye\"."},{"id":24,"translation":"Rẽndame tɩ f paase:\"tɩ Wẽnd sã n sake\". La tẽeg f Soabã yʋʋr tɩ fo sã n yĩmi, la yeele: \" tõe tɩ m Soabã kãndg maam n tʋg sor sẽn yaa tɩrga\"."},{"id":25,"translation":"La b zĩnda b vadgẽ wã yʋʋm kobs-tã tɩ b paas (yʋʋm) a wae."},{"id":26,"translation":"Yeele: \"Wẽnd n yɩɩd minim ne b sẽn zĩndã sõore, Yẽ n so sɑasã la tẽngã yel-soondse. A nenem pa tar to, A wʋmb pa tar to! Ad bãmbã pa tar lall-n-taag zẽng sẽn pɑ Yẽ ye, A leb n ka lagemd A naamã pʋgẽ ned baa a yembr ye."},{"id":27,"translation":"Lɑ f karem bũmb ning b sẽn tʋms tɩ tɩ wa fo nengẽ wã sẽn yi fo Soɑbã Gɑfẽ wã, toeemd pa tõe n toeem A goamã ye, fo le kõn n paam relleg zĩig zẽng sẽn ka Yẽ ye."},{"id":28,"translation":"La maan sugr n naag f meng ne neb nins sẽn kot b Soabã yibeoog la zaabrã, n tʋll A yardã (a nengã yãabo / yel-sõmdã). La ra wa zʋʋg f nin a yiibã n gãndg-b n rɑt dũni wã faas-teedã ye. La ra wa tũ ned ning Tõnd sẽn yẽd ɑ soɑb sũur t'a yaa yam yaal-yaal soaba n yi Tõnd yʋʋrã tẽegre, n leb n pʋgd a yõorã yamleoog t'a yellã yeebe."},{"id":29,"translation":"Lɑ yeele: \"sɩdã lɑ sẽn yi yãmb Soabã nengẽ wã, ned ning sẽn tʋllɑ bɩ a kõ sɩda, sẽn rata me bɩ a kɩfle\" ad Tõnd sεgla Bugum wẽgdbã yĩngɑ, t'a lalgã gũbg-ba, la b sã n wa baood yũubu, b yũnugd-b lame ne koom sẽn yaa wala rãngo, n gãogd nensẽ, bõn-yũudi yɩ wẽnga, zĩndig zĩig me yɩ wẽnga."},{"id":30,"translation":"Ad neb nins sẽn kõ-b sɩdã la b tʋm tʋʋm-sõmã wã, ad Tõnd pa yeebd ned ning sẽn maneg a tʋʋmd keoor ye."},{"id":31,"translation":"Bãmbã tara arzãn tɩ kʋɩls zoet a tẽngrã, tɩ b nɑgsd-b beenẽ ne zũy sẽn yɑɑ sãnem la b yeelgd fut sẽn yɑɑ kõoda sẽn yaɑ fu-sɑɑlɑ (harɩɩr) sẽn yaa faas lɑ tɑgdo, tɩ bãmb yaa sẽn kɩll ɑ pʋgẽ gat zutu, ad yel-sõmd yɩ neema tɩ zĩndig zĩig me be neere."},{"id":32,"translation":"La rɩk bilgr n wĩnig-b raop a yiibu, Tõnd maana sib pʋt a yiib n kõ b yiibã yembre, la D gũbg pʋt a yiibã ne tɑmɑr-tɩɩse, la D ning kood pʋt a yiibã sʋka."},{"id":33,"translation":"Pʋt a yiibã fãa woma womb tεkẽ b pa boog bɑɑ fʋɩ ye, tɩ Tõnd pusg kʋɩlg pʋt a yiibã sʋka."},{"id":34,"translation":"Lɑ ɑ le tar tɩ-biis ɑ tɑɑbɑ, la a yeel a tũud-n-taagã n sõsd ne-a: \"mam yɩɩda foom ne arzεka, n leb n yɩɩd foo ne neb sõor lɑ zɩslem."},{"id":35,"translation":"La a kẽ a pʋʋgã pʋg tɩ yẽnda yaa sẽn wẽg a menga, ɑ yeelɑme: \"mam pa tẽed tɩ wãnde na n sɑame lae;"},{"id":36,"translation":"m leb n pa tagsd tɩ Dũni wã me na n yikame, lɑ baa tɩ b sã n lebs mɑɑm m Soabã nengẽ, m na n tɩ mika sõmã sẽn yɩɩd mam pʋʋgã yεsɑ\"."},{"id":37,"translation":"A tũud-n-taagã yeel-a lɑme n sõsd ne-a: \" rẽ yĩnga fo mɑɑndɑ sõm-zɩɩlem ne Naab ning sẽn naana foom n yi tomẽ wã, rẽ poorẽ ne mani, rẽ poorẽ t'A naan foom tɩ f yɑɑ raoa?\""},{"id":38,"translation":"La sã n yaa ne maam, yaa Wẽnd la mam Soabã, m kõn n maan lagem-n-taar ne m Soɑbã baa ɑ ye."},{"id":39,"translation":"Fo sẽn wa n kẽ f pʋʋgẽ wã, fo sã n da yeelame:\" ad yaa sẽn tɑ ne Wẽnd rɑɑb la woto! Pãng ka be rẽnda ne Wẽnde\". Fo sã n neeme tɩ mam pa tɑ foo ne arzεk la koamba,"},{"id":40,"translation":"Ad mɑm Soabã tõe n kõo maam sõblem sẽn yɩɩd fo pʋʋgã, la A tʋms fo pʋʋgẽ wã gεεl sẽn yi saasẽ wã t'a lebg zĩ-peell n salsd nɑo."},{"id":41,"translation":"Maa a koomã lebg zulung tɩ fo ka tõe n bao-a n paam ye\"."},{"id":42,"translation":"Tɩ sãangã gũbg a tɩ-biisã t'ɑ wɑ bɑɑs n pãbd nug-poak yẽ arzεkã a sẽn kẽes a pʋgẽ wã bõne, tɩ pʋʋgã kao n lʋɩ a yẽgã zutu. Tɩ yẽ yetẽ: \" kɑto m bãngẽ n rag n ka maanẽ lagem-n-taar ne mam Soabã baa yembre\"!"},{"id":43,"translation":"Tɩ zãma ka zĩnd n na n sõng-a n yi Wẽnd nɑngã ye; ɑ pa tõog n sõng a meng me ye."},{"id":44,"translation":"Zĩ-kãensã zĩigẽ fãɑgd yɑɑ Wẽnd ɑ yembre, Yẽnda rolb n yɩɩd sõmblem lɑ bɑɑs neere."},{"id":45,"translation":"La rɩk bilgr n wĩnig-b dũni wã vɩɩmã yalẽ, a yaa wala koom Tõnd sẽn sik-a saasẽ wã tɩ tẽngã bõn-tobd fugumd ne-ɑ; rẽ loogr poorẽ t'a wɑ lebg zeend tɩ sebgã yelgd-ɑ, lɑ Wẽnd yɩɩme n yaa Tõod ne bũmbã fãa."},{"id":46,"translation":"Arzεkã la kom-ribli wã yaa dũni wã faas-teedo, la ad tʋʋm-sõmã wã n yɩɩd sõmblem ne keoob fo Soabã nengẽ, la b yɩɩd sõmblem me tẽeb pʋgẽ."},{"id":47,"translation":"Lɑ tẽeg raar ning Tõnd sẽn na n kẽnes tãmsã tɩ fo ne tẽngã t'a yaa sẽn puk zãngɑ, tɩ Tõnd tigim-b n pa bɑs b ned baa a yembr ye."},{"id":48,"translation":"Tɩ b tall-b n tɩ bɑll ne fo Soabã nengẽ rulg-rulgɑ: \" ad yãmb waa Tõnd nengẽ wala Tõnd sẽn ra naan yãmb rãeenemã; yãmb yaool n rag n sãmbdame tɩ D kõn n tol n maan sεk ne yãmb ye."},{"id":49,"translation":"Tɩ b rɩglg (tʋʋmã) gafo, tɩ fo ne nin-wẽnsã sẽn be pelen-yɩk pʋgẽ ne bũmb ning sẽn be gafẽ wã, la b yetẽ: \"yaa tõnd wɩɩbdo! Yaa bõe me gɑf lɑ woto n pa basd sẽn paood maa sẽn waoog rẽndame t'a gũbg-a?\" Tɩ b mik b sẽn tʋmã tɩ be beenẽ, la fo Soabã pa wẽgd ned baa a yembr ye."},{"id":50,"translation":"Lɑ tẽeg Tõnd sẽn wa n yeel malεgsã: \" maan-y a Adam suguudu\", tɩ b maan suguudã, rẽnda a ɭblɩɩs bɑl sẽn dɑ yɑɑ zĩnã, t'ɑ zãgs a Soabã saglgã, rẽ yĩngã yãmb na n rɩk-a lame ne a koambã n maan lall-n-taas tɩ ka Maam, tɩ b yaool n yaa yãmb bεεba? Ad wẽgdbã tedgr yɩ wẽnga."},{"id":51,"translation":"Mam ka mɑɑn-b (a ɭblɩɩs ne a koambã) kaset saasã la tẽngã naanegẽ, b pa yɩt kaset ne b mensã nɑɑneg me, la Mam pa yɩ n na n rɩk menesdbã tɩ yaa sõngdb ye."},{"id":52,"translation":"Tẽeg raar ning A sẽn na n yeel-ba: \" bool-y Mam lagem-n-taas nins yãmb sẽn da yẽgemdã wε,\". Tɩ b na n bool-b tɩ b ka sak b yĩng ye, tɩ Tõnd mɑɑn hɑlkr zĩig tɩ b nɑɑg tɑɑb ɑ pʋgẽ."},{"id":53,"translation":"Tɩ nin-wẽnsã yãnd Bugmã ne bãng-n-wãak tɩ bãmb na n lʋɩɩ a pʋgẽ, la b pa paam põsgr zĩig n nɑ n yi-a ye."},{"id":54,"translation":"La ad Tõnd welsa Alkʋrãan-kãng pʋgã bilgr buudã fãa n wĩnig nebã, la ninsaal yɩɩme n yɩɩd bũmbã fãa ne no-koεεmã."},{"id":55,"translation":"Lɑ bũmb pa gɩdg nebã tɩ b kõ sɩda kãndgrã sẽn wa n wa-b la b kos b Soabã t'A yaaf-bɑ, yɑɑ b sẽn rat bɑl tɩ rãeenem rãmbã nɑ-kẽndrã wɑ bãmb me nengẽ wã, maa tɩ nɑngã wɑ wɑ bãmb nengẽ vẽenegã."},{"id":56,"translation":"Lɑ Tõnd pa tʋmsd tẽn-tʋʋmbã rẽndame tɩ b yaa sũ-noogdb la bugsdba, la neb nins sẽn kɩflã maanda no-koεεm ne zĩri sẽn na yɩl n menes sɩdã ne rẽ, la b rɩk Mam Aaya-rãmbã (Alkʋrãanã) la b sẽn bugsd-b ne bũmb ningã n yɑɑndẽ."},{"id":57,"translation":"Lɑ ãnd wẽgb n yɩɩd ned ning b sẽn tẽeg-ɑ ne Tõnd Aaya-rãmbã t'a gũd a zãn-kuidg la a yĩm a nus ɑ yiibã sẽn tʋm tɩ reng taoore, ad Tõnd ninga b sũyẽ wã lima, n kɩt tɩ b pa tõe n fahem-a (Alkʋrãanã) ye, la b tʋbẽ wã yẽdb n be beenẽ. Bɑɑ tɩ fo sã n boond-b n tʋgd kãndagr zĩigẽ, b pa na n tol n rɩk sor lɑe."},{"id":58,"translation":"La fo Soabã yaa yaafg Naabã n yaa yolsg Soɑbɑ. A sã n rag n yõkd-b lame b tʋʋmã yĩnga, A rag n nɑ yãg ne-b ne sɩbgrã. Ka woto ye, ad b tara sεka, b kõn n tol n pɑɑm kõom zĩig n põs-ɑ ye."},{"id":59,"translation":"Lɑ tẽn-kãensã Tõnd hɑlk-b lɑme, b sẽn wa n wẽgã, la Tõnd maana b halkrã tɩ tall sεka (raare)."},{"id":60,"translation":"Lɑ (tẽeg) a Musa sẽn wa n yeel a sõgnã: \" mam pa na n bɑk n kẽnd hal n tʋg n tãag mog a yiibã yek-taabã zĩigẽ maɑ tɩ m kẽn zãmaan wooko\"."},{"id":61,"translation":"La b sẽn wa n ta mog a yiibã yek-taab zĩigã, b yĩma b zĩifã t'a rɩk a sorã mogrã pʋgẽ n bɑsd wĩigɑ."},{"id":62,"translation":"B sẽn wa n zʋʋgã, a yeela a sõgnã: \" tall d rɩɩbã n wa ne, ad Tõnd yãa d bob-kãngã pʋgẽ yɑɑms tεkẽ ."},{"id":63,"translation":"[Tɩ sõgnã] yeele: \" fo yãame, tõnd sẽn wa n kɩll pĩigẽ wã, mam yĩma zĩifã la bũmb pɑ yĩms mɑɑm rẽndɑ ɑ Sʋtãan balɑ, tɩ mam pa togs foom ye,- ɑd a rɩkɑ ɑ sorã mogrã pʋgẽ tɩ yɑɑ yel-solemde\"."},{"id":64,"translation":"T'a [Musa] yeele :\" ad yaa rẽ la tõnd sẽn dɑ baoodã\". Tɩ b yiibã lebg n rik b nɑo wã vũun n tũnugdẽ."},{"id":65,"translation":"Tɩ b yiibã tʋg n mik yɑmb sẽn yɩ Tõnd yamb sõmsã pʋgẽ D sẽn kõ-a yolsg sẽn yi Tõnd nengẽ la D wĩnig-a bãngr sẽn yi Tõnd nengẽ."},{"id":66,"translation":"A Musa yeel-a lɑme:\" rẽ yĩnga m tõe n tũu foom sẽn na yɩl tɩ f wĩnig-m B sẽn wĩnig foom, sẽn yɑɑ kãndagrã?\""},{"id":67,"translation":"La a yeele: \"ad fo ka na n tõog n maan sugr ne maam ye\"."},{"id":68,"translation":"F na n maana sugr wãn ne bũmb ning fo sẽn pa tar a bãngre?\""},{"id":69,"translation":"La a [Musa] yeele: ''Wẽnd sã n sɑke fo na n mika maam tɩ m yaa sugr soaba, m ka na n kɩɩs foom yell me zug ye''."},{"id":70,"translation":"La a yeele: \" fo sã n na n tũ maam, ra sok maam yell baa a yembr võor hal tɩ mam wa n togs foom a võorã\"."},{"id":71,"translation":"Tɩ b looge n tɩ tãɑg b sẽn nɑ n tɩ zomb koglgã t'a poog-a, t'a [Musa] yeele: \" fo poog-a lame n na n bõr a nebã bɩɩ? Ad fo wɑɑ ne yel-gẽengɑ (yel-kidgɑ)!\""},{"id":72,"translation":"La a yeele: \"rẽ yĩnga, mam pa reng n yeel foom tɩ f ka tõe n maan sugr ne maam?\""},{"id":73,"translation":"La a [Musa] yeele: \"ra yõk maam m sẽn yĩm yĩng ye, la ra weoog maam m yellã pʋgẽ kãe-kãe ye''."},{"id":74,"translation":"Tɩ b na n leb n tud n tɩ tãɑg b sẽn nɑ n yek biiga, t'a be ɑ kʋʋbẽ. T'a [Musa] yeele: \" fo kʋʋ yõor sẽn yaa yɩleng tɩ pa tũ ne yõor ye, ad fo wɑɑ ne yell sẽn kisi!\""},{"id":75,"translation":"La a yeele: \"rẽ yĩnga, mam pa reng n yeel foom tɩ f ka nɑ n tol n tõog n maan sugr ne maam?\""},{"id":76,"translation":"T'a Musa yeele: \" m sã n le sok foom bũmb a to yel-kãngã poorẽ, bɩ f ra le bas maam tɩ m pʋg-f ye, f taa padeng tεkẽ mam yellẽ wã\"."},{"id":77,"translation":"Tɩ b loog hɑl n wɑ tɩ ta tẽngẽ n bao rɩɩb tẽngã rãmb nengẽ tɩ b zãgs tɩ b kõn n reeg-b sãand ye; tɩ b yã lalg sẽn kɩll n rat n lʋɩ t'a maneg-a n me n yalse. La a [Musa] yeele: fo sã n rata f reegdɑ keoor a yĩngɑ\"."},{"id":78,"translation":"La a yeel-ɑ: \"wã la maam ne foom sʋk welgre, m na n wĩniga foom bũmb ning fo sẽn pa tõog n maan sugr ɑ poorẽ wã võore\"."},{"id":79,"translation":"La sã n yaa ne koglgã, ra yaa nimbãɑn-neb rẽndɑ tɩ b tʋmd mogrã pʋga, tɩ m tʋll n na n ning-a zanga, bala naab n be b taoorã n reegd koglg sẽn yɑɑ sõmã fãa ne fãɑbo."},{"id":80,"translation":"La sã n yaa ne bi-bilfã, a roagdb a yiibã yaa kõ-sɩd rãmba, lɑ biigɑ nɑ n yii kɩfre ɑ kɑseng poorẽ, tɩ tõnd yaeesd t'a na n wa menesɑ b yiibã tɩ b kedg la b kɩfle b sẽn nongɑ keelem."},{"id":81,"translation":"Tɩ tõnd tʋll tɩ b Soabã tedg n kõ b yiibã bi-sõng sẽn yɩɩd yẽ yɩlgrẽ n leb n pẽ n yɩɩd ne ɑ nɑ yols ɑ roɑgdb ɑ yiibã."},{"id":82,"translation":"La sã n yaa ne lalgã, ra yaa tẽngã pʋg kom-dibli ɑ yiib sẽn yɑa kɩɩbs rẽndɑ, tɩ b arzεk n da be lalgã tẽngre; la b saambã yɩɩ nin-sõngo, tɩ fo Soabã tʋll tɩ b lebg kãsembɑ n buk b arzεkã. Woto yaa yolsg sẽn yi fo Soabã nengẽ, lɑ mam pa maan yel-kãensã ne m raab ye, yaa woto la bũmb ning fo sẽn pa tõog n maan sugr ne-ɑ wã welsgo\"."},{"id":83,"translation":"La b sokda foom a ZulƘarnayn yelle. Yeele: \" m na wa n karem n togs yãmb a kibare\"."},{"id":84,"translation":"Ad Tõnd kõ-a-la pãng la tõog tẽn-gãngã zugu, la D rɩk bũmbã fãa gill ɑ sẽn tʋll ɑ sabab n kõ-a t'ɑ tɑ ɑ rɑɑbẽ wã."},{"id":85,"translation":"T'a rɩk sababã (sorã)."},{"id":86,"translation":"Hal t'a tʋg ta wĩntoog sẽn lʋɩtẽ, ɑ mik-ɑ lɑme t'a lʋɩta ko-nif tʋʋlgẽ ( tãnd sẽn yɑɑ sɑbele) la a mikɑ neb beenẽ sẽn yɑɑ kɩfr-dãmbɑ, tɩ Tõnd yeele:\" Zulkarnayni maa tɩ fo sɩbg-ba maa f maan-b neere."},{"id":87,"translation":"La a yeel yã: \" ned ning sẽn wẽg-a d na n namsɑ a soabã, la d lebs-a a Soabã nengẽ t'A tʋg n nams-a ne nong sẽn yaa kεgenga''."},{"id":88,"translation":"La sã n yɑɑ ned ning sẽn kõ-a sɩd la a tʋm sẽn sõmbe, ɑ tɑrɑ keoor sẽn yɑɑ ɑrzãn, D na n yeel-ɑ-lɑ tõnd sɑglsẽ wã sẽn yɑɑ yol-yole."},{"id":89,"translation":"Rẽ poorẽ t'a leb n rɩk sor ɑ to n tũ sababã. n tʋg wĩntoog sẽn pukdẽ."},{"id":90,"translation":"Hal t'a sẽn wɑ n tɑ wĩntoogã pʋkrẽ wã, ɑ mikɑme t'ɑ pukdɑ neb zug Tõnd sẽn kɑ ning lill bãmb ne wĩntoogã sʋk ye."},{"id":91,"translation":"Yaa woto lɑ ɑ yellã, lɑ ɑd Tõnd minimã gũbgɑ bũmb ning sẽn be a nengẽ wã."},{"id":92,"translation":"Rẽ poorẽ t'a leb n dɩk sor ɑ to n tũ sababã."},{"id":93,"translation":"Hal t'a tʋg n ta tãeens a yiibã geoong sʋka, n tɩ mik zãma sẽn pa tʋllẽ n fahem nin-zẽmes goam ye."},{"id":94,"translation":"La b yeel yã: \" Zulkarnayni, ad a Yaaguug la a Maaguug maanda sãang tẽngã zugu, lɑ rẽ yĩngɑ tõnd tõe n yaoo foom sẽn na yɩl tɩ fo maan gɩdr tõnd ne bãmb sʋkã?\""},{"id":95,"translation":"T'a yeele: \"mam Soabã sẽn kõ maam tõog la pãng ningã sõmblem n yɩɩd ligd fãɑ yãmb sẽn kõt mɑɑm, bi y sõng-y maam ne pãnga, tɩ m maan gɩdr yãmb ne b sʋka."},{"id":96,"translation":"Wa-y ne kud-gɩrsã, hɑl t'ɑ sẽn wa n me n yek tãees a yiibã tɩ zems tɑɑbɑ, a yeelame: \"zug-y-yã\". Hal t'a sẽn n wɑ n lebg bugmã ɑ yeelɑme: \"wa-y ne zũud tɩ m kiig ɑ zug\"."},{"id":97,"translation":"B pa tõog n gãndg-ɑ, b pa tõog n poog n yi me ye."},{"id":98,"translation":"La a yeelyã: ''woto yaa mam Soabã yolsgo, la mam Soabã pʋleng sã n wɑ wa, A maand-a lame t'a lʋɩ n sãeege; lɑ mam Soabã pʋleng yɩɩme n yaa sɩda''."},{"id":99,"translation":"Lɑ D bas bõn-nɑɑndsã sãndɑ tɩ b fãood taab ra-kãng rɑɑrã sẽn yɑɑ zãmɑɑnɑ pɑɑsgẽ wã ; tɩ b fʋʋs bargẽ wã tɩ D tigim-b tiging tεkẽ n nɑ n geel-bɑ."},{"id":100,"translation":"La D puk Gεhannem bugmã rɑ-kãng rɑɑrã n wĩng kɩfr-rãmbã pukr tεkẽ."},{"id":101,"translation":"Neb nins nin sẽn da be lill pʋgẽ n yi Mɑm yʋʋrã tẽegrã, lɑ b rɑ yɩ n da ka tõe n kelg Wẽnd Aɑyɑyã ye."},{"id":102,"translation":"Rẽ yĩnga neb nins sẽn kɩflã tẽedame tɩ b na n gãda Mam yembsã n maan lall-n-taas zẽng sẽn pa Maam? Ad Tõnd sεglɑ Gεhannem kɩfr-rãmbã yĩngɑ, tɩ yaa b sigb zĩiga."},{"id":103,"translation":"Yeele:\" rẽ yĩnga m wĩnig yãmb neb nins sẽn yɩɩd bõn b tʋʋm pʋg bɩ?\""},{"id":104,"translation":"Yaa neb nins b tʋʋmã dũni wã pʋgẽ wã sẽn menem n bɑs-b yikrã rɑɑrã tɩ b rãmbã yaool n tẽed tɩ b tʋmda tʋʋm-sõms sẽn nɑ n wɑ nɑf-bɑ."},{"id":105,"translation":"Bãmb yaa neb sẽn kɩɩs b Soabã Aaya-rãmb la A yekrã, tɩ b tʋʋmã lʋɩ , rẽnd D ka na n fɑ-b dũni yikr rɑɑrã ye."},{"id":106,"translation":"Yaa woto tɩ b rolb yɑɑ gεhɑnnɑm, b sẽn kɩflã la b rɩk Mam Aaya-rãmbã la M tẽn-tʋʋmbã tɩ yaa wɩsgã yĩnga."},{"id":107,"translation":"Ad neb nins sẽn kõ sɩdã la b tʋm tʋʋm-sõmã wã, arzãn na-tẽngã la b zĩndg zĩiga."},{"id":108,"translation":"B yɑɑ pɑɑdb a pʋgẽ, b pa baood tedgr n nɑ bɑs-ɑ ye."},{"id":109,"translation":"Yeele:\"mogrã sã n da yaa rʋba, tɩ b na n tall-a n gʋls m Soabã koeesã, mogrã na sε, taoor tɩ m Soabã koeesã ka sε ye, baa tɩ Tõnd sã n wa ne mogã buud n pɑɑse\"."},{"id":110,"translation":"Yeele:\" ad mam yaa ned wa yãmb bilgri, tɩ b tʋmd wahɩ tɩ wat mam nengẽ, tɩ ɑd yãmb Soabã yaa Soɑb yεng, lɑ ned ning sẽn tẽed a Soabã sεgbã, bɩ a tʋm tʋʋm-sõma la a ra maan lagem-n-taar ne a Soabã baa fʋɩ ye\"."}]},{"id":19,"verses":[{"id":1,"translation":"Kaaf, Haa, Yaa, ʿAyn, Ṣaad [1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Woto yaa fo Soabã yolsg A sẽn maan n kõ A yambã a Zakariyaa wã lɑ D togsd foo."},{"id":3,"translation":"A sẽn wa n bool a Soabã ne solgre."},{"id":4,"translation":"N yeele:\" M Soaba! M kõbã valemsame, tɩ mam zugã puk ne peelem; m Soaba! M pa yɩ n kos Foom me n kong ye''."},{"id":5,"translation":"La mam yaeesda pẽdbã ledsgã mam kũum poorẽ, lɑ mam pagã yaa pʋg-kir n pa rogdẽ ye, bɩ F kõ maam lεdsd sẽn yi Fo nengẽ sẽn yaa biig tɩ sõngd-mɑ."},{"id":6,"translation":"T'a rɩkd mam faado, la a rɩk a Yakuub zakã rãmb faado, la maan-a, m Soaba! T'a yɩ b sẽn yard ɑ soɑbɑ."},{"id":7,"translation":"(Yaa foo a) Zakariyaɑ, Tõnd na n nooga fo sũur ne biiga, a yʋʋr la a Yahyaa, Tõnd pɑ mɑɑn sẽn dɑ loog tɩ b pʋd ɑ yʋʋrã buud ye."},{"id":8,"translation":"La a [ Zakariya ] yeel yã: m Soaba! Yɩta wãn tɩ mam paam biiga, tɩ mam pagã yaa kiri, la ma me yaool n taa kʋʋlem tεkẽ."},{"id":9,"translation":"La ɑ [mɑlεkã[ yeel yã: \"yellã yaa wɑ fo sẽn togsã! Lɑ fo Soabã yeelame t'ɑ yaa yol-yol ne Yẽ; lɑ ad Mam da naana foom sẽn dɑ loog tɩ fo ra pa yɩ n yɑa fʋɩ ye."},{"id":10,"translation":"La a yeel yã: \"m Soaba! Maan ɑ tagmas n kõ maam tɩ m bãnge\". lɑ A yeel yã (biigã paoong) tagmasã yaa fo sẽn na n wɑ ka tõe n gom ne nebã yʋnd a tãab lɑ f tɑr laafɩ\"."},{"id":11,"translation":"T'a yi Mĩhrẽ wã n kẽng ɑ nebẽ wã n yeel-b ne teesg tɩ b yɩlg A yʋʋrã zaabr la yibeoogo."},{"id":12,"translation":"Yahyaa, gãd Gafã (Taooraatã) ne nidg pãnga, la Tõnd kõ-a-la bãngrã t'a nɑn yaɑ bilfu."},{"id":13,"translation":"(N leb n kõ-a) nimbãan-zoeer sẽn yi Tõnd nengẽ, la yɩlgre; A leb n yɩɩme n yaa wẽn-zoεta."},{"id":14,"translation":"N yɑa manegd n tʋgd a roagdb a yiibã, a pa yɩ waoog-m-meng soab n yɑɑ Wẽnd-kɩɩs ye."},{"id":15,"translation":"Lɑ tɩlgr be ne-a a rogem raare, la a kũum raare, la raar ning b sẽn na n vʋʋg-a t'ɑ yɑɑ vɩtã."},{"id":16,"translation":"Lɑ tẽeg Gafã (Kʋrãanã) pʋgẽ, a Maryam yelle, a sẽn wa n lak n bɑs a zakã rãmb n tees wĩntoog sẽn pukdẽ."},{"id":17,"translation":"N maan lill n yi-ba, tɩ Tõnd na n tʋms Gibriil tɩ kẽng a nengẽ t'a maan a meng n lebg ninsaal fɑs."},{"id":18,"translation":"Ta a (Maryam) yeele: \"mam kota gũudum ne Yolsg Nɑɑbã n yi foom tɩ f sã n zoeta Wẽnde."},{"id":19,"translation":"La a yeel yã: \"ad mam yaa fo Soabã tẽn-tʋʋma, n na n wa kõ foom bi-yɩlenga\"."},{"id":20,"translation":"La a yeel yã:\" mam na n yɩɩ wãn n paam biig tɩ sɩd pa pẽneg mɑɑm m leb n pa yɩ yoaad me?\""},{"id":21,"translation":"T'a yeele: \"yaa woto wɑ fo sẽn yeelã! Lɑ fo Soabã yeelame: \" woto yaa yol-yol ne Maam, la sẽn na yɩl tɩ d maan-ɑ tɩ yaa yel-solemd ne nebã la yolsg sẽn yi Tõnd nengẽ, la ɑd yaa pʋleng sẽn zoe n yɩ.\""},{"id":22,"translation":"T'a rɩk ɑ pʋgã n kẽng ne-ɑ zĩig sẽn zãre."},{"id":23,"translation":"Tɩ rogmã zabdem tɑll-ɑ n tʋg Tɑmɑr-tɩɩgã sεεgẽ, ɑ yeelɑme: \" kɑto ! Mam sã n da kiẽ taoor tɩ wã pɑ wɑ pɑ são, tɩ mɑm lebg yell b sẽn yĩmi!\""},{"id":24,"translation":"T'ɑ (ʿIisa) bool-a ɑ tẽngrã [n yeele:] \"ra sãam f sũur ye. Ad fo Soabã maana ko-sor fo tẽngrã."},{"id":25,"translation":"Lɑ f Miim Tɑmɑr-tɩigã yẽgre tɩ tamarʋ maas n na n dʋʋg f nengẽ tɩ yaa sẽn wob pɑɑlem."},{"id":26,"translation":"Bi f rɩ la f yũ la noog f sũuri. Fo sã n wa tʋg n yã ned t'ɑ sok-fo, bɩ f yeel ad mam rɩkɑ pʋleng ne Yolsg Naabã sĩndg no-loeere, rẽnd m kõn n tol n gom rũndɑ ne ned ye."},{"id":27,"translation":"T'a tall-a (biigã) n kẽng a nebẽ wã, tɩ b yeele Mɑryɑm:\" ad fo wa ne yell kãseng sẽn yɑɑ zɩlembeedo."},{"id":28,"translation":"A Harʋʋn tão wã, fo saambã pa yɩ nin-wẽng ye, fo ma wã me pa yɩ yoaad-poak ye."},{"id":29,"translation":"T'a tees-a [biigã], la b yeel yã: \"tõnd nɑ n gomɑ ne biig sẽn be zεgsẽ wãn-wãnɑ?"},{"id":30,"translation":"La a [biigã] yeel yã: \" ad mam yaa Wẽnd yamba, A kõo maam Gafã lɑ A leb n maan maam tɩ m yaa nabiyaama,"},{"id":31,"translation":"La A maan maam tɩ mam tar bark mam sẽn be zĩig ning fãa, la A sagl maam ne pʋʋsg la zak tɩ mam sã n ket n vʋɩ."},{"id":32,"translation":"N yɑɑ mɑnegd ne m mɑ wã, A ka maan maam tɩ m yaa waoog-m-meng soab n yaa zu-be-ned ye."},{"id":33,"translation":"Lɑ tɩlgr be ne maam m rogem raare, la m kũum raare la raar ning b sẽn na n vʋʋg-ma yikrã raarã."},{"id":34,"translation":"Yaa woto la a Yiisa sẽn yaa a Maryam biigã, yaa sɩd-koεεgã lɑ woto pɑ bãmb sẽn be a soɑb pʋgẽ n maand sik ɑ yellã pʋgẽ wã ye."},{"id":35,"translation":"Pa sõmb ne Wẽnd t'A tall biig buud ye, A yɩlgɑme n yi rẽ, A sã n bʋ yelle, A yet-a lame: \"yɩ!\" t'a be yɩɩbẽ."},{"id":36,"translation":"Lɑ ɑd yaa Wẽnd la mam Soaba; n leb n yaa yãmb Soabã. Bɩ y tũ-A, tɩ wãnde lɑ sor sẽn yɑɑ tɩrga."},{"id":37,"translation":"Tɩ sulã yõs taab bãmb ne taab sʋka, rẽnd wɩɩbd be ne sẽn kɩfl-bã, sẽn yɑɑ ra-kãsengã raar yel-yɩtsã."},{"id":38,"translation":"B wʋmb kɑ to b yãɑb me pɑ tɑr to rɑɑr ning b sẽn na n wa Tõnd nengẽ wã! La ad rũndã wẽgdbã bee meneng sẽn yaa vẽeneg pʋgẽ."},{"id":39,"translation":"La bugs-b ne nĩmsã raarã, yellã sẽn wat n bʋ wã; tɩ bãmb yaool n be yam yaal-yaal pʋgẽ n ka kõt sɩd ye."},{"id":40,"translation":"Ad yaa Tõnd n rɩkd tẽngã faad la bũmb nins sẽn be a zugã fãa faado, la b lebgr zĩig me yaa Tõnd nengẽ."},{"id":41,"translation":"La f tẽeg Gafã pʋgẽ a ɭbraahɩɩm yelle, ad a yɩɩ sɩd soab n yɑɑ nabiyaamã;"},{"id":42,"translation":"A sẽn wa n yeel a saambã: \"m saamba, yaa bõe tɩ fo tũud bũmb sẽn pa wʋmd la ɑ pa ne, la a pa tõe n naf foom n yi baa fʋɩ?"},{"id":43,"translation":"M saamba, ad mam paama bãngr fo sẽn pa tare, bi f pʋg maam tɩ m kãndg foom sor sẽn yaa tɩrga."},{"id":44,"translation":"M saamba, ra tũ a Sʋtãan ye, ad a yɩɩme n yɑɑ dũni Yolsg Naabã (Ar-Rahmɑɑn Naabã) kɩɩsda."},{"id":45,"translation":"Yaa m saamba, ad mam yaeesdame nang nɑ n wa paam foom sẽn yi dũni yolsg Naabã nengẽ, tɩ fo wa yɩ a sʋtãan lallda."},{"id":46,"translation":"Lɑ ɑ yeel yã : \"Fo kisɑ mam soaben-dãmbã! Foo ɑ ɭbraahɩɩmã? Fo sã n pa tek n bas (tõnd rʋbsã sãbsgo) m na lob foom ne kuga, lɑ pʋs n wãag n bas maam wakat woko\"."},{"id":47,"translation":"La a yeel yã:\"tɩlgr be ne foom, m na wa n kos m Soabã t'A yaaf-fo, mam Soabã yaa manegd ne maam\"."},{"id":48,"translation":"La m lak n basa yãmb ne bũmb nins yãmb sẽn tũud zẽng sẽn pa Wẽndã fãa. M tũuda m Soabã A ye, tɩ sãnd-sãnde m kõ n tol n kos m Soabã n kong n wɑ yɩ zu-be-ned ye\"."},{"id":49,"translation":"La a sẽn wa n lak n bas-b la bũmb nins b sẽn tũud zẽng sẽn pa Wẽndã, Tõnd kõ-a-la a ɭshaak la a Yaakuuba, la b fãa gilli Tõnd maan-b lame tɩ b yaa nabiyaam-dãmba."},{"id":50,"translation":"La Tõnd kõ-b-la bũmb sẽn yi Tõnd yolsgã pʋgẽ, la D maan yʋ-noog sẽn zẽk b yĩngɑ."},{"id":51,"translation":"Le tẽeg Gafã pʋgẽ a Musa yelle, ad a yɩɩ pʋ-peelem soaba, n yaa tẽn-tʋʋm n yaa nabiyaama."},{"id":52,"translation":"Tɩ Tõnd bool-a Tʋʋr tãngã rɩtg wεεngẽ, lɑ D pẽneg-ɑ ne sõsgɑ."},{"id":53,"translation":"La D leb n kõ-a sẽn yi Tõnd yolsgã pʋgẽ, n maan a ma-biig a Haarʋʋn t'a yaa nabiyaama."},{"id":54,"translation":"Le tẽeg Gafã pʋga a ɭsmaa'ɩɩl yelle, ad a yɩɩ pʋleng pidsda, n leb n yaa tẽn-tʋʋmã n yaa nabiyaama."},{"id":55,"translation":"A ra sagenda a zakã rãmb ne Pʋʋsg la zak yãkre, a leb n da tara yard a Soabã nengẽ."},{"id":56,"translation":"Tẽeg Gafã pʋga a ɭdrɩɩsa, ad a yɩɩ sɩd soab n yaa nabiyaama."},{"id":57,"translation":"Tɩ Tõnd zẽk ɑ yʋʋrã t'ɑ ziirã zẽke."},{"id":58,"translation":"Ad bãmbã la Wẽnd sẽn maan-b rãmb neema wã, sẽn yi nabiyaam-rãmbã pʋgẽ, sẽn yi a Adam koɑmbẽ la neb nins Tõnd sẽn rɩk n naag a Nuuh koglgã pʋgẽ wã, la sẽn yi a ɭbraahɩɩm la a ɭsraa'ɩɩl koɑmbẽ lɑ neb nins Tõnd sẽn kãndg la D tũusã pʋgẽ, b sã n wa karemd Ar-rɑhmɑɑn Nɑɑb Aayayã b nengẽ, la b sẽn lʋɩt n maan suguud n kũmdẽ۩."},{"id":59,"translation":"Tɩ lεdsdb leds bãmb poorẽ, n yeeb Pʋʋsgã la b tũ b yõyã yamleoodo, lɑ yi bilf bala b na yek wẽng Gεhɑnnɑm pʋgẽ"},{"id":60,"translation":"Rẽnda ned ning sẽn tuub la a kõ sɩda la a tʋm tʋʋm-sõmse, ad bãmbã rãmbã na n kẽe arzãna, b pa na n wẽg-b baa fʋɩ."},{"id":61,"translation":"Ãrzãn ning yolsg Naab sẽn pʋlem A yembsã ne lilli, ad A pʋlengã yaa sẽn na n wa."},{"id":62,"translation":"B pa wʋmd ɑ pʋgẽ gom-zɑɑl rẽnda tɩlgr koεεg bɑlɑ, lɑ b tara b rɩtl a pʋgẽ yibeoog la zaabre."},{"id":63,"translation":"Ad ɑrzãn ning sẽn sɩf woto wã, yẽ la Tõnd sẽn rɩkd a faad n kõt D yembsã, yembs nins sẽn yɑ-b wẽn-zoetbã."},{"id":64,"translation":"Lɑ Mɑlεgs pa sikd rẽnda ne fo Soabã saglgo, bũmb ning sẽn be tõnd taoore, la bũmb ning sẽn be d poorẽ la sẽn be wãndã sʋk yaa Yẽ n so, lɑ fo Soabã pa yɩ n yaa yĩmd ye."},{"id":65,"translation":"Saasã la tẽngã la bũmb nins sẽn be b yiibã sʋk Soabã, bɩ f tũ-A la f maan sugr ne A tũudmã, rẽ yĩnga fo mii A wõneg bɩɩ? A pɑ tɑr to ye."},{"id":66,"translation":"La ninsaal yetame: \"rẽ yĩnga mam sã n ki, b na n leb n yika maam ne vɩɩm yεsa?\""},{"id":67,"translation":"Rẽ yĩnga ninsaal pa tẽr tɩ Tõnd naan-a-lɑ sẽn dɑ looge, t'a ra pa baa fʋɩ?"},{"id":68,"translation":"Lɑ (m wẽenda) ne fo Soabã, M na n tigim-b lame la sʋtãambã, rẽ poorẽ D na peeg-b n tʋg Gεhannem rɑg-noẽ wã tɩ b yaɑ sẽn wũgi."},{"id":69,"translation":"Rẽ poorẽ, D na yiis zãma fãa pʋgẽ, neb nins sẽn yɩɩd ne wẽng ne Arahmaan Naabã kɩɩsgã."},{"id":70,"translation":"Rẽ poorẽ, Tõnd n yɩɩd minim ne neb nins sẽn sõmb ne bugmã kõomã."},{"id":71,"translation":"Ned ka be yãmb sʋk rẽndame t'ɑ pɩʋʋg be [Bugmẽ wã, Gεhãnmã põ zuku ]; ad pɩʋʋg-kãngã yaa bũmb ning fo Soabã sẽn bʋ tɩ yɑɑ tɩlɑe."},{"id":72,"translation":"Rẽ loogr poorẽ tɩ D põsg neb nins sẽn zoe Wẽndã la D bas wẽgdbã beenẽ tɩ b yĩga."},{"id":73,"translation":"Lɑ b sã n wa karemd Tõnd Aaya-rãmbã vẽenese, kɩfr-rãmbã yeta neb nins sẽn kõ sɩdã: \"sul a yiibã, ãnd n yɩɩd sõmblem ne zĩiga lɑ zɑgse la ãnd n yɩɩd sõmblem ne zĩid-n-taase?\""},{"id":74,"translation":"Lɑ sõor waoog Tõnd sẽn halk tẽms sẽn reng bãmb taoore, tɩ b arzεgs lɑ b gesr neerem yɩɩd bãmba."},{"id":75,"translation":"Yeele: \"ned ning sẽn wa n be meneng pʋga, bɩ yolsg nɑabã rõneg ɑ yĩngɑ rõnegr tεkẽ, hal tɩ b sã n wɑ yãnd b sẽn pʋlem-bã, zem tɩ yaa nangã, maa tɩ yaa dũni wã yikri, wakat-kãng b na bãng ãnd zĩig wẽng n yɩɩde, la ãnd tã-biis vɑleng n yɩɩde\"."},{"id":76,"translation":"Lɑ Wẽnd paasda neb nins sẽn kãndg-bã ne kãndgre, la yel-sõma sẽn paad n woglã n yɩɩd ne keoor f Soabã nengẽ la b leb n yɩɩd ne bɑɑs neere."},{"id":77,"translation":"Fo pɑ yã ned ning sẽn kɩfl ne Tõnd Aaya-rãmbã la a yeele: \" ad b na kõ maam koamb la arzεka\"."},{"id":78,"translation":"Rẽ yĩnga a lik n bãngɑ sẽn solgã bɩ a tɑllɑ pʋleng yolsg Naabã nengẽ t'A nɑ n kõ-ɑ-lɑ rẽ?"},{"id":79,"translation":"Pɑ poto ye! D na n gʋlsa a sẽn yetã la D paas-a nangã pʋgẽ paasg tεkẽ."},{"id":80,"translation":"La D rɩk a sẽn bɑsã fɑɑd n bɑs-ɑ t'ɑ wa Tõnd nengẽ beelle."},{"id":81,"translation":"Lɑ b gãda zẽng sẽn pa Wẽnd n maan b soab-rãmba, bʋɩl yĩng tɩ b yɩ b sõngdbɑ."},{"id":82,"translation":"Pɑ woto ye, b na n wa kɩfla ne b tũudmã la b yɩ b bεεba."},{"id":83,"translation":"Fo pa ne tɩ Tõnd n tʋmsd Sʋtãambã kɩfr-rãmbẽ wã tɩ b lengd-b [n tʋg tʋʋm beedẽ wã] lengr tεkẽ?"},{"id":84,"translation":"Bɩ f Ra yãg ne-b ye, ad Tõnd geendɑ b yõyã geelg tεkẽ, tɩ sã n wɑ sɑ bɩ D yõk-bɑ."},{"id":85,"translation":"(Tẽeg) raar ning D sẽn na n wa tigim wẽn-zoεtbã n kẽng Yolsg Naab nengẽ, tɩ b yaa zãma sẽn tɑr wɑoore."},{"id":86,"translation":"La D kãag kɩfr-rãmbã n kẽng Gεhannem tɩ b yɑɑ ko-yũud rãmbɑ."},{"id":87,"translation":"B pa tar sugsd rẽnda ned ning sẽn rɩka pʋleng dũni ne yolsg Naɑbã n kõ sɩd lɑ mɑɑn neere."},{"id":88,"translation":"La b (yɑhʋʋd-rãmb lɑ nɑsɑɑr-dãmbɑ) yeelɑme tɩ: \" yolsg Naabã tara biiga\"."},{"id":89,"translation":"Ad yãmb wa ne yel-kisg sẽn yaa bedre."},{"id":90,"translation":"Saasã tʋll n pãrsame gom-kãngã yĩnga tɩ tẽngã tʋll n pus n pãrse tɩ tãnsã tʋll n wur wurb tεkẽ."},{"id":91,"translation":"B sẽn yeel tɩ yolsg Naabã tara biigã yĩnga."},{"id":92,"translation":"La pa sõmb ne yolsg Naabã t'A wa tar biig ye."},{"id":93,"translation":"Ad bũmb ning sẽn be saasẽ wã la tẽngẽ wã fãa wata yolsg Naab nengẽ tɩ b yaa yembse n gãneg b mense."},{"id":94,"translation":"Ad A minim gũbg-b lame la A sõd-b-lɑ sõdb tεkẽ."},{"id":95,"translation":"Lɑ b yembr fãɑ na n waa A nengẽ Yikr raarã t'ɑ yaa ɑ yembre."},{"id":96,"translation":"Ad neb nins sẽn kõ sɩdã la b tʋm tʋʋm-sõmã wã, yolsg Naabã na n maan-b-lɑ nonglem."},{"id":97,"translation":"Ad Tõnd yols-ɑ-la (Alkʋrãanã) ne ɑ sẽn sɩg ne fo zɩlemdã, sẽn na yɩl tɩ fo noog wẽn-zoεtbã sũur la f bugs ne-ɑ koko-kegems (zɑb-kegmes rãmbɑ) rãmba."},{"id":98,"translation":"Lɑ sõor waoog Tõnd sẽn halk neb sẽn deng bãmbã taoore, sẽn yaa zãma; rẽ yĩnga fo tara ned baa a yembr kibare, bɩ fo wʋmda b wũn-wũni (rãɑmde)?"}]},{"id":20,"verses":[{"id":1,"translation":"Tɑɑhɑɑ.[1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Tõnd pa sik AlKʋrãanã fo zug tɩ yɩ sɑbɑb tɩ fo nams ye."},{"id":3,"translation":"A pa bũmb a to rẽnda tẽegr ne ned ning sẽn yaeesd Wẽnde."},{"id":4,"translation":"A sigame n yi sẽn naana Tẽngã la saasã sẽn zẽkã nengẽ."},{"id":5,"translation":"Yolsg Naabã, A zẽkɑ Al-ʿarsã (Naamã goeel) yĩngri (zẽkr sẽn sõm ne Wende)."},{"id":6,"translation":"Yẽnd n so bũmb ning sẽn be sãasẽ wã la tẽngẽ wã la sẽn be b yiibã sʋka la sẽn be tẽn-tomã tẽngrã."},{"id":7,"translation":"Fo sã n zẽk f koεεga, mɑɑ f solg-ɑ lame, ad A mii sẽn solg la sẽn tʋg n solg n yɩɩda."},{"id":8,"translation":"Wẽnde, Soab ka be rẽnda Yẽnda, yʋ-yɩlems yaa Yẽnd n so."},{"id":9,"translation":"Lɑ rẽ yĩnga a Muusã kibarã waa fo nengẽ?"},{"id":10,"translation":"A sẽn wa n yã bugum, n yeel a zakã rãmba: \" zĩnd-y, ad mam yãɑ bugum, raar bɩ m wa ne bug-vɩleng n wa kõ-yã maa m paam (ned) bugmẽ wã t'a wĩnig-m sorã."},{"id":11,"translation":"La a sẽn wa n ta-a wã, b bool-a lame: \"Yaa fo a Musɑ!\""},{"id":12,"translation":"Ad yaa Maam la fo Soabã, pidg f neood a yiibã, bala fo bee Tuuwaa ko-so-yɩlengẽ wã."},{"id":13,"translation":"Lɑ M tũusa foom, bɩ f kelg wahɩ M sẽn na n tʋms tɩ wa fo nengẽ wã."},{"id":14,"translation":"Ad yaa Maam la Wẽnde, Soab ka be, rẽnda Maam, bɩ f tũ Maam la f yãnes Pʋʋsgã n tẽeg Mɑm yʋʋrã."},{"id":15,"translation":"Ad dũni yikr yaa sẽn wa n sa, M pẽnegame n solgd-a, sẽn na yɩl tɩ b rol yõor fãa a sẽn tʋme."},{"id":16,"translation":"Bɩ f ra bas tɩ ned ning sẽn pɑ kõ-a sɩdã la a pʋgd a yõorã yamleoogã wa gɩdg foom n yi-a ye, tɩ f wɑt n halkɑme."},{"id":17,"translation":"La yaa bõe n be fo nug rɩtgẽ wã, yaa foo ɑ Musa?"},{"id":18,"translation":"T'ɑ yeele:\" yaa m ra-saarã; m tar-a lame n tikdẽ la m tar-a n gũud m rũmsã la m leb n tar tʋlsem ɑ tɑɑb ne-a\"."},{"id":19,"translation":"Tɩ [Wẽnd] yeele:\" lobg-a, yaa foo Musɑ\"."},{"id":20,"translation":"La a sẽn lobg-a wã, a lebga waɑf n zoetẽ."},{"id":21,"translation":"La Wẽnd yeel yã: \"rɩk-a la f ra yaees ye, D na n lebs-a-la wɑ ɑ sẽn dɑ yɑɑ to-to wã (ɑ rẽenem yɑlẽ wã)\"."},{"id":22,"translation":"La rɩk f nugã n ning f kɩrengã, t'ɑ na n yiime n yɑɑ pεεlg tɩ pa sẽer ye, rẽ me yaa yel-solemd ɑ to."},{"id":23,"translation":"Sẽn na yɩl tɩ Tõnd wĩnig foom D yel-solem bεdã sãndɑ."},{"id":24,"translation":"Kẽng a Fɩr-ʿaoon nengẽ, tɩ ɑd a kedgame."},{"id":25,"translation":"T'a [Musɑ] yeele:\" m Soabɑ! Yalg m yãoogã n kõ-mɑ,"},{"id":26,"translation":"La F yols m yellã."},{"id":27,"translation":"La F yidg loεεgã sẽn be mam zelemdẽ wã,"},{"id":28,"translation":"Tɩ b fahem mam koεεga."},{"id":29,"translation":"La maan sõangd n kõ-m sẽn yi mam zakẽ wã,"},{"id":30,"translation":"A Haarʋʋn sẽn yaa mam ma-biigã."},{"id":31,"translation":"Keng m poorã ne-a."},{"id":32,"translation":"La F lagem-a m Tẽn-tʋʋmdã pʋgẽ."},{"id":33,"translation":"Sẽn na yɩl tɩ d paam n pẽgd Foom wʋsg-wʋsgo."},{"id":34,"translation":"La d tẽegd F yʋʋrã wʋsgo."},{"id":35,"translation":"Ad Fo yaa Net ne tõndo. tõnd yellã pɑ solg Foo ye."},{"id":36,"translation":"T'A yeele: \" fo sẽn kos bũmb ningã b kõ-f lame, yaa foo ɑ Musɑ."},{"id":37,"translation":"Ad Mam maana foom neema noor a to yεsa."},{"id":38,"translation":"Wakat ning Tõnd sẽn wa n nig fo ma wã yɑmẽ wã, bũmb ning A sẽn leems-ɑ wã."},{"id":39,"translation":"\"T'ɑ ning-a koglgã pʋga; rẽ poorẽ bɩ f lobg koglgã kʋlgẽ wã tɩ kʋlgã na n lob-ɑ-lɑ kɩrenga, tɩ Mam bε sẽn leb n yaa ɑ bε n na n rɩk-a \". Lɑ M lob-f nonglem sẽn yi Mam nengẽ tɩ nebã nong-fo; lɑ sẽn na yɩl tɩ b wub foom Mam gũusg lɑ M gũub pʋgẽ."},{"id":40,"translation":"Wɑkɑt ning fo tãoã sẽn wa n kẽnd n pʋgd n tɩ yeele: \"m wĩnig-y ned ning sẽn na n wub-a?\" Yɩɩ woto tɩ Tõnd lebs foom f ma wã nengẽ, bʋɩl yĩng t'a nifã mɑɑge la a ra wa sãam ɑ sũur ye. Lɑ fo sẽn wa n kʋ nedã, tɩ Tõnd tɩlg foom n yi yõkrã, la D zarb foom zarbg tεka, tɩ fo zĩnd yʋʋm saar Madyan nebã nengẽ, rẽ poorẽ tɩ fo lebg n wa B sẽn dɑ pʋlem wɑkɑt ningã; Yaa foom a Musa."},{"id":41,"translation":"La M tũus foom tɩ f yɑɑ M Tẽn-tʋʋmã."},{"id":42,"translation":"Kẽnge, foom ne f ma-biigã ne Mam tagmas-rãmbã la y ra wa mɑɑn yɑɑms ne Mam Yʋʋrã tẽegr ye."},{"id":43,"translation":"Yãmb y yiibã, Kẽng-y a Fɩr-ʿaoon nengẽ, tɩ ad a zʋʋgɑ toɑdgɑ."},{"id":44,"translation":"Bɩ y gom ne-a koεεg sẽn bʋgse, raar ning a na tẽeg n zoe Wẽnde."},{"id":45,"translation":"La b yiibã yeel yã: \" Tõnd Soaba, ɑd tõnd yaeesdame t'a nɑ n wa yãgɑ ne tõnd namsg maa a maan n zʋʋg tõnd sɩbgrã pʋgẽ."},{"id":46,"translation":"T'A yeele:\" ra yaees-y ye, Mam bee ne yãmbɑ, M wʋmdame la M neẽ,"},{"id":47,"translation":"Bɩ y kẽng a nengẽ n tɩ yeel-a: \" ad tõnd yaa fo Soabã Tẽn-tʋʋmb a yiibu, bɩ f yiis ɭsra'εεl koambã tɩ b tũ tõnd la f ra nams-b ye, ad tõnd waa fo nengẽ ne fo Soabã tagmas-rãmbɑ, lɑ tɩlgr be ne ned ning sẽn tũ kãndgrã!"},{"id":48,"translation":"Ad B tʋma wahɩ tɩ wa tõnd nengẽ tɩ namsgã bee ne ned ning sẽn yags-a la a gũd a kudga\"."},{"id":49,"translation":"T'a (Fɩr-ʿaoon) yeele: \"yaa ãnd la yãmb y yiibã Soabã, Musɑ?"},{"id":50,"translation":"T'a yeele: \"Tõnd Soabã la sẽn naana bũmbã fãa gilli, rẽ poorẽ t'A togl-ɑ."},{"id":51,"translation":"T'ɑ Fɩr-ʿaoon yeele; \" la zãma rãmb nins sẽn da reng taoorã ne kɩflmã yell yaa wãn-wãna?\""},{"id":52,"translation":"La a Musɑ yeel yã: \"bãmb yellã minim bee mam Soabã nengẽ, gaf pʋga, mam Soabã pa menemde, a pa yĩmdi,"},{"id":53,"translation":"Ning sẽn maana tẽngã n kõ yãmb t'a yɑɑ sẽn sɑkd vɩɩm, la A tuk soay n kõ yãmb a pʋgẽ, la A sik sa-koom n yi saasẽ wã, n buls ne-a bõn-bundi kõbse, sẽn yaa tɩɩs toor-toore."},{"id":54,"translation":"\"Rɩ-y la y gũ y rũmsã, ad woto yaa tagmas ne yam-bεεl rãmba,"},{"id":55,"translation":"(Tẽn-gãngã) zug la D naan yãmba, la yaa be la D na n lebs yãmba, leb n yaa beenẽ la D na n yik yãmb yik-zẽng yεsa."},{"id":56,"translation":"Lɑ ad Tõnd wĩnig-a lame D tagmasã t'a yags la a tõdge."},{"id":57,"translation":"N yeele:\" Fo waa tõnd nengẽ n na n yiis tõnd d tẽngẽ wã ne f tɩɩmã bɩ? Yaa foom a Musɑ!"},{"id":58,"translation":"Ad d na n waa ne tɩɩm woto bilgr fo nengẽ, bɩ f yãk sεk tõnd ne foo sʋkɑ; tõnd pɑ viigd-ɑ fo me ka viigd-a, la yɩ zĩig sẽn yɑɑ tẽng-n-sʋk ne d fãɑ."},{"id":59,"translation":"T'a Musɑ yeele:\"sεkã raar na n yɩɩ tigrã raarã, wakat ning nebã sẽn wɑt n tigim sõor wakato."},{"id":60,"translation":"T'a Fɩr-ʿaoon na n gũd a kuidg n tɩ tigim a rabrã, rẽ poorẽ n na n lebg n wa."},{"id":61,"translation":"La a Musɑ yeel-ba: \"wɩɩbd be ne yãmba! Ra wãag-y zĩri n rogl Wẽnd t'A namsgã wa paam yãmb ye, ad ned ning sẽn wãag-a zĩri (n rolg Wẽnd) bõname\"."},{"id":62,"translation":"Tɩ b maan tak-n-taar bãmb ne taab sʋk b yellã zugu, lɑ b solg b yẽsgã."},{"id":63,"translation":"La b yeel yã: \"ad bãmbã b yiibã yaa tɩɩm rãmba, sẽn tʋll n yiis yãmb tẽngã pʋg ne b tɩɩmã, la b paam n kẽng ne yãmb sorã sẽn be neerã."},{"id":64,"translation":"Bɩ y tigim y dabrã tɩ tɑ, rẽ poorẽ tɩ y tong taab n wa lob y sẽn tɑrã, ad ned ning sẽn tõoga rũndã, yẽ soab n wili."},{"id":65,"translation":"La b yeel yã:\"a Musɑ, maa tɩ fo reng n lobg (f rasaarã) maa tõnd yɩ pipi n lobge."},{"id":66,"translation":"T'ɑ yeele: \"ɑyo, yãmb reng n lobe. La b wĩyã la b rasayã sẽn rãmbde b tɩɩmã keelem t'ɑ Musɑ tẽed tɩ yaa wiis sẽn zote."},{"id":67,"translation":"Tɩ yaeesg paam a Musa t'a solg-ɑ ɑ nengẽ."},{"id":68,"translation":"Tɩ Tõnd yeele:\" ra yɑees ye, ad yaa foom n na n wili."},{"id":69,"translation":"Lob bũmb ning sẽn be fo rɩtgẽ wã, a na n vela b sẽn maan yεl ninsã fãa, ad b sẽn maan bũmb ningã yaa tɩɩm raba, la tɩɩm soab me pa pɑɑmd ɑ tʋlsem a sẽn kẽng zĩig ning fãa."},{"id":70,"translation":"Tɩ tɩtã-rãmb lʋɩ n maan suguudu, n yeele:\" tõnd kõo sɩd ne a Haarʋʋn la a Musɑ Soabã\"."},{"id":71,"translation":"La a Fɩr-ʿaoon yeel yã;\" y kõ-a-la sɩda taoor tɩ m na n ka kõ yãmb sore, ad yaa yẽ la yãmb tɑoor soɑb sẽn zãms yãmb tɩɩmã, m na n kʋʋsa y nusã la y naoã n yõs taaba, la m na n sẽb-y lame Tɑmɑr-tɩɩsã yẽgẽ, lɑ y na bãng tõnd d yiibã sʋka ãnd n yɩɩd ne namsg keelem lɑ pɑɑbo."},{"id":72,"translation":"Tɩ b yeele:\"tõnd ka na n tol n sak tɩ fo n são tɑgmɑs-rãmbã nins sẽn yɑɑ vẽenes n wa tõnd nengẽ wã ye, la Soab ning sẽn naana tõndã me ye, bɩ f maan fo sẽn na n maan tõnd ɑ soɑbɑ, ad fo tõogã yaa dũni-kãngã vɩɩmã pʋgẽ bala."},{"id":73,"translation":"Ad tõnd kõo sɩd ne tõnd Soabã sẽn na yɩl t'A yaaf d tʋʋm-tuutsã la fo sẽn modg tõnd tɩ d maan tɩɩmã, Wẽnd n yɩɩd ne sõmblem la A yɩɩd ne paabo."},{"id":74,"translation":"Ad ned ning sẽn wa n wa a Soabã nengẽ n tʋm tʋʋm-wẽnse, Gεhannem be ne-a, a pa kiid a pʋgẽ, a pa vɩ me."},{"id":75,"translation":"la ned ning sẽn wa A nengẽ n kõ sɩd la a tʋm tʋʋm-sõma, ad bãmb tara ziir sẽn zẽke."},{"id":76,"translation":"Arzãnã pʋgẽ, tɩ ko-sood zoet b tẽngrã, n na n duumd beenẽ, woto yaa ned ning sẽn yɩlga a meng rolbo."},{"id":77,"translation":"Ad Mam tʋma wahɩ tɩ kẽng a Musɑ nengẽ:\" yi ne M yembsã n pãrg sor n kõ-ba, mogrã pʋga tɩ lebg koεεnga, ra yaees tɩ b nɑ n pɑɑm-f lɑme ye, leb n da yɑees bõrbo."},{"id":78,"translation":"T'a Fɩr-ʿaoon na n pʋg-b ne a tãppã, tɩ mogrã na n bõr-b bõrb tεka."},{"id":79,"translation":"Lɑ ɑ Fɩr-ʿaoon menesa a nebã, n ka kãndg ye."},{"id":80,"translation":"Yãmb ɑ ɭsraεl koambã, ad Tõnd tɩlga yãmb n yi y bε wã, la D rɩk pʋleng ne yãmb tãngã rɩtg wεεngẽ, la D sigs luiili nemd la sɩɩd-koom n kõ yãmba."},{"id":81,"translation":"Rɩ-y rɩ-yɩlems D sẽn pʋɩ n kõ yãmbã la y ra wa kedg a pʋgẽ ye, tɩ Mam gẽegã wa sig y zug ye, ad Mam gẽegã sẽn wa n sig a soab zugu, a halkame."},{"id":82,"translation":"La ad Mam yaa yaafg soab ne ned ning sẽn tuuba la a kõ sɩda, la a maan tʋʋm-sõma, rẽ poorẽ t'a kãnde."},{"id":83,"translation":"La bõe yĩng tɩ fo yãg n bas fo nebã? Yaa foom a Musɑ!"},{"id":84,"translation":"A yeelame:\" b bee mam poorẽ n pʋgda, la mam yãg n waa Fo nengẽ sẽn na yɩl tɩ Fo yar-mɑ\"."},{"id":85,"translation":"La Wẽnd yeel yã: \"ad Tõnd zarba fo nebã fo loogr poorẽ, t'a Saamiriy menes-ba."},{"id":86,"translation":"T'a Musɑ na n lebg n kẽng a nebã nengẽ, ne gẽeg la sũ-sãamse, n yeele:\" yaa yãmb mam nebã, rẽ yĩnga yãmb Soabã pa pʋlem yãmb pʋlen-sɩda, rẽ yĩnga yaa pʋlengã n wogl bɩ y ratame tɩ gẽeg sẽn yi y Soabã nengẽ wa paam-yã, y sẽn bas pʋlengã y sẽn dɩk ne maamã yĩnga? \""},{"id":87,"translation":"La b yeel yã: \" tõnd pa bas fo pʋlengã pʋgb ne tõnd tõog ye, la ad b tʋka tõnd zɩɩb sẽn yɑɑ ɑ Fɩr-ɑoon nebã nɑg-teedo tɩ d kong n lob-ɑ bokẽ wã, yaa woto la a Saamiriyy me lob (a rẽndã)."},{"id":88,"translation":"N yiis nag-bil ne yĩng sẽn maand bʋʋre tɩ vɩɩm kɑ be ye, la b yeele: \"ad yaa wãnde la yãmb Soabã, a Musɑ me Soabã la woto, la a yĩmame\"."},{"id":89,"translation":"Lɑ rẽ yĩnga yãmb pa ne t'a pa lebsd koεεg n tʋgd-ba, a leb n pa so b nang la b nafa?"},{"id":90,"translation":"La ad a Harʋʋn rag n yeel-b lame sẽn reng taoore:\"yaa m nebã! Ad b zarba yãmb ne-a; la ad yãmb Soabã la a Yolsg Naaba, pʋg-y maam la y sak mam saglsã\"."},{"id":91,"translation":"B yeelame: \"tõnd ka na n bak n bas a tũub hal t'a Musɑ wa lebg n wa tõnd nengẽ\"."},{"id":92,"translation":"A (Musɑ) yeelame:\" yaa foo a Harʋʋna! Bõe n gɩdg foom, f sẽn wa n yãnd tɩ b menmɑme wã."},{"id":93,"translation":"Tɩ fo bɑs-bɑ lɑ f pʋgẽ maam? Fo tõdga mam sagellã la?\""},{"id":94,"translation":"A (Harʋʋn) yeelame: \" yaa m ma-biiga, ra gãd m toεεngã ye, ra gãd m zugã me ye, ad mam yaeegame tɩ f wa yeele: \"fo welga ɭsra'ɩɩl koambã ne taaba, la f ka gũus mam sagls ye\"."},{"id":95,"translation":"T'a (Musɑ) yeele:\" fo halhaal yaa wãna? foom a Saamiriy!"},{"id":96,"translation":"A (Saamiriy) yeelame: \"mam yãnda bũmb ning b sẽn pa yã, tɩ m yãk tom sẽn yi Tẽn-tʋʋmã vũunẽ n lobe, woto la mam yõorã sagl maam\"."},{"id":97,"translation":"T'a (Musɑ) yeele:\" kẽng n zãag maam, ad bee ne foom vɩɩmã pʋgẽ tɩ fo sã n wa yã ned bɩ fo yeel-a: \" ra sɩɩs maam tɩ mɑm pɑ sɩɩsd-f ye, (ɑ nɑ n vɩɩmsɑ wilingɑ)!\" La ad fo tara pʋleng sẽn ka na n viigi, ges fo soab ning fo sẽn da tãag n tũudẽ wã, tõnd na n yõog-a-la ne bugum, rẽ poorẽ tõnd na n sãeeg-a-la mogrã pʋgẽ sãeegr tɛkẽ."},{"id":98,"translation":"Ad yãmb Soabã yaa Wẽnd ning soab-zẽng sẽn pa be tɩ pa Yẽ wã, A minmã gũbga bũmbã fãa."},{"id":99,"translation":"Yaa woto la D togsd foom kibay sẽn looge, la ad Tõnd kõo foom Tẽegr sẽn yi Tõnd nengẽ (Alkʋrãana)."},{"id":100,"translation":"Ned ning sẽn gũd a zãn-kuidg n bas-a (Kʋrãanã), yikrã raare a na n tʋka zɩɩbo."},{"id":101,"translation":"A na n duuma beenẽ, ad a sẽn tʋk yɩ wẽng yikrã raarã."},{"id":102,"translation":"Raar ning b sẽn na n fʋʋs baorgẽ wã, tɩ D tigim nin-wẽnsã tɩ b nensã sobg (yɑeesg keelem)!"},{"id":103,"translation":"N walemd bãmb ne taab sʋka:\" ad yãmb sẽn zĩnd (dũni wã) yaa rasem piig bala!"},{"id":104,"translation":"Tõnd n yɩɩd minim ne b sẽn yet bũmb ningã, b ned ning sẽn yɩɩda ne bãngr yetame: \" ad yãmb pa zĩnd (dũni wã) rẽnda raar a yembr bala\"."},{"id":105,"translation":"La b sokda foom tãensã yelle; yeele: \"m Soabã na n sãeeg-b lame sãeegr tɛkẽ."},{"id":106,"translation":"N bas-b tɩ b legb saalle."},{"id":107,"translation":"Fo pa ne golengo (gor-gongo), fo pa ne rʋʋlle."},{"id":108,"translation":"Ra-kãng raarã b na n pʋga boaandã, gõdgr ka be ye, tɩ koeesã fãa yõgen n tees yolsg Naabã nengẽ, fo pa wʋmd bũmb rẽnda wɑlengo."},{"id":109,"translation":"Raarã, sugsg pa nafd rẽnda yolsg Naabã sẽn kõ a soab sore, n yardẽ t'a gome."},{"id":110,"translation":"A (Wẽnd) mii sẽn loog bãmb taoore, la sẽn na wat b poorẽ; la bãmb minim ka gũbg Wẽnd ye."},{"id":111,"translation":"Tɩ nensã yõgen n tʋg Vɩtã sẽn yaa Sek-m-meng Soabã, la ad ned ning sẽn tʋk wẽgb soab bõn yã."},{"id":112,"translation":"La ned ning sẽn wa n tʋm tʋʋm-sõma, n yaa sɩd-kõta, a pa na n yaees wẽgbo, a pa na n le yaees tɩ b na n wa boog a yel-sõmd ye."},{"id":113,"translation":"Lɑ yaa woto la M sik Kʋrãanã ne laarabiimdu, la M yɩlem a pʋgẽ pʋlen-wẽnse, tɩ raar ningɑ b na yaees (Wẽnde), ma a kɩt tɩ b tẽeg-tẽeg taaba."},{"id":114,"translation":"Wẽnd naam zẽk yã, sẽn yaa sɩd Naaba, ra yãg ne Kʋrãanã karengo n lɑgmd ɑ Gibriil taoor tɩ wahɩ wã nan pa sε ye, la yeele: \" m Soaba! Paas maam bãngre!\""},{"id":115,"translation":"Ad Tõnd ra rɩka pʋleng pĩnd n tʋg a Adam nengẽ, t'a yĩmi, la D pa mik loeeg ne sugr a nengẽ ye."},{"id":116,"translation":"Tõnd sẽn wa n yeel Malεgsã: \"maan-y a Adam suguudu\", tɩ b maan suguudã rẽnd a ɭblɩɩs sẽn tõdge."},{"id":117,"translation":"Tɩ Tõnd yeele:\" yaa foo Adama! Ad wãnde yaa fo bε, yaa fo pagã me bε, gũus-y t'a ra wa yiis yãmb arzãnã pʋg ye, tɩ yaams wa paam foom ye\"."},{"id":118,"translation":"Ad kom ka na n yõk foom (arzãnã pʋgẽ) ye, f ka na n kẽn zaal me ye (pεt me pɑ nɑ n pɑɑm-f ye)."},{"id":119,"translation":"Ko-yũud ka na n paam foom a pʋgẽ, wĩnto-sul me pa na n paam foom ye."},{"id":120,"translation":"T'a Sʋtãan na n yubs-b n yeele:\" yaa foo Adama! M wĩnig foom duung tɩɩg la naam sẽn pa sεte?\""},{"id":121,"translation":"Tɩ b yiibã (Adam la a Hawa) na n rɩ tɩɩgã, tɩ b yiibã yãnã na n vẽneg, tɩ b na n tõs arzãnã vãt n na n pil b yãnã, yaa woto la a Adam kɩɩs a Soabã n menem."},{"id":122,"translation":"Rẽ loogr poorẽ t'a Soabã tũus-a n reeg a tuubgã la a kãnd-ɑ."},{"id":123,"translation":"La A yeele:\" sig-y yãmb y yiibã (Adama la a Hawa) kaanẽ, yãmb ne taab na n yɩɩ beem, la kãndgr na n yii Mam nengẽ n wa yãmb nengẽ, la ned ning sẽn tũ Mam kãndgrã, a pa na n meneme, a pa na n yɩ zu-beed soab me."},{"id":124,"translation":"La ned ning sẽn gũd a zãn-kuidg ne Mam tẽegrã, vɩɩm sẽn yaa weoogr be ne-a; yikr raarã b na n yik-a lame t'a yaa zoanga."},{"id":125,"translation":"T'a yeele: \" yaa m Soabã! Bõe yĩng tɩ Fo yik maam zoanga, tɩ mam yaool n da yaa nin-soab pĩnda?\""},{"id":126,"translation":"T'A yeele: yaa woto, bala Mam tagmasã waa fo nengẽ tɩ fo yĩm-ba, yaa woto la b na n yĩm foom rũnda raarã."},{"id":127,"translation":"Yaa woto la D rond ned ning sẽn maan n zʋʋge la a ka kõ a Soabã tagmas-rãmbɑ sɩda, la ad yaoolem raarã nangã n yɩɩd keelem la paabo."},{"id":128,"translation":"Rẽ yĩnga bãmbã pa paam kãndgr tɩ sõor wɑoog Tõnd sẽn halk neb nins sẽn reng-b bãmbã taoorã, tɩ bãmb pɩʋʋgd b zagsẽ wã? Ad woto yaa tagmas n kõ yam bεεl rãmba."},{"id":129,"translation":"Lɑ sã n ka koεεg sẽn reng fo Soabã nengẽ, (sɩbgrã) rag n na yɩ tɩlae ne-ba la yɩ wakat b sẽn yãke."},{"id":130,"translation":"Bi f maan sugr ne bũmb ning b sẽn yetã la f yɩlg f Soabã yʋʋrã ne pẽka, taoor tɩ wĩntoog na n pa puki, la taoor t'a nan pa lʋɩ ye. Lɑ yʋngɑ wɑkɑto bi f yɩlg f Soabã yʋʋre, la wĩndgã kɩrensã (zɑfɑr lɑ mɑgrib), tɩ raar ning f na yare."},{"id":131,"translation":"Ra wa vɩlems f nin n tees Tõnd sẽn kõ-b sẽn yaa pagb ye; ad yaa dũni tɩ-puud bala, sẽn na yɩl n zarb-b a pʋgẽ, la fo Soabã kũunã n yɩɩd sõmblem la kellgo."},{"id":132,"translation":"La sagl f zakã rãmb ne pʋʋsg la f maan sugr ne-ba, Tõnd pa sokd foom rɩtl yell ye, yaa Tõnd n rɩlgd foom, la baas neerã bee ne wẽn-zoεtbã."},{"id":133,"translation":"B yeelame: \"yaa bõe yĩng la a pɑ nɑ n wa ne yel-solemd tõnd nengẽ sẽn yi a Soabã nengẽ, rẽ yĩnga, vẽenem ning sẽn be rãeenem gaf-rãmbã pʋgẽ wã pa wa bãmb nengẽ la?\""},{"id":134,"translation":"La Tõnd sã n da halk-b-lame taoor (t'a Mʋhammad) nan pa wa, b rag n na n yeelame (yaoolem raarã): \"yaa d Soaba! Fo sã n dag n tʋms tõnd nengẽ tẽn-tʋʋma, tɩ d ra paam n tũ Fo Aaya-rãmbã, sẽn na yɩl tɩ d ra paam yãnd la paoor ye\"."},{"id":135,"translation":"Yeele: \"ad nebã fãa kolldame, bɩ yãmb me kolle! Y na wa n bãng ned ning sẽn be so-tɩrg zugu, la ned ning sẽn kãnd-a\"."}]},{"id":21,"verses":[{"id":1,"translation":"Nebã geelgã kolgame, la b baas n bee yam yaal-yaal pʋgẽ n gõdgd n yit sɩda."},{"id":2,"translation":"Saglg ka wat bãmb nengẽ, n yi b Soabã nengẽ, sẽn yaa paalle, rẽndame tɩ b kelg-a lame la b reemdẽ."},{"id":3,"translation":"Tɩ b sũyã toog ka beẽ ye. Tɩ sẽn wẽg-b mensã-rãmbɑ solgd b yẽsgã n yetẽ: \" rẽ yĩnga, yãwã yaa nin-zẽng sẽn pa yĩng soab wɑlɑ yãmbɑ; rẽ yĩngã yãmb na n tũu tɩɩm soab n yaool n neẽ tɩ yɑa ned wɑ yãmbɑ?\""},{"id":4,"translation":"A yeelame: \" mam Soabã n mi koεεg sẽn be saagẽ wã la tẽngã zugu, yaa Yẽ la a Wʋmd la a Mita.\""},{"id":5,"translation":"Ka woto ye, b yeelame: (Alkʋrãanã) yaa zãms-gẽdma! Yaa a Mʋhammad n pʋs n wãdg-a n wa, a pʋs n yaa yɩɩn-yɩɩnda, bɩ a wa ne tõnd nengẽ ne yel-solem wala b sẽn tʋm rãeenem rãmb to-to wã?"},{"id":6,"translation":"Tẽms n reng taoor n ka kõ sɩd ye, tɩ Tõnd halk-ba; bãmbã n na n wa kõ sɩd bɩ?"},{"id":7,"translation":"Lɑ Tõnd pa tʋms tɩ reng fo taoor rẽndame tɩ yɑɑ raopa, bɩ y sok gɑfã rãmb tɩ y sã n yɩɩme n ka miẽ."},{"id":8,"translation":"La Tõnd pa maan-b tɩ b yaa yins rãmb n pɑ rɩt rɩɩb ye, b leb n pa yɩ n yaa dũni paadb ye."},{"id":9,"translation":"Rẽ loogr poorẽ tɩ Tõnd sɩdg-ba D pʋlengã, n tɩlg-b la neb nins Tõnd sẽn tʋllã, la D halk maan-n-zʋʋg rãmbã."},{"id":10,"translation":"Ad Tõnd sikame gaf n kõ yãmba, tɩ yãmb tẽegr (zu-zẽkre) be beenẽ; yãmb pa tagsd la?"},{"id":11,"translation":"Sõor waoog Tõnd sẽn halk tẽms sẽn da wẽg b mense, rẽ loogr poorẽ tɩ Tõnd naan neb a taaba."},{"id":12,"translation":"La b sẽn wa n yũbs Tõnd naongã, lɑ b sẽn bao n na n zoe n zãag-a."},{"id":13,"translation":"Ra zoe-y ye, lebg-y n kẽng y wʋm-noogã zĩisẽ la y rotẽ wã, tɩ raar ninga b na sok-yã."},{"id":14,"translation":"Lɑ b yeelyã: \"yaa tõnd wɩɩbdo! Ad tõnd da yɩɩme n yaa wẽgdba\"."},{"id":15,"translation":"B ka bak tɩ yɑɑ rẽ lɑ b gomde, hal tɩ Tõnd wa maan-b tɩ yaa wala (kood) sẽn kẽebe tɩ b yɑɑ sẽn n ki."},{"id":16,"translation":"Tõnd pa naan saagã la tẽngã la sẽn be b yiibã sʋka ne wɩsg ye."},{"id":17,"translation":"Tõnd sã n da ratame n rɩk wɩsga ( biigɑ), D rag n na rɩk sẽn be Tõnd nengẽ wã, tɩ D sã n yɩ n yaẽ maandba."},{"id":18,"translation":"Ad Tõnd rɩkda sɩdã n lobg zĩri wã, t'a sãam-a t'a yaa sẽn menme, la wɩɩbd be ne yãmb y sẽn sɩfd (Wẽnd) ne bũmb ningã yĩnga."},{"id":19,"translation":"Yẽ n so sẽn be saasẽ la tẽngẽ, la sẽn be b Yẽ nengẽ wã b pa maan waoog-m-meng ne A tũudmã ye, b yamã leb n pa lakd me ye."},{"id":20,"translation":"B yɩlgda Wẽnd n gẽdgd ne pẽk yʋng la wĩndga, la b pa wãagd ye."},{"id":21,"translation":"Ad b rɩka soab-rãmb tẽngẽ wã n tũudẽ, b kɑ tõe n vɩɩms kũ-rãmb ye, lɑ yɩɩ wãn tɩ b wɑ tũud koms-rãmbɑ?"},{"id":22,"translation":"Soab-zẽms sẽn pa Wẽnd sã n da beẽ saagẽ wã bɩ tẽngã zugu, b yiibã (saagã la tẽngã) fãa ra na sãame, yɩleng be ne Wẽnd, sẽn yaa Al-ʿars wagellã Naaba, n yi bãmb sẽn sɩfdã."},{"id":23,"translation":"Ned pa tõe n sok Wẽnd A sẽn maand bũmb ning ye, la sã n yaa ne bãmba, b na n sok-b lame (b tʋʋmã)."},{"id":24,"translation":"B gãda zẽng sẽn pa Yẽ n maan soab rãmbã? Yeele:\" wa-y ne y daliili, wahɩ-kãngã yaa neb nins sẽn be-b ne maamã la sẽn reng-b mam taoorã tẽegre, la ad bãmbã sẽn waoog fãa pa mi ye, b balldame (n yit sɩda)."},{"id":25,"translation":"Tõnd pa tʋms Tẽn-tʋʋm tɩ reng foom taoor rẽndame tɩ Tõnd tool wahɩ a nengẽ tɩ ad: \"soab ka be rẽnda Wẽnde, bɩ y tũ Maam M Yembre\"."},{"id":26,"translation":"La b yeelɑme:\" yolsg Naabã rɩka Mɑlεgsã tɩ yɑɑ A koɑmbɑ\". Yɩlgemd be ne-A! Pɑ woto ye, ɑd yaa yembs b sẽn waooge."},{"id":27,"translation":"B pa rengd-A ne koεεg ye, la yaa A sẽn sagl bũmb ningã la b tʋmda."},{"id":28,"translation":"A mii bũmb ning sẽn be bãmb neng taoore, la bũmb ning sẽn be bãmb poor wɛɛngẽ; b pa tõe n maan sugsg rẽnda ned ning A sẽn yard tɩ b sugs-ɑ, tɩ bãmb yɑɑ sẽn gũusdi A yaεεsgã keelem."},{"id":29,"translation":"Lɑ sẽn wa n yeela bãmbã sʋka: \"mam yaa soaba, zẽng sẽn pa Yẽ\" D yaood-a-la Gεhannem, yaa woto la D yaood wẽgdbã."},{"id":30,"translation":"Rẽ yĩnga kɩfr-rãmbã pa yã tɩ saasã la tẽngã rag n taba taaba? Tɩ Tõnd welg b yiibã, la Tõnd maana bõn-vɩɩl fãa n yi koomẽ, b pa kõt sɩd la?"},{"id":31,"translation":"Tõnd ninga tẽngã zugu, tãn-tabendse, sẽn na yɩl t'a ra miim ne bãmb ye, la D maan ruls tɩ yaa soay sẽn na yɩl tɩ b bãng n tũ."},{"id":32,"translation":"La D maan saasã tɩ yaa wala bεoongo, n gũ-a t'a pa lʋɩtẽ ye, tɩ b yaool n gũd b zãn-kuids n yit Tõnd Aaya-rãmba."},{"id":33,"translation":"La Yẽ la Naab ning sẽn naana yʋngã la wĩndgã, la wĩntoogã la kiuugã, tɩ yen kam fãa be wεεngẽ n rugda."},{"id":34,"translation":"Tõnd pa maan yĩng soab sẽn reng foom t'a duumdẽ ye, rẽ yĩnga fo sã n ki, bãmb yẽ n na n pɑɑme?"},{"id":35,"translation":"Yõor fãa na n lemba kũum, la D na n zarba yãmb ne sõng la wẽnga, la yaa Tõnd nengẽ la y na n lebg n wa."},{"id":36,"translation":"Neb nins sẽn kɩfl-bã sã n wa yãnd foom, b pa gãt foom rẽnda sãbsgo (n yetẽ): \" yaa yãoã soab la sẽn zangd yãmb soab-rãmbã bɩɩ?\" tɩ bãmb yaool n kɩfl ne yolsg Naabã yʋʋrã tẽegre."},{"id":37,"translation":"B naana ninsaal t'a nong yãgbo, M na wa n wĩnig yãmb Mam Aaya-rãmbã, bɩ y ra yãg ye."},{"id":38,"translation":"La b yetẽ: yaa rabʋr la pʋleng-kãngã, tɩ y sã n togsda sɩda?"},{"id":39,"translation":"Kɩfr-rãmbã sã n mii (sɩbgrã raarã) bãmb sẽn pa na n tõog n tus bugmã n yi b nensã la b poayã, la b pa na n paam sõngr me ye."},{"id":40,"translation":"Pa woto ye, ad a na n waa bãmb ne lingri tɩ b yirbi, n pa tõe n lebs-a ye, b pa na n koll-b me ye."},{"id":41,"translation":"Ad b ra yaala Tẽn-tʋʋmb sẽn reng fo taoore, tɩ halkr sig neb nins sẽn yaal Tẽn-tʋʋmbã, b sẽn da yɩ n yaand bũmb ningã."},{"id":42,"translation":"Yeele:\" ãnd n gũud yãmb n yit yolsg Naab naongã yʋng la wĩndga?\" Pa woto ye, ad bãmb yɑɑ sẽn gũt b zãn-kuids n yit b Soabã tẽegrã (Alkʋrãanã)."},{"id":43,"translation":"Bɩ b tara soab-rãmb sẽn tõe n gũ-b n yi Tõndo? La soab-kãensã pa tõe n sõng b mense, b pa tõe n bool neb tɩ b sõng-b n yi Tõndo."},{"id":44,"translation":"Pa woto ye, ad Tõnd wʋmsa bãmbã la b ba-rãmbã noogo, hal tɩ b wa kʋʋle, rẽ yĩnga bãmb pa ne tɩ yaa Tõnd n boogd tẽngã a kɩremsẽ wã? Rẽ yĩnga bãmb rɑ yaa windba? A yo, b wili-b lɑme"},{"id":45,"translation":"Yeele: \"ad mam bugsda yãmb ne wahɩ\" la ad wʋms pa tõe n wʋm boaal sẽn boond n na n bugs-b ye."},{"id":46,"translation":"La sɩbgr sẽn yi fo Soabã nengẽ sã n paam bãmba, la b sẽn yete: \"ad tõnd ra yɩɩme n yaa wẽgdba\"."},{"id":47,"translation":"La Tõnd na n rɩgla peesgã ne tẽeg-tɩrga. Yikrã raarã, b pa na n wẽg yõor baa fʋɩ, baa tɩ yaa bũmb bilf wala goandg biiga, D na n waa ne-a, la ad Tõnd geelgã sek yã."},{"id":48,"translation":"Ad Tõnd kõo a Musɑ la a Harʋʋn gaf sẽn welgd sɩd la zĩri (Taooraatã), sẽn yaa vẽenem la tẽegr ne wẽn-zoεtbã."},{"id":49,"translation":"Neb nins sẽn yaεεsd b Soabã ne A sẽn solgɑ fãɑ la b le yaεεsd (dũni) yikrã."},{"id":50,"translation":"La wãnde (Alkʋrãanã) yaa tẽegr sẽn tar barka, tɩ Tõnd sik-a, rẽ yĩnga yãmb kɩɩsd-a lame?"},{"id":51,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd ra kõo a ɭbraahɩɩm a kãndgrã, wãndã taoore, la D ra yɩɩme n mi a yalẽ wã."},{"id":52,"translation":"A sẽn wa n yeel a ba wã la a nebã:\" yaa bõe bõn-naands la yãmb sẽn yãs ne b tũudum lug-lugã?\""},{"id":53,"translation":"La b yeele: \" tõnd mika d saam-rãmb tɩ b tũud-ba\"."},{"id":54,"translation":"La a yeel yã: \"ad yãmb la y saam-rãmbã ra bee meneng sẽn vẽneg pʋga\"."},{"id":55,"translation":"La b yeel yã: \"fo waa tõnd nengẽ ne sɩd bɩ fo reemdame?\""},{"id":56,"translation":"La a yeel yã: \"pa woto ye, yãmb Soabã yaa saasã la tẽngã Soabã, Yẽnda n naan-ba, la ma me yaa kaset soab ne woto."},{"id":57,"translation":"Ne Wẽnd tɩ m na n rabsa yãmb rʋbsã tɩ y sã n wa loog n gũd y zãn-kuidsi."},{"id":58,"translation":"La a pãb-b n sãeeg la a bas (rʋb) kãsengã tɩ raar ninga b na leb a nengẽ (n soke)."},{"id":59,"translation":"La b yeel yã:\" ãnd n maan woto ne tõnd soab-rãmbã? Ad yaa wẽgda."},{"id":60,"translation":"La (kẽer) yeel yã: \"tõnd ra wʋma ra-sãng sẽn da zangd-bɑ (rʋbsã), b boond-a lame t'a ɭbraahɩɩm\"."},{"id":61,"translation":"La b yeel yã:\" tall-y-yã n wa nebã ninẽ, tɩ raar ninga b na maan kaseto."},{"id":62,"translation":"La b yeele:\" rẽ yĩnga foom n maan woto ne tõnd soab-rãmbã, yaa foo a ɭbraahɩɩm?\""},{"id":63,"translation":"La a yeel yã: \"ka woto ye, ad yaa b kãsmã la sẽn maan-ba, bɩ y sok-y-b n ges tɩ b sã n gomdame\"."},{"id":64,"translation":"La b leb b mensẽ n yeele: \"ad yãmb n yaa wẽg-m-mens rãmba\"."},{"id":65,"translation":"Rẽ poorẽ la b sulg b zut n yeele:\" fo miime tɩ bãmbã pa gomd ye\"."},{"id":66,"translation":"La a yeel yã:\"rẽ yĩnga yãmb tũuda zẽng sẽn pa Wẽnde, bũmb tũudum sẽn pa nafd yãmba, a bas n pa tũ me sẽn pa maan yãmb naongo?"},{"id":67,"translation":"Wẽng be ne yãmb la y sẽn tũud bũmb nins zẽng sẽn pa Wẽndã, yãmb pa tagsd la?\""},{"id":68,"translation":"La b yeel yã:\" yõog-y-yã n sõng y soab-rãmbã, sã n mikame tɩ y na n maana (bũmbu)\"."},{"id":69,"translation":"La Tõnd yeel yã: \"bugumã, yɩ maasg la tɩlgr n kõ a ɭbraahɩɩm\"."},{"id":70,"translation":"B rag n tʋll n na n rabs-a lame tɩ Tõnd kɩt tɩ bãmb lɑ bõnã rãmbã."},{"id":71,"translation":"Tõnd tɩlg-a lame la a Lʋʋt n tʋg tẽng ning Tõnd sẽn barkã."},{"id":72,"translation":"La Tõnd kõ-a-la a ɭshaaka la a Yaakuub sẽn yaa paasgo, la b gillã fãa Tõnd maan-b lame tɩ yaa nin-sõma."},{"id":73,"translation":"La Tõnd maan-b lame tɩ b yaa taoor-rãmba, n kãndgdẽ ne Tõnd saglgã, la Tõnd tʋma wahɩ tɩ kẽng b nengẽ tɩ b tʋm tʋʋm-sõma, la b yals ne Pʋʋsg la b kõ zaka, lɑ b rɑ yɩɩme n tũud Tõndo."},{"id":74,"translation":"La a Lʋʋte, Tõnd kõ-a-la bʋʋd welgr minim la bãngre; la D tɩlg-a n yi tẽng ning rãmb sẽn da yɩ n tʋm wẽnga, ɑd b rɑ yɩɩme n yaa nin-wẽnse."},{"id":75,"translation":"La D kẽes-a Tõnd yolsgã pʋgã, ad a yɩɩme n naag nin-sõmã wã."},{"id":76,"translation":"La a Nuuh, a sẽn wa n bool tɑoor t'ɑ ɭbrɑɑhɩɩm lɑ ɑ Lʋʋd nɑ n pɑ wɑ, tɩ Tõnd reeg a kosg n põsg-a la a zakã rãmb n yi weoogr ning sẽn yaa bedrã."},{"id":77,"translation":"La d sõng-a n yi neb nins sẽn yags ne Tõnd Aaya-rãmbã, ad bãmbã yɩɩ nin-wẽns tɩ Tõnd bõr-b fãa gilli."},{"id":78,"translation":"La a Daawʋʋd la a Sʋlaymaan, b yiibã sẽn wa n bʋʋd pʋʋgã yelle, nebã rũmsã sẽn wa n wãb koodã, la Tõnd yɩɩ kaset rãmb ne b yiibã bʋʋdã."},{"id":79,"translation":"Tɩ Tõnd fasem a Sʋlaymaane, la Tõnd kõo b yiibã fãa bʋʋd minim la bãngre, la Tõnd noma tãens la liuuli tɩ b lɑgem ɑ Dɑɑwʋʋd n yɩlgd Wẽnde, yaa Tõnd n maan woto."},{"id":80,"translation":"La Tõnd zãms-a-la zabr fut maanego, sẽn na yɩl n kogl yãmb y zabr wakato, la rẽ yĩnga yãmb yaa zaamẽbeoogo pʋʋsdb bɩɩ?"},{"id":81,"translation":"La Tõnd wõra sebgã n kõ a Sʋlaymaan t'a zoet ne Tõnd saglgo, n kẽngd tẽng ning D sẽn barkã, la Tõnd yaa bũmbã fãa gill mita."},{"id":82,"translation":"La Sʋtãambã sʋka bee sẽn lisd (moɑgɑ pʋgẽ n yiisd arzεgse) n kõt-a la b maand tʋʋm-zẽms sẽn pa woto, la Tõnd da yɩɩme n gũud-bɑ (bɩ b ra maan sãang ye)."},{"id":83,"translation":"La a Ayyʋʋba, a sẽn wa n bool a Soabã:\" ad keelem paama maam, la yaa Foom n yɩɩd yolsdbã fãa ne yolsgo."},{"id":84,"translation":"Tɩ Tõnd reeg a kosgã n lak keelmã la D kõ-a a zakã rãmbã la bãmb bilgri, tɩ yaa yolsg sẽn yi Tõnd nengẽ la tẽegr ne tũudbã."},{"id":85,"translation":"La a ɭsmaa'ɩɩl la a ɭdriisa la a Zʋl-kɩfle, b gillã fãa yɩɩ sugr maandbã."},{"id":86,"translation":"La Tõnd kẽes-b-la Tõnd yolsgẽ wã, ad b yɩɩ nin-sõma."},{"id":87,"translation":"La a Zunnuuni (Yuunus) a sẽn wa n zab ne a nebã n gẽ n loogã, n tẽed tɩ Tõnd pa na maan tɩ pak-a ye, t'a na n zĩnd likã pʋgẽ n bool tɩ: \"soab-zẽng ka be rẽnda Foom, yɩlgr be ne Foom, ad mam yɩɩme n yaa wẽg-m-meng soaba\"."},{"id":88,"translation":"Tɩ Tõnd na n reeg a kosgo, n põsg-a n yi weoogrã, yaa woto la Tõnd tɩlgd sɩd-kõtba."},{"id":89,"translation":"La a Zakariya, a sẽn wa n bool a Soabã: \"yaa m Soabã! Ra bas maam m yembr ye, ad Foom n yɩɩd fa-rɩkdbã fãa ne sõmblem\"."},{"id":90,"translation":"Tɩ Tõnd na n reeg a kosgo la D kõ-a a Yahyaa la D tɩp a pagã, ad bãmbã ra yɩɩme n yãgd ne tʋʋm-sõma, la b boond Tõnd ne yamleoog la nonglem, yaεεsg yĩnga, la b fãa yɩɩ yõgen-m-meng ne Tõnd tũudmã."},{"id":91,"translation":"La a (Maryam) sẽn gũus a taoorã n yi yoobã! Tɩ Tõnd na n fʋʋs-ɑ (vɩɩm) yõor sẽn yi Tõnd nengẽ, lɑ D maan yẽ ne a biigã tɩ yaa yel-solemd ne dũni rãmba."},{"id":92,"translation":"Ad yãmb zãma-kãngã yaa zãma a yembre, la yaa Maam la yãmb Soabã, bɩ y tũ Maam."},{"id":93,"translation":"Tɩ b yõs taab bãmb ne taab sʋka, la b fãa gill na n lebg n waa Tõnd nengẽ."},{"id":94,"translation":"La ned ning sẽn wa n maan tʋʋm-sõma, n yaa sɩd-kõta, b pa na n sãam a tʋʋmã ye, Tõnd na n gʋlsa (yel-sõmd) n kõ-a."},{"id":95,"translation":"Lɑ yaa gɩdgr ne tẽng rãmb Tõnd sẽn halk tɩ b le lebg (n wa dũni) lɑ b mɑneg b tʋʋmã."},{"id":96,"translation":"Hal tɩ b wa pak ɑ Yaagʋʋg la a Maagʋʋg-rãmb yẽdrã, tɩ b pukd n yit kũnkubr zug fãa."},{"id":97,"translation":"La pʋleng sɩdã (raar) kolgdame, tɩ kɩfr-rãmbã ninã yaa sẽn nodge, b yetame: \" yaa tõnd wɩɩbdo! Tõnd ra yɩɩme n be yam yaal-yaal ne woto, tõnd pʋs n da yɩɩme n yaa wẽgdba\"."},{"id":98,"translation":"Yãmb ne y sẽn tũud bũmb nins zẽng sẽn pa Wẽndã yaa bugum ra-giisi, y na n waa be."},{"id":99,"translation":"Bãmbã sã n da yaẽ soab-rãmba, b rag n kõn waẽ be ye, la b fãa na n duuma a pʋgẽ."},{"id":100,"translation":"B na n kũmdame n kĩgsdẽ; bugmã pʋgẽ b pa na n wʋm baa fʋɩ ye."},{"id":101,"translation":"Ad neb nins pʋleng sõng sẽn da reng n yi Tõnd nengẽ b yĩngã, b na n zãag-b lame ne bugmã."},{"id":102,"translation":"B pa na n wʋm (bugmã) rãamde, b bee sẽn noom b yõyã pʋg n duumdẽ."},{"id":103,"translation":"Sũ-sãang kasengã pa paamd-b ye, Malεgsã yekd-b lame n yetẽ: \"ad yãoã yaa raar ning b sẽn da pʋlem yãmbã\"."},{"id":104,"translation":"Raar ning Tõnd sẽn na n wa pil saagã tɩ yaa wala gaf-rãmb karaag pilbu, Tõnd na n lebsa bũmb ɑ fãɑ wala Tõnd sẽn da sɩng a naanegã rẽenemã, yaa pʋleng D sẽn rɩke, n na n pidsi."},{"id":105,"translation":"Ad Tõnd gʋlsa Zɑbuur pʋgẽ, D sẽn ning (saasẽ) gafã pʋg loogr poorẽ tɩ :\" tẽngã, yaa Mam yemb-sõmsã n na n rɩk a faado."},{"id":106,"translation":"Ad bee woto pʋga, taasg sẽn sek ne neb sẽn yaa (Wẽnd) tũudba."},{"id":107,"translation":"Tõnd pa tʋms foom rẽnda yolsg yĩng ne dũni wã rãmba."},{"id":108,"translation":"Yeele: \"ad b sẽn tʋms wahɩ wã tɩ wa mam nengẽ yaa tɩ: yãmb Soabã yaa Wẽnd a yembre, la rẽ yĩnga yãmb yaa sak-n-tũ-rãmb bɩɩ?"},{"id":109,"translation":"B sã n gũd b zãn-kuidsi, bɩ f yeele: \"mam taasda yãmb ne bugsgã tɩ d fãa yaa yembre a minima pʋgẽ, la m pa mi b sẽn pʋlem yãmb bũmb ningã pẽeme bɩ zãrame."},{"id":110,"translation":"Ad Yẽ n mi yãmb sẽn vẽneg koees ninsã la y sẽn solgdã."},{"id":111,"translation":"La mam pa mi woto (nɑongã yɑoolgã) sã n yɑɑ yãmb zarb-n-gɛsga bɩ a sã n yɑɑ (yãmb) wʋms-noog n tɩ tãag wakato."},{"id":112,"translation":"La a yeel yã:\"Yaa fo m Soabã! Kao bʋʋdã ne sɩda! La ad tõnd Soabã la yolsg Naaba, yaa Yẽ la m kot sõngr n yi yãmb sẽn sɩfd bũmb ningã''."}]},{"id":22,"verses":[{"id":1,"translation":"Yaa yãmb ɑ nebã! Zoe-y y Soabã, ad Dũni yikrã rigingã yaa yel-kãsenga."},{"id":2,"translation":"Yaa raar ning fo sẽn na n yã pʋg-yẽsemd fãa sẽn na n fãsg a biig n lobe, tɩ sẽn da tʋt fãa pʋg na n yiime. Fo na n yãa nebã tɩ b yirb wala b yũu rãam la b yaool n pa yũ rãam ye, la ad yaa Wẽnd naongã lɑ kεgengɑ."},{"id":3,"translation":"Bee nebã pʋgẽ, ned sẽn maan tak-n-taar Wẽnd yellã pʋgẽ, tɩ ka tũ ne bãngr ye, la a tũud Sʋtãan fãa sẽn yaa tõtã."},{"id":4,"translation":"B bʋʋme n rogl-a tɩ ned ning sẽn wa n lall-a, a na n menes-a lame la a peeg-a n tʋg bug-witgã nɑongẽ."},{"id":5,"translation":"Yaa yãmb a nebã, y sã n bee sik pʋg ne Dũni yikrã, bɩ y bãng tɩ Tõnd naana yãmb n yi tãndo, rẽ loogr poorẽ n yi mani, rẽ loogr poorẽ n yi zɩ-pelle, rẽ poorẽ n yi nem-võre, naaneg sẽn pid la naaneg sẽn pa pidi, sẽn na yɩl n wĩnig yãmb (Tõnd tõogã), la D tabend rog-wʋʋsẽ wã bũmb ninga D sẽn tʋlle, n tʋg n tãag wakat sẽn yãke, rẽ poorẽ tɩ D yiis yãmb tɩ y yaa koamba, rẽ poorẽ tɩ y wa tʋg n ta ra-sãnde. Be yãmb pʋgẽ sẽn maand kaalem t'a ka ta ra-sãnd ye, la be yãmb pʋgẽ ned sẽn na n tɩ kʋʋl n tɩ ta a yõorã yaalg wakato, t'a le ka mi baa fʋɩ a sẽn da mi poorẽ. La fo yẽta tẽn-gãngã t'a yaa sẽn kʋɩ n pelge, tɩ Tõnd sã n sik koom a zugu, la a sẽn bõnegd n zẽke, n buls n yiis bõn-bundi toor-toore tɩ be neere."},{"id":6,"translation":"Woto tɩ bala yaa Wẽnd la Sɩda, yaa Yẽnd n vʋʋgd kũ-rãmba, la yaa Yẽ la bũmb fãa tõoda."},{"id":7,"translation":"Ad dũni yikrã yaa sẽn wate, sik ka a pʋgẽ ye, la ad Wẽnd na n yika neb nins sẽn be yaadẽ wã."},{"id":8,"translation":"Bee nebã sʋka, ned sẽn maan tak-n-taar Wẽn-yemgã yelle pʋga, tɩ pa yɩ ne bãngre, pa yɩ ne kãndgre, pa yɩ ne gaf vẽeneg me ye."},{"id":9,"translation":"N põt a yublã sẽn na yɩl n menes (nebã) n yi Wẽnd sorã zugu, a tara naong sẽn ningd yãnd dũni kaanẽ, la yikrã daarã D na n leems-a-la nan-yõogdgã."},{"id":10,"translation":"Woto yaa fo nug sẽn tʋm (dũni wã) tɩ reng taoore, la ad Wẽnd pa wẽgd a yembsã ye."},{"id":11,"translation":"Bee nebã pʋgẽ, ned sẽn tũud Wẽnd kɩreng-kɩrenga (sikɑ), sõama sã n paam-a la a sẽn yõgend ne rẽnda; la zarbg sã n paam-a la a sẽn wẽnem a neng n leb poorẽ, a soab bõna dũni la laahre, woto yaa bõn sẽn vẽnege."},{"id":12,"translation":"B tũudã zẽng sẽn pa Wẽnde, bũmb sẽn pa tõe n nams bãmba, a leb n pa tõe n naf-ba, woto yaa meneng sẽn zãr (sɩda)."},{"id":13,"translation":"B tũuda bũmb ning naongã sẽn pẽ n yɩɩd a nafa wã; lalld yɩ wẽnga, la tũud-n-taag yɩ wẽnga."},{"id":14,"translation":"Ad Wẽnd kẽesda neb nins sẽn kõ sɩda la b tʋm tʋʋm-sõmsã arzãna, tɩ kʋɩls zoet a tẽngrã, ad Wẽnd maanda A sẽn rate."},{"id":15,"translation":"Ned ning sẽn wa n tagsdẽ tɩ Wẽnd ka na n sõng-a ( nɑbiyɑɑmã) dũni kaanẽ la laahre, bɩ a bao wĩir n loe n rʋ saagẽ wã ( roogã bengo); rẽ loogr poor bɩ a fãsg (wĩirã) n gese rẽ yĩnga a rabsgã nɑ n saasda yẽ sũ-puurã."},{"id":16,"translation":"Yaa woto la Tõnd sik-a (Alkʋrãanã) Aayay sẽn yaa vẽenese, la ad Wẽnd kãndgda ned ninga A sẽn tʋlle."},{"id":17,"translation":"Ad neb nins sẽn kõ sɩdã, la Yahuud-rãmba, la Sabɩ'ɩɩn-rãmba ( yɑɑ neb sẽn tũud nɑbiyɑɑm-dãmbɑ sãndɑ), la Nasaar-rãmba, la Magʋʋs-rãmba ( Bug-tũudbã), la neb nins sẽn maan lagem-n-taarã, ad yaa Wẽnd n na n welg bãmb ne taab sʋk yikrã raare, ad Wẽnd yaa bũmb fãa kaset soaba."},{"id":18,"translation":"Rẽ yĩnga fo pa yã tɩ bũmb nins sẽn be saasẽ wã la tẽngã zugu, la wĩntoogã la kiuugã la ãdsã la tãeensã la tɩɩsã la rũmsã (bõn-yãnemse) la nebã sẽn waoog fãa maanda Wẽnd suguud la? La naongã yɩɩ waagib ne neb wʋsg fãa. Ned ning Wẽnd sẽn faage, a ka tõe n paam waoogd ye; ad Wẽnd maanda A sẽn rate."},{"id":19,"translation":"Woto yaa sul a yiib sẽn zabd taab Wẽnd (yembg) zugu, la neb nins sẽn kɩflã, b sẽe bugum fut n kõ-b tɩ b na n yeelge, la b na n kiigd ko-tʋʋls bãmb zutẽ wã."},{"id":20,"translation":"Tɩ ko-tʋʋlgã na n yẽnegd bãmb pʋsã la b gãndã."},{"id":21,"translation":"B leb n tara guud sẽn yaa kutu (tɩ Mɑlεgsɑ nɑn pãb b zutã ne rẽ)."},{"id":22,"translation":"B sã n wa rat n yi be fãa keelem yĩnga, b lebsd-b lame n yeel-ba:\" lemb-y bug-yõogdgã naongo\"."},{"id":23,"translation":"Ad Wẽnd kẽesda neb nins sẽn kõ sɩdã la tʋm tʋʋm-sõama wã Arzãna, tɩ ko-sood zoet a tẽngrã, b na n faas-b lame ne sãnem-zũy la koomẽ sãnem, la b yelg-b harɩɩr futu."},{"id":24,"translation":"La b na n kãndg-b lame n tʋg koεεg sẽn yaa yɩlgemde, la b leb n kãndg-b n tʋg sor sẽn tar pẽgre."},{"id":25,"translation":"Ad neb nins sẽn kɩflã la b gɩdgd Wẽnd sorã la (b gɩdgd) lohorom Miisrã Tõnd sẽn maan n kõ nebã: zem tɩ yaa neb nins sẽn zĩ beenẽ wã maa sẽn pɩʋʋgd n loogdẽ…Lɑ ned ning sẽn wa n rat n na n kɩll beenẽ ne wẽgdo, Tõnd leemsd-a lame noɑng sẽn zabde."},{"id":26,"translation":"(Tẽeg wakat ning) Tõnd sẽn wa n tees Roogã [Ka'abã] zĩig n wĩnig a ɭbraahɩɩm [n yeel-a]: \"ra maan lagem-n-taar ne Maam baa fʋɩ, la yɩlg Mam Roogã neb nins sẽn maand-b Tawaafã, la yãsdbã sẽn yaa suguud maandbã (pʋʋsdbã) yĩnga''."},{"id":27,"translation":"La moon n bool nebã tɩ b wa maan hagiimdã. B na n waa fo nengẽ, n kẽnd ne nao la rũm-zoamdg buud toor-toore, n yit zĩis sẽn zãr n wɑtẽ."},{"id":28,"translation":"Sẽn na yɩl yɩ tɩ nafa-rãmbɑ yɩ b nifẽ, la b tẽeg Wẽnd yʋʋr rasem-dãmb b sẽn mi, A sẽn pʋɩ rũmsã n kõ-b tɩ b kʋ wã yĩngɑ, bɩ y yãk n rɩ la y kõ ninbãan-ned la talga."},{"id":29,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ b saas bũmb ning b sẽn da gɩdg bãmb pĩndã ( n yɩlg b mense) la b pids b pʋlensã la b gilg Ro-kʋdrã."},{"id":30,"translation":"Yaa woto, tɩ ned ning sẽn zɩsgda Wẽnd yel-gɩdgdɩ wã, a tara yel-sõma a Soabã nengẽ; la A maaname tɩ rũmsã yaa halaal ne yãmbã, sã n ka b sẽn winig-b yãmbã, bɩ y zoe n zãag rʋbsã rẽgdã la y zoe n zãag kaset zĩri yeelgo."},{"id":31,"translation":"(Yɩ-y) wẽn-tũudba, ra maan-y lagem-n-taar ne-A ye, la ned ning sẽn maan lagem-n-taar ne Wẽnde, yaa wala a rʋʋ saagẽ wã n lʋɩ tɩ liuuli koak-a maa sebg rɩk-a n kẽng zĩig sẽn zulmi."},{"id":32,"translation":"Yaa woto, tɩ ned ning sẽn wa n zɩsgd Wẽnd saglsã, ad a yaa sũyã wẽn-zoεεga."},{"id":33,"translation":"Yãmb tara nafa (ne rũmsã) hal n tɩ tãag wakat sẽn yãke; rẽ poorẽ, b (Kʋʋbã) zĩig yaa Wẽnd Ro-kʋdrẽ wã."},{"id":34,"translation":"Zãma fãa gilli, Tõnd maana tũudum tɩ yaa rũms kʋʋbo, sẽn na yɩl tɩ b tẽeg Wẽnd yʋʋrã A sẽn kõ bãmb rũmsã yĩnga, rẽnd yãmb Soabã yaa Soab a yembre, bɩ y sak n tũ-A. La kõ sik-m-mengã rãmb sũ-noogo."},{"id":35,"translation":"Bãmb la neb nins tɩ b sã n wa tẽeg Wẽnd yʋʋrã, b yĩnsã rigimdame, la b maand sugr ne yεl nins sẽn paam bãmbã, la b yãnesd ne Pʋʋsgo, la b leb n yãkd Tõnd sẽn pʋɩ n kõ-bã n nafdẽ."},{"id":36,"translation":"La Tõnd kõo yãmb yʋgma wã (la niisã) tũudum kẽer Wẽnd sẽn rɩglã yĩnga. Y tar-b lame tɩ b yaa yãmb arzεka. Bɩ y tẽeg Wẽnd yʋʋrã b zugu, b sã n wa loe b naoã [b kʋʋbã wakato], rẽ poorẽ, b sã n wa lʋɩ b lʋgrã zutu, bɩ y yãk n rɩ la y rɩlg ninbãan-ned sẽn solg a meng la bõosda. Yaa woto la Tõnd wõr-b n kõ-yã, tɩ raar ninga y na pʋʋs barka."},{"id":37,"translation":"Ad b nemdã la b zɩɩmã pa na n ta Wẽnd ye, ad yaa yãmb Wẽn-zoεεgã bal n tat-A; Yaa woto la Tõnd wõr-b n kõ yãmb sẽn na yɩl tɩ y zɩsg Wẽnde A sẽn kãndg yãmbã yĩnga. La kõ manegdbã kiba-noogo."},{"id":38,"translation":"Ad Wẽnd sõngda neb nins sẽn kõ sɩda, ad Wẽnd pa nong zãmb soab fãa sẽn yɑɑ yel-sõm-zɩt ye."},{"id":39,"translation":"B kõo neb nins kɩfɩn-dãmbã sẽn zɑbd ne b rãmbã, tɩ b zab n fãag b mense, bala b wẽg-b lame, lɑ ad Wẽnd tara tõog n na n sõng-ba."},{"id":40,"translation":"Bãmb la neb nins b sẽn yiis-b b zãksẽ, tɩ pa tũ ne hakε, rẽnda b sẽn yeele:\" tõnd Soab la Wẽnde''. Wẽnd sã n da ka tusda nebã ne taaba, lak tɩ tũudum-zĩisẽ, la wẽnd roto, la Yahuud-rãmb tũudum zĩisi, la miisa, b sẽn tẽegd Wẽnd yʋʋrã wʋsg b pʋgẽ rag n na siigi, ad Wẽnd yaa pãng Naab n yaa wilb Naaba."},{"id":41,"translation":"Neb nins tɩ Tõnd sã n zindg-b tẽngã zug n kõ-b pãnga, b yãnesda Pʋʋsg la b yãkd zaka, la b sagend ne manegre la b gɩdg n yi tʋʋm-kiti, la ad yεlã baasg be ne Wẽnde."},{"id":42,"translation":"Lɑ b sã n yags foom bɩ f bãng tɩ sẽn reng taoore, a Nuuh la a ʿAade, la a Samuud nebã ra yagsame."},{"id":43,"translation":"La a ɭbraahɩɩm la a Lʋʋt nebã."},{"id":44,"translation":"La Madyan rãmba. B yagsa a Musa me, tɩ Mam yaoolg kɩfr-rãmbã, rẽ poorẽ tɩ Mam yõk-ba, la Mam yõkrã yɩɩ yõkr tεkẽ."},{"id":45,"translation":"Sõor waoog tẽms Tõnd sẽn halke, b wẽgb yĩnga, tɩ b yaa sẽn lʋɩ b bεoong zugu, la kʋɩls sẽn base (kʋɩl-wãoose)! La gãsg sẽn me (n yi n base)."},{"id":46,"translation":"Bãmb pa na n kẽn tẽngã zug ne b sũyã n tagsdẽ la b tʋbã n kelgdẽ la? Ad zondlem pa nin sẽn pɑ ne ye, zondlem yaa sũy nins sẽn be yãadẽ wã (pʋtẽerã) zondlem."},{"id":47,"translation":"B yãgda fo nengẽ tɩ f wa ne b naongã, la Wẽnd ka na n yidg A pʋlengã ye, la ad raar (a yembr) fo Soabã nengẽ yaa wala yʋʋm tusr yãmb nengẽ."},{"id":48,"translation":"Tẽms sõor waoog M sẽn koll-b tɩ b yaool n yaa wẽgdba, rẽ poorẽ tɩ M yõk-ba. Ad yaa Mam nengẽ la lebgrã zĩiga."},{"id":49,"translation":"Yeele: \"Yaa yãmb nebã! Ad mam yaa bugsd vẽeneg yãmb yĩnga''."},{"id":50,"translation":"Rẽnd neb nins sẽn kõ sɩdã la b tʋm sõma wã, b tara yaasfg la waoogr kũuni."},{"id":51,"translation":"La neb nins sẽn kẽnd n rat n golem Tõnd Aaya-rãmbã, sẽn na yɩl n põsã, bãmb la Gεhɩɩm neba."},{"id":52,"translation":"Lɑ Tõnd pa tʋms Tẽn-tʋʋm bɩ nabiyaam tɩ reng fo taoore, rẽndame t'a (sã n na n wa karem wahɩ wã) a Sʋtãan wat n tʋll n loba (sik nebã sũyẽ) a karengã pʋgẽ, tɩ Wẽnd yẽes a Sʋtãan sẽn lobd koees ninsã, rẽ poorẽ tɩ Wẽnd tablg A Aaya-rãmbã, Wẽnd yaa minim Naaba, n yaa Bʋʋd-Mita."},{"id":53,"translation":"Sẽn na yɩl n maan a Sʋtãan sẽn lobd bũmb ningã tɩ yaa zarbg ne neb nins bãag sẽn be b rãmb sũyẽ wã, la sũ-koeems rãmbã. La ad neb nins sẽn wẽg b mensã bee tak-n-taar sẽn zãre pʋgɑ."},{"id":54,"translation":"La sẽn na yɩl tɩ bãngdbã bãng t'a (Alkʋrãanã) yaa sɩd n yi fo Soabã nengẽ, n paam n kõ-a sɩda, tɩ sũyã paam n yõgne, ad Wẽnd na n kãnda sɩd-kõtbã n tʋg sor sẽn yaa tɩrga."},{"id":55,"translation":"Neb nins sẽn kɩflã pa bɑk n be sik zug hal tɩ yikrã wa wa ne lingri, maa rɑ-kirã rɑɑr naongã wa wa-b nengẽ."},{"id":56,"translation":"Ra-kãng raarã naamã yaa Wẽnd n so, A na n bʋʋ bãmb ne taab sʋka, neb nins sẽn kõ sɩdã la maan tʋʋm-sõmsã bee arzãn neemã wã pʋgẽ."},{"id":57,"translation":"La neb nins sẽn kɩflã la b yags Tõnd Aaya-rãmbã, naon-faagdg be ne bãmba."},{"id":58,"translation":"La neb nins sẽn maan Higrã wã, Wẽnd Sorã yĩngã, rẽ poorẽ tɩ b kʋ-b maa b ki, Wẽnd na n kõ-b-la pʋɩɩr sẽn yaa sõma, ad Wẽnd n yɩɩd pʋɩtbã ne sõmblem."},{"id":59,"translation":"A na n kẽes-b lame yard kõom zĩiga, ad Wẽnd yaa minim Naaba, n yaa sugr soab ne bas-tɩ-looge."},{"id":60,"translation":"Ned ning sẽn wa n maan n rol wala b sẽn wẽg yẽ to-to wã, rẽ loogr poorẽ b sã n leb n wẽg-a, Wẽnd na n sõng-a lame, ad Wẽnd yaa yaafg la gaafar maanda."},{"id":61,"translation":"Woto, tɩ bala Wẽnd n kẽesd yʋngã wĩndgã pʋgẽ, la A kẽesd wĩndgã yʋngã pʋgẽ, la ad Wẽnd yaa wʋmd n yaa neta."},{"id":62,"translation":"Woto, tɩ bala yaa Wẽnd la sɩda la bãmb sẽn tũud bũmb ning zẽng sẽn pa Wẽndã, yẽ la zĩri, la ad yaa Wẽnd la Nɑ-zẽkdgã n yɑɑ Bedrã."},{"id":63,"translation":"Fo pa yã tɩ yaa Wẽnd n sikd koom sẽn yit saasẽ wã, tɩ tẽngã buli n lebg kẽega, ad Wẽnd yaa lomsd n yaa mita."},{"id":64,"translation":"Yẽ n so bũmb ning sẽn be saasẽ la tẽngẽ, la ad Wẽnd seka A meng (n yi bõn-naandsã) n yaa pẽgr Naaba."},{"id":65,"translation":"Rẽ yĩnga fo pa yã tɩ yaa Wẽnd n nom n kõ yãmb bũmb nins sẽn be tẽngã zugu, la koglgã sẽn zoet mogrã zug ne Wẽnd yardo, la A gãt saagã t'a pa lʋɩt tẽngã zugu, rẽndame tɩ tũ ne A sor kũuni. Ad Wẽnd yaa ninbãan-zoεt la yolsd ne nebã."},{"id":66,"translation":"Yaa Yẽ n kõ yãmb vɩɩmã, rẽ poorẽ t'A kʋ yãmba, rẽ poorẽ t'A leb n vʋʋg yãmba; la ad ninsaal yaa sõm-zɩta."},{"id":67,"translation":"Zãma faa Tõnd kõ-a-la Sãri tɩ b tũud-a, bi ned bɑɑ ɑ yembr ra wa maan foo tak-n-taar ne yellã ye, la bool n tʋg fo Soabã sorã zugu, ad fo bee sor sẽn yaa tɩrgẽ."},{"id":68,"translation":"B sã n wa maan foom tak-n-taare, bɩ f yeele:\" Wẽnd mii yãmb sẽn maand bũmb ningã,"},{"id":69,"translation":"Wẽnd n na n bʋ yãmb sʋk Yikrã raare yεl nins zug yãmb sẽn da yɩ n yõsd taabã\"."},{"id":70,"translation":"Fo ka mi tɩ Wẽnd n mi bũmb ning sẽn be saasẽ la tẽngã zugu? Ad woto bee Gafẽ, ad woto yaa nana ne Wẽnde."},{"id":71,"translation":"La b tũuda zẽng sẽn pa Wẽnde, bũmb ning A sẽn ka sik daliil a zugu, la bũmb ning minim sẽn pa be b nengẽ, lɑ ɑd sõngr pa be ne wẽg-m-meng rãmbã ye."},{"id":72,"translation":"B sã n wa karemd Tõnd Aaya-rãmbã b nengẽ, tɩ yaa vẽenese, fo nee kisgr kɩfr-rãmbã nensẽ; b pẽnegdame n dat n yõk neb nins sẽn karem Tõnd Aaya-rãmbã b nengẽ wã. Yeele: \"m wĩnig yãmb wẽng sẽn yɩɩd rẽndã? Ad Wẽnd pʋlma bugmã neb nins sẽn kɩflã, ad lebgr zĩig yɩ wẽnga!\""},{"id":73,"translation":"Yãmb ɑ nebã! B gãnega bilgri, bɩ y kelg-a: ad bũmb nins yãmb sẽn tũud zẽng sẽn pa Wẽndã, b pa tõe n naan baa zõaag ye, baa tɩ b naag taaba, zõaag sã n fãag bũmb b nengẽ menga, b pa tõe n dig-a n reeg ye; baood yɩ valenga, b sẽn baood ned ning nengẽ wã me yɩ valenga!\""},{"id":74,"translation":"B pa waoog Wẽnd a waoogr sɩd-sɩd ye, ad Wẽnd yaa pãng kεgeng Naaba, n yaa wilb Naaba."},{"id":75,"translation":"Wẽnd n tũusd Malεgsã n maand Tẽn-tʋʋm-rãmba, la nebã sʋk me (Wẽnd n tũusd n maan Tẽn-tʋʋm-rãmba) ad Wẽnd yaa wʋmd n yaa neta."},{"id":76,"translation":"A mii bũmb ning b sẽn tʋm tɩ loge, la b sẽn na n tʋme, la yεlã baasg pata Wẽnd nengẽ."},{"id":77,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩda! Maan-y ruku, la suguudu la tũ-y y Soabã, la y maan tʋʋm-sõma, tɩ tõe tɩ y tɩlge."},{"id":78,"translation":"La y zab Wẽnd yĩnga, zabr tεkẽ, yaa Yẽnd n tũus yãmba, A pa maan diinã pʋgẽ weoogr ne yãmb ye, yaa y saamb a ɭbraahɩɩm sore, yẽnd n pʋd yãmb tɩ sak-n-tũ-rãmba (moeemba) gɑf-rãmb nins sẽn reng wãnde taoorã pʋgẽ la Alkʋrãanã pʋgẽ, sẽn na yɩlẽ tɩ Tẽn-tʋʋmã yɩ kaset soab ne yãmba, la yãmb me yɩ kaset rãmb ne nebã, la y tẽeg tɩrg ne Pʋʋsg la y yãk zaka, la y gãd (Wẽnd) sorã kãe-kãe; yaa Yẽnd la yãmb lallda, la lalld yɩ neema, sõngd me yɩ neema."}]},{"id":23,"verses":[{"id":1,"translation":"Ad sɩd-kõtb paam pʋɩɩre."},{"id":2,"translation":"Bãmb la neb nins sẽn be pʋʋsgã pʋgẽ n yõkd b mensã (n zoet Wẽndã)."},{"id":3,"translation":"Bãmb la neb nins me sẽn zoet n zãag gom-yaare."},{"id":4,"translation":"Bãmb me la sẽn yãkd zakã."},{"id":5,"translation":"Bãmb me la sẽn gũusd b tao wã ( n yit yoobo)."},{"id":6,"translation":"Rẽnda b pagbẽ maa b yemb-pogsẽ, ad zĩ-kãngã, b pa sãbs-d-b ye."},{"id":7,"translation":"La ned ning sẽn bao woto loogr poorẽ, ad bãmb la maan-n-zʋʋg rãmba."},{"id":8,"translation":"(Sɩd-kõtbã) la neb nins sẽn gũusd b boablã la b pʋlengo."},{"id":9,"translation":"La bãmb me la neb nins sẽn gũusd b pʋʋsgã."},{"id":10,"translation":"Ad yaa bãmb la faad rɩkdba."},{"id":11,"translation":"Bãmb n na n rɩk arzãn na-tẽngã faado, b na n duuma a pʋgẽ."},{"id":12,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd naana ninsɑɑlã sẽn tũ ne tãndo."},{"id":13,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ Tõnd maan-a t'a yaa mani n ning-a tɑblg zĩig sẽn yõgne."},{"id":14,"translation":"Rẽ loogr poorẽ tɩ Tõnd naan mɑni wã t'a yaa zɩ-pelle, rẽ poorẽ tɩ Tõnd naan zɩ-pellã t'a legb nem-gilgu, rẽ poorẽ tɩ Tõnd naan nem-gilgã t'a lebg kõbre, rẽ poorẽ tɩ Tõnd sẽgen kõbrã nemdo, rẽ poorẽ tɩ Tõnd maan-a t'a yaa naaneg a to, Rẽnd Wẽnd bark yɩ wagelle sẽn naand t'A nɑɑnegã sõmlem yɩɩd nɑɑndb buud fãɑ!"},{"id":15,"translation":"Rẽ loogr poorẽ yãmb yaa kiidba."},{"id":16,"translation":"Rẽ poorẽ, yikr raarã b na n vʋʋga yãmba."},{"id":17,"translation":"Ad Tõnd naana saas a yopoe yãmb yĩngrã, la Tõnd pa maan yam yaal-yaal ne D sẽn naanã ye."},{"id":18,"translation":"Ad Tõnd sika sa-koom saasẽ wã sẽn zemse, la D zĩndg-a tẽn-gãngã zugu, la ad Tõnd tara tõog ne D kɩt t'a looge."},{"id":19,"translation":"La Tõnd maana ne-a (sa-koomã) pʋto sẽn yi Mak-kεgla la sibi n kõ yãmba, la tɩ-biis wʋsg n kõ yãmb, la be a pʋgẽ yãmb sẽn rɩte."},{"id":20,"translation":"La tɩɩgã (zaytʋʋn) sẽn tobd Sĩinɑɑ'ɑ tãngẽ wã, sẽn tar kaam la zẽed (sẽn tar n ninged rɩɩb) n rɩtẽ."},{"id":21,"translation":"Lɑ ɑd tags-n-gesr be ne yãmb rũmsã pʋgẽ: Tõnd yũnugda yãmb ne bũmb ning sẽn be b pʋsẽ wã, la y tar-b n maand nafa wʋsg la y rɩt a pʋgẽ."},{"id":22,"translation":"La b poyã zutu, la koomẽ kogendã zut la b rɩkd yãmb n kẽnda."},{"id":23,"translation":"Ad Tõnd tʋmsa a Nuuh n tʋg a nebẽ wã, t'a yeele:\" Yaa yãmb ɑ mam neba! Tũ-y Wẽnde, yãmb pa tar soab zẽng sẽn pa Yẽnda ye, rẽ yĩnga, yãmb pa na n zoe-A?\""},{"id":24,"translation":"La a nebã kug-zĩidb nins sẽn kɩflã yeele: \"yãoã pa bõn-zẽng rẽnda ned wala yãmb bala, a ratame n yɩɩg a meng yãmb zugu; Wẽnd sã n da ratẽ, A rag n na sik Malεgsa; tõnd pa wʋm wãnde tõnd saam-rãmb sẽn loogɑ nengẽ ye''"},{"id":25,"translation":"A ka baa fʋɩ, ad yaa gãeemd n tar-a, gũus-y-yã-a hal n tɩ tãag wakat ning ɑ yellã sẽn nɑ n vẽnegã\"."},{"id":26,"translation":"A yeelame: \"yaa m Soaba! Sõng maam ne b sẽn yags maam-a\"."},{"id":27,"translation":"Tɩ Tõnd na n tʋm wahɩ tɩ kẽng a nengẽ: \"maan koglg ne Tõnd gũusg la Tõnd wahɩ. Tõnd saglgã tɩ b hɑlkbã sã n wa wɑ tɩ yɩgrã fuug (ne koom) bɩ f kẽes koglgã pʋgẽ yiib-yiibu (yãang la raoogo) la fo zakã nebã, rẽnda ned ning (naongã) koεεg sẽn reng taoore ɑ soɑb zugu, la ra gom ne Maam neb nins sẽn wẽg b mensã yell ye, ad b na n bõrame."},{"id":28,"translation":"La fo sã n kẽ (koglgã pugẽ) n zĩnd n sε la neb nins sẽn naag foom koglgã pʋgã, bɩ f yeele: \"pẽgr be ne Naab ning sẽn põsga tõnd n yi nin-wẽnsã\"."},{"id":29,"translation":"La yeele: \"yaa m Soaba! Sik maam bark sigb zĩiga, Foom n yɩɩd neer ne sãan reegre''."},{"id":30,"translation":"Ad tagmas bee woto pʋga. La Tõnd me ra yɩɩme n na n zarb-b n gese."},{"id":31,"translation":"Rẽ loogr poorẽ, Tõnd naana zãma zẽmse."},{"id":32,"translation":"N tʋms b nengẽ Tẽn-tʋʋmbã, sẽn yi bãmb nengẽ, n yeel-ba:\" tũ-y Wẽnde, ad yãmb pa tar soab zẽng sẽn pa Yẽ ye, rẽ yĩnga yãmb pa zoet Wẽnd la?\""},{"id":33,"translation":"La a nebã kug-zĩidb nins sẽn kɩfl la b yags Yaoolem raar sεkã, Tõnd sẽn lok-b rãmb neemã dũni kaanẽ wã yeelame: \"yãoã pa bõn-zẽng rẽnda ned wala yãmb bala, a rɩta yãmb sẽn rɩt bũmb ningã la a yũud yãmb sẽn yũudã.''"},{"id":34,"translation":"La tɩ yãmb sã n tũ ned sẽn wõnd yãmba, rẽnda yaa yãmb la bõndba."},{"id":35,"translation":"Rẽ yĩnga, a pʋlemda yãmba tɩ yãmb sã n ki n lebg tom la kõaba, b na n leb n yiisa yãmba [y yaadẽ wã]?"},{"id":36,"translation":"Ad woto zãra, ad woto zãra, b sẽn pʋlemd yãmb tɩ nɑ n pɑɑme lɑme wã!"},{"id":37,"translation":"Ad vʋɩɩm yaa dũni ka bala, tõnd kiidame la d vʋɩ, ad b pa na n yik tõnd ye."},{"id":38,"translation":"Ad yaa ned sẽn wãag zĩri n rogl Wẽnd bala, la tõnd ka na n kõ-a sɩd ye"},{"id":39,"translation":"A yeelame: \"yaa m Soaba! Sõng maam ne b sẽn yags maam-a\"."},{"id":40,"translation":"Tɩ [Wẽnd] yeele:\"yi bilfu, b na wa n maan mimsa\"."},{"id":41,"translation":"Tɩ Tõnd na n yõk-b ne tãsg ne sɩda, n maan-b tɩ b kʋɩ n sobge; rẽnd halkr be ne wẽg-m-mens rãmba."},{"id":42,"translation":"Rẽ loogr poorẽ, Tõnd naana zãma zẽmse."},{"id":43,"translation":"Zãma pa tõe n reng a wakato, a leb n pa tõe n yaoolg-a me."},{"id":44,"translation":"Rẽ loogr poorẽ Tõnd tʋmsa D Tẽn-tʋʋmbã n tunug-b taaba; Tẽn-tʋʋm sẽn wa zãma nengẽ fãa b yagsd-a lame, tɩ Tõnd na n pʋgl sãnda halkr ne taaba, n maan-b tɩ b lebg yẽsgo, rẽnd halkr be ne neb sẽn pa kõt sɩda."},{"id":45,"translation":"Rẽ loogr poorẽ Tõnd tʋmsa a Musa la a ma-biigɑ ɑ Hɑɑrʋʋnɑ ne Tõnd yel-soalmã la gom-lubdgɑ sẽn yaa vẽenega."},{"id":46,"translation":"N tʋg a Fɩr-ʿaoon ne a kug-zĩidbã nengẽ tɩ b maan waoog-m-menga. Ad b ra yɩɩme n yaa zẽk-m-mens rãmba."},{"id":47,"translation":"La b yeel yã: \"rẽ yĩnga tõnd nɑ kõ-sɩd ne neb a yiib sẽn yɑɑ wɑ tõndo, tɩ b yiibã nebã yaa tõnd yembse\"."},{"id":48,"translation":"Tɩ b yags b yiibã, n yɩ neb nins sẽn halk-bã."},{"id":49,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd kõo a Musa Gafã, tɩ raar ninga b na kãndge."},{"id":50,"translation":"La Tõnd maana a Maryam biigã la a ma wã tɩ yaa yel-solemde, la Tõnd peeg b yiibã n kẽng zĩ-zẽkdgẽ sẽn yaa tabendg zĩig la ko-nini."},{"id":51,"translation":"Yãmb ɑ Tẽn-tʋʋmba! Rɩ-y rɩ-yɩlmã sẽn yaa halaal rɩɩbo, la y maan tʋʋm-sõma, ad Mam mii yãmb sẽn maand bũmb ninsã wã."},{"id":52,"translation":"Ad yãmb zãma-kãngã yaa zãma a yembre, la yaa Maam la yãmb Soabã, bɩ y zoe Maam."},{"id":53,"translation":"Tɩ b zãmã-rãmbɑ wɑ welg taaba, tɩ zãma fãa kɩdemd ne sẽn be a nengẽ wã."},{"id":54,"translation":"Bɩ f bas-bɑ b menengã zug hal n tɩ tãag wakato."},{"id":55,"translation":"Rẽ yĩnga bãmb tẽedame tɩ Tõnd sẽn kõt bãmb sẽn yaa arzεk la koambã,"},{"id":56,"translation":"B tẽedɑme tɩ Tõnd kõonɑ D yãgdame n kõt bãmb yel-sõma bãmb sẽn tog ne la? Ka woto ye, ad b pa mi ye."},{"id":57,"translation":"Ad neb nins sẽn yaeesd b Soabã,"},{"id":58,"translation":"La neb nins sẽn kõt sɩd ne b Soabã Aaya-rãmbã,"},{"id":59,"translation":"La neb nins sẽn pa maan lagem-n-taar ne b Soabã,"},{"id":60,"translation":"La neb nins sẽn yãkd Tõnd sẽn pʋɩ n kõ-bã pʋgẽ n kõtẽ tɩ b sũyã yaeesdẽ tɩ b na n wa leba b Soabã nengẽ."},{"id":61,"translation":"Ad yaa bãmb la sẽn yãgd ne yel-sõmã, yaa bãmb n põsd taab ne-a."},{"id":62,"translation":"Lɑ Tõnd pa rogend ned rẽnda a sẽn tõe, la Gaf n be Tõnd nengẽ n yet sɩda, la b pa na n wẽg-b ye."},{"id":63,"translation":"Pa woto ye, bãmbã sũyẽ bee yɑm-yɑɑl-yɑɑl pʋgẽ ne yã wã (alKʋrãanã), la b tara tʋʋm-wẽn a taab me n tʋmdẽ."},{"id":64,"translation":"Hal tɩ Tõnd sã n wa yõk b wʋm-noogã rãmbɑ ne sɩbgre lɑ bãmb sẽn kelemde n baood sõngre."},{"id":65,"translation":"Ra kelem-y rũndã ye, ad y ka na n paam sõngr n põsg Tõnde ye."},{"id":66,"translation":"Ad Mam Aaya-rãmbã rag n yɩɩme n karemd yãmb nengẽ tɩ yãmb rag n yɩ n tard n lebd poorẽ."},{"id":67,"translation":"Tɩ y yaa waoog-m-meng rãmba, ne Harmã (Mak Roogã) n sõsd yʋng ne y gom yoodã n paoogd Alkʋrãanã."},{"id":68,"translation":"Rẽ yĩnga bãmb pa tagsd (Kʋrãanã) koees n getẽ la? Bɩ waa bãmb nengẽ bũmb ning sẽn pa wa b saam-rãmb nins sẽn reng taoorã nengẽ?"},{"id":69,"translation":"Bɩ b pa bãng b Tẽn-tʋʋmã, n wa tɩ sek b na n kɩɩs-a?"},{"id":70,"translation":"Bɩ b yetame t'a yaa gãeenga? \"ka woto ye, ad a waa ne sɩda, la ad bãmbã wʋsg fãa kisa sɩdã''."},{"id":71,"translation":"Lɑ ɑd sɩdã sã n da tũuda bãmbã yõyã yamleedã, saasã la tẽngã la sẽn be bãmbã pʋgẽ wã rag n na sãamẽ, la ad Tõnd kõo bãmba b zu-zẽkre (Alkʋrãanã), tɩ bãmb yaa balldb n yit b zu-zẽkrã."},{"id":72,"translation":"Bɩ fo sokd-b-la (taasgã) keoore? Ad fo Soabã keoor n yɩɩd sõmblem, la ad Yẽnd n yɩɩd pʋɩtbã ne sõmblem."},{"id":73,"translation":"Lɑ ɑd fo boond-b lame n tʋgd so-tɩrg zugu."},{"id":74,"translation":"La ad neb nins sẽn pa kõt sɩd ne yaoolem raarã, b baoodame n na n golem sorã."},{"id":75,"translation":"Lɑ la tɩ Tõnd sã n rag n yols-b lame la D zẽk keelem ning sẽn be b zugã n bɑs-bɑ, b na kel n duum b kedgrã zug n tuumdẽ."},{"id":76,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd gãd-b-la ne sɩbgre, la b pa sɩk b mensã ne b Soabã ye, b leb n pa bõos-A me."},{"id":77,"translation":"Hal tɩ Tõnd sã n wa pak ragnoor b yĩnga, sẽn yaa sɩbg kεgengɑ lɑ b sẽn be be tɩ b yaa sẽn wãag b tẽebo."},{"id":78,"translation":"Yaa Yẽnd n naan n kõ yãmbã, tʋbã la ninã, la sũyã, la ad yãmb barkã pʋʋsgã yaa bilfu."},{"id":79,"translation":"Leb n yaa Yẽnd n sãeeg yãmb tẽng gãngã zugu, la y lebgr pata Yẽ nengẽ."},{"id":80,"translation":"La yaa Yẽnd n kõt vɩɩm la A kʋʋda, la ad yʋng la wĩndg yõs-taabã bee ne Yẽ, rẽ yĩnga yãmb pa tagsd la?"},{"id":81,"translation":"Ka woto ye, ad b yeela wala rãeenem rãmbã sẽn yeelã."},{"id":82,"translation":"B yeelame: \"rẽ yĩngã, tõnd sã n ki n lebg tom la kõaba, b na leb n vʋʋg tõndo?"},{"id":83,"translation":"Ad b ra pʋlma woto tõnd la d saam-rãmb sẽn reng taoore, ad wãnde ka baa fʋɩ rẽnda rãeenem rãmb zĩri wãasgo."},{"id":84,"translation":"Yeele: \"ãnd n so tẽngã la (neb) nins sẽn be a pʋgẽ wã tɩ yãmb sã n miimi?"},{"id":85,"translation":"B na n yeelame :\" yaa Wẽnd n so\", bɩ f yeele:\" yaa bõe yĩng tɩ yãmb pa tagsdẽ?\""},{"id":86,"translation":"Yeele: \"ãnd n so saas a yopoe wã, la ãnd la Al'ars wagellã Soaba?\""},{"id":87,"translation":"B na n yeelame :\" yaa Wẽnd n so\", bɩ f yeele:\" yaa bõe yĩng tɩ yãmb pa nɑ n zoet Wẽnde?\""},{"id":88,"translation":"Yeele:\" ãnd n zãad bũmbã fãa gill naam a nugẽ wã, tɩ b baood sõngr a nengẽ lɑ Yẽ pa baood sõngr ned nengẽ, tɩ y sã n miẽ?"},{"id":89,"translation":"B na n yeelame tɩ :\"yaa Wẽnd n so\", bɩ f yeele:\"yãmb maana a wãn tɩ b wa maan yãmb tɩɩm tɩ y yɑmã yiki?\" (tɩ y pa kõt sɩd ne-A?)"},{"id":90,"translation":"Pa woto ye, ad Tõnd waa ne sɩd bãmb nengẽ, la ad bãmbã yagda zĩri."},{"id":91,"translation":"Wẽnd pa tar biig ye, soab zẽng me leb n pa naag-A ye, sã n dɑ beeme n lɑg-Mɑ, ad soab fãa rag n na n rɩka a sẽn naan-a n looge, la b rag n na bao n bugs taaba, yɩlgem be ne Wẽnd n yi b sẽn sɩfdã."},{"id":92,"translation":"Yel-soaandɩ la sẽn vẽneg (yel-netɩ) Mita, A naam zẽkame n yi b sẽn maand-A lagem-n-taarã."},{"id":93,"translation":"Yeele:\" yaa m Soabã! Fo sã n wĩnig maam b sẽn pʋlem-b pʋlem wẽng ningã me,"},{"id":94,"translation":"Yaa m Soabã! Ra naag maam ne wẽg-m-mens rãmbã ye."},{"id":95,"translation":"La ad Tõnd yaa tõogd ne D wĩnig foom Tõnd sẽn pʋlem-bã."},{"id":96,"translation":"Rɩk sõng n tus bũmb ning sẽn yaa wẽnga, ad Tõnd n yɩɩd minim ne b sẽn sɩfdã."},{"id":97,"translation":"La yeele: yaa m Soabã! m kota Foom tɩ F gũ maam n yi Sʋtãanmbã yuus-yuusã."},{"id":98,"translation":"Mam kota Foom tɩ b (Sʋtãanbã) ra wa kẽ mam tʋʋmã pʋgẽ ye."},{"id":99,"translation":"Hal tɩ kũumã sã n wa wa b nin-yembre, a yetame: \"m Soabã! Lebs maam'' (dũni wã zugu)."},{"id":100,"translation":"Sẽn na yɩl tɩ m paam n maan tʋʋm-sõng mam sẽn basã pʋgẽ: ka woto ye; ad yaa gomd yẽ sẽn yet bala, tɩ gɩdr vɩɩm n be yẽ poorẽ wã hal n tɩ tãag yikr raarã."},{"id":101,"translation":"B sã n wa fʋʋs bargã, rogem ka leb n be sʋk ra-kãng raarã ye, b pa leb n sokd taab yelle."},{"id":102,"translation":"Rẽnd ned ning (tʋʋm-sõng) peesg sẽn zɩsge, yaa bãmbã la paamdba."},{"id":103,"translation":"La ned ning (tʋʋm-sõng) peesg sẽn yɩ faaga, ad yaa bãmbã n bõn b mense, n be Gεhannemã pʋgẽ n yɑɑ duumdba."},{"id":104,"translation":"Bugmã rɩta b nensã tɩ b noyã yõog n lebg yĩi ɑ pʋgẽ."},{"id":105,"translation":"Rẽ yĩngã b rag n pa yɩ n karem Mam Aaya-rãmbã yãmb nengẽ, tɩ yãmb rag n yɩ n yagsdẽ?"},{"id":106,"translation":"La b na n yeele: \"d Soabã, tõnd zu-beedã wila tõndo, tɩ d yɩ neb sẽn meneme.'"},{"id":107,"translation":"D Soabã, yiis tõnd kaanẽ, tɩ d sã n leb n beege, rẽ mosã tõnd n wẽgd d mense."},{"id":108,"translation":"T'A (Wẽnd) na n yeele: \"sind-y ( zãɑg-y) a pʋgẽ la y ra gom ne Mɑɑm ye\"."},{"id":109,"translation":"Ad zãma n rag n be Mam yembsã pʋgẽ n yetẽ: \"yaa d Soabã! Yaaf tõnd la F yols tõndo, ad Foom n yɩɩd yolsdbã fãa ne yolsgo'."},{"id":110,"translation":"Tɩ yãmb rɩk-b ne yaalgo hal tɩ b wa yĩms yãmb Mam tẽegrã, lɑ yãmb ra yɩ n laad-b lame."},{"id":111,"translation":"Ad Mam na n rol-b-la rũndã, b sẽn maan sugrã yĩnga, ad yaa bãmb la pʋɩɩr paamdba."},{"id":112,"translation":"Wẽnd yeelɑme: \"yaa yʋʋm a wãn la yãmb zĩnd tẽn-gãngã zugu?\""},{"id":113,"translation":"La b na n yeele:\" tõnd zĩnda raar a yembre, bɩ yaa raar bogr bala. Bɩ F sok sõtbã'."},{"id":114,"translation":"Tɩ Wẽnd na n yeele: \"ad yãmb zĩnda bilf bala (tɩ sugrã mɑɑneg ne tũudmã rɑ yɑɑ nɑnɑ), tɩ y sã n da yɩ n miime\"."},{"id":115,"translation":"Rẽ yĩnga yãmb tẽedame tɩ Tõnd naana yãmb zaalem (wɩsga) tɩ y ka na n lebg n tʋg Tõnd nengẽ?\""},{"id":116,"translation":"Rẽnd Wẽnd zẽkɑ me n yilge, A yaa Sɩd Naaba, soab zẽng ka be rẽnda Yẽnda, yaa Yẽnd la Al'ars wagellã Naabã."},{"id":117,"translation":"La ned ning sẽn wa n kota soben-zẽng sẽn pa Wẽnde, a pa tik daliil ye, ad a geelg bee a Soabã nengẽ, la ad kɩfr-rãmbã pa na n põs ye."},{"id":118,"translation":"La yeele: \"yaa m Soaba! Yaaf la F yolse, ad Foom n yɩɩd yolsdbã fãa ne yolsg sõmblem."}]},{"id":24,"verses":[{"id":1,"translation":"Woto yaa Sʋʋrat Tõnd sẽn sik-a la D maan-a t'a yaa tɩlae la D sik daliil vẽenes a pʋgẽ, tɩ raar ninga y na tẽege."},{"id":2,"translation":"Yood-poak la yood-raoogo, pãb-y b yiibã yembr fãa kaas koabga, la y ra kũm b yiibã ninbãaneg Wẽnd dĩinã pʋg ye, tɩ yãmb sã n yɩɩme n kõ Wẽnd sɩda la Yaoolem raarã; la zãma sẽn yaa sɩd-kõtb maan kaset ne b yiibã sɩbgrã."},{"id":3,"translation":"Yood-raoog ka furd rẽnda yood-poaka maa lagem-n-ta-poaka, la yood-poak me ka furd rẽnda yood-raoogo maa lagem-n-ta-raoogo, la b gɩdga bãmbã furã loeebo sɩd-kõtbã zugu."},{"id":4,"translation":"Neb nins sẽn rõt pʋg-yɩlmã, n yaool n pa wat ne kaset rãmb a naasã rẽ poorẽ wã, pãb-y kaas pis-nii la y ra tol n reeg b kaset lae. Ad yaa bãmbã la dĩin yitbã."},{"id":5,"translation":"Rẽnda neb nins sẽn tuub woto poore, rẽ poorẽ tɩ b maneg b tʋʋmã. Ad Wẽnd yaa yaafg Naab n yaa yolsg Naaba."},{"id":6,"translation":"La roap nins sẽn rõt b mens pagb la b yaool n ka tar kaset-rãmbɑ rẽnda bãmb mensã bala, b yembr kaset fãa yaa a sẽn na n wẽen ne Wẽnd naoor a naas tɩ yẽ yaa sɩd soaba."},{"id":7,"translation":"A (wẽeneg a) nu soaba tɩ Wẽnd kãab-beed be ne yẽnda, t'a sã n yɩɩme n yaa pʋ-yagda."},{"id":8,"translation":"La sẽn na yɩl tɩ sɩbgrã pigd n bas pagã, a nɑ n wẽena naoor a naase ne Wẽnde, tɩ raoã yaa pʋ-yagda."},{"id":9,"translation":"A (wẽeneg a) nu soabã tɩ Wẽnd gẽeg be yẽ zugu, tɩ raoã sã n yɩɩme n yaa sɩd-soaba."},{"id":10,"translation":"La tɩ sã n pa Wẽnd yɩɩdlemã la A yolsgã yãmb zugu…! Lɑ Wẽnd sẽn yaa tuubg reegdã n yaa Bʋʋd-Mitã, (A nɑɑn n yãgẽ n sɩbg yãmb y zũnuub-rãmbã yĩngɑ) ."},{"id":11,"translation":"Ad neb nins sẽn wa ne tẽnkãnebã (yẽme yɑɑ b sẽn dõd muumin-dãmbã mɑ wã ɑ Aɑɩsɑt -Wẽnd yɑrd be ɑ yĩngɑ- ne yoobã) yaa zãma sẽn yi yãmb pʋgẽ, ra geel-y tɩ yaa wẽng ne yãmb ye, ad a yaa sõma ne yãmba. Ned fãɑ sẽn be b pʋgẽ wã tɑrɑ zũnuub ɑ sẽn pɑɑme ɑ tʋʋmdẽ wã, la ned ning sẽn yikɑ ne yellã bãmbã sʋka, a tara nan-bedre."},{"id":12,"translation":"Yaa bõe tɩ yãmb sẽn wa n wʋm-a wã, sɩd-kõt pogsã la sɩd-kõt-roapã pa maan tẽ-sõng b mensẽ wã yellã pʋgẽ, la b yeele: \"yã wã yaa tẽnkãnd sẽn vẽnege''."},{"id":13,"translation":"Yaa bõe yĩng tɩ b pa wa ne kaset rãmb a naase, ad b sã n pa wa ne kaset-rãmba, Wẽnd nengẽ, b yaa zĩri-be-neba."},{"id":14,"translation":"La tɩ sã n pa Wẽnd yɩɩdlemã la A yolsgã yãmb zugu dũni kaanẽ la yaoolem raarã, sɩbgr kãseng rag n na paam yãmba, y fɑoobã poorẽ."},{"id":15,"translation":"Wakat ning yãmb sẽn wa n lobd koeesã n kõt taaba, la y gomd ne y noy bũmb ning minim sẽn ka be ne yãmba, tɩ yãmb tẽed t'a yaa faaga, t'a yaool n yaa bedr Wẽnd nengẽ."},{"id":16,"translation":"Bõe yĩng tɩ yãmb sẽn wa n wʋm-a wã, y pa yeele: \"pa sõmb ne tõnd tɩ d rɩk yel-kãngã n maan d no-goam ye, yɩlgemd be ne Wẽnde, ad woto yaa pʋ-yagb vẽenega."},{"id":17,"translation":"Wẽnd sagenda yãmba, tɩ y ra wa saag a buud bilgr ye, tɩ sã n mikame tɩ y yaa sɩd-kõtba."},{"id":18,"translation":"La Wẽnd vẽnegda A Aaya-rãmbã n kõt yãmba, Wẽnd yaa mita n yaa bʋʋd minim Naaba."},{"id":19,"translation":"Ad neb nins sẽn nong tɩ yel-beedã sãeeg sɩd-kõtbã nengẽ wã, sɩbgr be ne-ba, dũni kaanẽ la yaoolem raarã, Wẽnd n mi, la yãmb pa mi ye."},{"id":20,"translation":"La tɩ sã n pa Wẽnd yɩɩdlemã la A yolsgã sẽn be yãmb zugã…!Lɑ Wẽnd sẽn yaa ninbãan-zoεtã n yaa yoalsdã A nɑɑn n yãgẽ ne yãmb sɩbgre."},{"id":21,"translation":"Yaa yãmb ɑ neb nins sẽn kõ sɩdã! Ra tũ-y a Sʋtãan soyã ɑ zirĩ-beedã fɑɑsg pʋgẽ ye, ad ned ning sẽn tũ a Sʋtãan so-faagdsã, ad a sagenda ne yel-beed la tʋʋm kitsi. Lɑ sã n pa Wẽnd yɩɩdlemã la A yolsgã yĩnga, yãmb ned baa a yembr kõn n tɩlge; la ad Wẽnd tɩlgda A sẽn rat ned ninga, A yaa wʋmdɑ n yaa minim Naaba."},{"id":22,"translation":"La yɩɩdlem la arzεk rãmb ra wa wẽen tɩ b kõn kõ b rog-pẽts la talse la neb nins sẽn maan higra wã Wẽnd yĩngã ye. Bɩ b yaaf la b ball n base. Rẽ yĩnga yãmb pa nong n dat tɩ Wẽnd yaaf-y la? Wẽnd yaa yaafg la yolsg Naaba."},{"id":23,"translation":"Ad neb nins sẽn rõt sɩd-kõt-pogsã, sẽn yaa yɩlma (ne yoobã), kãab-beed be ne-ba dũni kaanẽ la yaoolem raarã, la sɩbgr sẽn bedem be ne-ba."},{"id":24,"translation":"Raar ning bãmbã zεlmã wã, la b nusã la b naoã sẽn na n maan kaset ne b sẽn ra tʋmdã."},{"id":25,"translation":"Raar-kãngã, Wẽnd na n pidsa b pʋɩɩrã n kõ-ba, la b na n bãngame tɩ Wẽnd yaa sɩd sẽn vẽnege."},{"id":26,"translation":"Pʋg-wẽnsã ne rao-vẽnsã n sεgd ne taaba la rao-wẽnsã ne pʋg-wẽnsã me n segd ne taaba. La pʋg-sõmã wã ne rao-sõmã wã n segd ne taaba la rao-sõmã ne pʋg-sõmã me n segd ne taaba. Bãmbã rãmbã yaa sẽn pidg n yi b sẽn yetã, yaafg be ne-ba la rɩtl sẽn tɑr waoogre (ɑrzãnɑ)."},{"id":27,"translation":"Yaa yãmb ɑ sɩd-kõtbã! Ra wa kẽ-y zags zẽms sẽn pa yãmb zagsã hal tɩ wa tʋg n kos sore la y pʋʋs zakã rãmba. Woto n yɩɩd sõmblem ne yãmba, tɩ raar ninga y na tẽege."},{"id":28,"translation":"Y sã n ka mik zakã pʋgẽ neda, bɩ y ra kẽ-a hal tɩ b wa tʋg n kõ-y sore. La b sã n yeel yãmba: \"lebg-y\", bɩ y lebge. Woto n yɩɩd yɩlgemd ne yãmba, Wẽnd mii yãmb sẽn tʋmd bũmb ningã wã."},{"id":29,"translation":"La yell ka be ne yãmba, tɩ y kẽ rot sẽn pa ro-gãase, yãmb teed sẽn be b pʋgẽ. Wẽnd n mi yãmb sẽn vẽnegd la y sẽn solgde."},{"id":30,"translation":"Yeel sɩd-kõt-roapã tɩ b gɩdg b ninã la b gũus b taoã (n yi yoobo) tɩ woto n yɩɩd yɩlgemd ne-ba. Ad Wẽnd yaa kibɑr mitɑ ne b sẽn tʋmdã."},{"id":31,"translation":"La yeel sɩd-kõt-pogsã tɩ b lud-b ninã la b gũus b taoã (n yi yoobo) la b ra wa vẽneg b faas teedã, rẽnda bũmb ning sẽn wa n vẽneg a pʋgẽ, la b ning b fu-lutsã n tãag b yãoodo, la b ra wa vẽneg b nag-teedã rẽnda b sɩdbã maa b baaba-rãmba, maa b sɩdb-baaba-rãmba, maa b ma-biisi, maa b koamb maa b sɩdb komba, maa b ma-bi-roap maa b ma-bi-roap kom-ribli, maa b ma-bi-pogs kom-ribli, maa moeem-pogse, maa b yembs b sẽn so, maa pʋgdb sẽn pa tar tʋlsem ne paga, maa kom-ribli sẽn pa mi pagb yãmde. La b ra tigimd b naoã sẽn na yɩl n wĩnig b nag-teedã sẽn solgã. La tuub-y gill n tʋg Wẽnd nengẽ, yaa yãmb sɩd-kõtbã, tɩ raar ninga y na tɩlge."},{"id":32,"translation":"La fur-y pʋg-sãdbã la rakõapã sẽn be yãmb pʋgẽ wã, la nin-sõmã wã sẽn be yãmb yemb-raadẽ wã la yemb-pogsẽ wã, sã n mikame tɩ b yaa talse, Wẽnd na sek bãmb ne A yɩɩdlemã, Wẽnd yaa minim yaleng Naaba."},{"id":33,"translation":"La neb nins sẽn pa tar furã tõogã yõk b mense, hal tɩ Wẽnd wa sek-b ne A yɩɩdlemã. La yãmb yembs nins sẽn baood sẽk n nɑ n tʋm n yɑo n bɑood tɩ yãmb gʋls-b tɩ b pɑɑm burkĩndã, bɩ y gʋls-ba, tɩ y sã n miẽ tɩ sõma n be b pʋgẽ. La kõ-y-b sẽn yi Wẽnd arzεkã A sẽn kõ yãmbã. La ra wa modg-y y yemb-pogsã tɩ b yi n yo ye tɩ b sã n rat n yõka b mensã n yi yoobo, rɑt n nɑ n bao dũni faas teedo, la ned ning sẽn wa n modg-b ne b yi n yo, ad Wẽnd yaa yaafg Naaba, n yaa yolsg Naabɑ b sẽn modg-bã poorẽ."},{"id":34,"translation":"Ad Tõnd sika Aayay vẽenes n kõ yãmba, n leb n yaa bilgr ne neb nins sẽn reng yãmb taoorã, la sagls ne Wẽnd-zoεtbã."},{"id":35,"translation":"Wẽnd la saas la tẽng vẽenem, a vẽenmã bilgr yaa wa kãndi sẽn tar fɩtla, tɩ fɩtlã bee lamp gell (bug-gell) pʋga, tɩ lampa gellã yaa wala ãd-pɩndga b sẽn widgd ne bark tɩɩga, sẽn yaa kɑɑm (zɑytʋʋn) tɩɩga, a pa be wĩntoog sẽn pukdẽ, a leb n pa be wĩntoog sẽn lʋɩtẽ, a kaamã pẽneg n witame, baa tɩ bugum pa sɩɩs-a, a yaa vẽenem sẽn be vẽenem zugu, Wẽnd kãndgda ne A vẽenemã A sẽn tʋll a soaba, la Wẽnd leb n gãnegda bilgrã n kõt nebã, la Wẽnd yaa mit ne bũmbã fãa gilli."},{"id":36,"translation":"Zags (miisã) pʋgẽ Wẽnd sẽn kõ sor tɩ b zẽk la b tẽeg A yʋʋrã beenẽ, yɩlgda A yʋʋrã b pʋgẽ zaaba la yibeedo,"},{"id":37,"translation":"Raopa, tolb la koosg pa maand-b soagl n yi Wẽnd tẽegrã la pʋʋsg yalsgo la zak yãkre, b yaεεsda raar ning sũyã la ninã sẽn na n wa leebdẽ wã."},{"id":38,"translation":"Wẽnd na n rol-b lame tɩ sõmblem yɩɩd b sẽn tʋme, la A paas-b sẽn yi A yɩɩdlemẽ wã, Wẽnd n pʋɩt n kõt ned ninga A sẽn rate tɩ ka tũ ne geelg ye."},{"id":39,"translation":"La neb nins sẽn kɩflã, b tʋʋmã yaa wala ko-sɩɩg sẽn be zĩ-peelle (ween-n-vɩɩgẽ); ko-yũud soab tẽed tɩ yaa koom, la a sẽn wa n ta-a wã, a pa paam baa fʋɩ, la a mika Wẽnd beenẽ t'A pids a geelgã n kõ-a, ɑd Wẽnd yaa geel tʋʋlg Naaba."},{"id":40,"translation":"Maa wala lik sẽn be mog-zulung pʋga, tɩ ko-wiig lud-a, a zugẽ wã me yaa ko-wiiga, a zugẽ wã me yaa sa-wat n be beenẽ, ligs sẽn rogl taaba, a sã n yiis a nugã, a pa tõe n yã-a ye. Wẽnd sẽn pa maan vẽenem n kõ a soaba, a pa tar vẽenem ye."},{"id":41,"translation":"Rẽ yĩnga fo pa ne tɩ sẽn be saasẽ lɑ sẽn be tẽngã zug la liuuli wã sẽn yεdgd b pɩgsã yɩlgda Wẽnde, ãnkam fãa bãnga a sẽn sõmb n pʋʋs (Wẽnd) to-to la a sẽn sõmb n yɩlg-A. La Wẽnd yaa Mitɑ ne b sẽn maandã."},{"id":42,"translation":"Saas la tẽng nɑɑm yaa Wẽnd n so, la yεla fãa pata Wẽnd nengẽ."},{"id":43,"translation":"Rẽ yĩnga fo pa ne tɩ yaa Wẽnd n kãagd sa-watã? Hal n wa tɩ tigim-b n maan-b tɩ b wa rogl taab wʋsgo, rẽ poorẽ tɩ fo ne sa-koomã sẽn yit a pʋgẽ. La A sikd sãagẽ wã sa-pɩlem [sẽn wẽnd wala] tãense. N tall-a n tɩ wẽ A sẽn rat ɑ soɑbɑ la A põsg A sẽn rat ned ninga. A sa-yãgã rɑt n na n rɑɑgɑ ninɑ."},{"id":44,"translation":"Wẽnd n leebd yʋngã la wĩndgã, ad tags-n-ges bee yel-kãngã pʋgẽ ne pʋ-tẽ-nin rãmba."},{"id":45,"translation":"Wẽnd naanɑ bõn-yãneng fãa n yi koomẽ, bee b sʋka sẽn kẽnd a pʋg zugu, la bee b sʋka sẽn kẽnd a nao a yiib zugu, la bee b sʋkã sẽn kẽnd a nao a naas zugu, Wẽnd n naand A sẽn rate, Ad Wẽnd yaa bũmb fãa tõogda."},{"id":46,"translation":"Ad Tõnd sika Aayay vẽenese, la yaa Wẽnd n kãndgd A sẽn rat a soab n tʋg so-tɩrga."},{"id":47,"translation":"La b yetẽ: \"tõnd kõo sɩd ne Wẽnde, la ne Tẽn-tʋʋmã la d sak n tũumi, rẽ loogr poorẽ la b zãmã kẽer gũt b zãn-kuidsi, ad bãmbã rãmb pa sɩd-kõtb ye."},{"id":48,"translation":"La b sã n wa bool-b n tʋg Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã nengẽ sẽn na yɩl t'a bʋ bãmb ne taab sʋka, la zãma sẽn yi b sʋk sẽn gõdgd (n pa rat n wa ye)."},{"id":49,"translation":"La sã n mikame tɩ yaa bãmb n tar bʋʋm la b sẽn zoet n wat vẽesa-vẽesa."},{"id":50,"translation":"Rẽ yĩnga yaa bãag n be b sũyẽ wã bɩ b maanda sika? Bɩ b yaeesdame tɩ Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã na n wa wẽg-ba? Pa woto ye!... Ad bãmbã yaa wẽg-m-mens rãmba."},{"id":51,"translation":"Ad sɩd-kõtbã koees ra yɩɩme, tɩ b sã n bool-ba, n tʋg Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã nengẽ, n na n tɩ bʋ b sʋka, b yetame: \"d wʋmame la d sakame\"; la yaa bãmbã-rãmbã la tɩlgdba."},{"id":52,"translation":"Ned ning sẽn tũ Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã la a yaeesd Wẽnd la a zoe n zãag tʋʋm-wẽnã, bãmbã la tɩlgdbã."},{"id":53,"translation":"La b wẽena ne Wẽnd n nadgd pãng ne b wẽenegã, tɩ fo sã n sagl-b ne Gɩhaadɩ, b na yi, yeele: \"ra wẽen-y ne Wẽnd ye, ɑd yãmb tũudmã b mii zĩri-beedã tεkɑ, ad Wẽnd yaa kib-mitɑ ne yãmb sẽn tʋmdã\"."},{"id":54,"translation":"Yeele:\" tũ-y Wẽnd la y tũ A Tẽn-tʋʋmã, la tɩ yãmb sã n gũd y zãn-kuidsi, ka be ne [Tẽn-tʋʋmã] rẽnda b sen rogl-a bala, ka be yãmb me zugu rẽnda b sẽn rogl yãmb bala, la yãmb sã n tũ-a y na kãnde, la pa zao ne Tẽn-tʋʋmã rẽnda taasg sẽn vẽneg bala."},{"id":55,"translation":"Wẽnd pʋlma neb nins sẽn kõ sɩdã yãmb sʋka, la b tʋm tʋʋm-sõmã, t'A na n leds-b-la tẽngã zug wala A sẽn leds neb nins sẽn reng bãmb taoorã, A na n kɩɩ b dĩin ning A sẽn yɑr tɩ b tũ wã n kõ-bɑ tɑ tɑl pãngɑ, A na n tedga b yaeesgã tɩ lebg bas-m-yam, tɩ b tũud Maam la b pa maand lagm-n-taar ne Maam ye, La ned ning sẽn wa n kɩfla woto loogr poorẽ, ad yaa bãmb la dĩin-yitba."},{"id":56,"translation":"La yãnes-y tɩrg ne Pʋʋsgo, la y yãk Zaka, la y tũ Tẽn-tʋʋmã, tɩ raar ninga y na tɩlge."},{"id":57,"translation":"Ra wa tẽed-y tɩ neb nins sẽn kɩflã, tɩ Wẽnd konga b yõkr tẽngã zug ye, la b zĩndg zĩig yaa bugmẽ, la b lebgr zĩig yɩ wẽnga."},{"id":58,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩda! Yãmb yembsã la koamb nins sẽn pa ta baaligimdã sõmb n kosa yãmb sor n yaool n kẽ yãmb nengẽ, wakat a tãab pʋgẽ: taoor tɩ Fagir na n pa pʋʋse, la yãmb sẽn wat n yãk y futã wĩntoog gõbgr (zib-zib) wakat (n na n gãand n vʋʋse), la Sãanf pʋʋsg loogr poorẽ; yãn wakat a tãabo yãmb sẽn tõe n piid y futã; woto loogr poorẽ, yell ka be ne yãmb tɩ y gilgd n kẽngd taab nengẽ ye. Yaa woto la Wẽnd vẽnegd A Aaya-rãmbã n kõt yãmba, Wẽnd yaa minim Naab n yaa Bʋʋd-Mita."},{"id":59,"translation":"La koɑmb nins sẽn be yãmb sʋkã sã n wa ta baaligimdu, bɩ b kos sor wala sẽn deng taoor rɑmbã sẽn kos sor to-to wã, yaa woto la Wẽnd vẽnegd A Aaya-rãmbã n kõt yãmba, Wẽnd yaa minim Naaba, n yaa Bʋʋd-Mita."},{"id":60,"translation":"La pagb nins sẽn loog rogmã, n pa leb n tẽed furã, yell ka be ne-b tɩ b yãk b sʋta (futã) wã ye, la b pa sõmb n vẽneg b nagem teed ye, la b sã n yõk b mense, rẽnda sõmblem n yɩɩda, la Wẽnd yaa wʋmb Naaba, n yaa minim Naaba."},{"id":61,"translation":"Zũnuub ka be ne zoanga, zũnuub ka be ne woabga, zũnuub ka be ne bãada tɩ b sã n pɑ kẽng Gihɑɑdi wã ye, gɩdgr me ka be ne yãmb mensã tɩ y rɩ y rotẽ wã ye, maa y saam-rãmbã rotẽ, maa y ma-rãmbã rotẽ, maa y ma-bi-roapã rotẽ, maa y tão-pogsã rotẽ, maa y bɑ-bi ( sãmbibɑ) rotẽ, maa y pʋgd-rãmb rotẽ, maa y yasb-rãmb rotẽ, maa y mɑ-bi rotẽ, maa rot yãmb sẽn so b kʋɩlen-biisi, maa y zoɑ nengẽ. Gɩdgr ka be ne yãmb tɩ y lagem taab n dɩ zãma, maa toor-toor ye. Rẽnd y sã n na n wa kẽ zagsẽ, bɩ y nig y mensã sɑllem sẽn yi Wẽnd nengẽ n tar barka sẽn yaa yɩlenga, yaa woto la Wẽnd vẽnegd A Aaya-rãmbã n kõt yãmba, tɩ raar ninga y na tagse."},{"id":62,"translation":"Ad sɩd-kõtbã la neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽndã la A Tẽn-tʋʋmã, tɩ b sã n wa lagem Tẽn-tʋʋmã tʋʋmd pʋgẽ, b pa loogd hal tɩ b wa kos-a sore; Ad neb nins sẽn kot foom sorã, yaa bãmb la sẽn kõ Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã sɩdã; rẽnd b sã n wa kos foom sor n na n maneg b yεl kẽere, bɩ f kõ ned ning fo sẽn dat-a sor t'a looge, la kos yaafa n kõ-ba, ad Wẽnd yaa Yaafd n yaa Yolsda."},{"id":63,"translation":"Ra maan-y Tẽn-tʋʋmã yʋʋr boolg wa yãmb ne taab (yʋ-pεεlã) boolgã ye. Ad Wẽnd mii neb nins sẽn solgd ( foogd-b mensã) n loogdẽ wã. Bɩ neb nins sẽn yõsgd (Tẽn-tʋʋmã) saglgã gũus tɩ zarbg ra wa paam-ba, maa sɩbgr sẽn zabd ra wa paam-b ye."},{"id":64,"translation":"Ad sẽn be saasẽ la tẽngẽ yaa Wẽnd soolem, A mii yãmb sẽn be yell ningã zugã, la raar ning b sẽn na n lebs nebã A nengẽ wã, t'A na n kõ-b kibar ne b sẽn tʋmã, Wẽnd yaa bũmb fãa Mita."}]},{"id":25,"verses":[{"id":1,"translation":"Naab ning yɩ wagelle, sẽn sika Welegrã (Gafã) A yambã zugã sẽn na yɩl t'a yɩ dũni wã neb bugsda."},{"id":2,"translation":"Naab ning sẽn so saas la tẽnga, A pa tar biiga, A pa tar lagem-n-taag A naamẽ wã ye, A naana bũmbã fãa n kɩt t'a zems zemsg tεkẽ."},{"id":3,"translation":"La b rɩka soab-rãmb zẽms sẽn pa Yẽnda, soab-kãensã pa naan baa fʋɩ, bãmb mensã yaa sẽn naane, b pa tõe n tak nafre maa naong n kõ b mensã ye, b pa so kũum, b pa so vɩɩm, b pa so (ki n tɩ) yikã ye."},{"id":4,"translation":"La neb nins sẽn kɩflã yeelame: \"ad wãnde pa baa fʋɩ rẽnda zĩri-beedo, tɩ neb a taab sõng-a\". ad bãmbã wa ne wẽgb la zĩri-beedo."},{"id":5,"translation":"La b yeele: \"yaa pĩnd rãmb soalem la a kɩt tɩ b gʋlsdẽ, tɩ b togsd-a yibeoog la zaabr t'ɑ kelgdẽ''."},{"id":6,"translation":"Yeele: \"yaa Naab ning sẽn mi yel-solgdɩ saasẽ wã la tẽngẽ wã n sik-a, A yaa Yaafg Naaba n yaa Yolsg Naaba."},{"id":7,"translation":"La b yeele: \"yaa bõe n tar Tẽn-tʋʋm-kãngã t'a rɩtẽ la a kẽngd raasẽ? B sã n rag n sik malεk n naag-a tɩ yẽ me bugsdẽ."},{"id":8,"translation":"Maa b kõ-a arzεk baoore, maa a tall pʋʋg n rɩt beenẽ?\" La wẽgdbã yeel yã: \"ad yãmb pa tũud rẽnda rao b sẽn maan tɩɩm''."},{"id":9,"translation":"Ges b sẽn bilgd foom ne ned ningã! B menemame n ka tõe n yek (sɩdã) sor ye."},{"id":10,"translation":"Naab ning yɩ wagelle, t'A sã n tʋlla, A kõta foom sõmblem sẽn yɩɩd woto, pʋt tɩ koom zoet b tẽngrã la A kõ foom gɑsdo."},{"id":11,"translation":"Pa woto ye, ad b yagsa dũni wã yikri, la Tõnd segla Bug-witg n kõ neb nins sẽn yagsd dũni wã yikrã."},{"id":12,"translation":"Bugmã sã n wa yã bãmb zãrgẽ, b wʋmda a sũ-yikrã la a kudbã."},{"id":13,"translation":"B sã n wa lob bãmb Bugmã pʋgẽ, zĩ-sẽkẽ n loe-b ne taaba, la b na n kos tɩ (Wẽnd) sãɑm (hɑlkre) bãmb (tɩ sε)."},{"id":14,"translation":"Rũnda, ra kos-y sãang ( hɑlkr)a yembr ye, kos-y sãang (hɑlkr) wʋsgo."},{"id":15,"translation":"Yeele: \"woto la sõmã bɩ yaa paab arzãnã b sẽn pʋlem wẽn-zoεtbã, ad a yaa bãmb keoor la b lebgr zĩiga."},{"id":16,"translation":"B tara a pʋgẽ b sẽn tʋlle, b yaa paadba, ad yaa fo Soabã pʋlenga sẽn rog A zugu."},{"id":17,"translation":"Raar ning b sẽn na n tigim-b la b sẽn tũud bũmb nins zẽng sẽn pa Wẽndã, t'A yeel-ba: \"rẽ yĩnga yaa yãmb n menes Mam yembsã bɩ yaa bãmb n menem sore?\""},{"id":18,"translation":"La b na n yeele:\" yɩlgemd be ne Foom, pa sõmb ne tõnd tɩ d rɩk zẽng sẽn pa Foom n maan lall-n-taag ye, la ad Fo maana bãmbã la b saam-rãmbã wʋm-noog hal tɩ b wa yĩm Tẽegrã n yɩ hɑlkr rãmbɑ."},{"id":19,"translation":"(Rʋbsã) yagsa yãmb y sẽn yeel bũmb ningã, y pa tar põsgr zĩiga, y le pa tar sõngr zĩigã, ned ning sẽn wẽg a meng yãmb sʋka, D na n lembs-a-la sɩbgr sẽn bedme."},{"id":20,"translation":"La Tõnd pa tʋms Tẽn-tʋʋmb sẽn reng foom taoore, rẽndame tɩ b ra rɩtame la b kẽngd raasẽ, la Tõnd maana yãmb tɩ yaa zarbg ne taaba, sẽn na yɩl n gese y na n maana sugri? La fo Soabã yaa Neta."},{"id":21,"translation":"La neb nins sẽn pa tẽed Tõnd sεgbã yeel yã: \"b sã n da sika tõnd nengẽ malεgs maa d sã n da tõe n yãndẽ tõnd Soabã\"; ad bãmbã waooga b mens la b kedg kedgr sẽn yaa bedre."},{"id":22,"translation":"Raar ning b sẽn na n yã malεgsã, nin-wẽnsã ka na n paam kiba-noog ye, [malεgsã] na n yeelame: \" sũ-noogr ne yãmb yaa gɩdgr sẽn ta tεka\"!"},{"id":23,"translation":"Tɩ Tõnd rɩk b sẽn da tʋm (dũni kaanẽ wã) n maan-a t'a lebg tom sẽn sãeege."},{"id":24,"translation":"Arzãn nebã ra-kãngã n yɩɩd sõmblem lɑ ne neer zĩndg-zĩigɑ, la yɩɩd neer ne vʋʋsem zĩiga."},{"id":25,"translation":"Lɑ tẽeg raar ning saasã sẽn na n wa pãrg n bɑs sawad-fɑɑse tɩ malεgsã sig sigb tεkẽ."},{"id":26,"translation":"Sɩda, naamã ra-kãngã raarã yaa Yolsg Naab n so-a, a na n yɩɩ raar sẽn na n yɩ kãenkãe ne kɩfr-rãmbã."},{"id":27,"translation":"Lɑ tẽeg raar ning wẽgd sẽn na n rũm a nus a yiib n yeele: kɑto! Mam sã n rag n pʋga Tẽn-tʋʋmã pɑ sãoo."},{"id":28,"translation":"M wɩɩbdo kato! Mam sã n rag n ka gãd a zagl n maan zao!"},{"id":29,"translation":"Ad a menemsa maam Tẽegrã (Alkʋrãanã) sẽn wa n wa mam nengẽ wã poorẽ, lɑ a sʋɩtãan zoet n basa ninsaalã (a sẽn wat n zarb-a poorẽ)."},{"id":30,"translation":"La Tẽn-tʋʋmã yeel yã: \"yaa m Soabã! Ad mam nebã wãag n basa Alkʋrãanã\"."},{"id":31,"translation":"Lɑ yaa woto la D maan bε n kõ nabiyaam fãa, sẽn yi nin-wẽnsẽ wã, la ad fo Soabã kãndgrã la A sõngrã sekame."},{"id":32,"translation":"La neb nins sẽn kɩflã yeel yã: \"yaa bõe yĩng la b pa sik Alkʋrãanã a zug vugri\"? Tõnd sik-a-la woto sẽn na yɩl n rɩk-a n tabl fo sũurẽ wã, la Tõnd karem-a lame n tũnug taaba."},{"id":33,"translation":"B pa wat ne bilgr rẽndame tɩ Tõnd waa ne fo nengẽ ne sɩd la welgr sẽn yɩɩd sõma."},{"id":34,"translation":"Neb nins b sẽn na n tigim n vub-b b ninsã zut n kẽng Gεhannemã, bãmb zĩig n yɩɩd wẽng la yɩɩd sor menengo"},{"id":35,"translation":"La sɩd la hakɩɩka, Tõnd kõo a Musa Gafã la D maan a ma-biigã n lɑgm-ɑ tɩ yɑɑ sõngda."},{"id":36,"translation":"Rẽ poorẽ, Tõnd yeelame: \"kẽng-y-yã, yãmb y yiibã fãa, neb nins sẽn yags Mam Aaya-rãmbã nengẽ\". Rẽ poorẽ tɩ Tõnd halk-b halkr tεka."},{"id":37,"translation":"La a Nuuh nebã b sẽn wa n yags Tẽn-tʋʋmbã, Tõnd bõr-b lame la D maan-b tɩ b yaa tagmas ne Tõnd tõogã n kõ nebã, la D segl sɩbgr sẽn zabd wẽgdbã yĩnga."},{"id":38,"translation":"La a ʿAad la a Ṯamuud-rãmba, la Rass nebã (kʋɩlgẽ rãmbã) la zãma wʋsg sẽn zĩnd bãmbã wakatã sʋka."},{"id":39,"translation":"Ãnkam fãa Tõnd sifɑ reng-tɑoor rãmbɑ sãɑngã n wing-bɑ, la ãnkam fãa Tõnd halkame halkr tẽkẽ."},{"id":40,"translation":"Lɑ bãmb pɩʋʋga tẽng ningã zu-beed saagã sẽn ni wã, rẽ yĩnga b pa yã-a-la, bãmbã pʋs n pa tẽed tɩ (b sã n ki) b na n yik-b lame ye."},{"id":41,"translation":"B sã n wa yã foom la b sẽn sãbsd foom (n yetẽ): \"rẽ yĩnga yaa yã wã la Wẽnd sẽn tʋms tɩ yaa Tẽn-tʋʋmã bɩ?\""},{"id":42,"translation":"Kella bilf t'a menes tõnd n yi d soab-rãmbã tũudum sã n ka tõnd sẽn maan sugr b zugu!\" Yɩ bilfu b na bãnge, b sã n wa yãnd naongã, ãnd n yɩɩd ne sor menengo''."},{"id":43,"translation":"Rẽ yĩnga fo yãnda ned ning sẽn rɩk a yamleoog tɩ yaa a zu-soaba, yaa foom n na n yɩ a yel-bobendã?"},{"id":44,"translation":"Maa fo tẽedame tɩ b sẽn waoog fãa wʋmdame bɩ b tagsdame? Ad b yaa wala rũmsi, b menengã pʋs n yɩɩda rũmsi."},{"id":45,"translation":"Fo pa yãnd fo Soabã sẽn yεdg maasmã to-to, A sã n ratɑ, A rag n na maan-a t'a yãs zĩig a yembre, lɑ Tõnd maanɑ wĩntoogã t'a yaa tɑgms n wĩngd mɑɑsmã, t'ɑ woglemã lɑ ɑ koeelmã tũnugdɑ wĩntoogã."},{"id":46,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ Tõnd mobg-a n kẽng Tõnd nengẽ mobgr sẽn yaa yol-yole."},{"id":47,"translation":"Yaa Yẽnda la sẽn maan yʋngã n kõ yãmbã tɩ yaa fuugu (sʋtr), la gõeemã tɩ yaa vʋʋsgo, la wĩndgã tɩ yaa lebg-n-kẽng tʋʋma."},{"id":48,"translation":"Yaa Yẽ la Naab ning sẽn tʋms sebgã tɩ yaa sũ-noogr sẽn lʋt A yolsgã taoore, la Tõnd sigsa saasẽ wã sa-ko-yɩlgemde."},{"id":49,"translation":"Sẽn na yɩl n vʋʋg tẽng sẽn da kʋɩ n pelg la D yũnug rũms la ninsaalb wʋsg Tõnd sẽn naane."},{"id":50,"translation":"Ad Tõnd pʋɩya tɑgmes-rãmbã Alkʋrãɑnɑ pʋgẽ bãmb sʋka sẽn na yɩl tɩ b tẽege, la b wʋsg fãa tõdgame n maan sõm-zɩɩlem."},{"id":51,"translation":"La tɩ Tõnd sã n ra tʋllame, D rag n na tʋms Bugsda tẽng fãa nengẽ."},{"id":52,"translation":"Bɩ f ra wa tũ kɩfr-rãmbã ye, la tall Alkʋrãanã n maan-b tak-n-taar sẽn yaa bedre."},{"id":53,"translation":"Lɑ yaa Yẽnda la Naab ning sẽn kegl mog a yiibã, wãnde yaa ko-noog n yaa maasga, tɩ wãnde yaa yamsem baga, la A ning b yiibã sʋka gɩdr sẽn pa pasgde."},{"id":54,"translation":"La yaa Yẽnda la sẽn naan ninsaal n yi koomẽ, n maan-a t'a tar buud la reemdo, la fo Soabã yaa tõogd ne bũmb fãa."},{"id":55,"translation":"La b tũud zẽng sẽn pa Wẽnde, bũmb sẽn pa nafd-ba la pa namsd-ba, lɑ ad kɩfr ra yɩɩme n yaa lall-n-taag ne a Soabã bεεba."},{"id":56,"translation":"La Tõnd pa tʋms foom rẽndam tɩ f yɑɑ sũ-noogd la bugsda."},{"id":57,"translation":"Yeele: \"mam pa kot yãmb keoor a zug ye, rẽnda ned ning sẽn wa n rata n gãd kãndgr sor n tʋg a Soabã nengẽ."},{"id":58,"translation":"La bobl f meng ne Vɩt ning sẽn pa kiidã la yɩlg A Yʋʋrã, ad A minimã ne A yembsã zũunuubã sekame."},{"id":59,"translation":"Yaa Yẽnd la Naab ning sẽn naan saasã la tẽngã la bũmb ning sẽn be b sʋkã rasem a yoobe pʋgẽ, rẽ poorẽ t'A zẽk Al-ʿaršã (Naamã Goeel) yĩngri (zẽkr sẽn tog ne Wẽnde), Yẽ lɑ yolsg Nɑɑbã bɩ f sok-A ned ning sẽn tara kibar n yɩɩda."},{"id":60,"translation":"Lɑ b sã n yeel-ba: \"maan-y Yolsg Naabã suguudu\", la b sẽn yete: \"yaa bõe la Yolsg Naaba?\" tɩ rẽ paasd-b zoe-n-zãage."},{"id":61,"translation":"Naab ning sẽn ninga ãdsã saasẽ wã yɩ wagelle, la A maan fɩtl (wĩntoogo) beenẽ la kiuug sẽn vẽene."},{"id":62,"translation":"Yaa yẽnda la Naab ning sẽn naana yʋngã la wĩndgã tɩ b ledsd taaba, ne ned ning sẽn rata n tẽege maa sẽn rata n soeese Wẽnde."},{"id":63,"translation":"Lɑ Wẽnd yembsã la neb nins sẽn kẽnd tẽn-gãngã zug ne bʋg-bʋge la zɩtbã sã n wa gom ne-b la b sẽn yete: \"tɩlgr\" gomde."},{"id":64,"translation":"Bãmbã la neb nins sẽn tat yʋng n maan b Soabã suguud la b yãs A taoor (n kotẽ),"},{"id":65,"translation":"Bãmb la neb nins sẽn yete: \"yaa tõnd Soaba! Zãag tõnd ne Gεhannem Bugmã\", ad a naongã yaa sẽn duumdi."},{"id":66,"translation":"Ad a tablg zĩig la a zĩndg zĩig yɩ wẽnga."},{"id":67,"translation":"Bãmb la neb ninsi, tɩ b sã n na n yãk (arzεk) n nafe, b pa maan tɩ zʋʋge, b pa maan bõn-zoeer me, b yãnesda tẽng-n-sʋka."},{"id":68,"translation":"Bãmb la neb nins sẽn pa boond soab zẽng n lagem Wẽnde, la b pa kʋʋd yõor ning Wẽnd sẽn gɩdgã rẽndame tɩ tũu ne hakε, b leb n pa yood ye, la ned ning sẽn tʋm woto, a na n paama sɩbgre."},{"id":69,"translation":"B na n fãoog a naongã n kõ-a Yikr raarã la a na n duuma beenẽ ne faagre;"},{"id":70,"translation":"Rẽnda ned ning sẽn tuuba la a kõ sɩda la a tʋm sõma, bãmbã Wẽnd teemda b yel-wẽnsã tɩ lebg yel-sõma, la Wẽnd yɩɩme n yaa Yaafg Naab n yaa Yolsg Naaba."},{"id":71,"translation":"La ned ning sẽn tuubi la a maan tʋʋm-sõma, ad a tuubgã pata Wẽnd nengẽ."},{"id":72,"translation":"Leb n yaa bãmb la neb nins sẽn pa maand kaset zĩri la b sã n na n pɩʋʋg gom-yaar zĩigẽ, b pɩʋʋgd zãn-zãnd n zãag-b mensã ne-bɑ."},{"id":73,"translation":"La bãmb la neb nins tɩ b sã n na n karem b Soabã Aaya-rãmb b nengẽ, b pa maand b mensã mugs la zoens ye."},{"id":74,"translation":"La bãmb la neb nins sẽn yete: \"yaa tõnd Soaba! Kõ tõndo, sẽn yi tõnd pagbẽ wã la d koambẽ wã nif-mɑɑre, la maan tõnd tɩ d yɩ wẽn-zoetbã taoor-rãmba."},{"id":75,"translation":"B na n yaoo bãmbã (arzãn) roogo, b sẽn maan sugrã yĩnga, b na n seg-b lame ne pʋʋsg la tɩlgre."},{"id":76,"translation":"B na n duuma beenẽ, ad tablg zĩig la zĩndg zĩig yɩ neere."},{"id":77,"translation":"Yeele: \"mam Soabã toog ka be ne yãmb sã n ka yãmb kosgã yĩnga, ad yãmb yagsame, la ket bilfu sɩbgrã na n yɩɩ tɩlae ne yãmba."}]},{"id":26,"verses":[{"id":1,"translation":"Ṭaa, Sɩɩn, Mɩɩm.[1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Ad woto yaa Gafã Aaya-rãmba sẽn vẽnegdã."},{"id":3,"translation":"Tõe tɩ fo weoogda f sũurã, b sẽn ka kõt sɩd yĩnga."},{"id":4,"translation":"Tõnd sã n tʋlla, D sikda saagẽ wã yel-soalem tɩ b yubli wã kell n sulg ne-a n gεt-ɑ tɩ yɑɑ vẽenegɑ."},{"id":5,"translation":"Tẽeg-paall ka wat bãmbã n yi Yolsg Naab nengẽ, rẽndame tɩ b gũda b zãn-kuidsi."},{"id":6,"translation":"Ad bãmbã yagsame, la b sẽn da sãbsdã kibay na n wa-b lame."},{"id":7,"translation":"Rẽ yĩngã bãmb pa yã tẽn-gãngã, sõor waoog Tõnd sẽn buls ɑ zugu bõn-bundɩ toor-toore sẽn yaa wagle."},{"id":8,"translation":"Ad tagmas be woto pʋga, la ad bãmbã sẽn waoog fãa pa sɩd-kõtb ye."},{"id":9,"translation":"La ad fo Soabã yaa wilb Naab n yaa Yolsg Naaba."},{"id":10,"translation":"La (tẽeg) wakat ning fo Soabã sẽn wa n bool a Musa n yeel-ɑ: \"kẽng neb nins sẽn wẽg b mensã nengẽ\"."},{"id":11,"translation":"A Fɩr-ʿaoon nebã nengẽ, n tɩ yeel-ba: \" rẽ yĩnga y pa nɑ n zoe Wẽnde?\""},{"id":12,"translation":"A Musɑ yeelɑme m Soaba! Ad mam yεεsdame tɩ b na n wa yags maam."},{"id":13,"translation":"Tɩ mam yãoogã wa weooge, tɩ mam zɩlemd pa tõe gom ye, bɩ F tʋms a Haarʋʋn n lagem maam."},{"id":14,"translation":"La mam rag n beeg-b lame, tɩ m yaεεsd tɩ b na n wa kʋ maam."},{"id":15,"translation":"Tɩ [Wẽnd] yeele: \" rẽ kõ n yɩ ye! Kẽng-y yãmb y yiibã, ad Tõnd bee ne yãmb n kelgdẽ."},{"id":16,"translation":"Kẽng-y yãmb y yiibã a Fɩr-ʿaoon nengẽ n tɩ yeel-a: \"ad tõnd yaa bõn-naandsã Gʋʋndã Tẽn-tʋʋmba''."},{"id":17,"translation":"Tɩ fo bas ɭsraεεl koambã tɩ tũ tõndo\"."},{"id":18,"translation":"La a Fɩr-ʿaoon yeel yã: ''rẽ yĩnga tõnd pa wub foom tõnd nengẽ tɩ fo yaa bi-kɩdga? Tɩ fo zĩnd tõnd nengẽ yʋʋma?''"},{"id":19,"translation":"Tɩ fo tʋm tʋʋm ning fo sẽn tʋmã, tɩ fo yaa sõm-zɩta\"."},{"id":20,"translation":"La a Musa yeel yã: \"mam tʋm-a-la wakat-kãngã tɩ mam yaa menemda.''"},{"id":21,"translation":"Mam zoeeme n yi yãmba, mam sẽn wa n yaeesdã: rẽ poorẽ tɩ mam Soabã kõ maam Bʋʋd minim la A maan tɩ mam naag Tẽn-tʋʋmbã pʋgẽ."},{"id":22,"translation":"Lɑ fo sẽn gʋʋl mɑɑmɑ yaa neema fo sẽn tɑr-ɑ n tãɑsd maam, tɩ fo yaool n kɩtame t'a ɭsraεεl koambã yaa fo yembse lɑ f bɑs mɑɑm. (lɑ rẽ pɑ gɩdgd mɑɑm tɩ m dɑ bool foo ye)."},{"id":23,"translation":"La a Fɩr-ʿaoon yeel yã: \" yaa bõe la bõn-naandsã Soaba?\""},{"id":24,"translation":"La a Musa yeele: \" yɑɑ saas la tẽng la bũmb nins sẽn be b yiibã sʋk Soabã, tɩ yãmb sã n yɩɩme n yaa bãng-n-wãag-rãmba\"."},{"id":25,"translation":"La a Fɩr-ʿaoon yeel neb nins sẽn be yẽ kɩrenga: \"y wʋmdame bɩ?\""},{"id":26,"translation":"\"Ta a Musɑ yeele: \"A yaa yãmb Soabã la yãmb bɑ-rãmb sẽn deng tɑoorã Soabɑ\"."},{"id":27,"translation":"Ta a Fɩr-ʿaoon yeele: \"ad y Tẽn-tʋʋm ning b sẽn tʋms tɩ wa yãmb nengẽ wã yaa gãeenga\"."},{"id":28,"translation":"T'a a Musa yeele: \"A yaa wĩntoog sẽn pukdẽ la a sẽn lʋɩtẽ lɑ bũmb ning sẽn be b yiibã sʋkã Soaba, tɩ yãmb sã n tara yam n tagsd n getẽ\"."},{"id":29,"translation":"La a Fɩr-ʿaoon yeel yã: \"la tɩ fo sã n tũ soab zẽng sẽn ka maam, m na pag-f bãense\"."},{"id":30,"translation":"T'a a Musa yeele:\"bɑɑ tɩ mam sã n wa ne bũmb sẽn sɩdgd-m tɩ yɑɑ vẽenegɑ?\""},{"id":31,"translation":"Ta a [Fɩr-ʿaoon] yeele: \" bɩ f wa ne-a tɩ sã n mikame tɩ fo yaa sɩd-soaba\"."},{"id":32,"translation":"T'a [Musa] lobg a rasaarã t'a lebg waaf tɩ yɑɑ vẽenega."},{"id":33,"translation":"La a rɩk a nugã n tʋm a bãokẽ (loorẽ) wã, tɩ nugã lebg pεεlg tɩ b neẽ."},{"id":34,"translation":"La a [Fɩr-ʿaoon] yeel kug-zĩidb nins sẽn be yẽ kɩrengã: \"ad yãoã yaa tɩ-mita,"},{"id":35,"translation":"n rat n yiis yãmb y tẽngẽ wã ne a tɩɩmã, la yãmb sagenda maam ne bõe?\""},{"id":36,"translation":"La b yeele: \"kɩt tɩ yẽ la a ma-biigã lebg n kuli, la f tʋms tẽngã pʋgẽ tɩ b tigim,"},{"id":37,"translation":"n wa ne tɩ-mit fãa fo nengẽ\"."},{"id":38,"translation":"Tɩ tɩtã-rãmb na n tigim taab raar ning b sẽn yãkã."},{"id":39,"translation":"La b na n yeel nebã: \"rẽ yĩngã yãmb tigim n sεεme?,"},{"id":40,"translation":"Tõe tɩ tõnd tũ tɩtã-rãmbã tɩ b sã n wili\""},{"id":41,"translation":"La tɩtã-rãmb sẽn wa n wa wã, b yeela a Fɩr-ʿaoona: \"rẽ yĩngã tõnd tara keoor tɩ tõnd sã n wili?\""},{"id":42,"translation":"La a yeel yã: \"n-yẽe, yãmb na n lebga mam pẽnegdba!"},{"id":43,"translation":"La a Musa yeel-ba: \"lob-y bũmb nins yãmb sẽn na n lobã\"."},{"id":44,"translation":"La b lob b wĩyã la rasapã n yeele: \"ne a Fɩr-ʿaoon zɩslemã, yaa tõnd n na n wili\"."},{"id":45,"translation":"La a Musa lobg a rasaarã t'a na n vel bãmb sẽn maanã."},{"id":46,"translation":"Tɩ tɩtã-rãmb lʋɩ n maan suguudu."},{"id":47,"translation":"N yeele: \" D kõo sɩd ne bõn-naands Soabã,"},{"id":48,"translation":"a Musa la a Harʋʋn Soabã\"."},{"id":49,"translation":"La a [Fɩr-ʿaoon] yeele: \"yãmb kõ-a-la sɩda taoor tɩ mam ka kõ yãmb sore? Ad yaa yẽnda la yãmb kãsmã, sẽn wĩnig yãmb tɩɩmã, yɩ bilfu y na bãnge, m na n (kɩtame tɩ b) kʋʋs y nusã la y naoã n tul taaba, n lulg-y fãa gilli\"."},{"id":50,"translation":"La b yeele: \"yell ( nɑng) ka be ye! Ad yaa tõnd Soabã nengẽ la tõnd lebgda''."},{"id":51,"translation":"Ad tõnd tara tʋlsem ne tõnd Soabã t'A yaaf tõnd tʋʋm-tuutsã, tõnd sẽn yaa rãeenem sɩd-kõtbã."},{"id":52,"translation":"La Tõnd toola wahɩ tɩ kẽng a Musa nengẽ [n yeel-a] : \"loog ne f nebã, ad b na n pʋga yãmba\"."},{"id":53,"translation":"T'a Fɩr-ʿaoon na n tʋms tɩ b bool tẽmsã pʋgẽ tɩ b yek taaba."},{"id":54,"translation":"\"Bãmbã yaa neb kɩdg bala,"},{"id":55,"translation":"La ad b puuga tõnd sũyã"},{"id":56,"translation":"tɩ tõnd fãa gill yaool n yaa gũus-m-mens-rãmba\"."},{"id":57,"translation":"Tɩ Tõnd na n yiis-b pʋtã pʋsẽ la ko-ninã pʋsẽ."},{"id":58,"translation":"La arzεgsẽ la waoogr zĩisẽ."},{"id":59,"translation":"Yaa woto tɩ Tõnd rɩk a faadã n kõ a ɭsraεεl koambã."},{"id":60,"translation":"Tɩ bãmb na n pʋg-b wĩntoog yiib wakato."},{"id":61,"translation":"Wakat ning zãma a yiibã sẽn wa n yãnd taaba, a Musa nebã yeelame: \"ad b na n paama tõndo\"."},{"id":62,"translation":"La a yeele: \"tek-y woto, ad mam Soabã bee ne maam, A na n kãnda maam\"."},{"id":63,"translation":"Tɩ Tõnd na n tʋms wahɩ tɩ kẽng a Musa nengẽ: \"rɩk f rasaarã n wẽ mogrã\". T'a pãrg n maan tɩ yembr fãa lebg wala tãm-bedre."},{"id":64,"translation":"Tɩ Tõnd kɩt tɩ neb a taabã [a Fɩr-ʿaoon ne a nebã] pẽnege."},{"id":65,"translation":"La Tõnd tɩlg a Musa la neb nins sẽn naag yẽnda wã fãa."},{"id":66,"translation":"Rẽ loogr poorẽ tɩ Tõnd na n bõr neb a taaba."},{"id":67,"translation":"Ad tagmas be woto pʋga la ad bãmbã sẽn waoog fãa pa sɩd-kõtb ye."},{"id":68,"translation":"La ad fo Soabã yaa wilb Naab n yaa yolsg Naaba."},{"id":69,"translation":"La karem n togs-b a ɭbraahɩɩm kibarã:"},{"id":70,"translation":"Wakat ning a sẽn wa n yeel a saamb la a zãmã wã: \"yaa bõe la yãmb tũudã?\""},{"id":71,"translation":"La b yeele: \"tõnd tũuda rʋbse n yãs ne b tũudmã lug-lugi''."},{"id":72,"translation":"La a yeele: \"rẽ yĩnga b wʋmda yãmba, y sẽn wat n kot-ba?''"},{"id":73,"translation":"Maa (yãmb sẽn tũud-bã) b nafda yãmbã, maa (y sã n bas n ka tũ-ba) b namsda yãmbã?"},{"id":74,"translation":"La b yeele: \"ka woto ye! Tõnd mika d saam-rãmbã tɩ b maand woto\"."},{"id":75,"translation":"La a yeele: \"yãmb yãame, y sẽn tũud bũmb ningã wã…?"},{"id":76,"translation":"Yãmb la y saam-dãmb nins sẽn reng taoorã?"},{"id":77,"translation":"Ad b yaa mam bεεba, rẽnda bõn-naandsã Soabã (Wubdã)."},{"id":78,"translation":"Soab ning sẽn naan maamã la A kãndg maamã;"},{"id":79,"translation":"Naab ning sẽn rɩlgd maam la A yũnugd maamã."},{"id":80,"translation":"Naab ninga, tɩ mam sã n wa ka keeme, A kõta maam laafɩ,"},{"id":81,"translation":"Naab ning sẽn reegda mam yõorã la A leb n vʋʋg maamã,"},{"id":82,"translation":"Naab ning mam sẽn tar tʋlsem t'a yaaf mam tʋʋm-tuutsã, dĩinã (yaoodã) raare."},{"id":83,"translation":"M Soabã Wẽnde, kõ maam bʋʋd minim la lagem maam ne nin-sõmã wã;"},{"id":84,"translation":"La maan maam tɩ m tɑl yʋ-noogo yaoolem zãmaan rãmbẽ,"},{"id":85,"translation":"La maan maam tɩ m yɩ neemã arzãnã fa-rɩkda,"},{"id":86,"translation":"La yaaf mam saambã, ad a yɩɩme n yaa menemda."},{"id":87,"translation":"La ra wa ning-m yãnd Yikr raarã ye."},{"id":88,"translation":"Raar ning arzεk la koamb sẽn pa nafde."},{"id":89,"translation":"Rẽnda ned ning sẽn wa Wẽnd nengẽ ne sũur sẽn yɩlge\"."},{"id":90,"translation":"Tɩ b na n kolg arzãnã n kõ Wẽnd-zoεtbã."},{"id":91,"translation":"La Gεhɩɩm Bugum na n vẽneg a meng n wuk ne sẽn belg b mensã,"},{"id":92,"translation":"Tɩ b nɑ n yeel-bɑ: \"yãmb sẽn da yɩ n tũud bũmb ningã wã bεε,"},{"id":93,"translation":"zẽng sẽn pa Wẽndã? Rẽ yĩnga b tõe n sõnga yãmbã? Bɩ b tõe n sõnga b mense?\""},{"id":94,"translation":"B na n lob-b lame n kalem taaba, bãmb ne sẽn belg b bãmbã,"},{"id":95,"translation":"La a ɭblɩɩs poorẽ rãmbã fãa gilli."},{"id":96,"translation":"La b na n yeele, tɩ bãmb be Bugmã pʋgẽ n takd taaba:"},{"id":97,"translation":"\"Ne Wẽnde! Ad tõnd rag n bee meneng sẽn vẽneg pʋgẽ,"},{"id":98,"translation":"tõnd sẽn wa n rɩkd yãmb n zemsd ne bõn-naandsã Soabã."},{"id":99,"translation":"Bũmb pa menes tõnd n zʋʋg nin-wẽnsã ye."},{"id":100,"translation":"La tõnd pa tar sugsd ye."},{"id":101,"translation":"Zao tɩrg ka be me ye."},{"id":102,"translation":"La tɩ lebgr sã n da beeme tɩ d paam n yɩ sɩd-kõtba."},{"id":103,"translation":"Ad tagmas be woto (ɑ ɭbrɑɑhɩɩm kibɑrã lɑ yɑgsdbã bɑɑsgã) pʋga la ad bãmbã sẽn waoog fãa pa sɩd-kõtb ye."},{"id":104,"translation":"La ad fo Soabã yaa wilb Naaba n yaa Yolsg Naaba."},{"id":105,"translation":"A Nuuh nebã yagsa Tẽn-tʋʋmbã,"},{"id":106,"translation":"Wakat ning b saam-biig a Nuuh sẽn wa n yeel-ba: \"rẽ yĩnga yãmb ka zoet [Wẽnde]?''"},{"id":107,"translation":"Ad mam yaa Tẽn-tʋʋm ne yãmba n yaa bas-m-yam soɑbɑ."},{"id":108,"translation":"Bɩ y zoe Wẽnd la y pʋg maam."},{"id":109,"translation":"Mam pa kot yãmb keoor a zug ye, ad mam keoorã bee bõn-naandɩ wã Soabã nengẽ."},{"id":110,"translation":"Bɩ y zoe Wẽnd la y pʋg maam"},{"id":111,"translation":"La b yeele: \"rẽ yĩngã tõnd na sak n kõ foom sɩda, tɩ yaool n yaa nin-yaalsã la sẽn pʋgd foomã?\""},{"id":112,"translation":"La a yeele: \"mam ka tar bãngr ne b sẽn da tʋmd ye."},{"id":113,"translation":"Ad b geelgã roga ne mam Soabã zug tɩ y sã n miẽ."},{"id":114,"translation":"Mam ka na n rig sɩd-kɩtbã ye."},{"id":115,"translation":"Mam ka zẽngã rẽnda bugsd sẽn vẽnege\"."},{"id":116,"translation":"La b yeele: \"yaa a Nuuhu, la tɩ fo sã n ka maan gũusgu, ad b na n loba foom [ne kuga]!\""},{"id":117,"translation":"La a yeele: \"yaa m Soaba, ad mam nebã yagsa maam."},{"id":118,"translation":"Bɩ F bʋ maam ne b sʋka, bʋʋd sẽn sãɑmd-b tɩ yaa vẽenega , la F tɩlg-ma la neb nins sẽn kõ sɩd n lagem maamã\"."},{"id":119,"translation":"Tɩ Tõnd na n tɩlg-a la neb nins sẽn kẽ n naag-a wã kogl pitgã pʋgẽ."},{"id":120,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ Tõnd bõr neb a taabã (kɩfr-rãmbã)."},{"id":121,"translation":"Ad tagmas be woto pʋga la ad bãmbã sẽn waoog fãa pa sɩd-kõtb ye."},{"id":122,"translation":"La ad fo Soabã yaa wilb Naab n yaa Yolsg Naaba."},{"id":123,"translation":"Ad a ʿAad-rãmb yagsa Tẽn-tʋʋmbã,"},{"id":124,"translation":"Wakat ning b saam-biig a Huud sẽn wa n yeel-ba: \"rẽ yĩnga yãmb ka zoet [Wẽnde]?"},{"id":125,"translation":"Ad mam yaa Tẽn-tʋʋm n yaa bas-m-yam ne yãmba."},{"id":126,"translation":"Bɩ y zoe Wẽnd la y pʋg maam."},{"id":127,"translation":"Mam pa kot yãmb keoor a zug ye, ad mam keoorã bee bõn-naandɩ wã Soabã nengẽ."},{"id":128,"translation":"Rẽ yĩngã yãmb na n meta kunkubr zug fãa me-zãntg n reemdẽ bala?"},{"id":129,"translation":"La y met ro-bεda (gãsdo) tɩ yaa wala yãmb na n duumame?"},{"id":130,"translation":"La yãmb sã n na n maan n role, y maandame tɩ y yaa maan-n-zʋʋg rãmbã, tɩ ninbãan-zoεεg ka be ye."},{"id":131,"translation":"Bɩ y zoe Wẽnd la y pʋg maam."},{"id":132,"translation":"Yaees-y Naab ning sẽn kõ yãmb bõn-sõmã wɑlɑ y sẽn mi wã."},{"id":133,"translation":"Sẽn kõ yãmb neema rũms (neemɑ-rãmbɑ) la koamba."},{"id":134,"translation":"La pʋt la ko-soaya."},{"id":135,"translation":"Ad mam yaeesda yãmb zugu, ra-kãseng raarã naongã."},{"id":136,"translation":"La b yeele: \"zem tɩ fo maana tõnd waazʋ maa fo ka maane, fãa yaa a yembr tõnd nengẽ''."},{"id":137,"translation":"Ad wãnde yaa rãeenem rãmb zʋgdo lɑ b rog-n-miki."},{"id":138,"translation":"La b pa na n sɩbg tõnd ye."},{"id":139,"translation":"Tɩ b yags-a, tɩ Tõnd halk-ba, ad tagmas be woto pʋga la ad bãmbã sẽn waoog fãa pa sɩd-kõtb ye."},{"id":140,"translation":"La ad fo Soabã yaa wilb Naab n yaa Yolsg Naaba."},{"id":141,"translation":"Ad a Ṯamuud rãmb yagsa Tẽn-tʋʋmbã."},{"id":142,"translation":"Wakat ning b saam-biig a Ṣaalɩḥ sẽn wa n yeel-ba: \"rẽ yĩnga yãmb ka zoet [Wẽnde]?''"},{"id":143,"translation":"Ad mam yaa Tẽn-tʋʋm n yaa bas-m-yam ne yãmba.''"},{"id":144,"translation":"Bɩ y zoe Wẽnd la y pʋg maam."},{"id":145,"translation":"Mam pa kot yãmb keoor a zug ye, ad mam keoorã bee bõn-naandɩ wã Soabã nengẽ."},{"id":146,"translation":"Rẽ yĩnga, yãmb tẽedɑme tɩ b na basɑ yãmb kaanẽ tɩ yãmb be bas-m-yam pʋg bɑla?"},{"id":147,"translation":"Tɩ y be pʋt pʋg la ko-sood pʋga"},{"id":148,"translation":"La koodo la tamar tɩɩs biis sẽn yaa lom-lome (n sakd rɩɩbo)?"},{"id":149,"translation":"La y peesd tãmsã n met rot tɩ yãmb yɑɑ sẽn tõe tʋʋmdã tɩ looge (pʋtẽer rãmbɑ)?"},{"id":150,"translation":"Bɩ y zoe Wẽnde la y pʋg maam."},{"id":151,"translation":"La y ra wa tũ zʋʋg-toadg rãmbã sagell ye."},{"id":152,"translation":"Neb nins sẽn kẽnd tẽngã zug ne sãoongã la b pa manegdã."},{"id":153,"translation":"La b yeele: \"ad b maana foom tɩɩm,"},{"id":154,"translation":"Fo ka baa fʋɩ n zʋʋg ned wala tõnd ye, bɩ f wa ne tagmas tɩ sã n mikame tɩ f naaga nin-sõma wã\"."},{"id":155,"translation":"La a yeele: \"woto yaa yʋgemde: a tara yũub raare, tɩ yãmb me tar yũub raar ( pʋɩre) sẽn yãk n miẽ''."},{"id":156,"translation":"Ra sɩɩs-y-yã-a ne wẽng ye, tɩ ra-wagell raarã sɩbgr wa yõk yãmb ye\"."},{"id":157,"translation":"La b kõs-a [n kʋ] tɩ b vẽeg beoog ne nimsa!"},{"id":158,"translation":"Tɩ naongã yõk-ba, ad tagmas be woto pʋga la ad bãmbã sẽn waoog fãa pa sɩd-kõtb ye."},{"id":159,"translation":"La ad fo Soabã yaa wilb Naab n yaa Yolsg Naaba."},{"id":160,"translation":"Ad a Lʋʋṭ nebã yagsa Tẽn-tʋʋmbã."},{"id":161,"translation":"Wakat ning b saam-biig a Lʋʋṭ sẽn wa n yeel-ba: \"rẽ yĩnga yãmb ka nɑ n zoe [Wẽnde]?"},{"id":162,"translation":"Ad mam yaa Tẽn-tʋʋm n yaa bas-m-yam ne yãmba."},{"id":163,"translation":"Bɩ y zoe Wẽnde la y pʋg maam."},{"id":164,"translation":"Mam pa kot yãmb keoor a zug ye, ad mam keoorã bee bõn-naandɩ wã Soabã nengẽ."},{"id":165,"translation":"Yãmb nɑ n baooda raop bõn-nɑɑndi wã sʋkɑ?\""},{"id":166,"translation":"N yaool n basd pagbã yãmb Soabã sẽn naan n kõ yãmb tɩ yaa halaalã? Ad yãmb yaa zʋʋg-toadg rãmbã\"."},{"id":167,"translation":"La b yeele: \"yaa foo Lʋʋṭe! Ad fo sã n ka tek n base, b na n rig-f lame n yi tẽngã\"."},{"id":168,"translation":"La a yeele: \"ad mam kisga yãmb tʋʋmdã,"},{"id":169,"translation":"M Soaba, tɩlg maam la m zakã rãmbã n yi bãmbã sẽn tʋmdã\"."},{"id":170,"translation":"Tɩ Tõnd na n tɩlg-a la a zakã rãmb fãa gilli."},{"id":171,"translation":"Rẽnda pʋg-yãanga, n naag halkdbã pʋgẽ."},{"id":172,"translation":"Rẽ loogr poorẽ tɩ Tõnd na n halk sẽn ketbã."},{"id":173,"translation":"La Tõnd na n sik sa-koom b zugu, ɑd bugs-n-kong rãmb saag yɩ wẽnga."},{"id":174,"translation":"Ad tagmas be woto pʋga la ad bãmbã sẽn waoog fãa pa sɩd-kõtb ye."},{"id":175,"translation":"La ad fo Soabã yaa wilb Naab n yaa Yolsg Naaba."},{"id":176,"translation":"Ad a Ayka nebã (kãgrẽ (kãɑngẽ) rãmbã) yagsa Tẽn-tʋʋmbã."},{"id":177,"translation":"Wakat ning a Sʋ'ʿayb sẽn wa n yeel-ba: \"rẽ yĩnga yãmb ka nɑ n zoe [Wẽnde]?''"},{"id":178,"translation":"Ad mam yaa Tẽn-tʋʋm n yaa bas-m-yam ne yãmba."},{"id":179,"translation":"Bɩ y zoe Wẽnde la y pʋg maam."},{"id":180,"translation":"Mam pa kot yãmb keoor a zug ye, ad mam keoorã bee bõn-naandɩ wã Soabã nengẽ."},{"id":181,"translation":"Pids-y vugbã la y ra yɩ neb nins sẽn boogd vugb ye."},{"id":182,"translation":"La y pees ne pεεsdg sẽn tẽeg tɩrga."},{"id":183,"translation":"Ra wa boog-y nebã teedã vugbã pʋgẽ ye, la y ra kẽn tẽn-gãngã zug ne sãang ye."},{"id":184,"translation":"Zoe-y Naab ning sẽn naana yãmb la zãma-rãmb nins sẽn reng yãmb taoorã."},{"id":185,"translation":"La b yeele: \"ad b maana foom tɩɩm,"},{"id":186,"translation":"Fo ka baa fʋɩ n zʋʋg ned wala tõnd ye, la ad tõnd tẽedame tɩ fo yaa zĩri-be-neda."},{"id":187,"translation":"Bɩ f kɩt tɩ bõn-gɩrgɑ yi saagẽ wã n lʋɩ tõnd zugu, tɩ sã n mikame tɩ fo yaa sɩd-soaba!\""},{"id":188,"translation":"La a yeele: \"mam Soabã n mi bũmb ning yãmb sẽn maandã\"."},{"id":189,"translation":"Tɩ b na n yags-a, tɩ sawadg (maasem) raar sɩbgr na n gãd-ba, la ad raarã yɩɩ ra-kãseng raar naongo."},{"id":190,"translation":"Ad tagmas be woto pʋga, la ad bãmbã sẽn waoog fãa pa sɩd-kõtb ye."},{"id":191,"translation":"La ad fo Soabã yaa wilb Naab n yaa Yolsg Naaba."},{"id":192,"translation":"Ad a sigame n yi bõn-naandsã Soab nengẽ."},{"id":193,"translation":"Bas-m-yam yõ-yɩlemdã (Gibriil) n sik-a."},{"id":194,"translation":"Fo sũurẽ wã, sẽn na yɩl tɩ fo yɩ bugsda."},{"id":195,"translation":"Ne Laarab-rãmb zɩlemd sẽn vẽnege."},{"id":196,"translation":"Ad a bee rãeenem (Tẽn-tʋʋmbã) gaf-rãmb pʋgẽ."},{"id":197,"translation":"Rẽ yĩnga a ka yɩ yel-solemd ne bãmbã t'a ɭsraεεl bãngdbã wa tar a kibare?"},{"id":198,"translation":"La tɩ b sã n da sik-a n kõ bu-zẽmsã sẽn pa Laarab-rãmba."},{"id":199,"translation":"Tɩ b wa karem-a n wĩnig-ba, b ra ka na n kõ sɩdɑ tɩ bɑla b pɑ fɑsmd-ɑ ye."},{"id":200,"translation":"Yaa woto la Tõnd kẽes (Tẽn-tʋʋmbã yagsgo) nin-wẽnsã sũyẽ,"},{"id":201,"translation":"B pa na n kõ (Alkʋrãanã) sɩda, hal tɩ b wa tʋg n yã naon-zabdgã,"},{"id":202,"translation":"Naongã na n waa b nengẽ ne lingri, tɩ b pa tẽed ye."},{"id":203,"translation":"La b yetẽ: \"rẽ yĩnga, b na n kolla tõnd (tɩ d tuub bɩ)?\""},{"id":204,"translation":"Rẽ yĩnga yaa Tõnd nongã la b yãgd n baoodẽ?"},{"id":205,"translation":"Fo yãame tɩ Tõnd sã n wʋms-b noog yʋʋm saare,"},{"id":206,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ (nong) ning b sẽn da pʋlem-bã yaool n wa,"},{"id":207,"translation":"Bõe lɑ bũmb ning b sẽn da wʋmd noogã na n tõog n nɑf-bɑ?."},{"id":208,"translation":"Lɑ Tõnd pa halkd tẽnga, rẽndame tɩ D reng n tʋms Tẽn-tʋʋm tɩ tʋg n bugs-ba."},{"id":209,"translation":"Tɩ yaa tẽegre, la Tõnd pa yɩ n yaa wẽgdb ye."},{"id":210,"translation":"Ad pa Sʋɩtãamb n sig ne Alkʋrãɑnɑ ye."},{"id":211,"translation":"A ra pa sõmb ne-ba, b pʋs n pa tõe."},{"id":212,"translation":"Ad b lill-b lame tɩ b pa tõe n paam n kelg (Wẽnd goamã) ye."},{"id":213,"translation":"Bɩ f ra wa bool soab zẽng sẽn pa Wẽnde, tɩ fo wa yɩ neb nins b sẽn na n namsã pʋgẽ ye."},{"id":214,"translation":"La bugs fo rog-pẽtbã."},{"id":215,"translation":"La gãneg mengɑ ne neb nins sẽn pʋgd foomã sẽn yaa sɩd-kõatbã."},{"id":216,"translation":"La b sã n kɩɩs foom, bɩ f yeele: \"mam pigd n yii bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã''."},{"id":217,"translation":"La bobl f meng ne wilb Naabã la Yolsg Naabã."},{"id":218,"translation":"Naab ning sẽn ne foomã, wakat ning fo sẽn wat n yik n deed pʋʋgã."},{"id":219,"translation":"La fo sẽn wat n leebd suguud maandbã sʋka."},{"id":220,"translation":"Ad A yaa Wʋmd n yaa Mita."},{"id":221,"translation":"Rẽ yĩnga, m pɑ na n kõ-y kibar ne Sʋɩtãambã sẽn sigd neb nins nengẽ wã?"},{"id":222,"translation":"B sigda zĩri-beed soab sẽn yaa zũunuub-bεd soab nengẽ."},{"id":223,"translation":"B modgdame n na n pɑɑm n kelg sɑɑsẽ wã…la b wʋsg fãa yaa zĩri-be-neba."},{"id":224,"translation":"La yɩɩn-yɩɩndbã, yaa kεdgdbã n pʋgd-ba."},{"id":225,"translation":"Rẽ yĩnga fo pa yãnd tɩ ko-soog (wεεng fãɑ) fãa pʋgẽ, bãmb n be beenẽ n faooda."},{"id":226,"translation":"La b yet bũmb ning b sẽn pa tʋmde?"},{"id":227,"translation":"Rẽndɑ yɩɩn-yɩɩdb nins sẽn kõ sɩdã la b maan tʋʋm-sõmã la b tẽegd Wẽnd yʋʋrã wʋsgã, la b wili, b sẽn wẽg-b loogr poorẽ. La wẽgdbã na wa n bãng lebgr zĩig ninga b sẽn na n wa lebã."}]},{"id":27,"verses":[{"id":1,"translation":"Ṭaa, Sɩɩn,[1] ad woto yaa Alkʋrãanã Aaya-rãmba, la Gaf sẽn vẽnegde.","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"ɑ yɑɑ kãndgre la sũ-noogr ne sɩd-kõtba"},{"id":3,"translation":"Neb nins sẽn yãnesd ne Pʋʋsgã la b kõt zakã la b maan bãng-n-wãak ne Yaoolem Raarã."},{"id":4,"translation":"La neb nins sẽn ka kõt Yaoolem Raarã sɩdã, Tõnd faasa b tʋʋmã n kõ-bɑ, tɩ b be be n tuumdẽ."},{"id":5,"translation":"Bãmbã rãmbã tara naon-yooko, la Yaoolem Raarã, bãmb la bõndbã."},{"id":6,"translation":"Ad fo reegda Alkʋrãanã n yi Bʋʋd Mmitã sẽn yɑɑ Bãngdã nengẽ."},{"id":7,"translation":"Tẽeg wakat ning a Musa sẽn yeel a zakã rãmba: \"ad mam yãnda bugum, tõe tɩ m wa ne kibar n kõ-y maa bug-vɩlengɑ tɩ y paam n woode''."},{"id":8,"translation":"Lɑ a sẽn wa n ta-a wã, b bool-a lɑme, ''bark be ne Soab ning sẽn be bugumẽ la Soab ning sẽn be a kɩrengẽ wã, yɩlgemd be ne Wẽnde sẽn yaa bõn-naandɩ Soaba''."},{"id":9,"translation":"Yaa foom a Musa, ad Maam la Wẽnd sẽn yaa wilb Naabã, n yaa Bʋʋd-Mitã"},{"id":10,"translation":"La \"lobg f rasaarã\". La a sẽn wa n yã-a t'a rãmbd wala waafã, a lebg n na n zoeeme, n ka yals n ges ye. A Musa, ra yaees ye, ad Tẽn-tʋʋmbã ka yaeesd Mam nengẽ ye,"},{"id":11,"translation":"Rẽnda ned ning sẽn wẽge, rẽ loogr poorẽ t'a tedg sõmblem ɑ wẽngrã poorẽ, rẽnd Mam yaa Yaafg Naab n yaa Yolsg Naaba."},{"id":12,"translation":"Lɑ tʋm f nugã f fuugã loorẽ, t'a na n yiime n yɑɑ pεεlga, lɑ pa bãag ye, yaa tagmas a wae wã a yembr la woto; kẽng a Fɩr-ʿaoon la a nebã nengẽ, bala b yɩɩme n yɑɑ dĩin-yitba."},{"id":13,"translation":"Wakat ning Tõnd tagmasã sẽn wa b nengẽ, n yaa vẽenese, b yeelame: \"ad woto yaa tɩɩm sẽn vẽnege!\""},{"id":14,"translation":"La b maan sõm-zɩɩlem ne-a tɩ bãmb mengã yaool n maan bãng-n-wãag ne wẽgd la zẽk-m-menga, bɩ f ges yaa wãn la sãamdbã baasgã yɩ yã."},{"id":15,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd kõo a Daawʋʋd la a Sʋlaymaan bãngre, tɩ b yiibã yeele: \" pẽgr be ne Wẽnd sẽn mɑɑnɑ tõnd tɩ d yɩɩd sɩd-kõtb wʋsg sẽn yaa A yembsã\"."},{"id":16,"translation":"T'a Sʋlaymaan rɩk a Daawʋʋd faado, n yeele: \"yaa yãmb nebã! b wĩniga tõnd liuuli goam la b kõ tõnd bũmb fãa, la ad woto yaa yɩɩdlem sẽn vẽnege\"."},{"id":17,"translation":"La b tigmɑ me n kõ a Sʋlaymaane, a sodaasã sẽn yɑɑ zĩn-dãmbã lɑ ninsɑɑlbã la luiili wã, n tong-ba"},{"id":18,"translation":"hal tɩ b kẽn n wa tʋg n ta gũyã kosoogẽ, la gũur sẽn yeele: \"yaa yãmb gũyã! Kẽ-y rotẽ wã, t'a Sʋlaymaan la a sodãasã ra wa tab yãmb n ka bãng ye\"!"},{"id":19,"translation":"La a Sʋlaymaan na n yõgem a noorã n laadẽ gũurã koεεgã yĩnga, la a yeele: \"yaa m Soaba! Leems maam tɩ m pʋʋs bark ne Fo neemã wã Fo sẽn maan n kõ maamã, la mam roagdb a yiibã, la sẽn na yɩlẽ tɩ m tʋm tʋʋm ning Fo sẽn na yard-ɑ, la F kẽes maam Fo yemb sõmã wã pʋgẽ ne F yolsgã\"."},{"id":20,"translation":"Rẽ poorẽ t'a gẽes liuuli wã sʋka n yeele: \"yaa bõe tɩ mam pa ne we-no-raoogã? Bɩ a ka be?"},{"id":21,"translation":"M na yõk-a n sɩbg kεgengɑ maa m koadg-a maa t'a wa ne daliil sẽn yaa vẽenega n kõt ɑ pɑdengɑ''."},{"id":22,"translation":"La liuulã sẽn yi bilf bɑlɑ lɑ ɑ sẽn wɑ, n yeel ɑ Sʋlɑymɑɑn: \"m paama bãngr fo sẽn pa tare, m waa fo nengẽ ne kibar vẽeneg sẽn yi Sabaa:"},{"id":23,"translation":"Mam tɩ mik-b lame tɩ yaa pag la b naaba, lɑ B kõ-a-la bũmbã fãa, a tara naam-goeel sẽn yaa kãsenga."},{"id":24,"translation":"M mika na-poakã la a nebã tɩ b maamd wĩntoogã suguudu, zẽng sẽn ka Wẽnde, t'a Sʋɩtãan faas b tʋʋmã n gɩdg-b n yi so-tɩrgẽ, tɩ b ka tõe n kãndg ye."},{"id":25,"translation":"Yaa bõe yĩng tɩ b pa na n maan suguud Naab ning sẽn yiisd bõn-bεεl saasẽ wã la tẽngẽ wã yĩnga, la A leb n mi yãmb sẽn solgdã la y sẽn vẽnegdã?"},{"id":26,"translation":"Soab ka be rẽnda Yẽnda, A yaa Al-ʿars wagellã Soaba۩."},{"id":27,"translation":"La a Sʋlaymaan yeele: \"d na n gesame fo sẽn togsã yaa sɩd bɩ f yagda zĩri."},{"id":28,"translation":"Kẽng ne mam seb-kãngã n tɩ lob b nengẽ, rẽ poorẽ loog n bas-b n gese b na n leoka wãn-wãnɑ?"},{"id":29,"translation":"La na-poakã yeele: ''yaa yãmb mam nebã! Ad b loba sebr sẽn yaa wagell tɩ wa mam nengẽ."},{"id":30,"translation":"Ad sebrã yii a Sʋlaymaan nengẽ n sɩng ne: Bismillɑhɩ Ar-rɑhmɑɑni Ar-rɑhɩɩmi, (Ne Wẽnd yʋʋrã barka, sẽn yaa yols yaleng Soabã, n yaa Yolsdã)."},{"id":31,"translation":"Ra wa-y n zẽk y mens mam zug ye, la wa-y mam nengẽ ne sak-n-tũ\"."},{"id":32,"translation":"La na-poakã yeele: \"yaa yãmb mam nebã! Sagl-y maam m yellã zugu, ad mam pa yɩ n na n kao yell bʋʋdo, rẽndame tɩ y maan kaset ɑ pʋgẽ\"."},{"id":33,"translation":"La b yeele: \"ad tõnd yaa pãens rãmba la zab-kεgens rãmba, bɩ f ges fo sẽn na n sagl bũmb ning bɑlɑ (tɩ tõnd tõe n mɑɑn-ɑ lɑme)\"."},{"id":34,"translation":"La a yeele: \"ad nanɑmbsã sã n kẽ tẽngẽ, b sãamd-a lame la b kɩt tɩ tẽngã nin-zɩsdã lebg nin-yaalse, la yaa woto la b maanda."},{"id":35,"translation":"Lɑ mam na n tʋmsa kũun n tɩ kõ-ba, rẽ poorẽ m na n kollame n ges yaa bõe la tẽn-tʋʋmbã na n lebg ne?\"."},{"id":36,"translation":"La wakat ning tʋm-tʋʋmbã sẽn wa a Sʋlaymaan nengẽ, la a yeele: \"yãmb paasda maam arzεka n dɑt tɩ m bɑs-yã?, la ad Wẽnd sẽn kõ maamã sõmblem yɩɩda A sẽn kõ yãmbã, ka woto ye, yãmb kɩdemda ne y kũunã (t'a yaool n ka baa fʋɩ ye)''."},{"id":37,"translation":"Lebg n kẽng b nengẽ, ad tõnd na n waa b nengẽ ne sodaas b sẽn ka tar tõog ne-ba, la ad tõnd na n yiis-b lɑ beenẽ tɩ b yaa sẽn faag ne paoogre\"."},{"id":38,"translation":"La a Sʋlaymaan yeele: \"yaa yãmb mam neba, ãnd n na n wa ne a naamã goeelã taoor tɩ b nan ka wa mam nengẽ n sak-n-tũ?\""},{"id":39,"translation":"La zĩn tõtr yeelyã: \"mam tõe n waa ne-a, taoor tɩ fo nan ka yik f zĩigẽ wã ye, ad mam tara pãng ne yel-kãngã n yaa bas-m-yam soaba\"."},{"id":40,"translation":"La ned ning sẽn tar Gafã bãngrã yeele: \"mam na n waa ne-a, taoor tɩ fo nifã ka kams n lebg ye. Rẽnd wakat ning a Sʋlaymaan sẽn wa n yã naamã goeelã t'a rɩg a taoorã, a yeelame: \"ad woto yaa mam Soabã neema, t'A tʋll n rat n zarb maam n ges m na n pʋʋsa bark bɩ, bɩ m na n maana sõm-zɩɩlem. Lɑ ned ning sẽn wa n pʋʋs barka, yaa a meng yĩnga, la ned ning sẽn wa n maan sõm-zɩɩlem, ad mam Soabã yaa sek-m-meng-Soab n yaa wagalle\"."},{"id":41,"translation":"La a Sʋlaymaan yeele: \"tee-y me a naamã goeelã tɩ d gese a na n bãng-a lame bɩ a ka na n bãnge\"."},{"id":42,"translation":"La na-poakã sẽn wa n wa wã, la b yeel-a: \"yaa woto la fo naamã goeele?\" la a yeele: \"ad yaa wala yẽnda\". –[la a Sʋlaymaan yeele]: b reng n kõo tõnd bãngr ne Wẽnd tõogã tɑoor tɩ pagã pɑ miẽ ye, la tõnd rag n yaa sak-n-tũ-rãmba."},{"id":43,"translation":"Tɩ bũmb ning na-poakã sẽn ra yɩ n tũudẽ wã gɩdg-a lame (t'a ka tõe n yɩ sɩd-kõat ye), bala a rag n yaa sõm-zɩta."},{"id":44,"translation":"La b yeel-a: \"kẽ gãsgã\". La a sẽn wa n yã-a wã, a sãmbame tɩ yaa koom sẽn zulmi t'a kool n bɑs a kars a yiibã yɩnga, la a [Sʋlaymaan] yeele: ad yaa gãsg sẽn maan ne nin-gets, la na-poakã yeele: \"ad mam rag n wẽga m menga, la moasã m maga a Sʋlaymaan n na n sak n tũ Wẽnd sẽn yaa bõn-naands Soabã."},{"id":45,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd tʋmsame tɩ kẽng a Ṯamuud rãmb nengẽ, b saam-biig a Ṣaalɩh [t'a yeel-ba] \"tũ-y Wẽnde\". La b welga taab zãma a yiibu n maan tak-n-taare."},{"id":46,"translation":"A yeele: \"yaa yãmb mam nebã! Yaa bõe yĩng tɩ yãmb yãgd ne yel-wẽnde, n yaool n ka yãgd ne yel-sõmde? Y ka na n kos Wẽnd yaafa tɩ raar ninga b na yols-yã?"},{"id":47,"translation":"La b yeele: \"Ad yaa foom la neb nins sẽn lagem foomã zu-beedã n be ne tõndo\". La a [Ṣaalɩh] yaale: \"ad yãmb zu-beedã bee Wẽnd nengẽ, yãmb pʋs n yaa neb b sẽn zɑrbd-b ne kũun-dãmbɑ n nɑ n gese''."},{"id":48,"translation":"La rag n bee tẽngẽ wã, raop ( sɑɑm-doogo) a wae sulli, n sãamd tẽngã pʋga, la b pa manegd ye."},{"id":49,"translation":"B yeelame: \"d wẽen ne Wẽnd tɩ tõnd na n kʋ-a lame ne a zakã rãmba yʋng wɑkɑto, la d yeel a nedã: \"tõnd pa tar kaset ne yẽ la a zakã rãmb kʋʋbã ye, la tõnd yaa sɩd rãmba\"."},{"id":50,"translation":"La b rabs b rabrã tɩ Tõnd na n lebs b rabrã tɩ b ka miẽ ye."},{"id":51,"translation":"Bɩ f ges b rabrã baasg yɩɩ wãnã? Tõnd halk-b lame la b nebã fãa gilli."},{"id":52,"translation":"Ad woto yaa b rotã lebgɑ rɑboodo n yɑɑ vɩɩdo b sẽn wẽg b mensã yĩnga, ad tɑgmɑs bee woto pʋgẽ ne neb sẽn tagsd n getẽ wã."},{"id":53,"translation":"La Tõnd na n tɩlg neb nins sẽn kõ sɩdã la b yɩ n zoet Wẽndã."},{"id":54,"translation":"La [tẽeg] a Lʋʋṭ yelle, a sẽn wa n yeel a nebã, rẽ yĩnga yãmb wata ne yel-beedo, tɩ yãmb miẽ t'a yaa wẽngã?"},{"id":55,"translation":"Ad yãmb wata rap nengẽ ne yɑmleoogo lɑ wʋm-noog (baoobo) zẽng sẽn pa pagba, ad yãmb yaa zɩtb zãma."},{"id":56,"translation":"A nebã leokr pa yɩ, rẽnda b sẽn yeele: \"yiis-y a Lʋʋṭ zakã rãmb y tẽngã pʋgẽ, ad b yaa neb sẽn yɑɑ yɩlg-m-meng rãmb n yi rẽgdo."},{"id":57,"translation":"Tɩ Tõnd na n tɩlg-a la a zakã rãmba, rẽnda a pagã. Ad Tõnd bʋʋm t'a na n pɑɑ hɑlkdbã pʋgẽ."},{"id":58,"translation":"La Tõnd niis b zug kug sɑɑgɑ, rẽnd bugs-n-kong rãmb saag yɩ wẽnga."},{"id":59,"translation":"Yeele : \"pẽgr be ne Wẽnde, la tɩlgr lɑ bɑs-m-yɑm be ne A yembs nins A sẽn tũusã (Nɑbiyɑɑmã sɑhɑɑbsã), rẽ yĩnga yaa Wẽnd n yɩɩd sõmblem bɩ yaa bũmb ning bãmb sẽn maan lagem-n-taarã?"},{"id":60,"translation":"Bɩ yaa Naab Ning sẽn naan saasã la tẽngã la A sik saasẽ wã sa-koom t'a kɩt tɩ pʋt bul n tob tɩ be neere, yãmb ra pa tõe n buls a tɩɩsã dɛ. Rẽ yĩnga soab zẽng n be ne Wẽnde? Pa woto ye, ad bãmb yaa neb sẽn golemd n baood lagem-n-taas n mɑkd ne Wẽnde."},{"id":61,"translation":"Bɩ yaa Naab ning sẽn maana Tẽngã tɩ yaa tablg zĩigã la A maan ko-sood a pʋgẽ, la A ning tãms a zugu, la A maan mog a yiibã ne taab sʋk gɩdre. Rẽ yĩnga soab zẽng n be n lɑgem Wẽnde? Ka woto ye, ad b wʋsg fãa pa mi ye."},{"id":62,"translation":"Bɩ yɑɑ sẽn reegdɑ keelem soab kosgã t'a sã n bool-A la A zẽkd wẽngã, lɑ A maan yãmb tɩ y yɑɑ ledsdb n ledsd taab tẽn-gãngã zugu. Rẽ yĩnga soab zẽng n be ne Wẽnde? Ad pɑood yãmb sẽn tẽegd n tɑgsdẽ."},{"id":63,"translation":"Bɩ yaa sẽn peegdɑ yãmb wen-vɩʋʋgã ligsẽ la mogrã ligsẽ wã, la A tʋmsd sebgã tɩ yaa sũ-noogr n lʋɩɩsd A yolsgã tɑoore (sa-koomã). Rẽ yĩnga soab zẽng n be n lɑgm Wẽnde? Wẽnd naamã zẽkame n yi bũmb ning bãmb sẽn maand lagem-n-taarã."},{"id":64,"translation":"Bɩ yɑɑ sẽn yẽbgdɑ naanegã, rẽ poorẽ t'A lebg n vʋʋg-ɑ, la A rɩlgd yãmb ne rɩtl sẽn yi saasẽ wã la tẽngẽ wã. Rẽ yĩnga soab zẽng n be ne Wẽnde? Yeele: \"wa-y ne y daliilã tɩ y sã n yɩɩme n yaa sɩd rãmba''."},{"id":65,"translation":"Yeele: \"bõn-naands nins sẽn be saasẽ wã la tẽngẽ wã pa mi sẽn lill ye, rẽnda Wẽnd A ye; ad b ka mi wakat ning b sẽn na n wa yik-b me ye."},{"id":66,"translation":"Ka woto ye, bɩ b bãngrã pʋgɑ tɑɑbɑ sẽn kẽed yaoolem raarã yεlẽ tɩ b tɑr bãng-n-wãɑkɑ ne-ɑ? Pɑ boto ye, b pʋs n bee sik lɑ yirbg pʋgẽ, bãmb pʋs n bee zondlem pʋgẽ sẽn kẽed ne yel-kãnga."},{"id":67,"translation":"Lɑ neb nins sẽn kɩflã yeelame: \" Rẽ yĩnga tõnd la d saam-rãmbã sã n ki n lebg tom, b na n leb n yiisa tõnd vɩɩse?"},{"id":68,"translation":"Ad b pʋlem-d-lɑ wãnde tõnd ne d saam-dãmbã sẽn reng taoore, woto pa yɩ rẽndame tɩ yɑɑ rãeenem rãmbã zĩri-beedo."},{"id":69,"translation":"Yeele: \"kẽn-y tẽn-gãngã zugu n tɑgs n ges nin-wẽnsã baasg yɩɩ wãn-wãnɑ?\""},{"id":70,"translation":"Ra wa sãam f sũur b tõdgrã poorẽ ye, la ra wa weoog f yãoogã ne bũmb ning b sẽn rabsdã ye."},{"id":71,"translation":"La b yetɑme: \"yaa rabʋr la pʋlen-kãngã nɑ n yɩ, tɩ yãmb sã n yɑɑ sɩdã rãmbɑ?\""},{"id":72,"translation":"Yeele: \"tõe tɩ pẽnegɑ yãmb y sẽn yãgd ne wã sãndɑ sẽn yɑɑ sɩbgrã''."},{"id":73,"translation":"Lɑ ɑd fo Soabã yaa yɩɩdlem kõtɑ ne nebã, la ad b wʋsgã fãa ka pʋʋsd bark ye."},{"id":74,"translation":"La ad fo Soabã mii bũmb ning b sẽn solgd b sũyẽ wã la bũmb ning b sẽn vẽnegdã."},{"id":75,"translation":"La bũmb ka be n lill ne nebã saasẽ wã la tẽngẽ wã, rẽndame t'a gʋlsɑme tɩ be Gɑf sẽn yaa vẽeneg pʋgẽ."},{"id":76,"translation":"Ad Alkʋrãan-kãngã togsda ɭsrayεl koambã yelle, bũmb nins bãmb sẽn wʋsgd ne yõs-taab a zugã fãɑ n vẽnegd b kedgrã."},{"id":77,"translation":"La ad a yaa kãndgr la yolsg n kõ sɩd-kõtbã."},{"id":78,"translation":"Ad fo Soabã, A na n bʋʋ b sʋka, la Yẽnda la wilb Naab n yaa minim Naaba."},{"id":79,"translation":"Bɩ f bobl f meng ne Wẽnde, ɑd fo bee sɩd sẽn yaa vẽeneg zugu"},{"id":80,"translation":"Fo ka tõe n wʋms kũ-rãmb ye, (sũy sẽn ki rãmbã b kɩfɩlmã yĩngɑ); fo le ka tõe n wʋms wʋng ne f boaala, tɩ b sã n gũd b zãn-kuds n bɑlld n bɑsd foom ye."},{"id":81,"translation":"Lɑ ɑd fo ka tõe n kãndg zoees n yi b menengã pʋg ye, fo sẽn tõe n wʋms yaa neb nins sẽn kõt sɩd ne Tõnd Aaya-rãmbã tɩ b yaa sak-n-tũ-rãmbã."},{"id":82,"translation":"La sɩbgrã sã n na n wa sik b zug n sɑ, Tõnd yiisda rũng tẽngã zugu( yɑɑ dũni yikrã tɑgmɑs-rãmbã yembre), t'a gom ne-b b sẽn wʋmde: \"tɩ ɑd nebã rag n dɑ yɩɩme n pa kõt sɩd ne Tõnd tagmas-rãmbɑ ye''."},{"id":83,"translation":"Lɑ tẽeg raar ning Tõnd sẽn na n wa tigim zãma fãa sulli, sẽn yɑɑ neb nins sẽn yɑgsd tõnd Aɑyɑ-rãmbã tɩ bãmb yɑɑ sẽn tigim tɑɑb tɩ b kãɑgd-bɑ."},{"id":84,"translation":"Hal tɩ b sã n wa tɩ ta, [Wẽnd] yetame: \"rẽ yĩnga yãmb sak n yagsa Mam Aaya-rãmbã, tɩ yãmb minmã yaool n ka gũbg ne-ba? Bɩ yaa bõe la yãmb rag n maanda?\""},{"id":85,"translation":"Tɩ Wẽnd sɩbgrã lʋɩ b zugu, b sẽn wẽg b mensã yĩngã, tɩ b pa tar koεεg n na n yeel ye."},{"id":86,"translation":"Rẽ yĩnga b pa yã tɩ Wẽnd naana yʋngã tɩ b vʋʋs a pʋgẽ la wĩndgã tɩ yaa vẽenega, ad bee woto pʋga tagmas ne neb sẽn kõt sɩda."},{"id":87,"translation":"La raar ning b sẽn na n fʋʋs baorgẽ wã, tɩ bũmb ning sẽn be saasẽ wã la sẽn be tẽngẽ wã na n yaeese. Rẽnda neb nins Wẽnd sẽn tʋlle, b fãa na n waa A nengẽ ne sik-m-menga."},{"id":88,"translation":"Tɩ fo yã tãemsã tɩ yaa wala b kʋɩ n yãsame, tɩ b yaool zoet wala sawato, yaa Wẽnd naanego A sẽn maneg bũmbã fãa naanegã, ad A yaa kiba-Mit ne b sẽn maand bũmb ningã."},{"id":89,"translation":"Ned ning sẽn waa ne yel-sõmde, a tara yel-sõmd sẽn yɩɩd rẽnda, la ra-kãng raare b paamda bas-m-yam n yi raarã wẽnga."},{"id":90,"translation":"La neb nins sẽn wa-b ne tʋʋm wẽnde, b na n fũgna b nemsã bugmẽ wã. Rẽ yĩnga b na n rola bãmb bõn-zẽng tɩ pa b sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã la?\""},{"id":91,"translation":"Ad b sagla maam tɩ m tũ tẽn-kãngã Soabã, Naab ning sẽn maan-a t'a yaa laohorem tẽngã, n yaa Naab ning sẽn so bũmb fãa wã. La b sagla maam tɩ m yɩ sak-n-tũ soaba."},{"id":92,"translation":"(la b sagla maam) tɩ m karem Alkʋrãanã, la ned ning sẽn kãndg-a, a kãndgr bee ne a menga, la ned ning sẽn menema bɩ f yeele: \"ad mam yaa bugsd bala\"."},{"id":93,"translation":"La yeele: \"pẽgr be ne Wẽnde'', A na n wĩniga yãmb A yel-soalmã, tɩ y bãng-ba, la fo Soabã ka na n bɑs yãmb sẽn tʋmdã ye ( A ka na bas bũmb ning b sẽn tʋmdã n ka rol-b ye)."}]},{"id":28,"verses":[{"id":1,"translation":"Ṭaa, Sɩɩn, Mɩɩm.[1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Ad woto yaa Gafã Aaya-rãmba sẽn yɑɑ vẽenegã."},{"id":3,"translation":"Tõnd karemdame n togsd foom ne sɩda, sẽn yi a Musa la a Fɩr-ʿaoon kibarã sɩd-kõtbã yĩngɑ."},{"id":4,"translation":"Ad a Fɩr-ʿaoon zẽka a meng tẽng zugu, n welg a tẽngã rãmbã, n yõg kẽerã n maan yembse, n kʋʋd b kom-ribli wã la a basd b kom-pugli wã vɩɩse, ad a yɩɩ sãamda."},{"id":5,"translation":"Tɩ Tõnd tʋll n na n maan neb nins b sẽn valems-b tẽng zugã neere, lɑ D maan tɩ b lebg sɩd taoor rãmba, la D maan tɩ yaa bãmb la faad rɩkdbã."},{"id":6,"translation":"La D kõ-b pãng tẽng zugu, la D wĩnig a Fɩr-ʿaoon la a Ḥaamaan la b yiibã tãb-biisã b sẽn da yɩ n yaeesdẽ wã."},{"id":7,"translation":"La Tõnd leemsɑ ɑ Musa ma wã t'ɑ yẽsem-a la f sã n yεεsd a zugu, bɩ f rɩk-a n ning kʋlgã pʋga, la f ra yεεs ye, la ra sãam f sũur ye, ad Tõnd na n lebs-ɑ-lɑ fo nengẽ la D mɑɑn-ɑ t'a yɩ Tẽn-tʋʋma."},{"id":8,"translation":"T'a Fɩr-ʿaoon zakã rãmb rɩk-a t'ɑ na n wɑ yɩ b bε la b sũ-sãanga ne bãmbɑ, ad a Fɩr-ʿaoon la a Ḥaamaan la b yiibã tãb-biisã yɩɩ tudgdba."},{"id":9,"translation":"T'a Fɩr-ʿaoon pagã yeele: \"ad a na n yɩɩ nin-maagr n kõ maam ne foom, ra kʋ-a ye, tɩ tõe t'a wa naf tõndo, maa d rɩk-a t'a yɩ d biiga\". La b ra ka mi b yellã baasg sẽn nɑ n yɩ wã ye."},{"id":10,"translation":"T'a Musa ma wã pεlgã lebg vʋɩɩgo (rẽndɑ ɑ yellã bɑl n pak-a); kellẽ-lɑ bilf t'a vẽnegẽ yellã, sã n ka Tõnd sẽn keng a sũurã sẽn na yɩl t'a yɩ sɩd-kõta."},{"id":11,"translation":"La a yeel a Musa tãoã: \"pʋg-a n gese\". T'a gεt-ɑ yɩɩgɑ, tɩ b ka ning b yɑmẽ tɩ yɑɑ a tão ye."},{"id":12,"translation":"Lɑ Tõnd rɑ reng n gɩdg-ɑ lɑme n yi pagb a taab yẽsengo, t'ɑ tãoã yeel-bɑ: \" m wĩnig-y zak rãmb sẽn na n zã-ɑ n kõ-y la b leb n nɑ n mɑɑn pʋ-peelem ne-a?\""},{"id":13,"translation":"Tɩ Tõnd nɑ n lebs-a a ma wã nengẽ, sẽn na yɩl t'a nifã mɑɑge la a ra sãam a sũuri, la a bãng tɩ Wẽnd pʋlengã yaa sɩda, la ɑd nebã wʋsg fãa ka mi ye."},{"id":14,"translation":"La a sẽn wa n ta a keelem wɑkato, Tõnd kõ-a-la Bʋʋd minim la bãngre, la yaa woto bɑl la Tõnd rond nin-sõmsã."},{"id":15,"translation":"La a Mʋsɑ kẽe tẽngã pʋgẽ, b yam yaal-yaal wakate, n mik roap a yiib sẽn zabd taaba; a yembrã yaa yẽnda buudã neda, la a to wã yaa yẽnda bεεbã nedɑ, tɩ ned ning sẽn yaa a buudã nedã bao t'a sõng-ɑ tɩ b zab ne b bε wã, t'a Musa na n toaag-a t'a vik n lʋɩ n ki. La a [Musa] yeel yã: \"ad woto yaa a Sʋɩtãan soosgo, ad a yaa bε, n yaa menesd tɩ yaa vẽenega\"."},{"id":16,"translation":"T'ɑ yeele: \"M Soab a Wẽnde! Ad mam wẽga m menga, bɩ f yaaf-ma. Tɩ Wẽnd na n yaaf-a, Ad A yaa yaafg Naab n yaa yolsg Naaba."},{"id":17,"translation":"La a yeel yã: \"M Soab a Wẽnde! Ad Fo sẽn maan maam neema wã, m kõn leb n sõng nin-wẽnsã ye\"."},{"id":18,"translation":"Tɑ be tẽngã pʋgẽ n lebg yaeesdɑ n gũusd sẽn nɑ n yɩlɑ, la ned ning sẽn kos yẽ sõngr zaamẽ wã moond-ɑ t'a wa sõng-a, la a Musa yeel-ɑ:\"ad fo yaa kedgd tɩ yɑɑ n vẽnege\"."},{"id":19,"translation":"La a sẽn wa n rat n wẽbg ned ning sẽn yaa b yiibã bε wã, la a [Musa nedã yaees n yeele: \"Musa, fo rat n kʋʋ maam wala fo sẽn kʋ yõor zaamẽ wã? Fo pa tʋll baa fʋɩ rẽnda fo na yɩ bi-bεεg bɑl tẽng zugu, fo pa rat n yɩ pɑɑsd ye\"."},{"id":20,"translation":"Tɩ rao yi tẽngã yaang n yãgdẽ n wɑ n yeele: \"Musa, ad kug-zĩidbã rɩkdɑ noor n rɑt n wa kʋ foom, bɩ f yi tẽngã, ad mam mɑɑnd-f-lɑ pʋ-peelem\"."},{"id":21,"translation":"T'ɑ yi tẽngã n yεεsdẽ n lɑmsdẽ n pɑ mi sẽn nɑ n yɩ ye, ɑ yeelɑme: \"M Soaba! Tɩlg maam n yi wẽgdbã''."},{"id":22,"translation":"La a sẽn wɑ n toglg Madyan sẽnẽ wã, a yeelame: \"tõe tɩ m Soabã peeg mɑɑm n tʋg so-tɩrga\"."},{"id":23,"translation":"La a sẽn wɑ n ta Madyan koomẽ (kʋlgẽ) wã, a mika zãma tɩ yũnugd b rũmsi, la a mik pagb a yiib sẽn lak n tɩ be kεεng n gɩdgd b rũmsã. t'ɑ yeele: \"yãmb yellã yɑɑ wãn-wãn tɩ y pɑ yũnugdẽ?\" tɩ b yiibã yeele: \"ad tõnd pa yũnugd d rũmsã hɑl tɩ rũm-kɩɩmbã wɑ looge, la tõnd saambã me yaa nin-kẽem-kʋdre\"."},{"id":24,"translation":"T'a yũnug n kõ b yiibã rũbsã n kõ-bɑ, rẽ poorẽ t'a kẽng maasmẽ wã, n yeele: \"m Soaba! Ad Fo sẽn sɩk bũmb ning n kõ mɑɑm sẽn yɑɑ sõmɑ fãɑ m tʋllɑme ( m tʋllɑme tɩ F sik rɩɩbo n kõ-mɑ)\"."},{"id":25,"translation":"Tɩ b a yiibã yembr wa a nengẽ n kẽnd ne yãn-zoεεga, n ta n yeele: \" ad m saambã boonda foom n na rol foo fo sẽn yũnug tõnd rũmsã keoore, la a Musa sẽn wa n ta b sɑɑmbã nengẽ wã, n togs-a ɑ kibayã, ɑ yeel-ɑ lame: \"ra yaees ye, ɑd fo põsɑ neb (ɑ Fɩr-ʿaoon-rãmb) sẽn yɑɑ wẽgdbã\"."},{"id":26,"translation":"La b yiibã yembr yeel yã: \"M saamba, rɩk-a t'ɑ gũud tõnd rũmsã, ad ned sõmblem sẽn yɩɩd fo sẽn nɑ n dɩk tʋʋmɑ, yɑɑ pãng soɑbã sẽn yaa bas-m-yam soabã\"."},{"id":27,"translation":"T'a yeele: \"mam rat n rɩka m kom-pugli a yiibã yembr n loe fur n kõ foom, la furã ligd yaa tɩ fo tʋm mam nengẽ yʋʋm a nii, la fo sã n pids yʋʋm piiga rẽ yɑɑ fo mɑɑn-neere, mam pa rat n nɑ n weoog foom ye, Wẽnd sã n sake, fo na n mika maam tɩ m yaa nin-sõngo\"."},{"id":28,"translation":"La a (Musa) yeel yã: \"woto yaa maam ne foom sʋka, wakat bãmbã b yiibã yembr mam sẽn wa n tõog n ta, beem ka be ne maam ye, la yaa Wẽnd la tõnd sẽn gomdã Bobenda\"."},{"id":29,"translation":"La a Musa sẽn wa n pids yʋʋmã, n loog ne a zakã rãmbã n nɑ n leb Mĩsrɑ, a yãɑ bugum tãngã kɩrengɑ, t'a yeel a zɑkã rãmbɑ: \"mɑm yãnda bugum, rɑɑr bɩ m pɑɑm kibɑr beenẽ n wa, maa m pɑɑm bug-vɩleng tɩ sãnd-sãnde y nɑ paam n woode''."},{"id":30,"translation":"Lɑ ɑ sẽn wa n ta-a wã la B bool-ɑ ko-soogã rɩtg wεεngẽ, zĩig ning sẽn yaa barkã, tɩɩgẽ wã: n yeele ''Yaa fo a Musa! Ad yaa Maam la Wẽnde, sẽn yɑɑ bõn-naandã Soabã''"},{"id":31,"translation":"La \"lobg f rasaarã\". La a sẽn wa n yã-a t'a rãmbdẽ tɩ yɑɑ wala waafã, a lebg n zoeeme, n pɑ lebgdẽ ye. T'A yeel-ɑ: ''Yaa fo a Musa! Lebg la f ra yεεs ye, ad fo be bas-m-yam pʋgẽ''."},{"id":32,"translation":"Rɩk f nugã n sui f loorẽ wã, t'a na n yiime n yɑɑ pεεlga, tɩ pa sẽer (bãag) ye. La f rɩk f nugã n pĩ f yãoogã tɩ yaeesgã sɑ. Rẽndɑ yaa tɑgmɑs a yiibu sẽn windi, tɩ yi fo Soɑbã nengẽ n tʋm tɩ f kẽng ne a Fɩr-ʿaoon la a kug-zĩidbã nengẽ, ad b ra yɩɩme n yaa dĩin-yitbɑ."},{"id":33,"translation":"La a yeel yã: \" M Soaba Wẽnde! Ad mam kʋʋ yõor b pʋgẽ wã, rẽnd mam yaeesda b na n wa kʋ maam n dole''."},{"id":34,"translation":"La mam ma-biig a Haarʋʋnɑ, yẽndɑ yɩɩda maam ne zɩlem-pεka, bɩ F tʋms-a n naag maam t'a sõngd maam la a sɩdgd maam, ad m yaeesda b na n wa yags maam\"."},{"id":35,"translation":"T'A yeele: \" D na n kenga f pãngã ne f ma-biigã, la D maan wilb tɑgmas n kõ yãmb tɩ b ka tõe n mɑɑn yãmb wẽng ye. Sẽn tũ ne Tõnd tagmas-rãmbã, yãmb y yiibã la neb nins sẽn pʋg yãmbã n na n wili''."},{"id":36,"translation":"La a Musa sẽn wa n wa b nengẽ ne Tõnd tɑgmas-rãmbã tɩ yɑɑ vẽenesã, la b yeel yã: yãoã ka baa fʋɩ rẽnda tɩɩm sẽn wãag n dogle, tõnd pa wʋm yãoã kibar tõnd saam-rãmb nins sẽn deng taoorã nengẽ me ye."},{"id":37,"translation":"La a Musa yeel yã: \"mam Soabã n yɩɩd minim ne ned ning sẽn wa ne kãndgr n yi A nengẽ, la A mi Yaoolem dɑɑrã baas neerã yaa ãnd n nɑ n tɑll-ɑ; ad wẽg-m-mens-rãmbã ka tɩlgd ye\"."},{"id":38,"translation":"La a Fɩr-ʿaoon yeel yã: \"yaa yãmb mam kug-zĩidba! Mam ka bãng ne yãmb soab zẽng n zʋʋg maam ye. Yaa foo a Ḥaamaana, yõgen tãndo n me gãsg n kõ maam tɩ m rʋ n tɩ tãag a Musa Soabã, mam pʋs n tẽedame t'a yagda zĩri\"."},{"id":39,"translation":"La a waooga a meng tẽng zugu, yẽnda la a tãb-biisã tɩ pa tũ ne sɩd ye. La b tẽ tɩ b pa na n lebg n wa Tõnd nengẽ ye."},{"id":40,"translation":"Tɩ Tõng yõk-a la a sodaasã n lob-b mogrã pʋga. Bɩ f ges wẽgdbã baasg yɩɩ wãna?"},{"id":41,"translation":"La Tõnd maan-b lame tɩ b yaa taoor rãmb n boond n tʋgd bugmẽ, la Yikr raarã b pa na n paam sõngr ye."},{"id":42,"translation":"La Tõnd leb n pʋgl-b lame ne kãab-beed dũni kaanẽ, la Yikr raarã b na n zãag-b-la ne yolsgo."},{"id":43,"translation":"Lɑ ɑd Tõnd kõo a Musa Gafã, D sẽn halk rãeenem rãmbã zãma loogr poorẽ, tɩ yaa pʋtẽer ne nebã la kãndgr la yolsgo, tɩ raar ninga b na tẽegdẽ."},{"id":44,"translation":"Lɑ ɑd fo pa zĩnd (Sɩnae) tãngã kɩreng sẽn teesd wĩntoog sẽn lʋɩtẽ, wakat ning Tõnd sẽn wa n tʋms tɩ kẽng a Musa nengẽ, fo ka yɩ kaset soɑb me wakat-kãng ye."},{"id":45,"translation":"La ad Tõnd naana zãma rãmba, tɩ b zĩndgã wogle, lɑ fo ka yɩ zĩid Madyan tẽngã pʋgẽ n karemd Tõnd Aaya-rãmbã b zug ye, la ad Tõnd tʋm foo, lɑ D tʋms ɑ Musɑ kibɑrã (tɩ wa fo nengẽ) ."},{"id":46,"translation":"La fo ka zĩnd tãngã kɩrenga, Tõnd sẽn wa n boolã wakat ye, la ad yaa yolsg sẽn yi fo Soabã nengẽ, sẽn na yɩl tɩ fo bugs neba, bugsd sẽn pa wa b nengẽ sẽn reng foom, tɩ raar ning b na tẽege."},{"id":47,"translation":"Lɑ Masɩɩb sã n rag n paam-b lame, b sẽn tʋm zũunuub tɩ reng taoor yĩnga, b rag n na n yeelame: \"yaa d Soaba! Yaa bõe yĩng la Fo sẽn ka tʋms tẽn-tʋʋm tɩ wa tõnd nengẽ wã? Tɩ d paam n tũ Fo Aaya-rãmbã, la d paam n yɩ sɩd-kõtba?\"."},{"id":48,"translation":"La wakat ning sɩdã sẽn wa bãmbã, n yi Tõnd nengẽ wã, b yeelame: \"yaa bõe yĩng la b ka kõ-a tagmas sẽn wõnd b sẽn kõ a Musa wã? Rẽ yĩngɑ bãmb pɑ kɩflg ne bũmb ning b sẽn kõ ɑ Musɑ tɩ loogã. B yeelɑme yɑɑ tɩɩm dãmbɑ ɑ yiibu sẽn sõng d tɑɑbɑ \"la b yeele: \"tõnd pʋs n pa kõ sɩd ne baa a yembr ye!\"."},{"id":49,"translation":"Yeele: \" bɩ y wa ne gaf sẽn yi Wẽnd nengẽ t'a kãndgr yɩɩd bãmbã b yiibã, tɩ m na n pʋg-a lame, tɩ y sã n yɩ n yaa sɩd rãmba''."},{"id":50,"translation":"La ad b sã n ka tõog n wa ne gafã, bɩ f bãng tɩ b tũuda b yõe yamleoogo, la yaa ãnd n yɩɩd meneng n yɩɩd ned ning sẽn tũud a yõor yamleoogo, zẽng sẽn pa kãndgr sẽn yi Wẽnd nengẽ, ad Wẽnd pa kãndgd wẽgdb ye."},{"id":51,"translation":"Ad Tõnd taas-b-la koεεgã (Alkʋrãanã), tɩ raar ninga b na tẽege."},{"id":52,"translation":"Neb nins Tõnd sẽn kõ Gafã, tɑoor tɩ Alkʋrãanã pɑ wɑ wã, b kõt-a-la sɩda."},{"id":53,"translation":"La b sã n na n wa karem Alkʋrãanã b nengẽ, b yetame: \"tõnd kõo sɩd ne-a, ad a yaa sɩd sẽn yi tõnd Soabã nengẽ, tõnd ra yɩɩme n yaa sak-n-tũ-rãmba taoor tɩ Alkʋrãɑnɑ pɑ wɑ ye."},{"id":54,"translation":"B kõta bãmbã rãmbã b keoorã naoor a yiibu, b sẽn maan sugrã yĩnga la b sẽn rɩkd b yel-sõmdã n tusd yel-wẽnsã yĩnga, la b sẽn ra yɩ n yãkd Tõnd sẽn da kõ-b pʋɩɩr n maand doosã yĩnga."},{"id":55,"translation":"Lɑ b sã n wa wʋm gom-yaals la b sẽn gũt b zãn-kuids la b yeele: \"tõnd tʋʋm n be ne tõndo, yãmb me tʋʋm n be ne yãmba, tɩlgr be ne yãmba, tõnd ka baood zɩtbã zĩigẽ ye''."},{"id":56,"translation":"Ad fo ka kãndg fo sẽn nong a soab ye, yaa Wẽnd n kãndgd A sẽn tʋll-ɑ, Yẽnda n leb n yɩɩd minim ne neb nins sẽn kãndã."},{"id":57,"translation":"La b yeel yã: \"la tɩ tõnd sã n naag foom n tũ kãndgrã, b na n võoga tõnd n yiis d tẽngẽ wã\", - rẽ yĩnga Tõnd pa zĩndg yãmb Lohorem tẽngẽ, sẽn yaa bas-m-yam tẽngã, tɩ tɩ-biis buud fãa kãagd n wat beenẽ, tɩ yaa pʋɩɩr sẽn yi Tõnd nengẽ? La ad sẽn waoog fãa ka mi ye."},{"id":58,"translation":"La sõor waoog Tõnd sẽn halk tẽms sẽn da maand kɩfẽnd ne Wẽnd neemã wã n pugd ne b vɩɩm sẽn da yaa noogo, ɑd bãmb zagsã yɑɑ sẽn lebg rɑboodo ned ka leb n zĩnd be bãmb loogr poorẽ, sã n ka bilf bala sẽn yaa so-loogdbã, la yaa Tõnd n dɩkd sɑɑs lɑ tẽng gill faado."},{"id":59,"translation":"La fo Soabã ka yɩ n na n halk tẽngã, rẽndame t'A tʋms b nengẽ Tẽn-tʋʋma, t'a tɩ karem Tõnd Aaya-rãmbã b zugu, la ad Tõnd pa yɩ n na n halk tẽng rẽndame t'a nebã yaa wẽgdba."},{"id":60,"translation":"Bũmb nins b sẽn kõ yãmbã fãa yaa dũni wʋm-noog la a faas teedo, la bũmb ning sẽn be Wẽnd nengẽ wã, yẽnd n yɩɩd sõmblem la paabo, rẽ yĩnga b pa tagsd n getẽ laa?"},{"id":61,"translation":"Rẽ yĩnga ned ning Tõnd sẽn maan pʋlen-sõngo, t'a na n seg-a, yẽnda soab wõnda wala ned ning Tõnd sẽn maan dũni wʋm-noog n kõ-a, tɩ Yikr raarã a na n naaga neb nins b sẽn na n bʋ b (Tõnd taoorã) ( b nɑ n zĩndɑ bugmẽ wã)?"},{"id":62,"translation":"Lɑ raar ning Wẽnd sẽn na n wa bool-b n yeele: \"bõn-naands nins yãmb sẽn da yags zĩri tɩ yaa Mam lagem-n-taasã bεε?\""},{"id":63,"translation":"Tɩ halkrã sẽn yaa tɩlae ne neb nins zugã yeele: \"yaa d Soaba! ad yaa bãmbã la sẽn menes tõndã. Tõnd menes-b lame wala b sẽn menes tõndã, tõnd foosa d nus n yi-ba d lebg n waa Fo nengẽ: ad b rag n pa tũud tõnd ye''."},{"id":64,"translation":"La b na n yeel-ba, bool-y y lagem-n-taasã! Tɩ b na n bool-ba, tɩ b pa sakdẽ ye. La b sã n wa yãnd naongã, b na n tʋllame n da yɩ kãndgdb Dũni kaanẽ."},{"id":65,"translation":"La raar ning Wẽnd sẽn na n wa bool-ba n yeele: \"yãmb leoka tẽn-tʋʋmbã tɩ bõe?\""},{"id":66,"translation":"Tɩ kibayã lebg lik ra-kãngã, tɩ b pa na n leb n sogs taab baa fʋɩ (sũ-sãɑg keelem)."},{"id":67,"translation":"La sã n yaa ned ning sẽn tuub-a la a kõ sɩd la a maan tʋʋm-sõmde, a tõe n wɑ naaga põsdbã."},{"id":68,"translation":"La yaa fo Soabã n naand A sẽn tʋlle la A yãkdẽ, ad bãmbã ka tar yãkr ye, yɩlgemd be ne Wẽnd n yi b sẽn lagemd-A bũmb ninsã wã."},{"id":69,"translation":"La fo Soabã mii bũmb ning b sũyã sẽn solgdã la bũmb ning b sẽn vẽnegdã."},{"id":70,"translation":"Yaa Yẽnda la Wẽnde, soab ka be rẽnda Yẽnda. Yẽ n so pẽgr rãeenem (dũni zugu) la yaoolem. Bʋʋdã kaoob yaa Yẽnd n so, la yaa Yẽnda nengẽ la y na n lebg n kẽnge."},{"id":71,"translation":"Yeele: \"yãmb yãame, rẽ yĩnga Wẽnd sã n maan yʋngã t'a kell n pa woto kʋdɑy n tɩ tãag yikrã raare, sob-bʋg n tõe n kõ yãmb vẽenem zẽng tɩ pa Wẽnde? Rẽ yĩnga yãmb ka wʋmd la?\""},{"id":72,"translation":"Yeele: \"yãmb yãame, rẽ yĩnga Wẽnd sã n maan wĩndgã t'a kell n pa woto kʋdɑy n tɩ tãag yikrã raare, sob-bʋg n tõe n kõ yãmb yʋng tɩ yãmb vʋʋs a pɩgẽ zẽng tɩ pa Wẽnde? Rẽ yĩnga yãmb ka ne la?\""},{"id":73,"translation":"La sẽn be a yolsgã pʋgẽ la A sẽn maan yʋngã la wĩndgã n kõ yãmb sẽn na yɩl tɩ y vʋʋs a pʋgẽ la y bao Wẽnd neema wã, tɩ raar ninga y na pʋʋs barka."},{"id":74,"translation":"Lɑ raar ning Wẽnd sẽn na n wa bool-b n yeele: \"bõn-naands nins yãmb sẽn da yagd zĩri tɩ yaa Mam lagem-n-taasã bεε?\""},{"id":75,"translation":"La D yiis zãma pʋgẽ fãa b kaset soaba, rẽ poorẽ tɩ D yeele: \"wa-y ne y daliili\". Tɩ b bãng tɩ yaa Wẽnd n so sɩdã, tɩ bũmb ning b sẽn yagd zĩri n dogendẽ wã menem n bas-ba."},{"id":76,"translation":"Ad a Ƙaarʋʋn rɑ yɑɑ a Musa nebẽ yembre, la a maan n zʋʋga b zugu, la Tõnd kõ-a-la arzεg-bεda ( sãnem bɑoɑ), a kʋɩlen-biisã yaa zãma wʋsg sẽn tar pãng gɩmdɑ ne ɑ tʋkrã, t'a nebã yeel-a: \"ra maan waoog-m-meng ye, ad Wẽnd ka nong waoog-m-mens-rãmb ye,"},{"id":77,"translation":"La rɩk arzεk ning Wẽnd sẽn kõ foomã n bao Yaoolem zĩigã, la ra yĩm f pʋɩɩrã dũni kaanẽ ye, la f tʋm tʋʋm-sõama wala Wẽnd sẽn maneg n tʋg foomã, la ra wa bao sãang tẽngã zug ye, ad Wẽnd ka noang sãamdb ye\"."},{"id":78,"translation":"La a (Kaarʋʋn) yeel yã: \"ad mam sẽn paam arzεkã yaa sẽn tũ ne bãngr sẽn yi mam nengẽ\". Rẽ yĩnga yẽ ka bãng tɩ Wẽnd halka zãma sẽn reng yẽnda taoore, tɩ b pãng la b ligd ra yɩɩd yẽnda? La ad b ka bɑood n na n sok nin-wẽnsã b beegrã sẽn yɩlye ye."},{"id":79,"translation":"La a (Kaarʋʋn) yi a nebẽ wã n be a faas teedã pʋgẽ, la neb nins sẽn rat dũni vɩɩmã yeel yã: ad tõnd ra tʋllame n paam wala a Kaarʋʋn arzεkã, ad a yaa zu-noog bedr soaba\"."},{"id":80,"translation":"La neb nins b sẽn kõ bãngrã rãmb yeel yã: \"wɩɩbd be ne yãmba, ad Wẽnd yel-sõmdã n yɩɩda ne ned ning sẽn kõ sɩda la a maan tʋʋm-sõma\". La ka paamd woto rẽnda neb sẽn maan sugri."},{"id":81,"translation":"Tɩ Tõnd kɩt tɩ tẽngã rɩ-a, yẽnda la a zakã, lɑ a ka paam tãp tɩ nɑ n sõng-a n põsg Wẽnd nɑongã ye, a leb n ka tõog n sõng a meng ye."},{"id":82,"translation":"Tɩ neb nins sẽn dag n bʋ nonglem zaamẽ n rat n yɩ wala a Kaarʋʋn bilgrã yik yibeoog n yeele: \"Hã! Sã n yaa sɩda, ad Wẽnd yalgda arzεk n kõ A sẽn rat ned ninga, sẽn yi A yembsẽ wã, la A weoog kẽer rɩtla. Wẽnd sã n rag n ka maan A neema wã tõnd zugu, tẽngã rag n na n rɩɩ tõndo, ad kɩfr-rãmbã pa tɩlgd ye\"."},{"id":83,"translation":"Woto yaa yaoolem Roogã, D maand-a lame n kõ neb nins sẽn ka rat zẽk-m-meng la sãang tẽngã zugu. La ad yaoolem tɩlgrã bee ne Wẽn-zoεtbã."},{"id":84,"translation":"Ned ning sẽn wa ne tʋʋm-sõngo, a tara keoor neerem sẽn yɩɩd rẽnda, la ned ning sẽn tʋma tʋʋm wẽnga, b pa na n rol neb nins sẽn maan tʋʋm wẽnsã rẽndame tɩ yaa b sẽn tʋmã bala."},{"id":85,"translation":"Ad Naab ning sẽn sika Alkʋrãanã n maan-a t'a yaa tɩlae n rog fo zugã, A na n lebsa foom tɩ f kẽng Maka (n tɩ pak-a). Yeele: \"mam Soabã n yɩɩd minim ne ned ning sẽn waa ne kãndgre, la yaa Yẽnda n leb n yɩɩd minim ne ned ning sẽn be meneng sẽn yaa vẽeneg pʋga\"."},{"id":86,"translation":"Lɑ fo rag n ka tẽed tɩ b na n maana Gafã (Alkʋrãanã) wahɩ n kõ foom ye, ad woto yaa yolsg sẽn yi fo Soabã nengẽ, bɩ f ra yɩ sõngd ne kɩfr-rãmbã ye."},{"id":87,"translation":"La bũmb ra wa gɩdg foom n yi Wẽnd Aaya-rãmbã, b sẽn sik-b n kõ foom poorẽ. La bool n tʋg fo Soabã sorẽ, la ra yɩ n naag lagem-n-taarã rãmb ye."},{"id":88,"translation":"La ra wa bool n lagem Wẽnde soab zẽng ye. Soab ka be rẽnda Yẽnda, bũmb fãa na n halkame, rẽnda Yẽnda bala, Bʋʋdã yaa Yẽnd n so, lebgrã zĩig me yaa Yẽnda nengẽ."}]},{"id":29,"verses":[{"id":1,"translation":"Alɩf, Lɑɑm, Mɩɩm.[1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Rẽ yĩngɑ nebã tẽedɑme tɩ b nɑ n bɑs-b-lɑ woto b sẽn yeele:\"tõnd kõo sɩda\". Tɩ b kɑ zɑrb-b n gese?"},{"id":3,"translation":"Lɑ sɩdɑ, Tõnd zɑrbɑ sẽn deng-b bãmb tɑoorã; lɑ tɩ Wẽnd na bãng neb nins sẽn kõ-b sɩdã, A nɑ bãng zĩri-be-nebã me."},{"id":4,"translation":"Bɩ neb nins sẽn tʋmd tʋʋm-wẽnɑ tẽedɑme tɩ b nɑ n põsɑ Tõndo? B sẽn sãmbd yɩ wẽngɑ."},{"id":5,"translation":"Ned ning sẽn tẽed Wẽnd sεgbã, bɩ ɑ bãng tɩ Wẽnd sɑsɑ wã wɑtɑme, lɑ Yẽndã la Wʋmda la Bãngda."},{"id":6,"translation":"Lɑ ned ning sẽn nidgɑ pãngɑ, ɑ nidgdɑ pãng ɑ meng yĩngɑ; ad Wẽnd yɑɑ Sek-m-meng Soɑb n yi a bõn-nɑɑndsã fãɑ gilli."},{"id":7,"translation":"Lɑ neb nins sẽn kõ-b sɩdã lɑ b tʋm tʋʋm-sõamã wã, D nɑ lʋd b tʋʋm-wẽnã, lɑ D nɑ rol-b rolb sõmblem sẽn yɩɩd bãmb sẽn dɑ tʋmdã."},{"id":8,"translation":"Lɑ Tõnd sɑglɑ ninsɑɑl ne ɑ roɑgdb ɑ yiibã sɑglg sẽn be neere, lɑ b sã n pẽdg foo tɩ f lɑgem Mɑɑm ne bũmb fo sẽn kɑ tɑr ɑ bãngre, bɩ f rɑ tũ-b ye, Mɑm nengẽ lɑ yãmb lebgr zĩig tɩ M rol yãmb y sẽn dɑg n tʋmdã."},{"id":9,"translation":"Lɑ D nɑ kẽes neb nins sẽn kõ-b sɩd lɑ b tʋm tʋʋm-sõamã nin-sõmã wã pʋgẽ."},{"id":10,"translation":"Lɑ bee nebã pʋgẽ ned sẽn yete: \"tõnd kõo sɩd ne Wẽnde\". Lɑ b sã n nams-ɑ Wẽnd dĩinɑ poorẽ lɑ ɑ sẽn dɩkd nebã mɑɑn-wẽnsã wɑlɑ Wẽnd noangã; lɑ tɩ sõngr sã n yi Wẽnd nengẽ n wɑ, a nɑ yeele: \"ad tõnd rɑ naɑgɑ yãmbɑ\". Rẽ yĩngɑ Wẽnd kɑ mi sẽn be bõn-nɑɑndsã sũy pʋsẽ?"},{"id":11,"translation":"Lɑ tɩ Wẽnd nɑ bãng neb nins sẽn kõ-b sɩdã, A na bãng munaafɩgsã me."},{"id":12,"translation":"Lɑ kɩfr-rãmbã yeelɑ muumin-rãmbã: \"tũ-y tõnd sorã tɩ tõnd tʋk yãmb tʋʋm-tuuti wã rolbo\". Lɑ b yɑool n kɑ na n tʋk b tʋʋm-tuuti wã rolb baa fʋɩ ye, lɑ sɩdã b yɑɑ zĩri-be-nebɑ."},{"id":13,"translation":"Lɑ tɩ b na tʋk b tʋʋm-tuuti wã lɑ tʋʋm-tuuti n pɑɑs b tʋʋm-tuuti wã, lɑ tɩ b nɑ sok-b Yikrã rɑɑre b sẽn dɑ wãadgd n dogendẽ wã."},{"id":14,"translation":"Lɑ sɩd la hakɩɩka tõnd tʋmɑ ɑ Nuuh ɑ nebã nengẽ, t'ɑ zĩnd b nengẽ yʋʋm tusri rẽnda n ka yʋʋm pis-nu bala, tɩ koomã rɩ-bɑ, tɩ b yɑɑ wẽgdbɑ."},{"id":15,"translation":"Tɩ tõnd tɩlg yẽndɑ lɑ koglgã rãmbɑ, lɑ D maan-a t'ɑ yaa tɑgs-n-gesg bõn-nɑɑndsã yĩngɑ."},{"id":16,"translation":"Lɑ f tẽeg ɑ ɭbrɑɑhɩɩm yellã, ɑ sẽn wɑ n yeel ɑ nebã: \"tũ-y Wẽnd lɑ y zoe-A tɩ rẽnda n sõmb y yĩng tɩ yãmb sã n yɩ n miẽ."},{"id":17,"translation":"Yãmb sẽn tũud zẽng sẽn kɑ Wẽndã yɑɑ rʋbs bɑlɑ, lɑ y wʋgd zĩri; ad yãmb sẽn bõosd-b rãmbã kɑ so rɩtl yãmb yĩng ye, bɩ y bao rɩtlã Wẽnd nengẽ lɑ y tũ-A lɑ y soees-A, Yẽndɑ nengẽ lɑ y na n lebe."},{"id":18,"translation":"La tɩ b sã n yags foom, ad zãma sẽn reng bãmb taoor rag n yagsame, la ka rog ne Tẽn-tʋʋm rẽnda taasg sẽn vẽnege."},{"id":19,"translation":"Rẽ yĩngɑ bãmb kɑ yã Wẽnd sẽn sɩngd naanegã to-to lɑ A leb n wɑ vʋʋg-ɑ wã lɑ? Ad wã yɑɑ yol-yol ne Wẽnde."},{"id":20,"translation":"Yeele: \"kẽn-y Tẽngã pʋgẽ n ges A sẽn sɩng naanegã to-to wã, rẽ poorẽ tɩ Wẽnd nɑ n yẽbg vʋʋgrã sẽn yɑɑ yaoolem naanegã; ad Wẽnd yɑɑ bũmb fãɑ Tõodɑ."},{"id":21,"translation":"A nɑmesdɑ A sẽn dɑt ɑ soɑbɑ, lɑ A yolsd A sẽn dɑt ɑ soɑbɑ, lɑ yɑɑ Yẽ nengẽ lɑ b nɑ n lebs yãmbɑ."},{"id":22,"translation":"Lɑ yãmb kɑ tar põsg zĩig Tẽng zug bɩ sɑɑsẽ ye. Y le kɑ tɑr lɑlld lɑ sõngd zẽng sẽn kɑ Wẽnde."},{"id":23,"translation":"Lɑ neb nins sẽn kɩfl ne Wẽnd goɑmã lɑ A sεgbã, bãmb n yãk b yɑm n yi Mɑm yolsgã, lɑ bãmbã, naon-zɑbdg n be b yĩngɑ."},{"id":24,"translation":"T'ɑ nebã kɑ tɑll leokr sã n kɑ b sẽn yeele: \"kʋ-y-yã-a mɑɑ y yõog-ɑ bugum\" .Tɩ Wẽnd põsg-ɑ n yi bugmã; ad wãnde pʋgẽ wã tags-n-gesg-rãmb n be ne neb nins sẽn kõt-b sɩdã."},{"id":25,"translation":"Lɑ ɑ le yeele: \"ɑd bũmb ningã yãmb sẽn dɩk zẽng sẽn kɑ Wẽndã yãmb ne tɑɑb sʋk noanglem yĩng dũni vɩɩmã pʋgẽ wã, yɑɑ rʋbs bɑlɑ. Rẽ poorẽ yãmb nɑ n kɩfla tɑɑb Yikrã rɑɑre, lɑ yãmb sãndɑ nɑ n kãɑbdɑ sãndɑ, lɑ yãmb kõom zĩig nɑ n yɩɩ Bugmã, lɑ y kɑ nɑ n tɑll sõngdb me ye. Lɑ sõngdb kɑ nɑ n zĩnd y yĩng me ye."},{"id":26,"translation":"T'ɑ Lʋʋṭ kõ-a sɩd lɑ ɑ yeele: \"ɑd mɑm na n maana higra (yikame) n tʋg m Soɑbã nengẽ, ad Yẽnda, Yẽ lɑ zɩsgr Naab lɑ Bʋʋd-Mitɑ''."},{"id":27,"translation":"Lɑ Tõnd kõ-a ɑ ɭsḥɑɑk lɑ ɑ Yɑɑkʋʋbɑ, lɑ d ning Nabiyaamdem lɑ Gafã ɑ koɑmbã pʋgẽ, lɑ d kõ-a ɑ keoorã dũni. La ad yaoolem daarã ɑ nɑ n nɑɑgɑ nin-sõmã wã."},{"id":28,"translation":"Lɑ f tẽeg Tõnd sẽn tʋm ɑ Lʋʋṭ, ɑ sẽn wɑ n yeel ɑ nebã: \"ad yãmb tʋmdɑ yel-wẽn ned baa ɑ yembr sẽn kɑ reng yãmb n tʋm ɑ buud bõn-naandsã pʋgẽ''."},{"id":29,"translation":"Yãmb maanda kẽed-n-taar ne rapã lɑ y bɑsd pɑgbã, lɑ y gɩt soay lɑ y kɩɩsd Wẽnd yãmb sõsgã zĩigẽ? T'ɑ nebã kɑ tɑll leokr sã n kɑ b sẽn yeele: ''bɩ f wɑ ne Wẽnd noangã tɩ f sã n yɑɑ sɩd-soɑbɑ\"."},{"id":30,"translation":"T'a yeele: \"Wẽnde! Sõng-m tɩ m tõog sãamdbã zãma\"."},{"id":31,"translation":"Lɑ Tõnd Tẽn-tʋmdbã sẽn wɑ n wɑ ɑ ɭbrɑɑhɩɩm nengẽ ne sũ-noogrã, b yeelame: \"ad tõnd nɑ n halka tẽn-kãngã rãmbã, ad a nebã rɑ yɩɩ wẽgdbɑ\"."},{"id":32,"translation":"A (ɭbraahɩɩm) yeel-b lame: \"ad ɑ Lʋʋṭ bee beenẽ\", tɩ b yeele: \"tõnd n yɩɩd minim ne neb sẽn be tẽngã pʋgẽ, tõnd nɑ n põsgɑ yẽnda la ɑ zɑkã rãmbɑ, rẽndɑ ɑ pɑgã bɑlɑ, ɑ nɑɑgɑ b sẽn na n halkã rãmbã''."},{"id":33,"translation":"Lɑ Tõnd tẽn-tʋmdbã sẽn wɑ n tɑ ɑ Lʋʋṭ nengẽ wã, a sũurã sãama b yĩnga, a sẽn ka tar pãng n na n sõngbã, lɑ b yeelyã: \"rɑ yεεs ye, rɑ sãam f sũur ye, ad d nɑ n põsgɑ foom ne f zɑkã rãmbɑ, rẽndɑ fo pɑgã bɑlɑ, ɑ nɑɑgɑ b sẽn na n halkã rãmba."},{"id":34,"translation":"Ad tõnd nɑ n sikɑ noang tɩ yi sɑɑgẽ wã tẽn-kãngã rãmbã zugu, b sẽn dɑ yɩ n tɑrd n bɑsd dĩinã yĩngɑ."},{"id":35,"translation":"Lɑ sɩd la hɑkɩɩkɑ Tõnd basa a pʋgẽ, yel-soalem-vẽenes sẽn tɑgsdbã yĩngɑ."},{"id":36,"translation":"Lɑ D tʋm Mɑdyɑn, b saam-biiga a Sʋ'ʿayba b nengẽ, t'ɑ yeele: \"Yaa yãmb m nebɑ! Tũ-y Wẽnd lɑ y tẽ Yɑoolem dɑɑrã, lɑ y rɑ yɩ sãɑmdb n gilgd Tẽngã pʋgẽ ye."},{"id":37,"translation":"Tɩ b yags-a, tɩ miim-kεgengã rɩk-b tɩ b lebg kɩɩms n wũg b zɑgsã pʋsẽ."},{"id":38,"translation":"Lɑ tẽeg-y aʿAad lɑ a Ṯamuud rãmb yelle; sɩd la hakɩɩka, b zagsã yɩɩ vẽeneg ne yãmba, lɑ ɑ sʋɩtãan fɑɑsɑ b tʋʋmã n kõ-bɑ, n gɩd-b n yiis sorẽ wã, lɑ b yɑool n yɩɩ nenem-vẽenes (pʋtẽer) rãmbɑ ne yεlɑ fãɑ."},{"id":39,"translation":"Lɑ y tẽeg ɑ Kaarʋʋn lɑ ɑ Fɩr'ʿaoon lɑ ɑ Haɑmɑɑn-rãmb yelle; lɑ sɩd la hakɩɩka ɑ Musɑ wɑa b nengẽ ne yel-vẽenesã tɩ b mɑɑn wɑoog-m-meng tẽngã pʋgẽ, lɑ b kɑ yɩ põsdb ye."},{"id":40,"translation":"La ned kam fãa Tõnd yõk-ɑ-lɑ ne ɑ zũnuubu. Zĩndɑ b pʋgẽ Tõnd sẽn tʋm sobg t'ɑ halk-ba, zĩndɑ b pʋgẽ tãsg sẽn pɑɑme, zĩnda b pʋgẽ Tõnd sẽn kɩt tɩ Tẽngã vel-bɑ, zĩnda b pʋgẽ Tõnd sẽn bõre. Wẽnd kɑ yɩ n nɑ n wẽg-b ye, lɑ yɑɑ bãmb n dɑ yɩ n wẽgd b mense."},{"id":41,"translation":"Neb nins sẽn dɩk zẽng sẽn kɑ Wẽnd n mɑɑn b lɑll-n-tɑɑsã bilgr yɑɑ wɑlɑ sʋlg sẽn wʋg ɑ roogo, lɑ ad roog sẽn yɩɩd vɑleng yɑɑ sʋlg roogo, tɩ b sã n da miime."},{"id":42,"translation":"Ad Wẽnd mii bũmb ningã b sẽn boond zẽms sẽn kɑ Yẽnda wã, lɑ Yẽ lɑ Wilb Naabɑ n yaa Bʋʋd Minim Naaba."},{"id":43,"translation":"Lɑ yɑɑ bilg-kãensã lɑ Tõnd rɩkd n wilgd nebã, lɑ kɑ wʋmd ɑ võorã rẽndɑ bãngdbã."},{"id":44,"translation":"Wẽnd nɑɑnɑ sɑɑsã lɑ Tẽngã sɩd yĩngɑ, ad wãnde pʋgẽ wã yel-soalem bee beenẽ sɩd-kõtbã yĩngɑ."},{"id":45,"translation":"Kɑrem b sẽn tʋm tɩ wɑ fo nengẽ tɩ be Gafẽ wã, lɑ f yɑls Pʋʋsgã, ad Pʋʋsgã gũudɑme n yit yel-wẽn lɑ yel-kiti tʋʋmɑ, lɑ ad Wẽnd yʋʋrã tẽegrã n yɩɩd bedrem, lɑ Wẽnd mii yãmb sẽn mɑɑndã."},{"id":46,"translation":"Lɑ y rɑ wẽ no-koεεmd ne Gafã rãmb rẽndɑ ne sẽn sõmbe, rẽndɑ b nins sẽn wẽgbã; lɑ y yeele: \"tõnd kõo sɩd ne b sẽn sik tɩ wɑ tõnd nengẽ lɑ yãmb nengẽ wã; lɑ tõnd Soɑbã ne yãmb Soɑbã yɑa A Yembre, lɑ tõnd yɑɑ sak-n-tũ rãmb A yĩngɑ''."},{"id":47,"translation":"Lɑ yɑɑ woto bɑla lɑ Tõnd sik Gafã tɩ wɑ fo nengẽ; rẽnd neb nins Tõnd sẽn kɩs Gafã kõtɑ sɩd ne-a (Alkʋrãanã), lɑ bee bãmbã (Mɑk kɩfr-dãmbã) pʋgẽ sẽn kõt sɩd ne-a. Lɑ kɑ yɑgsd Tõnd goɑmã ne pʋ-toog rẽndɑ kɩfr-dãmbã."},{"id":48,"translation":"Lɑ fo rɑ kɑ yɩ tɑoor tɩ Alkʋrãɑnɑ nɑ n pɑ wɑ n da kɑremd Gaf ye, fo kɑ yɩ n gʋlsdẽ me ye; sã n da yɩ woto, neb nins sẽn kɩɩsd sɩdã rag n na n maana sik a zugu."},{"id":49,"translation":"Ka woto ye, ad a yaa Aayae-rãmb sẽn vẽnegde n be bãngdbã yãadẽ, lɑ kɑ yɑgsd Tõnd Aayae-rãmbã ne pʋ-toog rẽnda wẽgdbã."},{"id":50,"translation":"Lɑ b yeele: \"b kɑ nɑ n dɑg n sikẽ yel-soɑlem-dãmb sẽn yi ɑ Soɑbã nengẽ ɑ zugu?\" Yeele: \"ɑd yel-soɑlem-dãmbã fãɑ yɑɑ Wẽnd nengẽ bɑl lɑ be, lɑ mɑm kɑ yɩ rẽndɑ bugsd sẽn yɑɑ vẽenegɑ''."},{"id":51,"translation":"Lɑ rẽ yĩngɑ Tõnd sẽn sik Gafã tɩ b kɑremd-ɑ bãmb zugã kɑ sek bãmbɑ? Ad rẽndɑ pʋgẽ wã yɑɑ yolsg lɑ tẽegr n be beenẽ neb nins sẽn kõt-b sɩdã yĩngɑ."},{"id":52,"translation":"Yeele: ''mɑɑm ne yãmb sʋkɑ, Wẽnd seedgã sekame; A mii sẽn be sɑɑsẽ lɑ Tẽngẽ, lɑ neb nins sẽn kõ-b sɩd ne zĩri wã lɑ b kɩfl ne Wẽndã, bãmb lɑ bõndbã."},{"id":53,"translation":"Lɑ b yãgdɑme tɩ fo wɑ ne naongã, lɑ sã n kɑ sɑsɑ sẽn yãk n kõ yĩngɑ, noangã rag n nɑ pɑɑm-bɑ, lɑ tɩ naongã nɑ pɑɑm-b ne lingr tɩ b kɑ bãng ye."},{"id":54,"translation":"B yãgdɑme tɩ fo wɑ ne naongã, lɑ ad Gεhɑnnɑm nɑ n gũbgɑ kɩfr-dãmbã."},{"id":55,"translation":"Rɑar ning naongã sẽn nɑ n yit b yĩngrã lɑ b naoã tẽngrã wεεngẽ n sudgd-ba [lɑ b yet-ba]: \"lemb-y y sẽn dɑ yɩ n tʋmdẽ wã\"."},{"id":56,"translation":"Yaa yãmb M yembs nins sẽn kõ sɩdɑ! Ad Mɑm Tẽngã yɑlmɑme, bɩ y tũ Mɑɑm bɑlɑ."},{"id":57,"translation":"Yõor fãɑ nɑ n lembɑ kũum, rẽ poorẽ yɑɑ Tõnd nengẽ lɑ b nɑ n lebs yãmbɑ."},{"id":58,"translation":"Lɑ neb nins sẽn kõ sɩd lɑ b tʋm tʋʋm-sõmã wã, Tõnd nɑ sik-b arzãn rotẽ tɩ ko-sood zoet b tẽngre, tɩ b yɑɑ pɑɑdb ɑ pʋgẽ; ɑd tʋmdbã keoor yɩ neere."},{"id":59,"translation":"La neb nins sẽn maan sugrã la b rɩk b mensã n rell b Soabã, b keoor be neere."},{"id":60,"translation":"Lɑ sõor wɑoog bõn-yãnemdɩ sẽn kɑ tõe n tʋkd mɑ b bɑo b rɩtlã, ɑd yɑɑ Wẽnd n dɩlgd bãmb lɑ yãmbɑ, lɑ Yẽndɑ lɑ Wʋmdã lɑ Mitã."},{"id":61,"translation":"Lɑ tɩ fo sã n sok-b tɩ ãnd n nɑɑn sɑɑsã lɑ Tẽngã lɑ ɑ nom wĩntoogã lɑ kiuugã? B nɑ yeel tɩ yɑɑ Wẽnde. La mɑɑnɑ ɑ wãn tɩ b gõdgd n basd so-tɩrgã?"},{"id":62,"translation":"Wẽnd yɑlgdɑ rɩtlã n kõt A sẽn dɑt-b rãmb A yembsã pʋgẽ lɑ A weoogd A sẽn dɑt-b rãmbɑ; ad Wẽnd yɑɑ Mit ne bũmb fãɑ."},{"id":63,"translation":"Lɑ tɩ fo sã n sok-b tɩ ãnd n sikd koomã tɩ yit sɑɑgẽ wã n tɑll-ɑ n vʋʋg Tẽngã ɑ sẽn ki loogr poore? B nɑ yeel tɩ yɑɑ Wẽnde. Yeele: \"Wẽnd n so pẽgre\". Ad b wʋsgã fãɑ ka tagsd ye."},{"id":64,"translation":"Lɑ dũni-kãngã kɑ baa fʋɩ n zʋʋg kɩdeng la reem ye, lɑ ad Yɑoolem zɑkã, yẽ lɑ vɩɩm sẽn kɑ sɑɑbã tɩ b sã n dɑ yɩɩme n miẽ."},{"id":65,"translation":"La b sã n wa zomb koom koglgo lɑ b sẽn n bõosd Wẽnde tɩ b yɑɑ sẽn n yɩlg b pʋs A kosgẽ wã; lɑ A sã n tɩlg-b n yiis yɩngã lɑ b sẽn mɑɑnd lɑgem-n-tɑɑr ne-A."},{"id":66,"translation":"Bʋɩl yĩng tɩ b na kɩfl ne A sẽn n kõ bãmbã; b mɑɑn wʋm-noog tɩ bɩlf bɑlɑ b nɑ bãnge."},{"id":67,"translation":"Rẽ yĩngɑ bãmb ka yãnd tɩ Tõnd kõo bãmb Lohorem zĩig sẽn yaa bas-m-yam, tɩ b yaool n tabsda nebã bãmb tẽn-kɩrensã. Rẽ yĩngɑ bãmb kɩta sɩd ne zɑɑlem la b kɩfend ne Wẽnd neemã wã?"},{"id":68,"translation":"Lɑ ãnd n yɩɩd wẽgb ne ned ning sẽn wãagdɑ zĩri n dogl Wẽnd tɩ kɑ yɩ ne sɩda maa a yagsd sɩdã a sẽn wa n wa-a wã? Rẽ yĩnga, ka Gεhannem la kɩfr-rãmb gãag zĩigã?"},{"id":69,"translation":"Lɑ neb nins sẽn nidg-b pãng Tõnd yĩngã, D nɑ kãndg-b D soyã zugu, lɑ bãng tɩ Wẽnd bee ne neb nins sẽn yɑɑ mɑnegdbã."}]},{"id":30,"verses":[{"id":1,"translation":"Alɩf, Lɑɑm, Mɩɩm.[1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"B tõogɑ Rʋʋm rãmba."},{"id":3,"translation":"Tẽng sẽn pẽ yɑmbẽ ne bεεbã tẽngã (Fɑɑrɩs), lɑ b sẽn tõog-ba poorẽ b nɑ n tõogɑme."},{"id":4,"translation":"Yʋʋm ɑ wãn poor bɑlɑ. Yellã tɑoor lɑ ɑ poor yɑɑ Wẽnd soolem, lɑ bɑrɑɑre sɩd-kõtbã nɑ n kɩdmɑme."},{"id":5,"translation":"Ne Wẽnd sõngrã. A sõngdɑ A sẽn dɑt rãmbɑ, lɑ Yẽ lɑ wilb lɑ Welg-n-yols Naaba."},{"id":6,"translation":"Wẽnd pʋlengo, Wẽnd kɑ yidgd A pʋleng ye. La nebã wʋsgã fãɑ kɑ mi ye."},{"id":7,"translation":"B mii dũni vɩɩmã yel-vẽenese, lɑ yɑoolem raarã yɛlã, b yaa zɩtb ne rẽ."},{"id":8,"translation":"Bãmb kɑ tɑgs n ges b mensã pʋsẽ lɑ? Lɑ Wẽnd kɑ nɑɑn sɑɑsã lɑ Tẽngã lɑ sẽn be b yiibã sʋkã rẽndɑ ne sɩdɑ lɑ wɑkɑt sẽn yãk toɑɑgɑ, lɑ ad nebã wʋsg ka tẽed b Soɑbã sεgbã ye."},{"id":9,"translation":"Rẽ yĩngɑ bãmb kɑ kẽn Tẽngã pʋgẽ n ges rãeenem rãmbã bɑɑsg sẽn n yɩ to-to lɑ? B pãng yɩɩgɑ bãmbɑ; b koo Tẽn-gãngã lɑ b me-ɑ n yɩɩd bãmb sẽn me-ɑ wã. B tẽn-tʋʋmbã waa b nengẽ ne vẽenem-dãmbã, lɑ Wẽnd kɑ yɩ n nɑ n wẽg-b ye, bãmb n dɑ yɩ n wẽgd b mense."},{"id":10,"translation":"Rẽ poorẽ, neb nins sẽn tʋm wẽngã bɑɑsg yɩɩ wẽngɑ, b sẽn yɑgs Tõnd Aayayã lɑ b sẽn dɑ yɑɑnd-ba yĩngɑ."},{"id":11,"translation":"Wẽnd n sɩngd naoonegã, rẽ poorẽ n lebs n yɩlm-ɑ, rẽ poorẽ yɑɑ Yẽ nengẽ lɑ y nɑ n lebe."},{"id":12,"translation":"Lɑ raɑr ning Dũni wã sẽn nɑ n yikã yel-wẽn-mɑɑndbã nɑ n wãaga b tẽebo."},{"id":13,"translation":"Lɑ sugsdb kɑ nɑ n zĩnd b lɑgem-n-tɑɑsã pʋgẽ b yĩng ye; b na n yɩɩme n kɩfl ne b lɑgm-n-tɑɑsã."},{"id":14,"translation":"Lɑ dũni wã yikr rɑɑre, b nɑ n weelɑ tɑɑbɑ:"},{"id":15,"translation":"Lɑ sã n yɑɑ ne neb nins sẽn kõ sɩd lɑ b tʋm tʋʋm-sõmã wã, bãmbã bee arzãn bãoogẽ wã n noogd b sũyã."},{"id":16,"translation":"Lɑ sã n yɑɑ ne neb nins sẽn kɩfl la b yagsd Tõnd Aaya-rãmbã lɑ yɑoolem sɛgbã, bãmb lɑ sẽn na n zĩnd naongã pʋgẽ wã."},{"id":17,"translation":"Rẽnd bɩ y yɩlg Wẽnd yʋʋrã yãmb sẽn wɑt n kẽed zɑɑbr lɑ y sẽn wɑt n vẽegd beoogo."},{"id":18,"translation":"A tara Pẽgr sɑɑsẽ lɑ Tẽngẽ, lɑ y sẽn wɑt n kẽed zaabr (Lɑɑnsre) la wĩnto-sʋkɑ (Zɑfɑr) wɑkɑt."},{"id":19,"translation":"َA yiisdɑ vɩt kiid pʋgẽ lɑ A yiisd kiid vɩt pʋgẽ lɑ A vʋʋgd Tẽngã ɑ sẽn ki poorẽ, lɑ yɑɑ boto me lɑ B nɑ n yiis yãmbɑ."},{"id":20,"translation":"Lɑ sẽn yi A yel-soalmã pʋgẽ, yɑɑ A sẽn nɑɑn yãmb n yi tãndẽ, rẽ poorẽ tɩ yãmb yɑɑ neb n sãeegdẽ."},{"id":21,"translation":"Lɑ sẽn yi A yel-soɑlmã pʋgẽ, yɑɑ A sẽn nɑɑn pɑgb yãmb yĩng tɩ yi yãmb mensã pʋsẽ bʋɩl yĩng tɩ y na pɑɑm yɑm-gãɑg b kɩrengã, lɑ A ning nonglem lɑ yolsg yãmb sʋkɑ, ad woto pʋgẽ yel-soɑlem bee sẽn tɑgsdbã yĩngɑ."},{"id":22,"translation":"Sɑɑsã lɑ Tẽngã naanegã lɑ yãmb zεlmã wã lɑ yãmb kõbgã yõs-tɑɑbã yii A yel-soɑlmã pʋgẽ, ad wãnde pʋgẽ yel-soɑlem bee bãngdbã yĩngɑ."},{"id":23,"translation":"Lɑ yãmb gõeemã yʋngã lɑ wĩndgã lɑ yãmb sẽn baood A yɩɩdlemã, ɑd wãnde pʋgẽ yel-soɑlem bee sẽn kelgdbã yĩngɑ."},{"id":24,"translation":"Lɑ sẽn yi A yel-soɑlmã pʋgẽ yɑɑ A sẽn wilgd yãmb tɩ y yãt sɑ-yãgrã tɩ yɑɑ yεεsg lɑ sɑ-koom tẽebo, lɑ A sikd koom tɩ yi sɑɑgẽ wã t'A vʋʋgd Tẽn-gãngã ne-ɑ a sẽn ki poore, ad wãnde pʋgẽ wã, sɩdɑ yel-soɑlem bee sẽn tɑgsdbã yĩngɑ."},{"id":25,"translation":"Lɑ sẽn yi A yel-soɑlmã pʋgẽ yɑɑ sɑɑsã ne Tẽngã sẽn yɑls ne A sɑgellã, rẽ poorẽ t'A sã n bool yãmb bool-vuk Tẽn-gãongẽ wã lɑ yãmb sẽn tɑr yiib bɑlɑ."},{"id":26,"translation":"Lɑ sẽn n be sɑɑsẽ lɑ Tẽngẽ yɑɑ Yẽ soolem, b fãɑ yɑɑ sɑk-n-tũ-rãmb A yĩngɑ."},{"id":27,"translation":"Lɑ Yẽndɑ n sɩngd naoonego, n nɑ n le yɩlem-ɑ rẽ poorẽ, lɑ rẽ n yɩɩd nɑɑnɑ ne-A, lɑ bilgr sẽn yɩɩd zɩslem sɑɑsẽ lɑ Tẽngẽ yɑɑ Yẽ soolem, lɑ Yẽ lɑ Zɩsg n yaa Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":28,"translation":"A rɩkɑ bilgr sẽn yi yãmb mensẽ wã: rẽ yĩngɑ yãmb nusã sẽn so b rãmbã (yembsã) pʋgẽ, yãmb tɑrɑ sood-n-tɑɑs Tõnd sẽn dɩlg yãmbã pʋgẽ tɩ yãmb fãa zem tɑɑb ɑ pʋgẽ, tɩ yãmb zoet-b wɑlɑ yãmb ɑ burkĩnbã sẽn zoet tɑɑbã? Yɑɑ woto lɑ Tõnd welgd D goɑmã sẽn tɑr-b yɑm n tɑgsdẽ wã yĩngɑ."},{"id":29,"translation":"Pa rẽ bal ye, neb nins sẽn wẽg-b mensã pʋgda b yɑmleoog tɩ ka tũ ne bãngr ye, la ãnd n nɑ n kãndg Wẽnd sẽn menes-b rãmbã? Lɑ b pa tar sõngd me ye."},{"id":30,"translation":"Bɩ f wẽnem f nengã fãa n yals dĩinã n toglg Wẽnd-yembgo, Saobã yard bal baoob yĩnga; Soab ning sẽn yaa tẽeg-tɩrg-soɑbã. Woto yɑɑ yɑlẽ (nɑɑnego) ning Wẽnd sẽn nɑɑn nebã a pʋgẽ wã, Wẽnd naanegã kɑ tɑr tedgr ye, wãnde yaa dĩin sẽn yɑɑ tɩrgɑ, lɑ ad nebã sẽn yɩɩd wʋsg fãɑ kɑ mi ye."},{"id":31,"translation":"Tɩ y yɑɑ lεbgdb n tʋgd A nengẽ, lɑ y zoɑy-A, lɑ y yɑls Pʋʋsg lɑ y rɑ yɩ lɑgem-n-tɑɑr rãmba,"},{"id":32,"translation":"n gẽdg neb nins sẽn weel-b dĩinã n lebg sulã, tɩ sull fãɑ kɩdemd ne sẽn be a nengẽ wã."},{"id":33,"translation":"Lɑ keelem sã n pɑɑm nebã b boonda b Soɑbã tɩ b yɑɑ lεbgdb n tʋgd A nengẽ, rẽ poorẽ t'A sã n lemb-b yolsg sẽn yi A nengẽ lɑ sul sẽn be b pʋgẽ wã n mɑɑnd lɑgem-n-tɑɑr ne b Soɑbã."},{"id":34,"translation":"Bʋɩl yĩng tɩ b kɩfl ne Tõnd sẽn kõ-ba, bɩ y wʋm noog tɩ ket bilf tɩ y bãnge."},{"id":35,"translation":"Bɩ Tõnd sikɑ daliil n kõ bãmb t'ɑ togsd bãmb tɩ b sẽn dɑ yɩ n mɑɑnd lɑgem-n-tɑɑrã ne bũmb ninsã mɑnegɑme?"},{"id":36,"translation":"Lɑ Tõnd sã n lemb nebã yolsgo, la b sẽn kɩdemd ne-a; lɑ keelem sã n pɑɑm-b tɩ yɑɑ b nus sẽn tʋm yĩng lɑ b sẽn wãagd b tẽebo."},{"id":37,"translation":"Lɑ rẽ yĩngɑ bãmb kɑ yã tɩ Wẽnd yɑlgdɑ rɩtlã n kõt A sẽn dɑt soɑb lɑ A wẽoogdẽ lɑ? Ad wãnde pʋgẽ yεl-soɑlem n be ne sẽn kõt-b sɩdã yĩngɑ."},{"id":38,"translation":"Bɩ f kõ rog-pẽt lɑ nimbãan-ned lɑ so-kẽnd ɑ pʋɩɩre, rẽ lɑ sõamɑ ne neb nins sẽn bɑood Wẽnd yel-sõmdã, lɑ bãmbã lɑ tɩlgdbã."},{"id":39,"translation":"Lɑ yãmb sẽn kõ ''Rɩbaa'' sẽn na yɩl n paam yõod paasg nebã nengẽ, a ka paasd Wẽnd nengẽ ye, lɑ yãmb sẽn kõ Zaka n dɑt Wẽnd yĩngã, bãmbã la b sẽn na n fãoo n kõ-b rãmbã."},{"id":40,"translation":"Wẽnd n nɑɑn yãmbɑ, rẽ poorẽ n dɩlg yãmba, rẽ poorẽ n kʋʋd yãmba, rẽ poorẽ n nɑ n vʋʋg yãmbɑ; rẽ yĩngɑ bee yãmb soben-rãmbã pʋgẽ sẽn tõe n mɑɑn boto buud bɑɑ fʋɩ bɩ? Yɩlgemd be ne-A, lɑ A le zẽk n gãndg n yi ne b sẽn mɑɑnd lɑgem-n-tɑɑr ne bũmb ninsã."},{"id":41,"translation":"Sãang pukɑ yɩng Tẽn-gãng zug la Mogrẽ tɩ yɑɑ nebã nus sẽn tʋmã biisi, bʋɩl yĩng lɑ Wẽnd lemb-b b sẽn tʋmã sãnda tɩ sãn-sãnde b nɑ tek n bɑse."},{"id":42,"translation":"Yeele: kẽn-y tẽmsã pʋsẽ n ges sẽn deng-b yãmb taoorã bɑɑsg yɩɩ wãn-wãnã? B sẽn yɩɩd wʋsg fãɑ yɩɩ lɑgem-n-tɑɑr rãmbɑ."},{"id":43,"translation":"Bɩ f tees f nengã dĩin tɩrgẽ wã tɑoor tɩ rɑɑr sẽn ka tɑr lεbsdã nɑ n kɑ tɑ ye, bɑrɑɑr lɑ b nɑ n weel tɑɑbɑ."},{"id":44,"translation":"Neb ning sẽn kɩfla, a kɩflg bee ne-a; lɑ neb nins sẽn tʋm sõama me yɑa b mens lɑ b segend n bĩngdẽ."},{"id":45,"translation":"Bʋɩl yĩng lɑ A rol neb nins sẽn kõ-b sɩd lɑ b tʋm tʋʋm-sõmsã ne A yɩɩdlemã, ad A kɑ nong sõm-zɩtb ye."},{"id":46,"translation":"Lɑ sẽn yi A yel-soɑlmã pʋgẽ yɑa ɑ sẽn tʋm sebdã tɩ b yɑɑ sũ-noogdba (ne sa-koom), bʋɩl yĩng tɩ y na lemb A yolsgã, lɑ bʋɩl yĩng tɩ koglsã kẽn ne A sɑgelle, lɑ bʋɩl yĩng tɩ y na bɑo A yɩɩdlemẽ wã, lɑ sãnd-sãnde y nɑ pʋʋs barka."},{"id":47,"translation":"Sɩdɑ Tõnd tʋmɑ tẽn-tʋʋmb b nebã nengẽ tɑoor tɩ fo nɑ n kɑ wɑ. B wɑa b nengẽ ne vẽenem tɩ Tõnd sɩbg neb nins sẽn tʋmd yel-wẽnɑ; lɑ sɩd-kõɑtbã sõngr yɑɑ tɩlɑe ne Tõndo."},{"id":48,"translation":"Wẽnd n tʋmd sobdã tɩ b peegd sɑwɑtã t'A sãeegd-b sɑɑsẽ wã wɑlɑ A sẽn dɑte, lɑ A mɑɑn tɩ b lebg sɑwɑd-pεl tɩ fo yẽt sɑ-koomã t'ɑ yit b pʋsẽ. A sã n sik-ɑ A sẽn dɑt-b rãmb A yembsã zugu, lɑ bãmb sẽn noogd b sũyã."},{"id":49,"translation":"Lɑ tɑoor tɩ b nɑ n kɑ sik-ɑ n kõ-ba, b ra yɩɩme n da wãag b tẽebo."},{"id":50,"translation":"Bɩ f ges Wẽnd yolsgã vũunã A sẽn vʋʋgd Tẽngã ɑ kũum poorã, ad yaa Yẽnda n vʋʋgd kiidba, la A yɑɑ bũmb fãɑ gill Tõogda."},{"id":51,"translation":"Lɑ tɩ Tõnd sã n tʋm sobg tɩ b yã-ɑ t'ɑ yɑɑ rõodo, b nɑ kell n pɑ ɑ loogr poorã n kɩfendẽ."},{"id":52,"translation":"Rẽnd fo kɑ tõe n wʋmsg kũ-rãmb ye, lɑ fo kɑ tõe n wʋmsg wʋms boɑɑl tɩ b sã n gũd n teesdẽ ye."},{"id":53,"translation":"Lɑ fo kɑ tõe n kãndg zoees n yiis b menengẽ wã ye; fo sẽn tõe n wʋms-b rãmb yaa neb nins sẽn kõ sɩd ne Tõnd goɑmã, bãmbɑ yaa sak-n-tũ rãmbɑ."},{"id":54,"translation":"Wẽnd lɑ sẽn nɑɑn yãmb ne ko vɑlenga, rẽ poorẽ t'A kõ pãnga vɑlengã loogr poore, rẽ poorẽ t'A kõ komsgo lɑ kʋʋlem pãngã poore. A nɑɑndɑ A sẽn dɑte, lɑ Yẽnda lɑ bãngd lɑ tõog Naaba."},{"id":55,"translation":"Lɑ raar ning dũni wã sẽn na n wa yikã, yel-wẽn-mɑɑndbã nɑ n wẽendɑme tɩ bãmb kɑ zĩnd rẽndɑ sɑsɑ yεng bɑlɑ, yɑɑ woto lɑ b rɑg n wẽnesd-b dũni wã n yit sɩdã."},{"id":56,"translation":"Lɑ b sẽn kõ-b rãmb bãngrã lɑ sɩd-kũunã yeel yã: \"sɩdɑ ɑd Wẽnd Sebrã pʋgẽ, yãmb pɑɑme hɑl n tãɑg Yikr rɑɑrã, rẽnd Yikr rɑɑrã lɑ woto, lɑ bũmb ning sẽn be yɑɑ tɩ yãmb rɑ yɩɩme n kɑ miẽ ye."},{"id":57,"translation":"Rẽnd bɑrɑɑrã wẽgdbã pɑdengã kɑ nɑ n tɑll yõod ne-b ye, lɑ b kɑ nɑ n kõ-b sor me tɩ b bao lebgr ye."},{"id":58,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd rɩka Alkʋrãan-kãngã pʋgẽ bilgr buud toor-toore, la tɩ fo sã n wa ne Aayar n kõ-ba, kɩfr-rãmbã na yeele: \"ad yãmb yaa zĩri-be-neb bala\"."},{"id":59,"translation":"Yɑɑ woto bɑl lɑ Wẽnd pɑgd sẽn kɑ mi-bã sũy wã."},{"id":60,"translation":"Bɩ f mɑɑn sʋgri, bɑlɑ Wẽnd pʋlengã yɑa sɩdɑ, lɑ sẽn kɑ mɑɑnd-b bãng-n-wãɑkã rɑ wɑ tus foom tɩ f mɑɑn sũ-yikr ye."}]},{"id":31,"verses":[{"id":1,"translation":"Alɩf, Lɑɑm, Mɩɩm.[1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Woto yaa Gafã Aaya-rãmb sẽn bʋ n manege."},{"id":3,"translation":"A yɑɑ sor-wilgr lɑ yolsg mɑɑn-neerã rãmb yĩngɑ."},{"id":4,"translation":"Neb nins sẽn yãnesd ne Pʋʋsgã la b kõt Zakã la b maand bãng-n-wãak ne Yaoolem raarã."},{"id":5,"translation":"Bãmbã n be kãndgr zug la bãmb me lɑ põsdbã."},{"id":6,"translation":"Lɑ bee nebã pʋgẽ neb sẽn dɑɑd reem goɑm bʋɩl yĩng tɩ b na menes n bɑs Wẽnd sorã tɩ kɑ yɩ ne bãngr ye, lɑ b rɩk-ɑ ne wɩsga, bãmbã lɑ naong yɑɑndgã be b yĩngã."},{"id":7,"translation":"Lɑ b sã n kɑrem Tõnd goɑmã ɑ zug lɑ ɑ sẽn gũt a kuidg (kẽngd n loog) t'ɑ yɑɑ wɑoog-m-meng soɑb tɩ yɑɑ wɑ ɑ pʋs n kɑ wʋm-ɑ ye, bɩ f kõ-a kibar ne nan-zɑbdgɑ."},{"id":8,"translation":"Bãng-y tɩ sẽn kõ-b sɩdã lɑ b tʋm tʋʋm-sõmã wã, arzãn sẽn yaa neemã be b yĩngɑ."},{"id":9,"translation":"B yɑɑ pɑɑdb ɑ pʋgẽ, yɑɑ Wẽnd pʋleng sẽn yɑɑ sɩdɑ, lɑ Yẽnda lɑ Zɩsg n yaa Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":10,"translation":"A nɑɑnɑ sɑɑsã tɩ pa tũ ne ra-tεεdga tɩ yãmb ne-a ye, lɑ A ning tãms Tẽngã pʋgẽ bʋɩl yĩng lɑ ɑ rɑ miim ne yãmb ye, lɑ A sẽeg bõn-yãnemdg buud fãɑ ɑ pʋgẽ, lɑ A sik koom tɩ yi sɑɑgẽ wã t'A buls bũmb sẽn tɑr wɑoor buud fãɑ."},{"id":11,"translation":"Wẽnd naanegã lɑ woto, bɩ y wilg mɑɑm zẽng sẽn kɑ Yẽ wã sẽn nɑɑn wɛ! Ad yɑɑ wẽgdbã n be meneng pʋgẽ bala."},{"id":12,"translation":"Lɑ sɩdɑ Tõnd kõo a Lʋkmɑɑn bʋʋd minim: \"pʋʋs Wẽnd barka, ned ning sẽn pʋʋsa barka yaa a meng yĩng bɑlɑ; lɑ ned ning sẽn kɩfla bɩ y bãng tɩ Wẽnd yɑɑ sek-m-meng-soɑb n yɑɑ pẽgr Naaba\"."},{"id":13,"translation":"Tẽeg wakat ning a Lʋkmɑɑn sẽn wɑ n yeel ɑ biigã, ɑ sẽn wɑ n sɑgend-ɑ wã: \"m biigɑ, ra maan lagem-n-taar ne Wẽnd ye, ad lɑgem-n-tɑɑr yɑɑ wẽgb sẽn bedme\"."},{"id":14,"translation":"La Tõnd sɑglɑ ninsɑɑl ne ɑ roɑgdb ɑ yiibã mɑnegre, ɑ mɑ wã zɩ-a lame ne ninbãaneg sẽn pʋg ninbãanega, lɑ ɑ yẽsengã yɑɑ yʋʋm ɑ yiib pʋgẽ: \"bɩ f soees Maam la f roɑgdb ɑ yiibã, Mɑm nengẽ lɑ y nɑ n lebg n wɑ\"."},{"id":15,"translation":"Lɑ b yiibã sã n pẽdg foom tɩ f lɑgem Mɑɑm ne bũmb fo sẽn kɑ tɑr ɑ bãngre, bɩ f rɑ tũ-b ye, lɑ tũ b yiibã dũni pʋgẽ ne mɑnegre, lɑ f tũ ned ning sẽn lεbg-ɑ n wɑ Mɑm nengẽ wã sorã. Rẽ poorẽ Mɑm nengẽ lɑ y lebgr zĩiga, tɩ M togs-y y sẽn dɑ yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":16,"translation":"M biig sõngo! Baa bũmb sã n zems wala goandg biiga, n tɩ be pĩig pʋgẽ, mɑɑ sɑɑsẽ wã, mɑɑ Tẽngã pʋgẽ, Wẽnd wɑtɑ ne-ɑ, ad Wẽnd yɑɑ Bãng-pẽk Nɑɑbɑ n yaa kiba-Mita."},{"id":17,"translation":"M biig sõngo! Yɑls Pʋʋsgo, sɑgl ne mɑnegr lɑ f gɩdg ne wẽnga, lɑ f mɑɑn sugr ne sẽn pɑɑm-fo, ad woto naaga yel-bεdã."},{"id":18,"translation":"Lɑ f rɑ wẽnemd f yεgdg n kɩs nebã ye, lɑ f rɑ kẽn Tẽngã zug ne tɩtaam ye, ad Wẽnd kɑ nong wɑoog-m-meng soɑb n yaa fʋʋs-m-meng soab ye."},{"id":19,"translation":"Lɑ f mɑɑn zem-zem f kẽnã pʋgẽ lɑ f sik f koεεgã, ad koees sẽn yɩɩd wẽng yɑɑ bõens koεεgɑ."},{"id":20,"translation":"Rẽ yĩngɑ yãmb kɑ yẽ tɩ Wẽnd nomɑ sẽn be sɑɑsã pʋsẽ lɑ Tẽngã zug n kõ yãmba, lɑ A kõ-y A neema-rãmb tɩ gale yɩng lɑ pʋgẽ? Lɑ bee nebã pʋgẽ neb sẽn wẽed no-koeemd Wẽnd yellã zug tɩ kɑ yɩ ne bãngr lɑ sor-minim lɑ gaf-vẽnegd ye."},{"id":21,"translation":"Lɑ sã n yeel-ba: \"tũ-y Wẽnd sẽn sikã\". Lɑ b sẽn yete: \"d tũudɑ d sẽn mik d bɑɑbɑ-rãmbã sẽn rɑ tũud bũmb ningã\". Rẽ yĩngɑ bɑɑ tɩ sã n yɑɑ ɑ sʋɩtãan n boond bãmb n dɑbd Sa'ʿɩɩr Bugmẽ wã b nɑ pʋg-bɑ?"},{"id":22,"translation":"Lɑ ned ning sẽn wɑ n pelg ɑ pʋg ne Wẽnde n yɑɑ mɑnegdɑ, rẽnd ɑ gãda rɑodg sẽn yɩɩd ne pãngɑ, lɑ yɑɑ Wẽnd nengẽ lɑ yεlã fãɑ lebgr zĩigɑ."},{"id":23,"translation":"Lɑ ned ningɑ sẽn mɑɑnɑ sõm-zɩtem bɩ ɑ sõm-zɩtmã rɑ wɑ sãɑm fo sũur ye. Tõnd nengẽ lɑ b lebgr zĩig tɩ D wilg-b b sẽn tʋmã. Ad Wẽnd mii sẽn be sũyẽ wã."},{"id":24,"translation":"D wʋmsgd-b-lɑ noog bɩlf bɑlɑ, rẽ poorẽ tɩ D kẽes-b naon-taok pʋgẽ."},{"id":25,"translation":"La fo sã n sok-ba \"ãnd n nɑɑn sɑɑsã lɑ Tẽngã\". B na yeele: \"yɑɑ Wẽnde\". Bɩ f yeele: \"pẽgr yɑɑ Wẽnd n so\". Pa woto ye, b wʋsgã fãa kɑ mi ye."},{"id":26,"translation":"Lɑ sẽn be sɑɑsẽ lɑ Tẽngẽ yɑɑ Wẽnd soolem, ad Wẽnde, Yẽ lɑ sek-m-meng Soɑb n yɑɑ pẽgr Soɑbɑ."},{"id":27,"translation":"Baa tɩ Tẽngã zug tɩɩsã fãa sã n da yaa gʋls-moodo [n na n gulse], baa tɩ mogrã sã n lebg rʋba, tɩ b leb n paas-a mog a yopoe, kõon n sek Wẽnd goɑmã gʋlsg tɩ sε ye, ad Wẽnd yɑɑ Windɑ n yɑɑ Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":28,"translation":"Yãmb [fãa] naanegã lɑ yãmb vʋʋgrã kɑ yɩ rẽndɑme tɩ yɑɑ wɑlɑ yõor ɑ yembr bɑlɑ, ad Wẽnd yɑɑ Wʋmd n yɑɑ Netɑ."},{"id":29,"translation":"Rẽ yĩngɑ fo kɑ bãng tɩ Wẽnd kẽesdɑ yʋngã wĩndgã pʋgẽ lɑ A kẽesd wĩndgã yʋngã pʋgẽ lɑ A nom wĩntoogã lɑ kiuugã t'a yembr fãɑ zoet n gũud sɑsɑ b sẽn yãk n dɩglã, lɑ f leb n kɑ bãng me tɩ Wẽnd yɑɑ kiba-Mit ne yãmb sẽn tʋmdã?"},{"id":30,"translation":"Woto, tɩ bala yaa Wẽnd la sɩda la bãmb sẽn tũud bũmb ning zẽng sẽn pa Wẽndã, yẽ la zĩri wã, la ad yaa Wẽnd la zẽk wagell Naaba."},{"id":31,"translation":"̌̌̌̌̌̌̌̌̌̌̌Fo kɑ yã tɩ koglgã zoetɑ mogrã zug ne Wẽnd neemã wã bʋɩl yĩng t'A wilg yãmb A yel-soɑlmã kẽere, ad yel-soalem bee rẽnda pʋgẽ ne sug-mɑɑnd fãa sẽn yaa bark pʋʋsda."},{"id":32,"translation":"Lɑ ko-wiuug sã n yɩk n lug be b yĩngrã wɑlɑ mɑɑsem lɑ b sẽn boond Wẽnd n yɩlgd b tũudmã ne-A; lɑ A sã n wɑ n tɩlg-b n yi yɩngã lɑ b kẽerã sẽn lebg tɩtaam rãmba (kɩɩsdɑ); lɑ kɑ kɩɩsd Tõnd yel-soɑlmã rẽndɑ yel-sõm-zɩt la zãmb-bedr soaba."},{"id":33,"translation":"Nebã! Zoe-y Wẽnd lɑ y zoe rɑɑr ningɑ biig sẽn kɑ nɑ n yaoog ɑ roɑgd tɩ roɑgd me kɑ nɑ n yaoog ɑ biig bɑɑ fʋɩ wã; ad Wẽnd pʋlengã yɑɑ sɩdɑ, bɩ y gũus tɩ dũni vɩɩmã rɑ wɑ belg yãmb ye, lɑ y gũus tɩ bεlgdã (sʋɩtãanã) me rɑ wɑ belg yãmb tɩ y bɑs Wẽnd ye."},{"id":34,"translation":"Ad yaa Wẽnd n tɑr dũni wã yikr bãngre; Yẽ me n sikd sɑ-koom lɑ A mi sẽn be (pag) rogsẽ. Yõor kɑ mi ɑ sẽn nɑ n pɑɑm beoog ye, yõor kɑ mi ɑ sẽn nɑ n ki tẽng ning ye, ad Wẽnd yɑɑ Bãngd n yɑɑ kiba-Mika."}]},{"id":32,"verses":[{"id":1,"translation":"Alɩf, Lɑɑm, Miim."},{"id":2,"translation":"Gafã sikrã sãmbg kɑe t'a yii bõn-nɑɑndsã fãɑ Soɑbã nengẽ ye."},{"id":3,"translation":"Bɩ b yetɑme t'ɑ (Mʋhammad) wʋg-ɑ lɑme? Ayo, yẽ lɑ sɩdã sẽn yi fo Soɑbã nengẽ bʋɩl yĩng tɩ fo na bugs neb bugsd sẽn da kɑ wa b nengẽ sẽn na yɩlẽ tɩ b bãng sor n dɩke."},{"id":4,"translation":"Wẽnd lɑ sẽn nɑɑn sɑɑsã lɑ Tẽngã lɑ sẽn be b yiibã sʋk rɑsem ɑ yoob pʋgẽ, rẽ poorẽ t'A zẽk Al-ʿarsã (Naamã goeel) yĩngri (zẽkr sẽn tog ne Wẽnde), yãmb kɑ tɑr lɑlld lɑ sugsd tɩ kɑ Yẽ ye, rẽ yĩngɑ y kɑ nɑ n tẽege?"},{"id":5,"translation":"A rabsda yellã tɩ yit sɑɑgẽ wã n wɑt Tẽngã, rẽ poorẽ t'a rʋʋd A nengẽ rɑɑr sẽn zem yãmb sẽn sõt to-to wã yʋʋm tusri."},{"id":6,"translation":"Yẽ lɑ yel-soondɩ la yel-vẽeneg Mitɑ, A yaa Windɑ n yaa Yoalsda."},{"id":7,"translation":"Soɑb ning sẽn mɑnegd bũmb ning A sẽn nɑɑn fãɑ tɩ yɩɩd ne manegre; lɑ A sɩng ninsɑɑl naoonegã ne tãndo."},{"id":8,"translation":"Rẽ poorẽ t'A nɑɑn ɑ koɑmbã tɩ b yit ko-yɑɑlgẽ."},{"id":9,"translation":"Rẽ poorẽ t'A pids ɑ naoonegã lɑ A fʋʋs ɑ pʋgẽ sẽn yi A vɩɩmẽ wã, t'a paam vɩɩm, lɑ A nɑɑn wʋmb lɑ nenem lɑ yɑm n kõ yãmbɑ, yãmb kɑ pẽgde rẽndɑ bɩlf bɑlɑ."},{"id":10,"translation":"Lɑ b yeele: \"rẽ yĩngɑ tõnd sã n ki lɑ d lebg tom lɑ kõɑbɑ rẽ yĩngɑ tõnd nɑ n le lebɑ naaneg-pɑɑll pʋgẽ?\" Ayo, bãmbɑ yɑɑ yɑgsdb ne b Soɑbã sεgbã."},{"id":11,"translation":"Yeele: \"kũum tẽn-tʋmdã (mɑlεgsã) b sẽn dɩk n boblg yãmbã nɑ n deegɑ yãmb yõyã, rẽ poorẽ yãmb Soɑbã nengẽ lɑ b nɑ n lebs yãmbɑ\"."},{"id":12,"translation":"Lɑk tɩ fo sã n yã yel-wẽn-mɑɑndbã b sẽn wɑt n sulg b zutã b Soɑbã nengẽ n yetẽ: \"d Soɑbɑ! Tõnd yãame lɑ d wʋme, bɩ F lebs-d tɩ d nɑ tʋm tʋʋm-sõngo, ɑd tõnd yɑɑ bãng-n-wãɑk rãmbɑ\"."},{"id":13,"translation":"Lɑ Tõnd sã n dɑ rɑtẽ D naan n kõ yõor fãa ɑ kãndgre, lɑ ad koεεg sɩdgɑme n yi Mɑm nengẽ tɩ Mɑm nɑ n pidsɑ Gεhãnnɑm ne zĩn-dãmb lɑ neba."},{"id":14,"translation":"Bɩ y lemb yãmb sẽn da yĩm y rũndã sεkã yĩngɑ, bãng-y tɩ Tõnd yĩmɑ yãmb yelle, lɑ y lemb naong sẽn kɑ sate, y sẽn dɑ yɩ n tʋmdẽ wã yĩngɑ."},{"id":15,"translation":"Ad sẽn kõt-b sɩd ne Tõnd goɑmã yɑɑ neb nins tɩ b sã n tẽeg-b ne-a lɑ b sẽn lʋɩt n yɑɑ tukdb lɑ b yɩlgd b Soɑbã yʋʋr ne pẽgr lɑ b kɑ mɑɑnd wɑoog-m-meng ye."},{"id":16,"translation":"B kɩremsã lɑkdɑme n bɑsd gãasã zĩis n yik n bõosdb b Soɑbã yεεsg lɑ yã-beed yĩngɑ, lɑ b yãkd Tõnd sẽn dɩlg-ba n maand sãrã (neere)."},{"id":17,"translation":"Rẽnd yõor kɑ mi b sẽn solg n bĩng-ba sẽn yɑɑ sũ-noog lɑ nif-mɑɑgr ye, tɩ yɑɑ b sẽn dɑ yɩ n tʋmdẽ wã rolbo."},{"id":18,"translation":"Rẽ yĩngɑ sɩd-kõt ne kɩfr zema tɑɑbɑ? B kɑ yɩt wɑ tɑɑb ye."},{"id":19,"translation":"Lɑ sã n yɑɑ ne neb nins sẽn kõ sɩd lɑ b tʋm tʋʋm-sõɑmã wã, Mɑʿwɑɑ (gãɑg zĩig) arzãnã be b yĩngɑ, yɑɑ sigb zĩisi, b sẽn dɑ yɩ n tʋmdẽ wã rolbo."},{"id":20,"translation":"Lɑ sã n yɑɑ ne neb nins sẽn tɑrg n bɑs so-sõngã, Bugmã lɑ b kõom zĩigɑ, b sã n dɑt n yi ɑ pʋgẽ wã fãa b lebsd-b-lɑ ɑ pʋgẽ wã, lɑ b yeel-ba: \"lemb-y Bugum ning naong yãmb sẽn dɑ yɑgsdã\"."},{"id":21,"translation":"Lɑ tɩ Tõnd nɑ lemb-b naon-bilã, naong-kẽengã tɑoore, sãnd-sãnd b nɑ tek n bɑse."},{"id":22,"translation":"Lɑ ãnd wẽgb n le yɩɩd ned ning b sẽn tẽeg-ɑ ne ɑ Soɑbã goɑmã lɑ A yel-soɑlmã, rẽ poorẽ t'ɑ bɑll n bɑse? Bãng-y tɩ Tõnd nɑ n sɩbgɑ yel-wẽn-mɑɑndbã."},{"id":23,"translation":"Lɑ sɩdɑ ɑd Tõnd kõo ɑ Musɑ Sebrã, bɩ f rɑ wɑ maan sãmbg ne ɑ sεgbã ye, lɑ D mɑɑn-ɑ t'ɑ yɑɑ kãndgd ɑ Isrɑɑɩɩl kɑmbã yĩngɑ."},{"id":24,"translation":"Lɑ D mɑɑn Tɑoor rãmb tɩ yi b pʋgẽ wã tɩ b wilgd sor ne Tõnd sɑgl lɑ D rɑɑbo, b sẽn wɑ n mɑɑn sugrã. Lɑ b rɑ yɩɩme n yɑɑ bãng-n-wãɑk rãmb ne Tõnd goɑmã."},{"id":25,"translation":"Ad fo Soɑbã, Yẽnd n nɑ n bʋ b ne tɑɑb sʋk Yikrã rɑɑr b sẽn dɑ yɩ n yõsd tɑɑb yεl nins zutã."},{"id":26,"translation":"Rẽ yĩnga bãmbã pa paam vẽenem ne Tõnd sẽn halk neb wʋsg nins sẽn reng bãmb taoor tɩ bãmb pɩʋʋgd b zagsẽ wã la? Ad tɑgs-n-gεsgɑ be wã pʋgẽ, rẽ yĩngɑ bãmb kɑ kelgd lɑ?"},{"id":27,"translation":"Rẽ yĩngɑ bãmb kɑ yã tɩ Tõnd wɑtɑ ne koomã Tẽn-koεεngẽ n tɑll-ɑ n buls bõn-bundɩ tɩ bãmb rũmsã ne bãmb mensã rɩtẽ lɑ? Rẽ yĩngɑ bãmb kɑ ne lɑ?"},{"id":28,"translation":"Lɑ b yetẽ tɩ: yɑɑ sɑsɑ bʋg lɑ bʋʋd yẽne nɑ n yɩ tɩ yãmb sã n yɑɑ sɩd rãmbɑ?"},{"id":29,"translation":"Yeele: \"bʋʋdã rɑɑrã kɩfr-dãmb sɩd-kũun kɑ nɑ n tɑll yõod ne-b ye, lɑ b leb n kɑ nɑ n yɑoolg bãmb me ye\""},{"id":30,"translation":"Bɩ f bɑll n bɑs-b lɑ f gũ, ad bãmb me yɑɑ gũudbɑ."}]},{"id":33,"verses":[{"id":1,"translation":"Yaa foom Nabiyaama, zoe Wẽnd lɑ f rɑ tũ kɩfr-rãmbã la munaafɩgsã ye, ad Wẽnd yɩɩme n yaa Mit n yaa Bʋʋd-Mita."},{"id":2,"translation":"Lɑ f pʋg b sẽn tɑɑsd foo sẽn yɑɑ sẽn yit f Soɑbã nengẽ wã, ad Wẽnd yɩɩme n yɑɑ kiba-Mit ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":3,"translation":"Lɑ f bobl f meng ne Wẽnde, lɑ lalld tɑ tεk ne Wẽnde."},{"id":4,"translation":"Wẽnd kɑ ning sũy ɑ yiib rɑo bɑɑ a yembr pʋgẽ ye, lɑ A kɑ mɑɑn yãmb pɑgb nins yãmb sẽn yet tɩ b poayã yɑɑ wɑla y mɑ-rãmb poayã tɩ yɑɑ yãmb mɑ-rãmb ye, lɑ A kɑ mɑɑn yãmb kom-yõgdsã (koɑm-wubdsã) tɩ b yɑɑ yãmb koɑmb ye, yɑɑ yãmb noy goɑm lɑ rẽ, lɑ Wẽnd yetɑ sɩdɑ, lɑ Yẽ me n le wilgd sore."},{"id":5,"translation":"Bool-y-b n tõk ne b bɑɑbã-rãmbã yʋy, rẽ n yɩɩd tɩrg Wẽnd nengẽ, lɑ yãmb sã n kɑ bãng b bɑɑbã-rãmbã rẽnd b yaa yãmb saam-biisi dĩinã pʋgẽ lɑ yãmb lalldba, lɑ yell kɑ be ne yãmb tɩ y sã n tudg n bool-b n tõk ne zẽng sẽn kɑ b bɑɑbã-rãmbã ye, lɑ yell sẽn be yɑɑ yãmb sẽn mɑɑn pʋ-toog y sũyã pʋsẽ wã, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Lutɑ lɑ Yoɑlsdɑ."},{"id":6,"translation":"Nabiyaamã n sõmb ne sɩd-kõtbã n yɩɩd b mensã, lɑ ɑ pɑgbã yɑɑ b mɑ-rãmbɑ, lɑ roɑgdbã n sõmb ne tɑɑb n yɩɩdɑ, woto yaa Wẽnd Sebrã (Gafã) pʋgɑ, n yɩɩd sɩd-kõtbã lɑ sẽn yik-b n kẽng Mɑdiinã, sã n kɑ mikɑme tɩ y rɑt n mɑɑnɑ y lalldbã neere; wãndã yɩɩme n yɑɑ sẽn dɑ gʋls tɩ be sebrã pʋgẽ."},{"id":7,"translation":"Lɑ tẽeg wakat ning Tõnd sẽn wɑ n deeg Nabiiyaam-rãmbã pʋlengã la D reeg fo pʋlengã lɑ ɑ Nuuh lɑ ɑ Ibrɑɑhɩɩm lɑ ɑ Musɑ lɑ ɑ Mɑryɑm biig ɑ Iisɑ me nengẽ, lɑ D reeg pʋleng kẽeng b nengẽ, tɩ b pids tẽn-tʋʋmdlemã."},{"id":8,"translation":"Bʋɩl yĩng lɑ A sok sɩdã rãmb b sɩdã yelle, lɑ ɑ segl naon-zɑbdg kɩfr-rãmbã yĩngɑ."},{"id":9,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩdɑ! Tẽeg-y Wẽnd neemã wã yãmb zugu, zɑb-zɑbdb sẽn wɑ n nɑ n seg yãmb tɩ Tõnd tʋm sebg lɑ zɑb-zɑbdb yãmb sẽn kɑ ne-b ye, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Net ne yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":10,"translation":"B sẽn wɑ n yi yãmb yĩngr lɑ yãmb tẽngr wεεngẽ n wɑt yãmbɑ, lɑ sɑsɑ ning nin sẽn wɑ n nodg tɩ sũyã be ragsendakẽ, tɩ yãmb sãmbd Wẽnd ne sãmbse."},{"id":11,"translation":"Beenẽ lɑ b zɑrb sɩd-kõtbã n ges lɑ b miim-b miuun-kεgengɑ."},{"id":12,"translation":"Lɑ sɑsɑ ning munaafɩgsã lɑ neb nins bãas sẽn be b sũyẽ wã sẽn wɑ n yetẽ: \"Wẽnd kɑ pʋlem tõnd rẽndɑ belgr bɑlɑ\"."},{"id":13,"translation":"Lɑ sɑsɑ ning b sãndɑ sẽn wɑ n yeele: \"yaa yãmb Yɑṯrib (Mɑdĩin) rãmbɑ yɑlsg zĩig kɑe y yĩng dε! Pĩnd n lebg-y\"; tɩ b sãndɑ kot Nabiyaamã sor n yetẽ: \"ɑd tõnd zɑgsã kɑ tɑr gũudb ye\". Lɑ b zɑgsã yɑool n tɑr gũudba, kɑ baa fʋɩ n zʋʋg zoees bɑl lɑ b rɑt ye."},{"id":14,"translation":"Lɑ tɩ b (bɛɛbã) sã n da tõe n tũ (tẽngã) kɩrems n kẽ, rẽ poorẽ tɩ b yeel-b tɩ b mɑɑn lɑgem-n-tɑɑre, b ra nɑ mɑɑn-ɑ, tɩ rẽnda meng yaa yol-yol ne-ba."},{"id":15,"translation":"Lɑ b yɑool n dɑ pʋlmɑ Wẽnd pĩnda, tɩ b kɑ nɑ n zoe ye, lɑ Wẽnd pʋlengã yɑɑ bũmb ning b sẽn nɑ n soke."},{"id":16,"translation":"Yeele: \"zoees kɑ nɑ n tɑll yõod ne yãmb bɑɑ tɩ yãmb sã n zoe n nɑ n põs kũumã mɑɑ kʋʋbã ye, lɑ bɑɑ tɩ y põs me, y kõon n vɩɩm noog rẽndɑ bilf bɑlɑ''."},{"id":17,"translation":"Yeele: \"ãnd n tõe n põsg yãmb n yi Wẽnd t'A sã n dɑt yãmb ne wẽng maa t'A sã n rɑt yãmb ne yolsgo?\" Lɑ b kɑ nɑ n pɑɑm lɑlld lɑ sõɑngd tɩ kɑ Wẽnd ye."},{"id":18,"translation":"Ad Wẽnd mii koɑmesdbã sẽn be yãmb pʋgẽ wã lɑ neb nins sẽn yet b sɑɑm-biisã: \"wa-y tõnd nengẽ wã\". Lɑ b yɑool n kɑ sɑk n nɑ n kẽ keelmã (zɑbrã) pʋgẽ rẽndɑ bilf bɑlɑ."},{"id":19,"translation":"B sẽn maan beem yãmb zug yĩnga, lɑ rɑbeemã sã n wɑ fo neeme tɩ b get foo tɩ b ninã yilimd wɑlɑ kũum sẽn yilimd ɑ soabɑ, lɑ rɑbeemã sã n looge b sɩlgdɑ yãmb ne zɩlm-noodo, n mɑɑn yã-beed n rɑt sõmbã (arzεgsã b sẽn pɑɑm bεεbẽ wã), bãmb lɑ sẽn kɑ kõ sɩd tɩ Wẽnd sãɑm b tʋʋmã, lɑ wãndã yɩɩme n yɑɑ nɑɑnɑ ne Wẽnde."},{"id":20,"translation":"B sãmbdɑme tɩ zãmã wã nɑ n kɑ loog ye, lɑ zãmã wã sã n lebg n wɑ, b mɑɑndɑ nonglem n dɑg n beẽ weoogẽ dãmbã pʋgẽ n sokd yãmb yelle, lɑ bɑɑ tɩ b sã n dɑ pɑ yãmb pʋgẽ wã me, b kɑ nɑ n kẽ zɑbrẽ wã rẽndɑ bilf bɑlɑ."},{"id":21,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, ad togs-n-tɑ-sõng zĩndɑ Wẽnd Tẽn-tʋʋmã vɩɩmã pʋgẽ yãmb yĩngɑ, ned ning sẽn tẽedɑ Wẽnd lɑ Yɑoolem dɑɑrã lɑ ɑ tẽeg Wẽnd yell wʋsgo."},{"id":22,"translation":"Lɑ sɩd-kõɑtbã sẽn wɑ n yã zãmã wã, b yeelɑme: \"yɑɑ wã lɑ Wẽnd ne A Tẽn-tʋʋmã sẽn pʋlem tõndã, lɑ Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã pʋlengã yɩɩ sɩdɑ\". Lɑ rẽ kɑ pɑɑs-b rẽndɑ sɩd-kũun lɑ sɑk-n-tũ."},{"id":23,"translation":"Neb n zĩnd sɩd-kõtbã pʋgẽ n pids b sẽn pʋlengã ne Wẽndã, lɑ be b pʋgẽ sẽn mɑɑn kɑɑlem, lɑ be b pʋgẽ sẽn nɑ gũudɑ, lɑ b kɑ tol n teem bɑɑ bilf ye."},{"id":24,"translation":"Bʋɩl yĩng tɩ Wẽnd rol sɩdã rãmb b sɩdã yĩngɑ, lɑ A nɑms munaafɩgsã t'A sã n dɑtɑ, mɑɑ t'A sɑk n deeg b tuubgã, ad Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Yaafd lɑ Yoɑlsdɑ."},{"id":25,"translation":"Lɑ Wẽnd lebsɑ kɩfr-rãmbã ne b sũ-yikrã, b kɑ pɑɑm bɑɑ fʋɩ, lɑ Wẽnd sekɑ sɩd-kõɑtbã n yi zɑbrã, lɑ Wẽnd yɑɑ pang Soɑb lɑ zɩslem Soɑbɑ."},{"id":26,"translation":"Lɑ A sik Yahuud-rãmb nins sẽn sõng kɩfr-rãmbã b gũudmã zɑgs pʋsẽ, lɑ A kẽes b sũyẽ wã rɑbeem, tɩ yãmb kʋʋd b sãndɑ lɑ y yõgd b sãndɑ."},{"id":27,"translation":"Lɑ A leds yãmb b tẽngẽ wã lɑ b zɑgsẽ wã lɑ b ɑrzεgsẽ wã. La yãmb nao sẽn nɑ n kɑ tɑg tẽng ningã, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ bũmb fãɑ Tõogdɑ."},{"id":28,"translation":"Yaa foom Nabiyaama! Yeel f pɑgbã: \"Sã n mikɑme tɩ yãmb rɑtɑ dũni vɩɩmã lɑ ɑ nɑg-teedã, bɩ y wɑ tɩ m kõ-y kũun tɩ tɑ y yɑm lɑ m bɑs-y bɑsg sẽn be neere,"},{"id":29,"translation":"Lɑ sã n mikɑme tɩ yãmb rɑtɑ Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã lɑ yɑoolem zɑkã bɩ y bãng tɩ Wẽnd seglɑ rol-kẽeng n bĩng sẽn yɑɑ b mɑnegdb yãmb pʋgẽ wã\"."},{"id":30,"translation":"Yaa yãmb Nabiyaam pagba! Ned ningɑ sẽn wa ne yel-wẽnd vẽenegɑ b fãoodɑ naongã naoor ɑ yiib ɑ yĩngɑ, lɑ rẽ me yɩɩme n yɑɑ nɑɑnɑ ne Wẽnde."},{"id":31,"translation":"Lɑ yãmb pʋgẽ wã ned ning sẽn wõr ɑ meng lɑ ɑ tʋm tʋʋm-sõmɑ, D kõt-ɑ-lɑ ɑ rolbã noor ɑ yiibu, lɑ D segl rɩtl wɑgell ɑ yĩngɑ."},{"id":32,"translation":"Yaa yãmb Nabiyaam pagbã! Ad yãmb kɑ wɑla pɑg buudã fãɑ dε! Ad yãmb sã n zoe Wẽnde, bɩ y rɑ noos y koees tɩ ned ning bãɑg sẽn be ɑ sũurẽ wɑ mɑɑn yɑmleoog ye, lɑ y gom mɑnegr goɑm sẽn pɑ tɑr sik ye."},{"id":33,"translation":"Lɑ y tɑbend y zɑgsã pʋse, lɑ y rɑ yi wɑlɑ rẽenem zɩɩlem yiibã buud ye, lɑ y yɑls ne Pʋʋsg lɑ y kõ ɑrzεk-yɩlgr-pʋɩɩrã (Zɑkã), lɑ y tũ Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã, Wẽnd sẽn dɑtã yɑɑ sẽn nɑ loog ne rẽok buud fãɑ n bɑs yãmb ɑ zɑkã rãmbɑ lɑ ɑ yɩlg yãmb sõmɑ."},{"id":34,"translation":"Lɑ y tẽeg Wẽnd goamã la Bʋʋd-welgr (bãngre) sẽn kɑremd yãmb zɑgsã pʋsẽ wã, ad Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Bʋg-bʋg Soɑb ne yãmbɑ n yɑɑ kiba-Mita."},{"id":35,"translation":"Ad lɩslaam rɑɑdã lɑ lɩslaam pogsã, lɑ sɩd-kõɑtb rɑɑdã lɑ sɩd-kõɑtb pogsã, lɑ wõr-m-meng rɑɑdã lɑ wõr-m-meng pogsã, lɑ sɩd-toagsdb rɑɑdã lɑ sɩd-toagsdb pogsã, lɑ sug-maandb rɑɑdã lɑ sug-maandb pogsã, lɑ (Wẽnd) yεεsdb raadã lɑ (Wẽnd) yεεsdb pogsã, lɑ sãrã-mɑɑndb rɑɑdã lɑ sãrã-mɑɑndb pogsã, lɑ no-loεtb rɑɑdã lɑ no-loεtb pogsã, lɑ gũus-m-tɑoor raadã lɑ gũus-m-tɑoor pogsã, lɑ (Wẽnd) tẽegdb rɑɑdã wʋsgã lɑ (Wẽnd) tẽegdb pogsã, ɑd Wẽnd seglɑ yaafg lɑ rolb sẽn yɑɑ kẽeng b yĩngɑ."},{"id":36,"translation":"Lɑ kɑ segd ne sɩd-kõɑt rɑoog lɑ sɩd-kõɑt poɑk tɩ Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã sã n gãneg yell bʋʋd n sε bɩ b le tɑll yɑm-yãkr b yellã pʋgẽ ye, lɑ ned ning sẽn kɩɩsɑ Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã rẽnd ɑ menemɑ meneng sẽn yɑɑ vẽenegɑ."},{"id":37,"translation":"(Lɑ tẽeg sɑsɑ ning) fo sẽn wɑ n yet fo sẽn mɑɑn ɑ soɑb neer tɩ Wẽnd mɑɑn-ɑ neerã: \"tɑll f pɑgã lɑ f zoe Wẽnde\". Lɑ fo solgd f mengẽ wã yell ningɑ Wẽnd sẽn nɑ n vẽneg-ɑ, lɑ fo zoet nebã, lɑ yɑool n yɑɑ Wẽnd lɑ fo sõmb n zoe. Lɑ a Zɑyd sẽn wɑ n bɑs pɑgã, Tõnd kẽes-ɑ-lɑ kãɑdem pʋgẽ (Tõnd loe-ɑ-lɑ fur) n kõ foo, bʋɩl yĩng tɩ yell rɑ zĩnd sɩd-kõɑtbã yĩng b kom-yõgdsã pɑgbã pʋgẽ, tɩ b sã n bɑs-bɑ tɩ bãmb wẽneg n nɑ n fur-bɑ, lɑ Wẽnd yel-rɑtmã yɑɑ bũmb sẽn yɩt tɩlɑe."},{"id":38,"translation":"Yell kɑ be ne Nabiyaamã, Wẽnd sẽn kõ-a sor yell ning pʋgẽ ye; yɑɑ Wẽnd yell sẽn dɑ sɩng n beẽ sẽn loog-b pĩndã zugu, lɑ Wẽnd yellã yɑɑ sẽn korde tɩ nɑ n yɩ tɩlɑe."},{"id":39,"translation":"Tẽn-tʋʋm-kãensã tɑɑsdɑ Wẽnd tẽn-tʋmdã lɑ b zoet-A lɑ b kɑ zoet ned baa ɑ ye sã n kɑ Wẽnde, lɑ Wẽnd Geelgã A yembsã tʋʋmã sek yã."},{"id":40,"translation":"A Mʋhɑmmɑd kɑ yɩ n yɑɑ yãmb roɑpã baa a yembr bɑɑbɑ ye, lɑ sẽn be bɑlɑ, a yɑɑ Wẽnd Tẽn-tʋʋm n yɑɑ Nabiyaam-rãmbɑ pidsdɑ, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Mit ne bũmb fãɑ."},{"id":41,"translation":"Yãmb ɑ sẽn kõ-b sɩdɑ! Tẽeg-y Wẽnde (yʋʋrã/yelle), tẽegr sẽn wɑooge."},{"id":42,"translation":"Lɑ y yɩlg-A yibeoog lɑ zɑɑbre."},{"id":43,"translation":"Yẽndɑ n yolsd yãmbɑ lɑ A pẽgd-yã, t'A Mɑlεgsɑ me kot Wẽnd n kõt yãmbɑ sẽn nɑ yɩl t'A yiis yãmb ligsẽ wã n kẽng vẽenemẽ wã, lɑ A yɩɩme n yɑɑ Yoɑlsdɑ ne sɩd-kõɑtbã."},{"id":44,"translation":"B sẽn nɑ n sεg-A rɑɑrã b pʋʋsem yɑɑ Tɩlgre, lɑ A segla rol-wɑgell b yĩngɑ."},{"id":45,"translation":"Foom ɑ Tẽn-tʋʋma! Ad Tõnd tʋma foom tɩ fo yɑɑ kaset soɑbɑ lɑ sũ-noogdɑ lɑ bugsdɑ,"},{"id":46,"translation":"Lɑ boɑɑnd n tʋgd Wẽnd nengẽ ne A rɑɑbo, lɑ fɩtl sẽn yɑɑ vẽenem."},{"id":47,"translation":"Lɑ f noog sɩd-kõɑtbã sũuri tɩ yɩɩdlem kẽeng sẽn yi Wẽnd nengẽ be b yĩngɑ."},{"id":48,"translation":"Lɑ f rɑ tũ kɩfr-rãmbã la munaafɩgsã ye, lɑ f rɑ wẽnemd n ges b sẽn nɑmsd foo wã ye, lɑ f bobl f meng ne Wẽnde, lɑ ɑd Bobend tɑ tεk tɩ sã n yɑɑ Wẽnde."},{"id":49,"translation":"Yãmb ɑ sẽn kõ-b sɩdɑ! Y sã n kẽ kãadem ne sɩd-kõt-pogsã rẽ poorẽ n bɑs-bɑ tɑoor tɩ yãmb nɑ n kɑ kẽ ne-bɑ, bɩ y bãng tɩ b ka tɑr rɑsem-rãmb sõore b sẽn nɑ n zĩnd n gũ ye; bɩ y kõ-b kũun tɩ tɑ b yɑm, lɑ y bɑs-b bɑsg sẽn be neere."},{"id":50,"translation":"Foom a Nabiyaama! Ad Tõnd kõo foo sor ne fo pɑgb nins fo sẽn kõ-b b furã ligdi, lɑ D le kõ-f sor tɩ f tõe n kẽ kãɑdem ne fo nug sẽn sooge (yem-pogsã) sẽn yɑɑ Wẽnd sẽn n kõ foomã, lɑ f bɑɑbɑ kãseng lɑ f bɑɑbɑ bil kom-pugli, lɑ f pʋgdb-rãmb kom-pugli, lɑ f yεsb kom-pugli, lɑ f mɑ tão-pogs kom-pugli nins b sẽn maan higra n nɑɑg foomã (n yik n wãag n bɑs b tẽngã), lɑ pɑg sẽn yɑɑ sɩd-kõɑt sẽn dɩkɑ meng n kõ Nabiyaam tɩ Nabiyaamã sã n dɑt n kẽe kãɑdem ne-ɑ sɑkdɑme t'ɑ loe-ɑ furi, lɑ rẽ welgɑ ne foo f yembr bɑlɑ, sɩd-kõt-rɑɑd ɑ tɑɑbã (Mũumin-dãmbɑ) kɑ nɑɑg be ye, Tõnd bãngɑ Tõnd sẽn dogl-b yεl nins b pɑgbẽ wã (pɑ tõe n zʋʋg nɑɑs ye) lɑ b nusã sẽn so pɑgb ninsã yεlã pʋgẽ, Tõnd mɑɑnɑ woto bʋɩl yĩng lɑ weoogr rɑ pɑɑm foo ye, ad Wẽnd yɩɩme n yaa Yaafd n yaa Yolsda."},{"id":51,"translation":"Fo tõe n lɑk n bɑsɑ f sẽn dɑt ɑ soɑb f pɑgbã pʋga, lɑ f pẽnegd f sẽn dɑt ɑ soɑbɑ; lɑ fo sẽn dɑt n pẽneg ɑ soɑb fo sẽn dɑ lɑk n bɑs-b rãmbã pʋgẽ wã yell kɑ ne f ye; rẽndɑ n pẽ ne b nin nɑ mɑɑg lɑ b sũy kõn n sãame, la b yar ne fo sẽn kõ-b yem kãm fãɑ bũmb ning me le tɑ b yɑm; lɑ Wẽnd mii sẽn be yãmb sũyã pʋsẽ, lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Bãngd n yɑɑ bʋg-bʋg Soɑbɑ."},{"id":52,"translation":"Pɑgb ɑ tɑɑb kɑ segd ne foo bãmbã loogr poor ye, lɑ f leb n kɑ tõe n tedg-b ne pɑgb ɑ tɑɑb me bɑɑ tɩ b sõmblemã taa fo yɑm, sɑ n kɑ fo nug sẽn sooge (yem-pogsã), lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ bũmb fãɑ Gũusdɑ."},{"id":53,"translation":"Yãmb ɑ neb nins sẽn kõ sɩdɑ! Rɑ kẽ-y Nabiyaamã zɑgsẽ wã sã n kɑ b kõo yãmb sor tɩ y kẽ n rɩ ye, lɑ y rɑ wɑ zĩnd n gũud-ɑ ye, lɑ b sã n bool-y bɩ y kẽ, lɑ y sã n dɩ n sε bɩ y sãeeg lɑ y rɑ yɑɑs n sõs n lolem yɑm ye, ɑd rẽ rɑ nɑmsdɑ Nabiyaamã t'ɑ yɑool n zoet yãnd ne yãmbɑ, lɑ Wẽnd kɑ zoet yãnd ne sɩd vẽnegr ye, lɑ yãmb sã n dɑt n sok Nɑbiyɑɑmɑ pɑgbã bũmb yelle, bɩ y sok-b lill poore, rẽnd n yɩɩd yɩlgr yãmb ne bãmb sũyẽ wã, lɑ kɑ segd ne yãmb tɩ y mɑɑn sẽn nɑ nɑms Wẽnd Tẽn-tʋʋmã ye, lɑ kɑ segd ne-y me tɩ y kẽ kãadem ne ɑ pɑgbã ɑ loogr poor ye, ɑd rẽndɑ yɩɩme n yɑɑ zũnuub kẽeng Wẽnd nengẽ."},{"id":54,"translation":"Yãmb sɑ n vẽneg bũmb bɩ y soɑlg-ɑ lɑme, ad Wẽnd yɩɩme n yɑɑ bũmb fãɑ Mitɑ."},{"id":55,"translation":"Yell kɑ be ne pɑgbã tɩ b ra lud n yi rapã, tɩ sã n yɑɑ b bɑɑbɑ-rãmbã, lɑ b koɑmbã, lɑ b tãopã, lɑ b tãopã koɑmbã, lɑ b tão-pogsã koɑmbã, lɑ b pʋg-tɑɑsã, lɑ b nusã sẽn soogã (b yembsã), lɑ y zoe Wẽnde, bɑlɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ bũmbɑ fãɑ Sεεta."},{"id":56,"translation":"Ad Wẽnd ne A Malεgsã pʋʋsda Nabiyaamã, yãmb ɑ neb nins sẽn kõ sɩdɑ! Pʋʋs-y-yã-a lɑ y kos tɩlgr sẽn yɑɑ kẽoong n kõ-a."},{"id":57,"translation":"Ad sẽn mɑɑnd-b tɩ nɑmsd Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã, Wẽnd kãɑbd-b lɑme Dũni kaanẽ la Laahre, lɑ A segl naon-fɑɑgdg b yĩngɑ."},{"id":58,"translation":"Lɑ neb nins sẽn nɑmsd-b muumin rɑɑdã lɑ muumin pogsã tɩ b yaool n ka maan baa fʋɩ wã, ad b tʋkɑ zĩri lɑ yel-wẽnd sẽn yɑɑ vẽenegɑ."},{"id":59,"translation":"Yaa foom Nabiyaama! Yeel f pɑgbã lɑ f kom-pugli wã lɑ muumin-rãmbã pɑgbã, tɩ b woglg b fʋ-bεdã n mɑɑn tɩ kɩll n pẽnege, tɩ rẽnd n pẽ ne b nɑ bãng-ba, n kɑ mɑɑn tɩ naong tɑ-b ye, lɑ Wẽnd yɩɩme n yaa Yaafd n yaa Yolsdɑ."},{"id":60,"translation":"Lɑ tɩ munaafɩgsã la bãag sẽn be neb nins sũyẽ wã la zũngdbã sẽn be Madiinã sã n kɑ tek n bɑse, D nɑ n kɩtame tɩ fo zab ne-ba, rẽ poorẽ, b kõn n zĩnd ne foo Mɑdĩinɑ rẽndɑ sɑsɑ bilf bɑlɑ."},{"id":61,"translation":"Tɩ b yɑɑ b sẽn digd-b rãmb n zãɑg ne yolsgo, b sẽn be zĩig ning fãɑ, b yõgd-b lɑme n kʋʋd sõmɑ."},{"id":62,"translation":"Yɑɑ Wẽnd sẽn maan tɩ deng tɑoorã to-to wã, lɑ fo kɑ nɑ n pɑɑm Wẽnd mɑnesmã toeeng ye."},{"id":63,"translation":"Nebã sokdɑ foom Sɑsã wã yelle (Dũnĩ wã Yikrã), yeele: ''Ad a bãngrã yɑɑ Wẽnd nengẽ bɑl lɑ be, lɑ ãndã n wĩnigd foom tɩ Sɑsã wã kɑ pẽnege?''"},{"id":64,"translation":"Ad Wẽnd kãaba kɩfr-rãmbã lɑ A seglg Bugum b yĩngɑ."},{"id":65,"translation":"B yɑɑ ɑ pʋgẽ wã pɑɑdbɑ, lɑ b kɑ nɑ n tol n pɑɑm lɑlld lɑ sõngd ye."},{"id":66,"translation":"Raɑr ning b sẽn nɑ n leebd b nemsã Bugmẽ wã tɩ b yetẽ: \"Kato, tõnd sã n dɑ tũẽ Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã pɑ são\"."},{"id":67,"translation":"Tɩ b yetẽ: \"d Soɑbɑ! Ad tõnd tũu d zu-soab-dãmbã lɑ d nin-bεdã tɩ b menes tõnd sorã,"},{"id":68,"translation":"D Soɑbɑ! Kõ-b naong sẽn fãoog n pɑɑse, lɑ F kãɑb-b kãab-bedre\"."},{"id":69,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩdɑ! Rɑ yɩ-y wala neb nins sẽn nɑms ɑ Musɑ wã ye, tɩ Wẽnd tɩlg-ɑ n yi b sẽn dõd-ɑ wã. Lɑ ɑ yɩɩme n yɑɑ wɑgell Wẽnd nengẽ."},{"id":70,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩdɑ! Zoe-y Wẽnd lɑ y yeel gom-tɩrse."},{"id":71,"translation":"T'A nɑ mɑneg yãmb tʋʋmã, lɑ A yaaf yãmb yel-wẽnɑ, la ned ning sẽn tũ Wẽnd lɑ A Tẽn-tʋʋmã, sɩd la hakɩɩka a tɩlgɑ tɩlg-kẽengɑ."},{"id":72,"translation":"Ad Tõnd yeela sɑɑsã lɑ Tẽngã lɑ tãmsã tɩ b reeg Bobelle, tɩ b zãgs-a la b yet tɩ yɩɩdɑ b pãnga, b kɑ nɑ n tõog ye; tɩ ninsɑɑl tʋk-a, ad ɑ yɩɩ wẽgd ne a mengã n yɑɑ zɩta."},{"id":73,"translation":"Bʋɩl yĩng lɑ A nɑms munaafɩgsã la munaafɩg-pogsã la lagem-n-ta-rapã la lagem-ta-pogsã, la Wẽnd sɑk n deeg sɩd-kõt-rɑɑdã lɑ sɩd-kõt-pogsã tuubgu. Lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑa Yaafda n yɑɑ Yolsdɑ."}]},{"id":34,"verses":[{"id":1,"translation":"Pẽgr be ne Wẽnde, sẽn so sɑɑs lɑ Tẽnga, n yaa Soɑb sẽn tar pẽgr Yaoolem raarã, la Yẽ lɑ Bʋʋd-Mit n yaa kiba-Mita."},{"id":2,"translation":"A mii sẽn kẽed Tẽngã pʋgẽ lɑ sẽn yit ɑ pʋgẽ; lɑ sẽn yit sɑɑgẽ lɑ sẽn dʋʋd ɑ pʋgẽ; lɑ Yẽ lɑ Yolsd lɑ Yaafda."},{"id":3,"translation":"Lɑ neb nins sẽn kɩfl-bã yeelɑme: \"Sasɑ wã (Dũni Yikrã) kɑ nɑ n wɑ ye\". Yeele: \"n-yẽe, m wẽend ne m Soɑbã sẽn yɑɑ sẽn solg Mitã, lɑ tɩ Sɑsã (Dũni yikr) wã nɑ n wɑɑme, sẽn zems wala goandg biig sẽn be sɑɑsã lɑ Tẽngã pʋgẽ kɑ lilld n põs-A yãab ye, lɑ sẽn kɑ tɑ rẽ lɑ sẽn yɩɩd rẽ kɑ be, rẽndɑme tɩ bee seb-vẽeneg pʋgɑ."},{"id":4,"translation":"Buɩl yĩng lɑ A rol neb nins sẽn kõ sɩd lɑ b tʋm tʋʋm-sõɑma wã, bãmbã tara yaafg lɑ rɩtl sẽn yɑɑ wɑgelle."},{"id":5,"translation":"Lɑ neb nins sẽn nidg pãng n bɑood kongr n ning Tõnd goɑmã, bãmbã naong sẽn yi naong sẽn zɑbd be b yĩngɑ."},{"id":6,"translation":"Lɑ b sẽn kõ-b rãmb bãngrã neeme tɩ b sẽn sik fo nengẽ wã, n yi f Soɑbã nengẽ wã, rẽ lɑ sɩda, ɑ leb n kãndgdame n tʋgd so-zɩsg la pẽgre."},{"id":7,"translation":"Lɑ sẽn kɩfl-bã yeelɑme: \"d wilg-y rɑo sẽn nɑ n togs-y tɩ b sã n beds yãmb bedsg tɛkẽ, b nɑ n le lebsɑ yãmb nɑɑneg pɑɑll pʋgɑ?"},{"id":8,"translation":"A wãag n doglɑ Wẽnde, bɩ gãeemd n tɑr-ɑ? Õ-o, sɩd la hakɩɩka yɑɑ tɩ sẽn kɑ kõt-b sɩd ne yɑoolem dɑɑrã n be naongã lɑ meneng sẽn zãrã pʋgɑ."},{"id":9,"translation":"Rẽ yĩngɑ bãmb kɑ yã sẽn be bãmb neng tɑoor lɑ b poorẽ sẽn yɑɑ sɑɑsã lɑ Tẽngã la? Tõnd sã n dɑtɑ, D kɩtdɑme tɩ Tẽngã velb-ɑ maa tɩ D sik pεεg tɩ yi sɑɑsẽ wã b zugu, ad yel-soɑlem be rẽndɑ pʋgẽ ne ned fãɑ sẽn yɑɑ tuubg soɑb yĩngɑ."},{"id":10,"translation":"Lɑ sɩd lɑ hakɩɩka, Tõnd kõo a Dɑɑwʋʋd yɩɩdlem sẽn yi Tõnd nengẽ lɑ D yeel tãmsã lɑ luiili wã: \"nɑɑg-y-yã-a n yɩlg Wẽnd yʋʋrã\". Lɑ D nom kutã n kõ-a."},{"id":11,"translation":"(Lɑ D yeel-ɑ) mɑɑn kut fut sẽn yedg n tɑ, lɑ f mɑneg ɑ kuiisã n kʋms tɩ zems tɑɑb n yõgnege, lɑ y tʋm tʋʋm-sõɑmɑ, ad Mɑm yɑɑ kiba-Mit ne yãmb tʋʋmã."},{"id":12,"translation":"Lɑ D nom sebgã n kõ ɑ Sʋlɑymɑɑn t'ɑ yibeoog kẽnd yɑɑ kiuug kẽnɑ, t'ɑ zɑɑbr kẽnd yɑɑ kiuug kẽnɑ, lɑ D boog wɑɑsdã nif n kõ-a, lɑ D nom zĩn-dãmbã kẽere tɩ b tʋmd ɑ nenge, ne Wẽnd sɑgelle, lɑ zĩn ning sẽn kɩɩsɑ Tõnd sɑgellã D leemsd-ɑ-lɑ Bugumɑ naongo."},{"id":13,"translation":"B tʋmdɑ ɑ sẽn dɑt n kõt-ɑ sẽn yɑɑ tũudum zĩisi, la nin-naandse, lɑ sĩntoagã sẽn yɑɑ walɑ bãgse, lɑ rʋgd sẽn lugi; lɑ D yeele: \"Dɑɑwʋʋd zɑk rãmbɑ! Tʋm-y pẽgr yĩngɑ\". Lɑ ɑd pẽgdbã Mɑm yembsã pʋgẽ yɑɑ bilfu."},{"id":14,"translation":"Lɑ Tõnd pʋlengã sẽn wɑ n tɑ tɩ kũum nɑ n pɑɑm-ɑ wã, bũmb kɑ wilg ɑ kũumã rẽndɑ mogd sẽn dɩt ɑ rɑsɑɑrã, lɑ ɑ sẽn wɑ n vik n lʋɩ wã, zĩn-dãmbã vẽneg n bãngɑme tɩ bãmb sã n dɑ miẽ sẽn solge, b kõon n pɑẽ naon-fɑɑgdgã pʋgẽ ye."},{"id":15,"translation":"Sɩd lɑ hɑkɩɩka ɑd yel-soɑlem zĩndɑ Sɑbɑ'a rãmb tẽngã pʋgẽ b yĩngɑ, sẽn yɑɑ pʋt ɑ yiib n be rɩtg lɑ goɑbgɑ; lɑ D yeele: rɩ-y sẽn yi y Soɑbã rɩtlã pʋgẽ lɑ y pẽg A yĩngɑ. Ad tẽng sẽn yɑɑ tẽn-noogo! Ad Soɑb sẽn yɑa Yaafda!"},{"id":16,"translation":"Tɩ b ball n base, tɩ Tõnd tʋm kʋɩlgã ko-rukã, lɑ D toeem b pʋt ɑ yiibã ne pʋt ɑ yiib biis sẽn yɑa toogo, lɑ tɩɩs sẽn kɑ womde, lɑ mugnug bilf bɑlɑ."},{"id":17,"translation":"Tõnd rol-b-lɑ woto b kɩflgã yĩngɑ, lɑ rẽ yĩngɑ Tõnd rondɑ rol-kãngã buud sã n ka kɩfr-rãmbã?"},{"id":18,"translation":"Lɑ D mɑɑn tɩ b sʋka ne tẽms nins Tond sẽn barkã (Šɑɑm tẽmse) tɩ yɑɑ tẽms sẽn pẽ tɑɑbɑ, lɑ D mɑg kẽnã woglemã b sʋka tɩ zems tɩ yɑɑms kɑ be ye. (lɑ D yeele:) kẽn-y ɑ pʋgẽ wã yʋnd lɑ wĩndg ne bɑs-m-yɑm."},{"id":19,"translation":"Tɩ b yeele: \"d Soɑbɑ! Zãag tõnd gõobã soayã tẽmsɑ ne tɑɑbɑ\" . Lɑ b wẽgɑ b mensã tɩ Tõnd mɑɑn-b tɩ b lebg sõɑsg tɩ b tɑr n sõsdɑ, lɑ D sẽeg-b sẽegr meng-mengɑ. Ad be rẽndɑ pʋgẽ wã tɑgs-n-gesgɑ sug-mɑɑnd lɑ pẽgd buudã fãɑ yĩngɑ."},{"id":20,"translation":"Lɑ sɩd lɑ hakɩɩka, a ɭblɩɩs modgɑme t'ɑ sẽn dɑtã yɩ b zug tɩ b tũ-a sã n kɑ sull sẽn yi sɩd-kõɑtbẽ wã bɑlɑ."},{"id":21,"translation":"Lɑ ɑ rɑ kɑ tɑll b pãng n wõrd-b ye, rẽndɑ Tõnd sẽn dɑ rɑt n mɑɑn tɩ b bãng sẽn kõ a sɩd ne yɑoolem raarã n welg ne sẽn be a sãmbg pʋg n sãmbdẽ; lɑ fo Soɑbã yɑɑ bãmb fãɑ Gũusd la b Gũuda."},{"id":22,"translation":"Yeele: bool-y yãmb sẽn dɩk-b n mɑɑn soab-dãmb zẽng sẽn kɑ Wẽndã, bãng-y tɩ b kɑ so bɑɑ goandg biig bilgr sɑɑsẽ bɩ Tẽng zug ye; b leb n kɑ tɑr lɑgem-n-so b yiibã pʋgẽ ye, A le kɑ tɑr sõɑngd bɑɑ a ye b pʋgẽ wã ye."},{"id":23,"translation":"Lɑ sugsg kɑ tɑr yõod A nengẽ sã n kɑ A sẽn kõ a soɑb sor ye; hɑl tɩ b sã n wɑ yiis rɑbeem n bɑs b sũyã lɑ b sẽn nɑ n yeele: \"yãmb Soɑbã yeelɑme tɩ bõe?\" Tɩ b yeele: \"A (yeela) sɩdɑ\". Lɑ Yẽndɑ lɑ Zẽkr Naab n yaa Bedre."},{"id":24,"translation":"Yeele: \"yɑɑ ãnd n dɩlgd yãmb sẽn yit sɑɑsẽ lɑ Tẽngẽ?\" Yeele : \"yɑɑ Wẽnde\". (La yeele): \"Masã, d ges wɛ: tõnd ne yãmb sʋka, ãnd n be sɩd zug tɩ ãnd be menen-vẽeneg zugu?"},{"id":25,"translation":"Yeele: \"b kɑ nɑ n sok yãmb tõnd sẽn tʋm wẽng ye, lɑ b kɑ nɑ n sok tõnd me yãmb sẽn tʋm ye\"."},{"id":26,"translation":"Yeele: \"d Soɑbã n nɑ n tigim tõnd ne tɑɑbɑ, rẽ poorẽ t'A bʋ tõnd ne tɑɑb sʋk ne sɩdɑ, lɑ Yẽ lɑ Bʋ-kɑood lɑ Bãngdɑ\"."},{"id":27,"translation":"Yeele: \"wilg-y mɑɑm lɑgem-n-tɑɑs nins yãmb sẽn dɩk n lɑgem-A wã\". Kɑ woto dε! Yẽ lɑ Wẽnd n yaa Zɩsg n yaa yel-gãnegd Mitɑ."},{"id":28,"translation":"Lɑ Tõnd kɑ tʋm foo rẽndɑme tɩ fo yɑɑ sũ-noɑɑgd lɑ bugsd nebã fãɑ yĩngɑ, lɑ nebã wʋsgã fãɑ kɑ mi ye."},{"id":29,"translation":"Lɑ b yetẽ: \"yaa rabʋr la pʋlen-kãngã, tɩ y sã n yɑɑ sɩd rãmbɑ?\"."},{"id":30,"translation":"Yeele: \"ɑd yãmb tɑrɑ sεk rɑɑre, y kɑ nɑ n tõog n tɑrg n leb poorẽ n bɑs-ɑ, y le kɑ toẽ n deng a tɑoor me tɩ kɑ tɑ\"."},{"id":31,"translation":"Lɑ sẽn kɩfl-bã yeelɑme: \"tõnd kɑ nɑ n kõ sɩd ne karen-kãngã lɑ sẽn deng ɑ tɑoorã ye\", Lɑ tɩ sã n dɑ be yãab tɩ fo nɑ n yã wẽgdbã tɩ b yɑls-b b Soɑbã nengẽ tɩ b leebd tɑɑb ne goɑm tɩ vɑlemsã yet sẽn mɑɑn-b wɑoog-m-mengã: \"sã n kɑ yãmb yĩngɑ tõnd rɑ yɩtẽ lɑ sɩd-kõɑtbɑ\"."},{"id":32,"translation":"Tɩ sẽn mɑɑn-b wɑoog-m-mengã yet valemsã : \"rẽ yĩngɑ tõnd n gɩdg yãmb n yi sɩdã tũubu, ɑ sẽn wɑ yãmb nengẽ poorẽ? Ka woto ye, yãmb n dɑ yɩ yel-wẽn-mɑɑndb bala.\""},{"id":33,"translation":"Lɑ valemsã yetɑ wɑoog-m-mengã rãmbã: \"yɑɑ y yʋng lɑ wĩndg sɩlem tʋʋmɑ, yãmb sẽn dɑ sɑgend tõnd tɩ d kɩfl ne Wẽndã lɑ d bɑo lɑgem-n-tɑɑs n pɑɑs-A\". Lɑ b solgɑ mimsa (maa-m-bãngẽ) b sẽn wɑ n yã naongã; lɑ Tõnd ningɑ sẽn kɩfl-bã yubli wã kẽene-rãmba (bãense). Rẽ yĩngɑ b rond-b lɑme tɩ kɑ b sẽn dɑ tʋmdã?"},{"id":34,"translation":"Lɑ Tõnd kɑ tʋm bugsd tẽng pʋgẽ rẽndɑme t'ɑ vɩ-noodã rãmbã yeele: \"ɑd tõnd kɩfla ne b sẽn tʋm yãmb ne bũmb ningã\"."},{"id":35,"translation":"Lɑ b yeele: \"tõnd n yɩɩd ne ɑrzεk lɑ koɑmbɑ, lɑ b kɑ nɑ n nɑms tõnd me ye\"."},{"id":36,"translation":"Yeele: \"ad mɑm Soɑbã yεdgdɑ rɩtlã A sẽn dɑt ɑ soɑb yĩnga, lɑ A weoogd A sẽn dɑt ɑ soɑb yĩnga, lɑ nebã wʋsg fãɑ kɑ mi ye\"."},{"id":37,"translation":"Lɑ kɑ yãmb ɑrzεgsã lɑ yãmb koɑmbã n pẽnegd yãmb Wẽnd nengẽ ye, sã n kɑ sẽn kõ-b sɩd lɑ b tʋm sõngã, rẽnd bãmbã rolb fãoogr be b yĩng b sẽn dɑ tʋmã yĩngɑ, lɑ b be zɑgsã pʋsẽ n yɑɑ bɑs-m-yɑm rãmbɑ."},{"id":38,"translation":"Lɑ sẽn nidgd-b pãng tɩ b na tus nebã n zãag ne Tõnd goɑmã, bãmbã b nɑ n wɑɑ ne-b (Bugmã) naongã pʋgɑ."},{"id":39,"translation":"Yeele: \"ad mɑm Soɑbã yεdgdɑ rɩtlã n kõt A sẽn dɑt ɑ soɑb A yembsã pʋgẽ lɑ A weoogd A sẽn dɑt ɑ soɑbɑ, lɑ yãmb sẽn yãk bũmb n mɑɑn neer fãɑ Yẽnd n lεbsd-ɑ, lɑ Yẽnd n yɩɩd rɩlgdbã fãɑ ne sõmblem\"."},{"id":40,"translation":"Lɑ rɑɑr ning A sẽn nɑ n tigim-ba, rẽ poorẽ n yeel Malεgsã: \"yɑɑ yãmb lɑ bãmbã rɑg n tũud bɩ?\""},{"id":41,"translation":"Tɩ b yeele: \"yɩlgemd be ne Foom, Foom lɑ tõnd Lɑlld tɩ kɑ yɩ ne bãmb ye, ad b rɑ tũudɑ zĩn-dãmba, b wʋsgã fãɑ yɩɩme n yaa sɩd-kõɑtb ne-bɑ''."},{"id":42,"translation":"Rẽnd rũndã rɑɑrã, b kɑ tar yõodo n nɑ nɑf tɑɑb ye, b leb n ka so nɑmsg me tɑɑb yĩng ye; lɑ Tõnd yeta sẽn wẽgbã: \"lemb-y Bugum ning yãmb sẽn dɑg n yɩ n yɑgsdẽ wã nongã''."},{"id":43,"translation":"Lɑ b sã n kɑrem Tõnd goamã vẽenes-vẽenes n wilg kɩfr-rãmbã, b yetame: yãoã kɑ bɑɑ fʋɩ n zʋʋg rɑo sẽn dɑt n gɩdg yãmb n yi ne y baab-rãmbã sẽn dɑ tũudã\". Lɑ b yetẽ: \"yãoã pɑ bɑɑ fʋɩ n zʋʋg zĩri yɑgb ye\". Lɑ sɩdã sẽn wa n wɑ kɩfr-rãmbã nengẽ wã, b yeel-ɑ lɑme: \"yãoã kɑ bɑɑ fʋɩ n zʋʋg tɩɩm sẽn yɑɑ vẽeneg ye\"."},{"id":44,"translation":"Lɑ Tõnd kɑ kõ-b sεb tɩ b kɑremdẽ, D leb n kɑ tʋm bugsd b nengẽ fo tɑoor ye."},{"id":45,"translation":"Lɑ neb nins sẽn deng bãmb tɑoorã yɑgsɑme. Bãmbã kɑ pɑɑm tɩ tɑ Tõnd sẽn kõ pĩnd rãmbã sẽn pʋɩ piig yembr ye, la b yaool n yɑgs Mɑm Tẽn-tʋmdbã; b pa ges Mam sãbsgã sẽn yɩ to-to la?"},{"id":46,"translation":"Yeele: \"mɑm sɑgendɑ yãmb ne yel-yεng tãa: tɩ y yik yiib-yiib lɑ yembr-yembre, rẽ poorẽ n nɑɑg tɑɑb n tɑgs n ges tɩ gãeemd kɑ tɑr yãmb nedã ye, ɑd a kɑ yɩ rẽndɑ bugsd bɑl yãmb yĩngɑ, n yi naon-kεgeng sẽn be tɑoore''."},{"id":47,"translation":"Yeele: mɑm pa sok yãmb keoor buud a pʋgẽ ye, ad rẽ yɑɑ yãmb n so, mɑm keoorã kɑ yɩ rẽndɑ ne Wẽnd bɑlɑ, lɑ Yẽ me lɑ bũmb fãa kaset Soaba."},{"id":48,"translation":"Yeele: \"ad mɑm Soɑbã lobda (zĩri wã) ne sɩdã, Yẽ lɑ yel-soondɩ Mitã\"."},{"id":49,"translation":"Yeele: \"sɩdɑ wɑɑme, lɑ zĩri wã kɑ nɑ n le puk ye, ɑ kõn le yɩlem n wɑ me."},{"id":50,"translation":"Yeele: \"mɑm sã n menem, ad mɑm kɑ menemd rẽndɑme tɩ yɑɑ mɑm meng lɑ m nɑ n nɑmse, lɑ mɑm sã n kãndge, rẽnd yɑɑ ne m Soɑbã sẽn tɑɑsd mɑɑm bũmb ningã, bɑlɑ Yẽ yɑɑ Wʋmd n yɑɑ pẽnegr Soɑbɑ."},{"id":51,"translation":"Lɑ sã n be yãab tɩ fo yã-b sẽn nɑ n wɑ yεεs-b tɩ põsgr me kɑ be, tɩ b be b yõgbẽ pẽem-pẽem."},{"id":52,"translation":"Tɩ b nɑ n yeele: \"tõnd kõo sɩd ne-ɑ\". Lɑ b nɑ n mɑɑnɑ wãn n pɑam sɩd-kũun tɩ bãmb zĩig zãɑge?"},{"id":53,"translation":"La sɩd la hakɩɩka b kɩflame ne-a sẽn dɑ looge, la b pasd zĩri n yagd ne zɩɩlem, zĩig sẽn zãr ne sɩdẽ."},{"id":54,"translation":"Tɩ b gɩd bãmb ne b sẽn datã, wɑlɑ b sẽn mɑɑn b wẽnes-n-tɑɑsã pĩndã, ad b yɩɩme n be sãmbg sẽn yood yɑm pʋgẽ."}]},{"id":35,"verses":[{"id":1,"translation":"Pẽgr be ne Wẽnde, sẽn yɑɑ sɑɑs lɑ Tẽng Naandã, sẽn kɩta tɩ Malεgsã yaa tẽn-tʋmdb sẽn tɑr pɩgs ɑ yiib-yiib lɑ tãɑb-tãɑb lɑ nɑɑs-nɑɑse, A pɑɑsdɑ A sẽn dɑt nɑɑnegã pʋgẽ, ad A yɑɑ bũmb fãɑ Tõodɑ."},{"id":2,"translation":"Wẽnd sẽn pɑkd sẽn yi A yolsgẽ wã n kõ nebã, gɩdgd kae ye; A sẽn mong me, kõt kɑ be ɑ loogr poor ye, lɑ Yẽ lɑ Zɩsg lɑ bʋʋd minim Soaba."},{"id":3,"translation":"Yaa yãmb nebɑ! Tẽeg-y Wẽnd neema wã A sẽn kõ yãmbã; rẽ yĩngɑ nɑɑnd zẽng sẽn kɑ Wẽnd n dɩlgd yãmb tɩ yit sɑɑsẽ wã lɑ Tẽngã? Soɑb sẽn tũud kɑe rẽndɑ Yẽ. Yɑɑ wãn tɩ b tɑr yãmb n tɑt n teesdẽ?"},{"id":4,"translation":"Lɑ b sã n yɑgs foom, sɩd la hakɩɩka, b rag n yɑgsɑ tẽn-tʋmdb sẽn deng foom tɑoore, lɑ Wẽnd nengẽ lɑ yεlã fãa lebgr zĩigɑ."},{"id":5,"translation":"Yaa yãmb nebɑ! Ad Wẽnd pʋlengã yɑɑ sɩda, bɩ y rɑ bɑs tɩ dũni wã vɩɩm belg yãmb n tõog ye, lɑ y rɑ wɑ sɑk tɩ bεlgdã me wɑ belg yãmb n tõog ye."},{"id":6,"translation":"Ad Sʋɩtãanã yɑɑ bε yãmb yĩngɑ, bɩ y rɩk-ɑ n mɑɑn y bε, ad a boondɑ a sullã bʋɩl yĩng lɑ b nɑ nɑɑg Bugum rãmbẽ wã bɑlɑ."},{"id":7,"translation":"Neb nins sẽn kɩllã naong-kεgeng be b yĩngɑ, lɑ neb nins sẽn kõ-b sɩd lɑ b tʋm tʋʋm-sõama wã, yaafg lɑ keoor sẽn bεdem be b yĩngɑ."},{"id":8,"translation":"Rẽ yĩngɑ ned ning b sẽn nɑgs ɑ tʋʋm-wẽng n kõ-ɑ t'ɑ ne-ɑ tɩ yɑɑ sõma, yẽ soab ne tʋʋm-sõɑmɑ soɑb yaa wala tɑɑba? Ad Wẽnd menesd A sẽn dɑt ɑ soɑb lɑ A kãndg A sẽn dɑt ɑ soɑba, bɩ f rɑ wɑ sãam f sũur b yĩng ye, ad Wẽnd mii b sẽn maandã."},{"id":9,"translation":"Lɑ Wẽnd lɑ sẽn tʋmd sebdã tɩ b rãmbd sɑwɑt tɩ Tõnd peegd-b n kẽngd tẽn-koεεngẽ n tɑll-ɑ n vʋʋg Tẽngã ɑ sẽn ki poore, yɑɑ woto bɑl lɑ kũ-rãmb vʋʋgrã."},{"id":10,"translation":"Ned ning sẽn yɩ n dɑt zɩslem, ad zɩslemã gill yɑɑ Wẽnd soolem, Yẽ nengẽ lɑ gom-sõma wã rʋʋdɑ; lɑ tʋʋm-sõngo A zẽkd-a-la yĩngri. Lɑ sẽn rɑbsd-b rɑbɑ-wẽnsã, naong sẽn yɑɑ kɛgeng be b yĩngɑ, b raba wã me nɑ n sãɑmɑme n kɑ tɑll yõod ye."},{"id":11,"translation":"Lɑ Wẽnd naana yãmb ne sẽn yi tomẽ, rẽ poorẽ ne sẽn yi yĩn-koomẽ, rẽ poorẽ t'A mɑɑn yãmb yiib-yiibu, rɑo lɑ paga, lɑ pɑg kɑ be sẽn nɑ n rɩk pʋgɑ, bɩ ɑ rogdame, rẽndɑme t'A mii tiiri. Bõn-nɑɑndg kɑ be sẽn nɑ vɩɩm n pɑɑs bɑɑ bilfu, bɩ a vɩɩmã booge, rẽndɑme tɩ rɑ gʋlsɑ sebr pʋgẽ. Ad rẽndɑ yɑɑ nɑɑnɑ wʋsg ne Wẽnde."},{"id":12,"translation":"Lɑ moɑg ɑ yiibã ka wõnd taab ye, yãoã (koomã yaa noogo, n sakd yũubu, t'a to wã (koom) yaa yɑmsem bɑgɑ. Yãmb rɩtɑ nem-bʋgs sẽn yit b yiibã fãa pʋgẽ, lɑ y yiisd nɑgem-teoog n yeelgdẽ; tɩ fo yãt kogl-bεdã tɩ b wedgd n teesdẽ, bʋɩl yĩng lɑ yãmb bɑo sẽn yi Wẽnd yɩɩdlemã, tɩ sãnd-sãnde yãmb nɑ pẽge."},{"id":13,"translation":"A kẽesdɑ yʋng wĩndg pʋgẽ lɑ A kẽesd wĩndg yʋng pʋgẽ, lɑ A nom wĩntoogã lɑ kiuugã tɩ yembr fãɑ zoet n nɑ n tãɑg sɑsɑ sẽn yãk tɩ beẽ. Yẽ lɑ Wẽnd sẽn yɑɑ yãmb Soɑbã, nɑɑmã yɑɑ Yẽ n so, lɑ yãmb sẽn boond-b rãmb zẽng sẽn kɑ Yẽ wã kɑ so bɑɑ zũuf wʋʋg meng ye."},{"id":14,"translation":"Yãmb sã n bõosd-b me, b kɑ wʋmd yãmb ye, b sã n dɑ wʋm me, b kɑ nɑ n deeg yãmb yĩng ye. Yikrã rɑɑrã b nɑ n kɩɩsɑ yãmb lɑgem-n-tɑɑrã b yĩngã. La kõn n kõ foom kiba-tɩrga wala kiba-Mit ye."},{"id":15,"translation":"Yãmb ɑ nebã! Yãmb lɑ tʋlsem dãmb ne Wẽnde, lɑ Wẽnde, Yẽ lɑ Sek-m-meng Soɑb n yɑɑ pẽgr Naaba."},{"id":16,"translation":"A sã n dɑtɑ A loogdɑ ne yãmb lɑ A wɑ ne bõn-nɑɑnds pɑɑlɑ."},{"id":17,"translation":"Woto pa yɩ n yaa toog ne Wẽnd ye."},{"id":18,"translation":"Lɑ bõn-nɑɑdg kɑ tʋkd bõn-nɑɑndg tɑɑg yel-wẽng ye, lɑ yel-wẽnd soɑb sã n bool tɩ b sõng-a n tʋke, b kɑ sõngd-a n tʋk bũmb ye, bɑɑ tɩ yɑɑ rog-pẽta. Ad fo sẽn bugsdã yɑɑ neb nins sẽn yεεsd b Soɑbã baa ne b sẽn ka yã-A wã la b yalsd Pʋʋsgã. Sẽn yɩlgdɑ a menga, ɑ tʋmɑ a meng yĩng bɑlɑ, lɑ yɑɑ Wẽnd nengẽ lɑ lebgrã zĩigɑ."},{"id":19,"translation":"Lɑ zoɑng ne nin soɑb kɑ yɑa wɑ tɑɑb ye."},{"id":20,"translation":"Lɑ ligs lɑ vẽenem me kɑ yɑa wɑ tɑɑb ye."},{"id":21,"translation":"Lɑ mɑɑsem ne pems tʋʋlg me kɑ yɑa wɑ tɑɑb ye."},{"id":22,"translation":"Lɑ vɩtb lɑ kɩɩms kɑ yɑa wɑ tɑɑb ye, ad Wẽnd wʋmsdɑ A sẽn dɑt soɑbɑ, lɑ fo kɑ tõe tɩ sẽn be-b yɑɑdẽ wã wʋm ye."},{"id":23,"translation":"Fo kɑ yɩ, rẽndɑ bugsd bɑlɑ."},{"id":24,"translation":"Ad Tõnd tʋmɑ foom tɩ f yɑɑ sũ-noɑɑgd lɑ bugsdɑ, lɑ zãma kɑ zĩnd sẽn loog rẽndɑme tɩ bugsd zĩnd b pʋgẽ."},{"id":25,"translation":"Lɑ b sã n yɑgs foom, sɩd la hakɩɩka, sẽn deng-b bãmb tɑoorã me yɑgsɑme. B tẽn-tʋʋmbã waa b nengẽ ne yel-vẽenese, lɑ sεb toor-toore, lɑ sebr sẽn yɑɑ vẽenem."},{"id":26,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ Tõnd yõk neb nins sẽn kɩfl-bã, lɑ Tõnd sãbsgã yɩɩ wãn-wãna?"},{"id":27,"translation":"Fo kɑ yã tɩ Wẽnd sikɑ koom tɩ yi sɑɑsẽ wã tɩ Tõnd tɑll-ɑ n yiis tɩ-biis kõbg sẽn yõs tɑɑbɑ. Bee tãmsã pʋgẽ, soay sẽn yɑɑ miid lɑ pεεla tɩ b kõbgã yõs tɑɑbɑ, lɑ soɑy sɑblem sẽn tar pãnga."},{"id":28,"translation":"Lɑ nebã pʋgẽ, lɑ bõn-yãnemdɩ wã, lɑ rũm-mugsã me pʋgẽ, kõbg yõsa tɑɑbɑ me woto. Ad sẽn yεεsd-b Wẽnd A yembsã pʋgẽ, yɑɑ bãngdbã bɑlɑ, ad Wẽnd yɑɑ Zɩsg n yɑɑ Yaafdɑ."},{"id":29,"translation":"Ad neb nins sẽn kɑremd Wẽnd Sẽbrã lɑ b yɑlsd Pʋʋsgã lɑ b yãkd Tõnd sẽn dɩlg-ba n mɑɑnd neer ne solgr lɑ vẽenegã, b tẽedɑ tolb sẽn kɑ nɑ n bõn ye."},{"id":30,"translation":"Bʋɩl yĩng lɑ A rol-b b keoorã lɑ A pɑɑs-b sẽn yi A yɩɩdlemẽ wã, ad A yɑɑ Yaafd n yɑɑ bark Pʋʋsd."},{"id":31,"translation":"Lɑ Tõnd sẽn tũus bũmb ning n sikd fo zug sẽn yi sebrã pʋgẽ wã, yẽ lɑ sɩdã n sɩdgd sẽn deng yẽnda tɑoorã, ɑd Wẽnd yɑɑ kiba-Mitɑ n yɑɑ Netɑ ne A yembsã."},{"id":32,"translation":"Rẽ poorẽ Tõnd ledsɑ Tõnd sẽn tũus-b rãmb D yembsã pʋgẽ wã sebrẽ wã. Be b pʋgẽ sẽn yɑɑ wẽg-m-meng rãmba, be b pʋgẽ sẽn mɑɑnd tɩ zems soɑb, be b pʋgẽ wã me sẽn yɑɑ põsd ne yel-sõɑmɑ tʋʋmɑ, sẽn tũ ne Wẽnd rɑɑbo, rẽ lɑ yɩɩdlem kẽengã."},{"id":33,"translation":"Yɑɑ Adan arzãn zɑgsẽ wã la b kẽeda, b yeelgd-b-la zũy sẽn yaa sãnem lɑ lʋ'lʋ' zũyã, lɑ b fut ɑ pʋgẽ yɑɑ Hɑrɩɩre."},{"id":34,"translation":"Lɑ b yeele: \"pẽgr be ne Wẽnde, sẽn loogɑ ne sũ-sãɑngã n bɑs tõndã, ad tõnd Soɑbã yɑɑ Yaafd n yɑɑ Pẽgr Naaba."},{"id":35,"translation":"Sẽn sikɑ tõnd zĩndg Zakẽ ne A yɩɩdlemã, paab zɑkẽ, yaams kɑ pɑɑmd tõndo, bãɑg me kɑ pɑɑmd-d be."},{"id":36,"translation":"Lɑ sẽn kɩfl-bã, Gεhɑnnɑm be b yĩngɑ; b pa tolgd n kʋ-b tɩ b ki n pɑɑm n vʋʋse, b leb n kɑ woogd b naongã me. Yɑɑ woto bɑl lɑ Tõnd rond kɩfr buudã fãɑ."},{"id":37,"translation":"Lɑ bãmb be ɑ pʋgẽ n kɑɑsd n yetẽ: \"d Soɑbɑ! Yiis-d tɩ d na tʋm tʋʋm-sõɑmɑ sẽn yõsgd ne tõnd sẽn dɑ yɩ n tʋmdẽ wã\" .Rẽ yĩngɑ Tõnd kɑ woglg yãmb yõyã tɩ sek ned ning sẽn dɑt tẽegre, tɩ bugsdã me wɑ yãmb nengẽ? Bɩ y lemd naongã, tɩ sõɑngd kɑ be wẽgdbã yĩng ye."},{"id":38,"translation":"Ad Wẽnd yaa saas la Tẽng yel-soalem Mita, ad Yẽ yaa Bãngd ne sẽn be sũyẽ wã."},{"id":39,"translation":"Yẽ lɑ sẽn mɑɑn yãmb tɩ y yɑa lεdsdb Tẽngã zugu, rẽnd sẽn kɩfla, yẽ soɑb kɩflg bee ne-ɑ, lɑ kɩflgã kɑ pɑɑsd-b sã n ka gẽeg b Soɑbã nengẽ, lɑ kɩflgã kɑ pɑɑsd-b rẽndɑ bõne."},{"id":40,"translation":"Yeele: \"yãmb yãa yãmb lɑgem-n-tɑɑs nins yãmb sẽn kot-b rãmb zẽng sẽn kɑ Wẽndã, kõ-y Mɑɑm kibɑr wε? Bõe lɑ b naan Tẽn-gãongã zugu? Bɩ b tɑrɑ lɑgem-n-tɑɑr sɑɑsẽ wã? Bɩ Tõnd kõ-b-lɑ sebr tɩ bãmb tɑr tikr ɑ pʋgẽ, ka woto ye, ad wẽgdbã kɑ pʋlemd tɑɑb rẽndɑ belg-m-meng bɑlɑ."},{"id":41,"translation":"Ad Wẽnd n gãt saasã lɑ Tẽngã tɩ b kɑ lʋɩtẽ ye. Sã n be lʋɩɩs tɩ b nɑ n lʋɩ, Wẽnd sẽn yãk A toogo, ned a to kɑ be sẽn nɑ n gãd-b ye, ɑd A yɑɑ Tõog-m-meng Soɑbɑ n yɑɑ yɑɑfg Nɑɑbɑ."},{"id":42,"translation":"Lɑ b wẽen ne b pãngã fãa tεk ne Wẽnd tɩ bugsd sã n da wɑ bãmb nengẽ fãa, b rag n na tẽeg tɩrg n yɩɩd zãma a yembrã; bugsdã sẽn yɑool n wɑ wɑ b nengẽ wã, kɑ pɑɑs-b rẽndɑ zoe-n-lɑk bɑlɑ."},{"id":43,"translation":"Wɑoog-m-meng maaneg Tẽngã zug lɑ wẽnem rɑbɑ bal yĩngɑ; lɑ wẽnemã rɑbɑ kɑ pɑɑmd rẽndɑ ɑ rãmbã bɑlɑ. Rẽ yĩngɑ bãmbã gũudɑme tɩ kɑ rẽenem dãmbã yellã sẽn bɑɑs to-to wã? Lɑ fo kõn n tol n pɑɑm Wẽnd mɑnesmã teoong ye."},{"id":44,"translation":"Rẽ yĩngɑ bãmb kɑ nɑ n kẽn Tẽngã zug n ges sẽn deng-b bãmb tɑoorã bɑɑsg sẽn yɩ to-to? Lɑ b rɑ yɩɩdɑ bãmb ne pãng keelem. Wẽnd kɑ yɩ n kong pãng ne bũmb bɑɑ fʋɩ sẽn be sɑɑsẽ bɩ Tẽng zug ye; ad Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Bãngd n yaa Tõetɑ."},{"id":45,"translation":"Lɑ Wẽnd sã n dɑ yõkdẽ nebã ne b sẽn tʋmã, A kõon n bɑsẽ bõn-yãnemdg Tẽngã poor zug ye, lɑ sẽn be bɑlɑ yɑɑ t'A yɑoond-b lɑme n nɑ tãɑg sɑsɑ sẽn yãk tɩ beẽ; tɩ b sɑsɑ wã sã n wɑ tɑ, ad Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Net ne A yembsã."}]},{"id":36,"verses":[{"id":1,"translation":"Yaɑ Sɩɩn[1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"M wẽen ne Alkʋrãanã sẽn bʋ n manegã."},{"id":3,"translation":"Sɩd la hakɩɩka fo bee tẽn-tʋʋmbã pʋgẽ."},{"id":4,"translation":"N be so-tɩrg zugu."},{"id":5,"translation":"N yaa wilb Naabã sikri, sẽn yaa yolsg Naabã."},{"id":6,"translation":"Bʋɩl yĩng tɩ f bugs neb b sẽn pa bugs b baaba-rãmba, tɩ bãmb yaa yam yaal-yaal rãmba."},{"id":7,"translation":"Sɩd la hakɩɩka gomdã sɩdga b wʋsg fãa zugu, tɩ bãmb pa kõt sɩd ye."},{"id":8,"translation":"Ad Tõnd ninga b yubliẽ wã goala tɩ b tʋg n teeg b lεmã, tɩ b nemsã nake."},{"id":9,"translation":"La D ning koak b taoorã, la b poorẽ wã me koaka, n lud-b tɩ b pa neẽ ye."},{"id":10,"translation":"La yaa a ye b zugu, fo bugs-b lame maa fo pa bugs-ba: b pa kõt sɩd ye."},{"id":11,"translation":"Ad fo sẽn bugsdã yaa ned ning sẽn tũuda tẽegrã, la a yaeesd Ar-rahmaan (yolsg) Naabã ne a sẽn lillã fãɑ. Bɩ f noog a sũur ne yaafa la keoor sẽn yaa bedre."},{"id":12,"translation":"Ad Tõnd n vʋʋgd kũ-rãmbã, la D gʋlsd bũmb ning b sẽn tʋm tɩ reng taoorã, la b vũunã, la bũmbã fãa Tõnd tigim-a-la gaf-vẽeneg pʋgẽ."},{"id":13,"translation":"La f rɩk bilgr ne-ba, ne tẽngã rãmba, wakat ning tẽn-tʋʋmbã sẽn wa n wa-a wã."},{"id":14,"translation":"Wakat ning Tõnd sẽn wa n tʋms neb a yiib b nengẽ, tɩ b yags b yiibã, tɩ Tõnd paas tab soaba, tɩ b yeele: \"Ad tõnd yaa b sẽn tʋms-b rãmb yãmb nengẽ\"."},{"id":15,"translation":"Tɩ b yeele: \"yãmb pa yɩ rẽnda ninsaalb bal wala tõndo, la Ar-rahmaan Naab pa sik bɑɑ fʋɩ, yãmb pa yɩ rẽnda yagdb bala\"."},{"id":16,"translation":"Tɩ b yeele: \"tõnd Soabã miime tɩ ad tõnd yaa b sẽn tʋms-b rãmb yãmb nengẽ\","},{"id":17,"translation":"La pa be tõnd zug rẽnda taas vẽeneg bala\"."},{"id":18,"translation":"Tɩ b yeele: \"wɩɩbd n paam tõnd yãmb yĩnga, la tɩ yãmb sã n pa base, d na lob-y neer-neere, la naong sẽn zabd na paam yãmba sẽn yi tõnd nengẽ\"."},{"id":19,"translation":"Tɩ b yeel: \"yãmb wɩɩbdã bee ne yãmba. B tẽeg yãmb yĩng (la y yet woto?). Pa woto ye! Yãmb yaa neb sẽn yaa maan-n-zʋʋg rãmba\"."},{"id":20,"translation":"Tɩ rao yi tẽngã yaang n wa ne yãgbo, n yeele: \"mam neba! Tũ-y tẽn-tʋʋmbã'',"},{"id":21,"translation":"Tũ-y neb nins sẽn pa kot-b yãmb keoorã, tɩ bãmb yaool n yaa kãndgdbã."},{"id":22,"translation":"La yaa bõe n tar maam tɩ m pa na n tũ Soab ning sẽn naana maamã, la yaool n yaa Yẽnda nengẽ la b na n lebs yãmbã?"},{"id":23,"translation":"Rẽ yĩnga m na gãd soab-rãmb zẽms sẽn pa Yẽnda, tɩ Ar-rahmaan Naab sã n tʋll maam ne wẽnga, b sugsgã pa nafd maam bɑɑ fʋɩ! B pa fãagd maam me."},{"id":24,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, wakat-kãngã m bee meneng sẽn vẽeneg pʋgẽ."},{"id":25,"translation":"Ad mam kõo sɩd ne yãmb Soabã, bɩ y kelg-ma\"."},{"id":26,"translation":"Tɩ b yeel-ɑ (b sẽn kʋ-ɑ poorẽ); \"kẽ arzãnã\". T'a yeele: \" kato! Mam nebã sã n ra bãngẽ pɑ são,"},{"id":27,"translation":"Bũmb ning mam Soabã sẽn yaaf maamã la A naag maam b sẽn waoog-b rãmbã pʋgẽ\""},{"id":28,"translation":"La Tõnd pa sik a nebã zug tãp-biis (soddaas) sẽn yi saasẽ b sẽn kʋ-ɑ wã poor ye. Tõnd pa yɩ n yaa Sikdb me."},{"id":29,"translation":"Pa yɩ rẽnda Kaas-vuk bal tɩ bãmb yaa sẽn ki."},{"id":30,"translation":"Ad bõn be yembsã zugu, tẽn-tʋʋm buud pa wat b nengẽ rẽndame tɩ b yɩ n yaand-a."},{"id":31,"translation":"Rẽ yĩnga, bãmb pa bãng tɩ sõor waoog Tõnd sẽn halk zãma-rãmb sẽn reng bãmb taoore, tɩ b pa le tõe n legb n wa bãmb nengẽ."},{"id":32,"translation":"La b ned kãm fãa gilli, rẽndame tɩ b na n waa ne-a Tõnd nengẽ."},{"id":33,"translation":"La tagmas sẽn na wilg bãmba, yaa Tẽng koεεngã, Tõnd vʋʋgd-a lame la D yiisd a pʋgẽ bõn-bεεla, tɩ beenẽ la b rɩta."},{"id":34,"translation":"La Tõnd maan a pʋgẽ tamarʋ-tɩɩse pʋt la siba, la D pus ko-ninã Tẽngɑ pʋgẽ."},{"id":35,"translation":"Bʋɩl yĩng tɩ b na rɩ a biisã, la bãmb nusã sẽn tʋm bũmb ninga. Rẽ yĩnga b pa na n pʋʋs barka?"},{"id":36,"translation":"Yɩlgemd be ne Naab ning sẽn naan kõbgã gillã, sẽn yaa Tẽngã sẽn bulsdi la sẽn yi bãmb mensẽ wã la bũmb ning b sẽn pa mi."},{"id":37,"translation":"La tagmas sẽn na n wilg bãmba, yaa yʋngã. Tõnd yiisda windgã a pʋgẽ tɩ bãmb yaa sẽn be likẽ."},{"id":38,"translation":"La wĩndoogã zoetame n tʋg a tablg zĩigẽ, ad rẽnda yaa wilb Naabã kordgo, minim Naabã kordgo."},{"id":39,"translation":"La Kiuugã Tõnd kord-a-la ne sigb zĩisi, hal t'a wa tʋg n lebg wala tamar gĩnɑ wilã sẽn kʋdge."},{"id":40,"translation":"Pa segd ne Wĩndtoogã t'a paam Kiuugã, yʋngã me pa rengd wĩndgã; la b fãa be ween-n-vɩɩgẽ n rugda."},{"id":41,"translation":"La tagmas sẽn na n le wilg bãmba, Tõnd rɩka bãmb koamã kogl-pitgã pʋgẽ."},{"id":42,"translation":"La D naan sẽn wõnd rẽ n kõ-ba, b sẽn na zombe."},{"id":43,"translation":"La d sã n da tʋllẽ, D bõrd-b lame, tɩ sõngd ka ne-b ye, tɩ b ka na n fãag-b me ye."},{"id":44,"translation":"Sã n pa yolsg sẽn yi Tõnd nengẽ yĩnga la wʋm-noog n tʋg n tãag wakato."},{"id":45,"translation":"La b sã n yeel-ba \"gũus-y bũmb ning sẽn be yãmb taoorã la sẽn be yãmb poorẽ wã tɩ sãnd-sãnde b na yols yãmbã\"."},{"id":46,"translation":"Lɑ Aɑyɑr buud pɑ be sẽn nɑ wɑ b nengẽ, sẽn yaa b Soɑbã Aɑyɑy rẽndɑme tɩ b yɩ bɑlldb n yi-ɑ."},{"id":47,"translation":"La b sã n yeel-ba: \"yãk-y bũmb ning Wẽnd sẽn kõ yãmbã n nafe\". Sẽn kɩfl-bã yeta sẽn kõ-b sɩdã \"tõnd na rɩlg ned ning Wẽnd sẽn da na n rɩlg a soab t'A sã n da ratẽ? Yãmb pa be rẽnda meneng sẽn vẽneg pʋgẽ\"."},{"id":48,"translation":"La b yetẽ: \"yaa rabʋr la pʋleng-kãngã, tɩ y sã n togsda sɩda?\""},{"id":49,"translation":"B pa kolld rẽnda Kaas-vuk bal tɩ rɩk-ba, n mik tɩ bãmb ra zabda taaba."},{"id":50,"translation":"Tɩ b pa tõe n kõ sagelle, b pa lebg me n tʋg b nebẽ wã."},{"id":51,"translation":"Tɩ b fʋʋs Baorgẽ wã, tɩ bãmb yaa sẽn yit b yaadẽ wã n yãgd n tʋgd b Soabã nengẽ."},{"id":52,"translation":"Tɩ b yeele: \"yaa tõnd wɩɩbdo! Ãnd n yik tõnd d gãasẽ wã?\" Yaa wãndã la Ar-rahmaan Naab sẽn pʋlmã, la tẽn-tʋʋmbã togsa sɩda."},{"id":53,"translation":"Pa yɩ rẽnda Kaas-vuk bala, tɩ bãmb fãa gill yaa b sẽn na n wa ne Tõnd nengẽ."},{"id":54,"translation":"La rũndã, b pa wẽgd yõor baa fʋɩ, la b pa rond-y me, rẽnda bũmb ning y sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":55,"translation":"Ad arzãn koambã, rũndã b bee wʋm-noog soagl pʋga,"},{"id":56,"translation":"Bãmb ne b pagb bee maasem pʋsẽ, n be gãas zut n kɩla."},{"id":57,"translation":"B tara tɩ-biis a pʋgẽ, la b leb n tar b sẽn rat fãa."},{"id":58,"translation":"\"Salaam\" tɩlgr koεεg sẽn yi Soab nengẽ sẽn yaa Yolsdã be ne bãmbɑ."},{"id":59,"translation":"La balg-y rũnda, yaa yãmb a nin-wẽnse!"},{"id":60,"translation":"Rẽ yĩnga M ra pa sagl yãmba, yaa yãmb Adam koamba, tɩ y ra tũ a Sʋɩtãanã? Tɩ ɑd a yaa bε sẽn vẽneg ne yãmba."},{"id":61,"translation":"La y tũ Maam, wãnde la sor sẽn yɑɑ tɩrga."},{"id":62,"translation":"La sɩd la hakɩɩka a menemsa yãmb pʋgẽ bõn-naands wʋsgo, rẽ yĩnga yãmb pa yɩ n paam yam?"},{"id":63,"translation":"Wãnde la Gεhannem ning b sẽn da yɩ n pʋlem yãmbã."},{"id":64,"translation":"Kẽ-y-yã-a rũnda, yãmb sẽn da yɩ n kɩfendẽ wã yĩnga."},{"id":65,"translation":"Rũnda D sẽta b noyã tɩ b nusã gom ne Tõndo, tɩ b nãoã seet bũmb ning b sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":66,"translation":"La tɩ Tõnd sã n da tʋllẽ, D naan n yẽes b ninã, tɩ b reng taab sorẽ wã, la b na n yãa wãn-wãna?."},{"id":67,"translation":"La tɩ D sã n da tʋllẽ, D na n toeem b naanegã b zĩisẽ wã, tɩ b pa tõe n kẽnge, b pa tõe n lebg me."},{"id":68,"translation":"La Tõnd sẽn wogl a soab yõore, D boogd-a-la naanegã wɛɛngẽ, b pa tar yam la?."},{"id":69,"translation":"La Tõnd pa wilg-a yɩɩl ye, la a pa sõmb ne-a me ye, a pa yɩ rẽnda tẽegr la Alkʋrãan sẽn vẽnege."},{"id":70,"translation":"Bʋɩl yĩng t'a na bugs ned ning sẽn yaa vɩta, la gomdã sɩdg kɩfr-rãmbã zugu."},{"id":71,"translation":"Rẽ yĩnga bãmb pa yã tɩ Tõnd naana neema rũms n kõ-ba, sẽn yaa Tõnd Nus sẽn tʋme, tɩ bãmb n so-ba?"},{"id":72,"translation":"La D nom-b n kõ-ba. Be b pʋgẽ b sẽn zombde, be b pʋgẽ me b sẽn rɩte."},{"id":73,"translation":"La b leb n tar nafa b pʋgẽ la bõn-yũudi, b pa na n pʋʋs barka?"},{"id":74,"translation":"La b gãda soaben-dãmb zẽng sẽn pa Wẽnde, sãnd-sãnde b na sõng bãmba."},{"id":75,"translation":"B pa tõe n sõng-b ye; pa rẽ meng ye, bãmb meng yɑɑ tãp-biis (sodaase) n gũud-ba, lɑ bãmb ne b rʋbsã yɑɑ wɑtbɑ Bugmẽ wã."},{"id":76,"translation":"Bɩ b gomdã ra wa sãam fo sũur ye, ad Tõnd mii bũmb ning b sẽn solgdã la b sẽn vẽnegdã."},{"id":77,"translation":"Rẽ yĩnga ninsaal pa yã tɩ Tõnd naan-a lame ne mani, la a sẽn yik n lebg tak-n-taar sẽn vẽneg soaba."},{"id":78,"translation":"La a rɩk bilgr ne Tõndo, n yaool n yĩm a naanegã; n yeele: \" Ãnd n tõe n vʋʋg kõab tɩ b sã n kẽ bugdu?\"."},{"id":79,"translation":"Yeele: \"Soab ning sẽn yẽbg-a rẽenemã n vʋʋgd-a, la Yẽnd n yaa Mit ne naaneg fãa\"."},{"id":80,"translation":"\"Soab ning sẽn maana bugum n kõ yãmbã n yi tɩ-maasrẽ wã, tɩ yãmb yaa sẽn widgd ne-a\"."},{"id":81,"translation":"Rẽ yĩnga Soab ning sẽn naana saasã pa tõe n naan b bilgr sɩda? A toeeme! La Yẽnda la naaneg tõog Soaba n yaa Mita."},{"id":82,"translation":"Ad A sã n rat bũmbu, yaa A yeel-a bala: \"yɩ\" . T'a be yɩɩbẽ."},{"id":83,"translation":"Rẽnd yɩlgemd be ne Naab ning bũmb fãa soolem sẽn be A Nugẽ wã, la Yẽ nengẽ la b na n lebs yãmba."}]},{"id":37,"verses":[{"id":1,"translation":"M wẽen ne Mɑlεgs tedgdbã, rulg-rulgã."},{"id":2,"translation":"La sẽn tãsd-b Sɑwɑtã tãsg tεkẽ n peegd-b n teesd Wẽnd sẽn tʋllẽ."},{"id":3,"translation":"La sẽn karemd-b Tẽegrã sẽn yɑɑ Wẽnd goɑmã."},{"id":4,"translation":"Ad yãmb Soabã, a yaa A Yembre."},{"id":5,"translation":"Saas la Tẽng la bũmb ning sẽn be b yiibã sʋk Soaba, la wĩntoog pukr zĩis Naaba."},{"id":6,"translation":"Ad Tond nagsa Dũni saagã ne faas-teed sẽn yaa ãdse."},{"id":7,"translation":"La D leb n gũus-a n yi Sʋɩtãan fãa sẽn yaa tõta."},{"id":8,"translation":"B pa tõe n kelg yĩngr rãmbã ye, b lobd-b-la wεεng fãa gilli."},{"id":9,"translation":"Tɩ yaa rigb ne sʋɩtãambã, la b le tar nang sẽn ruumdi."},{"id":10,"translation":"Rẽnda ned ning sẽn zaeeg-a zaeegr tɩ vɩleng sẽn wit pʋgl-a."},{"id":11,"translation":"Bɩ f sok-b n gese, bãmb naanegã toolem n yɩɩd bɩ yaa bũmb ning Tõnd sẽn naanã? Ad Tõnd naan-b lame ne tãnd sẽn yaa tabende."},{"id":12,"translation":"Pa woto ye, fo maanda yel-solemd tɩ bãmb yaandẽ."},{"id":13,"translation":"La b sã n tẽeg-ba, b pa tẽegd ye."},{"id":14,"translation":"La b sã n yã yel-solemde, la b sẽn boond taab n yaandẽ."},{"id":15,"translation":"La b yeel yã: \"yãoã pa yɩ rẽnda tɩɩm sẽn vẽnege\"."},{"id":16,"translation":"B yeelame: \"rẽ yĩnga tõnd sã n ki n lebg tom la kõaba, b na leb n vʋʋg tõndo tɩ d yɩ nɑɑn-pɑɑlle?"},{"id":17,"translation":"La tõnd saam-rẽemsã fãa?\""},{"id":18,"translation":"Yeele: \"n-ye\". Tɩ yãmb yaa b sẽn faag-b rãmba."},{"id":19,"translation":"Ad a yaa tãs-vuk bal tɩ bãmb yaa sẽn gete."},{"id":20,"translation":"Tɩ b yeele: \"yaa tõnd wɩɩbdo! Yãwã yaa rolbã raare."},{"id":21,"translation":"Yãoã yaa welgr raar ning yãmb sẽn da yɩ n yagsdẽ wã\"."},{"id":22,"translation":"Tigim-y b rãmb nins sẽn wẽgbã la b wõnes-n-taasã la bũmb nins b sẽn da yɩ n tũudẽ wã."},{"id":23,"translation":"Zẽng tɩ pa Wẽndã, bɩ y kãag-y-b n tʋg Bugmã sorẽ."},{"id":24,"translation":"La y yals-y-ba, tɩ b na n sok-b lame."},{"id":25,"translation":"Yaa bõe n tar yãmb tɩ y pa sõngd taaba?."},{"id":26,"translation":"Pa woto ye, bãmbã rũnda, b yaa sak-n-tũ rãmba."},{"id":27,"translation":"Tɩ b sãnda togl sãnda n sogsd taaba."},{"id":28,"translation":"N yetẽ: \"ad yãmb ra yɩɩme n wat tõnd nengẽ ne pãnga\"."},{"id":29,"translation":"Tɩ b yeele: \"yãmb pʋs n ra pa yɩ n yaa sɩd-kõtb ye\"."},{"id":30,"translation":"La tõnd ra pa tar pãng yãmb zug ye, yãmb pʋs n ra yɩɩ neb sẽn yaa kεdgdba."},{"id":31,"translation":"Tõnd Soabã gomd sɩdga tõnd zugu, ad tõnd yaa (naongã) lεmbdba."},{"id":32,"translation":"Tɩ tõnd kedg yãmba, ad tõnd yɩɩme n yaa kεdgdba."},{"id":33,"translation":"La raar-kãngã, b fãa yaa lagem-n-taas naongã pʋga."},{"id":34,"translation":"Ad tõnd yaa woto bal la D tʋm ne nin-wẽnsã."},{"id":35,"translation":"Ad bãmb ra yɩɩme tɩ b sã n yeel-ba: \"soab kae sã n pa Wẽnde\". La b sẽn maand waoog-m-menga."},{"id":36,"translation":"La b yetẽ: \"rẽ yĩnga tõnd yaa d soben-dãmbã basdba, yɩɩn-yɩɩnd sẽn yaa gãeeng yĩnga?\"."},{"id":37,"translation":"Pa woto dɛ! A waa ne sɩd la a sɩdg tẽn-tʋʋmbã."},{"id":38,"translation":"Ad yãmb yaa naon-zabdgã lεmbdba."},{"id":39,"translation":"La b pa rond yãmb rẽnda yãmb sẽn ra yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":40,"translation":"Rẽnda Wẽnd yembs nins b sẽn tɩlgã."},{"id":41,"translation":"Bãmb n tar rɩtl b sẽn mi."},{"id":42,"translation":"Sẽn yaa tɩ-biisi, tɩ bãmb yaa b sẽn waoog-b rãmba."},{"id":43,"translation":"Tɩ b be Neema arzãn-rãmbã pʋsẽ."},{"id":44,"translation":"N be gãt zutu, n togl taaba."},{"id":45,"translation":"Tɩ b gilgd b zut ne ko-tees sẽn yɑɑ yolgemd wɑlɑ ko-nifri."},{"id":46,"translation":"Pεεlg faddd n yaa noog ne a yũudba."},{"id":47,"translation":"Suub kɑ ɑ pʋgẽ ye, ɑ pa zɑbd b zutu."},{"id":48,"translation":"La b tara pagb sẽn yaa ges-koees rãmba, n yaa pʋg-neeb nin sẽn yalme."},{"id":49,"translation":"B yaa wala gεl b sẽn gũusi."},{"id":50,"translation":"Tɩ b sãnda togl sãnda n sogsd taaba."},{"id":51,"translation":"Yεt n yeel b pʋgẽ wã : \"ad mam ra tara zaoa."},{"id":52,"translation":"T'a ra yetẽ: \"rẽ yĩnga fo lagma sɩd-kõtbã bɩ?''."},{"id":53,"translation":"Tõnd sã n ki n lebg tom la kõaba rẽ yĩnga tõnd yaa b sẽn na n rol-b rãmb bɩ?\""},{"id":54,"translation":"Tɩ sɩd-kõtã yeel tũud-n-tɑɑsã sẽn be ɑrzãnɑ: \"rẽ yĩnga yãmb pɑ na n wa tɩ d lik n ges ɑ sẽn mɑɑnegɑ?\""},{"id":55,"translation":"T'a lɩk n yã-a Bugmã sʋka."},{"id":56,"translation":"T'a yeele: \"m wẽen ne Wẽnde, fo ra na n halka maam,"},{"id":57,"translation":"La sã n ka mam Soabã neema wã yĩngã, m ra na n zĩnda b sẽn wa ne-b rãmb Bugmẽ wã."},{"id":58,"translation":"M mi tɩ tõnd ɑ ɑrzãn koɑmb pa kiidb lɑ?."},{"id":59,"translation":"Rẽnda d kũ-rãeengã? Tõnd pa b sẽn na n nams-b rãmb me ye?."},{"id":60,"translation":"Ad woto la pʋɩ-bedre."},{"id":61,"translation":"Bɩ tʋmdbã tʋme, woto bilgr paoong yĩnga."},{"id":62,"translation":"Señ togs tɩ loogã, yẽ la sigb zĩig sõama sẽn yɩɩd bɩ yaa zakʋʋm tɩɩgã (tʋk sẽnego) ?."},{"id":63,"translation":"Tõnd naan-a lame t'a yaa zarbg-n-gεsg ne wẽgdbã."},{"id":64,"translation":"Ad a yaa tɩɩg sẽn yit Bugmã yẽgrẽ."},{"id":65,"translation":"A bĩisã yaa wala Sʋɩtãams zutu."},{"id":66,"translation":"La bãmb na n rɩ-a lame n pids-a b pʋsã."},{"id":67,"translation":"Rẽ poorẽ b tara bõn-yũudi sẽn gẽdg ne ko-tʋʋlg n na n paas a zugu."},{"id":68,"translation":"Rẽ poorẽ ad b lɛbeng zĩig yaa Bugmẽ wã."},{"id":69,"translation":"Ad bãmb mika b saam-dãmbã tɩ b yaa menemdba."},{"id":70,"translation":"Tɩ bãmb yaa sẽn zoet n wurd b vũunã tũub zugu."},{"id":71,"translation":"La sɩd la hakɩɩka rãeenem rãmbã wʋsg sẽn reng bãamb taoor menmame."},{"id":72,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd tʋmsa bugsdb b pʋgẽ."},{"id":73,"translation":"Bɩ f ges b sẽn bugs-b rãmbã baasg yɩɩ wãn-wãna?"},{"id":74,"translation":"Rẽnda Wẽnd yembs nins b sẽn tɩlgã, (bãmb nɑ n põsɑ nɑngã)."},{"id":75,"translation":"La sɩd la hakɩɩka a Nuuh boola Tõndo, la sakdb sɑkr sẽn be neer n yɩɩd yaa Tõndo."},{"id":76,"translation":"La D tɩlg-a-la ne a zakã rãmb n yi nan-bedrã."},{"id":77,"translation":"La D maan a koambã tɩ bãmb la kεlldba."},{"id":78,"translation":"La D bas tɩ b na n wa gomd a yell yaoolem rãmbẽ wã."},{"id":79,"translation":"Tɩlgr be ne a Nuuh bõn-naandsã pʋga."},{"id":80,"translation":"Ad yaa woto bal la Tõnd rond manegdbã."},{"id":81,"translation":"Ad a yaa Tõnd yembs nins sẽn yaa sɩd-kõtbã a yembre."},{"id":82,"translation":"Rẽ loogr poorẽ tɩ Tõnd na n bõr neb a taabã."},{"id":83,"translation":"La sẽn be a sõngdbã pʋgẽ, yaa a ɭbraahɩɩm."},{"id":84,"translation":"Wakat ning a sẽn wa a Soabã nengẽ ne sũur sẽn yɩlge."},{"id":85,"translation":"Wakat ning a sẽn wa n yeel a saambã la a zãma wã: \"yaa bõe la yãmb sẽn tũudã?\""},{"id":86,"translation":"Zĩri soben-dãmb zẽng sẽn pa Wẽnd la yãmb rata?"},{"id":87,"translation":"La yãmb tẽeda wãn-wãn ne bõn-nãandsã Soabã, tɩ sã n sεgɑ ne lɑgm-n-tɑɑre?"},{"id":88,"translation":"T'a nak n ges ãdsẽ wã."},{"id":89,"translation":"N yeel-bɑ: \"ad mam yaa bãada\"."},{"id":90,"translation":"Tɩ b ball n yi-a n gũd b kuidsi n looge."},{"id":91,"translation":"T'a zãoos n kẽng b soben-dãmbẽ wã, n yeel: \"yãmb pa rɩt laa?''."},{"id":92,"translation":"Bõe n tar yãmb tɩ y pa gomda?\""},{"id":93,"translation":"T'a loog n ta n pãbd-b ne rɩtgo."},{"id":94,"translation":"Tɩ b togl n wat a nengẽ ne yãgbo."},{"id":95,"translation":"T'a yeele: \"yãmb tũuda bũmb ning yãmb sẽn peesdã''"},{"id":96,"translation":"Tɩ Wẽnd n yaool n naan yãmb ne bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã?"},{"id":97,"translation":"Lɑ b yeel yã: \"me-y wulg a yĩngɑ, n lobg-a bugmã pʋga\"."},{"id":98,"translation":"Tɩ b tʋls-a ne wẽnga tɩ Tõnd maan tɩ bãmb lɑ bõnɑ rãmba."},{"id":99,"translation":"T'a yeele: \"ad mam yaa loogda n tʋg m Soabẽ nengẽ, A na n kãndga maam''."},{"id":100,"translation":"Foom m Soabã! Kõ maam bi-sõngo."},{"id":101,"translation":"Tɩ Tõnd noog a sũuri ne bi-ribl (ɭsmaa-ɩɩl) sẽn yaa sugr soaba."},{"id":102,"translation":"Lɑ ɑ sẽn wa n bɩ, n ta sõng ɑ sãɑmbã n tʋm wakatã, a (ɭbraahɩɩm) yeelame: \"m biig sõngo, ad mam yãta gõeem pʋgẽ n kodgd foom, bɩ f gese fo tagsg yaa wãn-wãna?\" T'a yeele: yaa m baaba sõngo, maan b sẽn sagend foomã tɩ Wẽnd sã n sake, f na n mika maam tɩ m lagma sugr rãmbẽ\"."},{"id":103,"translation":"B yiibã fãa sẽn wa n sak n reeg b zugẽ, t'a gãneg-a a yεgdgẽ wã."},{"id":104,"translation":"Tɩ Tõnd boaal-a: \"yaa foom ɭbrahɩɩma!''"},{"id":105,"translation":"Sɩd la hakɩɩka fo sɩdga zãmsdã\", yaa woto bal la Tõnd rond manegdbã."},{"id":106,"translation":"Ad wãnda la zarb-n-gɛsg sẽn vẽnege."},{"id":107,"translation":"La Tõnd tεdg-a lame ne bõn-koadgdg sẽn bedme."},{"id":108,"translation":"La D bas tɩ b na n gomd a yʋ-noogo yaoolem rãmbẽ wã."},{"id":109,"translation":"Tɩlgr be a ɭbraahɩɩm yĩnga."},{"id":110,"translation":"Yaa woto bal la tõnd rond manegdbã."},{"id":111,"translation":"Ad a yaa Tõnd yembs nins sẽn yaa sɩd-kõtbã a yembre."},{"id":112,"translation":"La D noog a sũur ne a ɭshaaka t'a yaa nabiyaam n yi nin-sõmsẽ wã."},{"id":113,"translation":"La D bark-a (ɭsmaa-ɩɩl) la a ɭshaaka. Be b yiibã koamb pʋsẽ, manegd la wẽg-m-meng soab sẽn vẽnege."},{"id":114,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd maana neema a Musa ne a Harʋʋn zugu."},{"id":115,"translation":"La D tɩlg b yiibã la b yiibã neb n yi nan-bedrã."},{"id":116,"translation":"La D sõng-b tɩ b yɩ n yaa bãmb la windba."},{"id":117,"translation":"La D kõ b yiibã gaf-vẽenega."},{"id":118,"translation":"La D kãndg b yiibã n tʋg so-tɩrga."},{"id":119,"translation":"La D bas tɩ b na wa gomd b yiibã yʋ-noogo yaoolem rãmbẽ wã."},{"id":120,"translation":"Tɩlgr be a Musa ne a Harʋʋn yĩnga."},{"id":121,"translation":"Ad yaa woto bal la Tõnd rond manegdbã."},{"id":122,"translation":"Ad b yiibã bee Tõnd yembs nins sẽn yaa sɩd-kõtbã pʋgẽ."},{"id":123,"translation":"La sɩd la hakɩɩka a ɭlyaas bee tẽn-tʋʋmbã pʋgẽ."},{"id":124,"translation":"Wakat ning a sẽn wa n yeel a nebã: \"yãmb pa zoet Wẽnde?."},{"id":125,"translation":"Yãmb tũuda a Baal (rʋbga) la y basd Naand sẽn yɩɩd a ne sõmblem,"},{"id":126,"translation":"Sẽn yaa Wẽndã, yãmb Soabã la yãmb baab-rãeemsã Soabã?"},{"id":127,"translation":"Tɩ b yags-a. Ad bãmba yaa b sẽn na n wa ne b rãmba ( bugmẽ wã)."},{"id":128,"translation":"Rẽnda Wẽnd yembs nins b sẽn tɩlgã."},{"id":129,"translation":"La D bas tɩ b na n wa gomd a yʋ-noogo yaoolem rãmbẽ wã."},{"id":130,"translation":"Tɩlgr be ne a ɭlyaasɩɩn yĩnga."},{"id":131,"translation":"Ad yaa woto bal la Tõnd rond manegdbã."},{"id":132,"translation":"Ad a yaa Tõnd yembs nins sẽn yaa sɩd-kõtbã a yembre."},{"id":133,"translation":"La sɩd la hakɩɩka a Lʋʋt bee tẽn-tʋʋmbã pʋga."},{"id":134,"translation":"Wakat ning Tõnd sẽn wa n tɩlg-a ne a zakã rãmb gilli."},{"id":135,"translation":"Rẽnda pʋg-yãang n pa halkrã pʋgẽ."},{"id":136,"translation":"Rẽ loogr poorẽ tɩ Tõnd na n halk sẽn ketbã."},{"id":137,"translation":"La sɩd la hakɩɩka yãmb pɩʋʋgd-b-la yibeoogo."},{"id":138,"translation":"La yʋngo, yãmb pa tar yam la?"},{"id":139,"translation":"Sɩd la hakɩɩka a Yuunus bee tẽn-tʋʋmbã pʋga."},{"id":140,"translation":"Wakat ning a sẽn wa n zoe n kẽng kogl pitgã pʋga."},{"id":141,"translation":"Tɩ b maan poeere, t'a zĩnd b sẽn wil-b rãmbã pʋgẽ, (tɩ b lo-bɑ mogrẽ wã)."},{"id":142,"translation":"Tɩ zĩifã vel-a, tɩ yẽ yaa b sẽn sãbs a soaba."},{"id":143,"translation":"La tɩ sã n pa a sẽn yɩ n lagem sẽn yɩlgd-b Wẽnd yʋʋrã."},{"id":144,"translation":"A naan n zĩndẽ a pʋgẽ wã n tãag b sẽn na n yik-b raarã."},{"id":145,"translation":"Tɩ Tõnd lob-a weo-raoogẽ wã t'a yaa bãada."},{"id":146,"translation":"La Tõnd buls tɩɩg a yĩnga, tɩɩg sẽn tão Tẽnga."},{"id":147,"translation":"La D tʋms-a neb tus-koabg nengẽ pʋs n yɩɩdɑ rẽ."},{"id":148,"translation":"Tɩ b kõ sɩda, tɩ Tõnd wʋms-b noog n tʋg wakato."},{"id":149,"translation":"Bɩ f sok-b n gese, fo Soabã n so kom-pugli wã tɩ bãmb n so kom-ribli wã?"},{"id":150,"translation":"Bɩ Tõnd naana Malεgsã tɩ yaa pagba, tɩ bãmb yɩ kaset rãmbã?"},{"id":151,"translation":"Yaa sɩda, ad bãmbã, b zĩri wã yĩnga b yetame:"},{"id":152,"translation":"\"Wẽnd rogame\". La sɩd la hakɩɩka ad b yaa pʋ-yagdba."},{"id":153,"translation":"Rẽ yĩnga kom-pigli la A tũus n bas kom-ribli?"},{"id":154,"translation":"Yaa bõe n tar yãmb tɩ y bʋʋd woto?"},{"id":155,"translation":"Yãmb pa tagsd la?"},{"id":156,"translation":"Bɩ yãmb tara daliil sẽn yɑɑ vẽenega?."},{"id":157,"translation":"Bɩ y wa ne y gafã, tɩ y sã n da n yɩɩme n yaa sɩd rãmba."},{"id":158,"translation":"La b maan rogem n ning Yẽnda ne Malεgsã sʋka. La sɩd la hakɩɩka malεgsã bãngame tɩ ad Wẽnd nɑ n wɑɑ ne lɑgm-n-tɑɑrɑ rãmba n geel-bɑ."},{"id":159,"translation":"Yɩlgemd be ne Wẽnde n yi bũmb ning b sẽn bilgdã."},{"id":160,"translation":"Rẽnda Wẽnd yembs nins b sẽn tɩlgã."},{"id":161,"translation":"Ad yãmba, la bũmb ning yãmb sẽn tũudã."},{"id":162,"translation":"Yãmb pa yɩ n tõe menemes ned n yi sɩdɑ sor ye,"},{"id":163,"translation":"Rẽnda ned ning sẽn yaa Bugmã kẽeda."},{"id":164,"translation":"La malεk baa a ye pa be tõnd sʋka rẽndame t'a tara yalsg zĩig b sẽn mi."},{"id":165,"translation":"La sɩd la haɩɩka Tõnd la tεdgdba, (Wẽnd tũubɑ pʋgẽ)."},{"id":166,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd la yɩlgdba."},{"id":167,"translation":"La b ra yɩɩme n yetẽ:"},{"id":168,"translation":"\"Tõnd sã n da tarẽ tẽegr sẽn yi rẽenem rãmbẽ wã."},{"id":169,"translation":"D rag n na yɩ Wẽnd yembs nins b sẽn tɩlgã\"."},{"id":170,"translation":"Tɩ b kɩfl ne-a, la b na wa n bãnge."},{"id":171,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd gomd rag n reng a taoore, Tõnd yembs nins sẽn yaa tẽn-tʋʋmbã yĩnga."},{"id":172,"translation":"Tɩ ad yaa bãmb n na n paam sõngrã."},{"id":173,"translation":"La ad Tõnd tãp-biisã (sodaasã) bãmb la windbã."},{"id":174,"translation":"Bɩ f ball n yi-ba n tʋg n tãag wakato."},{"id":175,"translation":"La f koll-b tɩ b na wa n yã."},{"id":176,"translation":"Paa Tõnd naongã la b yãgd n baoodẽ lɑ?"},{"id":177,"translation":"La a sã n wa sig b samandẽ wã, b sẽn bugs-b rãmb yibeoog yɩ wẽnga."},{"id":178,"translation":"Bɩ f ball n yi-b n tʋg n tãag wakato."},{"id":179,"translation":"La f koall-b tɩ b na wa n yã."},{"id":180,"translation":"Fo Soabã yɩlgame, sẽn yaa zɩslem Soabã n yi bũmb ninga b sẽn bilgdã."},{"id":181,"translation":"La tɩlgr be ne tẽn-tʋʋmbã."},{"id":182,"translation":"La pẽgr be ne Wẽnd sẽn yaa bõn-naandsã Soabã."}]},{"id":38,"verses":[{"id":1,"translation":"Ṣaad,[1] m wẽen ne Alkʋrãanã sẽn yaa tẽegrã, (ɑd yellã pɑ wɑlɑ kɩfr-dãmbã sẽn tẽed tɩ lɑgm-n-tɑɑse n be ne Wẽndã ye).","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Pa woto ye! Sẽn kɩfl-bã bee waoog-m-meng la yõs-taab pʋga."},{"id":3,"translation":"Zãmaan-rãmb sõor waoog Tõnd sẽn halk sẽn reng bãmb taoore, tɩ b moon n boole, la pa le yɑɑ põsg wakat ye."},{"id":4,"translation":"La b (Mak rãmba) maan yel-solemd ne bugsd sẽn n wa bãmb nengẽ, n yi bãmb pʋgẽ, tɩ kɩfr-dãmba yeele: \"yãoã yaa tɩɩm soaba, n yaa pʋ-yagda\","},{"id":5,"translation":"A maana soaben-dãmbã tɩ lebg soab a yembre? Ad yãoã yaa yell sẽn yaa yel-solemd tεkẽ\"."},{"id":6,"translation":"Tɩ b zu-raadã yi n yeele: \"kell-y n kẽng bala, la y maan sugr ne y soaben-dãmbã, ad yãoã yaa yell b sẽn rat n yõk yãmb ne-a n wil yã,"},{"id":7,"translation":"Tõnd pa wʋm yãwã diin-rãmbɑ tɑɑbã pʋgẽ ye, yãoã yaa yel-nangdɩ\","},{"id":8,"translation":"Yẽ zug la b sik tẽegrã (Alkʋrãanã) tõnd sʋka?\" Pa woto ye, b bee sãmbs pʋgẽ ne Mam tẽegrã. Pa woto ye, b na n pa lemb Mam naongã ye."},{"id":9,"translation":"Bɩ fo Soabã yoslgã baoã bee bãmb nengẽ, sẽn yaa wilb Naabã, n yaa Kõtã?."},{"id":10,"translation":"Bɩ bãmb soo saas la Tẽng naam la bũmb ning sẽn be bãmb b yiibã sʋkã? Bɩ b rʋ a nengẽ ne b sẽn tõe sor ning fãa."},{"id":11,"translation":"Bambã yaa tãp sẽn kong pãngɑ wɑlɑ sulã rãmbã sẽn reng tɑoor n kɩɩsã sẽn kong pãng tɩ b tõog-ba."},{"id":12,"translation":"Taoor tɩ bãmb na n pa wa, a Nuuh nebã la a ʿAade, la a Fɩr-ʿaoon sẽn yaa bayã soabã yagsame."},{"id":13,"translation":"La a Samuud, la a Lʋʋt nebã, la tɩɩsã rãmb (A sʋ'ayb nebã) me yagsame, bãmbã la sula rãmba,"},{"id":14,"translation":"Bãmb yembr fãa pa yɩ rẽndame t'a yagsa tẽn-tʋʋmbã, tɩ Mam naongã sɩdg b zugu."},{"id":15,"translation":"La bãmbã pa gũudi, rẽnda kaas-vuk bala, sẽn pa tar yɩlenga."},{"id":16,"translation":"La b yeel yã: \"yaa tõnd Soaba! Kõ tõnd d pʋɩɩrã (nɑngã) tao-tao tɩ Geelgã Raar na n pa ta ye\"."},{"id":17,"translation":"Maan sugr ne b sẽn yetã, la f tẽeg Tõnd yamb a Daawʋʋd sẽn yaa pãngã soabã, ad a yaa lebs-m-meng soaba."},{"id":18,"translation":"Tõnd noma tãmsã tɩ b lagem-a n yɩlgd Wẽnd zaabr la yibeoogo."},{"id":19,"translation":"Tɩ liuuli wã yaa sẽn tigmi, b fãa gill yaa sẽn lebs b mens Wẽnd nengẽ n pʋgd a Daawʋʋda."},{"id":20,"translation":"La Tõnd kenga a naamã, la D kõ-a bʋʋd-minim la goam welgre."},{"id":21,"translation":"La zabd-n-taasã kibar waa fo nengẽ bɩ? Wakat ning b sẽn wa n kal ɑ tũudmã zĩig lalgã n kẽ wã."},{"id":22,"translation":"N kẽ a Daawʋʋd nengẽ, t'a yεεse, tɩ b yeele: \"ra yεεs ye, tõnd yaa zabd-n-taas a yiibu, tõnd ned ɑ yembr n wẽg a to. Bɩ f bʋ tõnd sʋk ne sɩd la f ra maan n zʋʋg ye. Kãndg tõnd n tʋg sor-tɩrga."},{"id":23,"translation":"Ad yãoã yaa mam saam-biiga, a tara pe-yãams pis-wae la a wae, tɩ mam tar pe-yãang a ye, la a yeel yã: \"kõ-a maam tɩ m loke\" . La a wila maam goamã pʋgẽ."},{"id":24,"translation":"T'a (Dawʋʋd) yeele: \"sɩd la hakɩɩka a wẽga foom ne a sẽn kos fo pe-yãangã n na paas a pe-yãamsã, la tʋmd-n-taarã rãmb wʋsg fãa, sãndã wẽgda sãndã, rẽnda rãmb nins sẽn kõ sɩd la tʋmd sẽn sõmbã, la bãmb paooda\". La a Dawʋʋd bãngame tɩ Tõnd zarb-a lame n na n gese yel-kãngɑ pʋgẽ, t'a kos yaafa ne a Soabã, n lʋɩ n maan suguud n lebs a meng Wẽnd nengẽ."},{"id":25,"translation":"Tɩ Tõnd yaaf-a, rẽnd a tara zĩig sẽn zẽk Tõnd nengẽ la lεbeng zĩig sẽn be neere."},{"id":26,"translation":"Yaa foom Dawʋʋda, Tõnd ninga foom tɩ f yaa lεdsd Tẽng zugu, bɩ f bʋ neba ne taab sʋk ne sɩda, la f ra tũ f yõor yamleoog t'a wa menems foom n yi Wẽnd sorã zug ye. Ad neb nins sẽn menemd n yit Wẽnd sorã, b tara naong sẽn keeme b sẽn yĩm Geelgã Raarã yĩngɑ."},{"id":27,"translation":"La Tõnd pa naan saagã ne Tẽngã la bũmb ning sẽn be b yiibã sʋkã zaalem yĩng ye, woto la sẽn kɩfl-bã tẽeda, la wɩɩbd be ne neb nins sẽn kɩflã sẽn yɑɑ Bugum."},{"id":28,"translation":"Tõnd na maan sẽn kõ-b sɩd la b tʋm sẽn sõmbã wala sãamdbã Tẽngã zugã sɩda? Bɩ Tõnd na maan Wẽn-zoetbã wala nin-wẽnsã?."},{"id":29,"translation":"Yãoã yaa bark gafo tɩ Tõnd sik-a fo nengẽ, bʋɩl yĩng tɩ b na tags n ges a Aaya-rãmbã, la sẽn na yɩlẽ tɩ yam-bεεl rãmbã tẽege."},{"id":30,"translation":"La Tõnd kõo a Dawʋʋd a Sʋlaymaan, ad yaa yamb-sõng tεkẽ! A yɩɩ n yaa lebs-m-meng soaba."},{"id":31,"translation":"Wakat ning b sẽn wa n tedg a nengẽ wed-zoets sẽn be neere, zaabr sasa."},{"id":32,"translation":"T'a yeele: \"mam bʋʋ wiidi (gihɑɑdi wiidi wã) nonglem n yɩɩd m Soabã yʋʋr tẽegr hal tɩ wĩntoogã wa tʋg n lʋɩ."},{"id":33,"translation":"Lebs-y-b mam nengẽ, t'a kεεd b karsã la b yubli wã."},{"id":34,"translation":"Sɩd la hakɩɩka Tõnd zarba a Sʋlaymaan n na n gese, n lobg sʋɩtãɑn a zaoorẽ wã, t'ɑ mɑɑn ɑ mengã wɑlɑ neda; n tɑll nɑɑmɑ wɑkɑt bilfu, rẽ poorẽ tɩ nɑɑmɑ lebg n wɑ ɑ nengẽ, tɩ Wẽnd kõ-ɑ pãng zĩn-dãmbã zugu."},{"id":35,"translation":"A yeelame: \"yaa m Soaba! Yaaf-ma, la f kõ-m naam sẽn pa sõmb ne ned baa a ye mam poorẽ ye, ad Foom la kũun Naaba\"."},{"id":36,"translation":"Tɩ Tõnd nom sebgã n kõ-a t'a zoet bʋg-bʋg ne a sagelle, a sẽn rat zĩig ning fãa."},{"id":37,"translation":"La Sʋɩtãambã, tɩ b yaa metb la yẽedba."},{"id":38,"translation":"Tɩ sãnda sẽn wεgbã, bãmb yaa sẽn sẽb tɩ b lagem taab bãensã pʋgẽ."},{"id":39,"translation":"Wãndã yaa Tõnd kũuni, bɩ f kõ maa f gãde, tɩ geelg ka be ye."},{"id":40,"translation":"La a tara zĩig sẽn zẽk Tõnd nengẽ la lεbeng zĩig sẽn be neere."},{"id":41,"translation":"La f tẽeg Tõnd yamb a Ayyʋʋb yelle, wakat ning a sẽn wa n bool a Soabã n yeele: ''A Sʋɩtãan bolga maam ne yaams la nango''."},{"id":42,"translation":"\"Tĩng ne f naoorã, tɩ wãndã yaa ko-soodem sẽn maas la ko-yũudum\"."},{"id":43,"translation":"Tɩ Tõnd kõ-a a nebã, la b buud n lagem-ba, tɩ yaa yolsg sẽn yi Tõnd nengẽ la tags-n-gesg ne yam-bεεl rãmba."},{"id":44,"translation":"(A sẽn wɑ zɑb ne ɑ pɑgã n wẽen t'ɑ nɑ pã-bɑ sãbg koɑbgã, Tõnd yeel-ɑ lɑme): Yãk mo-kill ne f nugã n pãb ne-a la f ra yidg f wẽenegã ye, lɑ Tõnd mik-a lame t'a yaa sugr soaba, ad yaa yamb-sõng tεkẽ, a ra yɩɩme n yaa lebs-m-meng soaba."},{"id":45,"translation":"La tẽeg Tõnd yembsã a ɭbraahɩɩm la a Ishaaka, la a Yaakuub yelle, sẽn yaa pãng rãmb la pʋtẽer rãmba."},{"id":46,"translation":"Tõnd welg-b lame ne laahrã tẽegr bala."},{"id":47,"translation":"La ad Tõnd nengẽ, b bee b sẽn tũus-b rãmbẽ wã sẽn yaa nin-tũusdbã."},{"id":48,"translation":"La f tẽeg a ɭsmaa-ɩɩl yelle, la a Ya-sa'ɑ, la a Zʋlkɩfle, b gillã bee nin-tũusdẽ wã."},{"id":49,"translation":"Yãoã yaa tẽegre, la ad wẽn-zoetbã tara lεbeng zĩig sẽn be neere."},{"id":50,"translation":"Arzãn ruumds pʋgẽ, tɩ ragnoyã yaa sẽn pak bãmb yĩnga."},{"id":51,"translation":"Tɩ b kɩll a pʋgẽ n boond (tɩ b kõ-b b yam) tɩ-biis wʋsgo, la bõn-yũudi."},{"id":52,"translation":"B tara ges-koees rãmba, pʋg-neeb sẽn yaa reem-n-taase."},{"id":53,"translation":"Woto la b pʋlem-ba, Geelgã Raare."},{"id":54,"translation":"Wãndã yaa tõnd rɩtla, pa tar saab ye."},{"id":55,"translation":"Yaa woto, la kεdgdbã me tara lεbeng zĩig sẽn yaa wẽnga."},{"id":56,"translation":"Gεhannem tɩ b kẽed-a; gãag zĩig yɩ wẽnga."},{"id":57,"translation":"Sã n yaa woto, bɩ b lemb-a, ko-kaeedg la nod-meto."},{"id":58,"translation":"La nang kõbg toor-toor sẽn leb n wõnd woto."},{"id":59,"translation":"Woto yaa zãma sẽn na n sẽdg n kẽ n lagem yãmba, beelg pa be ne-b ye, ad b yaa Bugmã kẽedba."},{"id":60,"translation":"(Tɩ kɩfr-dãmb ne taab) yeele: \"yãmb zĩig n pa be neer kae, yãmb n kẽes tõnd a pʋgẽ, rẽnd tablg zĩig yɩ wẽnga\"."},{"id":61,"translation":"b yeele: \"yaa tõnd Soabã! Ned ning sẽn yaa sabab n wa ne tõnd kaanẽ wã, bɩ F rogl-a nang n paas Bugmã pʋgẽ\"."},{"id":62,"translation":"La b yeele: \"yaa bõe tɩ tõnd pa ne roap tõnd sẽn da yɩ n tẽed tɩ b yaa nin-wẽnse?''"},{"id":63,"translation":"Tõnd rɩk-b-la ne yaalg bɩ yaa d ninã n pa ne-ba?\""},{"id":64,"translation":"Ad Bugum koambã zab-taabã woto wã yaa sɩd tɩ sik kɑ be ye."},{"id":65,"translation":"Yeele: \"ad mam yaa bugsda, la soab buud kae rẽnda Wẽnde, sẽn yaa Soab-Yεnga, n yaa Modgr Naaba\""},{"id":66,"translation":"Saas la Tẽng Soaba, la bũmb ning sẽn be b yiibã sʋka, n yaa wilb Naaba, n yaa Yaafg Naaba."},{"id":67,"translation":"Yeele: \"ad a yaa kiba-bedre,"},{"id":68,"translation":"Tɩ yãmb yaa balldb n yit-a."},{"id":69,"translation":"Mam ra pa tar baa bãngr ne yĩngr zãmã wã wakat ning b sẽn wa n takd taabã ye."},{"id":70,"translation":"B pa tʋms tɩ wa mam nengẽ, rẽndame tɩ mam yaa bugsd sẽn vẽnege."},{"id":71,"translation":"Wakat ning fo Soabã sẽn wa n yeel Malεgsã: \"Mam na n naana ninsɑɑlɑ, ne tãndo,"},{"id":72,"translation":"La M sã n wa maneg-a la M fʋʋs a pʋgẽ wã Mam Vɩɩmã, bɩ y lʋɩ n maan-a suguudu\"."},{"id":73,"translation":"Tɩ malεgsã fãa gill maan-a suguudu."},{"id":74,"translation":"Rẽnda a ɭblɩɩs sẽn waoog a menga, n lagem kɩfr-rãmbã."},{"id":75,"translation":"A yeele: \"yaa foo a ɭblɩɩsa! Bõe n gɩdg foo tɩ f maan Suguud ne bũmb ning Mam sẽn naan ne M Nus a yiibã, f waooga f meng bɩ f yɩɩme n be zẽk-m-meng rãmbẽ wã?\""},{"id":76,"translation":"A (ɭblɩɩs) yeele: \"mam são-a lame, Fo naana maam ne bugum, la F naan yẽ ne tãndo\"."},{"id":77,"translation":"T'A (Wẽnd) yeele: \" bɩ f yi [azrãnã pʋga] bala fo yaa b sẽn rig n zãag yolsgo!"},{"id":78,"translation":"La ad mam kãabg be fo zug n tãag Rolbã Raare\"."},{"id":79,"translation":"T'a yeele: \"yaa m Soaba! Koll maam n tɩ tãag raar ning b sẽn nɑ n nek nebã\""},{"id":80,"translation":"Tɩ [Wẽnd] yeele: \"ad fo naaga b sẽn na n koll-b rãmbã."},{"id":81,"translation":"Hal n tɩ ta raar Wẽnd sẽn mi."},{"id":82,"translation":"T'a (ɭblɩɩs) yeele: \"m wẽen ne Fo zɩslemã, la tɩ m na raag-ba, b gilli,"},{"id":83,"translation":"Sã n pa Fo yembs nins sẽn yaa pʋ-peelem rãmbã\"."},{"id":84,"translation":"T'A (Wẽnd) yeele: \"yaa sɩda!M yɑɑ Sɩd-Nɑɑbɑ la yaa sɩd bal la Mam yetã,"},{"id":85,"translation":"La tɩ M na pids Gεhannemã neer-neer ne foom la neb nins sẽn pʋg foomã gilli."},{"id":86,"translation":"Yeele: \"mam pa kot yãmb keoor a zug ye; la m pa yɩ me n yaa rogl-m-mens rãmb b sẽn pa tõe ye\"."},{"id":87,"translation":"A (Alkʋrãanã) pa yɩ rẽnda tẽegr ne bõn-naandsã."},{"id":88,"translation":"La lak tɩ y na bãng Alkʋrãɑnɑ kibarã wakat bilf poorẽ bala."}]},{"id":39,"verses":[{"id":1,"translation":"Gafã sigbã yii Wẽnd nengẽ sẽn yaa wilb Naabã n yaa Bʋʋd-Mitã."},{"id":2,"translation":"Tõnd sika Gafã n tʋg fo nengẽ ne sɩda, bɩ f tũ Wẽnd tɩ f yaa sẽn yɩlg dĩinã ne-A."},{"id":3,"translation":"Pa Wẽnd la dĩin yɩleng Soab sɩda? La neb nins sẽn gãd lall-n-taas tɩ pa yɩ ne-A wã yetame: \"tõnd pa tũud-b rẽnda b na tall tõnd n pẽneg Wẽnde, pẽnegr sẽn yɩɩde\". Ad Wẽnd bʋʋda bãmb ne taab sʋka, bũmb ning pʋgẽ bãmb sẽn yõs taabã. Ad Wẽnd pa kãndgd ned ning sẽn yaa zĩri-be-ned n yaa kɩfr ye."},{"id":4,"translation":"La tɩ Wẽnd sã n da rat n na n yãk biiga, a na tũusẽ a sẽn naandã pʋgẽ A sẽn rate, yɩlgr be ne-A, Yẽnda la Wẽnd sẽn yaa Yembrã n yaa Modgdã."},{"id":5,"translation":"A naana saasã la Tẽngã ne sɩda, A kẽesda yʋngã wĩndgã pʋgẽ, la a kẽesd wĩndgã yʋngã pʋgẽ, la A nom wĩntoogã ne kiuugã, b yembr kam fãa zoetame n na n tãag wakat sẽn yãk raare, ad Yẽnda la wilb Naab n yaa Yaafda."},{"id":6,"translation":"A naana yãmb n yi yõ-yεng pʋgẽ, rẽ poorẽ n naan a pʋgẽ a pagã, la A sik kõbg a nĩi n kõ yãmba rũmsẽ wã. A naanda yãmb y ma-rãmbã pʋsẽ, naaneg toor-toor ligs a tãab pʋgẽ. Yãmb Wẽnd-kãng la yãmb Soabã, Yẽ n so naamã, soab kae tɩ pa Yẽ ye; la yaa wãn tɩ b gõdg yãmba?"},{"id":7,"translation":"Yãmb sã n kɩfle, ad Wẽnd sεk A Meng n yi yãmba, la A pa yard kɩflmã ne A yembsã ye. Y sã n pʋʋs barka, A yard-ɑ-lɑ ne-yã. Zɩ-tʋkd fãa pa na n tʋk a to zɩɩb ye. Rẽ poorẽ yãmb lεbeng zĩig yaa y Soabẽ wã t'A kõ yã bũmb ning y sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã kibare, ad A yaa Mit ne sẽn be yãadẽ."},{"id":8,"translation":"La keelem sã n paam ninsaala, a boonda a Soabã t'a yaa sẽn lebs a mengã A nengẽ, rẽ poorẽ A sã n lebg n kõ-a neema sẽn yi A nengẽ (Wẽnd) a yĩmda bũmb ning a sẽn da yɩ boond pĩndã. La a maan wõnesem-taas ne Wẽnd sẽn na yɩl n menes (nebã) n yi A sorã, yeele: \"wʋm noog ne f kɩfendã bilf bal tɩ ad fo yaa Bugum neda\"."},{"id":9,"translation":"La ned ning sẽn yãs ne tũudum yʋng wakatse n yaa suguud maanda, n yaa yasda, n yaeesd laahrã la a tẽed a Soabã yolsgo, yeele: \"rẽ yĩnga neb sẽn mi-bã makda ne sẽn pa mi-bã?\". Ad yaa yam bεεlã rãmb n tagsd n getẽ."},{"id":10,"translation":"Yeele: \"yaa yãmb m yembs nins sẽn kõ sɩda, zoe-y Soabã, yel-sõmb be ne neb nins sẽn maneg dũni-kãngã pʋgã; la Wẽnd Tẽngã yalmame, ad b pidsda sugrã rãmb b keoor tɩ pa yɩ ne geelg ye\"."},{"id":11,"translation":"Yeele: \"ad maam, b sagl-m lame tɩ m tũ Wẽnde, tɩ m yaa sẽn yɩlg dĩinã ne-A,"},{"id":12,"translation":"B leb n sagla maam tɩ m yɩ lɩslaambã rẽenem\"."},{"id":13,"translation":"Yeele: \"ad mam yaeesdame tɩ m sã n kɩɩs m Soabã, ra-kãsengã raar naongo''."},{"id":14,"translation":"Yeele: \"Wẽnd la mam tũuda tɩ m yaa sẽn yɩlgd m dĩinã ne-A."},{"id":15,"translation":"Bɩ y tũ bũmb ning yãmb sẽn rat tɩ pa Yẽnda. Yeele: \"ad bõndbã yaa neb nins sẽn bõn b mens la b zags rãmb dũni yikr raarã, ad rẽnda la bõn vẽenega."},{"id":16,"translation":"B tara b zugẽ wã Bugum pala, la tẽngrã me pal n be beenẽ, yaa rẽ la Wẽnd bugsd ne A yembsã: \"Mam yembsã! Bɩ y zoe Maam\"."},{"id":17,"translation":"La neb nins sẽn zãag b mensã ne rʋbsã n pa rat n tũ-ba, la b lebs b mens Wẽnd nengẽ wã, sũ-noog be ne bãmba, bɩ f noog M yembsã sũuri."},{"id":18,"translation":"Neb nins sẽn kelgd-b gomdã n tũud a sẽn yɩɩd sõmblemã, bãmb la neb nins Wẽnd sẽn kãnde, la bãmb la yam bεεl rãmba."},{"id":19,"translation":"Ned ning namsg koεεg sẽn sɩdg a soab zugu, rẽ yĩnga fo tõe n põsg sẽn be a Bugum pʋga?"},{"id":20,"translation":"La neb nins sẽn zoe b Soabã, bãmbã tara rot tɩ b yĩngrã me be rot sẽn me, tɩ ko-sood zoet b tẽngre. Yaa Wẽnd pʋlengo, Wẽnd pas yigdg pʋleng ye."},{"id":21,"translation":"Fo pa yã tɩ Wẽnd sika koom sẽn yi saagẽ wã, t'A kẽes-a ko-ninẽ Tẽngã pʋga, rẽ poorẽ t'A yiis kood t'a kõbgã yaa toor-toore, rẽ poorẽ t'a zelge, tɩ fo ne-a t'a yaa kõodre, rẽ poorẽ t'a maan-a t'a yaa sẽn zendge, ad be rẽ pʋgẽ, tẽegr ne yam bεεl rãmba."},{"id":22,"translation":"Rẽ yĩnga ned ning Wẽnd sẽn pak a yãoog ne lɩslaoong tɩ yẽ be nuura (vẽenem) pʋgẽ sẽn yi a Soabẽ wã? Rẽnd wɩɩbd be ne sũy sẽn kʋɩ n yi Wẽnd yʋʋr tẽegre, bãmbã bee meneng sẽn vẽneg pʋgẽ."},{"id":23,"translation":"Wẽnd sika goam sẽn yɩɩd sõmblem, t'a (Aaya sãnda) wõnd taab n yɩlembdẽ, tɩ neb nins sẽn yaeesd b Soabã yĩn-gãnd sidgdẽ. Rẽ poorẽ tɩ b yĩn-gãndã la b sũyã yõgendẽ n tʋgd Wẽnd yʋʋr tẽegre. Wãndã yaa Wẽnd kãndgr t'A kãndgd A sẽn rat a soaba, la Wẽnd sẽn menemesd a soab pa tar kandgd ye."},{"id":24,"translation":"Rẽ yĩnga ned ning sẽn gũus a neng ne naon-wẽnga dũni wã yikr raarã, ɑ wõndɑ wɑlɑ b sẽn na n yeel wẽgdbã: \"lemb-y bũmb ning yãmb sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã\"."},{"id":25,"translation":"Neb nins sẽn reng bãmb taoorã yagsame, tɩ naongã wa-b zĩig ning b sẽn pa tẽede."},{"id":26,"translation":"Tɩ Wẽnd kɩt tɩ b lem yãnd dũni vɩɩmã pʋgẽ, la laahr naongã n yɩɩd bedrem, tɩ b sã n ra yɩ n miime."},{"id":27,"translation":"La sɩd la hakɩɩka, Tõnd wẽe bilgri ne nebã Alkʋrãan-kãngã pʋga, bilgr buud fãa, sãnd-sãnde bãmb na tẽege."},{"id":28,"translation":"Alkʋrãan sẽn yaa laarabiindu, sẽn pa tar goalma, sãnd-sãnde b na zoe Wẽnde."},{"id":29,"translation":"Wẽnd rɩka bilgr ne yem-raoogo zu-soaben-dãmb sẽn zabd taab a poorẽ, la rao (a to ), ra-yεng sẽn so-a, rẽ yĩnga bilgr pʋgẽ b wõnda taaba? Pẽgr be ne Wẽnde, pa woto ye, b wʋsg fãa pa mi ye."},{"id":30,"translation":"Ad fo (Mʋhammad) yaa kiida, la ad bãmb me yaa kiidba."},{"id":31,"translation":"Rẽ poorẽ, yikrã raare y Soabã nengẽ la y na n bʋ ne taaba."},{"id":32,"translation":"Ãnd wẽgd n yɩɩd ned ning sẽn yag Wẽnd zugu, la a yags sɩdã a sẽn wa n wa a nengẽ ? Rẽ yĩnga ka Gεhannem pʋgẽ n yaa gãag zĩig ne kɩfr-rãmbã?"},{"id":33,"translation":"La neb nins sẽn wa ne sɩdã (ɑ Mʋhɑmmɑd…), la sẽn sɩdg a sɩdã (Muumin-dãmbã), bãmba la Wẽnd zoetbã."},{"id":34,"translation":"Bee b Soabã nengẽ b yĩnga b sẽn tʋll bũmb ninga, woto la manegdbã rolbo."},{"id":35,"translation":"Bʋɩl yĩng tɩ Wẽnd na yaaf-ba, wẽng ninga b sẽn tʋmã, la A rol-b b keoorã, sõmblem sẽn yɩɩd bũmb ning bãmb sẽn tʋmã."},{"id":36,"translation":"Rẽ yĩnga Wẽnd pa sek A yamba? La b bugsda foom ne bũn-zẽms sẽn pa Yẽ, la Wẽnd sẽn menes a soab pa le tar ned sẽn na n kãnd-a ye."},{"id":37,"translation":"Wẽnd sẽn kãndg a soab pa le tar menemsd ye, rẽ yĩngɑ Wẽnd pa wilb Naab n yaa maan n roalg Soab sɩda?"},{"id":38,"translation":"La fo sã n sok-ba: \"ãnd n naan saasã la Tẽngã?\" B na yeele: \"yaa Wẽnde\". Yeele: \"yãmb yãame, bũmb ning yãmb sẽn boond tɩ pa Wẽndã, Wẽnd sã n rat maam ne naongo, rẽ yĩnga bãmb yaa naongã pãrgdb bɩ? Ma A sã n rat maam ne yolsgo, rẽ yĩnga bãmb yaa A yolsgã yõkd bɩ?\" Yeel: \"Wẽnd seka maam, Yẽ la bobl-m-mens rãmbã bobl ne-A\""},{"id":39,"translation":"Yeele: \"yaa mam neba! Tʋm-y y sẽn tõe tɩ mam yaa tʋmda, la y na wa n bãnge\"."},{"id":40,"translation":"Ned ning naong sẽn wat a soab nengẽ n ningd-a yãnde, la sig a zug naon-duumdga."},{"id":41,"translation":"Ad Tõnd sika gafã fo zug nebã yĩng ne sɩda, la ned ning sẽn kãnda yaa a meng yĩnga, ned ning sẽn menema me, rẽnd a menesda a menga, la fo pa boabld b zug ye."},{"id":42,"translation":"Wẽnd n kʋʋd yõyã b kũumã wakato, la sẽn pa ki-b b gõeem wakat me, t'A yõk a sẽn bʋ kũumã a soab zugã, la A bas a to wã n tʋg wakat sẽn yãk raare, ad yel-soalem be rẽ pʋgẽ ne neb sẽn tagsd n getẽ."},{"id":43,"translation":"Bɩ b gãda sugsdb tɩ pa yɩ Wẽnde? Yeele: \"baa tɩ b sã n yɩɩme n pa so bɑɑ fʋɩ, la b pa tar yam?\"."},{"id":44,"translation":"Yeele: \"ad sugsg fãa yaa Wẽnd n so, Yẽ n so saas la Tẽng naam, rẽ poorẽ yaa Yẽ nengẽ la y na n lebe\"."},{"id":45,"translation":"La b sã n tẽeg Wẽnd A Yembr yelle, la neb nins sẽn pa kõ sɩd ne laahrã sũy sẽn yikdi, la b sã n tẽeg rʋbsã b sẽn tũud tɩ pa Yẽ wã, la b sẽn noogd b sũuri."},{"id":46,"translation":"Yeele: \"yaa m Soaba! Saas la Tẽng Yẽbgda, yel-soaandɩ la sẽn vẽneg Mita, Foo n bʋʋd F yembsã ne taab sʋka b sẽn da yɩ n yõsd taab bũmb nins zugã\"."},{"id":47,"translation":"La baa tɩ neb nins sẽn wẽgbã sã n tar bũmb ning sẽn be Tẽngã pʋg gilli, la rẽ bilgri n lagem-a, b na n yao ne-a n fãag b menga n yi naon-wẽngã dũni wã yikr raare, tɩ vẽneg ne bãmb Wẽnd nengẽ, bũmb ning bãmb sẽn da pa yɩ n tẽedã."},{"id":48,"translation":"Tɩ vẽneg ne bãmb bũmb ning b sẽn tʋmã wẽnga; tɩ sig bãmb zugu, bũmb ning bãmb sẽn da yɩ n yaandẽ wã."},{"id":49,"translation":"La keelem sã n paam ninsaala a boonda Tõndo, rẽ poorẽ, Tõnd sã n tedg-a ne neema sẽn yi Tõnd nengẽ la a sẽn yete: \"ad b kõ-a-la maam m bãngr yĩnga\". Pa woto ye, ad a yaa zarb-n-gεsga, la ad b wʋsg fãa pa mi ye."},{"id":50,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, sẽn reng-b bãmb taoorã ra yeel-a lame, la pa naf bãmba bũmb ning bãmb sẽn da yɩ n paamdẽ wã ye."},{"id":51,"translation":"Tɩ paam bãmb bũmb ning b sẽn tʋmã wẽnga. Neb nins sẽn wẽgd bãmbã pʋgẽ wã (b sẽn tʋm a Mʋhammad neb nins nengẽ wã) me na n paama bũmb ning b sẽn tʋmã wẽnga, la bãmb pa põsdb ye."},{"id":52,"translation":"Rẽ yĩnga, b ka mi tɩ yaa Wẽnd n yεdgd rɩtlã n kõt A sẽn rat a soaba, la A yõbgdẽ? Ad bee woto pʋgẽ, tagmas-rãmb ne neb sẽn kõt sɩda."},{"id":53,"translation":"Yeele: \"Mam yembs nins sẽn maan n zʋʋg b mens zugã! Ra wãag-y tẽeb ne Wẽnd yolsgã ye, ad Wẽnd yaafda zũunuubã zãnga, ad Yẽnda la yaafg Naab n yaa yoalsda\"."},{"id":54,"translation":"La y lebg n tʋg y Soabã nengẽ, la y sak n tũ-A, taoor tɩ naongã na n pa wa yãmb nengẽ ye, rẽ poore b pa sõngd-y ye."},{"id":55,"translation":"La y tũ sẽn yɩɩd sõamã n yaa bũmb ning b sẽn sik n kõ yãmb n yi y Soabã nengẽ wã, taoor tɩ naongã na n pa wa yãmb nengẽ ne lingri, tɩ yãmb pa tẽed ye."},{"id":56,"translation":"Mɑɑ taoor tɩ yõor ra wa yeele: \"yaa mam nims ne bũmb ning mam sẽn maan kʋɩɩng Wẽnd wεεngẽ, la m da yɩɩme n lagem yaandba''."},{"id":57,"translation":"Maa a yeele: \"Wẽnd sã n da kãndgẽ maam, m rag na zĩndẽ wẽn-zoetbẽ wã\"."},{"id":58,"translation":"Maa a yeel a sẽn wat n yã naongã: \"m sã n da tõe n lebge, n paam n zĩnd manegdbẽ wã, (pɑ são)?\"."},{"id":59,"translation":"Yaa woto, sɩd la hakɩɩka Mam Aayayã ra waa fo nengẽ tɩ fo yags-ba, la f waoog f mengɑ, la f ra yɩɩme n yɑɑ kɩfre."},{"id":60,"translation":"La dũni wã yikr raare, fo nee neb nins sẽn yag n roglg Wẽndã tɩ b nemsã sobge. Rẽ yĩnga pa Gεhannam pʋg n yaa gãag zĩig ne waoog-m-meng rãmba?"},{"id":61,"translation":"La Wẽnd fãagda neb nins sẽn zoe-b Wẽndã, ne bãmb sẽn paam pʋɩɩrã t'ɑ kẽes-b ɑrzãnã, wẽngã pa sɩɩsd bãmb ye, bãmb pa sãamd b sũur me."},{"id":62,"translation":"Wẽnd la bũmbã fãa Naanda, Yẽ me la bũmb fãa bobl a meng ne-A."},{"id":63,"translation":"A soo saas la Tẽng kʋɩlen-biisi, la neb nins sẽn kɩfl ne Wẽnd Aaya-rãmbã, bãmb la bõn rãmba."},{"id":64,"translation":"Yeele: \"Rẽ yinga zẽng sẽn pa Wẽnde la yãmb sagend maam tɩ m tũ, yaa yãmb a zɩtba?\""},{"id":65,"translation":"La sɩd la hakɩɩka b tʋmsame tɩ wa fo nengẽ la neb nins sẽn reng fo taoorã nengẽ: \"tɩ fo sã n maan lagem-n-taare, hakɩɩka fo tʋʋmdã na lʋɩ, la f na lagem bõn rãmba\"."},{"id":66,"translation":"Bɩ f tũ Wẽnd la f lagem bark pʋʋsdbã."},{"id":67,"translation":"Lɑ lɑgem-n-tɑɑrã rãmb pa zɩsg Wẽnd A zɩsgr tεkẽ ye, tɩ Tẽngã fãa gill yaa A yõng-vuka yikrã raare, tɩ saasã yaa sẽn põd ne A rɩtgo, yɩlgem be ne Wẽnd, A naam leb n zẽkame n yi bũmb ning b sẽn maan ne-A lagem-n-taarã."},{"id":68,"translation":"Tɩ b peeb Baorgã, tɩ sẽn be saasẽ la Tẽngẽ fãa ki, rẽnda Wẽnd sẽn tʋll a soaba, rẽ poorẽ tɩ b le peeb peebg a to tɩ bãmb yaa sẽn yik n yas n getẽ."},{"id":69,"translation":"Tɩ Tẽngã pɩl ne a Soabã nuura, tɩ b rɩgl Gafã, la b wa ne nabiyaam-rãmbã la sεεtbã, tɩ b bʋ bãmb ne taab sʋk ne sɩda, b pa na n wẽgd-b ye."},{"id":70,"translation":"La b pids n kõ yõor fãa a sẽn tʋme, la Yẽnda (Wẽnde) n yɩɩd minim ne bũmb ning b sẽn tʋmdã."},{"id":71,"translation":"La b kãag neb nins sẽn kɩfl-bã zãma-zãma n tʋg Gεhannem, hal tɩ b sã n wa ta-a, b pakda a ragnoyã, t'a gũudbã yeel-ba: \"Rẽ yĩnga tẽn-tʋʋmbã pa wa yãmb nengẽ sẽn yi yãmb pʋgẽ n karemd yãmb y Soabã Aayay la b bugsd yãmb ra-kãngã sεgbã?\" La b yet tɩ yaa sɩda, la yɑɑ namsg koεεg n sɩdg kɩfr-dãmb zugu."},{"id":72,"translation":"Tɩ b yeel: \"kẽ-y Gεhannem ragnoyã tɩ y yaa ruumdb a pʋgẽ, rẽnd waoog-m-meng zĩndig zĩig yɩ wẽnga\"."},{"id":73,"translation":"La b peeg neb nins sẽn zoe b Soabã zãma-zãma n tʋg arzãna, hal tɩ b sã n wa ta-a tɩ b pak a ragnoyã t'a gũudbã yeel-ba: Tɩlgr be ne-yã, y yɩlg yã (wʋme-y noogo), bɩ y kẽ-y-yã-a tɩ y yaa ruumdba\"."},{"id":74,"translation":"Tɩ b yeele: \"pẽgr be ne Nɑɑb ningã sẽn sɩdga tõnd A pʋlengã la A kõ tõnd Tẽngã tɩ yaa faado, tɩ d zĩ arzãnẽ wã d sẽn ratẽ; ad tʋmdb keoor be neema\"."},{"id":75,"translation":"Tɩ fo ne Malεgsã tɩ b gũbg Al-ʿarsã, n yɩlg ne b Soabã pẽgre, tɩ B bʋ bõn-nɑɑndsã ne taab sʋk ne sɩda, tɩ b yeel: \"Pẽgr be ne Wẽnd sẽn yaa bõn-naandsã Soabã\"."}]},{"id":40,"verses":[{"id":1,"translation":"Hɑɑ mɩɩm [1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Gafã sigbã yii Wẽnd nengẽ sẽn yaa wilb Naabã n yaa Mitã."},{"id":3,"translation":"Yaa zũunuub Yaafda, tuubg Rɛɛgda, nams-kεgeng Soaba, kũun lɑ yɩɩdlem Soaba. Soab kae tɩ sã n pa Yẽ, lεbeng zĩig yaa Yẽ nengẽ."},{"id":4,"translation":"Pa maand tak-n-taar Wẽnd yel-soalmã pʋg rẽnda neb nins sẽn kɩfl-bã. Lɑ b gõobã n gilgd tẽmsã ra wa belg foo tɩ f tẽed tɩ yɑɑ b sẽn põs ye."},{"id":5,"translation":"A Nuuh nebã ra yagsame, taoor tɩ bãmb na n pa wa ye, la zãma fãa mamsa ne b tẽn-tʋʋmã n na n yõk-a, la b maan tak-n-taar ne zĩri-beedo, sẽn na yɩl n yẽes sɩdã ne rẽ, tɩ mam yõk-ba, la mam namsgã yɩɩ wãn-wãna?"},{"id":6,"translation":"La yaa woto bal la fo Soabã gomd sɩdg neb nins sẽn kɩfl-bã zugu, tɩ bãmb yaa Bugum rãmba."},{"id":7,"translation":"Rãmb nins sẽn zãad-b Al-ʿAršã, la sẽn be a kɩrensã yɩlgda ne b Soabã pẽgre, la b kõt sɩd ne-A, la b kot yaafa n kõt neb nins sẽn kõ sɩdã: \"yaa tõnd Soaba! Fo gũbga bũmbã fãa gill ne yolsg la minim, bɩ F yaaf neb nins sẽn tuub la b pʋg Fo sorã, la f gũ-b ne Gεhɩɩm naongã."},{"id":8,"translation":"D Soaba! La kẽes-b Aden arzãnã (arzãn ruumdg) ning Fo sẽn pʋlem ne-ba, la ned ning sẽn manega sẽn yi b saam-rãmbẽ la b pagbẽ, la b koambẽ, ad Foo la wilb Naab n yaa Bʋʋd-Mita."},{"id":9,"translation":"La F gũ-b ne yel-wẽnse, la Fo sẽn gũ a soab ne yel-wẽns raaren-kãngã, sɩd la hakɩɩka F yols-a lame. La woto la pʋɩ-bedre!"},{"id":10,"translation":"Ad neb nins sẽn kɩfl-bã b boond-b la yikrã rɑɑre n yetẽ: \"ad Wẽnd kisgrã ne yãmbã ɑ yɩɩda yãmb sẽn kisg y mensã, wakat ning b sẽn wa n boond yãmb n tʋgd lɩɩmaoongẽ wã tɩ yãmb kɩfendẽ wã\"."},{"id":11,"translation":"La b yeele: \"d Soaba! Fo kʋʋ tõnd noor a yiibu la F vɩɩms tõnd noor a yiibu, tɩ tõnd reeg d zũunuubã d zugẽ, la rẽ yĩnga sor bee sẽn na yi bɩ?\""},{"id":12,"translation":"Yaa woto bala, tɩ b sã n dɑ boond Wẽnd A Yembr la yãmb sẽn kɩfende, la b sã n lagem-A ne bũmb la yãmb sẽn kõt sɩda. Bʋʋdã bee ne Wẽnde, sẽn yaa zẽkr Naab n yaa Bedrã."},{"id":13,"translation":"Yẽ la Soab ningã sẽn wilg yãmb a yel-soalmã, la A Sikd rɩtl n yi saasẽ wã yãmb yĩnga; la pa tẽegd rẽ rẽnda ned ning sẽn lebsd a menga (n tʋgd Wẽnd nengẽ)."},{"id":14,"translation":"Bɩ y kos Wẽnde, tɩ y yaa sẽn yɩlgd dĩinã ne-A baa tɩ kɩfr-dãmb kisame."},{"id":15,"translation":"Yaa dargε-rãmb zẽkdɑ, n yaa Al-ʿarsã Soaba. A kõta wahɩ wã A sẽn rat a soab ne A sagelle, t'a na bugs tɩ b gũus sεg-taabã raare."},{"id":16,"translation":"Raar ning bãmb sẽn vẽnegdã, tɩ bũmb pa solgd Wẽnd ye, ãnd n so naamã rũnda? Yaa Wẽnd sẽn yaa Yembrã n yaa Windã."},{"id":17,"translation":"Rũndã b ronda yõor fãa a sẽn tʋme, wẽgd ka rũndã ye! Ad Wẽnd yaa Geel-tʋʋlg Naaba."},{"id":18,"translation":"La f busg-ba, pẽnegrã raare (dũni yikr) tɩ sũyã sã n wa be koko-londẽ n wuki; wẽgdbã pa tar baa noanga, b pa tar sugsd me b sẽn reegd a yĩng ye."},{"id":19,"translation":"A mii nin sẽn zãmbde, la bũmb ning yãad sẽn solgde."},{"id":20,"translation":"La Wẽnd bʋʋda ne sɩda, la bũmb ning bãmb sẽn kot zẽng tɩ pa Wẽndã, b pa bʋʋd ne baa fʋɩ. Ad Wẽnde, Yẽ la Wʋmd n yaa Neta."},{"id":21,"translation":"Rẽ yĩnga b pa kẽnd Tẽngã poor zugu, n getẽ yaa wãn-wãn la neb nins sẽn reng bãmb taoorã yɩ yã? Bãmb yɩɩme n yɩɩd bãmbã ne keelem la vũuna, tɩ Wẽnd yõk-b b zũnuubã yĩnga, la b pa tall gũud n yi Wẽnd ye."},{"id":22,"translation":"Yɩɩ woto tɩ bãmb tẽn-tʋʋmbã ra wat bãmb nengẽ ne vẽenese, tɩ b kɩɩse, tɩ Wẽnd yõk-ba. Ad Yẽ yaa pãng Soab n yaa nams kãenkãe Soaba."},{"id":23,"translation":"Sɩd la hakɩɩka Tõnd tʋmsa a Musɑ ne Tõnd yel-soalmã la Tõnd gom-lubdg sẽn yɑɑ vẽenegɑ."},{"id":24,"translation":"N tʋg a Fɩr-ʿaoon ne a Haamaan la a Kaarʋʋn nengẽ, tɩ b yeel tɩ yaa tɩɩm soaba n yaa zĩri-be-neda."},{"id":25,"translation":"La wakat ning sɩdã sẽn wa bãmb nengẽ n yi Tõnd nengẽ, b yeelame: \"kʋ-y neb nins sẽn lagem-a wã komb-ribli la y bas b pagbã tɩ b vɩɩme\". La kɩfr-dãmbã rabr pa yɩ rẽnda meneng bala."},{"id":26,"translation":"La a Fɩr-ʿaoon yeel yã: \"bas-y maam tɩ m kʋ a Musɑ, t'a sã n rat bɩ a bool a Soabã, ad mam yaeesda a na n tedg yãmb dĩinã, maa a puk sãang Tẽngã zugu\"."},{"id":27,"translation":"T'a Musɑ yeele: \"Ad mam kota gũudum ne mam Soabã, la yãmb Soabã, n yi waoog-m-meng ned fãa sẽn pa kõt sɩda ne Geelgã Raare\"."},{"id":28,"translation":"Tɩ rao sẽn yaa sɩd-kõat sẽn be a Fɩr-ʿaoon zakã rãmbẽ n solgd a lɩɩmaoong yeele: \"rẽ yĩnga yãmb na n kʋʋ raoa, t'a yeelɑme tɩ \"m soab la Wẽnd\" yĩnga? La sɩd la hakɩɩka a waa ne vẽenes n yi a Soabã nengẽ, a sã n yɩ n yaa zĩri-be-neda, a zĩri-beed be ne-a, la a sã n yɩɩme n yaa sɩd soaba, yεl nins sãnda a sẽn pʋlem yãmba paamd-y lame. Ad Wẽnd pa kãndgd ned ning sẽn yaa maan-n-zʋʋg soab n yaa zĩri-be-ned ye,"},{"id":29,"translation":"Mam nebã! Yãmb n so naamã rũnd-rũndã n yaa windb Tẽngã zugu, la ãnd n na n sõng tõnd n yi Wẽnd naongã (yellã) t'a sã n wa tõndo? La a Fɩr-ʿaoon yeel yã. \"Mam pa wilgd yãmb rẽnda bũmb ning mam sẽn ne wã, la m pa peegd yãmb n tʋdgẽ rẽnda kãndgr sore\"."},{"id":30,"translation":"Tɩ ned ning sẽn kõ a sɩdã yeele: \"yaa mam neba! Ad mam yaeesda yãmb zug tɩ raar na n wa paam yãmb sẽn wõnd wala (Al-ahzaab raare) sulɑ rãmb raare\"."},{"id":31,"translation":"Wala a Nuuh la a ʿAad la a Samuud nebã miningã la sẽn wa-b bãmb poorẽ wã, la Wẽnd pa rat wẽgd ne A yembsã ye."},{"id":32,"translation":"La mam nebã! Ad mam yaeesda yãmb zugu, bool-taabã raare."},{"id":33,"translation":"Raar ning yãmb sẽn loogd n zoetẽ tɩ y yɑɑ sẽn gũd y kuidsã, yãmb pa tar baa gũud n yi Wẽnd ye, la ned ning Wẽnd sẽn menes pa tar kãndgd ye."},{"id":34,"translation":"La sɩd la hakɩɩka a Yuusuf ra waa yãmb nengẽ pĩndɑ ne vẽenese, tɩ yãmb pa bak n be sik pʋgẽ ne bũmb ning a sẽn wa ne yãmb nengẽ wã, hal t'a sẽn wa n maan kaalmã, yãmb yeelame: \"Wẽnd kõn n tol n tʋms tẽn-tʋʋm a poorẽ ye\". Yaa woto bala, Wẽnd menesda ned ning sẽn yaa maan-n-zʋʋg soab n yaa sik maanda."},{"id":35,"translation":"Neb nins sẽn maan tak-n-taar Wẽnd yel-soalmã pʋgẽ tɩ pa yɩ ne daliil sẽn wa b nengẽ wã, gẽeg yɩ bedr Wẽnd nengẽ, la neb nins sẽn kõ sɩdã nengẽ. Yaa woto bal la Wẽnd pagd waoog-m-meng ned sẽn yɑɑ modg yood soɑbɑ fãa sũuri."},{"id":36,"translation":"La a Fɩr-ʿaoon yeel yã! Foo Haamaana! Me bεoong zãntga (Tukɑ), sãnde, m na paam soɑyã."},{"id":37,"translation":"Saasã soɑyã, tɩ m n lɩk n ges a Musɑ Soaba, la mam tẽedame t'a yaa pʋ-yagda. Yaa woto bal la b faas ne a Fɩr-ʿaoon a tʋʋmdã wẽnga, la b gɩd-a n yi sorã. A Fɩr-ʿaoon rabrã pa yɩ rẽnda halkr pʋgẽ bala."},{"id":38,"translation":"Tɩ ned ning sẽn kõ a sɩdã yeele: \"mam nebã! Pʋg-y maam, tɩ m na peeg-y n tʋg kãndgr sore\"."},{"id":39,"translation":"Mam nebã! Ad dũni wã vɩ-kãngã yaa wʋm-noogo, la ad laahrã, yẽ la tablg roogo."},{"id":40,"translation":"Ned ning sẽn tʋma wẽnga, b pa roand-a sã n pa a bilgr ye! La ned ning sẽn tʋma sõama, rao bɩ paga, t'a yaa sɩd-kõata, yaa bãmbã n kẽed arzãna, b rɩlgd-b-la a pʋgẽ, tɩ pa yɩ ne geelg ye."},{"id":41,"translation":"La mam nebã! Yaa bõe tɩ mam boond yãmb n tʋdg põsg tɩ yãmb boond maam n tʋgd Bugmẽ?"},{"id":42,"translation":"Yãmb boonda maam tɩ m kɩfl ne Wẽnd la m lagem ne-A bũmb ning mam sẽn pa tar a bãngre, la mam boonda yãmb n tʋgd wilb Naab nengẽ, yaafg Naab nengẽ."},{"id":43,"translation":"Sik pa be tɩ bũmb ning yãmb sen boond maam n tʋgdẽ wã, a pa tar võor dũni, a pa tar võor laahr me, la ad tõnd lεbeng zĩig yaa Wẽnd nengẽ, la ad maan-n-zʋʋg rãmba, bãmb la Bugum rãmba."},{"id":44,"translation":"La yãmb na wa n tẽeg bũmb ning m sẽn yeel yã, la m bobla m yellã ne Wẽnde, la ad Wẽnd yaa Neta A yembsã zugu\"."},{"id":45,"translation":"Tɩ Wẽnd gũ-a n yi bũmb ning b sẽn rabs-a wã wẽngɑ, tɩ naong wẽngã sig a Fɩr-ʿaoon zakã rãmb zugu."},{"id":46,"translation":"Bugmã, b balld-b-la a zug yibeoog la zaabre, la raar ning dũni wã sẽn yikdã, b yetɑme: \"kẽes-y a Fɩr-ʿaoon nebã nong sẽn yɩɩd kεgengã pʋgẽ\"."},{"id":47,"translation":"La b sẽn wat n maan tak-n-taar Bugmã pʋgẽ, tɩ nin-valemsã yeel neb nins sẽn waoog b mensã: \"tõnd da yɩɩme n pʋgd yãmba, la rẽ yĩnga yãmb tõe n roka pʋɩɩr Bugmẽ wã n bas tõndo?\""},{"id":48,"translation":"La neb nins sẽn yaa waoog-m-mensã yeel yã: \"Tõnd fãa be a pʋgẽ, ad Wẽnd bʋʋ A yembsã sʋka, tɩ ned fãɑ reeg ɑ pʋɩɩre."},{"id":49,"translation":"La neb nins sẽn be bugmẽ wã yeel Gεhannem gũudbã: \" kos-y y Soabã t'A yols naongã tõnd zug baa tɩ yaa raar a yembre\"."},{"id":50,"translation":"La b na n yeele: \"rẽ yĩnga yãmb tẽn-tʋʋmbã ra pa yɩ n wat yãmb nengẽ ne vẽenese?\" Tɩ b yeele: \"yaa sɩda\" . La b yeele: \"bɩ y kose!\" La kɩfr-dãmb kosg pa yɩ rẽnda meneng pʋga."},{"id":51,"translation":"La tɩ Tõnd na sõng d tẽn-tʋʋmbã la neb nins sẽn kõ-b sɩda, dũni vɩɩmã pʋgẽ, la raar ning seetbã sẽn na n yikã."},{"id":52,"translation":"Raar ning wẽgdbã padeng sẽn pa nafd-ba, la kãabg be ne-ba, la zag-wẽng be ne-ba."},{"id":53,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd kõo a Musɑ kãndgre, la D kõ a ɭsraεl koamb gafã faado."},{"id":54,"translation":"Tɩ yaa kãndgr la tẽegre ne yam-bεεl rãmba."},{"id":55,"translation":"Bɩ f maan sugr tɩ ad Wẽnd pʋlengã yaa sɩda, la f kos yaafg ne f zũunuubã, la yɩlg ne f Soabã pẽka, zaabr la yibeoogo."},{"id":56,"translation":"Ad neb nins sẽn maan tak-n-taar Wẽnd yel-soalmã pʋgẽ, tɩ pa yɩ ne daliil sẽn wa b nengẽ, pa be b sũyẽ wã rẽnda waoog-m-meng b sẽn pa na n tol n ta-a, bɩ f kos gũudum ne Wẽnde, ad Yẽnda la Wʋmd n yaa Neta."},{"id":57,"translation":"Saasã la Tẽngã naaneg bedrem n yɩɩd nebã naanego, la ad nebã wʋsg fãa pa mi ye."},{"id":58,"translation":"La zoang ne nin soaba pa a yembr ye. Neb nins sẽn kõ-b sɩdã la b tʋm sẽn sõmbã ne wẽngdbɑ me pa a yembr ye; paood yãmb sẽn tẽegde."},{"id":59,"translation":"Ad dũni wã yikr watame, sik ka a pʋgẽ ye, la ad nebã wʋsg pa kõt sɩd ye."},{"id":60,"translation":"La yãmb Soabã yeelame: \"kos-y-Ma tɩ M na reeg y yĩnga, ad neb nins sẽn waoogd b mens n yit Mam tũudmã, b na n kẽe Gεhannem tɩ b yaa yaalse."},{"id":61,"translation":"Wẽnd la Naab ning sẽn maan yʋngã n kõ yãmba, bʋɩl yĩng tɩ y na paam yĩn-yõgneg a pʋgẽ; la wĩndgã tɩ yaa vẽemem. Ad Wẽnd yaa yɩɩdlem Soab nebã zugu, la ad nebã wʋsg pa pʋʋsd bark ye."},{"id":62,"translation":"Woto yaa Wẽnde, yẽnda la y Soab hakɩɩka, bũmbã fãa Naandã, Soab kae tɩ sã n pa Yẽ ye. La yaa bõe tɩ y wẽnemsdẽ?"},{"id":63,"translation":"Yaa woto bal la neb nins sẽn da yɩ n kɩɩsd Wẽnd yel-soalmã wẽnemsda (n yit sor-tɩrgã)."},{"id":64,"translation":"Wẽnd la Soab ning sẽn maana Tẽngã n kõ yãmb t'a yaa tabendg zĩiga, la saagã t'a yaa wa meoongo, la A sʋʋr (nɑɑn) yãmb n maneg yãmb nɑɑnegã, la A rɩlg yãmb rɩ-yɩlmã. Yãmb Wẽnd-kãngã la yãmb Soabã, la Wẽnd albarak yɩ wagalle, sẽn yaa bõn-naandsã Naabã."},{"id":65,"translation":"Yẽ la Vɩta, Soab kae tɩ sã n pa Yẽ, bɩ y kos-y-yã-A tɩ y yaa sẽn yɩlg dĩinã ne-A. Pẽgr be ne Wẽnd sẽn yaa bõn-naandsã Soabã."},{"id":66,"translation":"Yeele: \"ad b gɩdga maam tɩ m da wa tũ yãmb sẽn kot-b rãmb tɩ pa Wẽndã, wakat ning vẽenmã sẽn wa n wa mam nengẽ n yi m Soabẽ wã. B leb n sagla maam tɩ m sak n tũ bõn-naandsã Soabã\"."},{"id":67,"translation":"Yẽ la Soab ning sẽn nɑɑn yãmb ne tom, rẽ poorẽ ne Mɑne, rẽ poorẽ zɩ-pelle, rẽ poorẽ t’A yiis yãmb tɩ yɑɑ bi-pεεlgɑ, rẽ poorẽ tɩ wɑ tɑ y keelem wɑkɑto, rẽ poorẽ tɩ yɩ nin-kẽembɑ, lɑ be yãmb pʋgẽ sẽn kiid tɩ pɑ tɑ woto ye, lɑ sẽn nɑ yɩl tɩ tɑ wɑkɑt sẽn yãk toɑɑgɑ lɑ sãn-sãnde y nɑ tɑll yɑm."},{"id":68,"translation":"Yẽ la Soab ning sẽn vɩɩmsd la A kʋʋda, t'A sã n bʋ yelle, a yet-a lame: \"yɩ\". T'a be yɩɩbẽ!"},{"id":69,"translation":"Rẽ yĩnga fo pa yã neb nins sẽn maan tak-n-taar Wẽnd yel-soalmã pʋgẽ wã b sẽn yuusd-b yuusg ningã."},{"id":70,"translation":"Neb nins sẽn yags-b gafã, la bũmb ning Tõnd sẽn tʋms ne tẽn-tʋʋmbã, b nɑ wɑ n bãnge."},{"id":71,"translation":"Wakat ning bãn-daoogã sẽn wat n be b yubliẽ wã, la bãensã, tɩ b vuud-ba."},{"id":72,"translation":"Ko-tʋʋlgã pʋgẽ, rẽ poorẽ Bugmã pʋgẽ, tɩ b yõogd-ba."},{"id":73,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ b yeel-ba: \"yãmb sẽn da yɩ n maand lagem-n-taar ne bũmb ningã bεε?"},{"id":74,"translation":"Sẽn yaa zẽng tɩ pa Wẽndã? \" La b yeel yã, \"b menemame n bas tõndo, tõnd da pʋs n pa yɩ n kot bũmb ye\". Yaa woto bal la Wẽnd menemsd kɩfr-rãmba."},{"id":75,"translation":"Yãmb rol-kãnga, yaa bũmb ning yãmb sẽn da yɩ n noogd y sũur Tẽngã zug tɩ pa yɩ ne sɩdã yĩnga, la yãmb sẽn da yɩ n kɩdemdẽ wã yĩnga."},{"id":76,"translation":"Kẽ-y Gεhannem ragnoyã tɩ y yaa ruumdba, la waoog-m-meng rãmb gãag zĩig yɩ wẽnga."},{"id":77,"translation":"Bɩ f maan sugri, tɩ ad Wẽnd pʋlengã yaa sɩda, la Tõnd sã n wilg foom b sẽn pʋlem-b yεl ninsã sãnda, maa D kʋ-f lame, yaa Tõnd nengẽ la b na n lεbs-ba."},{"id":78,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd tʋmsa tẽn-tʋʋmb sẽn reng fo taoore, be b pʋgẽ Tõnd sẽn togs foom b rãmb yelle, la be b pʋgẽ Tõnd sẽn pa togs foom b yelle. Pa yɩ ne tẽn-tʋʋm t'a wa ne yel-soalem rẽnda ne Wẽnd tõogo. Wẽnd yellã sã n wa, b bʋʋdɑ nebɑ ne tɑɑb sʋkɑ ne sɩda, tɩ zaalmã rãmb bõn zĩ-kãnga."},{"id":79,"translation":"Wẽnd la Soab ning sẽn maan rũmsã, bʋɩl yĩng tɩ y na zomb sãnda, la be b pʋgẽ y sẽn rɩte."},{"id":80,"translation":"La yãmb tara nafa a pʋgẽ; lɑ y nɑ tall-b n ta tʋlsem sẽn be yãmb sũyẽ wã. Yaa rũmsã la kogendã me n rɩkd yãmba."},{"id":81,"translation":"La A wilgd yãmb A yel-soalmã; yaa Wẽnd yel-soalem bʋs la yãmb kɩɩsda?"},{"id":82,"translation":"Rẽ yĩnga b pa na n kẽn Tẽngã zug n ges neb nins sẽn reng-b bãmb taoorã baasg sẽn yɩ to-to? B ra yɩɩme n waoog n yɩɩd bãmba, n tar pãng la keelem (pãng keelem) n yɩɩd bãmba la b tar vũun Tẽng zugu. La bũmb ning b sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã pa naf-b ye."},{"id":83,"translation":"B tẽn-tʋʋmbã sẽn wa n wa b nengẽ ne vẽenesã, b nooga b sũur n sek b mens ne bãngr ning sẽn be b nengẽ wã, tɩ bũmb ning b sẽn da yɩ n yaandẽ wã sig-b zugu."},{"id":84,"translation":"La wakat ning b sẽn wa n yã Tõnd naongã b yeelame: \"tõnd kõo sɩd ne Wẽnd A Ye, la d kɩfl ne bũmb ning tõnd sẽn da yɩ n maand lagem-n-taarã\"."},{"id":85,"translation":"Tɩ b lɩɩmaoongã pa leb n nafd-ba, b sẽn wa n yã Tõnd naongã ye. Wẽnd sor la woto sẽn da reng taoor A yembsẽ wã, tɩ kɩfr-rãmb bõn zĩ-kãngã."}]},{"id":41,"verses":[{"id":1,"translation":"Hɑɑ mɩɩm [1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"(Woto) Yaa sẽn sik n yi Ar-Rahmaan Naab nengẽ n yaa yolsg Naaba."},{"id":3,"translation":"Yaa gaf b sẽn wels a Aayayã, tɩ yaa Alkʋrãan sẽn yaa laarabiimdu, bʋɩl yĩng tɩ nebã na bãnge."},{"id":4,"translation":"N yaa sũ-noogd la busgda, la b wʋsgã fãa gũda b kuids n pa wʋmdẽ ye."},{"id":5,"translation":"La b yeele: \"tõnd sũyã bee lim pʋsẽ n yi bũmb ning fo sẽn boond tõnd n tʋgdẽ wã, tõnd tʋbẽ wã me kɩd n be beenẽ, tõnd ne foom sʋka gɩdr n be be. Bɩ f tʋm tɩ tõnd me tʋmdame\"."},{"id":6,"translation":"Yeele: \"ad mam yaa yĩng soɑbɑ (ninsɑɑlɑ) wala yãmba, tɩ b tʋm tɩ wat mam nengẽ: \"tɩ yãmb Soabã yaa Soab yend tãa, bɩ y tẽeg tɩrg n tʋg A nengẽ la y kos-A yaafa. La wɩɩbd be ne lagem-n-taar rãmba."},{"id":7,"translation":"(Lagem-n-taar rãmbã la) Nins sẽn pa kõt Zakã, bãmb leb n yaa kɩɩsdb ne laahrã,"},{"id":8,"translation":"Ad neb nins sẽn kõ-b sɩd la b tʋm sẽn sõmbã, b tara keoor sẽn pa wãagde."},{"id":9,"translation":"Yeele: \"Rẽ yĩnga yãmb na kɩfl ne Soab ning sẽn naana Tẽngã rasem a yiib pʋgẽ, la y maan mak-n-taas ne-A, ad Yẽ la bõn-naandsã Soaba."},{"id":10,"translation":"La A maan tãms sẽn yɑɑ bεd a zugu, la A ning bark a pʋgẽ, la A kord a rɩ-rãmbã a pʋgẽ; tɩ yãwã yɩɩ rasem a naas sẽn zems taab pʋgẽ, (woto yaa leokre) sokdbã yĩnga."},{"id":11,"translation":"Rẽ poorẽ t'A togl saagẽ wã t'a yaa wulwuku, t'A yeel-a ne Tẽngã fãa: \"wa-y-yã, ne sak-n-tũ ma ne tɩlae\". Tɩ b yiibã yeele: \"tõnd waame tɩ d yaa sak-n-tũ rãmba\""},{"id":12,"translation":"N maan b saas a yopoe rasem a yiib pʋgẽ, la A tʋms saag fãa pʋgẽ a tʋʋmã, la Tõnd faasa dũni saagã ne fɩtl-rãmba (ãdse) la b le yɑɑ gũudum, wãnde yaa a wilb Naab kordogo, Yẽ la a Mitã."},{"id":13,"translation":"La b sã n balle, bɩ f yeele: \"M beoond-y lame ne halkr wala a ʿAad ne Samuud halkrã,"},{"id":14,"translation":"Wakat ning tẽn-tʋʋmbã sẽn wa n wa b nengẽ b nens taoore la b nense poorẽ n yet-ba: \"ra tũ-y tɩ sã n pa Wẽnd ye\". La b yeel yã: \"tõnd Soabã sã n da tʋllẽ, A a sikdẽ-la Malεgse. Rẽnd tõnd yaa kɩfr-rãmb ne bũmb ning b sẽn tʋms ne yãmbã\"."},{"id":15,"translation":"La sã n yɑɑ ne a ʿAade, b waooga b mens Tẽngã zug tɩ pa yɩ ne sɩd ye, la b yeele: \"ãnd pãng keelem n yɩɩd tõndo?\" Rẽ yĩngã b pa bãng tɩ ad Wẽnd ning sẽn naana bãmbã, Yẽ pãng keelem n yɩɩd bãmba? La b ra yɩɩme n kɩɩsd Tõnd yel-soalmã."},{"id":16,"translation":"Tɩ Tõnd tʋms b zug seb-fubdgɑ zu-be-rasem-rãmb pʋsẽ, bʋɩl yĩng tɩ d na leems-b yãnd naong dũni wã vɩɩm pʋga, la ad laahrã naong yãnd n yɩɩde, la b pa na n sõng-b ye."},{"id":17,"translation":"La sã n yaa ne a Samuud, Tõnd kãndg-b lame, tɩ b bʋ zondlem nonglem n yɩɩg kãndgre (tũusa meneng n bas kãndgre) tɩ naon-faagdgã vũbgrã rɩk-ba b sẽn da yɩ n tʋmd bũmb ningã yĩnga."},{"id":18,"translation":"La D tɩlg neb nins sẽn kõ-b sɩdã, la b ra yɩɩme n zoet Wẽndã."},{"id":19,"translation":"La raar ning b sẽn tigimd Wẽnd bεεbã n tʋg Bugmẽ wã tɩ b tardã,"},{"id":20,"translation":"Hal tɩ b sã n wa ta-a, b tʋbã la b ninã la b gãndã maanda kaset b zug ne bũmb ning b sẽn yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":21,"translation":"Tɩ b yeel b gãndã: \"yaa bõe tɩ yãmb seet tõnd zugu?\". Tɩ b yeele : \" Wẽnd n kɩt tɩ tõnd gome, Soab ning sẽn kɩta tɩ bũmbã fãa gomã, la Yẽ n naan yãmb rẽenem, la b na n lebsa yãmb n tʋg A nengẽ\"."},{"id":22,"translation":"La yãmb ra pa yɩ n yɑeesdẽ n solgd tɩ y tʋbã la y ninã la y gãndã rɑ wɑ mɑɑn-y kaset ye, la ad yãmb ra tẽedame tɩ Wẽnd pa mi yãmb sẽn tʋmdã wʋsg fãa ye."},{"id":23,"translation":"La yãmb tẽeb ning yãmb sẽn tẽ ne y Soabã halka yãmba, tɩ yãmb lebg bõn rãmba."},{"id":24,"translation":"La b sã n maan sugri, rẽnd yaa Bugumã la b gãag zĩiga, b sã n baood padenga, bãmb pa yɩ b sẽn na n reeg-b rãmb padeng ye."},{"id":25,"translation":"Tɩ Tõnd sεglg tũud-n-taas n kõ-ba, tɩ b faas n kõ-ba bũmb ning sẽn be b neng taoore la sẽn be b poorẽ, tɩ gomdã sɩdg bãmb zugu, tɩ b kẽ n naag zãma sẽn reng bãmb taoor n yaa zĩn-dãmb la ninsaalba; ɑd b yɑɑ bõn rãmba."},{"id":26,"translation":"La neb nins sẽn kɩfl-bã yeelame: \"Ra kelg-y Alkʋrãan-kãngã ye, la y maan bʋʋr a pʋgẽ, sãnde yãmb na wili\""},{"id":27,"translation":"La D na leems neb nins sẽn kɩfl-bã naong sẽn keeme, la D rol-b wẽng sẽn yɩɩd bũmb ning bãmb sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":28,"translation":"Woto bala, tɩ Wẽnd bεεbã rolb yaa Bugum. Bãmb tara paab zak a pʋgẽ tɩ yaa rolbo, b sẽn da yɩ n kɩɩsd Tõnd yel-soalmã yĩnga."},{"id":29,"translation":"Tɩ neb nins sẽn kɩfl-bã yeele:\"yaa tõnd Soaba! Wilg tõnd yiib nins sẽn menes-b tõndã sẽn yi zĩn-dãmbẽ la ninsaalbẽ, tɩ d ning b yiibã tõnd nao-sɩlpamã tẽngre, sẽn na yɩl tɩ b zĩnd tẽngre\"."},{"id":30,"translation":"Neb nins sẽn yeele: \"tõnd soab la Wẽnde\". Rẽ poorẽ tɩ b tẽeg tɩrgã, malεgsã sigda b nengẽ (n yetẽ): ra yaεεs-y ye, ra sãam-y y sũur ye; noog-y y sũur ne arzãn ning b sẽn da yɩ n pʋlem yãmbã."},{"id":31,"translation":"Tõnd la yãmb lalldba, dũni vɩɩmã pʋgẽ la laahre, la yãmb tara a pʋgẽ bũmb ning yãmb yõyã sẽn maan yamleoog ne, yãmb leb n tara a pʋgẽ bũmb ning yãmb sẽn baoode\"."},{"id":32,"translation":"Tɩ yaa sãand sigb zĩig sẽn yi Yaafg Naabã nengẽ, Yolsg Naabã."},{"id":33,"translation":"Ãnda koεεg manegr n yɩɩd ned ning sẽn boola n tʋg Wẽnd nengẽ, n tʋm sẽn sõmbe, la a yeele: \"ad mam lagma sɑk-n-tũ rãmbã (moeembã)\" ?"},{"id":34,"translation":"La tʋʋm-sõng la tʋʋm-wẽng pa makd taab ye. Bɩ f rol ne bũmb ning sẽn yɩɩd sõmblem, tɩ mikdame tɩ ned ning foom ne a sʋk beem sẽn da be wã, ɑ lebgda wala lall-n-ta-kεgenga (pa-yã-to-kõn-n-gũsi)."},{"id":35,"translation":"La ned ka paamd woto rẽnda sẽn maan-b sugrã, la ned ka paamd-a rẽnda zu-noog soaba."},{"id":36,"translation":"A Sʋɩtãan sã n wa tõg foom tõgb ninga, bɩ f kos gũudum ne Wẽnde, ad Yẽ la wʋmb Naab n yɑɑ Mita."},{"id":37,"translation":"La sẽn leb n be A yel-soalmã pʋgẽ, yaa yʋngã la wĩndgã, la wĩntoogã la kiuugã, ra maan-y wĩntoogã suguud ye, ra maan-y kiuugã me ye, maan-y suguud Wẽnd yĩng bala, Soab ning sẽn naana bãmbã, tɩ y sã n yɩɩme tɩ yaa Yẽnda bal la y tũuda"},{"id":38,"translation":"La b sã n waoog b mensã, rẽnd rãmb nins sẽn be fo Soabã nengẽ wã, b yɩlgd-A lame yʋng la wĩndga, tɩ b yam pa yit ye."},{"id":39,"translation":"La sẽn leb n be A yel-soalmã pʋgẽ, yɑɑ fo sẽn ne Tẽngã t'a yaa sẽn kʋɩ, tɩ Tõnd sã n sik koom a zug la a sẽn pus n fugumdi, ad soab ning sẽn vʋʋg-a wã, hakɩɩka A yaa kũ-rãmb vʋʋgda, ad A yaa tõogd ne bũmbã fãa gilli."},{"id":40,"translation":"Ad neb nins sẽn golemd Tõnd Aayay wã pʋgẽ wã, b pa solg (ne) Tõnd ye, rẽ yĩngã b sẽn lobd a soab Bugmẽ n yɩɩd sõmblem, bɩ yaa ned ning sẽn wat ne bas-m-yam dũni yikr raarã, tʋm-y y sẽn rate, ad A yaa Net ne bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":41,"translation":"Neb nins sẽn kɩfl ne Tẽegrã (Alkʋrãɑnɑ) a sẽn wa n wɑ b nengẽ wã (b tɑrɑ nɑng yikrã rɑɑre), la ad a yaa gaf sẽn yaa zɩsgo."},{"id":42,"translation":"Zĩri-beed pa wat a pʋgẽ ye, pa wat a taoore, ka wat a poorẽ; yaa sẽn sig n yi Bʋʋd-Mit nengẽ n yaa pẽgr Naaba."},{"id":43,"translation":"B pa yet foom rẽnda bũmb ning sẽn da yeel tẽn-tʋʋmb sẽn reng fo taoore, ad fo Soabã yaa yaafg Naaba, n leb n yaa nams-zabdg Soaba."},{"id":44,"translation":"La Tõnd sã n da maan-a t'a yaa Alkʋrãan sẽn pa Laarabiindu (bu-zẽngã), b rag n na yeele: \"yaa bõe yĩng tɩ b ka nɑ n wels a Aayayã (Alkʋrãan), rẽ yĩngã Kʋrãɑnɑ nɑ yi bu-zẽngɑ tɩ tẽn-tʋʋmã yaool n yaa laarba? Yeele: \"a yaa kãndgr la tɩp-tɩɩm ne neb nins sẽn kõ-b sɩdã''. La neb nins sẽn pa kõt sɩdã, kɩd n be b tʋbẽ wã, t'a yaa zondlem ne-ba, bãmbã, yɑɑ wɑlɑ b sẽn boond-b rãmb zĩig sẽn zãrẽ."},{"id":45,"translation":"La sɩd la hakɩɩka, Tõnd kõo a Musɑ Gafã, tɩ b kɩɩs taab a pʋgẽ, la sã n ka fo Soabã gomd sẽn reng taoor t'ɑ kõ n hɑlk-b yĩnga, b rag na n bʋ b sʋkã ne hɑlkre, ad bãmbã bee sik wʋsg pʋgẽ ne Alkʋrãɑnã."},{"id":46,"translation":"Ned ning sẽn tʋma sẽn sõmbe yaa a meng yĩnga, la ned ning sẽn wẽnga be ne-a, f Soabã pa yɩ n yaa wẽgd baɑ bilfu ne A yembsã ye."},{"id":47,"translation":"Dũni wã yikr minim lebsda Yẽ nengẽ. Tɩ-bil fãa pa yit a paokẽ, yãang fãa pa zãad pʋgɑ bɩ a rogɑ me, rẽnda ne A minim. Lɑ tẽeg-b raar ning A sẽn na n bool-b n yetẽ: \"Mam lagem-n-taasã bεε?\" La b na n yeele : \"tõnd reegɑ d zugẽ, tɩ kaset soab ka be tõnd sʋkã n yetẽ tɩ Fo tɑrɑ lɑgem-n-tɑɑg ye\"."},{"id":48,"translation":"Tɩ bũmb ning b sẽn da yɩ n boond hal pĩndã menem n bas-ba, tɩ b bãng n wãag tɩ bãmb pa tar zoees zĩig ye."},{"id":49,"translation":"Ninsaal yam pa yit sẽn sõmb kosg ye; la wẽng sã n paam-a, a yaa tẽeb-wãagdɑ n lak a yam."},{"id":50,"translation":"La Tõnd sã n lɛεms-a yolsg sẽn yi Tõnd nengẽ, keelem sẽn paam-a poorẽ, la ɑ sẽn yete : \"yãoã sõmba ne maam, la m pa tẽed tɩ Dũni wã na n yikame ye; b sã n lebs maam m Soabã nengẽ me, m tara A nengẽ sõmblem sẽn yɩɩd wãnde\". La d na kõ kɩfr-rãmbã kibar ne bũmb ning b sẽn tʋmã, la D na leems-b naong sẽn tagme."},{"id":51,"translation":"la Tõnd sã n maan ninsaal neema, a balldame n lɑk kɩrengɑ ne wɑoog-m-mengɑ, la wẽng sã n paam-a, la a sẽn yaa kos-yaleng soaba."},{"id":52,"translation":"Yeele: \"yãmb yãame t'a (Alkʋrãɑnã) sã n yɩɩme n yi Wẽnd nengẽ, rẽ poorẽ tɩ yãmb kɩfl ne-a, ãnd meneng n yɩɩd ned ning sẽn welg n be zĩ-zãrgẽ?\""},{"id":53,"translation":"D na n wilg-b-la d yel-soalmã, ween-n-vɩɩsẽ wã la b mensẽ wã hal tɩ wa vẽneg ne bãmb t'a (Alkʋrãanã) yaa sɩda. Rẽ yĩngã pa sek tɩ fo Soabã yaa Seet ne bũmbã fãa gilli?"},{"id":54,"translation":"Sɩdã, bãmbã bee sik pʋgẽ ne b Soabã sεgbo. Sɩdã, A yaa gũbgdɑ ne bũmbã fãa gilli."}]},{"id":42,"verses":[{"id":1,"translation":"Hɑɑ mɩɩm [1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Ayn, Sɩɩn, Kaaf."},{"id":3,"translation":"Yaa woto bal la Wẽnd tʋmsd fo nengẽ la neb nins sẽn reng fo taoorã; Wẽnd sẽn yaa wilb Naabã n yaa Bʋʋd-Mitã."},{"id":4,"translation":"Yẽ n so sẽn be saasẽ la sẽn be Tengẽ, la Yẽnda la zẽkr Naab n yaa Na-zɩsgo."},{"id":5,"translation":"Saasã rat n pãrsã yĩngrã, tɩ malεgsã yɩlgd b Soabã ne A pẽkã, la b kot yaafa n kõt neb nins sẽn be Tẽngã zugu, yaa sɩda, ad yaa Wẽnd la Yaafg Naab n yaa Yolsg Naaba."},{"id":6,"translation":"La neb nins sẽn gãd lall-n-taas zẽng tɩ pa yɩ ne Yẽ wã, Wẽnd yaa gũusd b zugu, la fo pa yɩ n yaa b sẽn boabl a soaba ne b tʋʋmɑ gũusg ye."},{"id":7,"translation":"La yaa woto bal la Tõnd tʋms fo nengẽ Alkʋrãan sẽn yaa laarabiindu, bʋɩl yĩng tɩ f na bugs tẽmsã Ma (Maka) la neb nins sẽn gũbg-a wã. La f bugs tɩ sik kae ne tigsgã raar ye, sull n be arzãna pʋgẽ, tɩ sull me be Bugmẽ wã."},{"id":8,"translation":"La Wẽnd sã n da tʋllẽ A na maanẽ-b zãma a yembre, lɑ A kẽesda A sẽn rat a soab A yolsgã pʋgẽ. La wẽgdbã, bãmb pa tar lalld buudu, b pa tar sõngd me."},{"id":9,"translation":"Bɩ b gãda lall-n-taas zẽms tɩ pa tũ ne Yẽ. Ad Wẽnde, Yẽ la lallda, la Yẽ n vʋʋgd kũ-rãmba, la Yẽ n yaa Tõod bũmb fãa zugu."},{"id":10,"translation":"La yãmb sẽn yõs taab a pʋgẽ sẽn yaa bũmb ning fãa, a bʋʋdã bee ne Wẽnde, yãmb Wẽnd-kãng la mam Soabã, Yẽ la mam bobl m mengã, m lebsa m mengã Yẽ nengẽ."},{"id":11,"translation":"Saas la Tẽng yẽbgdã, A maana pagb sẽn yi yãmb mensẽ wã n kõ yãmba. Rũmsã me yaa yãang la raoogo, A wʋsgdɑ yãmb sẽn tũ ne rẽ. Bũmb pa be n wõnd-A ye, la Yẽnda la Wʋmd n yaa Neta."},{"id":12,"translation":"A soo saas la Tẽng kʋɩlen-biisi, A yεdgda rɩtlã ne A sẽn rat a soaba, la A kẽgsd ne A sẽn rat a soaba, ad A yaa Mit ne bũmbã fãa gilli."},{"id":13,"translation":"۞A tuka sor dĩinã pʋg n kõ yãmba, rẽ la A sẽn sagl a Nuuh ne bũmb ningã, rẽ me la bũmb ning Tõnd sẽn tʋms fo nengẽ wã, rẽ me la Tõnd sẽn sagl ne a ɭbraahɩɩm, lɑ a Musɑ la ʿIisa wã, tɩ y yãnas ne dĩinã, la y ra bao n na n wels taab a pʋgẽ ye. Paka logem-n-taarã rãmba, bũmb ning yãmb sẽn boond-b n tʋgdẽ wã, Wẽnd tũusda A sẽn rat soab n pẽneg A Menga, la A kãndgd ned ning sẽn lebsd a meng A nengẽ."},{"id":14,"translation":"La b pa yõs taaba, rẽnda bãngrã sẽn wa b nengẽ poorẽ, kedgr bãmb ne taab sʋka, la sã n pa gomd sẽn reng taoor n yi fo Soabã nengẽ t'A nɑ n yɑoolɑ nɑngã n tʋg wakat sẽn tar raare, b naan n bʋẽ bãmb ne taab sʋka. Lɑ sɩdã, b sẽn kõ gafã neb nins tɩ yaa faad ne bãmbã, bãmb reng-tɑoor rãmbã loogr poorẽ, b bee sik pʋgẽ ne-a (Alkʋrãanã), n maand sãmbse."},{"id":15,"translation":"Rẽ yĩng bɩ f boole (n tʋg sɩda, lɩɩmaoong la zems taaba), la f tẽeg tɩrg wala b sẽn sagl foomã. Ra pʋg b yõyã yamleood ye. Yeele: \"M kõo sɩd ne bũmb ning fãa Wẽnd sẽn sikã sẽn yaa gafã. B sagla maam tɩ m tẽeg tɩrg yãmb sʋka; Wẽnd la tõnd Soab la yãmb Soaba. Tõnd tʋʋm bee ne tõndo, yãmb me tʋʋm bee ne yãmba, tak-n-taar pa be tõnd ne yãmb sʋk ye, Wẽnd n tigimd tõnd ne taaba, la lebεng zĩig yaa Yẽ nengẽ\"."},{"id":16,"translation":"Neb nins sẽn maan-b tak-n-taar Wẽnd yellã pʋgẽ wã, nebã sẽn sak-A poorẽ, bãmb daliilã pa tar võor b Soabã nengẽ ye. Gẽeg n be b zugu, naon-kεgeng me leb n be b zugu."},{"id":17,"translation":"Wẽnd la Soab ning sẽn sika gafã ne sɩd la tẽeg-tɩrga. Lɑ bõe n wilgd foo tɩ dũni yikr pɑ pẽ?"},{"id":18,"translation":"Neb nins sẽn pa kõt sɩdã yãgda ne-a, la neb nins sẽn kõ sɩdã yaeesd-a lame la b mi t'a yaa sɩda. Neb nins sẽn wẽed no-koεεmã dũni yikrã zugã, sɩd la hakɩɩka b bee meneng sẽn zãag pʋgẽ."},{"id":19,"translation":"Wẽnd yaa bʋg-bʋg (lom-lom) Soɑb ne A yembsã, n rɩlgd A sẽn rat a soaba, la Yẽnda la pãng Naaba n yaa Winda."},{"id":20,"translation":"Ned ning sẽn wa n rat laahr koodo D paasd-a-la a koodẽ wã, la ned ning sẽn wa n rata dunĩ koodo, D kõt-a-la a pʋgẽ, la a pa tar baa pʋɩɩr laahrã ye."},{"id":21,"translation":"Bɩ bãmb tara lagem-n-taas tɩ b tuk sor sẽn yaa dĩin n kõ bãmbɑ, Wẽnd sẽn pa kõ sor ne dĩĩn ningɑ. Sã n pa gom wεldgã yĩnga, b naan n bʋ bãmb ne taab sʋka, la ad wẽgdbã tara naong sẽn zabde."},{"id":22,"translation":"Fo nee wẽgdbã tɩ b yaeesd bũmb ning b sẽn tʋmã rolbo, t'a yaool n na n lʋɩɩ b zugu. Lɑ neb nins sẽn kõ-b sɩd la b tʋm sõmã wã, b bee arzãn pʋtẽ wã, b tara bũmb ning fãa b sẽn tʋll b Soabã nengẽ, woto la pʋɩ-bedrã."},{"id":23,"translation":"Rẽ la bũmb ning Wẽnd sẽn noogd ne A yembs nins sẽn kõ sɩdã la b tʋm sõmã wã sũyã, yeele: \"m pa sokd yãmb keoor a zug ye, rẽnda nonglem rogmã yĩnga\". Ned ning sẽn tʋma yel-sõmde, D paasd-a-la sõmblem a pʋgẽ, ad Wẽnd yaa yaafg Naaba n yaa bark Pʋʋsda."},{"id":24,"translation":"Bɩ b yetame: \"a pasga zĩri-beed n rogl Wẽnde\". La Wẽnd sã n tʋlla, A pagda fo sũurã. La Wẽnd yẽesda zĩri-beedã la A sɩdg sɩdã ne A goamã, ad A yaa Mit ne bũmb ning sẽn be yãadẽ wã,"},{"id":25,"translation":"la Yẽ la Soab ning sẽn reegd tuubgã A yembsã nengẽ, la A yaafd n basd yel-wẽna, la A mi bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":26,"translation":"La A reegd neb nins sẽn kõ-b sɩd la b tʋm sõma wã tʋʋma; la kɩfr-rãmbã, naong kεgeng be ne-ba,"},{"id":27,"translation":"۞Lɑ Wẽnd sã n dɑ yεdg A rɩtlã ne A yembsã b na kedg Tẽngã zugu, la ad A sikd-a lame ne alkadr ning A sẽn rate, ad A yaa kiba-Mit ne A yembsã, n leb n yaa Net ne-ba."},{"id":28,"translation":"Yẽ la Soab ning sẽn sikd sa-koomã b sẽn wãag b tẽeb poorẽ la A sãeegd A yolsgã. Yẽnda la Lalld n yɑɑ pẽgr Naaba."},{"id":29,"translation":"La sẽn be A yel-soalmã pʋgẽ, yaa saasã la Tẽngã naanego, la bũmb ning A sẽn sãeeg b yiibã pʋgẽ sẽn yaa bõn-kẽndse, la Yẽnda yaa tõogd ne b tiging t'A sã n rata."},{"id":30,"translation":"La yell buud sẽn paam yãmb fãa, yaa yãmb nusã sẽn tʋme, la A (Wẽnd) yaafdame n basd wʋsgo."},{"id":31,"translation":"La yãmb pa yɩ n yaa põsdb Tẽngã zug ye. Yãmb pa tar bɑɑ lalld zẽng sẽn pa yɩ ne Wẽnde, y leb n pa tar sõngd me ye."},{"id":32,"translation":"La sẽn leb n be A yel-soalmã pʋga, yaa bõn-zoetsã (koglsã) mogrã zug wala tãmsã."},{"id":33,"translation":"A sã n tʋlla A yõkda sobgã tɩ b kell n yãsẽ bal a zugu, sɩd la hakɩɩka ad yel-soalem be rẽ pʋgẽ wã ne sugr soab fãa sẽn yaa bark pʋʋsda."},{"id":34,"translation":"Maa A halk-b ne bũmb ning b sẽn tʋmã, la A yaafdame n basd wʋsgo."},{"id":35,"translation":"La neb nins sẽn maan tak-n-taar Tõnd yel-soalmã pʋgẽ wã miime tɩ b pa tar põsg zĩig ye."},{"id":36,"translation":"La b sẽn kõ yãmb bũmb ning fãa, yaa dũnĩ vɩɩm wʋm-noogo, la bũmb ning sẽn be Wẽnd nengẽ wã n yɩɩd sõma la kellg ne neb nins sẽn kõ sɩdã la b bobend b mens ne b Soabã."},{"id":37,"translation":"La neb nins sẽn zãagd zũunuub bεdã, la yel-beedã tʋʋmã, tɩ b sũyã sã n wa yik bɩ b basdẽ tɩ loogã."},{"id":38,"translation":"La neb nins sẽn sak b Soabã sagellã la b yãnesd Pʋʋsgã, tɩ b yellã yaa saawar bãmb ne taab sʋkã, tɩ bũmb ning Tõnd sẽn kõ-ba pʋgẽ b yãkd n nafdẽ wã."},{"id":39,"translation":"La neb nins tɩ wẽgb sã n ta-b la b sẽn wind wẽgdã n tõoge."},{"id":40,"translation":"La wẽng rolb yaa wẽngã bilg-n-taare; la sẽn yaafa la a manege, a keoorã bee ne Wẽnde, ad A pa nong wẽgdbã ye."},{"id":41,"translation":"La ned ning sẽn wila, b sẽn wẽg-a poorẽ, bãmbã sor pa be b zug ye."},{"id":42,"translation":"Ad sor sẽn be wã yaa neb nins sẽn wẽgd nebã, la b maand n kedgd Tẽngã zug tɩ pa tũ ne sɩdã, bãmbã tara naon-zabdga."},{"id":43,"translation":"La ned ning sẽn maana sugr la a bas tɩ looge, ad woto la sẽb-sʋk yεla."},{"id":44,"translation":"La ned ning Wẽnd sẽn menemse, a kõn n paam lall-n-taag A poorẽ ye. La fo na n yãa wẽgdbã tɩ b sã n wa yã naongã, b yetame: \"rẽ yĩnga tõnd tõe n le leba (dũni) bɩ?\""},{"id":45,"translation":"Fo yãt-b lɑme tɩ b bɑll-b Bugmã zug tɩ b yɑɑ vɑlemse yɑɑlg keelem, n lɩkd n getẽ, tɩ sẽn kõ-b sɩdã yeele: \"ɑd bõn rãmb yɑɑ sẽn bõn b mens lɑ b zɑgs rãmb dũni-yikrã rɑɑre, yɑɑ sɩdɑ ɑd wẽgdbã bee naong duumdg pʋgẽ."},{"id":46,"translation":"Lɑ b pɑ tɑr lɑlld buud sẽn nɑ fãɑg-b n yi Wẽnd naongã ye, lɑ Wẽnd sẽn menems ɑ soɑbɑ, ɑ pɑ tɑr sor buud sẽn nɑ kãndg ye."},{"id":47,"translation":"Sɑk-y y Soɑbã yĩngɑ tɑoor tɩ rɑɑr nɑ n pɑ wɑ tɩ Wẽnd pa na n viig-a ye. Yãmb pɑ tɑr rellg zĩig bɑɑ fʋɩ, y leb n pɑ tɑr kɩɩsg buudu n kɩɩs y zũunuubã ye."},{"id":48,"translation":"Lɑ b sã n raeege, ɑd Tõnd pɑ tʋms foom tɩ f yɑɑ gũusd b zug ye, pɑ be ne foom rẽndɑ tɑɑsgo. Lɑ Tõnd sã n leems ninsɑɑl yolsgo sẽn yi Tõnd nengẽ lɑ ɑ sẽn kɩdemd ne-ɑ, lɑ wẽng sã n pɑɑm-bɑ b nus sẽn tʋm tɩ reng tɑoore sɑbɑbo, lɑ ninsɑɑl sẽn yɑɑ sõm-zɩtɑ."},{"id":49,"translation":"Wẽnd n so saas la Tẽng naam, A naanda A sẽn tʋlle, A kõta A sẽn tʋll a soab kom-pugli la A kõt A sẽn tʋll a soaba kom-ribli."},{"id":50,"translation":"Maa A kõ-b kom-ribli la kom-pugli, la A maan A sẽn tʋll a soab t'a yaa kiri, Ad A yaa Mit n yaa Tõogda."},{"id":51,"translation":"۞Yĩng soab pa yɩ tɩ Wẽnd na n gom ne-a rẽndame tɩ tũ ne Wahɩ maa lill poorẽ, maa b tool tẽn-tʋʋm (malεka) t'a wa ne wahɩ sẽn tũ ne A sor kũuni, A sẽn rate. Ad A yaa sek-m-meng Soab n yaa Bʋʋd-Mita."},{"id":52,"translation":"Yaa woto la Tõnd tʋms Vɩɩm (Alkʋrãanã) sẽn yi Tõnd nengẽ, fo rag n ka mi yaa bõe la Gafã, pa Lɩɩmaoong me, La ad Tõnd maan-a lame t'a yaa vẽenem, tɩ D kãndgd ne-a Tõnd sẽn tʋll a soaba D yembsẽ wã, La sɩd la hakɩɩka, fo kãndgdame n tʋgd sor sẽn yɑɑ tɩrga."},{"id":53,"translation":"Sor sẽn yaa Wẽnd sore, Soab ning sẽn so sẽn be saasẽ la sẽn be Tẽngẽ wã sore. Yaa woto bal tɩ bũmb fãa lεbeng zĩig yaa Wẽnd nengẽ."}]},{"id":43,"verses":[{"id":1,"translation":"Hɑɑ mɩɩm [1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"M wẽen ne Gaf (Alkʋrãɑn) vẽnegdgã."},{"id":3,"translation":"Tõnd maan-a lame t'a yaa Alkʋrãan sẽn yaa larabiindu, sãnd-sãnde y na tall yam."},{"id":4,"translation":"Ad yẽnda bee gafã Ma sẽn be Tõnd nengẽ wã pʋgẽ; a zẽkame n bʋ n manege."},{"id":5,"translation":"Rẽ yĩnga, Tõnd na n balla Tẽegrã n yi yãmba, tɩ yãmb yɩɩme n yɑɑ neb sẽn yaa maan-n-zʋʋg rãmba?"},{"id":6,"translation":"Lɑ Nabiyaam-rãmb sõor waoog Tõnd sẽn tʋms rẽenem rãmbẽ wã."},{"id":7,"translation":"Nabiyaam pa yɩ sẽn na n wa b nengẽ, rẽndame tɩ b yɩ n yaand-a."},{"id":8,"translation":"Tõnd halka sẽn yɩɩd bãmb ne keelem, la rẽenem rãmbã bilgr loogame."},{"id":9,"translation":"La fo sã n sok-ba: \"ãnd n naan saasã ne Tẽngã?\" B na yeele: \"wilb Naabã sẽn yaa minim Naabã n naan-ba\"."},{"id":10,"translation":"Soab ning sẽn naana Tẽngã n kõ yãmbã tɩ yaa sẽn yadge, la A leb n maan soay a pʋgẽ n kõ yãmba sãnd-sãnde yãmb na kãndgã."},{"id":11,"translation":"Soab ning sẽn sik koomã n yi saasẽ wã ne zemsgo, tɩ Tõnd vɩɩms ne-a tẽng sẽn ki (sẽn kʋɩ), yaa woto bal la b na n yiis yãmba."},{"id":12,"translation":"Yẽ la Soab ning sẽn naana kõbgã fãa gillã, la A naan kogend la rũms n kõ yãmb tɩ y tar n zomd n kẽnda."},{"id":13,"translation":"Bʋɩl yĩng tɩ yãmb na zomb b poayã zutu, rẽ poorẽ tɩ y tẽeg y Soabã neema-rãmbã; tɩ y sã n wa yõgen n zomb-b bɩ y yeel: \"yɩlgemd be ne Soab ning sẽn noma yãoã n kõ tõndã, lɑ tõnd da pa yɩ n na n tõogẽ-yã-a sã n pɑ Wẽnd sẽn wõr n kõ tõndã,"},{"id":14,"translation":"La Tõnd yaa lεbgdb n tʋgd d Soabã nengẽ\"."},{"id":15,"translation":"La b maan pedg n kõ Wẽnde sẽn yi A yembsã pʋgẽ, ad ninsaal yaa sõm-zɩt sẽn vẽnege."},{"id":16,"translation":"Bɩ A yãka kom-pugli Yẽ sẽn naanã pʋgẽ la A tũus kom-ribli n kõ yãmba?"},{"id":17,"translation":"La b sã n noog b yembr fãa sũur ne bi-buglɑ a sẽn rɩk n kõ Yolsg Naabã, la a nengã sẽn sobgde t'ɑ yaa sũ-toog soaba,"},{"id":18,"translation":"Ned sẽn wubd nag-teed pʋgẽ n pa tõe n fãag a meng n yi zabd-n-taaga ɑ poglem yĩngɑ lɑ yãmb yet tɩ yɑɑ Wẽnd biigɑ?"},{"id":19,"translation":"La b yet tɩ malεgs nins sẽn yaa Wẽnd yembsã yaa pagba, rẽ yĩnga bãmb seeda b naoonegã bɩ? B na n gʋlsa b kasetã la b soak-ba."},{"id":20,"translation":"La b yeele: \"Ar-rahmaan Naab sã n da ratẽ tõnd ra pa na n tũ-b ye\". B pa tar bãngr baa fʋɩ a pʋgẽ ye, bãmb pa yɩ rẽnda zĩri-beed pasdb bala."},{"id":21,"translation":"Bɩ Tõnd kõ-b-la gaf yẽ (Alkʋrãanã) taoore, tɩ bãmb gãd-a?"},{"id":22,"translation":"Pa woto ye, b yeelame: \"ad tõnd mika d saam-rãmb dĩin zugu, la tõnd yaa kãndgdb bãmb vũunã zugu."},{"id":23,"translation":"Yaa woto bala, Tõnd pa tʋms fo taoore bugsd fãa n tʋg tẽngẽ, rẽndame tɩ tẽngã rɩ-n-tɩkã rãmb yeele: \"tõnd mika d saam-rãmb tɩ b be dĩin zugu, la tõnd yaa bãmb vũunã tikdba\"."},{"id":24,"translation":"۞T'a (tẽn-tʋʋma) yeele: \"rẽ yĩnga yãmb nɑ n kell n tikɑ y sɑɑm-dãmbã bɑɑ tɩ mam sã n wa yãmb nengẽ ne kãndgr sẽn yɩɩd yãmb sẽn mik y saam-rãmbã tɩ b tũudẽ wã? \" La b yeel yã: \"tõnd yaa kɩfr-rãmb ne bũmb ning b sẽn tʋms ne yãmbã\"."},{"id":25,"translation":"Tɩ Tõnd na n rol-ba, bɩ f gese yagsdbã baasg yɩɩ wãn-wãna?"},{"id":26,"translation":"Tẽeg wakat ning a ɭbraahɩɩm sẽn wa n yeel a saambã ne a nebã: \"ad mam zãaga m meng n yi yãmb sẽn tũudã;"},{"id":27,"translation":"Sã n pa Soab ning sẽn naana maamã, Yẽnda n na n kãndg maam\"."},{"id":28,"translation":"La a maan-a t'a yaa gom-paadg a (ɭbraahɩɩm) pendẽ wã sãnd-sãnde b na lebg n tʋg Wẽnd nengẽ."},{"id":29,"translation":"Pa woto ye, M wʋmsa bãmb ne b saam-rãmbã noogo hal tɩ sɩdã wa b nengẽ la tẽn-tʋʋm vẽenegã."},{"id":30,"translation":"La sɩdã sẽn wa n wa b nengẽ wã, b yeelame: \"yãoã yaa tɩɩm la tõnd kɩfla ne-a\"."},{"id":31,"translation":"La b yeele: \"b ra pa na n sikẽ Alkʋrãan-kãngã nin-zɩsg zug sẽn yi tẽmsã a yiibã pʋgẽ (Mak la Ṭaa'ɩfe)\"."},{"id":32,"translation":"Yaa bãmb n pʋɩt fo Soabã yolsgã bɩ? yaa Tõnd n pʋɩ bãmb rɩtlã b sʋk dũni vɩɩmã pʋgẽ, La D zẽk sãnda dargε n yɩɩs sãnda, sẽn na yɩlẽ tɩ sãnda wõr sãnda. La fo Soabã yolsg sõmblem n yɩɩd b sẽn tigimd bũmb ningã."},{"id":33,"translation":"La sã n pa nebã na n wa yɩ zãma a yembre yĩnga, D na naan n maan tɩ neb nins sẽn kɩfl-b ne Ar-Rahmaan Naabã, tɩ b rotã tar bεoongo sẽn yaa wanzuri la rads tɩ b tũud be n rʋʋda."},{"id":34,"translation":"Tɩ b rotã leb n tar zag-noy la gãt tɩ b kɩl b zutu."},{"id":35,"translation":"La faas-teedo, la wãnde fãa pa yɩ rẽnda dũni wʋm-noog bala, la laahrã, bee fo Soabã nengẽ, wẽn-zoεtbã yĩnga."},{"id":36,"translation":"Lɑ ned ning sẽn suusda n yi Ar-Rahmaan Naaba yʋʋr tẽegre, D togend-a-la ne a Sʋɩtãan tɩ yẽnda yaa a lall-n-taaga,"},{"id":37,"translation":"La bãmb (Sʋɩtãambã) gɩta nebã n yit sorã, la b tẽedame tɩ b yaa kãndgdba."},{"id":38,"translation":"Hal t'a (nedã) sã n wa Tõnd nengẽ a yetame: \"M sã n da paamẽ tɩ maam ne foom (Sʋɩtãana) sʋka yaa wala yaang (wĩnto-pusengɑ) la wĩnto-lʋɩɩngẽ pɑ são! Ad yaa lall-n-ta-wẽnga (la foom a Sʋɩtãana)."},{"id":39,"translation":"La kõn n tol n naf yãmb rũnda, y sẽn wẽga yĩnga, bala yãmb naaga taab naongã pʋgẽ."},{"id":40,"translation":"Rẽ yĩnga fo tõe n wʋmsa wʋngɑ, maɑ f nenes zoangɑ, bɩ ned ning sẽn be meneng sẽn vẽneg pʋgẽ?"},{"id":41,"translation":"Baa tɩ D loog ne foo, ad Tõnd yaa maan-n-roalg Rãmba ne-ba."},{"id":42,"translation":"Mɑɑ tɩ D kɩt tɩ fo yẽnd pʋlen-wẽng ning Tõnd sẽn pʋlem-ba, ad Tõnd tara tõog b zugu."},{"id":43,"translation":"Bɩ f gãd bũmb ning b sẽn tʋms fo nengẽ wã, ad fo bee so-tɩrg zugu."},{"id":44,"translation":"La ad a (Alkʋrãanã) yaa zu-zẽkre ne foo la fo nebã, la yɩ bilf bala b na wa n sok yãmb ɑ yelle."},{"id":45,"translation":"La f sok Tõnd sẽn tʋms-b rãmb sẽn reng fo taoorã: \"rẽ yĩnga Tõnd maana soaben-rãmb zẽng sẽn pa a Ar-Rahmaan Naab tɩ b tũudẽ?\""},{"id":46,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd tʋmsa a Musa ne Tõnd yel-soalmã n tʋg a Fɩr-ʿaoon la a zamã wã nengẽ, t'a yeele: \"Ad mam yaa bõn-naandsã Soab tẽn-tʋʋma\","},{"id":47,"translation":"La a sẽn wa n wa bãmb nengẽ ne Tõnd yel-soalmã la b sẽn laade."},{"id":48,"translation":"La Tõnd pa yɩ n na n wilg-b yel-solemd rẽndame tɩ yẽnda bedrem yɩɩda sẽn loogã, Tõnd yõk-b-la ne naongo, sãnd-sãnde b na lebge (n wa Tõnd nengẽ)."},{"id":49,"translation":"La b yeele: \"foo ɑ tɩɩmã soaba! Kos f Soabã tõnd yĩnga (t'A zẽk naongã tõnd zugu) ne A sẽn pʋlem foo tɩ tõnd sã n kõ sɩdã A nɑ n zẽkɑ nɑngã; tɩ ad tõnd nɑ n kãndame t'A sã n zẽk nɑngã\"."},{"id":50,"translation":"La Tõnd sẽn wa n zẽk naongã n yi-ba, la b sẽn yidg al-kaoolã."},{"id":51,"translation":"T'a Fɩr-ʿaoon moon a zama wã pʋgẽ n yeele: \"yãmb a zamã! Rẽ yĩnga pa maam n so Misra naam, tɩ ko-sood bãmbã yaa sẽn zoet mam tẽngrã, rẽ yĩnga yãmb pa ne sɩda?"},{"id":52,"translation":"Rẽ yĩnga mam sõmblem pa yɩɩd yãoã sẽn yaa yaalgã, la a pa tõe n gom tɩ fahmã."},{"id":53,"translation":"Yaa bõe yĩng tɩ b pa na n sik faas-teed a zug sẽn yaa sãnem, mɑɑ malεgsã tong tɑɑbɑ n tũud-a n watẽ?\""},{"id":54,"translation":"T'a mɑɑn a nebɑ zɩtbɑ tɩ b tũ-a, ad b yɩɩ zãma sẽn yaa dĩin yitba."},{"id":55,"translation":"La b sẽn wa n maan tɩ Tõnd gẽ wã, D maan-b lame n role, n bõr-b gilli."},{"id":56,"translation":"Tɩ Tõnd maan-b tɩ b yaa reng-taoor la bilgr ne sẽn wat-b bãmb poorẽ."},{"id":57,"translation":"La b sẽn wa n rɩk bilgr ne a Maryam biigã, la fo nebã sẽn kilsdi; (n yetẽ tɩ bãmb rʋbsã me pɑ são ɑ ʿIisa ye, b yɑool n tũu yẽ me, rẽnd bãmb ne b rʋbsã sã n yɑɑ Bugum rɑgiisi, rẽnd ɑ Mɑryɑm biigɑ me yɑɑ woto)"},{"id":58,"translation":"La b yeele: \"tõnd soaben-dãmbã sõmblem n yɩɩd bɩ yaa yẽ?\" Bãmbã pa rɩkd bilgr ne foo rẽnda no-koεεm bala. Pa woto ye, bãmb rag n yaa no-keem neba."},{"id":59,"translation":"Ad ɑ ʿIisa pa yɩ rẽnda yamb bal Tõnd sẽn maan neema a zugu, la Tõnd maan-a t'a yaa tɑgmɑs ne ɭsrayεl koamba."},{"id":60,"translation":"La Tõnd sã n ra tʋllẽ D na maan malεgs yãmb zĩigẽ, tɩ b leds yãmb Tẽngã poor zugu.(N tũud Wẽnd A Yembre)"},{"id":61,"translation":"La ad a (ʿIisa) yaa tagmas ne dũni wã yikri, bɩ y ra maan sik ne-a ye, la y tũ maam, yãwã yaa so-tɩrga."},{"id":62,"translation":"La a Sʋɩtãan ra wa gɩd yãmb dɛ, ad a yaa bε sẽn vẽneg ne yãmba."},{"id":63,"translation":"La wakat ning a ʿIisa sẽn wa n wa ne yel-vẽenesã, a yeelame: \"sɩd la hakɩɩka m waa yãmb nengẽ ne bʋʋd sẽn manege; bʋɩl yĩng tɩ m na vẽneg yãmb yεl sãnda yãmb sẽn yõsd taab a zugã; bɩ y zoe Wẽnd la y tũ maam\"."},{"id":64,"translation":"Ad Wẽnd la mam Soaba, yẽ me la yãmb Soaba; bɩ y tũ-A, ad yãoã la so-tɩrga."},{"id":65,"translation":"Tɩ sulã yõs taab bãmb ne taab sʋka, la wɩɩbd be ne neb nins sẽn wẽgbã raar ning naong sẽn zabdã."},{"id":66,"translation":"Rẽ yĩnga b kollda bũmb tɩ sã n pa dũni wã yikr sẽn na n wa b nengẽ ne lingr tɩ b yaool n pa miẽ."},{"id":67,"translation":"Pa yã-to-kõn-n-gũs rãmbã yaa beem ne taab ra-kãngã raarã, rẽnda Wẽn-zoεtbã."},{"id":68,"translation":"Yãmb ɑ Mam yembsã! Yaeesg pa be ne yãmb rũnda ye, la yãmb sũy kõn n sãam me ye."},{"id":69,"translation":"Rãmb nins sẽn kõ sɩd ne Tõnd yel-soalmã, la b yɩ n yɑɑ moeembã;"},{"id":70,"translation":"Kẽ-y arzãn-yãmbã ne y pagb n kɩdembdẽ."},{"id":71,"translation":"B gilgda bãmb zug ne sãnem lɑɑse (asεt-rãmbɑ) la ko-toeese; bũmb ning sẽn noom yõor fãa la nin sẽn nong n pid be, tɩ yãmb be a pʋgẽ n yaa paadba."},{"id":72,"translation":"La yẽ la arzãn ningã b sẽn kɩt tɩ yãmb rɩk a faad ne bũmb ning yãmb sẽn yɩ n tʋmbdẽ wã yĩngã."},{"id":73,"translation":"Yãmb tara tɩ-biis wʋsg a pʋgẽ n dɩtẽ."},{"id":74,"translation":"Ad nin-wẽnsã, bãmb bee gεhanem naongã pʋgẽ n yaa paadba."},{"id":75,"translation":"B pa valemd Bugmã bãmb zugu, tɩ bãmb be beenẽ tɩ b yaa sẽn wãag b tẽeb ne Wẽnd yolgã."},{"id":76,"translation":"La Tõnd pa wẽg-b ye, yaa bãmb n da yɩ n yɑɑ wẽgdba."},{"id":77,"translation":"Tɩ b moon n boole : \"Foo Maaliki, kos f Soabã t'A kʋ tõnd tɩ d pemse\", t'a yeel: \"yãmb yaa pɑɑdba \" (pɑɑb sẽn pa tar tεkɑ, n pɑ wãagdẽ)."},{"id":78,"translation":"Sɩd la hakɩɩka Tõnd waa yãmb nengẽ ne sɩda, la yãmb wʋsg fãa gill kisa sɩda."},{"id":79,"translation":"Bɩ b rĩnga yelle, rẽnd Tõnd me yaa rĩngdba."},{"id":80,"translation":"Bɩ b tẽedame tɩ Tõnd pa wʋmb b walengã la b wũnungã? Pa woto ye Tõnd tẽn-tʋʋmbã (Malεgsã) bee b nengẽ n gʋlsdẽ."},{"id":81,"translation":"Yeele:\"Ar-Rahmaan Naab sã n da tara biiga, mam na yɩẽ rẽenem n tũ-a\"."},{"id":82,"translation":"Yɩlgemd be ne saas la Tẽng Naabã sẽn yaa Al-ʿars Naabã n yi bũmb ning bãmb sẽn sɩfdã."},{"id":83,"translation":"Bɩ f bas-b tɩ b faood la b reemdẽ hal n wa seg raar ning b sẽn pʋlem-ba."},{"id":84,"translation":"Yẽ n yaa Soab saasẽ, yẽ la Soab Tẽng zugu, Yẽ la bʋʋd Naab n le yaa minim Naaba."},{"id":85,"translation":"La Soab ning bark yɩ wagalle sẽn so saas la Tẽng naamã la bũmb ning sẽn be b yiibã sʋka; tɩ dũni yikr minimã bee A nengẽ, tɩ yãmb lebgr zĩig yaa Yẽ nengẽ."},{"id":86,"translation":"La b sẽn kot bũmb nins zẽng tɩ pa tũ ne Wẽndã pa tar sugsgã ye, rẽnda ned ning sẽn seeda ne sɩd la b miẽ."},{"id":87,"translation":"Fo sã n sok-ba tɩ ãnd n naan-ba, b na yete: \"yaa Wẽnde\". La yaa wãn-wãn tɩ bãmb kedgdẽ?"},{"id":88,"translation":"La M wʋmdɑ (nabiyaamã) koεεgã ɑ sẽn yete: \"m Soabɑ! Bãmbã yaa neb sẽn pa kõt sɩda\"."},{"id":89,"translation":"Bɩ f ball n (yaaf ) bas-b la f yeel-b laafɩ koεεga; tɩ sã n yɩ bilf b na bãnge."}]},{"id":44,"verses":[{"id":1,"translation":"Hɑɑ mɩɩm [1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"M wẽen ne Gaf-vẽnegdgã."},{"id":3,"translation":"Ad Tõnd sik-a-la yʋng pʋgẽ sẽn yaa bark yʋngo, ad Tõnd yɩɩme n yaa Bugsdba."},{"id":4,"translation":"Yʋn-kãngɑ pʋgẽ la b welgd yell buud fãa sẽn bʋ n manege."},{"id":5,"translation":"Tɩ yaa sagls sẽn yi Tõnd nengẽ, ad Tõnd yɩɩme n yaa Tʋmsdba."},{"id":6,"translation":"Tɩ yaa yolsg sẽn yi fo Soabã nengẽ; ad Yẽnda la Wʋmd n yaa Mita."},{"id":7,"translation":"Yaa saasã lɑ Tẽngã la sẽn be b yiibã sʋk Soɑbã, yãmb sã n yaa bãng-n-wãak rãmba, bɩ y kõ sɩd ne Mɑm tẽn-tʋʋmã."},{"id":8,"translation":"Soab ka be sẽn na n tũ n tɩlg tɩ pa Yẽ ye, A kʋʋdame la A vʋʋgdẽ, yaa yãmb Soaba, yaa y baaba-rãmb sẽn reng taoor me Soaba."},{"id":9,"translation":"Pa woto ye, bãmb bee sik pʋgẽ n reemdẽ."},{"id":10,"translation":"Bɩ f koll-ba, raar ning saagã sẽn na n wa n yaa wulwuku tɩ yɑɑ vẽenega."},{"id":11,"translation":"N buiid fo nebã, lɑ b yet-bɑ, ad wãnde yaa namsg sẽn zabde,"},{"id":12,"translation":"D Soab a Wẽnde! Pãrg naongã n bas-do, ad tõnd yaa sɩd-kõtba"},{"id":13,"translation":"La tẽegr na n nafa bãmb wãn-wãna tɩ tẽn-tʋʋm sẽn yaa vẽeneg ra waa bãmb nengẽ!"},{"id":14,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ bãmb gũd b zãn-kuids n bas-a la b yeele: \" yɑɑ karem-biig sẽn yaa gãeenga\"."},{"id":15,"translation":"Ad Tõnd na n pãrga naongã bilfu, ad y na n le lebame."},{"id":16,"translation":"Raar ning sẽn na n wẽoog-b wẽoog kεgengã, ad Tõnd yaa sɩbgdba."},{"id":17,"translation":"La sɩd la hakɩɩka, Tõnd zarba sẽn reng bãmb taoore, a Fɩr-ʿaoon nebã, tɩ tẽn-tʋʋm wagell wa b nengẽ."},{"id":18,"translation":"(N yeel-ba:) \"bas-y Wẽnd yembsã tɩ b wa mam nengẽ, tɩ mam yaa tẽn-tʋʋm sẽn yaa vẽeneg ne yãmba\"."},{"id":19,"translation":"La y ra zẽk y mens ne Wẽnd ye, ad mam na n waa ne daliil (vẽnegr) sẽn yaa vẽeneg yãmb nengẽ."},{"id":20,"translation":"La ad mam kota gũudum ne m Soabã la yãmb Soabã, tɩ y ra wa lob-m ye."},{"id":21,"translation":"La yãmb sã n ka kõ sɩd ne maam, bɩ y ball n bas-ma."},{"id":22,"translation":"T'a na n bool a Soabã, (n yeele): \"bãmbã yaa nin-wẽnse\""},{"id":23,"translation":"T'A yeele: \"yi ne M yembsã n bob yʋngo, ad b na n pʋga yãmba.\""},{"id":24,"translation":"La f bas mogrã hãoo tɩ ad b yaa tãp b sẽn na n bõr-b\"."},{"id":25,"translation":"Sõor waoog b sẽn bas sẽn yaa pʋt la ko-nini."},{"id":26,"translation":"La kood la zags sẽn yaa wagla."},{"id":27,"translation":"La neema-rãmb b sẽn da be beenẽ n wʋmsd noogo."},{"id":28,"translation":"Yaa woto bala, la Tõnd rɩka b faadã n kõ neb a taaba."},{"id":29,"translation":"La saag la Tẽng pa kũm b yĩng ye, b pa yɩ me n yaa b sẽn na n koll-b rãmb ye."},{"id":30,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd tɩlga ɭsraεεl koambã n yi naon-yaandga."},{"id":31,"translation":"N yi a Fɩr-ʿaoona, ad a yɩɩme n yaa zẽk-m-meng soab maan-n-zʋʋk rãmbã pʋgẽ."},{"id":32,"translation":"La ad Tõnd tũus-b lame, Tõnd minim pʋgẽ, bõn-nandsã fãa zugu."},{"id":33,"translation":"La D kõ-b yel-soalem-rãmba, tɩ zarb-n-gɛsg sẽn yaa vẽeneg be a pʋgẽ."},{"id":34,"translation":"Ad bãmbã sẽn kɩɩsd Yikrã na yeele:"},{"id":35,"translation":"Ad vɩɩm kɑ be rẽndame tɩ yaa tõnd kũ-rãeengã bala, tõnd pa yɩ n yaa b sẽn na n yik-b rãmb ye."},{"id":36,"translation":"Bɩ y wa ne tõnd baaba-rãmbã tɩ y sã n yaa sɩd rãmb."},{"id":37,"translation":"La bãmb sõmblem n yɩɩd bɩ yaa Tʋba'ɑ nebã la sẽn reng-b bãmb taoorã? Tõnd halk-b lame, ad b yɩɩme n yaa wẽngdba."},{"id":38,"translation":"La Tõnd pa naan saasã la Tẽngã la sẽn be b yiibã sʋkã reem yĩng ye."},{"id":39,"translation":"Tõnd pa naan b yiibã rẽnda ne sɩda, la ad b wʋsgã fãa pa mi ye."},{"id":40,"translation":"Ad Welgrã Raar la b fãa kɛp sεka."},{"id":41,"translation":"Raar ning lalld sẽn pa nafd a lall-n-taag baa fʋɩ, b pa tõe n sõng taaba."},{"id":42,"translation":"Sã n pa Wẽnd sẽn yols a soaba, ad Yẽnda la Wind n yaa Yolsda."},{"id":43,"translation":"Ad (zakʋʋm) tok-sẽnegã tɩɩgã."},{"id":44,"translation":"Yaa beegdbã rɩɩbo."},{"id":45,"translation":"A yaa wala zũud koom n kaeed pʋsẽ wã."},{"id":46,"translation":"Wala ko-tʋʋlg kaeebo."},{"id":47,"translation":"(Tɩ b yet Bugumɑ mɑlεgsã):Yõk-y-yã-a n vẽs n kẽng Bugmã sʋka."},{"id":48,"translation":"Rẽ poorẽ bɩ y kiig a zugã sʋk ko-tʋʋlgã."},{"id":49,"translation":"Lembe, tɩ foo la zɩsg n yaa wagelle."},{"id":50,"translation":"Ad yaa wãnde la yãmb sẽn maan sik ne wã."},{"id":51,"translation":"Ad wẽn-zoεtbã bee bas-m-yam zĩigẽ."},{"id":52,"translation":"Arzãn-rãmb pʋgẽ la ko-nini."},{"id":53,"translation":"B yeelgd-b-la fu-faas la fu-taga, tɩ b yaa sẽn togl taaba."},{"id":54,"translation":"Woto bal la D furd-b pʋg-neeb nin sẽn yaa yalemse."},{"id":55,"translation":"B boondame tɩ wat a pʋgẽ, sẽn yaa tɩ-biig buud fãa, tɩ b yaa bas-m-yam rãmba."},{"id":56,"translation":"B pa lembd kũum a pʋgẽ, rẽnda kũ-rãeengã, tɩ b Soabã gũ-b n yi Bug-yõogdgã."},{"id":57,"translation":"Tɩ yaa kũuni sẽn yi fo Soabã nengẽ, ad wãnde la pʋɩɩr sẽn yaa zɩsgo."},{"id":58,"translation":"La ad Tõnd yols-a-la ne fo zɩlemdã, sãnd-sãnde b na tags n gese."},{"id":59,"translation":"Bɩ f koll-ba, tɩ ad bãmb me yaa kolldba."}]},{"id":45,"verses":[{"id":1,"translation":"Hɑɑ mɩɩm [1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Gafã sigbã yii Wẽnd nengẽ sẽn yaa wilb Naabã n yaa Bʋʋd-Mitã."},{"id":3,"translation":"Ad be saasẽ la Tẽngã zugu, yel-soalem-dãmbɑ ne sɩd-kõtba."},{"id":4,"translation":"Lɑ yãmb naanegã pʋgẽ, la sẽn sãeegd sẽn yaa bõn-kẽndɩ fãa yaa yel-soalem ne bãng-n-wãaak rãmba."},{"id":5,"translation":"Yʋngã ne wĩndgã yõs taabã, lɑ Wẽnd sẽn sikd rɩtlã n yit saasẽ wã n vɩɩmsd Tẽngã ne-a a sẽn ki poorã, la sebgã kẽnesgã yaa yel-soalem ne yam rãmba."},{"id":6,"translation":"Wã yaa Wẽnd aaya-rãmb tɩ D karemd-b fo zug ne sɩda; la yaa goam bʋg la bãmb na n kõ sɩda, Wẽnd la A Aayayã poorẽ?"},{"id":7,"translation":"Wɩɩbd be ne zĩri-be-ned fãa sẽn yaa beegda."},{"id":8,"translation":"Sẽn wʋmd Wẽnd Aayayã tɩ b karemd a zugu, rẽ poorẽ t'a kell n nadgd n waoogd a menga, tɩ yaa wala a pa wʋm-b ye, bɩ f noog a sũur ne namsg sẽn zabde."},{"id":9,"translation":"La a sã n bãng bũmb Tõnd Aaya-rãmbã pʋgẽ, la a sẽn rɩkd-a ne yaalgo; bãmbã tara namsg sẽn faagde."},{"id":10,"translation":"Gεhannem bee b poorẽ n gũud-bɑ. Bũmb ning bãmb sẽn paamã ka na n nafd-b baa fʋɩ, b sẽn rɩk-b rãmb n maan lall-n-taas zẽng tɩ pa Wẽndã me, pa nafd-b baa fʋɩ! La b tara namsg sẽn yaa zɩsgo."},{"id":11,"translation":"Wã yaa kãndgre. La sẽn kɩfl-b ne b Soabã Aaya-rãmbã tara namsgo sẽn yaa naon-zabdga."},{"id":12,"translation":"۞Wẽnd la Soab ning sẽn wõr mogrã n kõ yãmbã, bʋɩl yĩng tɩ koom kogendã na zoe a zug ne A sagelle, la y sẽn na paam A kũunã yĩnga, tɩ sãnd-sãnde y na pʋʋs barka."},{"id":13,"translation":"La A wõr sẽn be saasẽ la sẽn be Tẽng zug n kõ yãmba, fãa kɛp yaa sẽn yi A nengẽ; ad yel-soalem bee rẽ pʋgẽ ne tagsdba."},{"id":14,"translation":"Yeel sẽn kõ-b sɩdã tɩ b bas tɩ loog sẽn pa tẽed-b Wẽnd rasem-rãmbã yĩnga, bʋɩl yĩng tɩ Wẽnd na rol nebã b sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":15,"translation":"Sẽn tʋma sõama, yaa a meng yĩnga, la sẽn wẽnga me yaa a meng zugu; rẽ poorẽ yaa y Soabã nengẽ la b na n lebs yãmbã."},{"id":16,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd kõo ɭsraεεl koambã gafã la bʋʋd la nabiyaamdem, la D rɩlg-b rɩ-yɩlma, la D yɩɩs-b bõn-naandsã zugu."},{"id":17,"translation":"La D kõ-b vẽenem yellã pʋgẽ. La b pa yõs taaba rẽndame tɩ yaa bãngrã sẽn wa bãmb nengẽ poore, tɩ yaa kedgr bãmb ne taab sʋka. Ad fo Soabã n na n bʋ bãmb ne taab sʋk Dũni Yikr raare, b sẽn da yɩ n yõsd taab bũmb ning zugã."},{"id":18,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ Tõnd ning foom Sor zug sẽn yaa vẽeneg yellã pʋgẽ, bɩ f pʋg-a la f ra pʋg sẽn ka mi-bã yamleed ye."},{"id":19,"translation":"Ad b pa tõe n naf foom baa fʋɩ n yɩɩd Wẽnd ye. Ad wẽgdbã yaa lall-n-taas ne taaba, la Wẽnd la wẽn-zoεtbã Lallda."},{"id":20,"translation":"Wãnde yaa vẽenem ne nebã la kãndgr la yolsg ne bãng-n-wãak rãmba."},{"id":21,"translation":"Bɩ sẽn tʋm-b wẽngã tẽedame tɩ Tõnd na n maan-b-la wala sẽn kõ-b sɩdã la b tʋm sõmã wã, b vɩɩm wεεngẽ la b kũum wεεngẽ? Ad bãmb sẽn bʋʋdã yɩ wẽnga."},{"id":22,"translation":"La Wẽnd naana saasã la Tẽngã ne sɩda, la sẽn na rol yõor fãa gill a sẽn tʋme, tɩ bãmb yaa b sẽn pa wẽgd-b rãmb ye."},{"id":23,"translation":"Fo pa yã sẽn rɩk a yamleoog tɩ yaa a soaba, tɩ Wẽnd menems-a bãngr zugu, n pag a tʋbã la a sũurã, n ning a ninẽ wã lutsi, yaa ãnd n na n pεεg-a Wẽnd poorẽ, Y pa na n tags n gese?"},{"id":24,"translation":"La b yeele: \"vɩɩm ka be tɩ sã n ka Dũni vɩɩmã ye, tɩ d kiidẽ la d vɩɩmdẽ, la bũmb pa kʋʋd tõnd rẽnda zamaanã bala\". La bãmb ka tar bãngr buud ne rẽ ye, b pa yɩ, rẽndame tɩ yaa b sẽn tẽed bala."},{"id":25,"translation":"La b sã n karemd b zugu Tõnd Aaya-rãmbã tɩ yaa vẽenese, b tikr ka yɩ rẽnda b sẽn yete: \"wa-y ne tõnd baaba-rãmbã tɩ y sã n yaa sɩd rãmba\"."},{"id":26,"translation":"Yeel tɩ yaa Wẽnd n vɩɩmsd yãmba, rẽ poorẽ t'A kʋ yãmba, rẽ poorẽ t'A tigim-y n tʋg Dũni Yikr raare, sik ka a pʋgẽ ye, la ad nebã wʋsg pa mi ye."},{"id":27,"translation":"La ad Wẽnd n so saasã la Tẽngã naam, la Dũni wã Yikr raare, ra-kãng raare, zĩri-be-nebã na n bõname."},{"id":28,"translation":"La fo yãta zãma fãa t'a yĩga, zãma fãa b boond-a lame n tʋgd a gafẽ: \"rũndã la b rond yãmb y sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã\"."},{"id":29,"translation":"Wã yaa Tõnd gaf sẽn gomd yãmb zug ne sɩda, ad Tõnd ra yɩɩme n gʋlsd yãmb sẽn da tʋmdã."},{"id":30,"translation":"La sã n yaa sẽn kõ-b sɩdã la b tʋm sõama wã, b Soabã kẽesd-b-la A yolsgã pʋgẽ, rẽ la pʋɩɩr sẽn yaa vẽenega."},{"id":31,"translation":"La sã n yaa sẽn kɩfl-bã (Wẽnd yet-b lame): \"rẽ yĩngã Mam Aaya-rãmbã, b ra pa yɩ tɩ b karemd-b yãmb zugu, tɩ yãmb waoog y mense, la y ra yɩ n yaa nin-wẽnse?\"."},{"id":32,"translation":"La b sã n yeel tɩ Wẽnd pʋlengã yaa sɩda, la Dũni Yikrã sik ka a pʋgẽ, yãmb yetame: \"tõnd pa mi Dũni Yikr ye, tõnd pa tẽed rẽndame tɩ yaa sãmbs bala, la tõnd pa yɩ n yaa bãng-n-wãag rãmb ye\"."},{"id":33,"translation":"Tɩ bãmb sẽn tʋmã wẽng puk ne bãmba, tɩ gũbg bãmb bũmb ning bãmb sẽn da yɩ n yaandẽ wã."},{"id":34,"translation":"Tɩ b yeele: \"rũndã D yĩmda yãmb yell wala yãmb sẽn yĩm y ra-kãngã sεgbã, la y gãag zĩig yaa Bugmẽ, y pa tar sõngd buudu\"."},{"id":35,"translation":"Yaa woto tɩ bala yãmb rɩka Wẽnd Aaya-rãmbã ne yaalgo, tɩ Dũni vɩɩmã belg yãmba, rẽnd rũndã b pa na n yiis yãmb a pʋgẽ ye, b pa na n leb n yaaf-b ye."},{"id":36,"translation":"Rẽnd Pẽgr tiging be ne Wẽnde, saas la Tẽng Naabã, bõn-naands Naabã."},{"id":37,"translation":"La Yẽ n so waoog-m-menga, saasẽ la Tẽngẽ, la Yẽ la Wind n yaa Bʋʋd-Mita."}]},{"id":46,"verses":[{"id":1,"translation":"Hɑɑ mɩɩm [1]","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Gafã sigbã yii Wẽnd nengẽ sẽn yaa wilb Naabã n yaa Bʋʋd-Mitã."},{"id":3,"translation":"Tõnd pa naan saasã la Tẽngã la bũmb nins sẽn be b yiibã sʋka, rẽnda ne sɩd la wakat sẽn tar tεka, la neb nins sẽn kɩfl-bã yaa balldb n yit bũmb ning b sẽn bugsd-ba."},{"id":4,"translation":"Yeele: \"kõ-y maam kibar ne bũmb ning yãmb sẽn tũud tɩ pa yɩ ne Wẽndã, wilg-y maam bõe la b naan Tẽngã zugu, bɩ b tara lagem-n-taar saasẽ wã? Wa-y ne gaf sẽn yi bãmb nengẽ n reng yãoã taoore (Alkʋrãanã), maa bãngr vũun tɩ y sã n yaa sɩd rãmba\"."},{"id":5,"translation":"La ãnd meneng n yɩɩd neb sẽn boond zẽng sẽn pa Wẽnde, neb nins sẽn pa na n sak a yĩng hal n tɩ tãag yikrã raare, lɑ b Rʋbsã rɑ yɩɩme n yaa yam yaal-yaal rãmbɑ, n pɑ mi bãmb tũudmã ye."},{"id":6,"translation":"La b sã n wa tigim nebã, b (Rʋbsã) yɩta bεεb ne-ba (kɩfr-dãmba) la b leb n yɩ kɩɩsdb ne bãmb tũudmã."},{"id":7,"translation":"La b sã n karemd Tõnd Aaya wã sẽn yɑɑ vẽenesã b nengẽ, la neb nins sẽn kɩfl-bã na n yeele, sɩdã sẽn wa n wa b nengẽ: \" yãoã yaa tɩɩm sẽn vẽnege\""},{"id":8,"translation":"Bɩ bãmb yetame: \"a pasg-a lame n wa\". Yeele: \"M sã n pasg-a n wa ne, yãmb pa so baa fʋɩ mam yĩng Wẽnd nengẽ ye. Yẽndɑ n yɩɩd minim ne bũmb ning yãmb sẽn fɑood a pʋgẽ wã, Wẽnd seedgã seka maam ne yãmb sʋka, Yẽ la Yaafda la Yoaslda\"."},{"id":9,"translation":"Yeele: \"Mam pa yɩ n yaa tẽn-tʋʋmbã sɩngd ye, la mam pa mi b sẽn na n maan maam la yãmb ye, mam pa tũud rẽnda bũmb ning b sẽn tʋms tɩ wa mam nengẽ wã, la mam pa yɩ rẽnda bugsd sẽn vẽnege\"."},{"id":10,"translation":"Yeele: \"kõ-y maam kibare: sã n mik t'a yii Wẽnd nengẽ tɩ yãmb kɩɩs-a tɩ seet sẽn yi ɭsraεεl koambẽ wã yaool n seed a bilg-n-taare (sẽn be Taooraatẽ wã) n kõ sɩdɑ, tɩ yãmb maan waoog-m-menga, ad Wẽnd pa kãndgd neb sẽn yaa wẽgdb ye\"."},{"id":11,"translation":"Tɩ neb nins sẽn kɩfl-bã yeel neb nins sẽn kõ-b sɩdã: \" a sã n da yaa sõama b kõn rengẽ tõnd be ye\". La b sẽn n pa paam kãndg ne-a wã, b na n yetame:\" yãoã yaa zĩri-be-kʋdre\"."},{"id":12,"translation":"La be sẽn reng yãoã taoore a Musɑ gafã, sẽn yaa b sẽn tik n tũudẽ la yolsgo. Lɑ yãoã yaa gaf sẽn sɩdgd Gɑf-rãmb nins sẽn reng tɑoorã, n yaa Laarab-rãmb zɩlemde, sẽn na yɩl t'ɑ bugs neb nins sẽn wẽgdbã, la ɑ yɩ sũ-noogr ne manegdbã."},{"id":13,"translation":"Ad neb nins sẽn yeele: \"tõnd Soab la Wẽnde\". Rẽ poorẽ tɩ b tẽeg tɩrgã, yaeesg pa be ne-ba, b pa sãamd b sũur me ye."},{"id":14,"translation":"Bãmb la arzãn-rãmbã, n yaa duumdb a pʋgẽ, tɩ yaa rolb ne bũmb ning bãmb sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":15,"translation":"La Tõnd sagla ninsaal ne a roagdb a yiibã ne manegre. A ma wã zãa a pʋgã ne toom n le rog-a ne toom; pʋgã zãabã ne a bĩismã basgã yaa kiis pis-tã, halɩ t'a pãngã sã n wa pidi, t'a ta yʋʋm pis-naas la a sẽn yete: \"m Soaba, leems maam tɩ m soees Fo neema ning Fo sẽn maan maamã, la m roagdb a yiibã, la m tʋm sõama tɩ F yard-a, la F maneg maam m koambẽ wã, ad mam lebsa m meng F nengẽ, la ad mam bee lɩslaambã pʋgẽ\"."},{"id":16,"translation":"Bãmb la neb nins Tõnd sẽn reeg b tʋʋmã sẽn tʋg n yaa a sõma n yɩɩdã la D zʋʋgd n basd b tʋʋm-wẽnsã, tɩ b lɑgem arzãn koambã, yaa pʋlen-sɩd ning b sẽn da pʋlem-ba."},{"id":17,"translation":"La ned ning sẽn yeel a roagdb a yiibã: \"kãe! Yãmb y yiibã pʋlemda maam tɩ b na n yiisa maam, tɩ hakɩɩk pʋgẽ wã zãma-rãmb n reng mam taoore lɑ b pɑ yik b bɑɑ yembr ye\", tɩ b yiibã kot Wẽnd (n yetẽ): \"wɩɩbd be ne-fo! Kõ sɩda! Ad Wẽnd pʋlengã yaa sɩda. La a sẽn yete: \"yãoã pa yɩ rẽnda rẽenem rãmb soalma bɑlɑ\"."},{"id":18,"translation":"Bãmb la neb nins nɑmsg koεεgã sẽn yɩ sɩd b zugã; tɩ b lɑgem zãma-rãmb sẽn reng bãmb taoore n yaa zĩn-rãmb la ninsaalba, ad bãmb yɩɩ bõn rãmba."},{"id":19,"translation":"Yembr fãa tara dargε-rãmb ne bũmb ning b sẽn tʋmã, bʋɩl yĩng t'A pids b tʋʋmã, tɩ bãmba b pa na n wẽg-b ye."},{"id":20,"translation":"La raar ning b sẽn na n ball neb nins sẽn kɩfl-bã ne Bugmã: \"yãmb yeeba y yel-sõma wã yãmb Dũni vɩɩmã pʋgẽ, la y wʋms noog ne-a, la rũndã b ronda yãmb naon-faagdga, bũmb ning yãmb sẽn da yɩ n maan waoog-m-meng Tẽn-gãngã zugã tɩ pa yɩ ne sɩdã yĩngɑ, la ne yãmb sẽn da yɩ dĩin yitba."},{"id":21,"translation":"La f tẽeg a ʿAad-rãmb saam-biigã yelle, wakat ning a sẽn bugs a zãma wã sẽn be ɑl-Ahkaafã. La hakɩɩka, bugsdb reng yẽ neng taoor la a poorẽ: \"tɩ y ra tũ tɩ sã n pa Wẽnde, ad mam yaeesda yãmb zugu ra-kasengã raar naongã\"."},{"id":22,"translation":"B yeelame: \"fo waa tõnd nengẽ n na n wẽnems n yiis tõnd d saob-rãmbẽ wã, bɩ f wa ne tõnd nengẽ bũmb ning f sẽn pʋlem tõndã, f sã n yɩɩme n be sɩdã rãmbẽ\"."},{"id":23,"translation":"T'a yeele: \"ad minimã bee Wẽnd nengẽ, la mam taasda yãmb bũmb ning b sẽn tʋms ne maamã, bala mam nee yãmb tɩ y yaa zãma sẽn maan zɩɩlem\"."},{"id":24,"translation":"La wakat ning b sẽn wa n yã-a wã t'a yaa sẽn balld b ko-soodã wεεngẽ, b yeelame: \"yãoã yaa sawadg n na n ni tõndo\". Pa woto ye, a yaa yãmb sẽn yãg ne bũmb ningã wã, yaa sebgo, lɑ namsg sẽn zabde n be a pʋgẽ\"."},{"id":25,"translation":"A wõrda bũmbã fãa gill ne a Soabã sagelle, tɩ b vẽeg beoog tɩ b pa leb neẽ sã n pa b zagsã, woto bal la D roll nin-wẽnsã."},{"id":26,"translation":"La sɩd la hakɩɩka, Tõnd kõ-b-la tõog bũmb ning pʋg Tõnd sẽn pa kõ yãmb tõog a pʋgẽ, la D maan tʋb n kõ-ba, la nini la sũyã. B tʋbã la b ninã la b sũyã pa naf-b baa fʋɩ ye, bala b ra yɩɩme n kɩɩsd Wẽnd yel-soalmã, tɩ sig bãmba, bãmb sẽn da yɩ n yaand bũmb ningã wã."},{"id":27,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd halka sẽn gũbg yãmbã sẽn yi tẽmsẽ wã la D yɩlem yel-soalmã sãnd-sãnde b na lebge."},{"id":28,"translation":"Lɑ yɑɑ bõe tɩ Rʋbs nins bãmb sẽn yõk tɩ pa tũ ne Wẽndã, n tẽed-b lɑ b bɑood pẽnegr ne-ba tɩ yɑɑ tũudmã, pa na n song-ba? Pa woto ye, b menem n bas-b lame, la rẽnda lɑ b zĩri-beedã la bũmb ninga b sẽn ra yɩ n rõtẽ lɑ b tẽedã bɑɑsg lɑ woto."},{"id":29,"translation":"La wakat ning Tõnd sẽn wa n wẽnems zãma sẽn yi zĩn-rãmbẽ n toglg foo, tɩ b kelgd Alkʋrãanã, la b sẽn wa n wa-a wã b yeelame, \"sĩnd-y n kelge\". La b sẽn wa n sε wã, b lebgame n tʋg b nebẽ wã tɩ b yaa bugsdba."},{"id":30,"translation":"B yeelame: \"yaa tõnd zamã! Ad tõnd wʋma gaf sẽn sik nabiyaam a Musa loogr poorẽ n yɑɑ bugsd ne bũmb ning sẽn reng a neng taoore, n kãndgd n tʋgd so-tɩrga''."},{"id":31,"translation":"Tõnd nebã! Sak-y Wẽnd boaandã la y kõ sɩd ne-A, A yaafda yãmb n yi y zũnuub-rãmba, la A gũ yãmb n yi naong sẽn zabde."},{"id":32,"translation":"La ned ning sẽn pa sakda Wẽnd boaandã a pa yɩ n yaa põsd Tẽn-gãngã zugu, la a pa tar lall-n-taas tɩ pa yɩ ne Yẽ ye, bãmbã n be meneng sẽn vẽneg pʋgẽ\"."},{"id":33,"translation":"Rẽ yĩnga bãmb pa yã tɩ Wẽnd ning sẽn naana saasã la Tẽngã n pa yε ne b naanegã, A yaa Tõogd ne A na vʋʋg kũ-rãmba. Yaa sɩda, ad Yẽnda, A yaa Tõod ne bũmb fãa."},{"id":34,"translation":"La raar ning b sẽn na n ball neb nins sẽn kɩfl-bã ne Bugmã: \"rẽ yĩnga yãoã pa sɩda?\" Tɩ b yeele: \"d wẽen ne d Soabã t'a yaa sɩda\", t'A yeele: \"bɩ y lemb namsgã bũmb ning yãmb sẽn da yɩ n kɩfendẽ wã yĩnga\"."},{"id":35,"translation":"Bɩ f maan sugri, wala Loe-n-wãak rãmb sẽn yɩ tẽn-tʋʋmbẽ wã sẽn maan sugrã, la f ra yãg ne-b ye. Raar ning b sẽn na n yã b sẽn pʋlem bãmbã, yaa wala bãmb pa zĩnd (Dũni wã) rẽnda wĩndg sasa a yembre. Woto yaa taasgo; la rẽ yĩnga b halkdame tɩ sã n pa tar-n-yi-dĩin rãmb zãma?"}]},{"id":47,"verses":[{"id":1,"translation":"Neb nins sẽn kɩfl-bã la b gɩdg nebã n yi Wẽnd sorã, A sãama bãmb tʋʋma."},{"id":2,"translation":"La neb nins sẽn kõ-b sɩd la b tʋm sõma, la b kõ sɩd ne bũmb ning sẽn sik a Mʋhammad zugã (yẽ me la sɩda n yi bãmb Soabã nengẽ) A yẽesa bãmb yel-beed n yi-ba, la A maneg b yεla."},{"id":3,"translation":"Yaa woto bala, tɩ neb nins sẽn kɩfl-bã, b pʋga zĩri, la neb nins sẽn kõ-b sɩdã, b pʋga sɩd sẽn yi b Soabã nengẽ; yaa woto bal la Wẽnd wilgd nebã, b tɑɑbã bilg-n-taare."},{"id":4,"translation":"Yãmb sã n wa yek neb nins sẽn kɩfl-ba (zabrẽ), yaa yubli keeb bala, hal tɩ yãmb sã n wa koms-ba, bɩ y keng sẽbrã maa tɩ y bas taale, maa tɩ y reeg yõor yaoodo, hal tɩ zabrã wa tɩ rɩgl a zɩɩbo. Yaa woto bala, la Wẽnd sã n rag n tʋlla, A naan n halk-ba, la yaa sẽn na yɩl n zarb yãmb ne taab n gese. Neb nins b sẽn kʋ Wẽnd Sorã zugã, A kõn n yeeb b tʋʋm lae-lae ye."},{"id":5,"translation":"A na n peeg-b lame la A maneg b yεla."},{"id":6,"translation":"La A kẽes-b arzãna, A sẽn rag n sɩf-ɑ wilg-b dũni wã."},{"id":7,"translation":"Yãmb ɑ neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Y sã n sõng Wẽnde, A sõngd-y lame, la A tabl y nao-kadma."},{"id":8,"translation":"La neb nins sẽn kɩfl-bã, yaalg be ne-ba, la A sãɑm b tʋʋmã."},{"id":9,"translation":"Yaa woto bala, tɩ ad bãmb kisga Wẽnd sẽn sik bũmb ningã t'A lub bãmb tʋʋmã."},{"id":10,"translation":"Rẽ yĩnga bãmb pa kẽnd Tẽngã zug n get wãn-wãn la neb nins sẽn reng bãmb taoorã baasg yɩ yã? Wẽnd pama b zugu, rẽnda buud n be ne kɩfr-dãmba."},{"id":11,"translation":"Yaa woto bala, tɩ yaa Wẽnd la neb nins sẽn kõ sɩdã Lall-n-taaga, la neb nins sẽn kɩfl-bã, bãmb pa tar lalld ye."},{"id":12,"translation":"Wẽnd kẽesda neb nins sẽn kõ sɩdã la b tʋm sõama wã arzãn-rãmbẽ, ko-sood sẽn zoet b tẽngre, la neb nins sẽn kɩfl-bã wʋmda noog la b rɩtẽ wala rũmsã sẽn rɩtã, la Bugmã la bãmb gãag zĩiga."},{"id":13,"translation":"La sõor waoog tẽng sẽn yɩɩd fo tẽng ning sẽn yiis foo wã ne keelem, lɑ Tõnd yaool n halk-b lɑme, tɩ sõngd pa be ne-b ye."},{"id":14,"translation":"Rẽ yĩnga, ned ning sẽn be vẽenem zugu, sẽn yi a Soabã nengẽ, wõndɑ wala ned ning b sẽn faas a tʋʋm-wẽng t'ɑ ne-ɑ t'ɑ yɑɑ neere, la b pʋg b yõe yamleoodo?."},{"id":15,"translation":"Arzãn ning b sẽn pʋlem ne Wẽnd zoεtbã bilgri: ko-sood n be a pʋgẽ sẽn yaa koom sẽn pa tedgde, la ko-sood sẽn yaa bĩisim, a noosmã pa tedgd ye; la ko-sood sẽn yaa noosem yũudbã yĩnga, la ko-sood sẽn yaa sɩɩd sẽn yɩlge. La b leb n tar a pʋgẽ tɩ-biisã fãa gilli, la yaafa sẽn yi b Soabã nengẽ. Rẽ yĩnga, wã na yɩ wala neb nins sẽn duumd Bugmã pʋgẽ tɩ b yũnug-b ko-tʋʋlg t'a fãs b yãadã?"},{"id":16,"translation":"La be b (kɩfr-dãmbã) pʋgẽ, ned ning sẽn kelgd foom hal tɩ b sã n wa yi fo nengẽ la b sẽn yet neb nins b sẽn kõ bãngrã: \"yaa bõe la a sẽn da yet moas-moasã wã? \"Bãmb la neb nins Wẽnd sẽn pag b sũyã tɩ b pʋgd b yamleoodo."},{"id":17,"translation":"La neb nins sẽn kãndgã, A paasa bãmb kãndgr la A kõ-b b wẽn-zoεεgã."},{"id":18,"translation":"La rẽ yĩnga, bãmbã gũuda bũmb tɩ sã n pa dũni wã yikr sẽn na n wa b nengẽ ne lingri. La sɩd la hakɩɩka, a tagmas-rãmbã zoe n waame. La bãmbã na n yɩɩ wãn n tẽeg t'a sã n wa wa bãmb (ne lingri)?"},{"id":19,"translation":"Bɩ f bãng ne hakɩɩk tɩ soab kae tɩ sã n pa Wẽnd ye. La f kos yaafa f zũunuubã yĩnga, la muumin roapã la muumin pogsã me zũunuub yĩnga. Lɑ Wẽnd mii yãmb lεbeng zĩiga, la yãmb gãag zĩiga."},{"id":20,"translation":"La neb nins sẽn kõ sɩdã yetame: \"b pa na n sik Sʋʋra?\" Tɩ b sã n yaool n sik sʋʋra sẽn bʋ n manege, n tẽeg zabr a pʋgẽ fo yãta neb nins bãag sẽn be b rãmb sũyẽ wã tɩ b get foo wala ned sẽn sobg kũum rebeem keelem gesgo, lɑ sẽn sõmba ne-ba."},{"id":21,"translation":"Tũudum la gomd sẽn be neere n da sõmb ne bãmba. La yellã sã n wa loe n wãag bɩ f bãng tɩ bãmb sã n da kõẽ Wẽnd sɩda na yɩẽ sõma ne-ba."},{"id":22,"translation":"La rẽ yĩnga y pa yaeesd tɩ y sã n gũd kuidga, yaa sãang bal la y na n sãeeg Tẽngã zug la y wãag rogem, wɑlɑ y sẽn n dɑ mɑɑn zɩɩlemã sɑsɑ wã?"},{"id":23,"translation":"Sẽn mɑɑnd-b rẽ wã bãmbɑ lɑ Wẽnd sẽn kãabã, n wʋng-ba tɩ b kɑ wʋmd sɩd ye, la A zong b ninã."},{"id":24,"translation":"Rẽ yĩnga bãmb pa tagsd Alkʋrãanã n getẽ, bɩ yaa kʋɩlem-biis n be b sũyẽ wã?"},{"id":25,"translation":"Ad neb nins sẽn tar n lebg poorẽ kãndgrã sẽn vẽneg ne bãmb poorã, yaa a Sʋɩtãan n liib-ba la a walem-ba."},{"id":26,"translation":"Yaa woto tɩ bãmb yeela neb nins sẽn kisg bũmb ning Wẽnd sẽn sikã: \"d na n pʋg-y-la yel-sãnda pʋgẽ\". La Wẽnd mii b solgrã."},{"id":27,"translation":"La na n yɩɩ wãn-wãn tɩ Malεgsã sã n wa kʋʋd bãmba, n pãbd bãmb nensã, la b poayã?"},{"id":28,"translation":"Yɩta woto tɩ bala bãmb tũu bũmb ning sẽn gẽed Wẽndã, la b kisg A yardã t'A lub bãmb tʋʋmã."},{"id":29,"translation":"Bɩ neb nins bãag sẽn be b rãmb sũyẽ wã tẽedame tɩ Wẽnd pa na n tol n mɑɑn tɩ bãmb beemɑ lɑ b kisgrã yi n vẽneg tɩ nebɑ bãng-bɑ."},{"id":30,"translation":"La Tõnd sã n da tʋlla, M naan n wilg-f-ba. La fo na bãng-b ne b tagmas-rãmbã, fo na bãng-b neer-neer b gom bɩndmã pʋgẽ. La Wẽnd mii yãmb tʋʋmã."},{"id":31,"translation":"La Tõnd na zarb yãmb neer-neere, hal n wa bãng nidg pãng rãmb Wẽnd Sorã zugu, la sugr rãmba, la D zɑrb yãmb n ges n mɑɑn tɩ b bãng yãmb sɩd soɑbɑ lɑ y zĩri-be-nedɑ."},{"id":32,"translation":"Ad neb nins sẽn kɩfl-bã la b gɩd Wẽnd Sorã la b maan Tẽn-tʋʋmã beem kãndgrã sẽn vẽneg ne bãmb poorẽ, b kõn n tol n nams Wẽnd baa fʋɩ, A na n luba b tʋʋmã me."},{"id":33,"translation":"Yãmb neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Tũ-y Wẽnde, la y tũ Tẽn-tʋʋmã la y ra sãam y tʋʋm ye."},{"id":34,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, neb nins sẽn kɩfl-b la b gɩd Wẽnd Sorã, rẽ poorẽ tɩ b ki tɩ b kell n yaa kɩfr-dãmbã, Wẽnd kõn n tol n yaaf-b ye."},{"id":35,"translation":"Bɩ y ra valems ye, la y ra baood laafɩ rabeem yĩng ye, tɩ yãmb n yaool n be zugẽ. Wẽnd bee ne yãmba, A kõn n tol n boog yãmb tʋʋmã me."},{"id":36,"translation":"Ad Dũni wã vɩɩmã yaa wɩsg la reem. La yãmb sã n kõ sɩd la y zoe Wẽnde, A kõta yãmb y keoorã, la A pa modgd yãmb y arzεkẽ wã ye."},{"id":37,"translation":"A sã n modgd yãmb a pʋgẽ n pẽdg yãmba, y maanda beed la A yiis yãmb kisgrã."},{"id":38,"translation":"Ad yãmba, b boonda yãmb tɩ y yãk n naf Wẽnd Sorã zugu. La bee yãmb pʋgẽ sẽn maand beedo. La ned ning sẽn maanda beedo, ad a maand a meng beedo. Wẽnd yaa Sek-m-meng Soaba, yãmb la tʋlsdba. Y sã n gũd y kuidga, A tedgda yãmb ne zẽms sẽn pa yãmba, rẽ poorẽ b pa yɩt wala yãmb buud ye."}]},{"id":48,"verses":[{"id":1,"translation":"Ad Tõnd pakame n kõ foom, pakr sẽn yaa vẽenega (Hʋdɑybiyɑ zems-n-tɑɑrã)."},{"id":2,"translation":"Bʋɩl yĩng tɩ Wẽnd na yaaf foom f zũnuub-rãmb sẽn reng taoor la f zũnuub-rãmb sẽn na n yaoole, la A pids A neema wã fo zugu, la A kãndg foo sor sẽn yaa tɩrga."},{"id":3,"translation":"La Wẽnd sõng foo sõngr sẽn tar pãnga."},{"id":4,"translation":"Yẽ la Soab ning sẽn sik yĩn-yõgnegã muumin-rãmbã sũyẽ, bʋɩl yĩng tɩ b na paas liimaoong n lagem b liimaoongã. Lɑ Wẽnd n so saas la Tẽng tãpo, la Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Mit n yɑɑ bʋʋd nimim Naaba."},{"id":5,"translation":"Bʋɩl yĩng t'A na kẽes Muumin-roapã la Muumin-pogsã arzãn-rãmbẽ, tɩ ko-sood zoet b tẽngre, tɩ b yaa duumdb a pʋgẽ, la A yaaf-b b yel-wẽna, la rẽnda yɩɩ Wẽnd nengẽ n yaa pʋɩɩr sẽn yaa bedre."},{"id":6,"translation":"La A names Munaafɩg-roap la Munaafɩg-pogsã, la lagem-n-taar rãmb sẽn yaa raoap la pagb n yaa tẽed toog rãmb ne Wẽnde, tẽ-wẽnga wẽng nɑ gilg b zugu, la Wẽnd gẽeg be b zugu. A kãab-b lame la A segl Gεhanem b yĩnga. B baasg yɩ wẽnga."},{"id":7,"translation":"La Wẽnd n so saas la Tẽng tãpo, la Wẽnd yɩɩme n yaa pãng Naab n yaa Bʋʋd-Mita."},{"id":8,"translation":"Tõnd tʋmsa foom, tɩ f yaa sεεta, la sũ-noogd la bugsda."},{"id":9,"translation":"Bʋɩl yĩng tɩ y na kõ sɩd ne Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã, la y sõng-a, la y waoog-a, la y yɩlg Wẽnd yibeood la zaabre."},{"id":10,"translation":"Ad neb nins sẽn bɑymd (balemd) foomã, ad yaa Wẽnd la b bɑymdɑ (balemda), Wẽnd Nugã bee bãmb nusã zugu. Ned ning sẽn yidg-a, ad a yidgd a menga, lɑ ned ning sẽn pidsa bũmb ning a sẽn rɩk alkaool ne Wẽnd a zugã, A na n kõ-a-la keoor sẽn zɩse."},{"id":11,"translation":"Paadbã sẽn yaa weoogẽ laarab-rãmbã sẽn pɑ tũ n kẽn n kẽng Mɑkã, na n yeela foo: \"tõnd arzεkã la tõnd zagsã rãmb maana tõnd soagla, bɩ f kos yaafa n kõ tõndo\". B yeta ne b zelma wã bũmb ning sẽn pa be b sũyẽ wã. Yeele: \"yaa ãnd n tõe põsg yãmb baa fʋɩ n yĩng Wẽnde t'A sã n rat yãmb ne naongo, maa A rat yãmb ne yõodo?\" Pa woto ye! Wẽnd yɩɩme n yaa kiba-Mit ne bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":12,"translation":"Pa woto ye! Yãmb tẽeme tɩ Tẽn-tʋʋmã ne muumin-rãmbã kõn n tol n lebg n tʋg b zagsã rãmbẽ lae-lae! Tɩ b faas rẽnda yãmb sũyẽ wã, tɩ yãmb tẽ tẽ-wẽnga, la yãmb yɩɩ neb sẽn yaa halkdba."},{"id":13,"translation":"La neb ning sẽn pa kõ sɩd ne Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã, rẽnd Tõnd segla bug-witg kɩfr-dãmbã yĩnga."},{"id":14,"translation":"La saas la Tẽng naam yaa Wẽnd n so, A yaafda A sẽn rat a soaba, la A namsd A sẽn rat a soaba, la Wẽnd yɩɩme n yaa Yaafd n yɑɑ yolsg Naaba."},{"id":15,"translation":"Paadbã na n yeelame: \"yãmb sã n wa kẽng n na n rɩk Ganiim arzεgsã, bɩ y bas tõnd tɩ d pʋg yãmba\". B ratame n tedg Wẽnd goamã, yeele: \"yãmb kõn n tol n pʋg tõnd ye, yãmb yaa woto bala, Wẽnd n yeel hal pĩnda\". Lɑ b na n yeelame: \"pa woto ye! Y maanda tõnd sũ-kĩiri\". Lɑ pa poto ye! B yɩɩme n pa fahemdẽ rẽnda bilf bala."},{"id":16,"translation":"Yeel paadbã sẽn yaa weoogẽ laarb-rãmbã: \"b na n boola yãmb n tʋg neb sẽn yaa pãn-kεgeng rãmb tɩ yãmb zabd ne-ba, maa b sak n tũ; la yãmb sã n sake, Wẽnd kõta yãmb keoor sẽn be neere, la yãmb sã n gũd y kuids wala yãmb sẽn da gũd y kuids pĩnda, A na n sɩbga yãmb ne naong sẽn zabde\"."},{"id":17,"translation":"Yell pa be ne zoanga, yell pa be ne woabga, yell pa be ne bãada (tɩ b sã n pa kẽng gɩhaadɩ ye). Lɑ ned ning sẽn tũuda Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã, A kẽesd-a-la arzãn-rãmbẽ tɩ ko-soay zoet b tẽngre; la ned ning sẽn gũd a kuidga, A sɩbgd-a-la ne naong sẽn zabde."},{"id":18,"translation":"Sɩd la hakɩɩka Wẽnd yara Muumin-rãmbã wakat ning b sẽn wa n balemd foom tɩɩgã tẽngrã, A bãnga bũmb ning sẽn be bãmb sũyẽ wã t'A sik yĩn-yõgneg bãmb zug la A lok-b ne pakr sẽn pẽ."},{"id":19,"translation":"La Ganiim arzεk sẽn yaa wʋsg tɩ b wʋkd-a. Wẽnd yɩɩme n yaa pãng Naab n yaa Bʋʋd-Mita."},{"id":20,"translation":"Wẽnd pʋlma yãmb Ganiim arzεk sẽn yaa wʋsg tɩ yãmb wʋkd-a, t'A yãg ne yãmb wãnde (Haebar pakrã) la A yõk nebã nus n yi yãmba, bʋɩl yĩng tɩ na yɩ tagmas ne muumin-rãmbã la A kãndg yãmb n tʋg sor sẽn yaa tɩrga."},{"id":21,"translation":"La a to yεsa, yãmb na n pa tõe n ta-a nand ye. Sɩd la hakɩɩka Wẽnd tõogã gũbg-a lame, Wẽnd yɩɩme n yaa tõod ne bũmbã fãa."},{"id":22,"translation":"La baa tɩ neb nins sẽn kɩfl-bã sã n da zabẽ ne yãmba, b na gũd kuidsi, rẽ poorẽ b pa paamd lallda, b pa paamd sõngd me."},{"id":23,"translation":"Yaa Wẽnd sor ning sẽn da loog hal pĩndã la f kõn n tol n mik tedgr ne Wẽnd sorã ye."},{"id":24,"translation":"La Yẽ la Soab ning sẽn yõk bãmb nusã n yi yãmba, la yãmb nusã n yi bãmba, Mak kɩrenga,(Al-Hʋdaybiya) A sẽn sõng yãmb b zug poorẽ. Wẽnd yɩɩme n yaa Net ne bũmb ning yãmb sẽn da tʋmdã."},{"id":25,"translation":"Bãmb la neb nins sẽn kɩfl-ba, la b gɩdgd yãmb Lohorem miisrẽ wã, la b gɩd Hadɩ rũmsã (rũms nins b sẽn kʋʋd Makã) tɩ b pa tõe n ta b (kʋʋbã) zĩigẽ wã. Lɑ sã n rag n ka roap sẽn yaa muumin-rãmb la pagb sẽn yaa muumin-pogs yĩnga, yãmb sẽn pa mi-ba; tɩ yãmb nɑ n wɑ kʋ-b n lɑgem kɩfr-dãmbɑ tɩ pɑ yɩ ne minim ye, tɩ zũunuub wa paam yãmb lɑ Yõor-yɑood, tɩ yãmb pɑ miẽ ye, bʋɩl yĩng tɩ Wẽnd na kẽes A yolsgã pʋgẽ A sẽn tʋll a soaba, la tɩ b sã n da bakame (muumin-roapã la muumin-pogsã) D rag n na sɩbg neb nins sẽn kɩfl-bã ne naong sẽn zabde."},{"id":26,"translation":"Wakat ning neb nins sẽn kɩfl-bã sẽn wa n ning b sũyẽ wã waoog-m-menga, zɩslem waoog-m-menga, tɩ Wẽnd sik a yĩn-yõgnegã A Tẽn-tʋʋmã zug la muumim-rãmbã zugu, la A tablg-b ne wẽn-zoεεg gomde, la b ra yɩɩme n sõmb ne-a, bãmb la a rãmbã. Lɑ Wẽnd yɩɩme n yɑɑ Mit ne bũmbã fãa gilli."},{"id":27,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, Wẽnd sɩdga A Tẽn-tʋʋmã zamsdã ne sɩda: \"y na kẽed Lohorem miisrã neer-neer tɩ Wẽnd sã n sake, tɩ y yaa basem-yam rãmba, tɩ y yaa sẽn põe y zutu, la y yaa sẽn wõrse, n pa yaεεsdẽ ye. T'A bãng bũmb ning yãmb sẽn pa mi t'A maana pakr ɑ to sẽn pẽ n yɩɩd Mɑk-pɑkrã n kõ yãmb nɑndɑ (Hɑybɑre)."},{"id":28,"translation":"Yẽ la Naab ning sẽn tʋms A Tẽn-tʋʋmã ne kãndgr la sɩd dĩini, bʋɩl yĩng t'A na wils-a Dĩin-rãmbã fãa zugu, la kaset seka ne Wẽnde."},{"id":29,"translation":"A Mʋhammad yaa Wẽnd Tẽn-tʋʋma, la neb nins sẽn lagem-a wã yaa keelem rãmb kɩfr-dãmbã zugu, n yaa yoalsdb bãmb ne taaba. Fo yãt-b lame tɩ b yaa Rukuu maandba, la suguud maandba, n baood yɩɩdlem sẽn yi Wẽnd nengẽ la yarda. B tagmasã bee b nensẽ wã suguudã vũun yĩnga. Woto la b bilgr Taooraat pʋgẽ, la b bilgr Ingiilã pʋgẽ. Yaa wala kood sẽn yiis a willi, t'a koge n nobe, n zẽk a yasrã zug n maand koaadbã yel-solemde. Bʋɩl yĩng tɩ b na puug kɩfr-dãmb sũya. Wẽnd pʋlma neb nins sẽn kõ sɩd la b tʋm sõama sẽn yɑɑ Sɑhɑɑbsã, yaafa la keoor sẽn bedme."}]},{"id":49,"verses":[{"id":1,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Ra rengd-y Wẽnd ne A Tẽn-tʋʋmã taoor ye, la y zoe Wẽnde, ad Wẽnd yɑɑ Wʋmdɑ n yaa Mita."},{"id":2,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Ra zẽk-y y koeesã Nabiyaamã koεεg zug ye, la y ra porg-a ne gomd wala yãmb ne taab porbã ye, tɩ y tʋʋm na n wa lʋɩ tɩ y pa miẽ ye."},{"id":3,"translation":"Ad neb nins sẽn sikd b koeesã Wẽnd Tẽn-tʋʋmã nengẽ wã, bãmb la neb nins Wẽnd sẽn yɩlg-b rãmb sũy ne wẽn-zoεεga, bãmb tara yaafg la keoor sẽn zɩse."},{"id":4,"translation":"Ad neb nins sẽn boond-b foom rotã poayẽ wã, b wʋsgã fãa pa tar yam ye."},{"id":5,"translation":"Bãmb sã n da maanẽ sugri hal tɩ fo wa yi n kẽng b nengẽ, rẽ n yɩɩdẽ sõmblem ne bãmba; la Wẽnd yaa Yaafd n yaa Yoalsda."},{"id":6,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Dĩin yit sã n wa yãmb nengẽ ne kibare, bɩ y bao vẽenem, la y ra rʋʋg neb ne zɩɩlem tɩ yãmb lebg n maan mims ne yãmb sẽn tʋm bũmb ningã ye."},{"id":7,"translation":"La y bãng tɩ Wẽnd Tẽn-tʋʋm bee yãmb pʋgẽ; a sã n da tũudẽ yãmb yεl wʋsg fãa pʋgẽ, rag n na pak yãmba. La Wẽnde maana limaoongã nonglemã yãmb nengẽ, la A faas-a yãmb sũyẽ wã, la A kisg kɩfend yãmb nengẽ, la Dĩin yiibu, la Wẽn-kɩɩsgo, bãmbã la kãndgdba."},{"id":8,"translation":"Yaa yɩɩdlem sẽn yi Wẽnd nengẽ la neema, la Wẽnd yaa Mita, n yaa Bʋʋd-Mita."},{"id":9,"translation":"La sull a yiib sẽn yi Muumin-rãmbẽ wã sã n wa zabd taaba, bɩ y maneg b yiibã sʋka, la b yiibã a yembr sã n maan n zʋʋg a to wã zugu, bɩ y zab ne sẽn maan n zʋʋga wã hal t'a wa lebg n tʋg Wẽnd bʋʋdẽ wã. A sã n lebge, bɩ y maneg b yiibã sʋka ne sɩda, la y tẽeg tɩrga, ad Wẽnd nonga tẽeg tɩrg rãmba."},{"id":10,"translation":"Ad Muumin-rãmbã yaa ma-biisi, bɩ y maneg-y ma-biirã ne taab sʋka, la y zoe Wẽnde, ti sãnd-sãnde, b na yols yãmba."},{"id":11,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Neb ra yaal neba, tɩ b tõe n wa yɩɩ sõma n yɩɩd bãmba. Pagb me ra yaal pagba, tɩ b tõe n wa yɩɩ sõma n yɩɩd bãmba. Ra wɑ zɑng-y y tɑɑb ye, ra pʋd-y y taab sond-wẽns ye. Dĩin yiib yʋʋr yɩ wẽng liimaoong poorẽ, la ned ning sẽn pa tuuba bãmb la wẽgdba."},{"id":12,"translation":"Yãmb neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Zãag-y tẽ-wẽnsã wʋsgo; ad tẽebã sãnda yaa zũunuubu. La y ra pẽes ye, yãmb sãnda ra wɩd sãnda ye. Rẽ yĩnga yãmb ned kam fãa nongame n na n wãb a ma-biig nemd t'a sã n ki? Rẽnd yãmb kisa rẽ. La y zoe Wẽnde, ad Wẽnd yaa tuubg Rɛɛgda, n yaa yolsg Naaba."},{"id":13,"translation":"Yaa yãmb a neba! Ad Tõnd naana yãmb tɩ y yaa roap la pagba; n maan yãmb tɩ y yaa zãma la buud-buudu, tɩ y na bãng taab yĩnga. Ad yãmb sẽn yɩɩda ne waoor Wẽnd nengẽ yaa sẽn yɩɩda ne wẽn-zoεεga. Ad Wẽnd yaa Mita, n yaa kiba-Mita."},{"id":14,"translation":"Weoogẽ laarb-rãmb yeelame: \"tõnd kõo sɩda\". Yeele: \"yamb pa kõ sɩd ye, la yeel-y: ''tõnd sak n tũume'', bala liimaoong na n pa kẽ yãmb sũyẽ wã nand ye. La yãmb sã n tũ Wẽnd ne A Tẽn-tʋʋmã, A pa boogd yãmb y tʋʋmẽ wã baa fʋɩ ye, ad Wẽnd yaa Yaafd n yaa yolsg Naaba\"."},{"id":15,"translation":"Ad yaa muumin-rãmbã la neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã, rẽ poorẽ tɩ b pa maan sik ye, la b nidgd pãng ne b arzεgs la b mens Wẽnd sorã zugã; bãmbã la sɩd-kõtba."},{"id":16,"translation":"Yeele: \"yãmb wilgda Wẽnd y dĩini, tɩ Wẽnd yaool n mi bũmb ning sẽn be saasẽ la bũmb ning sẽn be Tẽng zugu. Wẽnd yaa Mit ne bũmbã fãa gilli\"."},{"id":17,"translation":"B tãasda foom tɩ b sak n tũ yĩnga. Yeele: \"ra tãas-y maam tɩ y sak-n-tũ yĩng ye. Wẽnd n sõmb n tãas yãmb ne A sẽn kãndg yãmb ne liimaoongã, tɩ yãmb sã n yaa sɩd rãmba\"."},{"id":18,"translation":"Ad Wẽnd mii saasẽ yel-soondɩ la Tẽng zug yel-soondɩ. Wẽnd yaa Mit ne bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã."}]},{"id":50,"verses":[{"id":1,"translation":"Kaaf.[1] M wẽen ne Alkʋrãan zɩsgã.","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Pa woto ye, b maana yel-solemd ne bugsd sẽn wa bãmb nengẽ sẽn yi bãmb pʋgẽ; tɩ kɩfr-dãmb yeele: \"yãoã yaa yel-solemd tɛkẽ\"."},{"id":3,"translation":"Rẽ yĩnga tõnd sã n ki n lebg tom, ad rẽnda yaa lεbeng sẽn zãre."},{"id":4,"translation":"Sɩd la hakɩɩka Tõnd bãnga Tẽngã sẽn boogd bãmbã, la Tõnd tara gaf sẽn gũus bũmbɑ fãɑ."},{"id":5,"translation":"Pa woto ye, b yagsa sɩdã a sẽn wa n wa bãmb nengẽ, tɩ bãmb be yel-gẽdem pʋga."},{"id":6,"translation":"Rẽ yĩnga bãmb pa get n tʋgd saagã bãmb zugẽ wã, wãn-wãn la Tõnd me-a la D nags-a, t'a pa tar pãrgre?"},{"id":7,"translation":"La Tẽngã, Tõnd yadg-a lame la D tilg tãms a zugu; la D buls a zugã (bõn-yitim) kõbg fãa gill sẽn be neere."},{"id":8,"translation":"Tɩ yaa tags-n-gɛsg la tẽegr ne yamb fãa sẽn yaa lebs-m-meng soaba."},{"id":9,"translation":"La Tõnd sika saagẽ wã koom sẽn tar barka, tɩ Tõnd bulsd ne-a pʋt la bõn-bεεl sẽn kẽebde."},{"id":10,"translation":"La tamar tɩɩsã sẽn yɑɑ wogd n tar gĩna."},{"id":11,"translation":"Yaa rɩtl ne yembsã, la D leb n vɩɩms ne-a tẽn-kɩɩnga, la woto bal la yiibã (vʋʋgrã)"},{"id":12,"translation":"La rɑg reng n yɑgsɑme tɑoor tɩ bãmb pɑ wɑ, a Nuuh nebã la Raas bulg rãmbɑ la a Ṯamuud rãmbã."},{"id":13,"translation":"La a ʿAad-rãmb la a Fɩr-ʿaoon la a Lʋʋt saam-biisã."},{"id":14,"translation":"La Ayka rãmba (ti-gũmdɩ) la Tʋbba nebã, b fãa gill yagsa Tẽn-tʋʋmbã, tɩ Mam pʋlen-wẽngã yɩ sɩda b zugu."},{"id":15,"translation":"Rẽ yĩnga Tõnd konga pãng rẽenem naanegã sasa? Pa woto ye, b bee sik pʋg ne naaneg paalle bãmb kũumɑ poorẽ."},{"id":16,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd naana ninsaala, la d mi bũmb ning a yõorã sẽn liibd-a ne wã, la Tõnd n pẽ-a n yɩɩd kokor gĩindi."},{"id":17,"translation":"Wakat ning Mɑlεk koakdb a yiibã sã n wa kokd ɑ tʋʋmã, n zĩ ɑ rɩtg wεεngẽ la ɑ goabg wεεngẽ."},{"id":18,"translation":"A pa be sẽn na yeel gomde, rẽndame tɩ gũusd n sεgl a meng n be a zugu."},{"id":19,"translation":"Tɩ kũumã vẽsbã wa ne sɩda, rẽnda la bũmb ning fo sẽn da lakd n basdẽ wã."},{"id":20,"translation":"Tɩ b fʋʋs Baorgã, yaa rẽnda la pʋlen-wẽng raare."},{"id":21,"translation":"Tɩ yõor fãa wa, ne a pεεgd la a sεεta."},{"id":22,"translation":"Sɩd la hakɩɩka fo ra bee yam yaal-yaal pʋgẽ, tɩ Tõnd pãrg fo fu-goabgã n bas-fo, tɩ fo nifã noom rũndã raarã."},{"id":23,"translation":"T'a tũud-n-taagã (malεk ning sẽn gũusd a tʋʋmã) yeele: \"wãnda la bũmb ning sẽn be mam nengẽ, yaa sẽn segl n sε\"."},{"id":24,"translation":"Lob-y Gεhanm pʋgẽ kɩfr toaag fãa sẽn yaa kokor kεgeng soaba."},{"id":25,"translation":"N yaa sõma gɩdg toog soaba, n yaa maan-n-zʋʋg soaba, n yaa sik maanda."},{"id":26,"translation":"Sẽn maana soaben-zẽng n lagem Wẽnde; bɩ a lob-a naong kεgengã pʋgẽ."},{"id":27,"translation":"T'a tũud-n-taagã (a Sʋɩtãan) yeele: \"yaa tõnd Soaba, mam pa mɑɑn-ɑ tɑ kedg ye, la bala a ra yɩ n bee meneng sẽn zãr pʋgẽ\"."},{"id":28,"translation":"T'A (Wẽnd) yeele: \"ra zab-y taab Mam taoor ye, tɩ sɩd la hakɩɩka M da lʋɩɩsa taoor yãmb nengẽ pʋlen-wẽnga,"},{"id":29,"translation":"Gomd pa tedgd Mam nengẽ ye, la Mam pa yɩ n yaa wẽgd bɑɑ fʋɩ ne yembsã ye."},{"id":30,"translation":"Raar ning Tõnd sẽn yet Gεhamn:\" f pidame bɩ?\" T'a yeele: \"sẽn paasd beeme bɩ?\""},{"id":31,"translation":"Tɩ b pẽneg arzãn ne wẽn-zoetbã, tɩ pa zãr ye."},{"id":32,"translation":"Woto la b sẽn pʋlem yãmba, lebs-m-meng soab fãa sẽn yaa gũus-m-meng soab fãa yĩnga."},{"id":33,"translation":"Ned ning sẽn zoe A Ar-rahmaan Naaba ne a sẽn pa ne-A wã fãa, la a wa ne sũur sẽn yaa lebs-m-meng soab sũuri."},{"id":34,"translation":"Kẽ-y-yã-a ne tɩlgre, rẽnda yaa duung raare."},{"id":35,"translation":"Be ne bãmba, bũmb ning b sẽn tʋll a pʋgẽ, la paasg be Tõnd nengẽ."},{"id":36,"translation":"La sõor waoog Tõnd sẽn halk bãmb taoor sẽn yaa zãma, tɩ b pãng keelem yɩɩd bãmbã? Tɩ b yi n sa tẽmsã, rẽ yĩnga põsg zĩig beemẽ bɩ?"},{"id":37,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, ad tẽegr be rẽ pʋgẽ ne ned ning sẽn tara sũuri, maa t'a kɩll n kelg tɩ yẽ yaa sẽn ning ɑ toɑɑgɑ."},{"id":38,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd naana saasã la Tẽngã, la bũmb ning sẽn be b yiibã sʋkã, rasem a yoob pʋgẽ, la yaams pa sɩɩs Tõnd ye."},{"id":39,"translation":"Bɩ f maan sugri ne bũmb ning b sẽn yetã, la f yɩlg fo Soabã yʋʋre n pẽg-A lɑ f pʋʋs taoor tɩ wĩntoogã pa puki, la taoor t'a pa lʋɩ."},{"id":40,"translation":"La yʋng bɩ f yɩlg-A, la suguud-rãmb poorẽ."},{"id":41,"translation":"La tõog kelgre; raar ning boaandã sẽn na n wɑ peebdẽ n boond zĩig sẽn pẽ."},{"id":42,"translation":"Raar ning b sẽn wʋmd kaasgã ne sɩdã, rẽ la yiibã raare."},{"id":43,"translation":"Ad Tõndo, Tõnd n vɩɩmsd la D kʋʋda, baasg zĩig me yaa Tõnd nengẽ."},{"id":44,"translation":"Raar ning Tẽngã sẽn pãrsd n basd-b ne yãgbo, rẽ yaa Tiging sẽn yaa naana ne Tõndo."},{"id":45,"translation":"Tõnd n yɩɩd minim ne b sẽn yet bũmb ningã, la fo pa yɩ n yaa moadgd b zug ye, bɩ f tẽeg ne Alkʋrãanã ned ning sẽn yaεεsda Mam pʋlen-kẽengã."}]},{"id":51,"verses":[{"id":1,"translation":"M wẽen ne sob-fugds fugb tεkẽ!"},{"id":2,"translation":"La ne sawat nins sẽn yong ne koomɑ!"},{"id":3,"translation":"La ne kogend nins sẽn zoet mogrẽ wã,tɩ yɑɑ yol-yole."},{"id":4,"translation":"La ne malεgs nins sẽn yaa yembsɑ yεlã pʋɩtba (ne Wẽnd sɑgelle)."},{"id":5,"translation":"Ad b sẽn pʋlem yãmb bũmb ningã yaa sɩda."},{"id":6,"translation":"La bãng tɩ yembsɑ Yaoobã na n yɩɩme."},{"id":7,"translation":"La M wẽen ne saagã sẽn tar so-bugsã."},{"id":8,"translation":"Ad yãmb ɑ Mɑk rãmbɑ y bee goam pʋgẽ sẽn kɩɩsd taaba."},{"id":9,"translation":"Ned ning b sẽn wẽnems-a n yi sɩd-kũunɑ, yɑɑ b sẽn dɑ wẽng ɑ soɑb Wẽnd minimã pʋgẽ, t'ɑ pɑ nɑ n kõ sɩd ye."},{"id":10,"translation":"B kãaba zĩri-be-nebã beedo."},{"id":11,"translation":"B rãmb nins sẽn be bõrb pʋgẽ n yaa yam yaal-yaal rãmba."},{"id":12,"translation":"B sokdame: \"Rolbã raar yaa ra-bʋre?\""},{"id":13,"translation":"Raar ning bãmb sẽn be Bugum zugu, tɩ b zarbd-ba."},{"id":14,"translation":"\"Lemb-y yãmb nɑngã, yaa yãoã la bũmb ning yãmb sẽn da yɩ n yagsd-ɑ wã\"."},{"id":15,"translation":"La ad wẽn-zoεtbã bee arzãn-rãmb la ko-nin pʋgẽ."},{"id":16,"translation":"B yaa sẽn reegd bũmb ning b Soabã sẽn kõ-ba; ad bãmb rɑ yɑɑ manegdb taoor tɩ wã pa wa."},{"id":17,"translation":"B ra yɩɩme n gõe bilf bal yʋng pʋgẽ."},{"id":18,"translation":"La tõd-beed me, bãmb kota yaafa."},{"id":19,"translation":"La bee bãmb arzεkã pʋgẽ bõaas pʋɩɩre, la b sẽn mong a soab pʋɩɩre."},{"id":20,"translation":"La tagmas-rãmb be Tẽng zug ne bãng-n-wãak rãmba;"},{"id":21,"translation":"La yãmb mensã me wɛɛngẽ. Yãmb pa tɑgsd n getẽ?"},{"id":22,"translation":"La be saasẽ wã, yãmb rɩtlã, la bũmb ning b sẽn pʋlem yãmbã."},{"id":23,"translation":"M wẽen ne saag la Tẽng Soabã, ad a yaa sɩd wala yãmb sẽn gomdã."},{"id":24,"translation":"Rẽ yĩnga a ɭbraahɩɩm sãan waglã yẽsg waa fo nengẽ?"},{"id":25,"translation":"Wakat ning b sẽn wa n kẽ a nengẽ n yeele: tɩlgre! T'a yeele:\" tɩlgre, yãmb yaa sãamba\"."},{"id":26,"translation":"T'a zãandg n kẽng a zakã rãmb nengẽ n tɩ wa ne lul-nobdga."},{"id":27,"translation":"N pẽneg-a nebã n yeele: \"y pa na n rɩ?\""},{"id":28,"translation":"(Lɑ b sẽn pɑ rɩtã) ɑ yɑeesɑme n solg-b a yaεεsgã, tɩ b yeele: \"ra yεεs ye\"! La b noog a sũur ne biig sẽn yaa bãngda."},{"id":29,"translation":"T'a pagã tool n kelem n wẽ a nengã n yeele: \"pʋg-yãan-kiri!"},{"id":30,"translation":"Tɩ b yeele: ''yaa woto la fo Soabã yeel yã; ad Wẽnd la bʋʋd-Mita, n yaɑ Bãngda''."},{"id":31,"translation":"T'a (ɭbraahɩɩm) yeele: ''yãmb wa n na n maana bõe yaa yãmb Tẽn-tʋʋmba?"},{"id":32,"translation":"Tɩ b yeele: \"ad b tʋma tõnd tɩ d kẽng nin-wẽnsẽ''"},{"id":33,"translation":"Tɩ d tʋms b zug kug sẽn maan ne tãndo."},{"id":34,"translation":"Sẽn ning tagmas fo Soabã nengẽ, mãan-n-zʋʋg rãmb yĩnga."},{"id":35,"translation":"Tɩ Tõnd yiis ned ning sẽn ra be a (Tẽngã) pʋgẽ sẽn yaa muumin-rãmba."},{"id":36,"translation":"La Tõnd pa mik a pʋgẽ, muumin-rãmb rẽnda zak a yembre."},{"id":37,"translation":"La tõnd bas a pʋgẽ tagmase, neb nins sẽn yεεsd naon-zabdgã yĩnga."},{"id":38,"translation":"La a Musɑ yellã pʋgẽ me, wakat ning Tõnd sẽn wa n tʋms-a a Fɩr-ʿaoon nengẽ, ne yel-soalem sẽn vẽnege."},{"id":39,"translation":"T'a balle n bɑs-bɑ n teeg ɑ pãngã, n yeele: \"ɑ Musɑ yɑɑ tɩɩm soaba, mɑɑ gãeenga,(n gomd ɑ sẽn pɑ mi)\""},{"id":40,"translation":"Tɩ Tõnd yõk-a ne a tãpã n fãeeg-b mogrã pʋgẽ, tɩ yẽnda yaa b sẽn sãbs a soaba."},{"id":41,"translation":"La a ʿAad yellã pʋgẽ me yel-soalem be beenẽ, wakat ning Tõnd sẽn wa n tʋms b zugu, seb-kĩrã."},{"id":42,"translation":"A pa basd bũmb a sẽn ta a zug rẽndame t'a maan-a t'a lebg wala bugdu."},{"id":43,"translation":"La a Ṯamuud yellã pʋgẽ, wakat ninga b sẽn wa n yeel-ba: \"wʋms-y noogo n tãag wakato\""},{"id":44,"translation":"Tɩ b maan n zʋʋg n yi b Soabã sagelle, tɩ sa-tãsrã rɩk bãmb tɩ bãmb getẽ."},{"id":45,"translation":"La b pa tõog n yik ye, b pa yɩ n paam sõngr me ye."},{"id":46,"translation":"La a Nuuh nebã hal pĩnda, ad bãmb yɩɩme n yaa tar-n-yi Dĩin rãmba."},{"id":47,"translation":"La saagã, Tõnd me-a lame ne pãnga, la ad Tõnd yaa ɑ kɩrmsã Yalgdba."},{"id":48,"translation":"La Tẽngã, Tõnd tẽeg-a lame, t'ɑ sɑkd zĩigɑ, la ɑd Tõnd lɑ Yalgdb sẽn be neere."},{"id":49,"translation":"La bũmb fãa Tõnd naana buk a yiibu, sãnd-sãnde yãmb na tags n gese."},{"id":50,"translation":"Bɩ y zoe n kẽng Wẽnd nengẽ, ad maam, m yaa bugsd sẽn vẽneg ne yãmb n yi-a."},{"id":51,"translation":"La y ra maan soab-rãmb zẽng n lagem Wẽnd ye, ad maam, m yaa bugsd sẽn vẽneg ne yãmb n yi-A nɑngã."},{"id":52,"translation":"Yaa woto bala, pa wa neb nins sẽn reng bãmb taoorã sẽn yaa tẽn-tʋʋma, rẽnda b yeele: \"yaa tɩɩm soaba, maa gãeenga\""},{"id":53,"translation":"Rẽ yĩnga b sagenda taab ne-a la (b sẽn yetã)? Pa woto ye, ad bãmb yaa neb sẽn yaa maan-n-zʋʋg rãmba."},{"id":54,"translation":"Bɩ f ball n bas-b tɩ fo pa yɩ n yaa b sẽn sãbs a soab ye."},{"id":55,"translation":"La tẽeg tɩ ad tẽegrã nafda sɩd-kõtba."},{"id":56,"translation":"La Mam pa naan zĩn-dãmbã la ninsaalbã, rẽnda b na tũ Maam yĩnga."},{"id":57,"translation":"Mam pa rat rɩtl buud b nengẽ, M pa rat tɩ b rɩlg-M me ye."},{"id":58,"translation":"Ad Wẽnde, Yẽ la rɩlgr Naaba, n yaa pãn-kεgeng Soaba."},{"id":59,"translation":"La be ne neb nins sẽn wẽgbã, naong pʋɩɩre, wala bãmb tũud-n-taasã pʋɩɩr bilgri, bɩ b ra yãg ye."},{"id":60,"translation":"Rẽnd wɩɩbd be ne sẽn kɩfl-bã, bãmb raar ning b sẽn pʋlem-ba."}]},{"id":52,"verses":[{"id":1,"translation":"M wẽen ne Tʋʋr tãngã."},{"id":2,"translation":"La ne gaf sẽn maneg n gʋlse."},{"id":3,"translation":"N be bõn-gʋlsdg (sebre) pʋg n yadge!"},{"id":4,"translation":"La ne Roogã Mɑlεgsã sẽn gũm-ɑ sɑɑsẽ wã, tɩ yɑɑ Wẽnd tũudum."},{"id":5,"translation":"Lɑ M wẽen ne sɑɑgã sẽn zẽkã n yɑɑ beoongã."},{"id":6,"translation":"Lɑ ne mogrã sẽn dems ne koomɑ."},{"id":7,"translation":"Ad fo Soabã namsgã na n yɩɩme."},{"id":8,"translation":"A pa tar tusd ye."},{"id":9,"translation":"Raar ning saagã sẽn na n leng n dãmb rãmbg tεkẽ"},{"id":10,"translation":"Tɩ tãmsã na n kẽn ne kẽna."},{"id":11,"translation":"Rẽng wɩɩbd be ra-kãng raarã ne yagsdbã."},{"id":12,"translation":"Neb nins sẽn be faoob pʋgẽ n wɩsdã."},{"id":13,"translation":"Raar ning b sẽn tusd-b n tʋgd Gεhannam Bugmẽ wã ne pãnga."},{"id":14,"translation":"Yãwã la Bugum ning yãmb sẽn da yɩ n yagsdẽ wã."},{"id":15,"translation":"Yaa tɩɩm la woto bɩ yãmb pa ne-ɑ?"},{"id":16,"translation":"Kẽ-y-yã-a, y maanda sugri, y pa maand sugri, fãa yaa yembr yãmb zugu. Ad b sẽn rol yãmbã yaa y sẽn da tʋmdɑ keoore."},{"id":17,"translation":"Ad wẽn-zoεtbã bee arzãn-dãmb pʋgẽ la neema."},{"id":18,"translation":"N wʋmd noog ne bũmb ning b Soabã sẽn kõ-ba, la b Soabã gũ-b ne Gεhɩɩm Bugmã."},{"id":19,"translation":"Rɩ-y la y yũ; yaa beelg ne yãmb sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":20,"translation":"Bãmb yaa sẽn kɩll gãas sẽn tedg zugu, la b loe b fur ne Hʋʋr-ʿayn-rãmba."},{"id":21,"translation":"La neb nins sẽn kõ sɩda, tɩ b koambã me pʋg-b ne Liimaoongo, b paamsda bãmb ne b koambã. Tõnd pa mongd b tʋʋmẽ wã baa fʋɩ, ned fãa yaa sẽn gãneg ne a sẽn tʋm bũmb ningã wã."},{"id":22,"translation":"La D paas-b tɩ-biis la nemd b sẽn maan nonglem."},{"id":23,"translation":"B tata taab a pʋgẽ ko-teese, gom-zaal pa be a pʋgẽ, beegr yell me pa be a pʋgẽ."},{"id":24,"translation":"La gilgda b zugu, koamb-bãɑnego tɩ yɑɑ bãmb sõgneg yĩngɑ, b yaa wala Lʋʋlʋʋ(koom n sãnem) sẽn solge n be ɑ wʋʋgẽ."},{"id":25,"translation":"Tɩ b sãnda togl sãnda n sogsd taaba."},{"id":26,"translation":"N yetẽ: \"ad tõnd ra yɩɩme n be d nebẽ wã n yaeesdẽ, wãndã taoore."},{"id":27,"translation":"Tɩ Wẽnd maan tõnd neema la A gũ tõnd n yi Samuum naongã (naon-zẽndga)."},{"id":28,"translation":"Tõnd da yɩɩme n pĩnd n kot-A. Ad Yẽnda, Yẽ la manegda, Yẽ la Yoalsda."},{"id":29,"translation":"Bɩ f tẽege; ne f Soabã neema, (Alkʋrãɑnɑ), tɩ fo pa yɩ ne neemã wã sɑbɑbo n yaa bag-bʋgd ye, f pa gãeeng me."},{"id":30,"translation":"Bɩ b yetame tɩ yaa yɩɩl-yɩɩnda tɩ d koalld-a ne zamaan yel-soaand ɑ kũum wɑ rɩkɑ, tɩ d pɑɑm d mengɑ."},{"id":31,"translation":"Yeele: koll-y-yã-a, tɩ ad maam me lagma yãmb n yaa koallda."},{"id":32,"translation":"Bɩ bãmb yam rãmbã n sagend-b ne woto, bɩ bãmb yaa neb sẽn yaa kεdgba?"},{"id":33,"translation":"Bɩ b yetame: \"a pasa zĩri?\". Pa woto ye! B pa kõt sɩd ye."},{"id":34,"translation":"Bɩ b wa ne gomd sẽn wõnd-a tɩ b sã n yaa sɩd rãmba."},{"id":35,"translation":"Bɩ b naana bãmb ne zaalem, bɩ yaa bãmb la naandbã?"},{"id":36,"translation":"Bɩ bãmb n naan saasã la Tẽngã? Pa woto ye! B pa bãng n wãag ye."},{"id":37,"translation":"Bɩ fo Soabã sãnem baoã bee bãmb nengẽ, bɩ yaa bãmb la windbã."},{"id":38,"translation":"Bɩ bãmb tara raodg n kεlgd a pʋgẽ, bɩ b kelgdã wa ne tagmas sẽn yaa vẽenega."},{"id":39,"translation":"Bɩ Yẽ n tar kom-pugli tɩ yãmb n tar kom-ribli?"},{"id":40,"translation":"Bɩ fo sokd-b-la keoore, tɩ bãmb be samd pʋgẽ tɩ zɩsg b zugu?"},{"id":41,"translation":"Bɩ bãmb tara sẽn solge, tɩ bãmb gʋlsdẽ?"},{"id":42,"translation":"Bɩ yaa rabs-wẽng la b rata? Rẽnd neb nins sẽn kɩfl-bã, bãmb bɑl la b sẽn rabs rab-wẽnga."},{"id":43,"translation":"Bɩ bãmb tara soab sẽn pa Wẽnde? Wẽnd yɩlgame n yi bũmb ning bãmb sẽn maan lagem-n-taarã."},{"id":44,"translation":"La b sã n yã gɩrg sẽn yi saasẽ wã n yaa sẽn lʋɩtẽ la b sẽn yete: \"yaa sawat gũmdi\"."},{"id":45,"translation":"Bɩ f bas-b hal tɩ b wa sεg b raar ning b sẽn na n gõgsd a pʋgẽ (tɩ yaa wala saag n wẽ-ba)."},{"id":46,"translation":"Raar ning bãmb rabrã sẽn ka nafd-b n yi baa fʋɩ; bãmb me, b pa na n sõng-ba."},{"id":47,"translation":"La be ne sẽn wẽgdbã, naong sẽn pa rẽnda; la ad b wʋsg fãa pa mi ye."},{"id":48,"translation":"La f maan sugr ne fo Soabã bʋʋdã, tɩ fo bee Tõnd nenem pʋga. La f yɩlg ne fo Soabã pẽgr wakat ning fo sẽn wat n yiki."},{"id":49,"translation":"La yʋngã, bɩ f yɩlg-A, la ãdsã kõom wakato."}]},{"id":53,"verses":[{"id":1,"translation":"M wẽen ne ãdg t'a sã n wa lʋɩ."},{"id":2,"translation":"Yãmb tũud-n-taagã pa meneme, a pa kedg me ye."},{"id":3,"translation":"A pa gomd a yõor yamleoog me ye."},{"id":4,"translation":"Rẽndame tɩ yaa wahɩ sẽn tʋmse."},{"id":5,"translation":"Pãn-kεgeng soab (a Gibriilã) n tɑɑ ɑ nengẽ."},{"id":6,"translation":"Nɑɑnd sẽn be neerã, t'ɑ be ɑ yɑlẽ wã tɩ yɑɑ vẽeneg tɩ nɑbiyɑɑmã ne-ɑ."},{"id":7,"translation":"T'a be yĩngr-yĩngri."},{"id":8,"translation":"Rẽ poorẽ t'a (Gibriilɑ) pẽneg n sig n kolge."},{"id":9,"translation":"Tɩ yaa wala tãp ne a to sʋk vɩʋʋgo, maa sẽn paood n pa ta rẽ."},{"id":10,"translation":"T'ɑ togs Wẽnd yɑmbɑ Mʋhɑmmɑd, bũmb ning A sẽn tʋms-ɑ t'ɑ tɑɑsã."},{"id":11,"translation":"Nɑbiyɑɑmã sũurã pa yag bũmb ning a sẽn yã wã ye."},{"id":12,"translation":"Rẽ yĩnga, yãmb wẽeda ne-a no-koεεm bũmb ning a sẽn yã wã zugu?"},{"id":13,"translation":"La sɩd la hakɩɩka, a leb n yã-a lame yiib soaba."},{"id":14,"translation":"Tɑɑb tεk Mugnugẽ wã (yaa tɩɩg sẽn be saasẽ wã n yaa rʋʋd fãa tεk zĩiga)."},{"id":15,"translation":"Ma'awaa arzãnã bee beenẽ ((lallg zĩig arzãn) maa (gãag zĩig arzãna))."},{"id":16,"translation":"Wakat ning sẽn wa n sigd Sɩdratã (tɩɩgã) zugã, sẽn yɑɑ Wẽnd sɑgellã, bũmb ning sẽn pɑ tɑr to wã."},{"id":17,"translation":"Nɑbiyɑɑmã nifrã pa wẽnege, a pa kedg me."},{"id":18,"translation":"Sɩd la hakɩɩka a yãa a Soabã yel-soalem bεd-bεdã sãnda."},{"id":19,"translation":"Rẽ yĩnga yãmb tẽedame tɩ rʋbsã ɑ Laat ne a ʿƲzzaa?"},{"id":20,"translation":"La a Manaat sẽn yaa tãab soabã nafdame?."},{"id":21,"translation":"Yãmb n tar roapã yãmb sẽn nong-b rãmbã, tɩ Yẽ yaool n tar pagbã yãmb sẽn pɑ kis-b rãmb n pɑ rɑt-bɑ?"},{"id":22,"translation":"Ad rẽnda yaa zãmb pʋɩɩb moasã wae!"},{"id":23,"translation":"B pa yɩ rẽnda yʋy bala, yãmb sẽn pʋde, yãmb ne y saam-rãmba, Wẽnd pa sik tagmas a yĩng ye. B sẽn tũudã pa yɩ rẽnda sãmbg lɑ b yõyã yɑmleedo. La sɩd la hakɩɩka, kãndgr waa bãmb nengẽ sẽn yi b Soabẽ wã."},{"id":24,"translation":"Bɩ ninsaal paamda a sẽn tẽed lɑ ɑ saagdẽ wã tɩ rʋbsɑ n sugs-ɑ lɑme wã?"},{"id":25,"translation":"Rẽnd yaoolem la rãeenem (Lɑɑhrã ne Dũni wã) bee ne Wẽnde t'A kõt ɑ sẽn rɑt-ɑ."},{"id":26,"translation":"La sõor waoog malεgs sẽn be saasẽ wã, tɩ b susg pa nafd baa fʋɩ rẽnda Wẽnd sẽn kõ sor poore, A sẽn rat a soaba la A yardẽ."},{"id":27,"translation":"Ad neb nins sẽn pa kõt sɩd ne yaoolem raarã, bãmb pʋtɑ malεgsã pʋg yʋy."},{"id":28,"translation":"La bãmb pa tar bãngr ne rẽnda ye, b sẽn tũudã pa yɩ rẽnda sãmbg bala, la ad sãmbg pa tõe n gɩgd sɩd baa fʋɩ."},{"id":29,"translation":"Bɩ f ball n bas ned ning sẽn gũt a kuidg n yit Tõnd yʋʋrã tẽegre, n pa rat sã n pa Dũni vɩɩmã."},{"id":30,"translation":"Rẽ la b bãngrã tεka, ad fo Soabã n yɩɩd minim ne ned ning sẽn menema n yi A Sorã zugu, Yẽ n leb n yɩɩd minim ne ned ning sẽn kãndga."},{"id":31,"translation":"La Wẽnd n so bũmb ning sẽn be saasẽ, la sẽn be Tẽng zugu, bʋɩl yĩng t'A na rol neb nins sẽn wẽngbã b sẽn tʋmã, la A rol neb nins sẽn manegã ne manegre."},{"id":32,"translation":"Neb nins sẽn zãagd zũunuub-bεdã la yel-beedã rẽnda zũunuub-bõonesã, ad fo Soabã yaa yaaf-yaleng Soaba, Yẽ n mi yãmb n yɩɩda, wakat ning A sẽn wa n yẽbg yãmb n yi Tẽngẽ wã, la wakat ning yãmb sẽn wa n yaa bõn-vɩɩs n be yãmb ma-rãmbã pʋse, bɩ y ra pẽg y mens ye, Yẽ n yɩɩd minim ne ned ning sẽn zoet a Wẽnde."},{"id":33,"translation":"La rẽ yĩnga fo pa yã ned ning sẽn gũd a kuidga?"},{"id":34,"translation":"La a kõ bilfu, la a monge?"},{"id":35,"translation":"A tara bãng soaandag tɩ yaa yẽ n ne bɩ?"},{"id":36,"translation":"Bɩ b pa kõ-a kibar ne bũmb ning sẽn be a Musɑ gafẽ wã,"},{"id":37,"translation":"La a ɭbraahɩɩm sẽn pids a pʋlengã?"},{"id":38,"translation":"Tɩ ned fãɑ pa na n tʋk a to zũunuub ye."},{"id":39,"translation":"La pa be ne ninsaal rẽnda a sẽn tʋmã."},{"id":40,"translation":"La a tʋʋmã b na yã."},{"id":41,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ b roal-a rol-pidsdga."},{"id":42,"translation":"La yaa fo Soabẽ wã la tεk zĩiga."},{"id":43,"translation":"La yell sẽn yalẽ, Yẽ n kɩt tɩ b laadẽ la A kɩt tɩ b kũmdẽ."},{"id":44,"translation":"La yell sẽn yalẽ, Yẽ n kʋʋd la A vɩɩmsde."},{"id":45,"translation":"La yell sẽn yalẽ, A naana kõbg a yiibã: rao la paga."},{"id":46,"translation":"Sẽn tũ ne mani wakat ning a sẽn wat n kiigdẽ wã."},{"id":47,"translation":"La ad yẽbg zẽngã bee ne Yẽnda."},{"id":48,"translation":"La yell sẽn yalẽ, Yẽ n maan rakãaglem la A leb n kõ arzεka."},{"id":49,"translation":"La yell sẽn yalẽ, Yẽnda la Sɩʿɩraa Soabã (yaa ãdg yʋʋre tɩ zɩtbã rɑ tũ-ɑ)."},{"id":50,"translation":"La yell sẽn yalẽ, A halka rẽenem ʿAadã (ɑ Hʋʋd nebã)."},{"id":51,"translation":"La a Ṯamuudu, la A ka kell ye."},{"id":52,"translation":"La a Nuuh nebã hal pĩnda, ad bãmba, bãmb ra yɩɩme n yɩɩd ne wẽgd la kedgre."},{"id":53,"translation":"La a Mutafɩkaat (a Lʋʋt neba), A kibind-b lame."},{"id":54,"translation":"Tɩ bõr-ba, bũmb ning sẽn bõr-ba."},{"id":55,"translation":"La yaa fo Soabã neema bʋgo la f maand sika?"},{"id":56,"translation":"Yãoã yaa bugsd sẽn wõnd bugsdbã sẽn reng tɑoorã buudu."},{"id":57,"translation":"Pẽnegdã (Dũni yikrã) pẽnegame."},{"id":58,"translation":"A pa tar pãrgda, zẽng tɩ pa Wẽnd ye."},{"id":59,"translation":"Gom-kãngã la yãmb maan yel-soalmã?"},{"id":60,"translation":"La y laadẽ, n pa kũmdẽ?"},{"id":61,"translation":"Tɩ yãmb yaa sẽn wɩsde."},{"id":62,"translation":"Bɩ y maan suguud n kõ Wẽnde, la y tũ-A."}]},{"id":54,"verses":[{"id":1,"translation":"Dũni yikr pẽnegame tɩ kiuugã pãrge (Nɑbiyɑɑmã wɑkɑtẽ wã) tɩ rẽndɑ yɑɑ yel-solemde n kõ nɑbiyɑɑmã (Wẽnd pʋʋsg lɑ A tɩlgr be ɑ yĩngɑ)."},{"id":2,"translation":"La b sã n yã yel-soalmã b balldame la b yetẽ: \"yaa tɩɩm sẽn duumdi\"."},{"id":3,"translation":"Tɩ b yags la b pʋg b yamleoodo, la yell fãa tara tεka."},{"id":4,"translation":"La sɩd la hakɩɩka, kibay waa bãmb nengẽ, pεlen-yɩk sẽn be a pʋgẽ."},{"id":5,"translation":"Bãng-nafa sẽn ta tεka, la bugsg pa nafd ye."},{"id":6,"translation":"Bɩ f gũd kuidg n bas-ba. Raar ning boaandã sẽn boond n tʋgd yel-kɑseng sẽn zɩ n yã."},{"id":7,"translation":"B ninã yaa sẽn nodg n yit yaadẽ wã, tɩ bãmb yaa wala sʋy sẽn yelge."},{"id":8,"translation":"N rondgd n rabd boaandẽ wã. Kɩfr-dãmb yetame: \"yãoã yaa keelem raare\""},{"id":9,"translation":"A Nuuh nebã ra yagsa bãmb taoore, n yags Tõnd yambã la b yeel tɩ yaa gãeenga, la b yɩk a pεlenga."},{"id":10,"translation":"T'a bool a Soabã: ad mam yaa b sẽn wil a soaba, bɩ F sõnge."},{"id":11,"translation":"Tɩ Tõnd pak saag ragnoyã tɩ yaa koom sẽn kiigdi."},{"id":12,"translation":"La d pãrg Tẽngã t'a yaa ko-ninim tɩ koomã yek taab yell zug sẽn da korde."},{"id":13,"translation":"La D rɩk-a ra-pɛgd soab la bay (kull-dãmba) zugu (koglgo)."},{"id":14,"translation":"T'a zoetẽ, Tõnd nenem pʋgẽ tɩ yaa rolbo, n nɑ n sõng ned ninga b sẽn kɩɩs-a (A Nuuh)."},{"id":15,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd bas-a lame t'a yaa yel-soalma, la rẽ yĩnga tẽegd beeme bɩ?"},{"id":16,"translation":"La Mam naongã ne M bugsgã yɩɩ wãn-wãna?"},{"id":17,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd yolsa Alkʋrãanã tẽegr yĩnga, la tẽegd beeme bɩ?"},{"id":18,"translation":"A ʿAad-rãmb yagsame, la Mam naonga ne M bugsgã yɩɩ wãn-wãna?"},{"id":19,"translation":"Tõnd tʋmsa seb-kεgeng b zug ra-toog raar sẽn duumdi."},{"id":20,"translation":"A lugsda neba, tɩ b yaa wala tamar-tɩɩs yẽg sẽn võoge."},{"id":21,"translation":"La Mam naongã ne M bugsgã yɩɩ wãn-wãna?"},{"id":22,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd yolsa Alkʋrãanã tẽegr yĩnga, la tẽegd beeme bɩɩ?"},{"id":23,"translation":"Ad a Ṯamuud rãmb kɩɩsa bugsgã."},{"id":24,"translation":"Tɩ b yeele: \"ninsaal a yembr tõnd pʋgẽ la tõnd pʋgda? Ad tõnd wakat-kãngã d bee meneng la gãeemd pʋga\"."},{"id":25,"translation":"Rẽ yĩnga b sika tẽn-tʋʋmdã yẽ zug bal tõnd sʋka? A rag n yaa zĩri-be-neda n yaa waoog-m-meng soaba\"."},{"id":26,"translation":"Beoogo b na bãng ãnd la zĩri-be-ned n yaa waoog-m-meng soaba."},{"id":27,"translation":"Tõnd n tʋms yʋgemdã, tɩ yaa zarbg ne-ba, bɩ f koll-ba la f maan sugri."},{"id":28,"translation":"La f togs-b tɩ koomã yaa sẽn pʋɩ bãmb (ne yʋgemdã) sʋka, ned fãa wata a yũub (raare)."},{"id":29,"translation":"Tɩ b bool b tũud-n-taagã, t'a rɩk (a sʋʋgã) n kõs (-a)."},{"id":30,"translation":"La Mam naongã ne M bugsgã yɩɩ wãn-wãna?"},{"id":31,"translation":"Tõnd tʋmsa b zug kaas-vuka, tɩ b lebg wala yãgr moodo."},{"id":32,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd yolsa Alkʋrãanã tẽegr yĩnga, la tẽegd beeme bɩ?"},{"id":33,"translation":"A Lʋʋt nebã kɩɩsa Bugsgã."},{"id":34,"translation":"Tõnd tʋmsa b zug sob-fãeedga, sã n ka a Lʋʋṭ zakã rãmb bala, Tõnd tɩlg-b lame tõd-beoog wakato."},{"id":35,"translation":"Yaa neema sẽn yi Tõnd nengẽ, yaa woto bal la D rond sẽn pʋʋsa barka."},{"id":36,"translation":"La sɩd la hakɩɩka, ad a bugs-b lame ne tõnd yõk-kεgengã tɩ b kɩɩs Bugsgã."},{"id":37,"translation":"La sɩd la hakɩɩka b ro-a lame t'a bɑs bãmb ne ɑ sãambã, tɩ Tõnd yẽes b ninã, bɩ y lemb Mam namsgã la M Bugsgã."},{"id":38,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, naong sẽn tabe n vẽeg-b yibeoogo."},{"id":39,"translation":"Bɩ y lemb Mam naongã la M Bugsgã."},{"id":40,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd yolsa Alkʋrãanã tẽegr yĩnga, la tẽegd beeme bɩ?"},{"id":41,"translation":"Sɩd la hakɩɩka bugsgã waa a Fɩr-ʿaoon zakã rãmbẽ."},{"id":42,"translation":"B yagsa Tõnd yel-soalmã gilli, tɩ Tõnd yõk-b Wilb Naab sẽn yaa Tõogd yõkre."},{"id":43,"translation":"Rẽ yĩnga yaa yãmb (Mak) kɩfr-dãmba! yãmb sõmblem n yɩɩd nin-kãensã bɩ, bɩ yãmb tara põsg zĩig gaf-rãmbã pʋgẽ?"},{"id":44,"translation":"Bɩ b yetame: \"tõnd yaa zãma, d na tõoge\"."},{"id":45,"translation":"B na n sãeega zãma wã tɩ b gũd kuidsi."},{"id":46,"translation":"Pa woto ye, Dũni wã yikr la b sεka, la Dũni wã yikr me n yɩɩd wẽng la toolem."},{"id":47,"translation":"Ad nin-wẽnsã bee meneng pʋgẽ la bug-witim."},{"id":48,"translation":"Raar ning b sẽn na n vuud-b bugmã pʋgẽ b nemsã zugu \"lemb-y Sakar sɩɩsgo\"."},{"id":49,"translation":"Ad Tõndo, bũmbã fãa D naan-a-la ne geelgo."},{"id":50,"translation":"La Tõnd yεlã pa yɩ rẽnda vũka, wala nif kamsgo."},{"id":51,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd halka yãmb buudu, la rẽ yĩnga tẽegd beeme bɩ?"},{"id":52,"translation":"La bũmb fãa b sẽn tʋmã bee gaf rãmbẽ."},{"id":53,"translation":"La sẽn paood fãa, la sẽn bedme, gʋlsame."},{"id":54,"translation":"Ad wẽn-zoεtbã bee arzãn-rãmb pʋsẽ la ko-soodo."},{"id":55,"translation":"Sɩd zĩndg zĩigẽ, Naab sẽn yaa tõog Soab nengẽ."}]},{"id":55,"verses":[{"id":1,"translation":"Yols kεgeng Naaba."},{"id":2,"translation":"A wilga Alkʋrãanã."},{"id":3,"translation":"A naana ninsaalã."},{"id":4,"translation":"A wilg-a-la zelem-pεka."},{"id":5,"translation":"Wĩntoogã ne kiuugã, yaa geelg tεkẽ."},{"id":6,"translation":"Adsã ne tɩɩsã maanda Suguudu."},{"id":7,"translation":"La saagã, A zẽk-a lame, la A ning tẽeg tɩrga."},{"id":8,"translation":"Tɩ y ra kedg magbẽ wã ye."},{"id":9,"translation":"La y yãnes ne magbã ne tẽeg tɩrg la y ra boog magbã ye."},{"id":10,"translation":"La Tẽnga, A rɩgl-a-la bõn-naandsã yĩnga."},{"id":11,"translation":"Tɩ-biis be a pʋgẽ la tamar-tɩɩse sẽn tar wʋʋdo."},{"id":12,"translation":"La bõn-bεεl sẽn tar pʋgd la (Rɑyhɑɑn) moog sẽn tɑr yũ-noodo."},{"id":13,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":14,"translation":"A naana ninsaalã ne tãm-maasr sẽn kʋɩ n lebg koe-koe wala yagd sẽn zugi (Sɑre)."},{"id":15,"translation":"la A naan zĩn-dãmbã ne bug-witim."},{"id":16,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":17,"translation":"Wĩnto-pʋkdsẽ a yiib Naab la wĩnto-lʋɩɩnsẽ a yiib Naaba."},{"id":18,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":19,"translation":"A basa mogã a yiibã tɩ b yekd taaba."},{"id":20,"translation":"B yiibã sʋka kogr n be, b pa zʋʋgd taab ye."},{"id":21,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":22,"translation":"Yitame, b yiibã pʋgẽ, Lʋʋlʋʋ la Margεεne."},{"id":23,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":24,"translation":"La a tara kogend-zãnds mogrã pʋgẽ tɩ yaa wala tãmse."},{"id":25,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":26,"translation":"Sẽn be (Tẽngã) zug fãa nɑ n sɑɑme."},{"id":27,"translation":"Fo Soabã bal n paade, Waooglem Naaba, la Waoogr Naaba."},{"id":28,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":29,"translation":"Sẽn be saasẽ la Tẽng bõosd-A lame, raar fãa A bee tʋʋmd pʋgẽ."},{"id":30,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":31,"translation":"D na n yãkɑ wɑkɑt yãmb (bʋʋdã) yĩnga, yãmb ɑ bõn-zɩsd a yiibu (ninsɑɑlbã lɑ zĩn-dãmbã)!"},{"id":32,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":33,"translation":"Yaa yãmb zĩn-rãmb la ninsaalb zãma, yãmb sã n tõe n yi saasã la Tẽngã vɩʋʋgẽ, bɩ y yi, yãmb pa yit rẽnda ne tõogo."},{"id":34,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":35,"translation":"B tʋmsda yãmb y yiibã zug bug-pãrs la bug-zõose (maa zũud sẽn yẽnege) tɩ yãmb y yiibã pa paamd sõngr ye."},{"id":36,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":37,"translation":"La saagã sã n wa pãrg n lebg miuug wala rãngo, (wɑlɑ gãng sẽn moneme)."},{"id":38,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":39,"translation":"La baraare, zĩn-dãmb la ninsaalb pa soakd-A b zũnuub yell ye."},{"id":40,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":41,"translation":"B bãngda nin-wẽnsã ne b tagmasã, tɩ b yõkd-b ne rĩ-gĩin la na-tɑgdo."},{"id":42,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":43,"translation":"Yaa wãnde la Gεhɑnnem ning nin-wẽnsã sẽn yagsd-a wã."},{"id":44,"translation":"B gild a (Bugmã) sʋka la ko-kaeeds sẽn ta tεk sʋka."},{"id":45,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":46,"translation":"La be ne ned ning sẽn yaeesd yɑlsgã ɑ Soabã tɑoorã arzãn-rãmb a yiibu."},{"id":47,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":48,"translation":"Arzãn-rãmb ɑ yiibu sẽn tar wil a yiib sẽn yaa bĩmm,"},{"id":49,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":50,"translation":"Be b yiibã pʋgẽ, ko-nin a yiib n zoete."},{"id":51,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":52,"translation":"Be a yiibã pʋgẽ, sẽn yi tɩ-biis fãa buudu, kõbg a yiibu."},{"id":53,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":54,"translation":"B yaa sẽn kɩl gãt zutu, a fu-tɩʋʋdsã yaa ɭstabrak (fu-faas sẽn bʋgse) la arzãn a yiibã tɩ-biisã pẽeme."},{"id":55,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":56,"translation":"Ges koees rãmb n (Hʋʋr-ʿayn) be b pʋgẽ, ninsaalb pa sɩɩs-b bãmb (sɩdbã) taoore, pa zĩn-dãmba."},{"id":57,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":58,"translation":"B yaa wala Yaakʋʋt la Margεεn."},{"id":59,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":60,"translation":"Rẽ yĩnga manegr tara rolb tɩ sã n pa manegre?"},{"id":61,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":62,"translation":"Sẽn leb n paasd bãmb b yiibã, yaa arzãn a yiib yεsa."},{"id":63,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":64,"translation":"Sẽn yaa kẽeg n bĩmi."},{"id":65,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neemãa bʋg la y yagsda?"},{"id":66,"translation":"Ko-nin a yiib n be b yiibã pʋgẽ n fudgdẽ."},{"id":67,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":68,"translation":"Tɩ-biis n be b yiibã pʋgẽ, la tamar-tɩɩs la Rommaan (gerenadiye)."},{"id":69,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":70,"translation":"Pʋg-sõms n be a pʋgẽ n yaa pʋg-neeba."},{"id":71,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":72,"translation":"Pʋg-nin-sabl sẽn yaa yõk-m-mens rãmb n be zãn tẽngre."},{"id":73,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":74,"translation":"Ninsaalb pa sɩɩs-ba, bãmb (sɩdbã) taoor ye, pa zĩn-dãmba."},{"id":75,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":76,"translation":"Tɩ b yaa sẽn kɩl zu-kʋgs zut sẽn yaa kẽese, la fu-wʋgdɩ sẽn yaa neere."},{"id":77,"translation":"La yaa yãmb y yiibã Soabã neema bʋg la y yagsda?"},{"id":78,"translation":"Fo Soabã yʋʋr tar barka, sẽn yaa Waooglem la Waoogr Naaba."}]},{"id":56,"verses":[{"id":1,"translation":"Yɩɩbã sã n wa yɩ (Dũni wã yikri)."},{"id":2,"translation":"Yɑgsd pa nɑ n zĩnd a wakatã n kɩɩsd ɑ yɩɩbã ye."},{"id":3,"translation":"N sikdẽ (neb kẽera) la a zẽkdẽ (neb kẽere)."},{"id":4,"translation":"B sã n wa rigims Tẽngã rimsg tεkẽ."},{"id":5,"translation":"Tɩ tãensã sãeeg sãeegr tεkẽ."},{"id":6,"translation":"N lebg wala tom sẽn sẽege."},{"id":7,"translation":"Tɩ yãmb yɩ kõbg a tãabo."},{"id":8,"translation":"La rɩtg zãma wã, bõe la rɩtg zãma?"},{"id":9,"translation":"La goabg zãma wã, bõe la goabg zãma?"},{"id":10,"translation":"La põsdbã sẽn yaa põsdbã."},{"id":11,"translation":"Bãmb la b sẽn pẽneg-b rãmb ne Wẽndã."},{"id":12,"translation":"B bee neema arzãn-rãmbã pʋsẽ."},{"id":13,"translation":"B yɑɑ sul-wʋsg sẽn yi rãeenem rãmbẽ wã."},{"id":14,"translation":"La bilf sẽn yi yaoolem rãmbẽ."},{"id":15,"translation":"N be gãas zut sẽn nags ne sãnem."},{"id":16,"translation":"B yaa sẽn kɩl a zug n togl taaba."},{"id":17,"translation":"Kom-bãaneg n gilimd b zutu sẽn yaa duumdba."},{"id":18,"translation":"Ne ko-tees sẽn tɑr yʋʋse, la ko-tees sẽn pɑ tar yʋʋse la rãɑm sẽn zoet ɑrzãnɑ pʋgẽ."},{"id":19,"translation":"B zut pa zabd a pʋgẽ, b yam pa yikd me."},{"id":20,"translation":"La tɩ-biis sẽn yaa bãmb sẽn tũusdi, b sẽn rate."},{"id":21,"translation":"La Liuuli nemd sẽn yaa bũmb ning bãmb sẽn nonge."},{"id":22,"translation":"La Hʋʋr-ʿayn (pʋg-nin-yalems sẽn yaa neere)."},{"id":23,"translation":"Sẽn yaa wala lʋ'ʋlʋ'ʋ (kĩndi) sẽn be zẽeng mumd pʋgẽ."},{"id":24,"translation":"Tɩ yaa rolb ne bũmb ning bãmb sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã."},{"id":25,"translation":"B pa wʋmd gom-zaal a pʋgẽ, b pa wʋmd gom-beed me."},{"id":26,"translation":"Sã n pa sẽn yete :\"tɩlgre! Tɩlgre\"."},{"id":27,"translation":"La rɩtg zãma wã, bõe la rɩtg zãma?"},{"id":28,"translation":"Bãmb bee mugnug tɩɩs tẽngr sẽn bale (pa tar gõose)."},{"id":29,"translation":"La banand sẽn gĩni."},{"id":30,"translation":"La maasem sẽn yadge."},{"id":31,"translation":"La koom sẽn kiigdi."},{"id":32,"translation":"La tɩ-biis wʋsgo."},{"id":33,"translation":"Pa tar wãagre, pa mongr me."},{"id":34,"translation":"La gɑt sẽn zẽke."},{"id":35,"translation":"Tõnd yẽbga bãmb yẽbgr tεkẽ."},{"id":36,"translation":"N maan-b tɩ b yaa pʋg-sãdba."},{"id":37,"translation":"N yaa rʋla n yaa reem-n-taase."},{"id":38,"translation":"Tɩ yɑɑ sẽn nɑ n kõ rɩtg zãma wã."},{"id":39,"translation":"B sul wʋsg sẽn yi rãeenem rãmbẽ wã."},{"id":40,"translation":"La sul-wʋsg sẽn yi yaoolem rãmbẽ wã."},{"id":41,"translation":"La goabg zãma wã, bõe la goabg zãma?"},{"id":42,"translation":"Bãmb bee seb-tʋʋlg pʋgẽ la ko-kaeedga."},{"id":43,"translation":"La maasem sẽn sobg ne bug-zõose."},{"id":44,"translation":"Pa maase, pa nafd me."},{"id":45,"translation":"Bãmb ra yɩɩme, wãnda taoore, n yaa wʋm-noog rãmba. Lɑ b rɑ yɩɩme n nɑdgd ne zũnuub bεdã."},{"id":46,"translation":"B na n tigim-b lame n tʋg wakat ning b sẽn mi wã."},{"id":47,"translation":"B ra yɩɩme n yetẽ: \"rẽ yĩnga tõnd sã n ki n lebg tom la kõba, tõnd yaa b sẽn na n yik-b rãmba?"},{"id":48,"translation":"Ne tõnd saam rẽemsã fãa?"},{"id":49,"translation":"Yeele: \"ad rẽenem rãmbã la yaoolem rãmba."},{"id":50,"translation":"B na n tigim-b lame n tʋg wakat ning b sẽn mi wã."},{"id":51,"translation":"Rẽ poorẽ, ad yãmba, yãmb a mẽnemdba n yaa yagsdba!"},{"id":52,"translation":"La tɩ yãmb na rɩ Zakʋʋm tɩɩgã (Tʋk sẽneg tɩɩga)."},{"id":53,"translation":"N pids pʋsã ne-a."},{"id":54,"translation":"N yũud a zug ko-kaeedse."},{"id":55,"translation":"N yũud-a, yʋgemd sẽn tar ko-yũud n pa tɩgd bãag yũubu\"."},{"id":56,"translation":"Wãnde la bãmb sigb zĩig Rolbã raare."},{"id":57,"translation":"Tõnd n naan yãmba, y pa na n kõ sɩda?"},{"id":58,"translation":"Yãmb pa yã bũmb ning y sẽn kiigd sẽn yaa mani wã?."},{"id":59,"translation":"Yaa yãmb n naand-a bɩ yaa Tõnd la Naanda?"},{"id":60,"translation":"Tõnd korda kũumã yãmb pʋgẽ, la bũmb ka tõe n gɩdg Tõndo."},{"id":61,"translation":"Tɩ D tedg yãmb bilgri, la D yẽbg yãmb y sẽn pa mi pʋgẽ."},{"id":62,"translation":"La sɩd la hakɩɩka yãmb bãnga yẽbg rãeengã, yãmb pa na n tẽege?"},{"id":63,"translation":"Yãmb pa yã bũmb ning yãmb sẽn koodã,"},{"id":64,"translation":"Yaa yãmb n kood-a bɩ yaa Tõnd la Koaadba?"},{"id":65,"translation":"La tɩ Tõnd sã n da tʋlla, D na maan-a t'a yaa sẽn zendge, tɩ yãmb kell n maan yel-soalma."},{"id":66,"translation":"Ad tõnd kẽe bõn pʋgẽ."},{"id":67,"translation":"Pa woto ye! Tõnd yaa b sẽn mong-b rãmba."},{"id":68,"translation":"Yãmb pa yã koom ning y sẽn yũudã."},{"id":69,"translation":"Rẽ yĩnga yãmb n sik-a sawatẽ, bɩ yaa Tõnd la Sikdba?"},{"id":70,"translation":"La tɩ d sã n tʋlla, D na maan-a t'a yaa meneseng wʋsgo, yãmb pa na n pʋʋs barka?"},{"id":71,"translation":"Yãmb pa yã bugum ning yãmb sẽn widgdã,"},{"id":72,"translation":"Yãmb n yẽbg a tɩɩgã bɩ yaa Tõnd la a Yẽbgdba?"},{"id":73,"translation":"Tõnd maan-a lame t'a yaa (Laahr Bugmã) tẽegre, n leb n yɑɑ wʋm-noogo la nɑfɑ ne kẽn-kẽndbɑ."},{"id":74,"translation":"Bɩ f yɩlg f Soab zɩsgã yʋʋre."},{"id":75,"translation":"M na wẽen ne ãdsã lʋɩɩs zĩisi."},{"id":76,"translation":"La ad a yaa wẽeneg sẽn bedem tɩ yãmb sã n da miime."},{"id":77,"translation":"Ad a yaa Alkʋrãan wagelle."},{"id":78,"translation":"N be gaf sẽn tar gũub pʋgẽ."},{"id":79,"translation":"Pa sɩɩsd-a, rẽnd b sẽn yɩlg-b rãmba."},{"id":80,"translation":"Yaa sẽn sig n yi bõn-naandsã Soab nengẽ."},{"id":81,"translation":"Pɑ Gom-kãensã la yãmb yagsda?"},{"id":82,"translation":"La y rɩk y sẽn dɑ sõmb n pʋʋs bɑrkã, n maand lagem-n-taare, ne y sẽn dɩk yãmb rɩtlã n teesd ne bõn-nɑɑndse lɑ y yagsd Wẽnd neemã wã?."},{"id":83,"translation":"La yõor sã n wa ta koekoay-londẽ."},{"id":84,"translation":"Wakat-kãng tɩ yãmb getẽ."},{"id":85,"translation":"La Tõnd n pẽ-a n yɩɩd yãmb la yãmb pa ne ye."},{"id":86,"translation":"La yãmb sã n da yɩɩme n yaa b sẽn pa tõe n yik-b rãmba (kũumɑ poorẽ)."},{"id":87,"translation":"Y lebsd-y-yã-a lame, tɩ y sã n yaa sɩd rãmba."},{"id":88,"translation":"La sã n yaa b sẽn pẽneg-b rãmba."},{"id":89,"translation":"Yaa vʋʋsem la Rayhaan (yũ-noodo) la arzãn bʋgsgo."},{"id":90,"translation":"La sã n yaa rɩtg zãma wã."},{"id":91,"translation":"Rẽnd \"tɩlgr be ne-fo\" tɩ sã n yɑɑ rɩtg zãmã."},{"id":92,"translation":"La sã n yɩɩme n yaa yagsdb n yaa menemdbã."},{"id":93,"translation":"Yaa sigbu, ko-tʋʋlg pʋga."},{"id":94,"translation":"La Gεhɩɩm kõom."},{"id":95,"translation":"Ad wãnde la sɩd vẽenegã."},{"id":96,"translation":"Bɩ f yɩlg f Soab zɩsgã yʋʋre."}]},{"id":57,"verses":[{"id":1,"translation":"Bũmb ning sẽn be saasẽ la sẽn be Tẽngẽ yɩlgda Wẽnde, Yẽ la zɩslem Naaba n yaa Bʋʋd-Mita."},{"id":2,"translation":"Saas la Tẽng naam yaa Yẽ n so, A vɩɩmsdame la A kʋʋda, Yẽ n leb n yaa Tõod ne bũmbã fãa gilli."},{"id":3,"translation":"Yẽ la Rẽenem la Yaoolem la sẽn Vẽneg la sẽn be Pʋgẽ, Yẽnda me yaa bũmbã fãa Mita."},{"id":4,"translation":"Yẽ la Naab ning sẽn naan saas la Tẽng rasem a yoob pʋgẽ, rẽ poorẽ t'A zẽk Al-ʿarsã (Naamã goeel) yingri (zẽkr sẽn tog ne Wẽnde). A mii bũmb ning sẽn kẽed Tẽngã pʋgẽ la bũmb ning sẽn yit a pʋgẽ, la bũmb ning sẽn sigd saagẽ wã la bũmb ning sẽn rʋʋd beenẽ. la A lagma yãmba, yãmb sẽn beẽ fãa. Wẽnd leb n yaa Mit ne bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":5,"translation":"Saas la Tẽng naam yaa Yẽ n so, la Wẽnd nengẽ la b lebsd yεlã."},{"id":6,"translation":"A kẽesda yʋng wĩndg pʋgẽ, la A kẽesd wĩndg yʋng pʋgẽ, la Yẽnda me yaa Mit ne bũmb ning sẽn be yãadẽ."},{"id":7,"translation":"Kõ-y sɩd ne Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã, la y yãk n naf bũmb ning pʋga A sẽn maan yãmb tɩ y ledsd taab a pʋgẽ wã. Neb nins sẽn kõ sɩd yãmb pʋgẽ la b yãk n nafã, bãmb tara keoor sẽn bedme."},{"id":8,"translation":"Yaa bõe n tar yãmb tɩ y pa kõt sɩd ne Wẽnde tɩ Tẽn-tʋʋmã yaool n boond yãmb tɩ y kõ sɩd ne y Soabã, la a yaoool n reega yãmb alkaoole, tɩ yãmb sã n yɩ n yaa sɩd-kõatba?"},{"id":9,"translation":"Yẽ la Soab ning sẽn sik yãmb zug Aayay-vẽenesã, t'a na yiis yãmb ligsẽ wã n tʋg vẽenmẽ wã, la Wẽnd yaa ninbãan-zoεt n yaa yoalsd ne yãmba."},{"id":10,"translation":"La yaa bõe n tar yãmb tɩ y pa na n yãk n naf Wẽnd sorã zugu, tɩ saas la Tẽng faad yaool n yaa Wẽnd n so? Pa makd yãmb pʋgẽ, ned ning sẽn yãk n naf taoor tɩ (Mak) pakrã pa ta ye, la a zabe, bãmbã n yɩɩd zɩslem ne dargε n yɩɩd neb nins sẽn yãk n naf pakrã poorẽ la b zabe, la fãa gilli, Wẽnd pʋlma ne sẽn sõmbe, Wẽnd yaa kiba-Mit ne bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":11,"translation":"Ãnd n na n peng Wẽnde, pengr sẽn be neere, t'A fão-a n kõ-a, la a leb n tar keoor sẽn bedme."},{"id":12,"translation":"Raar ning fo sẽn yãt Muumin raopã la muumin pogsã tɩ b nuura wã yaa sẽn yãgd b nems taoore la b rɩtg wεεngẽ: \"yãmb sũ-noogr rũnda yaa arzãn-rãmb ko-sood sẽn zoet a tẽngre, yãmb yaa sẽn duumd a pʋgẽ, woto la pʋɩ-bedre\"."},{"id":13,"translation":"Raar ning munaafɩg-roap la munaafig-pogs sẽn yet neb nins sẽn kõ sɩdã: \"yals-y n koll-y tõnd tɩ d mok yãmb nuura wã\". Tɩ b yeele: \"leb-y poorẽ wã n tɩ bao nuura\". Tɩ b ning lalg bãmb sʋka, a tara ragnoore, a pʋgẽ wã yolsg n be beenẽ, la a yɩngã wεεngẽ yaa naong n be beenẽ."},{"id":14,"translation":"B boond-b lame: \"tõnd ra pa yɩ n be ne yãmba?\" Tɩ b yeele: \" n-yẽe! La ad yãmb zarba y mens la y rag n kor wẽnga la y maan sika, tɩ saagr belg yãmb hal tɩ Wẽnd yεlã wa, tɩ belg-m-meng soabã (Sʋɩtãana) belg yãmba n yi Wẽnde\"."},{"id":15,"translation":"La rũndã b pa reegd yõor yaood yãmb (munaafigsã) nengẽ ye, pa neb nins sẽn kɩfl-bã me nengẽ ye, yãmb gãag zĩig yaa Bugmẽ, yẽ la yãmb lallda, la baasg yɩ wẽnga\"."},{"id":16,"translation":"Wakat pa ta ne sẽn kõ-b sɩd ne Wẽndã tɩ b sũyã yaees ne Wẽnd yʋʋr tẽegre, la bũmb ning sẽn sig n yaa sɩdã, la b ra yɩ wala b sẽn kõ-b rãmb gafã hal pĩndã, tɩ wakat wogl ne-bɑ, tɩ b sũyã kʋɩ, la wʋsg sẽn yi bãmb pʋgẽ fãa yaa Dĩin yitba."},{"id":17,"translation":"Bãng-y tɩ yaa Wẽnd n vɩɩmsd Tẽngã a kũumã poorẽ, sɩd la hakɩɩka Tõnd vẽnega Aayayã ne yãmba sãnd-sãnde y na tall yam."},{"id":18,"translation":"Bãng-y tɩ sãrã maandb-roapã, la sãrã maandb-pogsã la nins sẽn peng Wẽnd pengr sẽn be neerã, b fãoodame n kõ bãmba, bãmb leb n tara keoor sẽn bedme."},{"id":19,"translation":"La neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnd la Tẽn-tʋʋmã, bãmb la sɩd-kõtb mense, la sẽn ki-b Wẽnd sorã yĩnga b Soabã nengẽ b tara b keoor la b nuura, la neb nins sẽn kɩfl-bã la b yags Tõnd Aayayã bãmb la Gεhɩɩm koambã."},{"id":20,"translation":"Bãng-y tɩ ad Dũni vɩɩmã yaa wɩsg la reem la faas teedo, la pug taaba, la wʋsgr baoob arzεgsẽ la koambẽ. Yaa wala sa-koom bilgri, a bõn-bundi wã sẽn maan ka-koaadb yel-solemde, rẽ poorẽ t'a zelg tɩ fo ne-a t'a yaa kõodre, rẽ poorẽ t'a zendge, la yaoolem raarã naong sẽn keeme n be beenẽ, la yaafa sẽn yi Wẽnd nengẽ la yardo. Lɑ dũni vɩɩmã pa yɩ rẽnda belg-m-meng wʋm-noogo."},{"id":21,"translation":"Reng-y taab n tʋg yaafa sẽn yi yãmb Soabã nengẽ la arzãn a yalem sẽn yaa wala saagã la Tẽngã yalem tɩ b segl n bĩng neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽndã la A Tẽn-tʋʋmã. Woto yaa Wẽnd yɩɩdlem t'A kõt A sẽn rat a soaba, la Wẽnd yaa yɩɩd bedr Soaba."},{"id":22,"translation":"Yell pa yɩ sẽn na paam Tẽngã pʋga, pa yãmb pʋgẽ me, rẽndame tɩ bee gaf pʋgẽ taoor tɩ Tõnd na n pa yɩɩs-a ye, ad rẽnda ne Wẽnd yaa yol-yole."},{"id":23,"translation":"Bʋɩl yĩng tɩ yãmb ra wa sãam y sũur ne bũmb ning sẽn põsg yãmbã ye, la y ra wa n kɩdem me ne bũmb ning A sẽn kõ yãmbã ye, la Wẽnd pa nong Waoog-m-meng soab fãa sẽn yaa pugd ye."},{"id":24,"translation":"Neb nins sẽn maand beed la b sagend nebã ne beedã, la ned ning sẽn gũt a a kuidga, ad Wẽnde, Yẽnda la sek-m-meng Soaba n yaa pẽgr Naaba."},{"id":25,"translation":"Sɩd la hakɩɩka Tõnd tʋmsa d Tẽn-tʋʋmbã ne vẽenese, la Tõnd sik gafã n kõ-ba, la tẽeg tɩrga; bʋɩl yĩng tɩ nebã na yals ne tẽeg tɩrga. Tõnd sika kutã tɩ keelem be a pʋgẽ la nafa ne nebã; la Wẽnd na wilg tɩ b bãng ned ning sẽn sõngda Yẽ la A Tẽn-tʋʋmbã ne solgre, ad Wẽnd yaa pãng Soab n yaa wilb Naaba."},{"id":26,"translation":"La sɩd la hakɩɩka Tõnd tʋmsa a Nuuh la a ɭbraahɩɩm, la Tõnd ninga b yiibã koamb pʋgẽ Nabiyaam-rãmb la Gafo, tɩ kãndgdb be bãmb pʋgẽ, la wʋsg sẽn yi bãmb pʋgẽ fãa yaa dĩin yitba."},{"id":27,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ Tõnd pʋgl bãmb vũunã zugu, ne Tõnd Tẽn-tʋʋmbã, la Tõnd pʋgl a Maryam biig a ʿIisa, la D kõ-a Ingiili, la D ning neb nins sẽn pʋg-a wã sũyẽ nimbãan-zoεεg la yolsgo. La tũudum ning bãmb sẽn sɩnga, Tõnd pa gʋls-a n rogl-b ye, sã n pa Wẽnd yard baoob yĩnga, la b pa gũus-a gũusg sɩd-sɩd ye, tɩ Tõnd rol sẽn kõ-b sɩdã b pʋgẽ wã b keoore. La wʋsg sẽn yi b pʋgẽ fãa yaa dĩin yitba."},{"id":28,"translation":"Yãmb neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Zoe-y Wẽnd la y kõ sɩd ne A Tẽn-tʋʋmã t'A na kõ yãmb pʋɩɩr a yiib sẽn yi A yolsgẽ wã, la A ning yãmb nuura tɩ y kẽnd ne-a, la A yaaf yãmba, la Wẽnd yaa yaafg Naaba n yaa yoalsda."},{"id":29,"translation":"Bʋɩl yĩng tɩ Gafã rãmb bãng tɩ b pa tõe baa fʋɩ Wẽnd yɩɩdlemã pʋgẽ ye, la ad yɩɩdlem bee Wẽnd nengẽ t'A kõt A sẽn rat a soaba, la Wẽnd yaa yɩɩd bedr Soaba."}]},{"id":58,"verses":[{"id":1,"translation":"Sɩd la hakɩɩka Wẽnd wʋma pag ning sẽn wẽed foom no-koeemdã a sɩdã wɛɛngẽ wã koɛɛga, la a kʋmd ne Wẽndã. Wẽnd wʋmda yãmb y yiibã tak-n-taarã, ad Wẽnd yaa Wʋmd n yaa Neta."},{"id":2,"translation":"Neb nins sẽn wõnesd b pagbã ne b ma-rãmbã yãmb pʋgẽ wã, b pa bãmb ma-rãmb ye, bãmb ma-rãmbã pa yɩ, rẽnda sẽn rog-b bãmbã. La ad bãmb yeta gomd sẽn kisi, la zĩri-beedo, la Wẽnd yaa bas-tɩ-loog Soab n yaa Yaafda."},{"id":3,"translation":"La neb nins sẽn wõnesd p pagbã ne b ma-rãmbã, rẽ poorẽ tɩ b rat n lebs b noyã poorẽ, bɩ a bas yamb bukĩnd taoor tɩ b na n pa sɩɩs taab ye, woto la b sagl yãmba, la Wẽnd yaa kiba-Mit ne bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":4,"translation":"La ned ning sẽn pa paam-a, kiuug a yiib no-loeer sẽn tũnug taab n rog a zugu, taoor tɩ b na n pa sɩɩs taab ye. Ned ning sẽn pa tõe, yaa miskɩɩmb pis-yoob rɩlgr n be ne-a; woto tɩ y na kõ sɩd ne Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã yĩnga. Wãnde yaa Wẽnd todse, la be ne kɩfr-dãmbã naong sẽn zabde."},{"id":5,"translation":"Neb nins sẽn maand Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã beemã, A ning-b-la yãnd wala b sẽn da ning neb nins sẽn da reng bãmbã yãndã. La sɩd la hakɩɩka, Tõnd sika Aaya-rãmb sẽn yaa vẽenese, la be ne kɩfr-dãmbã faagr naongo."},{"id":6,"translation":"Raar ning Wẽnd sẽn na yikd bãmb b gill n kõ-b kibar ne bũmb ning b sẽn da tʋmã, Wẽnd tigim-a lame, tɩ bãmb yaool n yĩm-a, Wẽnd yaa Seet ne bãmb fãa gilli."},{"id":7,"translation":"Rẽ yĩnga fo pa yã tɩ Wẽnde, A mii bũmb ning sẽn be saasẽ la sẽn be Tẽngẽ. Neb a tãab pa yɩ sẽn na yẽse, rẽndame tɩ Yẽnda la b naas Soaba, pa nu me, rẽndame tɩ Yẽ la yoob Soaba, pa sẽn paood n pa ta rẽ me, pa sẽn yɩɩd rẽ me, rẽndame tɩ Yẽ lagem-b lame b sẽn beẽ fãa, rẽ poorẽ t'A kõ-b kibar ne bũmb ning b sẽn tʋme, Dũni wã yikr raare, ad Wẽnd yaa bũmbã fãa gill Mita."},{"id":8,"translation":"Rẽ yĩnga fo pa yã neb nins b sẽn gɩdg-b n yi wũnusã, rẽ poorẽ tɩ b maand b sẽn gɩdg-b n yi a soabã, la b yẽsd taab ne beegr la beem la Tẽn-tʋʋmã kɩɩsgo, la b sã n wa fo nengẽ, b pʋʋsda foom ne bũmb ning Wẽnd sẽn pa pʋʋs foo ne-a, la b yet b sũy wã: \"bõe tɩ Wẽnd pa sɩbgd tõnd ne bũmb ning tõnd sẽn yetã?\" Gεhanam na sεk-ba! B kẽed-a lame, la baasg yɩ wẽnga."},{"id":9,"translation":"Yãmb ɑ neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Yãmb sã n na n yẽse, bɩ y ra yẽs taab ne beegr la beem la Tẽn-tʋʋmã kɩɩsg ye, la yẽs-y taab ne manegr la wẽn-zoεεga, la y zoe Wẽnd ning b sẽn na n tigim yãmb n tʋg A Soab nengẽ wã."},{"id":10,"translation":"Ad vũn-vũnɑ yaa sẽn yi a Sʋɩtãan nengẽ, sẽn na yɩl n sãam neb nins sẽn kõ-b sɩdã sũuri, la a ka yɩ sẽn na nams fʋɩ sã n pa ne Wẽnd raabo, bɩ muumin rãmb boblg b mens ne Wẽnde."},{"id":11,"translation":"Yãmb ɑ neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! B sã n yeel yãmb tɩ y sers zĩisẽ wã, bɩ y serge tɩ Wẽnd na yalg y yĩnga, la b sã n yeel tɩ y yiki, bɩ y yiki, tɩ Wẽnd zẽkda neb nins sẽn kõ sɩdã yãmb pʋgẽ la neb nins b sẽn kõ bãngrã dargε-rãmba, la Wẽnd yaa kiba-Mita."},{"id":12,"translation":"Neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Yãmb sã n na n yẽs ne Tẽn-tʋʋmã, bɩ y lʋɩɩs yãmb yẽsgã taoor ne sãrã, rẽnda la sõama ne yãmba n le yɩɩd yɩlgre, la yãmb sã n pa paame, ad Wẽnd yaa Yaafd n yaa Yolsda."},{"id":13,"translation":"Yãmb yaeesda (talemdo) tɩ yãmb sã n lʋɩɩs sãrã-rãmbã y yẽsgã taoore, la yãmb sã n pa maane, tɩ Wẽnd reeg yãmb tuubgu bɩ y yãnes ne Pʋʋsg la y kõ Zaka, la y tũ Wẽnd ne A Tẽn-tʋʋmã. Wẽnd yaa kiba-Mit ne bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":14,"translation":"Rẽ yĩnga fo pa yã neb nins sẽn lall neb Wẽnd sẽn gẽ-b rãmba? B pa yɩ n be ne yãmba, b pa be ne bãmb me, n yaool n wẽen zĩri zug tɩ bãmb yaool n miẽ."},{"id":15,"translation":"Wẽnd segla b yĩnga naong sẽn keeme, ad bãmbã sẽn da tʋmd bũmb ningã yɩ wẽnga."},{"id":16,"translation":"B rɩka b wẽenegã tɩ yaa gãng ne-ba, tɩ b gɩt n yi Wẽnd sorã, rẽnd faagr naong be ne-ba."},{"id":17,"translation":"B arzεk kõn n tol n naf-ba, pa b koamb me, n yi Wẽnd baa fʋɩ. Bãmbã la Bugum koamba, bãmb yaa Duumdb a pʋgẽ."},{"id":18,"translation":"Raar ning Wẽnd sẽn yikd bãmb gilli, tɩ b wẽen ne-A wala b sẽn wẽen ne yãmbã, n tẽed tɩ bãmb bee sɩd zugu, pa bãmb bal la zĩri-be-neba?"},{"id":19,"translation":"A Sʋɩtãan n wil bãmba, n yĩms-b Wẽndã yʋʋr tẽegre. bãmb la a Sʋɩtãan zãma wã, pa a Sʋɩtãan zãma wã la bõn rãmb sɩda?."},{"id":20,"translation":"Neb nins sẽn maan beem ne Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã, bãmb bee nin-yaalsã pʋgẽ."},{"id":21,"translation":"Wẽnd gʋlsame: \"M na wil neer-neere, Maam ne M Tẽn-tʋʋmbã, ad Wẽnd yaa pãng Soaba, n yaa zɩslem Naaba."},{"id":22,"translation":"Fo pa yãt neba sẽn kõt sɩd ne Wẽnd la Yaoolem raarã, tɩ b baood nonglem ne ned ning sẽn maand beem ne Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã ye; baa tɩ b yɩ n yaa b ba-rãmba, maa b koamba, maa b ma-biisi, maa b buudu. Bãmbã la A gʋls Liimaoongã b sũyẽ wã, la A keng-b ne Sõngr (dɑliil) sẽn yi A nengẽ, la A kẽesd-b arzãn-rãmba tɩ ko-sood zoet b tẽngre, b yaa Duumdba a pʋgẽ, Wẽnd yard be b yĩnga, bãmb me yarda Wẽnde, bãmb la Wẽnd zãma, la pa Wẽnd zãma wã bal la põsdb la?"}]},{"id":59,"verses":[{"id":1,"translation":"Bũmb ning sẽn be saasẽ la sẽn be Tẽng zug fãa yɩlga Wẽnde, la Yẽnda la zɩslem Naab n yaa bʋʋd-Mita."},{"id":2,"translation":"Yẽ la Soab ning sẽn yiis neb nins sẽn kɩfl-bã sẽn yaa gafã rãmbã b zagsẽ wã, tigs-rãeengã wakato. Yãmb ra pa tẽed tɩ b na n yiime ye, bãmb me ra tẽedame tɩ b lal-gũbdsã na n gɩdg-b lame n yi Wẽnde, tɩ Wẽnd wa-b ne zĩig ning b sẽn da pa geendẽ, la A lob rabeem b sũyẽ wã, b wurda b rotã ne b nus la muumin-rãmbã nusi, bɩ y tags n gese yãmb ɑ yam-bεd rãmba!"},{"id":3,"translation":"La sã n pa Wẽnd sẽn da gʋls viigrã n rogl bãmbã, A naan n namsẽ bãmb Dũni, la bãmb tara Yaoolem Raarã, Bugum naong sẽn zabde."},{"id":4,"translation":"Rẽnda, tɩ bala bãmb maana Wẽnd ne A Tẽn-tʋʋmã beem, la ned ning sẽn maanda Wẽnd beem, bɩ y bãng tɩ Wẽnd yaa nams-kεgeng Soaba."},{"id":5,"translation":"Yãmb sẽn ke tamar tɩɩga, maa yãmb bas-a lame t'a ket n yãs a yẽgã zugu, yaa Wẽnd raabo, la Dĩin-yitb na yã yãnd yĩnga."},{"id":6,"translation":"La arzεk ning Wẽnd sẽn kõ A Tẽn-tʋʋmã tɩ pa tũ ne zabr b nengẽ wã, (bala) yãmb pa yãg a zug ne wiidi, pa ne yʋgmã me; la ad Wẽnde A rʋʋgda A Tẽn-tʋʋmã A sẽn rat a soab zugu, Wẽnd me yaa Tõod ne bũmbã fãa gilli."},{"id":7,"translation":"Bũmb ning Wẽnd sẽn kõ A Tẽn-tʋʋmã n yi tẽmsã rãmbẽ yaa Wẽnd n so, la A Tẽn-tʋʋmã, la rog-pẽtse, la kɩɩbse, la ninbãan-rãmba, la kẽn-kẽndba; bʋɩl yĩng tɩ arzεkã ra wa gilimd yãmb rakãagbã bal sʋk ye. La bũmb ning Wẽnd Tẽn-tʋʋm sẽn wa ne yãmb nengẽ fãa, bɩ y reeg-y-yã-a; la a sẽn gɩdg yãmb n yi bũmb ning fãa, bɩ y base, la y zoe Wẽnde, ad Wẽnd yaa nams-kεgeng Soaba."},{"id":8,"translation":"(Sẽn so me n paas yaa) tals nins sẽn yaa yikdba, b sẽn yiis-b rãmb b zagsẽ wã la b arzεgsẽ, tɩ b baooda yɩɩdlem sẽn yi Wẽnd nengẽ la yarda, la b sõngd Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã, bãmb me la sɩd rãmbã."},{"id":9,"translation":"La neb nins sẽn sig-b yirẽ wã (Madiina, (Anṣɑɑr) la liimaoongẽ wã, b nonga ned ning sẽn yik n wa bãmb nengẽ (Mɑk rãmbã, (Muhɑɑgiriin), la b pa ningd bãmb sũyẽ wã tʋlsem b sẽn kõ bãmbẽ wã ye, la b bɑsd n kõt b taabɑ, baa tɩ raab-kεgeng bee ne bãmba. Lɑ ned ning sẽn wa n yõk a yõor yã-beedo, bãmbã la põsdba."},{"id":10,"translation":"La neb nins sẽn wa bãmb poorẽ wã, b yetame: \"yaa tõnd Soaba! Yaaf tõnd la F yaaf tõnd ma-biis nins sẽn reng tõnd taoor ne liimaoongã, la F ra wa n ning beem tõnd sũyẽ wã ne neb nins sẽn kõ sɩdã ye. Yaa tõnd Soaba! Ad Fo yaa ninbãan-Zoεt n yaa Yolsg Naaba."},{"id":11,"translation":"Rẽ yĩnga fo pa yã neb nins sẽn maan Munaafɩglmã, b yeta b saam-biis nins sẽn kɩfl-bã sẽn yi gafã rãmbẽ wã: \"la tɩ b sã n yiis yãmba, tõnd na yi neer neere n lagem yãmba, tõnd pa tũud ned baa a ye lae-lae yãmb zug ye, la b sã n zab ne yãmba, tõnd na sõng yãmba\". La Wẽnd yaool n seetame tɩ b yaa zĩri-be-neba."},{"id":12,"translation":"La tɩ b sã n yiis-ba, b kõn n yi n lagem-b ye, la b sã n zab ne-b me, b kõn n sõng-ba, la b sã n sõng-b me la tɩ b na gũd b kuidsi, rẽ poorẽ b kõn n paam sõngr ye."},{"id":13,"translation":"Hakɩɩkã yãmb n yɩɩd yaeesg bãmb sũyẽ wã n yɩɩd Wẽnde; yaa woto tɩ bala bãmb yaa neb sẽn pa Fahemd ye."},{"id":14,"translation":"B pa zabd ne yãmb b zãng ye, rẽnda tẽms sẽn gũbg pʋgẽ maa lals poorẽ. B beemã ne taab sʋk keemame. Fo tẽed-b lame tɩ b bee ne taaba, tɩ b sũyã yaool n yaa toε-toεya; yaa woto tɩ bala bãmb yaa neb sẽn pa tar yam."},{"id":15,"translation":"Yaa wala neb nins sẽn da reng bãmb taoor moas-moasã, b lemba b yεlã tɩɩsenga la b le tar noang sẽn zabde."},{"id":16,"translation":"Yaa wala Sʋɩtãan bilgri, a sẽn wa n yeel ninsaala: \"kɩfle-!\" Lɑ ɑ sẽn wa n kɩflã, la a sẽn yeele: \"ad mam zãagame n yi foom, ad mam yaeesda Wẽnd sẽn yaa bõn-nãandsã Soabã\"."},{"id":17,"translation":"Tɩ b yiibã baasg yɩ, tɩ bãmb b yiibã bee Bugmã pʋgẽ n yaa duumdb a pʋgẽ. Woto la wẽgdbã rolbo."},{"id":18,"translation":"Yãmb ɑ neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Zoe-y Wẽnde, la yõor fãa ges bũmb ning a sẽn tʋm tɩ reng taoor beoog yĩnga, la y zoe Wẽnde, ad Wẽnd yaa kiba-Mit ne bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":19,"translation":"La y ra yɩ wala neb nins sẽn yĩm-b Wẽnde, t'A yĩms-b b mensã ye; bãmbã la Dĩin-yitbã."},{"id":20,"translation":"Bugum koamb ne arzãn rãmb pa makd taab ye; arzãn koambã, bãmb la pʋɩɩr paamdba."},{"id":21,"translation":"Tõnd sã n da sikẽ Alkʋrãan-kãngã tãng zugu, fo na yãẽ-a t'a yaa sẽn boog n sãeeg Wẽnd yaeesg keelem. La yel-bũn-kãensã Tõnd wẽed-b-la ne nebã, sãnd-sãnde bãmb na tagsd n gεtẽ."},{"id":22,"translation":"Yẽ la Wẽnde! Soab sẽn ka be tɩ sã n pa Yẽndã wã, ɑ yel-soaandɩ Mita la sẽn vẽneg Mita, Yẽ la yols-kεgeng Naaba, Yẽ la ɑ Yols-duumdg Naaba."},{"id":23,"translation":"Yẽ la Wẽnd ning soab sẽn ka be tɩ sã n pa Yẽ wã, n yaa Naabã, yɩlgr Naaba, tɩlgr Naaba, bas-m-yam Soaba, Wilb Naaba, zɩslem Naaba, modgr Naaba, Waoog-m-meng Naaba; Wẽnd yɩlgame n yi bũmb ning bãmb sẽn maan lagem-n-taarã."},{"id":24,"translation":"Yẽ la Wẽnde, n yɑɑ Naanda, n yɑɑ Yẽbgdɑ, n yaa nɑɑneg kʋmdɑ, A tara yʋɩ sẽn be neere. Sẽn be saasẽ la Tẽng zug yɩlgd-A lame, Yẽ me la ɑ Zɩslem Naab n yaa bʋʋd-Mita."}]},{"id":60,"verses":[{"id":1,"translation":"Yãmb neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Ra rɩk-y Mam bεεbã la yãmb bεεbã n maan lall-n-taas ye, n maand nonglem ne-b ye. Ad bãmb kɩfla ne bũmb ning sẽn wa yãmb nengẽ sẽn yaa sɩdã. B yiisda Tẽn-tʋʋmã la yãmba, tɩ yãmb kõo sɩd ne Wẽnd sẽn yaa yãmb Soabã yĩnga. Yãmb sã n yɩ n yi Gɩhaadɩ Mam Sorã zugu, la Mam yard baoob yĩnga, yãmb solgdame n kẽngd bãmb nengẽ ne nonglem, la Mam yaool n mii bũmb ning yãmb sẽn solg la y sẽn vẽnegdã. Lɑ ned ning sẽn maana rẽnda yãmb pʋgẽ, sɩd la hakɩɩka, a menemame n yi so-tɩrgã zugu."},{"id":2,"translation":"B sã n wil yãmba, b vẽnegda b beemã ne yãmba, la b tẽeg b nusã la b zεlmã wã yãmb zug ne wẽnga, b maanda nonglem tɩ yãmb sã n da kɩflẽ."},{"id":3,"translation":"Yãmb rogem kõn n tol n naf yãmba, ka y koamb me, Alkiyaoom raare, A na n welga yãmb ne taaba, la Wẽnd yaa Net ne bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":4,"translation":"Sɩd la hakɩɩka togs-n-ta-sõng zĩnda ne yãmba a ɭbraahɩɩm la neb nins sẽn lagem-a wã yellã zugu, b sẽn wa n yeel b nebã: \"tõnd yaa zãagdb ne yãmb la bũmb ning yãmb sẽn tũud tɩ pa yɩ Wẽndã; tõnd kɩɩsa yãmba. Beem la gẽeg vẽnega tõnd ne yãmb sʋka, lae-lae, hal tɩ y wa kõ sɩd ne Wẽnd A Yembre\". Rẽnda a ɭbraahɩɩm koεεg ne a saamba: \"m na kos yaafa neer-neer ne foo, la m pa tar tõog baa fʋɩ fo yĩng Wẽnd nengẽ ye. Yaa tõnd Soabã! Tõnd bobla d meng ne Foom, la tõnd lebg n wa Fo nengẽ, baasg zĩig me yaa Fo nengẽ."},{"id":5,"translation":"Yaa tõnd Soaba! Ra zarb tõnd n kõ neb nins sẽn kɩflbã ye, la yaaf tõndo. Yaa tõnd Soaba! Foo la Zɩslem Naaba, n yaa bʋʋd minim Naaba."},{"id":6,"translation":"Sɩd la hakɩɩka togs-n-ta-sõng zĩnda ne yãmb b pʋgẽ ne ned ning sẽn tẽeda Wẽnd la Yaoolem Raarã. Ned ning sẽn gũt a kuidg bɩ f bãng tɩ Wẽnde, Yẽ la sek-m-meng Soab n yaa pẽgr Naaba."},{"id":7,"translation":"Sãnd-sãnd Wẽnd na ning yãmb sʋk ne neb nins yãmb sẽn maan beemã sʋk nonglem. Wẽnde, A yaa Tõogda, la Wẽnd yaa yaafg Naaba n yaa yolsg Naaba."},{"id":8,"translation":"Wẽnd pa gɩgdg yãmb n yi neb nins sẽn pa zab ne yãmb Dĩinã pʋgẽ wã, la b pa yiis yãmb y zagsẽ wã, tɩ y maneg-b la y tẽeg tɩrg ne-b ye. Ad Wẽnd nonga tẽeg-tɩrg rãmba."},{"id":9,"translation":"Ad Wẽnd gɩdgda yãmba n yi neb nins sẽn zabd-b ne yãmb Dĩinã pʋgẽ, la b yiis yãmb y zagsẽ wã, la b sõng tɩ b yiis yãmbã, tɩ y ra wa lall-b ye. Lɑ ned ninng sẽn wa n lall-ba, bãmbã la wẽgdba."},{"id":10,"translation":"Yãmb ɑ neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Muumin pogsã sã n wa yãmb nengẽ, tɩ b yaa yikdb bɩ y zarb-b n gese, Wẽnd n mi b liimaoongã tεka. Yãmb sã n bãng n vẽneg tɩ b yaa sɩd-kõatb bɩ y ra lebs-b kɩfr-dãmbã nengẽ ye. B pa yɩ n yaa halaal ne kɩfr-dãmba, kɩfr-dãmbã me pa yɩ n yaa halaal ne-ba. La y kɩs-b (kɩfr-dãmba) bũmb ninga b sẽn yiis n nafã. Lɑ yell pa be yãmb zug tɩ yãmb fur-b tɩ yãmb sã n kõ-b b keoorã, la y ra zĩnig kɩfr-pogs yãmb soolm pʋgẽ ye, la y sok kɩfr-dãmbã n deeg bũmb ning yãmb sẽn naf pɑgbã, la bãmb (kɩfr-dãmbã) me sok bũmb ning b sẽn kɩs pɑgbã n deege. Ad woto yaa Wẽnd bʋʋd t'A bʋʋd yãmb sʋka, la Wẽnd yaa Mit n yaa bʋʋd minim Naaba."},{"id":11,"translation":"La ned sã n põsg yãmba sẽn yi yãmb pagbẽ wã n rig Kɩfr-dãmbẽ wã, tɩ yãmb pʋg-b n zab n reeg ganĩim arzεka, bɩ y kõ neb nins pagb sẽn loogã wala b sẽn da kõ wã bilgri, la y zoe Wẽnd ning yãmb sẽn yaa sɩd-kõtb ne A Soabã."},{"id":12,"translation":"Yaa foo Nabiyaama! Muumin posgsã sã n wa fo nengẽ n balemd foom: \" tɩ b kõn n lagem Wẽnd ne Bũmbu, la b kõn n zu, la b kõn n yo, la b kõn n kʋ b koambã, la b kõn n wa ne zĩri-beed koɑmbɑ n yet tɩ yɑɑ b sɩdbã koɑmbɑ, la b kõn n kɩɩs foom manegr pʋgẽ\"; bɩ f reeg b balengã la f kos Wẽnd yaafg b yĩnga, ad Wẽnd yaa yaafg Naab n yaa yolsda."},{"id":13,"translation":"Yãmb ɑ neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Ra wa n lall-y neb Wẽnd sẽn gẽ-b ye! Sɩd la hakɩɩka b wãaga b tẽeb n yi Yaoolem raarã, wala kɩfr-dãmbã sẽn wãag b tẽeb ne yaadẽ rãmbã."}]},{"id":61,"verses":[{"id":1,"translation":"Bũmb ning sẽn be saasẽ la sẽn be Tẽng zugu, yɩlga Wẽnde, la Yẽnda la zɩslem Naab n yaa yam-bedr Soaba."},{"id":2,"translation":"yãmb ɑ neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Yaa bõe tɩ y yet bũmb ning y sẽn pa tʋmde?"},{"id":3,"translation":"Gẽeb yɩ bedr Wẽnd nengẽ ne yãmb sẽn na n yet bũmb ning yãmb sẽn pa tʋmde."},{"id":4,"translation":"Wẽnd nonga neb nins sẽn zabd A sorã zug tɩ b yaa sẽn tedg taaba, tɩ bãmb yaa wala meoong sẽn remse."},{"id":5,"translation":"La tẽeg wɑkɑk ning a Musa sẽn wa n yeel a neba: \"yaa mam neba! Yaa bõe tɩ yãmb namsd maam, la sɩda yãmb miime tɩ mam yaa Wẽnd tẽn-tʋʋm n wa yãmb nengẽ?\" La wakat ning b sẽn wa n daeegã, Wẽnd raaga b sũyã, la Wẽnd pa kãndgd neb nins sẽn yaa dĩin-yitbã ye."},{"id":6,"translation":"La a Maryam biig a ʿIisa sẽn wa n yeele! \"Yaa yãmb a ɭsraa-ɩɩl koamba! Ad mam yaa Wẽnd tẽn-tʋʋm n wa yãmb nengẽ, n yaa sɩdgd ne bũmb ning sẽn reng mam taoorã sẽn yaa Taooraatã, n leb n yaa sũ-noogd ne Tẽn-tʋʋm sẽn wat mam poorẽ, t'a yʋʋr la a Ahmad\". La a sẽn wa n wa bãmb nengẽ ne vẽenesã la b sẽn yeele: \"yãoã yaa tɩɩm sẽn vẽnege\"."},{"id":7,"translation":"La ãnd wẽgb n yɩɩd ned ning sẽn pas zĩri-beed n roglg Wẽnde! Tɩ yẽnda yaool n yaa b sẽn boond a soab n tʋgd Lɩslaoongo. Wẽnd pa kãndgd wẽg-m-mens rãmb ye."},{"id":8,"translation":"B ratame n na n kiis Wẽnd vẽenemã ne b noyã, la Wẽnd yaool n yaa A vẽenemã pidsd baa tɩ kɩfr-dãmb kisa."},{"id":9,"translation":"Yẽ lɑ sẽn tʋm A Tẽn-tʋʋmã ne sor-wilgrã lɑ sɩd-tũudmã bʋɩl yĩng lɑ ɑ sõng-ɑ t'ɑ wil tũudum sor buudã fãɑ, bɑɑ tɩ lɑgem-n-tɑɑrã rãmb sã n kisgi."},{"id":10,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Rẽ yĩnga m kõn n togl yãmb n tʋg tolb sẽn tɩlgd yãmb n yi naon-zabdga?"},{"id":11,"translation":"Kõt-y sɩd ne Wẽnde, lɑ A Tẽn-tʋʋmã, la y zabdẽ Wẽnd Sorã zug ne y arzεgs la y mense, rẽnda la sõma ne yãmba, tɩ yãmb sã n da miẽ."},{"id":12,"translation":"A yaafda yãmb zũunuub-rãmb la A kẽes yãmb arzãn-rãmb pʋsẽ tɩ ko-sood zoet b tẽngre, zag-yɩlma, arzãn duumdgã pʋga, rẽnda la pʋɩɩr sẽn zɩse."},{"id":13,"translation":"La sẽn be tol-kãngã (neema) a taabã yɑɑ bũmb yãmb sẽn nonge; yẽ lɑ sõngr sẽn yi Wẽnd nengẽ dũni wã pʋgɑ la yεl-mɑnegr sẽn pẽ. Lɑ noog Muumin-rãmbã sũyã."},{"id":14,"translation":"Yãmb ɑ neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽndã! Yɩ-y Wẽnd sõngdb wala a Maryam biig a ʿIisa sẽn yeel Hawaarɩyʋʋmbã (Tũud-n-ta-tũusdsi):\"ãnd n na n sõng maam n tʋg Wẽnd nengẽ? \" Hawaarɩyʋʋmbã yeele: \"tõnd yaa Wẽnd sõngdba\" . Tɩ sull sẽn yi a ɭsraa-ɩɩl koambẽ wã kõ sɩda, tɩ sull me kɩfle, tɩ Tõnd sõng neb nins sẽn kõ-b sɩdã b bε wã zugu, tɩ b yɩ tõogdba."}]},{"id":62,"verses":[{"id":1,"translation":"Bũmb ning sẽn be saasẽ la bũmb ning sẽn be Tẽngẽ yɩlgda Wẽnde, sẽn yaa Naabã, n yaa yɩlgr Naabã, n yaa wilb Naaba, n yaa yam-bedr Soaba."},{"id":2,"translation":"Yẽ la Soab ning sẽn tʋms zu-sablẽ wã Tẽn-tʋʋma, sẽn yi bãmb pʋgẽ t'a karemd-b A Aayayã bãmb zug la a yɩlgd bãmb la a wilgd bãmb gafã la bãngr sẽn nafde, la pĩnda, bãmb ra yɩɩme n be meneng pʋgẽ sẽn vẽnege."},{"id":3,"translation":"La neb a taab me nengẽ sẽn yi bãmb pʋgẽ b na n pa wa nand ye, la Yẽnda la zɩslem Naaba, n yaa yam-bedr Soaba."},{"id":4,"translation":"Ad woto yaa Wẽnd yɩɩdlem t'A kõt A sẽn rat a soaba, la Wẽnd la yɩɩdlem sẽn yaa bedr Soaba."},{"id":5,"translation":"Neb nins b sẽn rogl-b rãmb Taooraatã, rẽ poorẽ tɩ b pa zã-a wã, b bilgr yaa wala bõang sẽn zɩlg gaf-bεd bilgri. Neb nins sẽn yagsd Wẽnd Aayayã bilgr yɩ wẽnga, la Wẽnd pa kãndgd neb nins sẽn yaa wẽgdbã ye."},{"id":6,"translation":"Yeele: \"yaa yãmb neb nins sẽn yaa Yahʋʋd-rãmba! Yãmb sã n yẽgmame tɩ yãmb yaa Wẽnd waliimba (nong-n-tɑɑse) tɩ nebã pa lagme, bɩ y tʋll kũumã tɩ yãmb sã n yaa sɩd rãmba\"."},{"id":7,"translation":"La b kõn n tʋll-a lae-lae, b nusã sẽn tʋm tɩ reng taoorã yĩnga, la Wẽnd yaa Mit ne Wẽgdbã."},{"id":8,"translation":"Yeele: \"ad kũum ning yãmb sẽn zoet n zãagdẽ wã, a yekda yãmba, rẽ poorẽ b na n lebsa yãmb n kẽng sẽn solg la sẽn vẽneg Mitã nengẽ, t'A kõ yãmb kibar ne bũmb ning yãmb sẽn da tʋmdã."},{"id":9,"translation":"Yãmb ɑ neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! B sã n wa bool tɩ y wa pʋʋs arzũmã raare, bɩ y yãg n tʋg Wẽnd yʋʋrã tẽegrẽ la y bas koosmã; yãmb maan-kãng la sõma ne yãmb tɩ yãmb sã n da miẽ."},{"id":10,"translation":"La Pʋʋsgã sã n wa sε, bɩ y sãeeg Tẽngã zugu, la y bao Wẽnd yɩɩdlem, la y tẽeg Wẽnd yell wʋsgo sãnd-sãnde y na paam tɩlgre."},{"id":11,"translation":"La b sã n yã koosem maa reem, la b sẽn yelg n tʋg be la b bas foom tɩ f yãsẽ, yeele: \"bũmb ning sẽn be Wẽnd nengẽ wã sõmblem n yɩɩd reem la koosem, la Wẽnde, Yẽ n yɩɩd rɩlgdbã fãa ne sõmblem\"."}]},{"id":63,"verses":[{"id":1,"translation":"Munaafɩgsã sã n wa fo nengẽ, b yetame: \"tõnd seetame tɩ fo sɩd yaa Wẽnd Tẽn-tʋʋma\". La Wẽnd miime tɩ fo sɩd yaa A Tẽn-tʋʋma, la Wẽnd seetame tɩ Munaafɩgsã yaa zĩri-be-neba."},{"id":2,"translation":"B rɩka b wẽenegã tɩ yaa gãng ne-ba, tɩ b pag Wẽnd Sorã, ad bãmb sẽn da yɩ n tʋm bũmb ningã yɩɩ wẽnga."},{"id":3,"translation":"Rẽnda, bala bãmba, b kõo sɩd ne Wẽnde, rẽ poorẽ tɩ b kɩfle, tɩ b sẽd bãmb sũyã tɩ bãmb pa fahemdẽ ye."},{"id":4,"translation":"La fo sã n yã-ba, b yĩnsã maanda foom yel-solemde, la b sã n goamda, fo kelgda b goamã, yaa wala bãmb yaa rɑɑd sẽn delle. B tẽedame tɩ kεleng fãa yaa bãmb zug bala; bãmb la bεεbã, bɩ f gũus-ba! Wẽnd na sãam-ba! Yaa bõe tɩ bãmb kεdgdẽ!"},{"id":5,"translation":"La b sã n yeel-ba: wa-y tɩ Wẽnd Tẽn-tʋʋm kos yaafa yãmb yĩnga, la b sẽn gird b zutu, tɩ fo yãt-b tɩ b balldẽ, tɩ bãmb yaa waoog-m-meng rãmba."},{"id":6,"translation":"Fãa zema taab bãmb zugu, fo kosa yaafa b yĩnga, fo pa kos yaafa b yĩnga, Wẽnd kõn n tol n yaaf-b ye, ad Wẽnd pa kãndgd dĩin-yitb ye."},{"id":7,"translation":"Bãmb la sẽn yete: \"ra rɩlg-y neb nins sẽn be Wẽnd Tẽn-tʋʋm nengẽ wã hal tɩ b wa sãeege\". La saas la Tẽng baoã yaa Wẽnd n so, la ad Munaafɩgsã pa fahemd ye."},{"id":8,"translation":"B yetame: \"tõnd sã n lebg n tʋg Madiina, nin-zɩsdã na yiis nin-faasã a pʋgẽ\". La zɩslem bee ne Wẽnde, ne A Tẽn-tʋʋmã, la Muumin-rãmbã; la ad Munaafɩgsã pa mi ye."},{"id":9,"translation":"Yaa yãmb neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Yãmb arzεk ra wa maan yãmb soagla, la yãmb koamb ra maan yãmb soagl tɩ y bɑs Wẽnd yʋʋr tẽegr ye. Ned ning sẽn wa n maanda rẽnda, ad bãmbã, bãmb la bõn rãmba."},{"id":10,"translation":"La y yãk bũmb ning Tõnd sẽn rɩlg yãmbã n nafe, taoor tɩ kũum ra wa yãmb yembr kam nengẽ t'a yetẽ: \"m Soaba! Fo sã n dag n yaoolẽ maam n tʋg wakat sẽn pẽ, tɩ m maan doaaga la m yɩ nin-sõngo.\""},{"id":11,"translation":"La Wẽnd kõn n tol n yaoolg yõore, t'a wakatã sã n ta ye. Wẽnd yaa minim tẽng-m-biig ne bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã."}]},{"id":64,"verses":[{"id":1,"translation":"Yɩlgda Wẽnde, bũmb ning sẽn be saasẽ la bũmb ning sẽn be Tẽng zugu. Yẽ n so naamã la pẽgr be na-A, la Yẽnda yaa Tõogd ne bũmbã fãa gilli."},{"id":2,"translation":"Yẽ la Soab ning sẽn naana yãmba : kɩfr bee yãmb pʋgẽ, muumin me bee yãmb pʋgẽ. Wẽnde, A yaa Mit ne yãmb sẽn tʋm bũmb ningã."},{"id":3,"translation":"A naana saasã la Tẽngã ne sɩda, la A sig yãmb nɑɑnegã n maneg yãmb sigbã tɩ yaa neere, la A nengẽ la lɛbengã zĩiga."},{"id":4,"translation":"A mii bũmb ning sẽn be saasẽ la Tẽngẽ, la A mi bũmb ning yãmb sẽn solgde la yãmb sẽn vẽnegde. Wẽnd yaa Mit ne bũmb ning sẽn be sũyẽ."},{"id":5,"translation":"Rẽ yĩnga pa wa yãmb nengẽ kibare; neb nins sẽn kɩfl-b hal pĩnd n lemb b yεla tɩɩslem kibare? B leb n tara naong sẽn zabde."},{"id":6,"translation":"Yaa woto bala, tɩ yell sẽn yalẽ, bãmb Tẽn-tʋʋmbã ra wata bãmb nengẽ ne vẽenese tɩ b yeele: \"yĩng soab n kãndgd tõndo?\" Tɩ b kɩfl n daeege tɩ Wẽnd sek A Meng n bas-ba, la Wẽnd yaa sek-m-meng Soab n yaa pẽgr Naaba."},{"id":7,"translation":"Neb nins sẽn kɩfl-bã yẽgmame tɩ b kõn n tol n yik bãmb ye, yeele: \"ayay! M wẽen ne m Soabã, b na n yika yãmb neer-neere, rẽ poorẽ b na kõ yãmb kibar neer-neer ne bũmb ning yãmb sẽn tʋmã, la wãnde ne Wẽnd yaa naana."},{"id":8,"translation":"Bɩ y kõ sɩd ne Wẽnde la A Tẽn-tʋʋmã la vẽenem ning Tõnd sẽn sikã. Wẽnd yaa kiba-Mit ne bũmb ning yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":9,"translation":"Raar ning A sẽn na n tigim yãmb tigingã raare, ad rẽnda yaa kẽes taab bõn raare. Lɑ ned ning sẽn kõt sɩd ne Wẽnd la a tʋm sõma, b yẽesda a yel-wẽnsã n bas-a la b kẽes-a arzãn-rãmbẽ, tɩ ko-sood zoet b tẽngre, tɩ bãmb yaa duumdb a pʋgẽ lae-lae; wã la pʋɩɩr sẽn bedme."},{"id":10,"translation":"La neb nins sẽn kɩfl-b la b yags Tõnd tagmas-rãmbã, bãmb la Bugum rãmba, b yaa duumdb a pʋgẽ, la baasg yɩ wẽnga."},{"id":11,"translation":"Masɩɩb pa yɩ sẽn na paam rẽndame tɩ yɩɩ ne Wẽnd sor-kũuni, la ned ning sẽn kõ sɩd ne Wẽnde, A kãndgda a sũurã. Wẽnd yaa Mit ne bũmbã fãa gilli."},{"id":12,"translation":"La y tũ Wẽnde, la y tũ Tẽn-tʋʋmã, la yãmb sã n daeege, sẽn be Tõnd Tẽn-tʋʋmã zug yaa taasg sẽn vẽneg bala."},{"id":13,"translation":"Wẽnde! Soaba kae tɩ sã n pa Yẽ ye, bɩ muumin-rãmbã bobl b mens ne Wẽnde."},{"id":14,"translation":"Yãmb ɑ neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Ad bee yãmb pagbẽ wã, la yãmb koambẽ wã, sẽn yaa yãmb bεεba, bɩ y gũus-y-ba. Lɑ yãmb sã n yaaf la y bas tɩ looge, la y maan gaafare, bɩ y bãng tɩ Wẽnd yaa yaafg Naab n yaa yolsg Naaba."},{"id":15,"translation":"Ad yãmb arzεgsã, la yãmb koambã yaa zarb-n-gesgɑ, la bee Wẽnd nengẽ keoor sẽn yaa bedre."},{"id":16,"translation":"Bɩ y zoe Wẽnde, y pang tõog tεka, la y kelge, la y tũ, la y yãk n naf sẽn yɑɑ sõmɑ fãɑ pʋgẽ, y mensã yĩnga. Lɑ ned ning b sẽn tɩlg n yi a yã-beedo, bãmb la pʋɩɩr paamdba."},{"id":17,"translation":"Yãmb sã n peng Wẽnd pengr sẽn be neere, A fãood-a lame n kõ yãmba, la A yaaf yãmba. Wẽnd yaa bark pʋʋsdɑ, n yaa sug-maasr Soaba."},{"id":18,"translation":"N yaa sẽn solg Mit la sẽn vẽneg Mita, n yaa zɩslem Naaba n yaa yam-bedr Soaba (Bʋʋd-Mitɑ)."}]},{"id":65,"verses":[{"id":1,"translation":"Foo ɑ Nabiyama! Yãmb sã n na n wa kao pagbã furi, bɩ y kao b furã b yɩlgrã wakato (pekrã sɑɑb poorẽ) la y geel yɩlgrã sõore, la y zoe Wẽnd sẽn yaa yãmb Soabã. Ra yiis-y pɑgbã b zagsẽ wã ye, la bãmb me ra wa yi rẽndame tɩ b wa n waa ne tʋʋm-beed sẽn vẽnege. Lɑ woto yaa Wẽnd todse; lɑ ned ning sẽn wa n gãndg Wẽnd todsã, sɩd la hakɩɩk a wẽga a menga, foo ɑ fur-kɑoodã pa mi tõe tɩ Wẽnd maan rẽ poorẽ yell a to (yɑmleoog ne pɑgã t'ɑ lebs-ɑ)."},{"id":2,"translation":"La b sã n wa ta b wakatã bɩ y gãd-b ne manegre maa y welg-b ne manegre. La y bao seedg ne sɩd rãmb a yiib sẽn yi yãmb pʋgẽ; la y yãnes kasetã Wẽnd yĩnga. Woto la b sagend yãmba. Ned ning sẽn yɩ n kõt sɩd ne Wẽnd la Laahr raarã, la ned ning sẽn zoet Wẽnde, A kõat-a-la yiib zĩiga."},{"id":3,"translation":"La A rɩlg-a zĩig ning a sẽn pa tẽede. Lɑ ned ning sẽn bobld a meng ne Wẽnde, Yẽ sεk-a lame. Wẽnd yaa Tõogd ne A bʋʋdã, sɩd la hakɩɩka Wẽnd maana bũmbã fãa ne geelgo."},{"id":4,"translation":"La pagb nins sẽn wãag b tẽeb ne pekrã, sẽn yi yãmb pagbẽ wã, yãmb sã n maan sik b sẽn zĩnd n kollã yɑlẽ, rẽnd bãmbã yɩlgrã yaa kiuug a tãabo. Yaa woto me ne pagb nins sẽn na n pa yãt-b pêkrã. La pʋsã rãmba, bãmb rasem-rãmbã yaa b sã n roge, la ned ning sẽn zoeta Wẽnde, A maanda a yεlã tɩ yaa yol-yole."},{"id":5,"translation":"Woto yaa Wẽnd bʋʋdo, t'A sik-a n kõ yãmba, la ned ning sẽn zoeta Wẽnde, A yẽesda a yel-wẽnsã n bas-a la A zɩsg a keoore."},{"id":6,"translation":"Zĩndg-y-b zĩig ning yãmb sẽn zĩẽ wã n zems yãmb tõogo, la y ra nams-b n rat n na n weoog b zug ye. Lɑ b sã n yɩɩme n yaa pʋs rãmba, bɩ y zã-ba hal tɩ b wa roge. Lɑ b sã n na n yẽsem n kõ yãmba, bɩ y kɩs-y b keoorã, la y sagl taab ne manegre. Lɑ yãmb sã n pa zems taaba, rẽnd pag a to n na n yẽsem-a."},{"id":7,"translation":"Tõog soab fãa rɩlg a tõoga; ned ning me rɩtl yell sẽn sẽbg-a bɩ a rɩlg Wẽnd sẽn kõ-a tɛka. Wẽnd pa rogend yõor rẽnda bũmb ning A sẽn kõ-a wã. Ad Wẽnd na n maana yol-yol keelem poorẽ."},{"id":8,"translation":"La sõor waoog tẽms sẽn wɛgem (kɩɩse) n yi b Soabã sagls la A Tẽn-tʋʋmbã tɩ Tõnd gεεl-b geelg sẽn kɛgeme la D nams-b naong sẽn zɩ-n-yã."},{"id":9,"translation":"Tɩ b lemb b yel-wẽngã keoore, la b yellã baasg yɩɩ bõne."},{"id":10,"translation":"Wẽnd seglga naong sẽn yaa kεgeng b yĩnga; bɩ y zoe Wẽnde, yaa yãmb a yam-bεεl rãmb nins sẽn kõ-b sɩda! Sɩd la hakɩɩka Wẽnd sika tẽegr yãmb nengẽ."},{"id":11,"translation":"Rẽ me lɑ Tẽn-tʋʋmã, sẽn karemd yãmb zug Wẽnd Aayayã sẽn yaa vẽenese, bʋɩl yĩng t'A na yiis neb nins sẽn kõ-b sɩdã la b tʋm sõmã wã likẽ wã n tʋg vẽenemẽ wã. Lɑ neb nins sẽn kõta sɩd ne Wẽnd la a tʋm sẽn sõmbe, A kẽesd-a-la arzãn-rãmbẽ tɩ ko-sood zoet b tẽngre, tɩ b yaa duumdb a pʋgẽ lae-lae. Sɩd la hakɩɩka Wẽnd maana neer n kõ-a, sẽn yɑɑ rɩtla."},{"id":12,"translation":"Wẽnd la Soab ning sẽn naan saas a yopoe, la Tẽngẽ wã me yaa bãmb bilgri. A yεlã yaa sẽn sigd b sʋka bʋɩl yĩng tɩ y bãng tɩ ad Wẽnd yaa Tõogd ne bũmbã fãa gilli, la Wẽnd leb n gũbga bũmbã fãa ne bãngre."}]},{"id":66,"verses":[{"id":1,"translation":"Foo ɑ Nabiyaama! Yaa bõe tɩ f haremd (gɩdgd f mengɑ) ne bũmb ning Wẽnd sẽn mɑɑn tɩ yɑɑ halɑɑl n kõ foomã n baood f pagb yarda, la Wẽnd yaa yaafg Naab n yaa yolsg Naaba."},{"id":2,"translation":"Wẽnd maaname tɩ yaa tɩlae yãmb zugu y wẽenegã yidgri, la Wẽnd la yãmb lallda, Yẽnda me la Mit Naab n yaa Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":3,"translation":"La wakat ning Nabiyaamã sẽn wa n solg a pagbã sãnda nengẽ ne goama, la pagã sẽn wa n togs gomdã, tɩ Wẽnd vẽneg n wilg Nabiyaamã, Nabiyaamã wilg-a-la goamã sãnda la a bas sãnda. Lɑ Wakat ning Nabiyaamã sẽn wa n togs a (paga) goamã, la a sẽn yeele: \"yaa ãnd n togs foo wã?\" Tɩ Nabiyaamã yeele: \"yaa Mit Naabã n togs maam; kiba-Mitã."},{"id":4,"translation":"Yãmb sã n tuubi, rẽnd n sõmb ne yãmb ɑ pɑgbɑ yiibã tɩ y tuub n tʋg Wẽnd nengẽ, sɩd la hakɩɩka, yãmb y yiibã sũyã tʋdgame, la yãmb y yiibã sã n sõng taab n nams-a, bɩ y bãng tɩ ad yaa Wẽnd la a lallda, la a Gibriila, la muunim somã wã, la malεgsã me, Wẽnd sõngrã poorẽ b yaa ɑ sõngdba."},{"id":5,"translation":"Tõe t'a sã n kao yãmb furi, bɩ ɑ Soɑbɑ tedgd n kõ-a pagb sõmblem sẽn yɩɩd yãmba :lɩslaam pogse, muumin pogse, Wẽnd-zoet-pogse, pagb sẽn yaa tuubdba, wẽnd-tũud-pogse, no-loεtba, pʋg-futu la pʋg-sãdba."},{"id":6,"translation":"Yãmb ɑ neb nins sẽn kõ-b sɩd ne Wẽnde! Gũ-y mens la y zak rãmb n yi Bugum, a raadã yaa neb la kuga, malεgs n be a zug sẽn yaa pãens rãmb n yaa kegemse, b pa kɩɩsd Wẽnd A sẽn sagl-b ne bũmb ningã ye, la b tʋmd b sẽn rogl-b bũmb ningã."},{"id":7,"translation":"Yãmb ɑ neb nins sẽn kɩfle! Ra padem-y rũndã ye, ad b sẽn rond yãmbã yaa bũmb ning yãmb sẽn da tʋmdã."},{"id":8,"translation":"Yãmb ɑ neb nins sẽn kõ sɩd ne Wẽnde! Tuub-y n tʋg Wẽnd nengẽ, tuubg sẽn yaa pʋ-peelem tuubgu, sãnd-sãnde yãmb Soabã na yaaf yãmb yel-wẽna, la A kẽes yãmb arzãn-rãmbẽ ko-sood sẽn zoet b tẽngre. Raar ning Wẽnd sẽn pa ningd Nabiyaamã yãnde la neb nins sẽn kõ sɩd n lagem-a wã. Bãmb nuura wã yaa sẽn yẽnegdg bãmb nems taoor la b rɩts wεεngẽ; b yetame: \"Tõnd Soaba! Pids d nuura wã la F yaaf-do, ad Fo yaa Tõod ne bũmbã fãa\"."},{"id":9,"translation":"Foom ɑ Nabiyaama! Zɑb ne kɩfr-rãmbã lɑ munaafɩgsã, lɑ f tɑk ne-b kãe-kãe (wõr-bɑ), lɑ b kõom zĩĩg yɑɑ Gεhannɑm, lɑ lebgr zĩig yɩ wẽngɑ."},{"id":10,"translation":"Wẽnd rɩka bilgr ne neb nins sẽn kɩfl-bã, a Nuuh pagã la a Lʋʋt pagã. B ra bee yembs a yiib nugẽ sẽn yi Tõnd yembsẽ wã, ɑd yɑɑ yemb sõms ɑ yiibu, tɩ b zãmb-ba, lɑ b pa tõog n gɩdg b pɑgb ɑ yiibã n yi Wẽnd naongã ye, tɩ b yeel-ba: kẽ-y Bugmã n lagem kẽedbã."},{"id":11,"translation":"Wẽnd leb n rɩka bilgr ne neb nins sẽn kõ-b sɩd ne Wẽndã, ne a Fɩr-ʿaoon pagã. Wakat ning a sẽn wa n yeele: \"m Soaba! Me zak n kõ maam Fo nengẽ arzãnã pʋgẽ, la F põsg-m n yi a Fɩr-ʿaoon ne a tʋʋmã, la F põsg-m n yi ninsaal wẽgdbã\"."},{"id":12,"translation":"La a Maryam, a ɭmraan bi-pʋglã, sẽn gũus a taoorã n yi yoobã, tɩ Tõnd tʋms tɩ b fʋʋs a pʋgẽ. La a kõo sɩd ne a Soabã goamã la A gaf-rãmbã; a ra yɩɩme n yaa wẽn-zoεta."}]},{"id":67,"verses":[{"id":1,"translation":"Soab ning yɩ wagelle, Naam sẽn be a Soab nugẽ wã, Yẽnda yaa Tõod ne bũmbã fãa."},{"id":2,"translation":"Sẽn naana kũum la vɩɩm, t'A na zarb yãmb n ges n bãng yãmb ned ning sẽn yɩɩd sõmblem ne tʋʋma."},{"id":3,"translation":"Sẽn naana saas a yopoe n rog taaba, fo pa yãt Ar-rahmaan Naab naanegẽ wã yõs-taab ye, bɩ f yɩlem gesgo rẽ yĩnga fo nee võor bɩ?"},{"id":4,"translation":"Rẽ poorẽ bɩ f yɩlem n ges yɩleng a yiibu, gesgã lebgdame n wa fo nengẽ t'a yaa koangd n yaa sũ-sãang soaba."},{"id":5,"translation":"La sɩd la hakɩɩka, Tõnd faasa Dũni saagã ne fɩtl-rãmbɑ, la Tõnd maan-a t'a yaa bõn-lobds Sʋɩtãambã yĩngã. Tõnd leb n segla bug-witg b yĩnga."},{"id":6,"translation":"La be ne neb nins sẽn kɩfl-b ne b Soabã, Gεhanem naongo, la b lεbeng zĩig me yɩ wẽnga."},{"id":7,"translation":"B sã n lobg-b a pʋgẽ, b wʋmda a sẽn sesde t'a yaa sẽn kot wɑla rʋko."},{"id":8,"translation":"A rat n na n pusgame sũ-puur keelem, wakat fãa b sã n lobg sull a pʋgẽ, a gũudbã yet-b lame:\"bugsd pa wa yãmb nengẽ la?\""},{"id":9,"translation":"Tɩ b yeele: \"n-yee! sɩd la hakɩɩka, bugsd waa tõnd nengẽ tɩ tõnd yagse la d yeele: Wẽnd pa sik baa fʋɩ, lɑ yãmb pa yɩ rẽndame tɩ y be meneng sẽn bedem pʋga\"."},{"id":10,"translation":"La b leb yeele: \"la tɩ tõnd sã n da yɩ n wʋmdame maa d ra tara yam, d kõon n zĩnd bug-witgã koɑmb pʋgẽ ye\"."},{"id":11,"translation":"Tɩ b sak n reeg b zũunuubã b zugẽ; rẽnd bug-witmã kẽedb zĩig zãag yã!"},{"id":12,"translation":"Ad neb nins sẽn yaeesd b Soabã ne A sẽn solgã fãa, bãmb tara yaafg la keoor sẽn bεdme."},{"id":13,"translation":"Y rat bɩ y solg y goamã, maa y vẽneg-a, ad Yẽ mii sẽn be sũyẽ wã."},{"id":14,"translation":"Rẽ yĩnga A pa mi A sẽn naane, tɩ Yẽ yaa bãng-pẽk Soɑbã n yaa kiba-Mita."},{"id":15,"translation":"Yẽ la Soab ning sẽn maan Tẽngã n kõ yãmb, tɩ yaa sẽn nome, bɩ y kẽn a ween-n-vɩɩsẽ wã la y rɩ A rɩtlã, la lεbengã zĩig yaa Yẽ nengẽ."},{"id":16,"translation":"Rẽ yĩnga yãmb maana bas-m-yam ne Sẽn be a saagẽ wã t'A kõ n bõrg yãmb ne Tẽngã, tɩ Tẽngã yaa sẽn dãmde?"},{"id":17,"translation":"Bɩ yãmb maana bas-m-yam ne Sẽn be a saagẽ wã t'A pɑ na n tʋms yãmb zug seb-fãeedga. Boto y na bãng Mam bugsgã sẽn yaa soaba."},{"id":18,"translation":"La sɩd-sɩda, neb nins sẽn reng bãmb taoorã yagsame, la Mam kisgrã yɩɩ wãn-wãna?."},{"id":19,"translation":"Rẽ yĩnga bãmb pa get liuuli wã bãmb zugẽ tɩ b yaa sẽn yεdgd b pɩgsã la b gõtẽ, bũmb pa gãt-b sã n pa Ar-rahmaan Naab ye; ad Yẽnda yaa Net ne bũmbã fãa gilli."},{"id":20,"translation":"Bɩ yaa ãnda n yaa yãmb fãagd n sõngd yãmba zẽng sẽn ka Ar-rahmaan Naaba? Kɩfr-dãmbã pa yɩ rẽndame tɩ b bee belg-m-meng pʋga."},{"id":21,"translation":"Bɩ yaa ãnd n rɩlgd yãmb t'A sã n yõk A rɩtlã. Pa woto ye, b kell n raeega waoog-m-meng pʋgẽ la zoe n zãɑg pʋgẽ."},{"id":22,"translation":"Rẽ yĩnga ned ning sẽn kẽnda t'a yaa sẽn suri, yẽ n yɩɩd sor bãngr bɩ yaa sẽn kẽnda tɩrg sorã zugu?"},{"id":23,"translation":"Yeele: \"Yẽ la Soab ninga sẽn naana yãmba; la A maan n kõ yãmba, tʋba la nin la sũyã; paood yãmb sẽn pʋʋsd barka\"."},{"id":24,"translation":"Yeele: \"Yẽ la Soab ning sẽn bõe yãmba Tẽngɑ pʋgẽ, la b na n tigma yãmb A nengẽ\"."},{"id":25,"translation":"La b yetẽ: \"yaa rabʋr la pʋlen-kãngã, tɩ y sã n togsda sɩda\""},{"id":26,"translation":"yeele: \"ad a bãngr bee Wẽnd nengẽ, la sã n yaa ne maam, mam yaa bugsd n yaa vẽnegd bala\"."},{"id":27,"translation":"Wakat ninga b sẽn wat n yã-a pẽem-pẽema, neb nins sẽn kɩfl-bã nems sãamdame tɩ b yeel-ba: yãoã la bũmb ning yãmb sẽn da yɩ n yẽgemdẽ wã\"."},{"id":28,"translation":"Yeele: \"yãmb yãame, Wẽnd sã n kʋ maam la sẽn lagem-b maamã, maa A yols tõndo, rẽ fãɑ be A nungẽ, lɑ ãnd n na n fãag kɩfr-dãmb n yi naong sẽn zabde?"},{"id":29,"translation":"Yeele: \"yaa Yẽ la Ar-rahmaan Naaba, tõnd kõo sɩd ne-A, Yẽ me la tõnd bobl d mens ne, la yãmb na bãng ned ning sẽn be meneng sẽn vẽneg pʋga\"."},{"id":30,"translation":"Yeele: \"yãmb yãame, yãmb koomã sã n vẽeg beoog t'a yaa sẽn fõoge, ãnd n na n wa ne ko-bundum yãmb nengẽ?\" ɑd kɑ be tɩ sã n pɑ Yẽ ye."}]},{"id":68,"verses":[{"id":1,"translation":"Nuun,[1] M wẽen ne kaal-moogo, la bũmb ning b sẽn gʋlsdã.","footnotes":"[1] Wẽnd n yɩɩd minim ne A sẽn rat ne gʋls-bi tõsdɩ-kãensã. La Gʋls-bi tõsdɩ-kãensã, sẽn be Sʋʋr-kãensã sɩngrẽ wã, yaa sẽn wilgd Alkʋrãanã sẽn komsd a gees-n-taasã, bala b geesa kɩfr-dãmbã ne Alkʋrãanã, tɩ b kong n ka tõog n wa ne a buud ye, tɩ Alkʋrãanã me -yaool n yaa sẽn tui ne gom-biis nins bãmb goamã sẽn tuit ne wã, sẽn yaa gʋls-bi tõsdɩ bãmbã buudã, tɩ rẽnda wilgd Laarab-rãmbã kongame n ka tõog n wa ne Alkʋrãanã buud ye, n lagem ne bãmb n yɩɩd nebã ne zelem pεkã, tɩ wilgdẽ tɩ Alkʋrãanã a yaa sẽn tʋme tɩ yi Wẽnd nengẽ."},{"id":2,"translation":"Fo pa yɩ ne f Soabã neema wã n yaa gãeeng ye."},{"id":3,"translation":"La fo tara keoor sẽn pa wãagde."},{"id":4,"translation":"La foo, fo bee zʋgd sẽn zɩs zugu."},{"id":5,"translation":"Lɑ fo na yã, la bãmb me na yã."},{"id":6,"translation":"Yãmb sʋkã b sẽn zarb a soab t'ɑ yɑɑ gãeengɑ."},{"id":7,"translation":"Bãng tɩ fo Soabã, Yẽ n yɩɩd minim ne ned ning sẽn menema n bas A sorã, Yẽ n leb n yɩɩd minim ne kãndgdbã."},{"id":8,"translation":"Bɩ f ra tũ yagsdbã ye."},{"id":9,"translation":"B maana nonglem tɩ fo bars tɩ b me barse."},{"id":10,"translation":"La f ra tũ wẽen toog soab fãa sẽn yaa nin-yaalg ye."},{"id":11,"translation":"N yaa zangda, n yaa kẽn-toog soab ne tẽnkãnem."},{"id":12,"translation":"N yaa sõma gɩdg-toog soaba, n yaa maan-n-zʋʋgd n yaa tʋʋm-beed soaba."},{"id":13,"translation":"N yaa tõata, rẽ poorẽ n yaa yel-beed soaba."},{"id":14,"translation":"Tɩ bɑlɑ ɑ yɩɩme n yaa ligd la koamb soab yĩnga."},{"id":15,"translation":"B sã n karemd a zug Tõnd aayayã a yetame ɑd yɑɑ: \"pĩnd rãmb yẽsgo\"."},{"id":16,"translation":"D na n ning-a-la bãnd a yão-raongã zugu."},{"id":17,"translation":"Tõnd zarba bãmb wala D sẽn zarb pʋʋgã rãmbã, wakat ning b sẽn wa n wẽen tɩ b na kẽeb-a be-vẽegre."},{"id":18,"translation":"La b pa yeel tɩ \"Wẽnd sã n sak\" ye."},{"id":19,"translation":"Tɩ gilgd gilg a zug sẽn yi fo Soabã nengẽ tɩ bãmb yaa sẽn gõe."},{"id":20,"translation":"T'a yik yibeoogã n legb wala yʋʋn-lik."},{"id":21,"translation":"Tɩ b vẽeg beoog n bool taaba."},{"id":22,"translation":"\"Tɩ y sãd n tʋg yãmb pʋʋgẽ wã tɩ y sã n yaa kẽebdba\"."},{"id":23,"translation":"Tɩ b yi tɩ bãmb yaa sẽn walamd taaba:"},{"id":24,"translation":"\"Ned kõn n kẽ rũndã yãmb nengẽ sẽn yaa ninbãan-ned ye\"."},{"id":25,"translation":"Tɩ b sãd pĩndã, n gãd tɩ bãmb yaa tõogdba."},{"id":26,"translation":"La wakat ning b sẽn wa n yã-a wã b yeelame: \"tõnd tudga zĩiga."},{"id":27,"translation":"Pa woto ye! Tõnd yaa b sẽn mong-b rãmba."},{"id":28,"translation":"Tɩ sẽn yɩɩda ne bʋʋmã yeele: \"m da pa yeel yãmba! Yãmb sã n da yɩlg Wẽnde! (pɑ yɩtẽ woto ye)"},{"id":29,"translation":"Tɩ b yeele:\"yɩlgr be ne tõnd Soabã, tõnd da yɩɩme n yaa wẽgdba\"."},{"id":30,"translation":"Tɩ b togl taab n sãbsd taaba."},{"id":31,"translation":"N yeele: \"yaa tõnd wɩɩbdo! Tõnd da yɩɩme n yaa kεdgdba\"."},{"id":32,"translation":"Sãnd-sãnd tõnd Soabã na tedg n kõ tõnd sõma sẽn yɩɩd-a, ad tõnd maanda yamleoog n tʋg d Soaba nengẽ."},{"id":33,"translation":"Namsgã me yaa woto bala, la ad Laahr naongã n yɩɩde, tɩ bãmb sã n da miime."},{"id":34,"translation":"Ad wẽn-zoetbã tarame b Soabã nengẽ, neema arzãn-rãmba."},{"id":35,"translation":"Rẽ yĩnga tõnd na maan sẽn sak n tũ-bã wala nin-wẽmsã ?"},{"id":36,"translation":"Yaa bõe n tar yãmb tɩ y bʋʋd woto?"},{"id":37,"translation":"Bɩ yãmb tara gafo? T'a pʋgẽ la yãmb karemda?"},{"id":38,"translation":"Tɩ be ne yãmb ɑ pʋgẽ, yãmb sẽn tũusdi."},{"id":39,"translation":"Bɩ yãmb tara pʋlems Tõnd zug sẽn ka tεkɑ, n tɩ tãag dũni yikr raare? Tɩ be rẽ pʋgẽ n yetẽ ad be ne yãmba, bũmb ning yãmb sẽn tũus n dɑtã."},{"id":40,"translation":"Sok-ba: yaa bãmb ãnda n na n reeg a zugẽ ne rẽ?"},{"id":41,"translation":"Bɩ bãmb tara lagem-n-taase; bɩ b wa ne b lagem-n-taasã tɩ b sã n yaa sɩd rãmba."},{"id":42,"translation":"Raar ning B sẽn na n pidg kargɑ, la b boond bãmb n tʋgd Suguudu tɩ bãmb pa tõe ye."},{"id":43,"translation":"Tɩ b nin yaa sẽn nodge, tɩ yaoolg bui-ba. La sɩd la hakɩɩka, b ra yɩɩme n boond-b n tʋgd Suguudẽ tɩ b ra yaa laafɩ rãmba."},{"id":44,"translation":"Bɩ f bas Maam ne ned ning sẽn yagsda gom-kãensã, D na n paam-b lame zĩig ning b sẽn pa mi."},{"id":45,"translation":"La M yaoond-b lame, ad Mam rabrã kegmame."},{"id":46,"translation":"Bɩ fo sokd-b-la keoore, tɩ bãmb be samd pʋgẽ tɩ zɩsg b zugu."},{"id":47,"translation":"Bɩ bãmb tara sẽn solge, tɩ bãmb gʋlsdẽ."},{"id":48,"translation":"Bɩ f maan sugr ne f Soabã Bʋʋdã, la f ra wa yɩ wala zĩunfã soab ye; wakat ning a sẽn wa n bool ɑ Soɑbã tɩ yẽnda yaa sũ-toog soaba."},{"id":49,"translation":"La sã n da pa neema sẽn paam-a, neema sẽn yi a Soabã nengẽ, b rag n na lobg-a weo-raoogẽ t'a yaa b sẽn sãgbs a soaba."},{"id":50,"translation":"T'a Soabã tũus-a n ning-a nin-sõmsẽ wã."},{"id":51,"translation":"La sẽn kɩfl-bã ra pẽnegame n na n guug foo ne b ninã, wakat ning b sẽn wa n wʋm Alkʋrãanã, la b yetẽ: \"ad a sɩd yaa gãeenga\"."},{"id":52,"translation":"Lɑ Alkʋrãanã pa yɩ, rẽnda tẽegr ne bõn-nãandsã."}]},{"id":69,"verses":[{"id":1,"translation":"Tẽeg yel-yɩtgã. [Dũni yikrã sɩdgre]"},{"id":2,"translation":"Bõe la dũni-yikr sɩdgdã?"},{"id":3,"translation":"La bõe n wilgd foo bõe la sɩdgdã?"},{"id":4,"translation":"A Ṯamuud la a ʿAad yagsa peleng yɩgsã."},{"id":5,"translation":"La sã n yaa ne Ṯamuudu, b halka bãmb ne tãs-kεgenga,"},{"id":6,"translation":"La sã n yaa ne ʿAad, b halka bãmb ne seb-fugdg sẽn yaa kεgenga."},{"id":7,"translation":"A nom-a-la bãmb zug yʋnd a yopoe la rasem a nii sẽn pʋg taaba. Fo nee nebã a pʋgẽ tɩ b rʋrẽ wala tamar-giisi."},{"id":8,"translation":"Rẽ yĩnga fo nee b pʋgẽ kεlld bɩ?"},{"id":9,"translation":"Lɑ ɑ Fɩr-ʿaoon la sẽn reng-b yẽ taoorã la a Mutafɩkaat (b sẽn lebg rãmb n kiblgã) waa ne tʋʋm-beedo."},{"id":10,"translation":"Tɩ b kɩɩs b Soabã tẽn-tʋʋmã t'A yõk-b kõn-n-põsg yõkre."},{"id":11,"translation":"Ad Tõndo, koomã sẽn wa n puuga, Tõnd rɩka yãmb yɑɑb-rãmbã koglgã pʋga."},{"id":12,"translation":"Bʋɩl yĩng tɩ D na maan-a tɩ yaa tẽegr ne yãmba; la na kεlga tʋbr sẽn wʋmd gomde."},{"id":13,"translation":"Tɩ b sã n wa fʋʋs Baorgẽ wã, fʋʋs-vuka."},{"id":14,"translation":"La b zẽk Tẽngã la saasã n bõgs b yiibã bõgsg-vũka."},{"id":15,"translation":"Ra-kãngã, Yɩɩbã yɩtame."},{"id":16,"translation":"Tɩ saagã pãrg tɩ yẽndã lebg vɑlengɑ ra-kãng rɑɑrã."},{"id":17,"translation":"Tɩ malεgsã be a kɩremsã. La tʋkda fo Soabã Al-ʿarsã (Naam Zaoorã) b zugu ra-kãngã raare, (malεgs a) nĩi."},{"id":18,"translation":"Ra-kãng raarã, b ballda yãmba, ned baa a yembr pa solgd yãmb pʋgẽ ye."},{"id":19,"translation":"La ned ning b sẽn wa n kõ-a a gafo ne a rɩtgo, a yetame: \"reeg-y m gafã n karme\","},{"id":20,"translation":"\"M da tẽeme tɩ mam na n sega m gεεlã."},{"id":21,"translation":"Tɩ yẽnda be vɩɩm pʋg sẽn yaa yard vɩɩm."},{"id":22,"translation":"N be Arzãn pʋg sẽn zẽke."},{"id":23,"translation":"A tɩ-biisã fãsb pẽeme."},{"id":24,"translation":"Rɩ-y la y yũ, tɩ yaa beelg ne yãmb sẽn dɑ tʋme rasem-rãmb sẽn loogã."},{"id":25,"translation":"La ned ning b sẽn wa n kõ-a a gaf ne a goabga, a yetame: \"b sã n da pa kõ maam m gafã pa são?"},{"id":26,"translation":"Tɩ m pa bãng m gεεl sẽn yaa a soaba."},{"id":27,"translation":"M kũumã sã n da yɩẽ tεk-tεka pa são?"},{"id":28,"translation":"M arzεk pa naf maam ye!"},{"id":29,"translation":"Mam pãngã loog n basa maam."},{"id":30,"translation":"Yõk-y-yã-a n balg-a soɑɑm-dɑgoɑngɑ."},{"id":31,"translation":"Rẽ poorẽ kẽes-y-yã-a Gεhɩɩma."},{"id":32,"translation":"Rẽ poorẽ kẽes-y-yã-a bãng pʋgẽ, a woglmã yaa kãntɩɩs pis-yopoe."},{"id":33,"translation":"A ra yɩɩme n pa kõt sɩd ne Wẽnd sẽn yaa zɩsgr Naabã ye."},{"id":34,"translation":"A ra pa pirsd ne ninbãan-ned rɩlgr ye."},{"id":35,"translation":"Rẽnd pa be ne yẽ rũndã raarã zĩ-kãnga, zao ye."},{"id":36,"translation":"Pa rɩɩb me ye, rẽnda nod meto."},{"id":37,"translation":"Pa rɩt-a, sã n pa tʋʋm-beed rãmba."},{"id":38,"translation":"M na wẽen ne bũmb ning yãmb sẽn ne."},{"id":39,"translation":"La bũmb ning yãmb sẽn pa ne."},{"id":40,"translation":"Ad yãwã (Alkʋrãɑnɑ) yaa Tẽn-tʋʋm sẽn yaa wagell koεεga."},{"id":41,"translation":"A pa yɩɩl-yɩɩnd koεεg ye, paood yãmb sẽn kõt sɩda."},{"id":42,"translation":"A leb n pa bãg-bʋgd koεεg ye, paood yãmb sẽn tagsde."},{"id":43,"translation":"Yaa sẽn sig n yi bõn-naandsã Soab nengẽ."},{"id":44,"translation":"A sã n dag n pas goam sãnda n roglg Tõnd zugu."},{"id":45,"translation":"D na yõk-a a poorẽ ne rɩtgo."},{"id":46,"translation":"Rẽ poorẽ, D na wãag a sũur gĩindi."},{"id":47,"translation":"Tɩ ned baa a yembr pa be yãmb pʋgẽ sẽn tõe n gɩd Tõnd tɩ D pɑ tɑ-ɑ ye."},{"id":48,"translation":"La ad yẽnda ( Kʋrãɑnɑ) yaa tẽegr ne wẽn-zoεtbã."},{"id":49,"translation":"La Tõnd miime tɩ be yãmb pʋgẽ sẽn yaa yagsdba."},{"id":50,"translation":"La yell sẽn yalẽ, a yaa bõn kɩfr-dãmb zugu."},{"id":51,"translation":"La ad ɑ yaa sɩd vẽenega."},{"id":52,"translation":"Bɩ f yɩlg f Soab zɩsgã yʋʋre."}]},{"id":70,"verses":[{"id":1,"translation":"Soakd n soke, naon-yɩtg yelle."},{"id":2,"translation":"Kɩfr-dãmbã zugu a pa tar tusd ye."},{"id":3,"translation":"N yaa Wẽnd nengẽ sẽn yaa rʋʋb zĩig Soabã."},{"id":4,"translation":"Malεgsã la a Gibriila rʋʋda Yẽ nengẽ raar pʋgẽ t'a makr yaa yʋʋm tus pis-nu."},{"id":5,"translation":"Bɩ f maan sugr sẽn be neere."},{"id":6,"translation":"Ad bãmb ne-a lame t'a zãra."},{"id":7,"translation":"Tɩ Tõnd yaool n ne-a t'a pẽ."},{"id":8,"translation":"Raar ning saagã sẽn na n lebg wala zũud sẽn yẽnege."},{"id":9,"translation":"Tɩ tãmsã lebg wala kõbdo."},{"id":10,"translation":"Pa yã-to-kõn-n-gũs pa sokd a noang-n-taag yell ye."},{"id":11,"translation":"B yãta taaba, nin-wẽng noangame t'a sã n da tõe n rɩk ɑ koɑmbɑ n yao n yi ra-kãngã naongã."},{"id":12,"translation":"La a pag la a ma-biiga."},{"id":13,"translation":"La a rog-pẽtb nins yẽ sẽn ra relldã."},{"id":14,"translation":"La sẽn be Tẽng zug gilli, rẽ poorẽ tɩ b tɩlg yẽnda."},{"id":15,"translation":"Pa woto ye! Ad yaa Laẓaa pugum."},{"id":16,"translation":"Sẽn yaa zu-gãnd tõosda."},{"id":17,"translation":"N boond ned ning sẽn gũd a kuidg n daeegdẽ."},{"id":18,"translation":"La a tigim ɑrzεkã n sui."},{"id":19,"translation":"B naana ninsaalã t'a yaa tibda."},{"id":20,"translation":"Wẽng sã n paam-a a pɑ tɑr sugr ye."},{"id":21,"translation":"La sõma sã n paam-a a yaa sẽn gɩdgde."},{"id":22,"translation":"Rẽnda pʋʋsdbã,"},{"id":23,"translation":"Neb nins tɩ b pʋʋsgã zugu, b yaa ruumdba."},{"id":24,"translation":"La neb ninsi, tɩ be bãmb arzεkã pʋgẽ, hakε b sẽn mi."},{"id":25,"translation":"N kõt bõosɑ, la b sẽn mong a soabɑ."},{"id":26,"translation":"La neb nins sẽn kõt-b sɩd ne Samã Rolb Raarã."},{"id":27,"translation":"La neb nins sẽn yaa yɑeesdbɑ ne b Soabã naongã."},{"id":28,"translation":"Ad bãmb Soabã naongã pa tar bas-m-yam ye."},{"id":29,"translation":"Bãmb la sẽn gũusd b taoã ( n yit yoobo)."},{"id":30,"translation":"Rẽnda b pagbẽ ma b yemb-pogsẽ, ad zĩ-kãngã, b pa sãbs-b ye."},{"id":31,"translation":"La ned ning sẽn bao woto loogr poorẽ, ad bãmb la maan-n-zʋʋg rãmba."},{"id":32,"translation":"La neb nins tɩ bãmb boablã pʋgẽ la b pʋlengã, b yaa gũudba."},{"id":33,"translation":"La neb nins sẽn yãs tɩrg ne b kaset-rãmba."},{"id":34,"translation":"La neb nins tɩ b Pʋʋsgã, b gũusdame."},{"id":35,"translation":"Bãmbã rãmba, b bee Arzãn-rãmb pʋsẽ tɩ b waoogd-ba."},{"id":36,"translation":"Lɑ yɑɑ bõe n tar sẽn kɩfl-bã tɩ b zoet n gondedg fo wεεngẽ."},{"id":37,"translation":"Rɩtg wεεngẽ la goabg wεεngẽ sull-sulli."},{"id":38,"translation":"Ned fãa tẽeda bãmb pʋgẽ t'a na n kẽe arzãn sẽn yaa neema wã."},{"id":39,"translation":"Pa woto ye! Tõnd naana bãmb ne bũmb ning bãmb sẽn mi wã."},{"id":40,"translation":"M na wẽen ne wĩntoog sẽn pugsdẽ Soabã, la wĩntoog sẽn lʋɩtẽ Soabã, ad Tõnd yaa Tõoda."},{"id":41,"translation":"Ne D tedg sõma sẽn yɩɩd bãmbɑ, la Tõnd pa yɩ b sẽn na n põsg-b rãmb ye."},{"id":42,"translation":"Bɩ f bas-b tɩ b faood la b reemdẽ hal n wa seg raar ning b sẽn pʋlem-bã."},{"id":43,"translation":"Raar ning bãmb sẽn yit b yaadẽ wã n yãgdẽ tɩ yaa wala bãmb fõodame n dengd tɑɑbɑ n tʋgd kug sẽn tilgi."},{"id":44,"translation":"B nin yaa sẽn nodge, tɩ yaalg buiid-ba; rẽ la raar ning b sẽn da pʋlem bãmbã."}]},{"id":71,"verses":[{"id":1,"translation":"Tõnd tʋmsa a Nuuh a nebã nengẽ, n tɩ yeel-bɑ: \"bugs f nebã taoor tɩ naong sẽn zabd nan pa wa-b ye\"."},{"id":2,"translation":"T'a yeele: \"yaa yãmb m nebã, ad mam yaa bugsd sẽn vẽneg ne yãmba\"."},{"id":3,"translation":"Tɩ y tũ Wẽnde, la y zoe-A la y tũ maam."},{"id":4,"translation":"A yaafda yãmb n yi y zũunuub-rãmba, la A yaool-y n tʋg wakat sẽn yãk raare. Wẽnd raarã sã n wa, pa yaoond ye, yãmb sa n da miime\"."},{"id":5,"translation":"T'a yeele: \"m Soaba! Mam boola m nebã yʋng la wĩndga."},{"id":6,"translation":"La mam baoolã pa paas-b sã n pa zoees bal ye!"},{"id":7,"translation":"La ad maam, mam sẽn bool-b tɩ Fo na yaaf-b fãa, b ningda b nus-bi wã b tʋbẽ wã, la b pil b futã n kell n nangdẽ la b waoogd b mense, waoogr tεkẽ."},{"id":8,"translation":"Rẽ poorẽ, ad mam bool-b-la vẽeneg-vẽenega."},{"id":9,"translation":"Rẽ poorẽ, mam vẽneg n wilg-b lame, la m leb n solg n wilg-b solgr tεkẽ."},{"id":10,"translation":"Tɩ m yeele: kos-y yaafa ne y Soabã, ad Yẽnda yɩɩme n yaa yaafa Naaba."},{"id":11,"translation":"A tʋmsda saagã yãmb nengẽ t'a kiigdẽ."},{"id":12,"translation":"La A leb n paas yãmb arzεk la koamba, la A maan pʋt n kõ yãmba, la A leb n maan n kõ yãmb sẽn yaa ko-soodo."},{"id":13,"translation":"Yaa bõe n tar yãmb tɩ yãmb pa tɑr rɑbeem ne Wẽnd zɩslmã?"},{"id":14,"translation":"La sɩd la hakɩɩka A naana yãmb naaneg sẽn pʋg taaba."},{"id":15,"translation":"Rẽ yĩnga bãmb pa ne to-to ning Wẽnd sẽn naan saas a yopoe n fõg taaba?"},{"id":16,"translation":"La A maan kiuugã a pʋgẽ tɩ yaa nuura, la A maan wĩndgã tɩ yaa vẽenem."},{"id":17,"translation":"La Wẽnd n buls yãmb n yi Tẽngã, bulsg tεkẽ."},{"id":18,"translation":"Rẽndã poorẽ A lebsda yãmb a pʋgẽ, la A leb n yiis yãmb ne yiisgu."},{"id":19,"translation":"Lɑ Wẽnd n maan Tẽngã n kõ yãmb tɩ yaa sẽn yεdge."},{"id":20,"translation":"Bʋɩl yĩng tɩ y paam n tuk a zug soay sẽn yalme."},{"id":21,"translation":"A Nuuh yeelame: \"m Soaba! B kɩɩsa maam la b tũ ned ning arzεk la a biig sẽn pa paasd-ɑ sã n pa bõn bala."},{"id":22,"translation":"La b rabs rabr sẽn yaa bedre."},{"id":23,"translation":"La b yeele: ra tol n bas-y yãmb soaben-dãmbã ye, ra n bas-y-yã a Wad la a Sʋwa-a la a Yagʋʋs la Ya-ʋʋk, la a Nasr ye!\""},{"id":24,"translation":"La sɩd la hakɩɩka b menemsa neb wʋsgo, la F ra paas wẽgdbã sã n pa menengo."},{"id":25,"translation":"B tʋʋm-beedã yĩnga, b bõr-b lame n kẽes-b Bugmẽ; b pa paam sõngdb sã n pa Wẽnd ye."},{"id":26,"translation":"La a Nuuh leb n yeelame, \"m Soaba! Ra bas Tẽng poor zug kɩfr-dãmbã ned baa a yembr ye."},{"id":27,"translation":"Ad Foo, F sã n bas-ba, b menemesda F yembsã; b pa rogd me tɩ sã n pa wẽngdã n yaa kɩfre."},{"id":28,"translation":"M Soaba! yaaf-ma, la m roagdb a yiibã, la ned fãa sẽn kẽ mam zakã t'a yaa sɩd-kõtɑ, la sɩd-kõatbã fãa, la sɩd-kõat-posgsã fãa. Lɑ ra paas wẽngdbã rẽnda halkre\"."}]},{"id":72,"verses":[{"id":1,"translation":"Yeele: \"b kõo maam kibare, tɩ yell sẽn yalẽ, zĩn-dãmb zãma n wɑ n kelg mɑm kɑrengã, n lebg n tɩ yeel-b nebã: \"ad tõnd wʋma kaoreng (Alkʋrãaa) sẽn yaa yel-soalma\"."},{"id":2,"translation":"A peegd n tʋgdɑ kãndgrẽ, tɩ tõnd kõ sɩd ne-a, la tõnd kõn n tol n lagem ne d Soabã ned baa a yembre ye."},{"id":3,"translation":"Tõnd Soabã zɩslmã sekame, a pa tar paga; pa biig me."},{"id":4,"translation":"Ad tõnd yalmã (a Ibliis) rag n yeta Wẽnd zug gomd sẽn zʋʋg toadga."},{"id":5,"translation":"La tõnd tẽeme tɩ ninsaalbã la zĩn-dãmbã kon tol n yeel Wẽnd zug pʋ-yagb ye."},{"id":6,"translation":"Yell sẽn yalẽ yεsã, roap n da be n yaa ninsaalbɑ, n baood gũudum ne roap sẽn yaa zĩn-dãmbɑ, tɩ b paas-b raagre."},{"id":7,"translation":"La bãmb tẽeme wala yãmb sẽn tẽ wã, tɩ Wẽnd pa na n tol n yik ned baa a yembr ye."},{"id":8,"translation":"Lɑ tõnd sɩɩsa saagã n mik tɩ b pids-a lame ne gũudb sẽn tar pãng la bug-vɩlense."},{"id":9,"translation":"La tõnd ra yɩɩme n zĩ a pʋgẽ zĩndg zĩisẽ n nɑ kelg Mɑlek-rãmbã sẽn tɑɑsd tɑɑbã, la ned ning sẽn bɑo ɑ kelgr moasã, a paamda bug-vɩlenga."},{"id":10,"translation":"La tõnd pa mi yaa wẽng la b rat ne sẽn be b tẽngã zugu, bɩ b Soabã rat-b-la ne kãndgr ye."},{"id":11,"translation":"La be tõnd pʋgẽ, sẽn yaa nin-sõmse, be tõnd pʋgẽ me sẽn pa rẽnda, tõnd yɩɩme n yaa sula n yaa toor-toore."},{"id":12,"translation":"La ad tõnd tẽeme tɩ tõnd kõn n tol n põsg Wẽnd Tẽngã zugu, d le kõn n tol n põsg-A ne zoees ye."},{"id":13,"translation":"La tõndo, wakat ning d sẽn wʋm kãndgrã, d kõo sɩd ne-A, la ned ning sẽn kõt sɩd ne a Soabã, bɩ a ra yaees bõne, a ra yaees mongre!"},{"id":14,"translation":"La sɑk-n-tũ-rãmbɑ (moeembɑ) bee tõnd pʋgẽ, la kɩfr-rãmb me bee tõnd pʋgẽ, neb nins sẽn tũud-bã, bãmb n togl kãndgre."},{"id":15,"translation":"La sã n yaa wẽgdbã, bãmb yɩɩme n yaa Gεhannem rɑɑdo"},{"id":16,"translation":"Bãmb sã n da tẽega tɩrga, D na yũnug-b koom sẽn waooge."},{"id":17,"translation":"Sẽn na yɩlẽ n bugs-b a pʋgẽ. Ned ning sẽn wa n ball n yi a Soabã tẽegre, A kẽesd-a-la naong rʋʋgdgẽ."},{"id":18,"translation":"La ad misa wã yaa Wẽnd n so, bɩ y ra kos n lagem Wẽnd ne ned baa a yembr ye."},{"id":19,"translation":"La ad Wẽnd yambã (Mʋhammad) sẽn wa n yãsẽ n tũud-A wã, bilf tɩ b (zĩn-dãmbã) lebg wala zerd a zugu, (b sẽn sũ keelem n kelgd ɑ Kɑrengã)."},{"id":20,"translation":"Yeele: \"ad mam kota m Soabã, la m pa lagem ne-A ned baa a yembre ye\"."},{"id":21,"translation":"Yeele: \"mam pa tar sẽn namsd yãmba, m leb n pa so yãmb kãndgr ye\"."},{"id":22,"translation":"Yeele: \"ad maam, ned baa a yembr pa tõe n põsg maam n yi Wend ye, m leb n kõn paam lallg zĩig sã n pa Yẽnd nengẽ ye."},{"id":23,"translation":"Rẽnda taasg sẽn yi Wẽnd nengẽ la A Tẽn-tʋmdã; la ned ning sẽn kɩɩsd-a Wẽnd la A Tẽn-tʋʋmã, ad Gεhanm Bugum n be ne-a, b yaa duumdb a pʋgẽ lae-lae."},{"id":24,"translation":"Hal tɩ b sã n wa yã bũmb ning b sẽn pʋlem bãmbã, b na n bãngame ned ning sõngd sẽn valemse, la a sõor sẽn paoode."},{"id":25,"translation":"Yeele: \"m pa mi b sẽn pʋlem yãmb bũmb ningã pẽeme bɩ mam Soabã na n maan-a lame t'a zãr ye?"},{"id":26,"translation":"Yẽ lɑ sẽn solg Mita, A pa vẽnegd A solgrã n wilg ned baa a yembr ye."},{"id":27,"translation":"Rẽnda ned ning A sẽn yard a soab sẽn yaa Tẽn-tʋʋma, rẽnd A kẽesdɑ gũudb yẽ neng taoore la a poor wεεngẽ, (pʋlyĩng tɩ bõn-zẽng rɑ wʋm ye)."},{"id":28,"translation":"Bʋɩl yĩng t'a (tẽn-tʋʋmã)bãnge, tɩ tẽn-tʋʋbã sẽn deng yẽ wã sɩd taasa b Soabã tẽn-tʋmdã. A leb n gũbga ne bũmb ning sẽn be bãmb nengẽ wã, A leb n tigma bãmb fãa gill ne sõore."}]},{"id":73,"verses":[{"id":1,"translation":"Yaa foom a pinda!"},{"id":2,"translation":"Yãnes yʋngã rẽnda bilf bala!"},{"id":3,"translation":"A pʋsʋkã ma f boog ɑ pʋsʋgã bilfu."},{"id":4,"translation":"Ma f paas a zugu, la f karem Alkʋrãanã ne tũnugri."},{"id":5,"translation":"Tõnd na n loba f zugu gomd sẽn zɩse."},{"id":6,"translation":"Ad yʋng tũudmã, yẽ n yɩɩd ne zemsgo la a goam leb n yɩɩd tɩrga."},{"id":7,"translation":"Ad wĩndgã wakate fo tara tʋʋm (gilgr) wʋsgo."},{"id":8,"translation":"La f tẽeg f Soabã yʋʋre, la f bak n tʋg Wẽnd nengẽ bakr tεkẽ."},{"id":9,"translation":"Wĩntoog sẽn pukdẽ la a sẽn lʋɩtẽ Soaba, Soab kae tɩ sã n pa Yẽ, bɩ f yõk-A tɩ yɩ f Gũuda."},{"id":10,"translation":"La f maan sugr ne bũmb ning b sẽn yetã, la f wãag-b wãagr sẽn be neere."},{"id":11,"translation":"La bas Maam ne yagsdbã, vɩ-noog rãmbã, la yaool-ba, bilfu."},{"id":12,"translation":"Tõnd tara kut-zaads la Bug witga."},{"id":13,"translation":"La rɩɩb sẽn gɩd koεkoε la naong sẽn zabde."},{"id":14,"translation":"Raar ning Tẽngã sẽn na n digimdi, la tãensã, tɩ tãensã lebg wala bĩis-rʋl sẽn sẽege."},{"id":15,"translation":"Tõnd tʋmsa yãmb nengẽ Tẽn-tʋʋma, a yaa sεεt yãmb zugu, wala b sẽn tʋms a Fɩr-ʿaoon nengẽ tẽn-tʋʋmã."},{"id":16,"translation":"T'a Fɩr-ʿaoon kɩɩs tẽn-tʋʋmã tɩ Tõnd yõk-a yõkr sẽn miisi."},{"id":17,"translation":"La wãn-wãn la yãmb na n gũ y mensã (zoe Wẽnde) tɩ yãmb sã n kɩfle? Raar ning kom-bãaneg zut sẽn belgdã."},{"id":18,"translation":"Saagã pãrgda A yĩnga, A pʋlengã na n yɩɩme, sik ka be ye."},{"id":19,"translation":"Ad wãnde yaa tẽegre, la ned ning sẽn tʋlla, a baooda sor n tʋg a Soabã nengẽ."},{"id":20,"translation":"Ad fo Soabã miime tɩ fo yikda bilf yʋngã sẽn pʋɩ tãab n yãk yiibu la a pʋsʋkã, la ɑ sẽn pʋɩ tãab n yãk yembre, n paas zãma sẽn yaa neb nins sẽn lagem foo wã. Wẽnd n korded yʋngã la wĩndgã, A miime tɩ yãmb pa na n tol n gũbg-a ye, t'A yaaf-yã, bɩ y karem bũmb ning yãmb sẽn tõe Alkʋrãanã pʋgẽ. A bãngame tɩ bãad-rãmb n na n zĩnd yãmb sʋka, tɩ sãnda gilgd Tẽngã zug n baood Wẽnd kũunã, tɩ sãnda zabd Wẽnd Sorã yĩngã, bɩ y karem bũmb ning y sẽn tõe a pʋgẽ, la y yãnes Pʋʋsgo, la y kõ Zaka, la y peng Wẽnd pengr sẽn be neere. La bũmb ning yãmb sẽn tʋm y mens yĩng sẽn yaa sõma y na mik-a Wẽnd nengẽ, yẽ n sõmb n leb n yaa keoor sẽn yɩɩd bedrem, la y kos Wẽnd yaafa, ad Wẽnd yaa yaafg Naaba."}]},{"id":74,"verses":[{"id":1,"translation":"Yaa foom a pil gũm-gũme!"},{"id":2,"translation":"Yik n bugsi."},{"id":3,"translation":"La f Soabã bɩ f waoog-A."},{"id":4,"translation":"La f futã bɩ f yɩlge."},{"id":5,"translation":"La rʋbsã bɩ f zãage."},{"id":6,"translation":"La f ra wa tãasd b Soɑbã, tɩ fo tʋʋm-sõms n yɑɑ wʋsg ye."},{"id":7,"translation":"La f Soabã bɩ f maan sugri."},{"id":8,"translation":"La b sã n wa fʋʋs Baorgã."},{"id":9,"translation":"Ad rẽndã, baraarã yaa keelem raare."},{"id":10,"translation":"Kɩfr-dãmbã zugu, pa naana ye."},{"id":11,"translation":"Bas-M ne ned ning M sẽn naan-a Yembr tãa, (ɑ pɑ rog ne bɑɑ fʋɩ)."},{"id":12,"translation":"La M kõ-a arzεk sẽn yalme."},{"id":13,"translation":"Koamb sẽn zĩ ne-a."},{"id":14,"translation":"La M yadg a yĩnga, yadgr tεkẽ."},{"id":15,"translation":"Rẽ poorẽ t'a maand yã-beed tɩ M paase."},{"id":16,"translation":"Pa woto ye! Ad yẽnda ra yɩɩme ne Tõnd aayayã (tagmas-rãmbã) n yaa koko-kεgeng soaba."},{"id":17,"translation":"M na n modg-a lame ne rʋʋgre (sẽn yɑɑ nɑngo)."},{"id":18,"translation":"Ad yẽnda tagsame n mamse."},{"id":19,"translation":"Wẽnd na sãam-a! Yẽ mamsa wãn-wãna?"},{"id":20,"translation":"Rẽ poorẽ, Wẽnd na sãam-a."},{"id":21,"translation":"Rẽ poorẽ t'a gese."},{"id":22,"translation":"Rẽ poorẽ a gãnema a nengã n weooge."},{"id":23,"translation":"Rẽ poorẽ a gũda a kuidg n waoog a menga."},{"id":24,"translation":"N yeele: \"ad wã pa yɩ rẽnda tɩɩm sẽn yaa kʋdem tɩɩm\"."},{"id":25,"translation":"Ad yãoã pa yɩ rẽnda bõn-naands goama\"."},{"id":26,"translation":"M na n yõgen-a-la Sakar Bugum."},{"id":27,"translation":"La bõe n wilg foom Sakar sẽn yaa soaba?"},{"id":28,"translation":"A pa kellde, a pa basd me ye."},{"id":29,"translation":"A yõogda yĩns n sobg-ba."},{"id":30,"translation":"Bee a zugu, ( malεgs) piig la a wae."},{"id":31,"translation":"La Tõnd pa maan Bugmã gũudbã rẽndame tɩ yaa malεgse, la Tõnd pa yãk b sõorã me rẽnda bugsg ne neb nins sẽn kɩfl-bã, tɩ neb nins b sẽn kõ-b rãmb gafã na bãng n wãage, la neb nins b sẽn kõ-b sɩdã na paas sɩd-kũuni, la neb nins b sẽn kõ-b rãmb gafã lɑ sɩd-kõtbã ra wa maan sik ye. La neb nins bãag sẽn be b rãmb sũyẽ wã la kɩfr-dãmbã na yeele: \"yaa bõe la Wẽnd rat ne yel-bũnd-kãngã!\" Yaa woto bala, Wẽnd menemesda A sẽn tʋll a soab la A kãndgd A sẽn rat a soaba. Lɑ pa mi fo Soabã tãpã sã n pa Yẽnda, la (Sakar Bugmã) pa yɩ rẽndame tɩ yaa tẽegr ne bõn-naandsã."},{"id":32,"translation":"Pa woto ye! M wẽen ne kiuugã."},{"id":33,"translation":"La M wẽen ne yʋng t'a sã n wa gũd a kuidga."},{"id":34,"translation":"La ne yibeoogo, t'a sã n wa vẽege."},{"id":35,"translation":"Ad yẽnda (Sakar) yaa yel-bεdã a yembre."},{"id":36,"translation":"N yaa bugsg ne ninsaalbã."},{"id":37,"translation":"Tɩ ned ning sẽn rata yãmb pʋgẽ, t'a maan neer ma a maan wẽnga."},{"id":38,"translation":"Yõor fãa gãnegame ne a sẽn tʋm bũmb ninga."},{"id":39,"translation":"Rẽnd rɩtg zãma wã neba."},{"id":40,"translation":"Bãmb bee Arzãn pʋgẽ n sogsd taaba."},{"id":41,"translation":"Nin-wẽnsã yelle."},{"id":42,"translation":"Bõe n kẽes yãmb Sakar Bugmã pʋgẽ?"},{"id":43,"translation":"B yetame: \"tõnd ra pa yɩ n yaa pʋʋsdb ye."},{"id":44,"translation":"Tõnd leb n pa yɩ n da rɩlgd ninbãan-ned ye."},{"id":45,"translation":"Tõnd leb n yɩɩme n ra lagem neb nins sẽn da gomd gom-yaalsã."},{"id":46,"translation":"Tõnd leb n yɩɩme n yagsd Samã yaoob raare,"},{"id":47,"translation":"Hal tɩ vẽenegã (kũumã) wa n wa tõnd nengẽ\""},{"id":48,"translation":"Rẽnd pa nafd bãmba sugsdbã sugsgã ye."},{"id":49,"translation":"La yaa bõe n tar bãmb tɩ b gũt b zãn-kuids n yit tẽegrã."},{"id":50,"translation":"Yaa wala bãmb yaa we-bõans sẽn yaeese."},{"id":51,"translation":"N zoet bõnyẽeg yɑeesg yĩnga."},{"id":52,"translation":"Pa woto ye! Ned fãa sẽn yi bãmb pʋgẽ ratame tɩ b kõ-a gaf sẽn lagsde. (n wilgd-ɑ t'ɑ Mʋhɑmmɑd yɑɑ Tẽn-tʋʋmã)"},{"id":53,"translation":"Pa woto ye! Ad b pa yaeesd Laahrã ye."},{"id":54,"translation":"Pa woto ye! Ad a (Alkʋrãanã) yaa tẽegre."},{"id":55,"translation":"Rẽnd ned ning sẽn tʋlla bɩ a tẽeg-a."},{"id":56,"translation":"La pa tõogde, rẽndame tɩ Wẽnd sã n tʋlla, Yẽ n sõmb ne zoεεga, Yẽ n leb n yaa Yaafg Soaba."}]},{"id":75,"verses":[{"id":1,"translation":"M na wẽen ne Yikrã raare."},{"id":2,"translation":"M na wẽen yεs ne yõor sẽn sãbsd a menga."},{"id":3,"translation":"Ninsaal tẽedame tɩ Tõnd pa na n tol n tigim a kõbã ye."},{"id":4,"translation":"Yaa sɩda, Tõnd tõeeme n tigim a nug-bi wã."},{"id":5,"translation":"Pa woto ye, ninsaal ratame n kell n tong ɑ wẽngrã n pɑ bɑsdẽ ye."},{"id":6,"translation":"A sokdame: wakat bʋg la Yikrã raare."},{"id":7,"translation":"Lak tɩ ninã sã n wa nodge."},{"id":8,"translation":"Tɩ kiuugã sobge."},{"id":9,"translation":"Tɩ b tigim wĩntoogã ne kiuugã."},{"id":10,"translation":"Raarã, ninsaal yetame: \"Põsg zĩig bε?\""},{"id":11,"translation":"Tek woto! Lεbeng zĩig ka be ye."},{"id":12,"translation":"Lεbeng zĩig yaa fo Soabã nengẽ ra-kãng raare."},{"id":13,"translation":"B togsda ninsaal ra-kãng raarã a sẽn tʋm tɩ reng taoore, la a sẽn yaoole."},{"id":14,"translation":"Pa woto ye! Ninsaalã mii a mengã."},{"id":15,"translation":"Baa t'a wa ne a pademsã."},{"id":16,"translation":"Ra rãmb f zɩlemdã ne-a (Alkʋrãɑnɑ) n yãgd ne-a ye."},{"id":17,"translation":"Ad a tigingã (fo sũurã pʋgẽ) la a sẽn karemd to-to wã, roga Tõnd zugu."},{"id":18,"translation":"Rẽnd ɑ Gibriil sã n karemd-a bɩ f tũneg a kaorengã."},{"id":19,"translation":"Rẽ poorẽ, ad a vẽnegrã roga Tõnd zugu."},{"id":20,"translation":"Pa woto ye! Yãmb nonga tʋʋllã (Dũni)."},{"id":21,"translation":"La y basd yaoolmã (Laahre)."},{"id":22,"translation":"Nems n be n bʋgs raar-kãng raarã."},{"id":23,"translation":"N togl b Soabã n getẽ."},{"id":24,"translation":"Nems yεs n weoog ra-kãng raarã."},{"id":25,"translation":"N tẽed tɩ b na n tʋm-b-la lim-limi."},{"id":26,"translation":"Pa woto ye! A (yõorã) sã n wa ta rɑgsendɑkẽ wã,"},{"id":27,"translation":"Tɩ b yeele: \"ãnd la tɩpa n sõng-do?\""},{"id":28,"translation":"T'a bãng n wãag tɩ yaa welgr bala."},{"id":29,"translation":"Tɩ kars kal tɑɑba (tɩ lebg pɑkre)."},{"id":30,"translation":"Fo Soabã nengẽ ra-kãng raarã la peeg n tʋg zĩigẽ."},{"id":31,"translation":"Lɑ ɑ pa kõ sɩda, a ka pʋʋs me."},{"id":32,"translation":"La bala a yagsame la a gũd a kuidga."},{"id":33,"translation":"Rẽ poorẽ a kẽnga a nebã nengẽ n gãeesdẽ."},{"id":34,"translation":"Tall-fo, tɩ sõmba ne-fo."},{"id":35,"translation":"Rẽ poorẽ tall-fo, sõmba ne-fo."},{"id":36,"translation":"Ninsaal tẽedame tɩ b na n bas-a-la zaalem bala."},{"id":37,"translation":"A ra pa yɩ bεrg n yaa mani n raagdẽ."},{"id":38,"translation":"Rẽ poorẽ n yɩ zɩ-pelle t'A naan-ɑ n kõ-a ra-sãnde?"},{"id":39,"translation":"T'A naan sẽn tũ ne yẽ pʋgẽ buk a yiibã, raoa la paga."},{"id":40,"translation":"Rẽ yĩnga Yẽnda pa yɩ n yaa Tõod n na n vʋʋg kũ-rãmbã?"}]},{"id":76,"verses":[{"id":1,"translation":"Rẽ yĩnga wakat wok pa zĩnd ninsaalã tɩ yẽndɑ rag n pa yɩ bũmb b sẽn togsde?"},{"id":2,"translation":"Tõnd naana ninsaal ne mani sẽn pul taaba, n zarbd-a, n maan-a t'a yaa wʋmd n yaa neta."},{"id":3,"translation":"Tõnd vẽnega-la sorã, ma t'a yaa sõm-zɩta ma bark pʋʋsda."},{"id":4,"translation":"Tõnd segla kɩfr-rãmbã yĩnga bãense, la gʋla (sogdse), la bug-yiglga (yõogdgɑ)."},{"id":5,"translation":"Ad nin-sõmã wã yũuda ne ko-teese, a gẽdgã yɩɩme n yaa Kaafʋʋre."},{"id":6,"translation":"Yaa ko-nifr tɩ Wẽnd yembsã yũud ne-a, tɩ b wiid a wiib tεkẽ."},{"id":7,"translation":"B pidsda b pʋlengã, la b leb n yaeesd raar ningɑ wẽngã sẽn gũbgã."},{"id":8,"translation":"La b rɩlgd rɩɩb b nonglem zugu, ninbãan-dãmb la kɩɩbs la b sẽn yõg-b rãmb zab-laagẽ."},{"id":9,"translation":"Tõnd sẽn rɩlgd yãmbã, yaa Wẽnd yĩnga, tõnd pa rat yaood yãmb nengẽ, pa bark pʋʋsg me."},{"id":10,"translation":"Tõnd yaeesda d Soabã ning-gãneng raarã, keelem raarã."},{"id":11,"translation":"Tɩ Wẽnd gũ-b ne ra-kãng raar wẽngã la a kɩt tɩ b seg neerem la sũ-noogo."},{"id":12,"translation":"La a rol-b b sẽn maan sugrã yĩnga, Arzãn la Harɩɩr futu."},{"id":13,"translation":"B yaa sẽn kɩl a pʋgẽ gaot zutu, b pa yãt wĩndg a pʋgẽ, pa wao-fugdg me."},{"id":14,"translation":"A maasmã yaa sẽn pẽ bãmb zugu, la b zõneg a gĩinã zõnegr tεkẽ."},{"id":15,"translation":"La b gilgda b zug ne laas sẽn yaa wanzurfu la ko-tees sẽn yaa wa nin-gεtga."},{"id":16,"translation":"Koara-koara yubla sẽn yaa wanzurfu, b mag-a-la magb tεkẽ."},{"id":17,"translation":"La b yũnugd-b a pʋgẽ ko-tεεga, a gẽdgã yɩɩme n yaa zangabɩɩl (yãɑmɑku)."},{"id":18,"translation":"Ko-nif n be a pʋgẽ tɩ b boon tɩ Salsabɩɩl."},{"id":19,"translation":"Koamb n leb n gilgd b zug n yaa ruumdba, f sã n yã-ba, fo tẽed-b lame ne lʋʋ-lʋʋ (koomẽ sãnem) sẽn sãeege."},{"id":20,"translation":"Fo sã n yã beenẽ, fo yã neema la naam sẽn bedme."},{"id":21,"translation":"B yera fut sẽn yaa Sʋndʋs futu (fu-tagd sẽn bʋgse) la ɭstabrake (fu-faases sẽn bʋgse), la b faas-b ne zũy sẽn yaa wanzuri, tɩ f Soabã yũnug-b bõn-yũuds sẽn yaa yɩlgemde."},{"id":22,"translation":"Ad wãndã yɩɩme n yaa rolb ne yãmba, yãmb tʋʋmã me yɩɩ b sẽn pʋʋsd barka."},{"id":23,"translation":"Ad Tõnd sika Alkʋrãanã ne sikri."},{"id":24,"translation":"Bɩ f maan sugr ne f Soabã bʋʋd la f ra wa n tũ b pʋgẽ zũnuub soab ma kɩfr ye."},{"id":25,"translation":"La f tẽeg f Soabã Yʋʋr yibeoog la zaabre."},{"id":26,"translation":"La yʋngã, bɩ f maan suguud A yĩngɑ la f yɩlg A yʋʋrã yʋng sɑ-sɑ n wogle."},{"id":27,"translation":"Ad bãmbã rãmb nonga yãgbã la b bas b poorẽ raar sẽn zɩse."},{"id":28,"translation":"Tõnd n naan-ba la D keng b naanegã. La Tõnd sã n tʋll n nɑ n hlk-bɑ, D tedgd-b lɑ ne bãmb buudu tedgr tεkẽ."},{"id":29,"translation":"Ad wãnde yaa tẽegre, ned ning sẽn tʋlla bɩ a bao sor n tʋg a Soabã nengẽ."},{"id":30,"translation":"La yãmb kõn n tõoge, rẽndame tɩ Wẽnd sã n rata, ad Wẽnd yɩɩme n yaa Mit n yaa Bʋʋd-Mitɑ."},{"id":31,"translation":"A kẽesda A sẽn rat-a A yolsgã pʋgẽ, la wẽgdbã A segla b yĩng naong sẽn zabde."}]},{"id":77,"verses":[{"id":1,"translation":"M wẽen ne sebdã sẽn fugdã."},{"id":2,"translation":"La ne sob-kugdsã kugb tεkẽ."},{"id":3,"translation":"La ne sob-fãeeds fãeegr tεkẽ."},{"id":4,"translation":"La M wẽen ne Mɑlεgs nins sẽn sigd ne sẽn wεlgd sɩd lɑ zĩri sʋkã."},{"id":5,"translation":"La ne Mɑlεgs nins sẽn sigd ne wɑhɩ wã n leemsd aaya-rãmbã."},{"id":6,"translation":"Padmes yĩng ma bugsg yĩnga."},{"id":7,"translation":"Bũmb ning b sẽn pʋlem yãmbã na n yɩɩme."},{"id":8,"translation":"La ãdsã sã n wa yẽese."},{"id":9,"translation":"La saagã sã n wa pãrse."},{"id":10,"translation":"La tãmsã sã n wa vigsi."},{"id":11,"translation":"La tẽn-tʋʋmbã sã n wa ta b wakatã tɩ b tigim-bɑ."},{"id":12,"translation":"La rabʋr yĩng la b yaoond yεla?"},{"id":13,"translation":"Yaa welgrã raar yĩnga."},{"id":14,"translation":"La bõe n wilgd foo welgr raar sẽn yaa a soaba?"},{"id":15,"translation":"Wɩɩbd be ne zĩri-be-nebã ra-kãng raare."},{"id":16,"translation":"Rẽ yĩngã Tõnd pa halk reng taoor rãmbã,"},{"id":17,"translation":"Rẽ poorẽ tɩ d pʋglg bãmb neb a taabã?"},{"id":18,"translation":"Woto bal la D tʋm ne nin-wẽnsã."},{"id":19,"translation":"Wɩɩbd be ne zĩri-be-nebã ra-kãng raare."},{"id":20,"translation":"Rẽ yĩnga D pa naan yãmb n yi ko-yaalga,"},{"id":21,"translation":"Tɩ D ning-a tabendg zĩig sẽn tar gũubu."},{"id":22,"translation":"N tʋg wakat b sẽn mi."},{"id":23,"translation":"Tɩ Tõnd kord ɑ nɑɑnegã, ad Tõnd kordg be neere."},{"id":24,"translation":"Wɩɩbd be ne zĩri-be-nebã ra-kãng raare."},{"id":25,"translation":"Tõnd pa maan tẽngã tɩ yaa kʋmbda,"},{"id":26,"translation":"Vɩtbã la kiidbã,"},{"id":27,"translation":"La D ning a pʋgẽ tãens sẽn lugi, la D yũnug yãmb koom sẽn noome?"},{"id":28,"translation":"Wɩɩbd be ne zĩri-be-nebã ra-kãng raare."},{"id":29,"translation":"Kẽng-y n tʋg bũmb ning y sẽn da yagsdã."},{"id":30,"translation":"Kẽng-y n tʋg maasem sẽn yaa buk a tãabo (gεhanm bug zõosẽ wã)."},{"id":31,"translation":"Ka maasem, a pa gɩdgd bug-vilingã me tɩ pɑ tɑ-yã."},{"id":32,"translation":"Ad a fãeeda bug-pãrs sẽn yaa wala gãsdo,"},{"id":33,"translation":"A yaa wala yʋgm sɑblɑ."},{"id":34,"translation":"Wɩɩbd be ne zĩri-be-nebã ra-kãng raare."},{"id":35,"translation":"Yãoã yaa raar b sẽn pa gomde."},{"id":36,"translation":"La b pa kõt-b sor me tɩ b padem ye."},{"id":37,"translation":"Wɩɩbd be ne zĩri-be-nebã ra-kãng raare."},{"id":38,"translation":"Yãoã yaa welgrã raare, Tõnd tigma yãmb la rẽenem rãmba."},{"id":39,"translation":"Y sã n tara rabr bɩ y rabs-ma."},{"id":40,"translation":"Wɩɩbd be ne zĩri-be-nebã ra-kãng raare."},{"id":41,"translation":"Ad wẽn-zoεtbã bee maasem pʋgẽ la ko-ninẽ."},{"id":42,"translation":"La tɩ-biisẽ bãmb sẽn nong a soaba."},{"id":43,"translation":"Rɩ-y la y yũ, yaa beelg ne yãmb y sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã sɑbɑb."},{"id":44,"translation":"Ad yaa woto la Tõnd keood manegdbã."},{"id":45,"translation":"Wɩɩbd be ne zĩri-be-nebã ra-kãng raare."},{"id":46,"translation":"Rɩ-y-yã la y wʋmsd noog bilfu bala, ad yãmb yaa nin-wẽnse."},{"id":47,"translation":"Wɩɩbd be ne zĩri-be-nebã ra-kãng raare."},{"id":48,"translation":"B sã n yeel-b tɩ b maan rukuu, b pa maand ye."},{"id":49,"translation":"Wɩɩbd be ne zĩri-bemrãmbã ra-kãng raare."},{"id":50,"translation":"La yaa gomd bʋg la b kõt sɩda a (Alkʋrãanã) loogr poorẽ, ( tɩ y sã n pɑ kõ-sɩd ne Kɑrãɑnã)?"}]},{"id":78,"verses":[{"id":1,"translation":"Yaa bõe yell la b sogsd taaba?"},{"id":2,"translation":"Yaa kiba-kẽengã yelle?"},{"id":3,"translation":"Kibar ning bãmb sẽn yõsd taab a pʋgẽ wã."},{"id":4,"translation":"Tek woto! B na wa n bãnge."},{"id":5,"translation":"Rẽ poorẽ tek woto! B na wa n bãnge."},{"id":6,"translation":"Tõnd pa maan Tengã t'a yaa sẽn yεdge?"},{"id":7,"translation":"La tãensã tɩ b yaa sẽn kɩ?"},{"id":8,"translation":"La D naan yãmb buk a yiibu (pag la raoa)."},{"id":9,"translation":"La D maan yãmb gõeemã tɩ yaa sẽn yõgne."},{"id":10,"translation":"La D maan yʋngã tɩ yaa ludbu."},{"id":11,"translation":"La D maan wĩndgã tɩ yaa vɩɩm baoobo?"},{"id":12,"translation":"La D me yãmb yĩngrã (sa-gãnd) kegems a yopoe."},{"id":13,"translation":"La D maan fɩtl sẽn witi."},{"id":14,"translation":"La D sik n yiis sawat-yũnugdsẽ wã koom sẽn kiigdi."},{"id":15,"translation":"Tɩ d na yiis ne-a bõn-bεεla, la bõn-tobdɩ."},{"id":16,"translation":"La pʋt sẽn tob n bidimsi."},{"id":17,"translation":"Ad welgrã raar yãka raare."},{"id":18,"translation":"Raar ning b sẽn na n fʋʋs Baorgã tɩ yãmb wat sull-sulli."},{"id":19,"translation":"Tɩ b pak saagã t'a legb ragnoya."},{"id":20,"translation":"La b sãeeg tãmsã tɩ b legb wala ko-sɩɩga."},{"id":21,"translation":"Ad Gεhannem ra kor n gũudame."},{"id":22,"translation":"N yaa lεbeng zĩig ne kedgdbã."},{"id":23,"translation":"B yaa zĩidb a pʋgẽ zamaan-woko."},{"id":24,"translation":"B pa lembda pʋgẽ maasem, pa bõn-yũudi me ye."},{"id":25,"translation":"Sã n pa ko-kaeedem la nod-meto."},{"id":26,"translation":"Rẽ yaa rolb sẽn zemse."},{"id":27,"translation":"Ad b ra yɩɩme n pa tẽed geelg ye."},{"id":28,"translation":"La b yags Tõnd tagmas-rãmbã (aayae rãmbã) yagsg tεkẽ."},{"id":29,"translation":"La bũmb fãa Tõnd tigim-a lame ne gʋlsgo."},{"id":30,"translation":"Bɩ y lembe! Tɩ D pa na n tol n paas yãmba, sã n pa naongo."},{"id":31,"translation":"Ad wẽn-zoεtbã tara paoongo."},{"id":32,"translation":"Pʋt la sibi."},{"id":33,"translation":"La pʋg-sãdb sẽn yaɑ reem-n-tɑɑse."},{"id":34,"translation":"La ko-tees sẽn pid n demse."},{"id":35,"translation":"B pa wʋmd a pʋgẽ gom-zaala, pa zĩri-beed me."},{"id":36,"translation":"Yaa rolb sẽn yi fo Soabã nengẽ, lɑ kũun sẽn seke."},{"id":37,"translation":"Saag la Tẽng Naaba, la bũmb ning sẽn be b yiibã sʋk Naaba, sẽn yaa yolsg Naabã, bũmb bɑɑ ɑ ye pa so gomd a nengẽ ye."},{"id":38,"translation":"Raar ning ɑ Gibriil la malεgsã sẽn nɑ n wa n yãnes n tedg taaba, b pa gomde, sã n pa ned ning Yolsg Naab sẽn kõ a soab sore, t'a yeel sẽn zemsde."},{"id":39,"translation":"Rẽ la Sɩdã raare, bɩ ned ning sẽn rata, bɩ a bao lεbeng zĩig n tʋg a Soabã nengẽ."},{"id":40,"translation":"Ad Tõnd bugsa yãmb ne naong sẽn pẽnege, raar ning ninsaal sẽn na n wa get a nus a yiibã sẽn tʋme, tɩ kɩfr yetẽ \"M sã n da paam n yɩẽ tom, (pɑ são)\"."}]},{"id":79,"verses":[{"id":1,"translation":"M wẽen ne malεgs nins sẽn võogd kɩfr-dãmbã yõyã pãng-pãngã."},{"id":2,"translation":"La ne [malεgs nins] sẽn reegd sɩd-kõtbã yõyã yol-yolã."},{"id":3,"translation":"La ne sigdbã tɩ b yaa sẽn laande."},{"id":4,"translation":"La ne põsdbã sẽn rengd taab n na mɑɑn Wẽnd sɑglgã."},{"id":5,"translation":"La ne mɑlεgs nins sẽn yikd ne Wẽnd sɑglsã m mɑɑnd-bɑ."},{"id":6,"translation":"Raar ning rĩmsgã sẽn na n rĩmsã (Baorgã fʋʋs raẽengã)."},{"id":7,"translation":"Tɩ fʋʋsg a yiibẽ soabã pʋgl-a."},{"id":8,"translation":"Baraare sũy n rigimdidi."},{"id":9,"translation":"B ninã yaa sẽn nodge."},{"id":10,"translation":"B yetame: \"rẽ yĩnga b na n lebs-d-la yiibã zĩigẽ (dũni).\""},{"id":11,"translation":"Tɩ tõnd sã n wa lebg kõab sẽn weele."},{"id":12,"translation":"B yetame: \"rẽnda yaa bõn lebgre\"."},{"id":13,"translation":"La ad yẽnda yaa tãs-vuk bala."},{"id":14,"translation":"Tɩ bãmb yaa sẽn be vʋʋgr n be rasempʋɩɩgẽ wã."},{"id":15,"translation":"Rẽ yĩngã a Musa kibarã waa fo nengẽ?"},{"id":16,"translation":"Wakat ning a Soabã sẽn wa n boaal-a Ṭuuwaa koso-yɩlengẽ wã."},{"id":17,"translation":"Kẽng a Fɩr-ʿaoon nengẽ, bala a kedgame."},{"id":18,"translation":"N tɩ yεεl-a \"rẽ yĩnga f na sak n yɩlg f menga?\""},{"id":19,"translation":"Tɩ m peeg-f n tʋg f Soabẽ wã tɩ f yaees-A ."},{"id":20,"translation":"T'a wilg-a yel-soalem bεdã."},{"id":21,"translation":"T'a yags la a kɩɩse."},{"id":22,"translation":"Rẽ poorẽ, a gũda a kuidg n fãeesdẽ."},{"id":23,"translation":"N tʋg n tigim ɑ tãpã n moone."},{"id":24,"translation":"N yeele: \"Maam la yãmb soaben-zẽkdgã\"."},{"id":25,"translation":"Tɩ Wẽnd wẽbg-a ne Yaoolem la Dũni naongã."},{"id":26,"translation":"Ad tags-gεsg be rẽnda pʋgẽ ne ned ning sẽn yaeesda."},{"id":27,"translation":"Rẽ yĩnga yãmb naaneg n yɩɩd keelem bɩ yaa saagã? Wẽnd sẽn me-a wã."},{"id":28,"translation":"A zẽka a beoongã n zems a taaba."},{"id":29,"translation":"N sobg a yʋngã la A vẽneg a wĩndgã."},{"id":30,"translation":"La Tẽngã, rẽ poorẽ lɑ A yɑdg-a."},{"id":31,"translation":"A yiisa a pʋgẽ a koomã la a yamdã."},{"id":32,"translation":"La tãmsã, A sel-b (tilg-b) lame."},{"id":33,"translation":"Yaa wʋm-noog ne yãmb la y rũmsã."},{"id":34,"translation":"La yel-bed-kεgengã sã n wa( bɑrgã fʋʋs yɩlengã)."},{"id":35,"translation":"Raar ning ninsaal sẽn na n tagsd bũmb ning a sẽn tʋmã."},{"id":36,"translation":"Tɩ b vẽneg Gεhɩɩm ne net fãa."},{"id":37,"translation":"La ned ning sẽn maana n zʋʋge."},{"id":38,"translation":"La a yɩɩs Dũni vɩɩmã."},{"id":39,"translation":"Bɩ f bãng tɩ yaa Gεhɩɩm la a gãag zĩiga."},{"id":40,"translation":"La sã n yaa ned ning sẽn yaees a Soabã ziiri, la a gɩdg yõorã n yi ɑ yamleoogo."},{"id":41,"translation":"Bɩ f bãng tɩ Arzãn la a gãag zĩiga."},{"id":42,"translation":"B sokda foo dũni yikr yelle, a yɩɩbã yaa rabʋre?"},{"id":43,"translation":"Bõe la fo mi a pʋgẽ n nɑ n togse?"},{"id":44,"translation":"A bãngrã gill bee ne fo Soabã."},{"id":45,"translation":"Ad fo yaa bugsd ne ned ning sẽn yaeesd-a."},{"id":46,"translation":"Raar ning b sẽn na n yã-a wã, yaa wala bãmb pa zĩnd dũni sã n pa zaabr bala, maa yibeoogo."}]},{"id":80,"verses":[{"id":1,"translation":"A gãnem a neng n gũd a zãn-kuidga."},{"id":2,"translation":"Tɩ zõangã waa a nengẽ."},{"id":3,"translation":"La bõe n wilgd foo, sãnd-sãnde a na n yɩlgame?"},{"id":4,"translation":"Maa t'a tẽeg-a tɩ tẽegrã naf-a?"},{"id":5,"translation":"La ned ning sẽn sek a menga."},{"id":6,"translation":"Tɩ fo yãgd a sεgbo,"},{"id":7,"translation":"A pa kãndg pa pak foo ye."},{"id":8,"translation":"La sã n yaa ned ning sẽn yãgd n wat fo nengẽ wã."},{"id":9,"translation":"Tɩ yẽnda yaa sẽn zoet Wẽnde."},{"id":10,"translation":"Lɑ fo sẽn tar soagl ne kɩfr-dãmbã n bɑs ɑ sεgbã."},{"id":11,"translation":"Pa woto ye! Ad a yaa tẽegre."},{"id":12,"translation":"Rẽnd ned ning sẽn tʋlla bɩ a tẽeg-A, lɑ ɑ pɑɑm sɑgell ne Alkʋrãɑnã."},{"id":13,"translation":"N be karaas-waoogds pʋsẽ."},{"id":14,"translation":"N zẽk n yɩlge."},{"id":15,"translation":"N be mɑlεgs nusẽ."},{"id":16,"translation":"N yaa wagl n yaa sak-n-tũ-rãmba."},{"id":17,"translation":"B kãaba ninsaal kɩfre, a sõm-zɩɩlmã yĩnga."},{"id":18,"translation":"Yaa bõe la A naan ne-a?"},{"id":19,"translation":"Yaa mani la A naan ne-a n kord-a."},{"id":20,"translation":"Rẽnda poorẽ n yols a sorã t'ɑ yi ɑ mɑ wã pʋgẽ."},{"id":21,"translation":"Rẽ poorẽ t'A kʋ-a n kẽes a yaoogẽ."},{"id":22,"translation":"Rẽnda poorẽ, A sã n wa tʋlle, A na n yik-a lame."},{"id":23,"translation":"Pa woto ye! A pa tũ b sẽn sagl-a wã ye."},{"id":24,"translation":"Bɩ ninsaal ges a rɩɩbã, ɑ sẽn yɩt to-to."},{"id":25,"translation":"Tɩ Tõnd kiigda koomã ne kiigri."},{"id":26,"translation":"Rẽ poorẽ n pãrg tẽngã pãrgr tεkẽ"},{"id":27,"translation":"N buls a pʋgẽ bõn-bεεla."},{"id":28,"translation":"La sibã la yam-maasã (zẽ-biisi)."},{"id":29,"translation":"La Zaeentʋʋn (olɩvɩye) la tamar-tɩɩse."},{"id":30,"translation":"La pʋt sẽn tob bĩmm."},{"id":31,"translation":"La tɩ-biis la yamdo."},{"id":32,"translation":"Tɩ yaa wʋm-noog ne yãmb la y rũmsã."},{"id":33,"translation":"La tãs-kεgengã sã n wa."},{"id":34,"translation":"Raar ned sẽn na n zoe n bas a ma-biiga."},{"id":35,"translation":"La a ma, la a saamba."},{"id":36,"translation":"La a pag la a koamba."},{"id":37,"translation":"Ned fãa yell sεk-a-la raar-kãngã."},{"id":38,"translation":"Raar-kãngã, nems sẽn pɩnd bee be."},{"id":39,"translation":"N yaa sẽn laade, n yaa sẽn yolse."},{"id":40,"translation":"Nems me n be beenẽ n puk ne wubsgu."},{"id":41,"translation":"Sablem n lud-ba."},{"id":42,"translation":"Bãmbã la kɩfr-dãmbã n yaa nin-wẽnsã."}]},{"id":81,"verses":[{"id":1,"translation":"B sã n wa põd wĩndgã n lobge."},{"id":2,"translation":"Ãdsã sã n wa lʋɩtẽ."},{"id":3,"translation":"B sã n wa kẽnes tãmsã."},{"id":4,"translation":"B sã n wa maan yam-kaalg ne yʋgem tʋtsã."},{"id":5,"translation":"B sã n wa tigim we-rũmsã."},{"id":6,"translation":"B sã n wa yõgneg moagã."},{"id":7,"translation":"B sã n wa pẽneg yõyã ne b wõns n taabse."},{"id":8,"translation":"Tɩ kom-pugli b sẽn bus vɩɩsã B sã n wa sokd-bɑ."},{"id":9,"translation":"Yaa bõe beegr yĩng la b kʋ-ba ?"},{"id":10,"translation":"B sã n wa pʋɩ tʋʋmã karaase."},{"id":11,"translation":"Lɑ saagã sã n wa fõke."},{"id":12,"translation":"Lɑ B sã n wa widg Gεhɩɩme."},{"id":13,"translation":"Lɑ arzãnã B sã n wa pẽneg-ɑ."},{"id":14,"translation":"Yõor na bãng a sẽn tʋme."},{"id":15,"translation":"M wẽen ne ãd-solgdsã."},{"id":16,"translation":"Ãd-kẽnds sẽn menemd tɩ zĩigã sã n yẽegã."},{"id":17,"translation":"La ne yʋng t'a sã n wa limsi."},{"id":18,"translation":"La ne yibeoogo, t'a sã n wa vẽnege."},{"id":19,"translation":"Ad yẽnda (Alkʋrãɑnɑ) yaa Wẽnd goɑm tɩ Tẽn-tʋʋm ɑ Gɩbriil sẽn yaa wagellã tɑɑs-ɑ."},{"id":20,"translation":"Sẽn yaa pãng-kεgeng soaba, n tɑr ziir al-ʿars-zẽkdgã Soab nengẽ."},{"id":21,"translation":"N yaa b sẽn tũud a soaba, n leb n yaa bas-m-yam soaba."},{"id":22,"translation":"La yãmb tũud-n-taagã pa gãeeng ye."},{"id":23,"translation":"La hakɩɩka Tẽn-tʋʋmã yãa ɑ Gibriil sɑɑgã ween-n-vɩɩgã pʋgẽ."},{"id":24,"translation":"La ad a pa yɩ n na maan beed ne yel-soaandɩ wã ye."},{"id":25,"translation":"La a pa Sʋɩtãan b sẽn rig n zãag yolsgã gomd ye."},{"id":26,"translation":"La yaa yε la yãmb rabda?"},{"id":27,"translation":"A (Alkʋrãanã) pa yɩ rẽnda tẽegr ne bõn-naandsã."},{"id":28,"translation":"Ned ning sẽn wa n tʋlla yãmb pʋgẽ bɩ a tẽeg tɩrga."},{"id":29,"translation":"La yãmb pa tõe n tʋlla, rẽnda Wẽnd sã n tʋlla; bõn-naandsã Gʋʋndã."}]},{"id":82,"verses":[{"id":1,"translation":"Saagã sã n wa pãrge."},{"id":2,"translation":"La ãdsã sã n wa lʋɩtẽ."},{"id":3,"translation":"La moagã sã n wa pus n yek tɑɑbɑ."},{"id":4,"translation":"La kabɑ wã sã n wa bugsdẽ."},{"id":5,"translation":"Yõor na bãng a sẽn tʋm tɩ reng taoor la a sẽn tʋm tɩ yaoole."},{"id":6,"translation":"Yaa foo ninsaalã! Bõe n belg foom ne fo Soab wagellã,"},{"id":7,"translation":"Ning sẽn naana foo, n zems-f taab n tẽeg-f tɩrga?"},{"id":8,"translation":"Nɑɑnd ning A sẽn tʋll la A sigd foo."},{"id":9,"translation":"Pa woto ye! Y kɩɩsda Rolbã raare."},{"id":10,"translation":"La ad gũusdb n be yãmb zutu,"},{"id":11,"translation":"N yaa wagla, n yaa gʋlsdba."},{"id":12,"translation":"B mii yãmb sẽn tʋmdã."},{"id":13,"translation":"Ad manegdbã bee neema pʋga."},{"id":14,"translation":"La ad nin-wẽnsã bee Gεhɩɩm pʋgẽ."},{"id":15,"translation":"B kẽed-a lame Rolbã raare."},{"id":16,"translation":"La b pa na n tol n lill n bas-a ye."},{"id":17,"translation":"La bõe n wilg foo Rolbã raare?"},{"id":18,"translation":"Rẽ poorẽ, bõe n wilgd foo Rolbã raare?"},{"id":19,"translation":"Raar ning yõor sẽn pa so a yõ to ne baa fʋɩ; raar-kãngã, yellã bee ne Wẽnde."}]},{"id":83,"verses":[{"id":1,"translation":"Wɩɩbd be ne zãmbdbã."},{"id":2,"translation":"Bãmb sã n na n vug nebã nengẽ, b pidsdame."},{"id":3,"translation":"La b sã n na n vug n kõ nebã, ma b sã n na n make, b zãmbdame."},{"id":4,"translation":"Rẽ yĩnga bãmbã pa tẽed tɩ b na n yik-b lame lɑ?."},{"id":5,"translation":"Ra zɩsgã raarã."},{"id":6,"translation":"Raar ning nebã sẽn yikd n yãnese, bõn-naandsã Gʋʋnd yĩnga, tɩ b nɑ n geel b tʋʋmã."},{"id":7,"translation":"Pa woto ye! Ad nin-wẽnsã sebrã bee Sɩggiin tẽngrã pʋga."},{"id":8,"translation":"Bõe n wilgd foo Sɩggiine sẽn yɑɑ ɑ soɑbɑ?"},{"id":9,"translation":"Yaa sebr sẽn gʋls n sε, m pɑ toeemdẽ ye."},{"id":10,"translation":"Wɩɩbd be ne zĩri-be-nebã ra-kãng raare."},{"id":11,"translation":"Sẽn yagsd-b rolbã raarã"},{"id":12,"translation":"La ned pa yagsd-a, rẽnd maan-n-zʋʋg soab fãa sẽn yaa zũunuub soaba."},{"id":13,"translation":"B sã n karemd a zug Tõnd aayayã a yetame tɩ yɑɑ: \"pĩnd rãmb soɑlmɑ\"."},{"id":14,"translation":"Pa woto ye! Ad bũmb ning b sẽn tʋmã n lud b sũyã."},{"id":15,"translation":"Pa woto ye! Ad bãmb yaa b sẽn lill-b rãmbɑ ra-kãng raarã n yi b Soabã yãabo."},{"id":16,"translation":"Rẽ poorẽ, ad bãmba, b yaa gεhɩɩm Bugmã kẽedba."},{"id":17,"translation":"Rẽ poorẽ, b yet-b lame: \"yãoã la yãmb sẽn da yɩ n yagsdẽ wã\"."},{"id":18,"translation":"Pa woto ye! Nin-sõmã wã sεbã bee zĩ-zẽkdsẽ."},{"id":19,"translation":"Lɑ bõe n wilgd foo zĩ-zẽkdsã sẽn yɑɑ soɑbã?"},{"id":20,"translation":"Yaa karaas sẽn gʋls n sε, m pɑ toeemdẽ ye."},{"id":21,"translation":"Malεgs pẽtbã sεεt-a lame."},{"id":22,"translation":"Ad nin-sõmsã bee neema pʋgẽ."},{"id":23,"translation":"B bee gãasã (gatã) zut n getẽ."},{"id":24,"translation":"F bãngda b nemsẽ wã neemɑ wã tagmase."},{"id":25,"translation":"B yũnugd-b-la rã-yɩleng sẽn da page."},{"id":26,"translation":"A baasgã yaa misk, la rẽ pʋgẽ, bɩ põsdbã põs taab a yĩngɑ."},{"id":27,"translation":"La b gẽnegd-a-la ne Tasniim ko-nifri."},{"id":28,"translation":"Yaa ko nif tɩ nin-pẽtsã yũuda."},{"id":29,"translation":"Ad nin-wẽnsã b ra yɩɩme n laad sɩd-kõtbã."},{"id":30,"translation":"La b sã n pɩʋʋg-b la b sẽn yĩgisd-ba."},{"id":31,"translation":"La b sã n lebg n kẽng b zagsẽ wã, b lebgda ne kɩdengɑ tɩ b yaa wʋm-noog rãmba."},{"id":32,"translation":"La b sã n yã-ba, la b sẽn yete: \" ad bãmbã la menemdbã\"."},{"id":33,"translation":"La b yaool n pa tʋms-b tɩ b gũus-b ye."},{"id":34,"translation":"La rũndã, sɩd-kõtbã laada kɩfr-dãmbã."},{"id":35,"translation":"B bee b gãas zut n getẽ."},{"id":36,"translation":"Rẽ yĩnga b pa rol kɩfr-dãmb bũmb ning b sẽn da yɩ n tʋmdẽ wã?"}]},{"id":84,"verses":[{"id":1,"translation":"Saagã sã n wa pãrge."},{"id":2,"translation":"La a kεlg a Soabã n sɑk n tũ, la sεgda ne-a t'ɑ mɑɑn rẽ."},{"id":3,"translation":"La Tẽngã B sã n wa yãbg-ɑ."},{"id":4,"translation":"La a yiis bũmb ning sẽn be a pʋgẽ wã gilli, n lebg vɩʋʋgo."},{"id":5,"translation":"La a kεlg a Soabã n sɑk n tũ, lɑ rẽ sεgda ne-a."},{"id":6,"translation":"Foom ɑ ninsaala, fo yaa yaamsda n tʋg f Soabã nengẽ ne yaamse, n na n yεk-A"},{"id":7,"translation":"La ned ning b sẽn kõ a gaf ne ɑ rɩtgo."},{"id":8,"translation":"B na wa n gεεl-a geel-yol-yole."},{"id":9,"translation":"La a lebg n kẽng a zak rãmbẽ t'a sũur yaa sẽn noome."},{"id":10,"translation":"La ned ning b sẽn kõ a gaf a poor wεεngẽ."},{"id":11,"translation":"A na bool halkre."},{"id":12,"translation":"La b kẽes-a Sa-ɩɩr Bugmẽ."},{"id":13,"translation":"Ad yẽnda ra bee a zak rãmbẽ t'a sũur yaa noogo."},{"id":14,"translation":"Ad a ra tẽedame t'a kõn n tol n lebg ye."},{"id":15,"translation":"Pa woto ye! Ad a Soabã ra yaa Net ne-a."},{"id":16,"translation":"M wẽen ne zaabr zĩ-sobdã (sawat miidã)."},{"id":17,"translation":"La ne yʋngo la a sẽn tigim bũmb ningã."},{"id":18,"translation":"La ne kiuugã t'a sã n wa pidi."},{"id":19,"translation":"Y na pɩʋʋg alhaal-rãmba."},{"id":20,"translation":"La bõe n be ne bãmb tɩ b pa kõt sɩda."},{"id":21,"translation":"La b sã n karemd Alkʋrãan b nengẽ, b pa maan suguud ye۩."},{"id":22,"translation":"La neb nins sẽn kɩfl-bã yagsdame."},{"id":23,"translation":"La Wẽnd n mi bãmb yãɑdã sẽn tigim bũmb ningã."},{"id":24,"translation":"Bɩ f noog b sũur ne naon-zabdga."},{"id":25,"translation":"Rẽnda neb nins sẽn kõ-b sɩda, la b tʋm sẽn sõmbã, bãmb tara rolb sẽn pa wãagde."}]},{"id":85,"verses":[{"id":1,"translation":"M wẽen ne saagã sẽn tar kõom zĩisã. (sussã)."},{"id":2,"translation":"La ne pʋlengã raarã."},{"id":3,"translation":"La ne sεεt fãɑ (wɑlɑ Nɑbiyɑɑmã) la b sẽn sεεt a soab zugã (wɑlɑ ɑ poorẽ dãmbã)."},{"id":4,"translation":"B kãaba Ʋẖdʋʋd (bogdã) rãmbã."},{"id":5,"translation":"B widgɑ bugum beenẽ sẽn tar bõn-tugunds, n tusd sɩd-kõtbã n lubd beenẽ vɩɩse."},{"id":6,"translation":"Wɑkɑt ning b sẽn wa n zĩẽ a kɩrengã."},{"id":7,"translation":"La bãmb yaa kaset rãmbɑ ne b sẽn tʋmd sɩd-kõtbã."},{"id":8,"translation":"La b pa kisg-bɑ sã n pɑ b sẽn kɩs sɩd ne Wẽnd sẽn yaa Na-zɩsgã n yaa Pẽgr Naabã bɑlɑ."},{"id":9,"translation":"Sẽn so saasã la Tẽngã; lɑ Wẽnd yɑɑ bũmb ɑ fãa Seeta."},{"id":10,"translation":"Ad neb nins sẽn nams-b muumin-roapã la muumin-pogsã, rẽ poorẽ tɩ b pa tuubi, ad Gεhannem naong bee ne-ba, la naon-yõogdg leb n bee ne-ba."},{"id":11,"translation":"Ad neb nins sẽn kõ-b sɩdã la b tʋm sẽn sõmbã, Arzãn bee ne-ba, tɩ ko-sood zoet a tẽngrã, ad wãndã la paoong sẽn bedme."},{"id":12,"translation":"Ad fo Soabã yõkrã yaa kεgenga."},{"id":13,"translation":"Ad yaa Yẽ n sɩngd (naanegã) la A lebsdẽ."},{"id":14,"translation":"Yẽ la Yaafda n yaa Noanga"},{"id":15,"translation":"N yaa Al-ʿars-zɩsgã Soaba,"},{"id":16,"translation":"N yaa maand ne A sẽn rat fãa."},{"id":17,"translation":"Rẽ yĩnga tãpã kibar waa fo nengẽ?"},{"id":18,"translation":"a Fɩr-ʿaoon ne a Ṯamuud."},{"id":19,"translation":"La neb nins sẽn kɩfl-bã bee yagsg pʋgẽ."},{"id":20,"translation":"La Wẽnd yaool n gũbg-b-la gilli."},{"id":21,"translation":"A pɑ wɑla bãmb sẽn yetã ye, Ad a yaa Alkʋrãan-zɩsgo"},{"id":22,"translation":"N be walg b sẽn gũus pʋgẽ."}]},{"id":86,"verses":[{"id":1,"translation":"M wẽn ne saagã la ne yʋng pukdã (ãdgã)."},{"id":2,"translation":"La bõe n wilg foom, bõe la yʋng pukdã."},{"id":3,"translation":"Yaa ãd-witga."},{"id":4,"translation":"Ad yõor fãa, a tara gũusda."},{"id":5,"translation":"Bɩ ninsaal ges bõe la b naan ne-a."},{"id":6,"translation":"B naan-a lame ne ko-tusdga."},{"id":7,"translation":"A yita rɑo poorẽ ne pɑg kokolondẽ (yãoogã kõbɑ) sʋka."},{"id":8,"translation":"Ad Yẽnda yaa tõogd ne a lebsgo."},{"id":9,"translation":"Raar ning yεl-soondɩ sẽn na n vẽnege."},{"id":10,"translation":"T'a pa tar pãnga, a pa tar sõangda."},{"id":11,"translation":"La M wẽen ne saagã sẽn yaa sɑ-koom sikdã."},{"id":12,"translation":"La ne Tẽngã sẽn yaa pãrgdã."},{"id":13,"translation":"Ad yãoã yaa welgr koεεga."},{"id":14,"translation":"A pa reem ye."},{"id":15,"translation":"Ad bãmbã rabsda rabre."},{"id":16,"translation":"Tɩ Ma me rabsd rabre."},{"id":17,"translation":"Bɩ f yaoolg kɩfr-dãmbã, yaoolg-b bilfu, lɑ f rɑ yãg ne b nɑngã lɑ b hɑlkrã ye."}]},{"id":87,"verses":[{"id":1,"translation":"yɩlg f Sob-zẽkdgã yʋʋrã."},{"id":2,"translation":"Sẽn nɑɑnɑ ninsɑɑlã n zems a taabã."},{"id":3,"translation":"La sẽn kord-a bõn-nɑɑndsã b yɑlẽ gilli, n peeg-bɑ n tʋg sẽn nɑ zems ne-bɑ."},{"id":4,"translation":"Sẽn yiisda yamdã.(rũms wãmneg zĩiga)."},{"id":5,"translation":"N leb n wa maan-a t'a kʋɩ n sobge."},{"id":6,"translation":"M na n karmɑ foo tɩ f pa yĩm ye."},{"id":7,"translation":"Rẽnda bũmb ning Wẽnd sẽn wa n tʋllã; ad Yẽ n mi sẽn vẽnege, la bũmb ning sẽn solge."},{"id":8,"translation":"La D yols-f ne sẽn yɑɑ yol-yole ( dĩinɑ)."},{"id":9,"translation":"Bɩ f tẽeg tɩ tẽegrã sã n nafdẽ."},{"id":10,"translation":"Ned ning sẽn yaeesda nɑ tẽege."},{"id":11,"translation":"La zu-be-ned zãagd-a lame."},{"id":12,"translation":"Ning sẽn kẽed bug-kẽengã."},{"id":13,"translation":"Rẽ poorẽ a pa kiid a pʋgẽ, la a pa vɩɩmsd ye."},{"id":14,"translation":"Hakɩɩka sẽn yɩlga tɩlgame."},{"id":15,"translation":"La a Tẽeg a Soaba yʋʋr n pʋʋse."},{"id":16,"translation":"La bala yãmb yɩɩsda dũni vɩɩmã."},{"id":17,"translation":"La yaoolem raarã n sõmb n yɩɩde, n leb n yɩɩd ne paabo."},{"id":18,"translation":"Ad woto n be gaf-rãeemsẽ wã."},{"id":19,"translation":"A ɭbraahɩɩm ne a Musa gaf-rãmbẽ wã."}]},{"id":88,"verses":[{"id":1,"translation":"Rẽ yĩnga Buiidã (dũni yikrã) yẽsg taa foo?"},{"id":2,"translation":"Nems sẽn zur n ne yaalg bee raarã."},{"id":3,"translation":"N tʋm tʋʋm tood n yɑ, (b sẽn nɑms keelem)."},{"id":4,"translation":"N nɑ n kẽ Bugum sẽn tʋʋle."},{"id":5,"translation":"B yũnugd-a-la ko-nin-tʋʋlga."},{"id":6,"translation":"B pa tar rɩɩb rẽnda taksẽnego (gõose),"},{"id":7,"translation":"A pa nobsde, a leb n pa nafd n yi kom."},{"id":8,"translation":"Nens n be n bʋgs ra-kãng raarã."},{"id":9,"translation":"N yarb tʋʋmã."},{"id":10,"translation":"N be arzãn-zẽkdg pʋgẽ."},{"id":11,"translation":"B pa wʋmd gom-yood a pʋgẽ ye."},{"id":12,"translation":"Ko-nin sẽn zoet bee a pʋgẽ."},{"id":13,"translation":"Gads sẽn zẽk bee a pʋgẽ."},{"id":14,"translation":"La ko-teoods sẽn sεglge n rɩg."},{"id":15,"translation":"La zug-kʋgs sẽn tedge."},{"id":16,"translation":"La bõn-tɩʋʋds sẽn tẽese."},{"id":17,"translation":"Rẽ yĩnga b pa gete, wãn-wãn la b naan yʋgemde?"},{"id":18,"translation":"La saasã, wãn-wãn-to la b zẽk-a?"},{"id":19,"translation":"La tãmsã, wãn-wãn la b tilg-bɑ?"},{"id":20,"translation":"La Tẽngã, wãn-wãn-to la b yεdg-a?"},{"id":21,"translation":"Bɩ f tẽege, ad fo yaa tẽegd bala."},{"id":22,"translation":"Fo pa b modgd ye."},{"id":23,"translation":"Rẽnda ned ning sẽn gũd a kuidga n kɩfle."},{"id":24,"translation":"Tɩ Wẽnd nams-a ne naon-bedrã."},{"id":25,"translation":"Ad b lεbeng yaa Tõnd nengẽ."},{"id":26,"translation":"Rẽ poorẽ ad b geelg bee ne Tõndo."}]},{"id":89,"verses":[{"id":1,"translation":"M wẽen ne fagiri"},{"id":2,"translation":"La M wẽen ne yʋnd piigã (hɑgiimdã-kiuug rɑsen-pi rãeegã),"},{"id":3,"translation":"La ne yiib-n-dɩtga (sõt yiib-yiibu) la yiib-n-tõatga (lugum)."},{"id":4,"translation":"La ne yʋngã t'a sã n wa gũd kuidga."},{"id":5,"translation":"Rẽ yĩnga yεl nins sẽn togsã, wẽeneg bee be ne yam soab bɩ?"},{"id":6,"translation":"Fo pa yã wãn-wãn la fo Soabã maan a ʿAad-rãmba?"},{"id":7,"translation":"ɭram rãmb sẽn yaa zeng-raad rãmba (me-bεd rãmbɑ)"},{"id":8,"translation":"B sẽn pa naan b bilgr tẽmsã pʋga?"},{"id":9,"translation":"La Ṯamuud rãmb sẽn yaa neb nins sẽn pees pĩigã (tãmsã) ko-soogẽ wã?"},{"id":10,"translation":"La a Fɩr-ʿaoon sẽn yaa bay soabã?"},{"id":11,"translation":"Sẽn maan-b n zʋʋg tẽmsã pʋga."},{"id":12,"translation":"N wʋsg sãang a pʋgẽ."},{"id":13,"translation":"Tɩ b Soabã kiig b zug naong kõbg toor-toore."},{"id":14,"translation":"Ad fo Soabã yaa gũusda ( kordɑ)."},{"id":15,"translation":"La sã n yaa ne ninsaala, a Soabã sã n wa zarb-a n na n gese, n waoog-a, n neem-a, la a sẽn yete: \"mam Soabã waooga maam\"."},{"id":16,"translation":"La A sã n wa zarb-a, n weoog a rɩtlã a zugu, la a sẽn yete: \"mam Soabã yaala maam\"."},{"id":17,"translation":"Pa woto ye! Y pa waoogd kɩɩb ye."},{"id":18,"translation":"Y leb n pa pirsd taab ne ninbãan-neb rɩlgr ye."},{"id":19,"translation":"La y rɩt faadã ne kãas-n-dɩ."},{"id":20,"translation":"La y nong arzεkã nong-kεgenga."},{"id":21,"translation":"Pa woto ye! Lɑk Tẽn-gãngã sã n wa rãmb( bõgs) rãmbg tεkẽ."},{"id":22,"translation":"Tɩ fo Soabã wa, la malεgsã, rulg-rulga."},{"id":23,"translation":"Tɩ b wa ne Gεhanem bɑrɑɑrã; ra-kãng raare ninsaal tẽegdame, la tẽegr bεε ne-a?"},{"id":24,"translation":"A yetame: \"kɑeto, Mam sã n da maana neer tɩ reng taoore mam beoog vɩɩmã yĩnga, pɑ são\"."},{"id":25,"translation":"La ra-kãngã raarã, ned pa namsd wala A namsgã buud ye, ned baa a yembr me pa sẽbd wala A sẽbgrã buud ye"},{"id":26,"translation":"Ned bɑɑ ɑ yembr me pa sẽbd wala A sẽbrã ye."},{"id":27,"translation":"Yaa foo yõor sẽn tar bas-m-yam lɑ yĩn-yõgnego!"},{"id":28,"translation":"Leb f Soabã nengẽ, tɩ f yaa sẽn yɑr-A n yɑɑ b sẽn yard a soaba."},{"id":29,"translation":"Bɩ f kẽ Mam yemb-sõmsã pʋgẽ."},{"id":30,"translation":"La f kẽ Mam Arzãnã."}]},{"id":90,"verses":[{"id":1,"translation":"M na wẽend ne tẽn-kãngã!"},{"id":2,"translation":"Lɑ sɑkdɑ ne foo f sẽn mɑɑn fãɑ tẽn-kãngã (fo yɑɑ hɑlɑɑl ne tẽn-kãngã)."},{"id":3,"translation":"La M wẽen ne roagda, la a sẽn rog bũmb ningã."},{"id":4,"translation":"Sɩd la hakɩɩka D naana ninsaal t'a be yaams pʋgẽ."},{"id":5,"translation":"A tẽedame tɩ ned baa a yembr pa tõe-a ye."},{"id":6,"translation":"A yetame:\"M halka arzεk wʋsgo\""},{"id":7,"translation":"A tẽedame tɩ ned baa a yembr pa ne-a ye."},{"id":8,"translation":"Tõnd pa maan nin a yiib n kõ-a sɩdɑ?"},{"id":9,"translation":"La zɩlemd la no-bɩt a yiibu?"},{"id":10,"translation":"La M kãndg-a soy a yiibã?"},{"id":11,"translation":"A pɑ nɑ n gãndg gidrã (so-toogã) n pɑɑm n tɑ ɑrzãnɑ."},{"id":12,"translation":"La bõe n wilgd foo bõe la gidr gãndgre."},{"id":13,"translation":"Yaa yamb lodg n bas burkĩndi."},{"id":14,"translation":"Ma rɩlgre, kom raare."},{"id":15,"translation":"Kɩɩb sẽn yaa rog-pẽta."},{"id":16,"translation":"Ma nimbãan-ned (mɩskɩɩn) sẽn yaa tom-vũnumda ( tɑlgɑ)."},{"id":17,"translation":"Rẽ poorẽ a yɩɩme n be neb nins sẽn kõ-b sɩdã pʋgẽ, la b sagl taab ne sugri, la b sagl taab ne yolsgo."},{"id":18,"translation":"Bãmb la Rɩtg rãmba."},{"id":19,"translation":"La neb nins sẽn kɩɩs-b Tõnd tagmas-rãmbã, bãmb la goabgã rãmba."},{"id":20,"translation":"Bug võgendgɑ n be b zugẽ."}]},{"id":91,"verses":[{"id":1,"translation":"M wẽen ne wĩntoogã la a sõorã."},{"id":2,"translation":"La ne kiuugã t'a sã n wa pʋglg wĩndgã."},{"id":3,"translation":"La ne wĩntoogã t'a sã n wɑ vẽnege."},{"id":4,"translation":"La ne yʋng t'a sã n wa lut kiuugã."},{"id":5,"translation":"La ne saagã la bũmb ning sẽn me-a wã."},{"id":6,"translation":"La M wẽen ne Tẽngã la (Nɑɑb ning sẽn) yɑdgrã."},{"id":7,"translation":"La ne yõore, la bũmb (Nɑɑb) ning sẽn yõgen-a wã."},{"id":8,"translation":"t'A lεεms-a (yõorã) a kɩɩsgã la a wẽn-zoeerã!"},{"id":9,"translation":"Hakɩɩka ned ning sẽn yɩlg-a tɩlgame."},{"id":10,"translation":"La hakɩɩka! Ned ning sẽn rẽgem-a bõname."},{"id":11,"translation":"Samuud rãmb yagsame b kedgrã yĩnga."},{"id":12,"translation":"B sẽn wa n tʋms b zu-be-nedã."},{"id":13,"translation":"Tɩ Wẽnd Tẽn-tʋʋmã yeel-ba: \"gũus-y Wẽnd yʋgemdã la a yũnugrã."},{"id":14,"translation":"Tɩ b yags-a, n kõs yʋgemdã, tɩ b Soabã halk-b b zũnuubã yĩnga, n zems b sɩbgrã tɩ yɑɑ yembre ( m zemsb ne tẽngã)."},{"id":15,"translation":"A mɑɑnɑ rẽ n nɑms-bɑ, n pɑ yaeesd yell bɑɑ fʋɩ nɑ n wɑ yɩ ye."}]},{"id":92,"verses":[{"id":1,"translation":"M wẽen ne yʋngã t'a sã n wa lutẽ."},{"id":2,"translation":"La ne wĩndgã t'a sã n wɑ puki."},{"id":3,"translation":"La a sẽn naane, rao la paga."},{"id":4,"translation":"Ad yãmb tʋʋmã yaa toay-toaya."},{"id":5,"translation":"Rẽnd ned ning sẽn kõ la a zoe Wẽnde."},{"id":6,"translation":"La a kõ sõmã wã ( ɑrzãnã) sɩda."},{"id":7,"translation":"Tõnd na n yols-a-la ne yol-yole (ne ɑrzãn tʋʋmɑ)."},{"id":8,"translation":"La ned ning sẽn maan beed la a sek a menga."},{"id":9,"translation":"La a yags sõmbã (ɑrzãnɑ)."},{"id":10,"translation":"D na n yols-a-la ne tʋʋm-wẽnse tɩ sõmɑ yɩ toog ne-ɑ."},{"id":11,"translation":"La a arzεkã pa sεkd-a, t'a sã n wa halk ye."},{"id":12,"translation":"Ad kãndgrã bee ne Tõndo."},{"id":13,"translation":"La ad Yaoolmã la Rãeenmã yaa Tõnd n so."},{"id":14,"translation":"Tɩ M bugsa yãmb ne bugum sẽn witi."},{"id":15,"translation":"Pa kẽed-a, rẽnda zu-be-neda."},{"id":16,"translation":"Sẽn yagsa la ɑ gũd kuidga."},{"id":17,"translation":"La b na n zãag-a-la ne wẽn-zoεtã, (Abuubɑkɑr Aṣ-Ṣidiiƙ, Wẽnd yɑrd be ɑ yĩngɑ )."},{"id":18,"translation":"Sẽn kõta arzεkɑ n baood yɩlgre."},{"id":19,"translation":"La ned baa a yembr pa tar mɑɑn-neer ɑ nengẽ t'ɑ mɑɑnd n nɑ n dol ye."},{"id":20,"translation":"Rẽndame tɩ yaa a Soab-zẽkdgã yard baoob bɑlɑ."},{"id":21,"translation":"La a na wa n yard bũmb ning A sẽn rol-ɑ wã."}]},{"id":93,"verses":[{"id":1,"translation":"M wẽen ne sõore!"},{"id":2,"translation":"La ne yʋngã t'a sã n wa ligi."},{"id":3,"translation":"Fo Soabã pa bas-fo, A pa kisg-fo."},{"id":4,"translation":"Lɑ Yaoolmã lɑ sõma ne foom n yɩɩd Rẽenmã."},{"id":5,"translation":"La fo Soabã na wa n kõ-f tɩ f yardẽ."},{"id":6,"translation":"A pa mik foo tɩ f yaa kɩɩb t'A mobg-fo ( t'A kõ-f lɑlleg-zĩigɑ)?"},{"id":7,"translation":"La A mik foo tɩ f yaa Menemda, t'A kãndg-fo?"},{"id":8,"translation":"La A leb n mik foo tɩ f yaa talga, t'A sek-fo?"},{"id":9,"translation":"Rẽnd sã n yaa ne kɩɩba, ra modg-a ye."},{"id":10,"translation":"La sã n yaa ne bõosa, bɩ f ra tãs-a ye."},{"id":11,"translation":"La sã n yaa ne f Soabã neema wã, bɩ f yẽse."}]},{"id":94,"verses":[{"id":1,"translation":"Rẽ yĩnga Tõnd pa yalg fo yãoogã n kõ-fo?"},{"id":2,"translation":"La D rok fo zɩɩbã(zũnuub) n bas-fo?"},{"id":3,"translation":"Sẽn da zɩsga fo poorã?"},{"id":4,"translation":"La D zẽk fo yʋʋrã?"},{"id":5,"translation":"Bɩ f bãng tɩ yol-yol pʋgda keelmã."},{"id":6,"translation":"Ad yol-yol pʋgda keelmã"},{"id":7,"translation":"F sã n wa sε f tʋʋmã bɩ f yiki n nidg pãng ne f Soɑbã tũudum."},{"id":8,"translation":"La f maan yamleoog n tʋg f Soabã nengẽ."}]},{"id":95,"verses":[{"id":1,"translation":"M wẽen ne Tɩɩn (Kɑnkɑmɑ) la zaytʋʋne (kɑɑm-tɩɩgɑ) ."},{"id":2,"translation":"La M wẽen ne Sɩɩnɑɑ'ʋ tãngã."},{"id":3,"translation":"La M wẽen ne tẽn-kãngã (Mɑkɑ) sẽn yaa bas-m-yam tẽngã."},{"id":4,"translation":"Sɩd la hakɩɩka, Tõnd naana ninsaala, ne yagd sẽn yɩɩd sõmblem."},{"id":5,"translation":"Rẽ poorẽ D lεbs-a lame tẽngr rãmbã fãa tẽngre."},{"id":6,"translation":"Rẽnda neb nins sẽn kõ-b sɩda, la b tʋm tʋʋm-sõmsã. Ad be ne-bɑ, rolb sẽn pa wãagde."},{"id":7,"translation":"La bõe n kɩt tɩ fo yagsd Rolbã rɑɑre, fo sẽn yã A tõogã loogr poorẽ?"},{"id":8,"translation":"Rẽ yĩnga pa Wẽnd n yɩɩd bʋʋdbã fãa ne bʋʋd minim?"}]},{"id":96,"verses":[{"id":1,"translation":"Karem ne f Soabã yʋʋre, Soɑb ning sẽn naanã wã."},{"id":2,"translation":"A naana ninsaal n yi zɩ-pelle."},{"id":3,"translation":"Karem, tɩ fo Soabã n yɩɩd ne wɑoor lɑ kũuni."},{"id":4,"translation":"Soɑb ningɑ Sẽn wilg gʋlsg ne kaal-moogã."},{"id":5,"translation":"A wilga ninsaal bũmb ning a sẽn pa mi."},{"id":6,"translation":"Ka woto ye, ad ninsaal yaa kεdgda ( ɑ mɑɑndɑme n zʋg toɑgɑ)."},{"id":7,"translation":"A sã n yã t'a seka a menga."},{"id":8,"translation":"Ad lεbengã pata f Soabã nengẽ."},{"id":9,"translation":"F yãɑ yel-solemd sẽn le yɩɩd ned ning (Abʋʋgεhl) sẽn gɩdgde."},{"id":10,"translation":"Yambã (Mʋhɑmmɑd) t'a sã n wa pʋʋsdẽ?"},{"id":11,"translation":"Fo yãame sã n mikɑme t'ɑ sẽn gɩdgd-ɑ wã, sã n bee kãndgr zugu."},{"id":12,"translation":"Ma a sagla ne wẽn-zoεεga?"},{"id":13,"translation":"F yãame tɩ gɩdgdã sã n yagsame n gũd a zãn-kuidga."},{"id":14,"translation":"Rẽ yĩnga a pa bãng tɩ Wẽnd nee ɑ sẽn tʋmdã?"},{"id":15,"translation":"Pa woto ye! Lak t'a sã n pa tek n bas, D na n veo-ɑ-la ne rĩirã zoobdo."},{"id":16,"translation":"Pʋ-yagd sẽn yaa tudgd rĩir zoobdo."},{"id":17,"translation":"Bɩ a bool a zĩ-zĩidsẽ rãmba (sõsd-n-tɑɑsã)."},{"id":18,"translation":"Tõnd na n boola Zɑbɑɑnyɑt ( Mɑlεg toose)."},{"id":19,"translation":"Pa woto ye! Ra tũ-a ye, la f tiuuli (maan suguudu) la f bao pẽnegr ne Wẽnde."}]},{"id":97,"verses":[{"id":1,"translation":"Ad Tõnd sik-a-la (Alkʋrãɑnã) Kordgã yʋngo."},{"id":2,"translation":"La bõe n wilg foom bõe la kordg yʋngo?"},{"id":3,"translation":"Kordgã yʋng sõmblem yɩɩda kiis-tusri."},{"id":4,"translation":"Malεgsã ne Yõor ɑ Gibriil sigda a pʋgẽ, ne b Soabã sagelle, yell fãa yĩnga."},{"id":5,"translation":"Yẽ yaa tɩlgr hal n tãag Fɑgir pukri."}]},{"id":98,"verses":[{"id":1,"translation":"Sẽn kɩfl-bã, sẽn yɑɑ gafã rãmbã, la lagem-n-taarã rãmbã, pa yɩ n weel tɑɑb n bɑs kɩfendã, hal tɩ vẽnegrã wa wɑ b nengẽ."},{"id":2,"translation":"Tẽn-tʋʋm sẽn yi Wẽnd nengẽ n karemd sεb sẽn yɑɑ yɩlmɑ."},{"id":3,"translation":"Be a pʋgẽ gʋlsem sẽn tẽeg tɩrga."},{"id":4,"translation":"B sẽn kõ-b rãmb gafã pa weel taaba rẽnda vẽnegrã sẽn wɑ b nengẽ wã poorẽ."},{"id":5,"translation":"La b pa sagl-ba, rẽnda b tũ Wẽnde, tɩ b yaa dĩinã (tũudmã) yɩlgdb A yĩngɑ n yaa kɩlldb (gõdgdbɑ) n bɑsd lɑgem-n-tɑɑre, la b yalsd ne Pʋʋsgã, la b kõt Zaka, la ad rẽnda la dĩin sẽn tẽeg tɩrga."},{"id":6,"translation":"Ad neb nins sẽn kɩfl-bã, sẽn yi gafã rãmbẽ la lagem-n-taarã rãmbã, b bee Gεhannem Bugmã pʋgẽ, n yaa paadb a pʋgẽ, bãmb la bõn-naandsã fãa sẽn yɩɩd wẽnga."},{"id":7,"translation":"Ad neb nins sẽn kõ-b sɩdã, la b tʋm tʋʋm-sõmsã wã, bãmb la bõn-naandsã fãa sẽn yɩɩd sõma."},{"id":8,"translation":"B rolb b Soabã nengẽ, yɑɑ Arzãn sẽn yaa zĩndg zĩiga, tɩ ko-sood zoet a tẽngrã. B yaa paadb a pʋgẽ lae-lae, Wẽnd yard-b lame, tɩ b me yar-A. Rẽnda yaa ne ned ning sẽn yaees a Soabã."}]},{"id":99,"verses":[{"id":1,"translation":"Tẽngã sã n wa rĩms a rĩmsgã."},{"id":2,"translation":"Tɩ Tẽngã yiis a zɩɩbã."},{"id":3,"translation":"Tɩ ninsaalã yeele \"yaa bõe n tar-a?\""},{"id":4,"translation":"Raar-kãngɑ a togsda a kibayã."},{"id":5,"translation":"Ad fo Soabã n lεεms-a woto."},{"id":6,"translation":"Ra-kãngã dɑɑre, nebã yita kõbg toor-toore, tɩ b na n wilg-b b tʋʋmã."},{"id":7,"translation":"Rẽnd ned ning sẽn wa n tʋma sẽn paood to-to fãa, tɩ yaa sõma, a yãt-a lame."},{"id":8,"translation":"La ned ning sẽn wa n tʋma sẽn paood to-to fãa, tɩ yaa wẽnga, a yãt-a lame"}]},{"id":100,"verses":[{"id":1,"translation":"M wẽen ne wed-zoets sẽn vʋʋsd vʋʋs-tula (n vʋʋs n sεsdẽ)."},{"id":2,"translation":"Lɑ M wẽen ne wiidi nins sẽn zoete, tɩ b nɑ-bendã korsdẽ tɩ bug-pãrsã yitã."},{"id":3,"translation":"Lɑ M wẽen ne wiidi nins sẽn pigd (sãdgd) bεεbã yibeoogo."},{"id":4,"translation":"Tɩ b ruk wubsg zĩigẽ wã."},{"id":5,"translation":"Tɩ b kẽ (bεεbã) zãmã sʋk ne-ba."},{"id":6,"translation":"Ad ninsaal yaa sõm-zɩt ne a Soabã."},{"id":7,"translation":"La ad a yaa kaset-soab ne yẽ sẽn mɑɑn sõm-zɩɩlmã."},{"id":8,"translation":"La ad a yaa noang-kεgeng soab ne arzεkã."},{"id":9,"translation":"Rẽ yĩnga a ka nɑ n bãnge, b sã n wa bugs bũmb ning sẽn be yaadẽ wã, (tɩ ɑd yellã pɑ wɑ yẽ sẽn dɑ tẽedã)."},{"id":10,"translation":"La b vẽneg bũmb nins sẽn be yãadẽ wã."},{"id":11,"translation":"Ad b Soabã, A yaa Minim-zulung soɑb ne bãmb raar-kãngã."}]},{"id":101,"verses":[{"id":1,"translation":"Yel-Koagsdã!"},{"id":2,"translation":"koagsdã yɑɑ bʋgo?"},{"id":3,"translation":"La bõe n wildg foo koagsdã sẽn yaa soaba?"},{"id":4,"translation":"Yɑɑ raar ning nebã sẽn na n yɩ wala pilimpigd sẽn sãeege."},{"id":5,"translation":"Tɩ tãmsã lebg wala kõbd b sẽn yelge."},{"id":6,"translation":"Sã n yaa ned ning tʋʋm-sõng mɑgb sẽn zɩsgã."},{"id":7,"translation":"Yẽnda bee vɩɩm pʋg b sẽn yard-ɑ."},{"id":8,"translation":"La sã n yaa ned ning tʋʋm-sõms mɑgb sẽn yɩ faogɑ, tɩ wẽngã wil-ɑ."},{"id":9,"translation":"Rẽnd yẽ gãag (zĩndg) zĩig yaa (Hɑɑwɩ yɑ)."},{"id":10,"translation":"La bõe n wilgd foo bõe la yẽ?"},{"id":11,"translation":"Yaa bug-tʋʋlga."}]},{"id":102,"verses":[{"id":1,"translation":"Bɑo n yɩɩg tɑɑbɑ (Gees-taab) n liib yãmba n mɑɑn-y soɑglɑ."},{"id":2,"translation":"Hal tɩ y wa tʋg n kaag yaadã ( ne y sẽn nɑ n kɩ)."},{"id":3,"translation":"Pa woto ye! Y na wa n bãnge!"},{"id":4,"translation":"Rẽ poorẽ pa woto ye! Y na wa n bãnge!"},{"id":5,"translation":"Pa woto ye! Yãmb sã n da mii bãng-n-wãaka, (y kõon n mɑɑn soɑgl ne rẽ ye)."},{"id":6,"translation":"Lak y na yã Gεhɩɩmã."},{"id":7,"translation":"Rẽ poorẽ, lak y na yã-a ne nif vẽenega."},{"id":8,"translation":"Rẽ poorẽ b na sok yãmba, raar-kãng ɑ dɑɑre, neemã wã yelle."}]},{"id":103,"verses":[{"id":1,"translation":"M wẽen ne zãmɑɑnɑ."},{"id":2,"translation":"Ad ninsaala, a bee bõn pʋgẽ."},{"id":3,"translation":"Rẽnda neb nins sẽn kõ-b sɩda, la b tʋm tʋʋm-sõmse, la b sagl taab ne sɩdã la b sagl taab ne sugri."}]},{"id":104,"verses":[{"id":1,"translation":"Wɩɩbd be ne wɩt fãa sẽn yaa zangda."},{"id":2,"translation":"Ned ning sẽn tigima a arzεka, n tar a sõdbo (n sεgl-ɑ n bĩngi)."},{"id":3,"translation":"N sãmbdẽ t'a ligdã na n kɩtɑme t'ɑ duume."},{"id":4,"translation":"Pa woto ye! B na n loab-a-la neer neer Ḥʋṭama bugmã pʋgẽ!"},{"id":5,"translation":"La bõe n wilgd foo Ḥʋṭama sẽn yaa soaba?"},{"id":6,"translation":"Yaa Wẽnd bugum sẽn widgi."},{"id":7,"translation":"Sẽn rʋʋgd n likd hal sũyẽ."},{"id":8,"translation":"Yẽnda n na n fõgen-b zugu."},{"id":9,"translation":"Tɩ b be zeng-ra-lugds sẽn yɑɑ wogd pʋgẽ."}]},{"id":105,"verses":[{"id":1,"translation":"F pa bãng f Soabã sẽn maan wobgã rãmb to-to?"},{"id":2,"translation":"A pa maan b rabrã tɩ yaa zaalem."},{"id":3,"translation":"La A tʋms liuuli zãma zãmɑ b zugu."},{"id":4,"translation":"Tɩ b lobd-b ne kug-wʋmdɩ."},{"id":5,"translation":"T'A maan-b tɩ b lebg wala yamd sẽn wãb n wʋke."}]},{"id":106,"verses":[{"id":1,"translation":"Kʋraeys rãmb miningã yĩnga."},{"id":2,"translation":"B sẽn minim so-toakã, waood la tʋʋlg sasa, (ne bɑs-m-yɑm)."},{"id":3,"translation":"Bɩ b tũ Ro-kãngã (Mɑk Roogã) Soabã."},{"id":4,"translation":"Soab ningã sẽn rɩlg-b n yi kom, la A kõ-b bas-m-yam n yi yaeesa."}]},{"id":107,"verses":[{"id":1,"translation":"F pa yã ned ning sẽn yagsda Rolbã?"},{"id":2,"translation":"Yẽ la ned ning sẽn tusd kɩɩb tus-kεgenga (ɑ pɑ kõt-ɑ ɑ hɑkε wã ye)."},{"id":3,"translation":"A leb n pa pirsd ne nimbãan-ned rɩlgr ye."},{"id":4,"translation":"Rẽnd wɩɩbd be ne pʋʋsdba."},{"id":5,"translation":"Pʋʋsdb nins sẽn maand yam yaal-yaal ne b Pʋʋsgã tɩ wɑkatã yitɑ."},{"id":6,"translation":"Neb nins sẽn mɑɑnd tɩ-b-yã wã."},{"id":7,"translation":"La b mongd sõngr teedo."}]},{"id":108,"verses":[{"id":1,"translation":"Ad Tõnd kõo foom sõma wʋsgo."},{"id":2,"translation":"Bɩ f pʋʋs f Soabã yĩng la f kõse (kodge)."},{"id":3,"translation":"Ad fo gẽedã, yẽ vũun (boor) bal n wãage n yi sõmɑ buud fãɑ."}]},{"id":109,"verses":[{"id":1,"translation":"Yeele: \"yaa yãmb ɑ sõm-zɩtbã! ( kɩfendãmbã)"},{"id":2,"translation":"Mam pa na n tũ yãmb sẽn tũud bũmb ningã ye."},{"id":3,"translation":"Yãmb me pa tũudb bũmb ning mam sẽn tũudã ye."},{"id":4,"translation":"Ma me pa nɑ n yɩ tũud ne yãmb sẽn tũ bũmb ningã ye."},{"id":5,"translation":"Yãmb me pa tũudb ne bũmb ning mam sẽn tũudã ye."},{"id":6,"translation":"Yãmb ne y sorã ( dĩinã) y sẽn pɑsg-n-doglã), maam me ne m dĩin Wẽnd sẽn sik n kõ mɑɑmã."}]},{"id":110,"verses":[{"id":1,"translation":"Wẽnd sõngrã sã n wa wɑ, lɑ (Mɑk) Pɑkrã."},{"id":2,"translation":"Tɩ wɑ fo yã nebã tɩ b kẽed Wẽnd Dĩinã (Lɩslɑɑngã) sor pʋgẽ, zãma-zãma."},{"id":3,"translation":"Bɩ f yɩlg f Soabã ne A pẽgre, la f bõos-A gaafara, ad A yɩɩme n yaa tuubg Rεεgda."}]},{"id":111,"verses":[{"id":1,"translation":"A Abʋʋ Lahab nus a yiibã halkame, a pʋs n halkame."},{"id":2,"translation":"A arzεkã pa naf-a, a sẽn n tʋm n paam me (ka naf-a ye)."},{"id":3,"translation":"A na n kẽe bugum sẽn yɑɑ widib soɑbɑ ."},{"id":4,"translation":"La a pagã sẽn yaa ra-tʋkdã(n lobd gõosã Nɑbiyɑɑmã sorẽ)."},{"id":5,"translation":"Tɩ be ɑ yublẽ wã, tãoon-kεgems wĩiri, (n tɑt-ɑ n reed bugmẽ wã)."}]},{"id":112,"verses":[{"id":1,"translation":"Yeele: \"Yẽnda la Wẽnde, A yaa A Yend Tãɑ."},{"id":2,"translation":"Wẽnd la Tikr-Nɑɑbã (bõn-nɑɑndsã sẽn tikda soɑbɑ)."},{"id":3,"translation":"A pa roge, b pa rog-A."},{"id":4,"translation":"Mams-n-taag me baa a yembr ka ne-A ye\"."}]},{"id":113,"verses":[{"id":1,"translation":"Yeele : \"M kota gũudum ne yibeoog pẽrãgrã Soabã."},{"id":2,"translation":"N yi A sẽn nɑɑnã wẽnga."},{"id":3,"translation":"N leb n yi yʋng wẽng t`a sã n wa ligi."},{"id":4,"translation":"N leb n yi tɩ-sɑood-pogsã sẽn yɑɑ tʋbsdbã yoadã pʋgẽ wã wẽngɑ."},{"id":5,"translation":"N leb n yi sũ-kĩ-ned wẽnga, t'a sã n wa vẽnegd ɑ sũkĩirã."}]},{"id":114,"verses":[{"id":1,"translation":"Yeele: \"M kota gũudum ne nebã Wubdã."},{"id":2,"translation":"Sẽn yaa nebã Nɑɑbã."},{"id":3,"translation":"N yaa nebã Soabã."},{"id":4,"translation":"N yi yuus-yuus soabã wẽnga, sẽn yaa solg-toog soabã."},{"id":5,"translation":"Sẽn maanda yuus-yuus n ningd nebã sũyẽ wã."},{"id":6,"translation":"Sẽn be zĩn-dãmbẽ la nebẽ\"."}]}]
