[{"id":1,"verses":[{"id":1,"translation":"شروع مې ده په نامه د الله چې ډير مهربان او خورا بښونکی دی."},{"id":2,"translation":"ټولې ستاینې یوازې د هغه الله دي چې د ټولو کائناتو پالونکی دی."},{"id":3,"translation":"ډیر زیات مهربان او ښه بښونکی دی."},{"id":4,"translation":"د حساب او کتاب د ورځې څښتن دی."},{"id":5,"translation":"مونږ یوازې ستا عبادت کوو او یوازې له تا څخه کومک غواړو."},{"id":6,"translation":"مونږ ته روغه او سمه لیار وښایه."},{"id":7,"translation":"د هغو خلکو لیار چې تا پرې لورینه کړې ده، رټل شوي نه دي او لیار یې نه ده ورکه کړې."}]},{"id":2,"verses":[{"id":1,"translation":"الم"},{"id":2,"translation":"دا د الله کتاب دی هیڅ شک پکې نشته پرهیز ګارانو ته لار ښوونکی دی."},{"id":3,"translation":"هغوی چې په غیبو ایمان راوړي لمونځونه ودروي او زمونږ د ورکړي مال ځينې برخه خیراتوي."},{"id":4,"translation":"او هغه کسان چې ایمان راوړي په هغه کتاب چې تاته نازل کړای شویدی او په هغو کتابونو هم ایمان راوړي چې له تا څخه وړاندې نازل شوي دي او په آخرت پوخ باور لري ( چې خامخا راتلونکی دی)"},{"id":5,"translation":"دا ډول خلک د خپل رب له لورې په سمه او روغه لیار دي. او همدا خلک خلاصیدونکي دي."},{"id":6,"translation":"بې شکه کافرانو ته دا خبره یوه ده چې ته يې وډاروې او که ویې نه ډاروي ایمان نه راوړي."},{"id":7,"translation":"الله پاک د هغوی په زړونو او غوږونو مهر لګولی دی. او په سترګو یې پرده ده، او هغوی د خورا سختې سزا وړ دي."},{"id":8,"translation":"ځينې خلک داسې هم شته چې وايي: مونږ په الله او د آخرت په ورځ ایمان راوړی دی، خو( د حقیقت له مخې) هغوی مؤمنان نه دي."},{"id":9,"translation":"له الله او مؤمنانو سره يې غولونه را اخیستې خو په واقعیت کې خپل ځانونه په خپله غولوي. خو په دې نه پوهیږي."},{"id":10,"translation":"د هغوی په زړونو کې ناروغي ده الله پاک نوره هم ورته زیاته کړه. او د هغو درواغو په بدل کې چې دوی يې وايې دردونکی عذاب یې په برخه دی."},{"id":11,"translation":"او کله چې هغوی ته وویل شول چې: په ځمکه کې فساد مه کوئ هغوی وویل چې یقینا مونږ اصلاح کوونکي یو."},{"id":12,"translation":"پام ولرئ په حقیقت کې همدوي فساد کوونکي دي خو نه پوهیږي."},{"id":13,"translation":"او کله چې هغوی ته وویل شول چې: لکه څنګه چې نورو خلکو ایمان راوړی تاسې هم ایمان راوړئ نو هغوی ځواب ورکړ چې ایا مونږ د ساده ګانو او کم عقلانو په شان ایمان راوړو؟ خبر اوسئ! چې د دوی کم عقلي او ساده توب پخه خبره ده. خو دوی نه پوهیږي."},{"id":14,"translation":"او کله چې له مسلمانانو سره یو ځای شوي نو وايې چې مونږ مسلمانان یو. او چې له خپلو شیطانو مشرانو سره یوازې شوي نو بیا وايې چې په اصل کښې مونږ له تاسې سره یو. له دې خلکو سره یوازې ملنډې او ټوکې کوو."},{"id":15,"translation":"الله پاک د ټوکو جزا ورکوي او په سرغړونه کې وخت ورکوي چې سرګردانه او لالهانده پکې وګرځي."},{"id":16,"translation":"دغو خلکو د هدایت په بدل کې بې لیاري راونیوه، خو په تجارت کې يې ګټه ونه کړه، او نه په روغه لیار دي."},{"id":17,"translation":"ددی منافقانو مثال هغه چا ته ورته دی چې: اور یې بل کړی وي، چې چاپیریال یې ورته روښانه کړي، الله پاک ترې رڼا واخلي او په داسې تیارو او تروږمیو کښې یې پریږدي چې هیڅ ورته نه ښکاري."},{"id":18,"translation":"دوی کاڼه، ګونګیان او ړانده دي نو ځکه بیرته نه راستنیږي."},{"id":19,"translation":"یا یې مثال د هغه چا په شان وګڼئ چې د تورو تیارو، درزهار او پړکار په مینځ کې اسمانې زورور باران راګیر کړي وي. له ډاره په غوږونو کې ګوتې ننه باسي چې تندري اوازونه یې مرګ ته ونه لیږدوي او کافران له هر لورې د الله پاک په ولکه کې دي."},{"id":20,"translation":"ژر ده چې بریښنا یې په خورا چټکۍ سره د سترګو نظر والوزوي ـ کله هم چې بریښنا ورته رڼا وکړي، نو قدمونه پکې اخلي او چې تیاره پرې خپره کړي نو هک پک ولاړوي. که چیرې د الله پاک خوښه شوی وای چې کاڼه او ړانده یې کړي نو داوریدو او لیدو توان به یې پوخ ترې اخیستی وای، باوري خبره همدا ده چې الله پاک د هر څه توان لري."},{"id":21,"translation":"ای خلکو! د هغه رب ستاینه او عبادت وکړئ چې تاسې او له تاسې څخه وړاندې ټول خلک یې پیدا کړي دي، ستاسې د خلاصون هیله یوازې په همدې ډول کیداې شي."},{"id":22,"translation":"هغه ذات چې ستاسې لپاره یې ځمکه وغوړوله، اسمان یې چت جوړ او له بره څخه یې اوبه راښکته کړې. په اوبو سره یې ستاسې د خوراک لپاره ډول ډول میوې راوښکلې، نو باید تاسې هم له الله پاک سره نور څیزونه برخه من ونه ګرځوئ. او تاسې ښه پوهیږئ( چې هیڅ شی له الله سره برابر نه دي)."},{"id":23,"translation":"او که چیري تاسې په هغه قران کې چې مونږ په خپل بنده( محمد صلی الله علیه وسلم) نازل کړی شک من یاست؟ نو هغه ته ورته یو سورت جوړ کړئ ـ که تاسې رښتیني یاست نو پرته له الله چې څومره ملاتړي لرئ ټول راوغواړئ."},{"id":24,"translation":"نو که دا مو په توان نه وه او باور لرم چې هیڅکله به یې توان ترلاسه نه کړئ نو له هغه اور څخه ځانونه وژغورئ چې خلک او ډبرې به یې سونګ وي چې د کافرانو لپاره تیار شوی دی."},{"id":25,"translation":"او هغو کسانو ته چې ایمان یې راوړی او نیک کارونه یې کړي د هغو جنتونو زیری ورکړه چې( دونو او ماڼیو) لاندې به یې ویالې روانې وي کله هم چې په جنتیانو د جنت کومه میوه خوړل کیږي نو دوی به وایې چې: دا خو همغه ده چې لږ وړاندې هم په مونږ خوړل شوې وه( دا ځکه چې) په جنت کې به دوی ته یو بل ته ورته میوې ورکول کیږي او هم به یې هلته پاکې ښځې په برخه وي او تل تر تله به پکې اوسیږي."},{"id":26,"translation":"الله پاک له دې خبرې څخه شرم نه کوي چې د کومې خبرې د بیانولو لپاره د ماشي او یا له ماشي څخه هم د کوم کوچني څیز مثال راوړي ـ نو مؤمنان پوهیږي چې دا مثال د الله جل جلاله له لورې رښتینی مثال دی او کافران وايي: له دې مثالونو سره د الله څه کار دی؟ الله پاک په همدی یوه کار ډیر خلک بې لیارې کوي او ډيرو نورو ته لیار ښايې. بې لیاري( او ګمراهي) یواې د فاسقانو په برخه ده."},{"id":27,"translation":"هغوی چې له الله سره تړلې وعدې ماتوي او هغه اړیکې پرې کوي چې الله پاک یې د ټینګښت غوښتنه کړې ده. او هم په ځمکه کې فساد خپروي. هو! دا خلک پاخه تاوانیان دي."},{"id":28,"translation":"څرنګه په هغه الله کافران کیږئ چې مړه واست ژوندي يې کړئ بیا به مو مړه او بیا به مو را ژوندي کړي او بیرته به هغه ته وروستل شئ."},{"id":29,"translation":"دا هغه ذات دی چې د ځمکې ټول څیزونه یې ستاسې لپاره پیدا او بیا یې د اسمان جوړښت ته مخه کړه اووه اسمانونه یي جوړ کړل. او همدی په هر څه پوه دی."},{"id":30,"translation":"او هغه وخت را یاد کړه چې ستا رب پرښتو ته وویل : چې زه په ځمکه کې د یوه خلیفه پیداکوونکی یم. پرښتو وویل: ایا تاسې په ځمکه کې داسې څوک خلیفه ټاکئ چې هغه به پکې ګډوډي جوړوي او وینې به تویوي؟ په داسې حال کې چې مونږ ستا تسبیح سره له ثنا وایو او تا په پاکئ سره یادوو. الله پاک وفرمایل: په یقین سره زه په هغه څه پوهیږم چې تاسې پرې نه پوهیږئ."},{"id":31,"translation":"الله پاک د ټولو شیانو نومونه ادم علیه السلام ته وښوول او بیا یې همغه شیان ملائکو ته وړاندې او ورته يې وویل: ووايې ددې شیانو نومونه؟ که تاسې رښتینې یاست."},{"id":32,"translation":"پرښتو وویل: بشپړه پاکي یوازې ستا ده مونږ یوازې په هغه څه پوهیږو چې تا راښوولي دي. ته پوهیږي او د حکمت خاوند یې."},{"id":33,"translation":"الله پاک وفرمایل: ما تاسې ته نه وو ویلي چې د اسمانونو او ځمکې نالیدلي شیان ماته معلوم دي او هغه څه هم راته ښکاره دي چې تاسې يې څرګندوئ او یا يې پټوئ."},{"id":34,"translation":"( او هغه وخت هم را په زړه کړه) کله چې مونږ ملائکو ته وویل چې : ادم ته سجده وکړئ ټولو سجده وکړه او اداب یې پرځای کړل خو یوازې ابلیس مخ واړاوه، لویې یې وکړه او له پخوا له کافرانو څخه وو."},{"id":35,"translation":"او مونږ وویل: ادمه ! ته او ښځه مو په جنت کې اوسئ. هر څه مو چې خوښ وي ښه پریمانه یې خورئ خو یوازې دغې( یوې) ونې( غنم یا انګور) ته مه نژدې کیږئ که نه نو تاسې دواړه به هم د تیري کوونکو په کتار کې راشئ."},{"id":36,"translation":"هغه وو چې ادم او ښځه یې شیطان وښویول او له هغو نعمتونو څخه یې چې دوی پکې وو وایستل. نو مونږ ورته وویل: ښکته شئ! تاسې به ځينې د ځینو نورو دښمنان یاست. او په ځمکه کې تر یو وخته ستاسې د اوسیدنې او ګټې وټې بندوبست شوی دی."},{"id":37,"translation":"بیا ادم له خپل رب څخه څو دعاء ګانې زده کړې او د همغو دعاء ګانو له کبله یې الله پاک توبه ومنله. بې شکه چې الله پاک ډير ښه توبه منونکی او مهربان دی."},{"id":38,"translation":"مونږ ورته وویل: له جنت څخه ټول ولاړ شئ نو که زما له لورې کومه لیار ښوونه درغله نو چا چې زما لیار ښوونه منلې وي هغوی به له ډار او غمونو څخه وژغورل شي."},{"id":39,"translation":"او چا چې مننه نه وي کړي او زما ایاتونه یې درواغ ګڼلې وي نو اور ته به ور ځي او د تل لپاره به پکې وي."},{"id":40,"translation":"اې بنې اسرائیلو! زما هغه پیرزوینې چې په تاسې مې کړي دي را یادې کړئ او له ما سره مو کړی تړون پوره کړئ. زه به خپل هغه تړون چې له تاسې سره مې کړی دی پوره کړم. او یوازې له ما څخه وډارشئ."},{"id":41,"translation":"او هغه کتاب ومنئ چې ما نازل کړی دی او له تاسې سره په لاسونو کې د پروت کتاب تائید کوي او باید چې ددې کتاب د نه منونکو مخکښان نشئ او نه زما په ایتونو لږې پیسې ترلاسه کړئ. او یوازې زما له عذاب څخه ځانونه وژغورئ."},{"id":42,"translation":"حق له باطل سره مه ګډه وئ. او نه حق پټ کړئ په داسې حال کې چې تاسې ښه پوهیږئ چې( حق کوم او باطل کوم دی؟)."},{"id":43,"translation":"لمونځونه وکړئ. او زکاتونه ورکړئ او له رکوع کوونکو سره یو ځای رکوع وکړئ."},{"id":44,"translation":"ایا دا هم کوم کار دی چې خلک د نیکۍ په لوربلئ او خپل ځانونه مو هیر کړي دي؟ او همدا تاسې کتاب هم لولئ ( چې هلته یې په دې هکله څومره د قهر خبرې کړي دي) عقل مو ولي په کار نه اچوئ."},{"id":45,"translation":"د صبر او لمانځه په خپلولو سره ځانونه پیاوړي کړئ. هو! دا یو دروند کار دی خو په عاجزۍ کوونکو دروند نه دی."},{"id":46,"translation":"پر هغوی چې پوخ باور یې وي چې: یوه ورځ به مړه او الله ته به ورتاویږي."},{"id":47,"translation":"ای بني اسرائیلو! زما هغه لورینه در یاده کړئ چې په تاسې مې کړې او تاسې مې د خپلې ( زمانې) پر ګردو خلکو غوره کړي واست."},{"id":48,"translation":"او د هغې ورځې له ستونزو څخه وډارشئ چې هیڅوک به له هیچا څخه هیڅ شی نشي لرې کولای او نه به د چا په هکله سپارښتنه منل کیږي او نه به ترې د ستونزو په بدل کې تاوان اخیستل کیږي او نه به ورسره څوک لاس کولای شي."},{"id":49,"translation":"او هغه وخت هم در په زړه کړئ چې مونږ تاسې د فرعونیانو له سختو او ناورینو عذابونو خلاص کړئ، ستاسې نران به یې وژل او ښځینه به یې ژوندۍ پریښوولې، دا کار ستاسې د رب له لورې یو لوی ازمیښت ؤ."},{"id":50,"translation":"او هغه وخت هم در یاد کړئ چې د سیند اوبه مې درباندې جلا، جلا، تاسې مې خلاص او فرعونیان مې ټول ستاسې په وړاندې په اوبو کې ډوب کړل."},{"id":51,"translation":"او هغه وخت هم در په یاد کړئ چې مونږ له موسی علیه السلام سره ( ۴۰) شپې وعده وکړه تاسې دده له تګ وروسته خوسی په الوهیت ونیو، او یوه لوی تیري ته مو ملا تړلې وه."},{"id":52,"translation":"بیا مونږ له دې وروسته هم بښنه درته وکړه کیدای شي چې تاسې ښګڼه ومنئ."},{"id":53,"translation":"او هغه وخت هم در په زړه کړئ چې مونږ ستاسې د لیار موندلو په تکل موسی ته تورات او د حق او باطل ترمینځ جلا کوونکې نښې ورکړې."},{"id":54,"translation":"او هغه هم رایاد کړئ چې موسی خپل قوم ته وویل : زما قومه! د خوسې په اله منلو سره تاسې په خپلو ځانونو ډیر تیری کړی دی، نو اوس خپل رب ته توبه وباسئ خپل ځانونه ووژنئ همدا کار ستاسې د رب په وړاندې ستاسې په ګټه دی، هغه وه چې ستاسې توبه یې ومنله، بې شکه چې الله پاک ښه توبه منونکی او ډیر مهربان دی."},{"id":55,"translation":"او هغه وخت هم را په زړه کړئ چې تاسې وویل: ای موسی! مونږ به هیڅکله په تا ایمان رانه وړو تر څو الله پاک په ډاګه وګورو، نو هغه وو چې تاسې ورته کتل او ناببره د مرګ په خوله کې ورپریوتئ."},{"id":56,"translation":"بیا هم مونږ له مرګ وروسته بیرته را ژوندي کړئ کیدای شي ښیګڼه ومنئ."},{"id":57,"translation":"او د وریځې سیوری مې درباندې جوړ او من او سلوی مې درته راښکته او درته مې وویل چې زما له لورې در کړی شوی پاک خوراک وخورئ په مونږ یې هیڅ تیری نه و کړی، خو له خپلو ځانونو سره یې بد کړي و."},{"id":58,"translation":"او هغه وخت هم را په یاد کړئ چې: مونږ وویل: دې کلې ته ولاړشئ او هلته مو چې څه خوښه وي ښه پریمانه یې خورئ او په دروازه باندې د سجدې او زارۍ په حال کې چې ( زمونږ ګناهونه وبښه) به مو په خولو وي ورننوځئ، نو مونږ به ستاسې ګناهونه وبښو او د نیکانو برخه به ور زیاته کړو."},{"id":59,"translation":"خو ظالمانو هغه خبره چې ورته ویل شوې وه بدله کړه( او له دې چیغو سره ورننوتل چې غنم غواړو) نو مونږ هم په تیري کوونکو د هغوی دمخ اړونې او سرغړونې له کبله له اسمان څخه سخت عذاب راښکته کړ."},{"id":60,"translation":"او هغه وخت را په زړه کړه چې موسې ( علیه السلام) د خپل قوم لپاره اوبه وغوښتې مونږ ورته وویل: هغه ډبره په خپله امسا ووهه، کله یې چې ډبره ووهله نو دولس چینې ترې وخوټیدي، هرې ډلې خپله خپله چینه او ګودر وپیژندلو، مونږ ورته وويل: د الله درکړای شوې روزي وخورئ او وڅښئ خو په ځمکه کې د فساد او ګډوډۍ هڅه مه کوئ."},{"id":61,"translation":"او هغه وخت هم را په زړه کړئ چې تاسې موسی ته وویل: مونږ به نور هر ګز په یو ډول خوراک صبر ونه کړو، له خپل رب څخه دې وغواړه چې مونږ ته هغه څه راکړي چې ځمکه یې زرغونوي، لکه ترکاري، بادرنګ، ترئ، اوږه، غنم، نسک، او پیاز، موسی ورته وویل: ایا ناڅیز اخلئ او غوره له لاسه ورکوئ؟ ( نو که ستاسې همدا خوښه وي) یوه ښارته ښکته شئ دغه څیزونه چې تاسې يې غواړئ هلته به په لاس درشي، هلته پري سپکاوي او تش لاسي مسلط او دالله په قهر او غضب اخته شول، ځکه چې د الله له ایتونو څخه یې مخ اړاو، او په ناروا سره یې پیغمبران وژل، او ځکه چې: سرغړونه یې کړې وه او له ټاکلو پولو څخه یې وړاندې پل اخیسته."},{"id":62,"translation":"باور ولرئ هغه څوک چې مؤمنان دي که یهودیان، نصارا او یا صابیان، که هر چا په الله او د اخرت په ورځ ایمان راوړی او غوره عمل يې کړی وي، نو د الله جل جلا له په نزد ورته اجر او ثواب دی نه به پرې ډار وي او نه غم."},{"id":63,"translation":"او یاد کړئ هغه وخت چې مونږ له تاسې څخه تړون واخیست او د طور غرمې پر تاسې له پاسه رانسکور او درته مې وویل چې: کوم دین او لارښوونې چې مونږ تاسې ته درکړي په کلکه یې ونیسئ او څه چې درته وايې خپل يې کړئ نو ښايې تاسې ځانونه( له ګناهونو څخه) وژغورئ."},{"id":64,"translation":"بیا تاسې تړون ته شاه کړه نو که الله درباندې نه وای مهربان شوی او لورینه یې درسره نه وای کړې نو خامخا به زیانمن شوی واست."},{"id":65,"translation":"او تاسې خپل هغه خلک ښه وپیژندل چې د شنبې په ورځي یې سرغړونه کوله نو ځکه مونږ ورته وویل : شئ سپک او خوار بیزوګان."},{"id":66,"translation":"دا وړ عذاب مونږ د همغې زمانې اوسیدونکو او د راتلونکو نسلونو لپاره پند وګرځاو او د پرهیز ګارانو لپاره نصیحت."},{"id":67,"translation":"او هغه وخت هم را په زړه کړئ چې موسی خپل قوم ته وویل: الله پاک تاسې ته امر کوي چې یوه غوا حلاله کړئ د قوم خلکو یې وویل: ته اوس له مونږ سره ټوکې کوې؟ او پر مونږ ملنډې وهې؟ موسی علیه السلام وویل: زه الله پاک ته پناه ور وړم چې د ناپوهانو په څیر خبرې وکړم."},{"id":68,"translation":"قوم یې وویل: نو اوس له خپل رب څخه مونږ ته معلومات ترلاسه کړه چې کوم ډول غوا پکار ده؟ موسی وویل : الله فرمايي چې دا غوا باید نه ډیره زړه وي او نه ډیره وړه ددې دواړو په مینځ کې دې وي لنډه دا ده چې څه درنه غوښتل شوي هغه وکړئ."},{"id":69,"translation":"قوم یې وویل: له رب څخه دې دا هم راته معلومه کړه چې رنګ به یې څه ډول وي؟ موسی وویل: بې شکه چې الله فرمايې چې تکه ژیړ رنګه غوا ده د کتونکو سترګې پرې خوږیږي."},{"id":70,"translation":"قوم یې وویل: له خپل رب څخه دې دا هم راته معلومه کړه چې: څه خیل غوا ده؟ غوا په مونږ ګډه و‌ډه شوې ده او که دالله خوښه وي نو ژر به لیار مینده کړو."},{"id":71,"translation":"موسی وویل: بې شکه الله فرمایې یوه داسې غوا ده چې ستړې شوي نه ده چې ځمکي ېې اړه ولې وي، او یا یې اړهټونه تاو کړي او کښتونه یې خړوبه کړي وي پاکیزه، روغه رمټه بې داغه غوا ده، قوم یې وویل اوس دې پوره او بشپړه خبره وکړه غوا یې حلاله کړه خو داسې نه بریښیدل چې دا کار یې کړی وای."},{"id":72,"translation":"او هغه وخت را په زړه کړئ چې تاسې یو سړی وواژه نو بیا سره په اختلاف کې شوئ چې چا مړ کړی دی؟ خو الله هغه خبرې بربنډوي چې تاسې یې پټوئ."},{"id":73,"translation":"کله چې غوا حلاله شوه نو مونږ وویل: اوس د غوا په یوه اندام سره مړی ووهئ او وګورئ چې په همدې ډول الله مړي را ژوندي کوي او تاسې ته د خپل واک نښې درښايې چې عقل مو په کار واچوۍ."},{"id":74,"translation":"له دې وروسته ستاسې زړونه د ډبرې په شان سخت شول، بلکې له ډبرې څخه هم ډير سخت او کلک، ځکه چې ډبرې ځینې هغه دي چې :ویالې ترې بهیږي او ځینې یې پړکې چوي او اوبه ترې را وځي او ځینې یې د الله له ډار څخه رغړي، الله ستاسې له کړنو څخه ناخبره نه دی."},{"id":75,"translation":"ای مؤمنانو! تاسې لا اوس هم هیله من یاست چې دوی به ستاسې دین در سره ومنئ؟ او په دوی کې داسې خلک هم وو چې د الله کلام به یې واورید او ښه به پرې پوه شول بیا به یې ګوتې پکې وهلې او پوهیدل به چې ناوړه کار کوي."},{"id":76,"translation":"او کله چې له مؤمنانو سره یو ځای شي نو وايې چې: مونږ هم ایمان راوړی او چې په خپلو مینځونو کې شي نو یو بل ته وايي: تاسې مسلمانانو ته هغه خبرې کوئ چې الله جل جلاله یوازې تاسې ته ښکاره کړې؟ تر څو بیا د الله په وړاندې تاسې په خپلو خبرو ملامته کړي، ایا په خبره نه پوهیږئ."},{"id":77,"translation":"نو ایا دوی نه پوهیږي چې بې شکه الله ته هغه معلوم دي چې دوي یې پټوي او هغه هم چې دوي يې ښکاره کوي."},{"id":78,"translation":"ځینې یې نالوسته دي په کتاب( تورات) نه پوهیږي خو یوازې په هیلو او ارزوګانو ښه پوهیږي، او ټول کار یې په اټکل ولاړ دی."},{"id":79,"translation":"نو هغو ته هلاکت دی چې یو شی په خپل لاس ولیکي او بیا وايي چې دا د الله پاک رالیږلې لیکنه ده، تر څو په دې توګه ډیرې لږې پیسې تر لاسه کړي نو د دوي د لاسونو د لیک له کبله ورته هلاکت دی، او هم ورته هلاکت دی د هغوی د نا څیزې ګټې له کبله."},{"id":80,"translation":"دوی دا هم وایې چې مونږ ته اور نه رسیږي خو بیا هم که چیرې اور وي نو یو څو د ګوتو په شمیر ورځې به وي. محمده! ( صلی الله علیه وسلم) ورته ووایه که له الله څخه مو په دی برخه کې کومه وعده تر لاسه کړي وي نو هغه بیا له خپلې وعدې څخه هیڅکله نه تیریږي او که په الله پورې هغه څه تړئ چې تاسې هم پرې نه پوهیږئ."},{"id":81,"translation":"نه هر ګز نه بلکې هر چا چې یو بد کار( ګناه او شرک) وکړ او بیا یې دا ګناه هومره ډیره شي چې چاپیریال یې ټول ونیسي نو دا ډول خلک د اور انډیوالان دي او د تل لپاره به پکې پاتې شي."},{"id":82,"translation":"او هغو کسانو چې ایمان راوړی، او نیک کارونه ئې کړي نو دوي د جنت انډیوالان دي او د تل لپاره به په جنت کې اوسیږي."},{"id":83,"translation":"او هغه وخت را په زړه کړئ چې مونږ له بني اسرائیلو څخه ژمنه واخیسته چې پرته له الله څخه به د بل هیچا او هیڅ شي عبادت نه کوئ او د مور او پلار، خپلوانو، یتیمانو او بې وسانو سره به نیکي کوئ او ټولو خلکو ته به غوره خبرې کوئ او لمونځونه به په بشپړ ډول ادا کوئ او زکاتونه به ورکوئ، خو ستاسو له لږو خلکو څخه پرته نورو ټولو(تړون) ژمنه ماته او د بیرته راستنیدلو په تکل کې نه یاست."},{"id":84,"translation":"او هغه هم را په زړه کړئ چې مونږ له تاسې څخه ژبه(ژمنه) واخیسته چې یو به دبل وینې نه تویوئ او نه به یو بل له خپلو کورونو څخه وباسئ بیا تاسې دا خبره ومنله او همدا اوس هم ددې خبرې شاهدي ورکوۍ."},{"id":85,"translation":"خو بیا همدا تاسې هغه خلک یې چې یو بل سره وژنۍ او یو بل له خپلو کورونو څخه وباسۍ، د ګناه، ظلم او تیرې په کولو یو د بل په تاوان ډلې جوړوئ او ملاتړ یې کوئ خو که چیرې ستاسې په لاسونو کې بندیان شي [۱] نو تاسې یې د را خوشې کولو لپاره بدل ورکوئ په داسې حال کې چې په تاسې یې ویستل او له کورونو څخه شړل حرام شوي دي، نو ښه ! تاسې ځینې کتاب منئ او له ځینې نور څخه بیا انکار کوئ؟ نو د هغو خلکو جزا چې دا وړ کارونه کوي پرته له دې بل څه نه ده چې: په دنیاوي ژوند کې به له رسوایې سره مخ او د قیامت په ورځ به خورا سخت عذاب ته وروستل شي، او الله پاک ستاسې له کړنو څخه ناخبره نه دی.","footnotes":"[۱] یاله بندي کیدلو وروسته د کومک لپاره راشي( کابلی تفسیر)"},{"id":86,"translation":"دې خلکو د اخرني ژوند پر ځای د دنیا ژوند خوښ کړ نو نه به ترې عذاب کم شي او نه به ورسره څه کومک وشي."},{"id":87,"translation":"او مونږ موسی علیه السلام ته کتاب ورکړ او له ده وروسته مو په پر له پسې ډول نور استازي هم ولیږل او هم مو د مریمې ځوی عیسی ته ښکاره او روښانه نښې ورکړې، او په سپیڅلي روح ( جبرائیل) سره مو د هغه ملاتړ کړی ؤ، دا نو کومه خبره ده چې هر رسول تاسې ته ستاسې د خوښې نه پرته څه راوړي تاسې لويي کړې او غاړه مو غړولې ده؟ ځینې پیغمبران مو درواغجن ګڼلي دي او ځینې نور مو وژلي دي؟"},{"id":88,"translation":"او دوی وایې چې زمونږ زړونه په پردو کې نغښتي دي نه: بلکې د هغوی د کفر له کبله پرې الله لعنت کړی دی نو ډیر لږ ایمان راوړي."},{"id":89,"translation":"او کله چې هغوی ته د الله له لورې یو داسې کتاب راغی چې د هغوی په لاسونو کې د پخواني کتاب تائید کوي او هم به هغوی ددې کتاب او د راوړونکې په ملاتړ یې پر کافرانو د خپل بري هیله څرګندوله، خو هغه څه چې ښه يې پيژندل ورته راغلل نو انکار یې ترې وکړ او پرې کافران شول، نو د الله لعنت دې پر کافرانو وي."},{"id":90,"translation":"ډیر بد دی هغه څیز چې دوی پرې ځانونه خرڅ کړي دي او هغه دا چې دوی د الله په رالیږلي دین یوازې له دې حسد او کینې څخه کافران شوي دي چې الله خپل فضل او مهربانې په خپل ځینو بنده ګانو ولې راښکته کړې ده؟ نو ځکه هغوی د یوه غضب له پاسه پر بل غضب اخته شول او د کافرانو لپاره سپکوونکی عذاب دی."},{"id":91,"translation":"او کله چې دوی ته وویل شو چې د الله له لورې په راغلي دین ایمان راوړئ نو وايې مونږ یوازې په هغه څه ایمان راوړو چې پر مونږ نازل شوي دي او له دې پرته له نورو ټولو څخه انکار کوي، که څه هم هغه حق وي او د هغوی په لاس کې د موجود کتاب تائید کوي ښه! نو ورته ووایه چې تاسې ولې د الله رسولان وژنئ؟ که چیري تاسې مؤمنان یاست؟"},{"id":92,"translation":"او بې شکه چې موسی ( علیه السلام ) تاسې ته ښکاره نښې راوړې وي ، خو ( د طور غر ته) د هغه له تګ وروسته تاسې خوسی په الوهیت ونیو او تاسې تیری کوونکي یاست."},{"id":93,"translation":"او هغه هم در په زړه کړئ چې مونږ له تاسې ژبه(ژمنه) واخیسته، د طور غرمې در باندې راپورته او درته مې وویل: هغه څه چې زه یې درکوم منګولې پرې ولګوئ او غوږ ونیسئ هغوی وویل: خبره مو واوریده خو منلو ته یې تیار نه یو. دا نادودې یې ځکه کولې چې د کفر له مخې یې د خوسې مینې په زړونو کې ځای نیولی و، اې محمده! ورته ووایه که تاسې دا کارونه د خپل ایمان په رڼا کې کوئ نو ستاسې ایمان تاسې ته په ډیرو نا دودو امر کوي."},{"id":94,"translation":"ورته ووایه که چیرې الله پاک د اخرت ښه ژوند له ګردو خلکو څخه یوازې تاسې ته درکوي، نو مرګ وغواړئ که تاسې رښتیني یاست."},{"id":95,"translation":"هغوی به هیڅکله د مرګ هیله ونه کړي ځکه چې: لاسونو یې خورا زښت ډیر ناوړه کارونه وړاندې لیږلي دي، او الله د تیري کوونکو له برخه لیک څخه ښه خبر دی."},{"id":96,"translation":"ته به هرو مرو له ګردو خلکو څخه هغوی د دنیوي ژوند ډیر خوښوونکي ومومئ ان له مشرکانو څخه هم، هر یو یې خوښوي چې کاشکې زر کلونه یې عمر واې، خو زر کلونه عمر به یې هم له عذاب څخه ونه شي ژغورلی، الله د هغوی کړنې ویني."},{"id":97,"translation":"ای محمده! ووایه څوک چې د جبرائیل سره دښمني لري نو باید پوه شې چې : جبرائیل( علیه السلام) د الله په امر ستا په زړه داسې یو قران نازل کړی دی چې د پخوانیو کتابونو ملاتړ کوي او د مؤمنانو لپاره لیار ښوونه او زیری دی."},{"id":98,"translation":"څوک چې دالله، د هغه د ملائکو، استازو، جبرائیل او میکائیل سره دښمنې لري، نو باید پوه شي چې الله د کافرانو دښمن دی."},{"id":99,"translation":"مونږ پر تا روښانه نښې نازلې کړي دي، پرته له سر سختو سرغړوونکو نور څوک ترې مخ نه اړوي."},{"id":100,"translation":"او ایا داسې نه دي شوي چې : کله هم دوی تړون وکړي خامخا یوه ډله تړون غورځوي، بلکې زیات یې ایمان نه راوړي."},{"id":101,"translation":"او کله هم چې دالله له لور داسې یو رسول هغوی ته راغلی دی چې: د هغوی د کتاب تائید یې هم کړی نو د اهل کتابو یوې ډلې د الله کتاب ته داسې شا کړې ده لکه چې په هیڅ نه پوهیږي."},{"id":102,"translation":"او هغه څه یې منلې دي چې د سلیمان ( علیه السلام) د واکمنۍ په زمانه کې به شیطانانو لوستل، سلیمان ( علیه السلام) کافر نه وه، بلکې شیطانانو کفر خپل کړی ؤ چې خلکو ته به یې جادو ورښوولو او د هغه څه مننه یې وکړه چې د بابل په ښار کې هاروت او ماروت نومو دوه ملایکو ته نازل شوی ؤ، دواړو ملائکو به هیچاته جادو نه ښوولو ترڅو په ډاګه به یې ورته وویل: باید پوه شئ چې مونږ یو ازمیښت یو تاسې کفر مه خپلوئ، بیا به هم دوي له ملایکو څخه هغه څه زده کول چې د سړي او ښځې ترمینځ به پرې جلاوالی راتلی شو، هو! هغوی په دې جادو هیچا ته څه ضرر د الله له حکم (ارادې) څخه پرته نه شو رسولای، او هغه څه یې زده کول چې تاوان یې پکې ؤ، نه ګټه، او په دې ښه پوه شوي وو چې څوک هم جادو واخلي نو په اخرت کې به یې هیڅ ونډه نه وي، ډیره بده ده چې په خورا ناڅیز شي يې خپل ځانونه وپلورل خو کاشکې چې په خبره یې سر خلاصیدای."},{"id":103,"translation":"او که چیرې هغوی ایمان خپل کړای او ځانونه یې له جادو څخه ژغورلي وای نو د الله ورکړه خورا غوره وه، کاشکې چې هغوي پوهیدای."},{"id":104,"translation":"ای مؤمنانو! (راعنا) [۲] مه وايئ بلکې ( انظرنا) ووايې: او خبره واورئ او پوه شئ چې کافرانو ته دردوونکی عذاب ورکول کیږي.","footnotes":"[۲] منافقانو به ( راعنا) داسې کږولو چې ( راعینا) به ترې جوړ شو چې معنې یې ده( اې زمونږ شپونکیه) کابلی تفسیر."},{"id":105,"translation":"چا چې د حق له بلنې څخه انکار کړی دی اهل کتاب دي او که مشرکان هیڅکله نه خوښوي چې پر تاسې د رب له لورې کومه ښیګڼه او د خیر خبره نازله شي، خو د الله پاک چې څوک خوښ شي په خپل رحمت سره یې غوره کوي او الله د لوي فضل او مهربانۍ څښتن دی."},{"id":106,"translation":"مونږ چې کوم ایاتونه منسوخوو او یا یې هیروو نو په ځای یې له هغې څخه غوره او یا لږ تر لږ انډول راوړو ایا تاسې په دې نه پوهیږئ چې الله پاک په هر څه توان لري."},{"id":107,"translation":"او په دې نه پوهیږۍ چې : د اسمانونو او ځمکې واکمني خاص له الله سره ده او بې له هغه څخه نه د ستاسې کوم دوست شته او نه کوم ملاتړی."},{"id":108,"translation":"ایا تاسې پتیلې ده چې له خپل پیغمبر څخه هغه وړ پوښتنې وکړۍ لکه وړاندې چې له موسی څخه شوې وې؟ هر چا چې کفر په ایمان بدل کړ[۳] نو روغه لیار یې ورکه کړه.","footnotes":"[۳] د ایمان په بدل کې يې کفر واخیست."},{"id":109,"translation":"ډیر اهل کتاب خوښوي چې تاسې له ایمان وروسته بیرته کافران کړي د هغې کینې او رخې له مخې چې له تاسې سره یې لري، سره لدې چې حق ورته ښه ښکاره شوی دی، عفوه وکړئ او تر هغو ترې مخ واړوئ تر څو الله پاک خپله پریکړه وکړي بې شکه چې الله پر هر څه توانا دی."},{"id":110,"translation":"لمونځونه ودروئ او زکاتونه ورکړئ، او د خپلو ځانو لپاره چې هره ښیګڼه وړاندې ولیږۍ له الله سره به يې مینده کړۍ بې شکه الله پاک ستاسې کړنې ویني."},{"id":111,"translation":"اهل کتابو به ویل: چې جنت ته پرته له یهودیانو او نصاراوو څخه بل څوک نه شي تلای دا یې هیلې وي ورته ووایه: که تاسې رښتینې یاست نو دلیل مو را وړاندې کړئ."},{"id":112,"translation":"داسې نه ده بلکې هر څوک چې : خپل ځان الله پاک ته وسپاري او په عملې توګه نیکو کاره وي نو: د خپل رب له لورې به نیکه بدله وګوري نه به پرې ډار وي او نه به له کوم غم سره مخ کیږي."},{"id":113,"translation":"یهودیانو به ویلې چې نصارا پر حق دین نه دي او نصاراوو به ویل چې یهودیان پر حق دین نه دي په داسې حال کې چې دواړه ډلې کتاب لولي( او پوهیږي چې کوم دین حق دی؟) همدا وړ خبره هغو هم کوله چې په هیڅ نه پوهیږي، نو الله جل جلاله به د قیامت په ورځ د دوي په منځ کې ډاګیزه پریکړه وکړي چې کوم یو په حقه دي؟"},{"id":114,"translation":"له هغه چا څخه به لوې ظالم څوک وي؟ چې د الله جوماتونه یې له دی څخه منعه کړي چې : دالله نوم پکې یاد شي او په ورانولو کې یې هڅه کړې، دا خلک ددې وړ ندي چې جوماتونو ته پرته له ډار څخه ننووځي، په دنیا کې يې رسوايې په برخه ده او په اخرت کې لوي عذاب."},{"id":115,"translation":"ختیځ او لویدیځ ټول دالله دي په کوم لورې مو چې مخ کړ همغه د الله پاک د طاعت لور دی، بې شکه چې د الله پاک هر څه پراخ او په هر څه ښه پوه دی."},{"id":116,"translation":"او دغو( ناپوهانو) ویلې چې الله ځوی نیولی دی، الله له دی څخه پاک او څه چې په اسمانونو او ځمکه کې دي ټول یې مخلوق دی او ټول ورته غاړه ایښوونکي دي."},{"id":117,"translation":"د اسمانونو او ځمکې(بې مثاله) پیدا کوونکی دی او چې د یو څیز د پیدا کولو تکل وکړي نو ورته وایې( شه) نو هغه کیږي."},{"id":118,"translation":"دغو ( ناپوهانو) دا هم ویلې چې الله ولې له مونږ سره مخامخ خبرې نه کوي؟ او ولې یوه نښه مونږ ته نه راځي؟ دا وړ خبره هغو هم کوله چې له دوی څخه وړاندې تیر شوي وو زړونه یې سره ورته دي، مونږ ټولې نښې د باور لرونکو خلکو لپاره بیان کړي دي."},{"id":119,"translation":"( غټه نښه دا ده چې) ته مو په رښتیا زیری ورکوونکی او ډاروونکی لیږلی یې او ته د دوزخیانو په هکله نه پوښتل کیږي."},{"id":120,"translation":"یهودیان او نصارا به تر هغې له تا څخه خوښ( راضي) نه شي تر څو یې چې دین ونه منې، ورته ووایه چې د الله لیار ښوونه خو همدا ده چې ما راوړې ده او قسم دی که چیرې تا سره له دې چې پوره معلومات درته راغلي دي د دوی هیلې ومنلې نو له الله څخه به دې هڅ دوست او ملاتړ ونه شي ژغورلی."},{"id":121,"translation":"کومو کسانو ته چې مونږ کتاب ورکړی دی په رښتینې ډول یې لولي( ځان پرې پوهوي) او ایمان پرې راوړي او څوک چې په دې قران کافران شول نو همدوی زیانمن دي."},{"id":122,"translation":"ای بنې اسرائیلو! زما هغه لورینه در یاده کړئ چې پر تاسې مې کړې وه او تاسې مې د خپل وخت پر ګردو خلکو غوره کړي واست."},{"id":123,"translation":"او د هغې ورځې له ستونزو څخه وډارشئ چې هیڅوک به له هیچا څخه، هیڅ شی نه شي لرې کولای او نه به ترې تاوان منل کیږي او نه به سپارښت ورته ګټه رسولای شي او نه به ورسره څوک لاس( امداد ) کولای شي."},{"id":124,"translation":"او یاد کړه هغه وخت چې پر ابرهیم د هغه رب د څو خبرو ازمیښت وکړاو هغه ټولې سرته ورسولې نو الله وفرمایل: زه تا د ټولو خلکو لارښوونکی ټاکم ابراهیم وړاندیز وکړ چې زما په اولاده کې به هم له ځینو سره همدا وعده وي؟ الله ځواب ورکړ چې: زما وعده له ظالمانو سره نشته."},{"id":125,"translation":"او هغه وخت را په زړه کړه چې مونږ د کعبې خونه دخلکو د ورتګ خوندې ځای وګرځاو او امر مو وکړ چې د ابراهیم د اودریدو ځای د لمانځه لپاره خاص کړئ او ابراهیم او اسماعیل دواړو ته مې امر وکړ چې زما خونه د طواف کوونکو، اعتکاف کوونکو، رکوع او سجده کوونکو( لمونځ کوونکو) لپاره پاکه کړئ."},{"id":126,"translation":"او هغه وخت هم را یاد کړه چې ابراهیم وویل : اې زما ربه ! دغه ځای د امن ښار وګرځوه او هغو اوسیدونکو ته یې چې په الله او د قیامت په ورځ ایمان لري د خوراک لپاره ډول، ډول میوې ورکړه، الله وفرمایل او څوک چې کافر شوی زه د یو څو ورځو ګټه وټه ورکوم خو بالاخر به یې د اور عذاب ته په زور بیایم او هغه د ورتګ لپاره خورا بد ځای دی."},{"id":127,"translation":"او هغه وخت هم را یاد کړه چې ابراهیم او اسماعیل د خونې بنسټونه کیښوول او په دعاء کې یې ویل چې: اې زمونږ ربه! زمونږ هلې ځلې ومنه ته ښه اوریدونکی او ښه پوه یې."},{"id":128,"translation":"ای زمونږ ربه! مونږ دواړه ستا حکم منونکي وګرځوه، او زمونږ په اولادې کې هم یوه حکم منونکې ډله راپورته کړه، د حج احکام، او د عبادت لیارې لیکې راوښایه، توبه مو ومنه، بې شکه چې ته ښه توبه منونکی ډیر مهربان یې."},{"id":129,"translation":"ای زمونږ ربه! په دوی کې یو داسې استازی راپاڅوه چې ستا ایتونه ورته ولولي کتاب او حکمت ور وښايې او پاک یې کړي، بې شکه چې ته د لوي توان او حکمت څښتن یې."},{"id":130,"translation":"او څوک دی چې د ابراهیم له دین او لیارې څخه کرکه وکړي؟ پرته له هغه چې: خپل ځان یې پخپله په ناپوهۍ کې اچولی وي، مونږ ابراهیم په دنیا کې د خپل رسالت لپاره غوره کړی ؤ او په اخرت کې به هم د نیکانو په ډله کې وي."},{"id":131,"translation":"ځکه چې کله ورته خپل رب وویل: غاړه کیږده! ځواب یې ورکړ : ما د ګرد عالم پالونکي ته پوره غاړه ایښې ده."},{"id":132,"translation":"په همدې لیارې د تللو غوښتنه ابراهیم او یعقوب له خپلې اولادې څخه کړې وه او ورته يې ویلې وو چې :اې زامنو! الله پاک تاسې ته همدا دین غوره کړی دی نو باید هومره کلکې منګولې پرې ولګوئ چې : مرګ درته راځي نو باید تاسې مسلمان واست."},{"id":133,"translation":"ایا تاسې حاضر واست چې کله د یعقوب اخرنۍ سلګۍ شوې نو له خپلو بچیانو څخه یې پوښتنه وکړه، له ما وروسته به د څه عبادت کوئ؟ هغوی ځواب ورکړ چې مونږ به د هغه یو الله عبادت کوو چې ستا رب دی، ستا د پلرونو هر یو ابراهیم، اسماعیل، او اسحاق رب هم دی، او مونږ هم پوره غاړه ورته ایښې ده."},{"id":134,"translation":"دا یو ټولی ؤ چې تیر شوی دی څه یې چې کړي، ګټه او تاوان یې د هغوی دی او تاسې به د خپلو کړو ښه او بد وینۍ او د هغوی د کړنو په هکله نه پوښتل کیږۍ."},{"id":135,"translation":"یهودیانو به ویل چې یهودیان شئ او نصاراوو به ویل چې نصارا شئ نو روغه لیار به ومومئ، ورته ووایه چې مونږ ابراهیمي روغ رمټ مسلک منلی دی او هغه د مشرکانو له ډلې څخه نه ؤ."},{"id":136,"translation":"ای مؤمنانو! ورته ووایې چې مونږ په الله ایمان راوړی او په هغه لیارښوونه هم چې مونږ ته راغلې ده او په هغو مو هم ایمان راوړی چې ابراهیم، اسماعیل، اسحق ، یعقوب او د هغوی اولادې ته نازل شوي وو او په هغو مو هم ایمان راوړی دی چې موسی، عیسی او نورو ګردو پیغمبرانو ته د دوی د رب له لورې ورکړی شوي دي، مونږ د هغوی په مینځ کې هیڅ توپیر نه کوو او مونږ الله ته غاړه ایښوونکي یو."},{"id":137,"translation":"نو که چیرې یې هغه ډول ایمان راوړو لکه چې تاسې راوړی دی نو سمه لیار یې مینده کړه، او که مخ یې واړاو نو ښکاره خبره ده چې په خورا پخه دښمنۍ کې دي، نو ډاډه اوسه چې الله پاک د هغوی په پرتله ستا بس دی او هغه ښه اوریدونکی او په هرڅه پوه دی."},{"id":138,"translation":"مونږ د الله رنګ اخستی دی او د الله له رنګ څخه به د چا رنګ ښه وي او مونږ د هغه پوره عبادت کوونکي یو."},{"id":139,"translation":"ورته ووایه: آیا تاسې له مونږ سره د هغه الله په هکله جګړه کوۍ چې زمونږ پالونکی دی اوستاسې هم؟ زمونږ کړنې زمونږ او ستاسې کړنې ستاسې دي، او مونږ خپل ټول ژوند خاص د هغه په لیار سم کړی دی."},{"id":140,"translation":"او که تاسې وایې چې ابراهیم، اسماعیل، اسحاق، یعقوب او د دوی نور ځامن( ټول پیغمبران) یهودیان یا نصارا وو؟ ووایه تاسې ښه پوهیږئ که الله؟ او له هغه چا څخه به بل لوی ظالم څوک وي چې د الله له لورې ورکړی شوی علم او شهادت له ځان سره پټوي؟ او الله پاک ستاسې له کړنو څخه ناخبره نه دی."},{"id":141,"translation":"دا یو امت ؤ چې تیر شوی دی څه یې چې کړي ګټه او تاوان یې د هغوی دی ـ او تاسو به د خپلو کړو ښه او بد وینۍ او د هغوی د کړنو په هکله نه پوښتل کیږي."},{"id":142,"translation":"ناپوه خلک به ډیر ژر ووایې چې څه شي مسلمانان له هغې قبلې څخه وګرځول چې تر اوسه یې ورته مخ کړی ؤ، ورته ووایه چې ختیځ او لویدیځ ټول د الله دي د الله چې چا ته خوښه شي نو سمه لیار ورته ښايي."},{"id":143,"translation":"او په همدې توګه مونږ تاسې یو غوره امت ګرځولي یاست تر څو تاسې پر ګرد بشریت شاهدان واست، او پیغمبر پر تاسې شاهد وي، پخوانۍ قبله مو یوازې ددې لپاره درته غوره کړې وه چې هغه خلک په ډاګ کړو چې د رسول اطاعت کوي له هغو څخه چې په شا اوړي، هو! دا خورا دروند کار ؤ خو هغو ته دروند نه و چې الله ورته لیار ښولې وه باید پوه شئ چې الله ستاسې ایمان نه ضایع کوي ځکه الله پر خلکو خورا ډير مهربان او لوروونکی دی."},{"id":144,"translation":"مونږ همیش ستا مخ لیدلو چې د اسمان په لور به دې اړاو( چې قبله دې بدله شي) ډير ژر به مونږ تا هغې قبلې ته واړو چې ستا خوښه ده نو مخ دې د مسجد حرام په لور وګرځوه او په هر ځای کې چې واست نو مخونه مو د مسجد حرام په لور وګرځوئ، او اهل کتاب په دې ښه پوهیږي چې ستا نوې قبله په رښتیا د هغوی د رب له لورې ګرځيدلې ده، الله پاک د هغوی له کړنو څخه ناخبره نه دی."},{"id":145,"translation":"که اهل کتابو ته هره نښه ( او دلیل) وړاندې کړې ستا قبله نه مني او نه ته د هغوی قبله منې او هغوی په خپلو مینځونو کې هم په یوه قبله نه دي راټول شوي نو که سره له دې چې تاته پوره معلومات درکړ شوي دي بیا هم د هغوی هیلو ته سر ټیټ کړې نو بې له شکه به ته د ظالمانو له ډلې څخه یې."},{"id":146,"translation":"کومو کسانو ته چې مونږ کتاب ورکړی دی محمد صلی الله علیه وسلم د خپلو اولادونو په څیر پیژني خو د دوی یوه ډله په رڼو سترګو حق تر ښو لاندې کوي."},{"id":147,"translation":"حق ستا د رب له لورې ثابت دی نو پام چې شک ونه کړې."},{"id":148,"translation":"او د هر چا لپاره یو طرف دی چې هغه ته مخ اړوي نو تاسې د ښیګڼو او نیکیو په لور یو له بل څخه په ځغاسته کې وړاندې شئ هر چیرې چې تاسې واست الله تعالی به مو ټول راولي، ځکه چې هغه پر هر څه پوره توان لري."},{"id":149,"translation":"او له هر ځایه چې ووځې، نو د مسجد حرام په لور مخ واړه وه، د مسجد حرام په لور مخ اړول ستا د رب له لورې حق خبره ده او هغه ستاسې له کړنو څخه ناخبره نه دی."},{"id":150,"translation":"او له هر ځایه چې ووځې نو د مسجد حرام په لور مخ واړوه او هر چیرې چې واست نو مخونه مو د مسجد حرام په لور واړه وئ تر څو پرته له ظالمانو څخه دبل هیچا ګوته درته ونه نیول شي خو له هغوی څخه مه ډاریږئ یوازې له ما څخه و ډار شئ او قبله مې ځکه درته بدله کړه چې خپل نعمت در باندې پوره او کیدای شي چې تاسې روغه لیار و مومئ."},{"id":151,"translation":"لکه له دې وړاندې مې ستاسې له ډلې څخه یو رسول تاسې ته درولیږه چې زما ایتونه درته وایې، تاسې پاکوي، کتاب او حکمت درښايې او هغه څه درښايې چې تر اوسه پرې تاسې نه پوهیدئ."},{"id":152,"translation":"نو له دې امله تاسې ما یاد کړئ زه به تاسې یاد کړم، زما شکریه وکړئ او ناشکري مه کوئ."},{"id":153,"translation":"اې مؤمنانو! په صبر او لمانځه سره کومک وغواړئ بې شکه چې الله پاک د زغم لرونکو مل دی."},{"id":154,"translation":"او هغو خلکو ته مړه مه وایې چې: د الله په لیار کې وژل شوي دي په یقین سره ژوندي دي خو تاسې پرې نه پوهیږئ."},{"id":155,"translation":"مونږ به ارو مرو تاسې په ډار، لوږې د مالونو، ځانونو او د میوو په کموالي وازمایو زغم کوونکو ته زیری ورکړه."},{"id":156,"translation":"هغوی ته چې کله کوم مصیبت ور ورسیږي وایې چې : مونږ ټول د الله یو او مونږ ټول به هغه ته بیا ورګرځو."},{"id":157,"translation":"پر دا وړ خلکو د دوی د رب ډیري پیرزوینې او مهربانۍ دي او همدوی د روغې او سمې لیارې میندونکي دي."},{"id":158,"translation":"بې شکه چې صفا او مروه د الله تعالی له نښانو څخه دي، نو څوک چې د بیت الله د حج یا عمرې تکل وکړي هیڅ باک نه لري چې د دواړو په مینځ کې منډې را منډې وکړي او څوک چې نیک او ښه کارونه په خوښه وکړي نو الله ښه شکر منونکې او عالم دی."},{"id":159,"translation":"دا خبره پخه ده چې کوم کسان زمونږ له لورې رالیږل شوي ښکاره څیزونه او لارښوونې سره له دې چې مونږ په کتاب کې پوره روښانه کړي دي، پټوي الله پرې لعنت وايې او نور ټول لعنت ویونکي به هم پرې لعنت ووايې."},{"id":160,"translation":"خو پر هغه چا به لعنت نه وی چې له ورانۍ څخه بیرته راوګرځي ځانونه روغ، نیکیو ته مخه او ښوونې بیان کړي د دغو خلکو توبه به زه ومنم ځکه چې زه توبه منونکی مهربان یم."},{"id":161,"translation":"او دا خبره هم پخه ده چې څوک کافران شوي او په کفر ور مړه شوي نو پر هغوی د الله، ملایکو، او ټولو خلکو لعنت دی."},{"id":162,"translation":"تل به پرې لعنت وریږي نه به ترې عذاب سپک او نه به مهلت ورکړای شي."},{"id":163,"translation":"خبر اوسئ چې : ستاسې معبود همدا یو الله دی پرته له دې مهربان او بښونکې الله څخه بل هیڅ(حق) معبود نشته."},{"id":164,"translation":"دا یوه کوټلې خبره ده چې د اسمان او ځمکې په پیدایښت، د شپې او ورځې په جلاوالي او هغو کښتیو چې په بحر کې د خلکو د ګټو لپاره تګ راتګ کوي او هغو اوبو چې الله له بره څخه راښکته کړي او ځمکه یې پرې له وچوالي او مرګ څخه بیرته تر او تازه او ژوندۍ کړې او هر ډول ساه کښ یې پکې خواره کړي او د بادونو بدلول او الوزول او د اسمان او ځمکې په مینځ کې د امر منونکو وریځو زوړندول د عقل مند قوم لپاره خورا لوی او پوره دلیلونه او نښې دي."},{"id":165,"translation":"او ځینې خلک داسې هم شته چې له الله څخه پرته نور شیان د هغه شریکان او انډول نیسي، له هغوی سره هومره منیه کوي چې باید یوازې له الله سره شوې وای، او دا پخه خبره ده چې مؤمنان له الله سره کلکه مینه لري که چیرې نن ظالمان په هغه څه پوه شي چې د عذاب لیدلو په ورځ به پرې پوهیږي چې ټول زور له الله سره دی او الله سخت عذاب ورکونکې دی."},{"id":166,"translation":"( نو له الله سره به شریک ونه نیسي) په دې ورځ به هغه خلک چې مننه یې کیدله له هغو څخه چې د دوی مننه یې کوله بیزاري اعلان او عذاب به په غبرګو سترګو وګوري او خپل مینځې اړیکي به یې سره پرې شي."},{"id":167,"translation":"نو پیروي کوونکي به وایې چې کاشکې مونږ یو ځل بیا دنیا ته تللې وای لکه نن دوی له مونږ بیزاري ښکاره کوي مونږ به هم ترې بیزاره شوي وای په همدې توګه به الله د دوی د ګردو کړنو افسوس او پښیمانتیا ور څرګنده او له دوزخ څخه به هیڅکله بهر نه شي."},{"id":168,"translation":"ای خلکو! د ځمکې حلال پاک څیزونه وخورئ او د شیطان په پل مه ځئ ځکه چې هغه ستاسې ښکاره دښمن دی."},{"id":169,"translation":"خبره همدا ده چې هغه تاسې ته د بدۍ او بې حیایې په لور بلنه درکوي او دیته مو هڅوي چې په الله جل جلاله هغه څه وتړئ چې تاسې پرې نه پوهیږئ."},{"id":170,"translation":"او کله چې هغوی ته وویل شو چې: هغه څه ومنئ چې الله نازل کړی دي هغوی وویل: نه بلکې مونږ یوازې د هغه څه پسې ځو چې پلرونو مو پرې میندلي دي، هو! دوی همدا کوي که څه هم پلرونه یې نه په څه پوهیدل او نه یې روغه لیار میندلې وه."},{"id":171,"translation":"کافران( او د کفر په لور بلونکي) هغه شپونکي ته ورته دي چې: هغه نه اوریدونکي څاروي رابلي چې پرته له ها، ها او غږ څخه نور په هیڅ نه پوهیږي، دوی کاڼه، ګونګیان او ړانده دي چې له عقل څخه کار نه اخلي."},{"id":172,"translation":"ای مؤمنانو! هغه پاک څیزونه وخورئ چې مونو تاسې ته درکړي دي او یوازې د یو الله شکر پر ځای کړئ که تاسې یوازې د هغه عبات کوونکي یې ."},{"id":173,"translation":"بې له شکه چې مرداره، خوټیدونکي وینه ، د خنزیر غوښه او هغه څه چې د حلالې په وخت پرې پرته له الله د بل چا نوم اخیستل شوی وي الله پاک پر تاسې حرام کړي دي خو که څوک یې خوراک ته اړ شي او له اړتیا څخه وړاندې او هم یې د اړتیا له اندازې څخه زیات ونه خوري نو هیڅ ګناه پرې نشته، ځکه چې الله ډیر بښونکی او مهربان دی."},{"id":174,"translation":"دا پخه خبره ده چې هغه خلک چې د الله له لورې نازل شوي کتاب پټوي او په بدله کې یی ډیره لږه ګټه تر لاسه کوي خپلو ګیډو ته له اور څخه پرته بل څه نه ورښکته کوي د قیامت په ورځ به نه الله ورسره د مهربانۍ خبرې وکړي او نه به یې پاک کړي بلکې دردناک عذاب یې په برخه دی."},{"id":175,"translation":"ځکه دوی بې لیاري د هدایت په بدل کې او عذاب د بښنې په بدل کې واخیست ښه نو کوم شي د اور زغملو ته تیار کړي دي."},{"id":176,"translation":"دا به ځکه کیږي چې الله پاک کتاب په رښتیا سره نازل کړی دی او چا چې په کتاب کې اختلاف کړی دی په کینه او دښمنۍ کې خورا وړاندې او لرې تللي دي."},{"id":177,"translation":"نیکي یوازې دا نه ده چې تاسې خپل مخونه د ختیځ یا لویدیځ لور ته واړوۍ بلکې : نیکي د هغه چا ده چې په الله پاک او په اخرنۍ ورځ، ملایکو، کتابونو او پیغمبرانو یې ایمان راوړی او زړه ته نژدې مال یې خپلوانو، یتیمانو، مسکینانو، مسافرو، سوال کوونکو او د غلامانو په ازاده ولو کې ورکړی وي لمونځونه یې ودرولي، او زکاتونه یې ورکړي وي، د خپلو وعدو پوره کوونکي، او د سختیو، مرضونو، او جګړې په وخت کې صبر کوونکي وي، هو! همدا رښتینې او همدا پرهیزګار خلک دي."},{"id":178,"translation":"ای مؤمنانو! د وژلو شوو په هکله پر تاسې قصاص فرض شوی دی چې : ازاد په ازاد، مرئې په مرئي او ښځه په ښځه قصاصیږي، نو که کوم قاتل ته د هغه د عقیدې د ورور ( د مقتول د ورثې) له لورې بښنه وشي نو د وژل شوي ورثه دې په غوره ډول دیت وغواړي او قاتل یې هم باید په خورا غوره ډول ورکړي دا کارونه ستاسې د رب له لورې اسانتیا او مهرباني ده او چا چې له عفوې وروسته تیر وکړ، نو هغه ته دردناک عذاب دی."},{"id":179,"translation":"ای د عقل څښتنانو! په قصاص کې ستاسې ژوندون دی ښائیږي تاسې ځانونه وژغورئ."},{"id":180,"translation":"پر تاسې فرض شوي دي چې که د یو چا اخرنۍ سلګۍ وي او مال یې پریښی و چې: د مور او پلار او خپلوانو لپاره په ښه ډول وصیت وکړي دا یو حق دی پر پرهیزګارانو."},{"id":181,"translation":"نو که څوک وصیت واوري او بیا یې بدل کړي، نو ګناه یې یوازې پر هغو ده چې بدلوي يي بې شکه چې الله پاک ښه اوریدونکې او پوه دی."},{"id":182,"translation":"نو که څوک ډاریده چې وصیت کوونکي به د چا طرفداري یا ګناه کړي وي او بیا یې د دوی په مینځ کې روغه جوړه وکړه پر روغه کوونکي هیڅ ګناه نشته، بې شکه الله پاک بښونکی مهربان دی."},{"id":183,"translation":"ای مؤمنانو! پر تاسې روژه فرض شوی ده لکه څنګه چې: له تاسې څخه په وړاندې خلکو هم فرض شوې وه، تر ځو تاسې پرهیزګاران شئ."},{"id":184,"translation":"څو د شمار ورځې دي نو که ستاسې کوم یو ناروغ وي او یا پرسفر وي، نو شمار دې له نورو ورځو څخه پوره کړي او پر هغوی چې د نیولو توان یې لري،[۴] د مسکین د خوراک فدیه ده نو که څوک ښیګڼه په خپل خوښه زیاته وکړي دا ورته ډیره غوره ده او چې روژه ونیسي دا مو خورا په ګټه ده که تاسې پوهیږئ.","footnotes":"[۴] دا حکم په لومړنیو وختونو کې و بیا منسوخ شو او نور علما وايي چې منسوخ ندی نو معنا یې ده چې توان یې درلود خو د ناروغتیا او زوړوالي له کبله یې توان ختم شي نو بیا دې روژه نه نیسي او فدیه دې ورکوي( ابن حجر)"},{"id":185,"translation":"روژه هغه میاشت ده چې په دې کې هغه قران نازل شوی دی چې د خلکو لپاره لارښود او د لیارښووني او د حق او باطل ترمینځ د جلاوالي څرګند دلایل دي نو څوک چې له تاسې څخه دا میاشت مومي، نو روژه دې ونیسي او څوک چې ناروغ یا پر سفر وي نو شمیر دې له نورو ورځو څخه پوره کړي، الله پاک ستاسې لپاره اسانتیا غواړي نه سختي، ترڅو تاسې ټاکلي ورځي پوره او د الله جل جلاله لویې په همغه ډول وستایې چې تاسې ته یې ښوونه کړې ده او شکر یې وکړئ."},{"id":186,"translation":"او کله چې زما بنده ګان له تا څخه زما په هکله پوښتنه وکړي نو ورته ووایه چې : زه نژدې یم د هر بلونکي بلنه منم چې ما راوبلي نو باید زما مننه وکړي او پر ما ایمان راوړي تر څو روغه لیار ومومي."},{"id":187,"translation":"تاسې ته روا ده چې د روژې په شپه کې له خپلو ښځو سره یو ځای او کوروالې ورسره وکړئ ښځې ستاسې لباس او تاسې د هغوی لباس یاست، الله جل جلاله پوهیده چې تاسې به له خپلو ځانو سره خیانت وکړئ نو ستاسې توبه یې ومنله، او بښنه یې درته وکړه، نو اوس له خپلو ښځو سره یو ځای او د هغه څه هڅه وکړئ چې الله پاک ستاسې لپاره ټاکلی دی، او خوراک او څښاک تر هغو وکړئ چې د سهار سپینه کرښه له تورې کرښې څخه درته ښکاره شي بیا روژه تر شپې وساتئ او چې په جوماتونو کې مو اعتکاف کړی ؤ له ښځو سره مه یو ځای کیږئ دا د الله جل جلاله پول دي مه ورنژدې کیږئ، په همدې توګه الله پاک خلکو ته خپل ایاتونه بیانوی تر څو ځانونه وژغوري."},{"id":188,"translation":"او تاسې خپل مالونه په خبلو مینځو کې په نارواء مه خورئ او مه یې واکدارنو ته وروړئ تر څو پرې د خلکو د مالونو یوه برخه په ناروا سره وخورئ، او تاسې پوهیږئ چې دا مال پردی او ناروا دی."},{"id":189,"translation":"خلک له تا څخه د سپوږمۍ( د نرۍ کیدلو او غټیدلو) په هکله پوښتنه کوي ورته ووایه: چې دا د خلکو لپاره د وخت ټاکلو او حج نښې دي، او دا کومه نیکي نه ده چې تاسې کورونو ته د شا له لوری راځئ بلکې اصلي نیکې د هغه چا ده چې له الله څخه وډار شي، او تاسې کورونو ته د دروازو له لیارې ولاړ شئ او له الله څخه و‌ډار شئ کیدای شي چې خلاصون مو په برخه شي."},{"id":190,"translation":"د الله په لیار کې له هغو سره وجنګیږئ چې له تاسې سره جنګیږي، خو تیری مه کوئ بیشکه چې الله پاک تیري کوونکي نه خوښوي."},{"id":191,"translation":"او هغوی ووژنئ په هر ځای کې مو چې پرې وس ورسید او ویی باسئ له کومو ځایو څخه یې چې تاسې ایستلي یاست، فتنه او فساد له وژلو څخه خورا بد دی او په مسجد حرام کې تر څو چې هغوی جګړه نه وي پیل کړې تاسې ورسره جګړه مه کوئ خو که هغوی درسره جګړه پیل کړه نو ویې وژنئ همدا د کافرانو جزاء ده."},{"id":192,"translation":"او که لاس یې واخیست نو دا خبره پخه ده چې الله پاک بښونکې او مهربان دی."},{"id":193,"translation":"تر هغو ورسره وجنګیږئ چې فتنه له مینځه ولاړه او یوازې د الله دین واکمن شي خو که له جنګ څخه یې لاس واخیست نو پرته له ظالمانو په بل چا تیرې نشته."},{"id":194,"translation":"د حرامې میاشتې بدله همغه حرامه میاشت ده، او د حرامو کړو شوو څیزونو پالنه برابره ده نو که چا پر تاسې تیری کړی وي تاسې هم پرې په همغه شان تیری وکړئ او له الله څخه و‌ډارشئ او پوه شئ چې الله له ده څخه د ډاریدونکو مل دی."},{"id":195,"translation":"د الله په لیار کې مو مالونه مصرف او پخپلو لاسونو ځانونه په هلاکت کې مه اچوئ او ښیګڼې کوئ بې شکه چې الله پاک ښیګڼه کوونکي خوښوي."},{"id":196,"translation":"د الله لپاره حج او عمره پوره کړئ خو که چیرې ستاسې مخه ونیول شوه د خپل توان په رڼا کې قرباني وکړئ مګر سرونه مو باید تر هغو کل نه کړئ تر څو چې د قربانۍ څاروي د حلالولو ځای ته نه وي رسیدلي او که ستاسې کوم یو ناروغ او یا یې په سر کې څه تکلیف وي او سر یې کل کړ نو باید د فدیې په توګه روژه ونیسي یا خیرات ورکړي او یا څاروی حلال کړي او کله چې ډاډمن شوئ نو چا چې : عمره سره له حج کړې وي نو باید د خپلې وسي څاروی قربانې کړي خو که چاته په لاس ورنه شي نو درې ورځې دې د حج په شپو کې روژه ونیسي او(۷) ورځې دې هغه وخت روژه شي چې کله خپلو ځایونو ته ستانه شئ په دې توګه(۱۰) ورځې پوره شوې، دا سانتیا د هغه چا لپاره ده چې : کورنۍ يې د مسجد حرام په حدودو کې نه وي له الله څخه و ډار شئ او پوه شئ چې الله پاک خورا سخت عذاب ورکوونکې دی."},{"id":197,"translation":"د حج معلومې میاشتي دي نو چا چې په دې میاشتو کې د حج لپاره ملا وتړله او پر ځان یې لازم کړ نو شهواني خبرې، کارونه، ورانکاري او نوره جنګ جګړه به د حج په اوږدو کې نه کوي، تاسې چې هر نیک کار کوئ الله ته معلوم دی او د حج لپاره له ځان سره توښه واخلئ تر ټولو غوره توښه له الله څخه ډاریدل دي، او ای د عقل څښتنانو له ما څخه وډار شئ."},{"id":198,"translation":"په دې کې پر تاسې کومه ګناه نشته چې د حج په اوږدو کې د خپل رب د مهربانۍ (حلال رزق) د تر لاسه کولو لپاره هڅه وکړئ او کله چې له عرفات څخه راښکته شوئ نو په مشعرالحرام کې الله پاک په همغه شان یاد کړئ چې تاسې ته یې ښوونه کړې ده، او که څه هم تاسې له دې دوړاندې بې لیارې واست."},{"id":199,"translation":"بیا د نورو خلکو په شان راښکته او له الله څخه بښنه وغواړئ بې شکه چې الله پاک بښونکې مهربان دی."},{"id":200,"translation":"نو چې کله مو د حج احکام پر ځای کړل نو الله پاک په همغه ډول یاد کړئ لکه څنګه مو چې خپل پلرونه یادول، بلکې له هغې يې هم زیات یاد کړئ د الله په یادولو کې ځینې خلک داسې دي چې وایې ای زمونږ پالونکیه! مونږ ته هر څه په دنیا کې راکړه په اخرت کې د دواړو خلکو لپاره هیڅ برخه نشته."},{"id":201,"translation":"او ځینې یې هغه دي چې وایي: ای زمونږ پالونکیه! مونږ ته په دنیا کې ښیګڼه راکړه او په اخرت کې هم او د اور له عذاب څخه مو وژغوره."},{"id":202,"translation":"دې خلکو ته د دوی د کړنو پوره برخه ده او دالله حساب ډیر تیز دی."},{"id":203,"translation":"او الله جل جلاله په شمارلو ورځو کې یاد کړئ نو که چا په دوه ورځو کې بیړه وکړه کومه ګناه پرې نشته، او که څوک وروسته ورځې ته پاتې شو هم ګناه پرې نشته خو دا د هغه چا لپاره چې له الله څخه ډاریږي له الله وډار شئ او پوه شئ چې هغه ته به ورټول کړای شئ."},{"id":204,"translation":"ځینې خلک لا هغه دي چې د دنیوي ژوند خبرې یې تا خوښوي او همیش الله پاک په هغه څه شاهد نیسي چې په زړه کې یې دي خو هغه خورا بد جګړه مار وي."},{"id":205,"translation":"او کله چې ستا له مخې ولاړ یا واکمن شي نو ټوله هڅه یې همدا وي چې په ځمکه کې فساد جوړ، کښتونه او نسلونه تباه کړي او الله پاک فساد نه خوښوي."},{"id":206,"translation":"او کله چې ورته وویل شو چې: له الله وډار شه! نو غرور او تکبر نور هم په ګناه ور ټینګ کړ نو جهنم یې بس دی هغه خورا بد استوګنځای دی."},{"id":207,"translation":"او ځینې کسان لا داسې دي چې : د الله جل جلاله د خوښې د ترلاسه کولو لپاره خپل ځان پلوري او الله په بنده ګانو ډیر مهربان دی."},{"id":208,"translation":"ای مؤمنانو! په اسلام کې په بشپړ ډول ورننوځئ، او د شیطان پر پلونو مه ځئ، بې شکه چې شیطان ستاسې ښکاره دښمن دی."},{"id":209,"translation":"نو که بیا هم سره له دې چې تاسې ته روښانه دلیلونه راغلي دي وښوئیدلئ نو پوه شئ چې الله زوره ور او حکیم دی."},{"id":210,"translation":"ایا دوی پرته له دې د بل څه انتظار کوي؟ چې الله ورته د وریځو په سیورو کې راشي او ملایکې هم او د کار پریکړه وشي او خاص الله ته ټول کارونه ورګرځول کیږي."},{"id":211,"translation":"له بني اسرائیلو څخه پوښته وکړه چې مونږ دوی ته څومره ډیر ښکاره دلیلونه او نښې ورکړې وې او هغه څوک چې د الله نعمت وروسته له راتګ څخه بدل کړي نو باید پوه شي چې دالله عذاب خورا سخت دی."},{"id":212,"translation":"کافرانو ته دنیوی ژوند ښکلی کړای شوی دی او پر هغو کسانو چې ایمان یې راوړی دی ملنډې وهي، متقیان به د قیامت په ورځ پر دوی لوړ او پورته وي، او د الله چې چاته خوښه شي بې حسابه روزي ورکوي."},{"id":213,"translation":"ټول خلک یو امت و، نو الله پاک زیرې ورکوونکي او ډاروونکي پیغمبران ورولیږل او له هغوی سره یې حق کتاب هم ولیږه تر څو د خلکو په مینځ کې د پیښ اختلاف پریکړه وکړي او اختلاف هم پرته له هغو کسانو بل چا نه ؤ کړی چې کتاب ورکړای شوې ؤ او ښه ښکاره او پاخه دلیلونه ورته راغلي وو خو د خپل مینځي دښمنۍ او کینې له کبله یې اختلاف ته ملا تړلې وه او الله جل جلاله هغو کسانو ته چې ایمان یې راوړی ؤ د خپلې مهربانۍ له مخې د هغې رښتینې خبرې ښوونه وکړه چې دوی پکې په جلا جلا لیارو وؤ، او د الله پاک چې چا ته خوښه شي د سمې لیارې ښوونه ورته کوي.ټول خلک یو امت و، نو الله پاک زیرې ورکوونکي او ډاروونکي پیغمبران ورولیږل او له هغوی سره یې حق کتاب هم ولیږه تر څو د خلکو په مینځ کې د پیښ اختلاف پریکړه وکړي او اختلاف هم پرته له هغو کسانو بل چا نه ؤ کړی چې کتاب ورکړای شوې ؤ او ښه ښکاره او پاخه دلیلونه ورته راغلي وو خو د خپل مینځي دښمنۍ او کینې له کبله یې اختلاف ته ملا تړلې وه او الله جل جلاله هغو کسانو ته چې ایمان یې راوړی ؤ د خپلې مهربانۍ له مخې د هغې رښتینې خبرې ښوونه وکړه چې دوی پکې په جلا جلا لیارو وؤ، او د الله پاک چې چا ته خوښه شي د سمې لیارې ښوونه ورته کوي."},{"id":214,"translation":"ایا ګمان کوئ چې جنت ته به ولاړ شئ؟ په داسې حال کې چې پر تاسې د هغو خلکو په شان حالات تر اوسه نه دي راغلي چې له تاسې وړاندې تیر شوي دي هغوی ته ستونزي کړاوونه او مرضونه رسیدلي او هومره لړزول شوي وو چې رسول او ورسره مؤمنانو به ویل: د الله مرسته او کومک به کله راځي؟ خبردار! باور وکړئ چې د الله کومک ډیر نژدې دی."},{"id":215,"translation":"دوی له تا څخه پوښتنه کوي چې: څه مصروف کړي؟ ورته ووایه: هر مال چې مصرفوئ نو د مور او پلار، خپلوانو، یتیمانو، مسکینانو او مسافرو په ښیګڼه کې یې مصرف کړئ، او تاسې چې هر نیک کار وکړئ نو بې شکه چې الله پاک ترې ښه خبر دی."},{"id":216,"translation":"پر تاسې جنګ فرض کړای شوی دی، که څه هم تاسې یې نه خوښوئ او شاید تاسې یو شې بد وګڼئ خو هغه به ستاسې لپاره غوره وي او شاید تاسې یو څیز خوښ کړئ خو هغه به ستاسې لپاره شر او بد وي الله پاک ښه پوهیږي او تاسې نه پوهیږئ."},{"id":217,"translation":"دوی له تا څخه په حرامو میاشتو کې د جنګ په هکله پوښتنه کوي، ورته ووایه په دې میاشتو کې جنګ لویه ګناه ده خو د الله له لیارې څخه منع کول، په الله کافریدل، او له مسجد الحرام څخه د خلکو بندول، او اوسیدونکي یې ترې ویستل د الله جل جلاله په وړاندې ډیره زیاته لویه ګناه ده او برسیره په دې فتنه او فساد له وژنې څخه هم لوی جرم دی، او کافران به تل له تاسې سره په جنګ وي تر څو که توان یې ورسي چې تاسې له خپل دین څخه واړه وي ـ او ستاسې هر څه چې له خپل دین څخه واړوي او بیا په کفر کې مړ شي نو ټولې نیکې کړنې یې په دنیا او اخرت کې بابیزه او ضایع شوې، او دا وړ خلک د اور څښتنان دي چې تل به پکې وي."},{"id":218,"translation":"په یقین سره کومو کسانو چې: ایمان راوړی او کومو کسانو چې د الله په لیار کې هجرت او جهاد کړی دی نو همدوی د الله جل جلاله د رحمت او مهربانۍ هیله من دي او الله پاک بښونکی او مهربان دی."},{"id":219,"translation":"دوی له تا څخه د شرابو او جووارۍ په هکله پوښتنه کوي، ورته ووایه چې په دې دواړو کې لویه ګناه ده او د خلکو لپاره څه ګټې هم شته خو ګناه یې تر ګټې خورا لویه ده او دوی له تا څخه پوښتنه کوي چې کوم مال خیرات کړي؟ ورته ووایه هغه مال چې له دوی څخه زیات وي په همدې توګه الله پاک تاسې ته خپل ایاتونه او احکام بیانوي تر څو تاسې د دنیا او اخرت دواړو په هکله ژور فکر وکړئ."},{"id":220,"translation":"او دوی له تا څخه د یتیمانو په هکله پوښتنه کوي، ورته ووایه: چې د هغوی سنبالول د هغوی په ګټه او که له ځان سره یې ګډ او یو ځای کړئ نو ستاسې وروڼه دي( کوم باک نه لري)ځکه چې الله پاک وراني کوونکي او سنبالوونکې سره پيژني، که الله پاک خوښه کړې وای نو تاسې به یې خامخا په ستونزه او کړاو کې اچولي وای خو په یقین چې الله پاک زوره ور او حکیم دی."},{"id":221,"translation":"او مشرکې ښخې په نکاح مه اخلئ تر څو چې مسلمانې شوي نه وي، با ایمانه وینځه له مشرکې اصیلي څخه ډیره غوره ده که څه هم تاسې ډیره خوښه کړې وي او هم مسلمانې ښخې مشرکانو ته مه واده کوئ تر څو چې مسلمانان شوي نه وي، په یقین سره مسلمان مریي له مشرک اصیل سړي څخه ډیر غوره دی که څه هم ستاسې ډیر خوښ شوی وي دا کسان د اور په لور بلي او الله پاک په خپل اذن او حکم سره تاسې ته د جنت او بښنې په لور بلنه درکوي او خلکو ته خپلې نښې او دلیلونه په ښکاره ډول وړاندې کوي تر څو پند واخلئ."},{"id":222,"translation":"او دوی له تا څخه د حیض په هکله پوښتنه کوي ورته ووایه : حیض ناولتوب دی، د حیض په وخت کې له ښځو څخه ځانونه لرې کړئ او تر څو چې پاکې شوي نه وي مه ور نژدې کیږئ او کله چې ښې پاکې شي نو په همغه ځای کې ورته ورشئ چې الله پاک درته امر کړی دی په یقین سره چې الله پاک توبه ویستونکي او پاکي کوونکي خوښوي."},{"id":223,"translation":"ستاسې ښځې ستاسې کښت ځایونه دي، څرنګه مو چې خوښه وي خپلو کښتونو ته ورشئ او د خپلو ځانونو لپاره وړاندې زیرمه ولیږئ او له الله څخه وډار شئ او پوه شئ چې تاسې ورسره مخامخ کیدونکي یاست، او مؤمنانو ته د خوښئ زیری ورکړه."},{"id":224,"translation":"او تاسې د الله نوم د خپلو قسمونو لپاره نښه مه ګرځوئ چې نیکۍ به کوئ، پرهیزګاري به کوئ او د خلکو په مینځ کې به روغه جوړه راولئ، الله اوریدونکی او په هر څه پوه دی."},{"id":225,"translation":"الله پاک تاسې په بابیزه قسمونو نه نیسي، خو تاسې په هغو قسمونو چې په زړونو کې مو ورته هوډ کړی وي نیسي او الله بښونکې او زغم کوونکې دی."},{"id":226,"translation":"کوم کسان چې له ښځو څخه د جلا کیدلو قسم کوي نو د هغوی لپاره څلور میاشتي مهلت او انتظار دی، نو که یو له بل سره یو ځای شول بې شکه چې الله بښونکی او مهربان دی."},{"id":227,"translation":"او که د طلاق اراده یې کړې وه نو په یقین سره الله اوریدونکی او پوه دی."},{"id":228,"translation":"طلاقې شوې ښځې باید درې حیضه انتظار وکړي، او دا ورته روا نه ده چې هغه څه پټ کړي چې الله یې په رحمونو کې پیدا کړي دي( اولاد وي او که حیض) که په الله او د قیامت په ورځ د پاخه ایمان څښتنانې وي، که میړونو یې د روغې جوړې اراده کړي وي نو حق لري چې د عدت په موده کې یې بیرته ځانو ته وګرځوي، ښځې پر سړیو د عرف او قانون مطابق همغه ډول حقوق لري لکه څنګه چې پر ښځو د سړیو حقوق دي، خو بیا هم سړي پر ښځو لوړ او پورته دي، او الله په هر څه بر لاسی او د حکمت والا دی."},{"id":229,"translation":"رجعي طلاق دوه ځلې دی، بیا یا په ښکاره او نیکه توګه ساتنه ده او یا یې په نیکۍ سره پریښوول، او تاسې ته جواز نه لري چې له خپلې ښځې څخه د طلاق په وخت کې د هغه مال څه برخه بیرته واخلئ چې د نکاح تړلو په وخت کې مو ورکړی وي خو د اخیستلو یې څه باک نشته، که دواړه ډاریدل چې نور په ګډ ژوند کې د الله حدود نه شي پوره کولای نو که تاسې ډاریدلئ چې دوی دواړه به دالله حدود پوره نه کړی شي، پر دواړو ګناه نشته چې ښځه څه مال د طلاق په بدل کې میړه ته ورکړي، دا د الله ټاکلي پولي دي او باید ترې وانه وړئ او څوک چې د الله له پولو څخه اوړي نو هغوی ظالمان دي."},{"id":230,"translation":"نو که درې یم ځل یې طلاقه کړه نو بیا ورته تر هغو نه شي روا کیدای تر څو طلاقه شوې ښځه له لومړي میړه پرته بل میړه وکړي، نو که ( دویم میړه) طلاقه کړه نو پر دواړو ( میړه او ښځې) څه ګناه نشته چې په بیا نکاح سره یو ځای شي که باوریان وو چې د الله حدود پوره کولای شې او دا د الله حدود دي چې د پوهیدونکي قوم لپاره یې بیانوي."},{"id":231,"translation":"او کله چې تاسو ښځې طلاقې کړۍ او د هغوی عدت پوره شو نو بیا یې په غوره ډول وساتئ او یا یې په غوره توګه خوشې کړئ او د ضرر رسولو په تکل چې تیرې به پرې کوئ له ځان سره یې مه ساتئ او هر څوک چې دا کار کوي نو په حقیقت کې یې په ځان ظلم وکړ، او د الله احکام په ټوکو مه اخلئ او پر تاسې د الله شوې پیرزوینې دریادې کړئ او هغه دریاد کړئ چې پر تاسې یې کتاب او د حکمت[۵] خبرې نازلې کړي چې پند او نصیحت پرې درکړي له الله څخه وډارشئ او پوه شئ چې بې شکه الله پاک پر هر شي پوه دی.","footnotes":"[۵] علماو له کتاب څخه قران کریم او له حکمت څخه د رسول الله صلی الله علیه وسلم احادیث مراد کړي دي ( ابن جریر الطبري)"},{"id":232,"translation":"او کله چې تاسې ښځې طلاقې کړې او هغوی خپل عدت پوره کړ نو له دې څخه یې مه منع کوئ چې له خپلو پخوانیو میړونو سره بیرته نکاح وکړي چې په مینځ کې یې د عرف او رواج مطابق په نیکه توګه موافقه راشي، په دې خبرې سره ستاسو هغو کسانو ته پند او نصیحت ورکول کیږي چې په الله او اخرنۍ ورځې ایمان لري دا کار تاسې ته ډیر غوره او سپیځلې دی الله پاک پوهیږي او تاسې نه پوهیږئ."},{"id":233,"translation":"مورګانې باید خپلو بچیو ته دوه بشپړ کلونه تې( شیده) ورکړي دا حکم د هغه چا لپاره دی چې د تي( شیدو) ورکولو موده پوره کول غواړي، په دې موده کې د مورګانو خوراک او پوښاک د وس او توان په رڼا کې د پلرونو په غاړه دی په هیچا باندې د هغه له وس څخه پورته پیټی نه شي ایښوول کیدای نه به مور ته د هغې د بچې له مخې زیان رسول کیږي او نه به پلار ته د بچې له مخې کوم زیان رسول کیږي، د کوچني پر وارث هم همدا وړ حق دی نو که مور او پلار په خوښه د مشورې په رڼا کې پریکړه وکړه چې کوچنی له تي( شیدو) څخه جلا کړي په دواړو هیڅ ګناه نشته ، او که تاسو غوښتل چې خپلو بچیو ته یوه بله ښځه د شیدو لپاره ولټوئ پر تاسې هیڅ ګناه نشته چې هغې ته ټاکلی مال په ښه توګه د عرف او رواج په رڼا کې وسپارئ او له الله څخه وډارشئ او پوه شئ چې الله پاک ستاسې ټولې کړنې ویني."},{"id":234,"translation":"او ستاسې کوم کسان چې مړه شي او ښځې يې پاتې شي نو باید چې ښځې یې څلور میاشتي او لس ورځې اتظار وکړي او کله يې چې خپل ټاکلی عدت پوره کړ، نو پر تاسې کومه ګناه نشته چې هغوی پر ځانونو باندې د عرف او رواج په رڼا کې په نیکه توګه څه ترسره کړي او الله ستاسې له ټولو کړنو څخه ښه خبر دی."},{"id":235,"translation":"او پر تاسې په دې کې هم ګناه نشته چې همدغو ښخو ته چې په عدت کې وي په اشارو سره د واده وړاندیز وکړئ او یا یې هیله په زړونو کې پټه وساتئ الله پوهیږي چې تاسې به ډیر ژر دوی یادې کړئ خو په پټه ورسره د واده پخه خبره مه کوئ یوازې ددې خبرې اجازه شته چې نیکه او ښکاره خبره ورته وکړئ او تر هغو چې عدت پای ته نه وي رسیدلی تاسې یي د نکاح د تړلو هوډ ونه کړئ او پوه شئ چې الله په هغه څه ښه پوهیږي چې تاسې په زړونو کې دي، نو له هغه څخه وډارشئ او پوه شئ چې بې شکه الله بښونکی او زغم کوونکی دی."},{"id":236,"translation":"پر تاسې ګناه نشته چې ښځې مو وړاندې له دې چې لاس ور وړئ او یا مهر ورته وټاکئ طلاقې کړئ خو په دې صورت کې به څه خرڅ ورکوئ پراخ لاسی به یې د خپل توان او وسې په اندازه ورکوي، او تنګ لاسی د خپلې وسې په اندازه دا څوری او خرڅ په نیکه توګه د عرف او رواج مطابق پر نیکیو کوونکو باندې لازم شوی دی."},{"id":237,"translation":"او که له لاس ور وړلو وړاندې مو ښخې طلاقې کړې او مهر مو ورته ټاکلی وو نو باید چې د ټاکلي مهر نیمایې برخه ورکړئ خو نیم هم نشته چې ښځې عفوه وکړي او مهر وانخلي او یا ( پوره ورکړل شي) چې د نکاح د غوټې څښتن عفوه وکړي او ټول مهر ورکړي عفوه کول مو پرهیزګارۍ ته خورا نژدې دی په خپلو مینځو کې غوره والی او نیک چلن مه هیروئ بې له شکه الله ستاسې ټولې کړنې ویني."},{"id":238,"translation":"پر ټولو لمونځونو په ځانګړې توګه پر منځني لمانځه[۶] خورا ټینګار وکړئ او الله ته عاجزي کوونکي ودریږئ.","footnotes":"[۶] علماء وایي چې د مازدیګر لمونځ دی( کابلی تفسیر)"},{"id":239,"translation":"نو که تاسې له ډار سره مخ واست نو په ولاړه یا سپاره په اشاره لمونځ وکړئ او کله چې ډاډمن شواست نو الله هومره ښه او غوره یاد کړئ چې تاسې ته یي ښوونه کړې ده او پخوا په هیڅ نه پوهیدئ."},{"id":240,"translation":"او هغه کسان چې له تاسې څخه مري او ښځې ترې پاتې کیږي نو اید د خپلو ښخو د یوه کال د مصارفو او خرڅ وصیت وکړي[۷] او باید ونه ویستلې شي خو که په خپله خوښه وتلې نو په تاسې څه ګناه نشته چې په خپلو ځانو په نیکه توګه هر څه کوي او الله تر هر چا زوره ور او د حکمت څښتن دی.","footnotes":"[۷] دا حکم د میراث په ایت منسوخ شو.( کابلی تفسیر)"},{"id":241,"translation":"د ټولو طلاقو شوو ښخو لپاره [۸] پر پرهیزګارو سړیو څه خرڅ او څورې لازم دی.","footnotes":"[۸] لاس ور وړل شوی وي او که نه مهر ورته ټاکلی شوی وي یا نه ( کابلی تفسر)"},{"id":242,"translation":"په همدې توګه الله تاسې ته خپل ایتونه بیانوي تر څو تاسې عقل په کار واچوئ."},{"id":243,"translation":"ایا تا ته د هغو زرګونو خلکو حال نه دی معلوم چې د مرګ له ویرې له خپلو کورونو څخه وتلي او تښتیدلي وو؟ الله ورته وویل: ومرئ بیا یې هغوی ټول بیرته را ژوندي کړل رښتیا خبره همدا ده چې الله پاک پر خلکو ډير زیات مهربان دی خو ډیر خلک شکر نه پر ځای کوي."},{"id":244,"translation":"او د الله په لیار کې وجنګیږئ او پوه شئ چې په یقین سره الله هر څه اوري او په هر څه پوه دی."},{"id":245,"translation":"هغه څوک دی؟ چې الله ته قرض حسنه ورکړي، بیا الله د ده دا قرض څو برابر زیات کړي، د پراخۍ او تنګ لاسۍ راوستل د الله کار دی او تاسې بیرته یوازې هغه ته وروستل کیږئ."},{"id":246,"translation":"تا ته د بنې اسرائیلو د هغې ډلې حال نه دی معلوم؟ چې له موسی وروسته یې خپل پیغمبر ته وویل مونږ ته یو پاچا وټاکه چې دالله په لیار کې جنګ وکړو پیغمبر ورته وویل ایا ستاسې په هکله دا انګیرلای شي چې که پر تاسې جنګ فرض شي ګنې تاسې به جنګ ونه کړئ؟ هغوی وویل: مونږ به ولې د الله په لیار کې نه جنګیږو؟ سره له دې چې مونږ له وطن څخه شړل شوي او له اولادونو څخه جلا کړای شوي یو، خو کله چې پر هغوی جنګ فرض شو نو پرته له لږو خلکو نور ټول په شا ولاړل او الله پاک تیري کوونکي ډیر ښه پیژني."},{"id":247,"translation":"او پیغمبر یې ورته وویل: چې په یقین سره الله پاک طالوت ستاسې د پاچایې لپاره ټاکلې دوي وویل: هغه به څرنګه پر مونږ پاچايې کوي؟ مونږ د هغه په پرتله د پاچایې ډير وړ یو او هغه ته لا ډیر مال هم نه دی ورکړل شوی، پیغمبر وفرمایل: خبره همدا ده چې هغه الله پر تاسې غوره کړی دی او هم یې د علم او تن په پیاوړتیا کې پر تاسې لوړ کړی دی او دالله چې چا ته خوښه شي خپله پاچایې ورکوي هغه د ډیر پراخ فضل او پوره پوهې څښتن دی."},{"id":248,"translation":"پیغمبر یې ورته وفرمایل: د هغه د پاچایې نښه دا ده چې تاسې ته به یو صندق راشي په هغه کې به ستاسې د رب له لورې د زړونو ډاډ وي او ځینې هغه څیزونه به هم وي چې د موسی او هارون کورنۍ پریښي دي دا صندق به ملایکې ستاسې په وړاندې راوړي که تاسې یي منئ نو په دې کار کې ستاسې لپاره خورا لویه نښه شته."},{"id":249,"translation":"کله چې طالوت خپل لښکر جلا کړ نو ورته یې وویل: الله تاسې په یوې ویالې سره ازمايې، که چا له دې ویالې څخه اوبه وڅښلې نو هغه به زما ملګری نه وي، او که چا ونه څښلې نو بس هغه زما ملګری دی هو! یوازې هغه څوک زما ملګری کیدای شي چې دلاس په لپه کې اوبه را واخلي او ویې څښي همغه وو چې پرته له لږو خلکو نورو ټولو په مړه خیټه اوبه وڅښلې نو کله چې طالوت د خپلو مؤمنو ملګرو سره له ویالې تیر شو ملګرو یې وویل: نن په مونږ کې دا توان نشته چې د جالوت او د هغه دلښکر سره مقابله وکړو خو هغو چې باور یې درلود چې له الله سره مخ کیږي وویل: د الله په حکم ډیر ځله بیخي کوچنی ټولی په ډیرو لویو ډلو بریمن شوی دی او الله د صبر کوونکو مل دی."},{"id":250,"translation":"کله چې د جالوت او د هغه د لښکر مقابلې ته ووتل نو لاس په دعاء یې وویل: ای زمونږ ربه! په مونږ صبر راتوۍ کړه، قدمونه مو ټینګ او په کافر قوم مو برلاسي کړه."},{"id":251,"translation":"د الله په حکم مسلمانانو جالوت او لښکر ته یې ماتې ورکړه او داود په خپل لاس جالوت وواژه، الله داود ته پاچايې، پوهه او پیغمبري ورکړه او د ځینو هغو شیانو پوهه یې ورکړه چې غوښتنه یې کوله که الله د ځینو خلکو مخه په ځینو نور نه نیوای نو ځمکه به له فساد څه ډکه شوې وه خو الله پر ګرد ( ټول) بشریت احسان کوونکی دی."},{"id":252,"translation":"ای محمده! دا د الله ایتونه دي چې مونږ یې په حقه پر تا لولو او له شک څخه وتلې خبره ده چې ته له رسولانو څخه یې."},{"id":253,"translation":"دا پیغمبران مونږ ځینې پر ځینو نورو غوره کړي دي، ځينې یې هغه دي چې الله ورسره خبرې کړي دي[۱] او د ځینو نورو یې مرتبې لوړي کړ دي[۲] او د مریمې ځوی عیسې (علیه السلام) ته مو ښکاره معجزې ورکړي او په جبرائیل سره مو د هغه ملاتړ کړی ؤ، که د الله خوښه وای نو دغه وروسته راغلي خلک به د پیغمبرانو او ښکاره دلایلو له راتګ وروسته هیڅکله یو له بل سره نه وو جنګیدلي خو دوی سره اختلاف وکړ ځینو یې ایمان راوړ او ځینې یې کافرن شول که د الله خوښه وای نو هیڅکله به یو تر بله سره نه وو جنګیدلي، خو الله چې د څه اراده وکړي خامخا یې کوي.","footnotes":"[۱] لکه ادم، موسې او محمد علیهم السلام ( کابلی تفسیر)\n[۲] لکه محمد صلی الله علیه وسلم( کابلی تفسیر)"},{"id":254,"translation":"ای مؤمنانو! د هغه مال چې مونږ تاسې ته در کړی دی څه برخه د الله په لیار کې د هغې ورځې له راتګ څخه وړاندې ولګوئ چې په هغې کې نه راکړه او ورکړه وي، نه دوستي او نه سپارښت او کافران په رښتیا چې ظالمان دي."},{"id":255,"translation":"الله یو دی پرته له هغه هیڅوک د بلنې وړ نشته تل ژوندی دی، او د ټولو کائناتو بشپړه پالنه کوي، نه یې پر ماښۍ نیسي او نه خوب، په اسمانونو او ځمکه کې پراته ټول څیزونه د هغه دي، څوک به وي چې د هغه له اجازې پرته د هغه په وړاندې د څه سپارښت وکړي؟ په هغو ښه پوهیږي چې د خلکو په وړاندې دي او په هغو هم چې ترې وروسته دي، دوي د الله جل جلاله د علم هیڅ برخه نه شي تر لاسه کولای، مګر یوازې هغه څه چې دالله خوښه شي د کرسي[۳] پراختیا یې هومره دیره ده چې اسمانونه او ځمکې پکې ځای شوي دي او د هغوی ساتنه یې نه ستړی کوي ډیر پورته او خورا لوی دی.","footnotes":"[۳] کرسې له عرش څخه کوچنۍ ده چې کرسي یې له اسمانونو او ځمکې څخه پراخه وي نو عرش به څومره وي؟ والله اعلم ( ابن جریر الطبري)"},{"id":256,"translation":"په دین کې هیڅ زور نشته ځکه چې هدایت له بې لیارۍ څخه پوره څرګند او ښکاره شو نو څوک چې له شیطان څخه منکر او په الله ایمان راوړي نو په رښتیا یې په نه شلیدنکې کړئ منکولې ښخې کړې او الله هر څه اوري او په هر څه پوه دی."},{"id":257,"translation":"الله د مؤمنانو ملاتړی او کار ساز دی له تیارو څخه یې رڼا ته وباسي، او د کافرانو ملاتړي او ملګري شیطانان دي له رڼا څخه یې تیاروته بیایې همدوی د اور څښتنان دي او تل به په اور کې وي."},{"id":258,"translation":"ایا تا ته د هغه سړي کیسه نده معلومه چې د الله له لورې له پاچایي ورکولو وروسته یي له ابراهیم سره د خپل رب په هکله جګړه بازي کړې وه، کله چې ابراهیم وویل زما رب هغه ذات دی چې ژوند او مرګ یې په واک کې دی (نمرود) وویل: ژوندي کول او مړه کول زه هم کولای شم، ابرهیم وویل الله لمر له ختیځ څخه راپورته کوي نو ته یې له لویدیڅ څخه راوخیژوه، ددې دلیل په اوریدو له حق څخه منکر هک، پک حیران پاتې شو ځکه چې الله ظالمانو ته روغه لیار نه ښايې."},{"id":259,"translation":"او ایا تاته د هغه سړي کیسه نه ده معلومه چې: په یوه داسې کلي تیریده چې چتونه یې پړمخ پریوتې وو، هغه وویل دا وران کلی به الله په څه ډول بیرته آباد کړي؟ الله هملته مړ و سل کلونه مړ پاتې شو، بیا یې را ژوندی او ورته یې وویل: څومره وخت دې د تیر کړی دی؟ هغه وویل: پوره ورځ او یا له ورځې څخه څه کم وخت الله ورته وفرمایل: نه، سل کلونه دې دلته تیر کړي دي، خوراک او څښاک ته دې وګوره چې هیڅ خراب شوي نه دي او خره ته دې وګوره او ددې لپاره چې مونږ تا د خلکو لپاره یوه نښه وګرځوو اوس هغو هډوکو ته وګوره چې څه ډول یې مونږ خوزوو او بیا غوښه وراغوندو نو کله چې ټوله پیښه ورته ښه څرګنده شوه ویې ویل: زه پوهیږم چې الله په هر څیز ښه توانا دی."},{"id":260,"translation":"او ای محمده! هغه وخت یاد کړه چې ابراهیم وویل: ای زما ربه ماته وښایه چې تاسې څنګه مړي ژوندي کوئ؟ الله وفرمایل: ایا ستا لا باور نشته؟ ابراهیم وویل: هو! باور مې پوره شته خو پوښتنه مې ددې لپاره ده چې زړه مې مطمئن شي، الله وفرمایل څلور مرغان ونیسه ځان ته یې رانژدې کړه بیا د جلا، جلاغرونو په څوک د مرغانو جلا، جلا برخې کیده بیا ټول،( بیل، بیل) را وبله تاته به ټول مرغان په منډه راشي او پوه شه چې الله په هر څه زوره ور او د پوره حکمت والا دی."},{"id":261,"translation":"مثال د هغو کسانو چې خپل مالونه د الله په لیار کې لګوي د یوې دانې په شان دی چې اووه وږي ترې رازرغون او په هر وږي کې سل دانې وي، او د الله چې چاته خوښه شي نور یې هم ور ډیره وي، الله د پراخ رحمت څښتن او په هر څه ښه پوه دی."},{"id":262,"translation":"هغه کسان چې خپل مالونه د الله په لیار کې مصرف کړي او بیا د خپل خیرات پسې احسان او نور ضررونه تړي، نو رب به یې پوره بدله ورکړي هیڅ ډار به پرې نه وي او نه به غمجن کیږي."},{"id":263,"translation":"ښه خبره او بښنه له هغه خیرات څخه ډیره غوره ده چې ضرر ورسره تړلی وي الله جل جلاله هیچا ته اړ نه، او د تحمل څښتن دی."},{"id":264,"translation":"ای مؤمنانو! خپل خیراتونه مو په احسان بارولو، او ضرر رسولو سره د هغه چا په څیر مه بابیزه کوئ چې خپل مال د خلکو د ښودنې لپاره لګوي نه په الله ایمان لري او نه د اخرت په ورځ دا وړ سړی هغې ښویه ډبرې ته ورته دی چې خاوره پرې د پاسه پرته وي نو چې د باران تیزه شیبه پرې وشي ښویه پاتي شي دوي هیڅ توان نه لري چې د خپلو کړو ګټه تر لاسه کړي او الله کافر قوم ته سمه لیار نه ښايې."},{"id":265,"translation":"او د هغو کسانو مثال چې خپل مالونه د الله جل جلاله د خوښې د ترلاسه کولو او د خپلو نفسونو د سکون لپاره لګوي د هغه باغ په شان دي چې په لوړه ځمکه جوړ شوی وي که تیز او ډیر باران پرې وشي دوه چنده حاصلات ورکوي، او که ډیر باران نه وي نو نری ورښت او پرښه یې هم بس وي او الله ستاسې د کړنو ښه لیدونکی دی."},{"id":266,"translation":"ایا تاسې کوم یو به دا خوښه کړي چې : اوس دې د خرماګانو او انګورو داسې باغ ولري چې د اوبو ویالې پکې ډکې روانې او هر ډول میوې پکې ښې ډیرې وي او چې زوړ شي او اولادونه یې هم د ګټي نه وي په باغ یو سخت طوفان راوالوزي چې اور هم ورسره وي، نو باغ یې ټول وسوزي په همدې ډول الله تاسې ته د خپل قدرت نښې ښکاره کوي کیدای شي چې تاسې څه فکر وکړئ؟"},{"id":267,"translation":"ای مؤمنانو! د خپل ګټلي مال او د هغه چې مونږ درته له ځمکې څخه راویستلی دی غوره او ښه یې خیرات کړئ د خراب مال د ورکړې هڅه مه کوئ چې اوس یې تاسې خیراتوۍ خو که تاسې يې واخلئ نو اخیستلو ته یې تیار نه یاست مګر دا چې له غیبونو څخه یې سترګي پټې کړئ او پوه شئ چې الله بې پروا او په ټولو ښو نومونو سره ستایلی شوی دی."},{"id":268,"translation":"شیطان تاسې له تنګ لاسۍ څخه ډاروي او د بدو په لور بلنه درکوي او الله د بښنې او پراخ لاسۍ وعده در کوي د الله رحمت پراخه، او په هر څه پوه دی."},{"id":269,"translation":"د الله چې چا ته خوښه شي حکمت ورکوي او چا ته یې چې حکمت ورکړ نو په رښتیا چې ډیر خیر یې ور په برخه کړ، له دې خبرو څخه یوازې د عقل څښتنان ګټه اخلي."},{"id":270,"translation":"تاسو چې هر خیرات کړی او یا مو نذر منلی نو بې شکه چې الله ته معلوم دی او د ظالمانو هیڅ ملاتړ نشته."},{"id":271,"translation":"که تاسې خیرات ښکاره کړئ، ښه کار دی، او که پټ په پټه یې مسکینانو ته ورکړئ نو دا ستاسې لپاره ‌ډیر غوره دی، او الله به ستاسې ګناهونه وبښي، او څه چې تاسې کوئ الله پرې ښه خبر دی."},{"id":272,"translation":"ای محمده! دا ستا په غاړه نه ده چې هرو، مرو به ورته هدایت کوې، دا د الله کار دی چې چا ته یې اراده وشي هدایت ورته کوي، او تاسې چې څه خیراتوئ د خپلو ځانو د ګټې لپاره یې کوئ او خیرات خو تاسې هسې هم د الله له مخه ورکوئ او چې څه مو خیرات کړل نو بدل به یې پرته له دې چې تیری درسره وشي پوره درکړل شي."},{"id":273,"translation":"خیرات هغو مسکینانو ته ورکړئ چې د الله په لار کې مشغول وي، او نشي کولای چې په ځمکه کې ( د کار او کسب لپاره) وګرځي، له دې کبله چې له سوال څخه ډډه کوي نو ناخبره خلک پرې د مالدارو خیال کوي ته به یې د څیرو او مخونو له نښو څخه پيژنې، له خلکو څخه ټینګ او تړلی سوال نه کوي، او هر هغه مال چې تاسې خیرات کړ الله جل جلاله ته ښه معلوم دی."},{"id":274,"translation":"هغو کسانو ته چې خپل مالونه شپه او ورځ پټ او ښکاره د الله په لار کې مصرفوي د هغوی د رب په وړاندې پوره اجر او ثواب دی ، نه به پرې ډار وی او نه به غمجن کیږي."},{"id":275,"translation":"هغه کسان چې سود خوري د قیامت په ورځ به د هغه چا په شان پورته کیږي چې پیریانو نیولی او هر څه یې ور خراب کړي وي دا ځکه چې هغوی ویل بیعه د سود په شان ده په داسې حال کې چې الله پاک بیعه حلاله کړی او سود یې حرام کړی دی نو چا ته چې د الله له لورې ( د سود پریښوولو) حکم راغی او له سود څخه یې لاس واخیست نو هغه چې مخکې یې کړي، کړي یې دي، او خبره یې له الله سره ده او چې څوک بیرته سود ته وګرځید، نو هغوی د دوزخ ملګري دي، او تل به پکې وي."},{"id":276,"translation":"الله سود له مینځه وړي او خیراتونه زیاتوي، او الله ناشکره ګناه ګار نه خوښوي."},{"id":277,"translation":"بې له شکه کومو کسانو چې ایمان راوړی، نیک کارونه یې کړي، لمونځونه یې ودرولي او زکاتونه یې ورکړي نو هغوی ته د رب په وړاندې اجر او ثواب دی ـ هیڅ ‌ډار پرې نشته او نه به غمجن کیږي."},{"id":278,"translation":"ای مؤمنانو! له الله و‌ډار شئ او د سود پاتې برخه پریږدئ که تاسې رښتینې مؤمنان یاست."},{"id":279,"translation":"که دا کار مو ونه کړ نو د الله او د هغه د رسول له لورې د جنګ اعلان در واخلئ او که توبه مو وښکله نو خپل رأس المال مو خپل دی ـ نه به تاسې تیری کوئ، او نه به په تاسې تیری کیږي."},{"id":280,"translation":"او که ستاسې پوره وړی( قرضدار) تنګ لاسی و، نو باید چې تر شتمن کیدلو ورته انتظار وکړئ او که خیرات پرې وکړئ، که پوهیږئ دا درته ډیره غوره ده."},{"id":281,"translation":"له هغې ورځې څخه وډارشئ چې تاسې به الله جل جلاله ته وروستل کیږئ او بیا به هر چا ته د هغه د کړنو پوره بدل ورکول کیږي او هیڅ ډول ظلم به نه پرې کیږي."},{"id":282,"translation":"ای مؤمنانو! کله چې تاسې په خپلو مینځونو کې تر ټاکلې مودې پورې د پور راکړه او ورکړه کوئ نو ویې لیکئ او دا لیک باید ستاسې په مینځ کې یو منصف او عادل لیکونکی وکړي، هیڅ لیکونکی باید له لیکلو څخه ډډه ونه کړي لکه څنګه چې الله پاک ده ته ښوونه کړی نو باید دی یې هم ولیکي او په چا چې حق او پور وي نو باید د خبرې بیان وکړي او باید له خپل رب، الله څخه وډارشي او ( د پور په بیان کې) هیڅ شی کم نه کړي، که چیرې پوره وړی( قرضدار) ناپوه ؤ او یا نا توانه ( زوړ یا ناروغ) ؤ، یا یې نه شو کولای چې ( خبره) بیان کړې نو باید ولي یې په انصاف سره لیکونکې ته بیان کړي او له خپلو سړیو څخه دوه سړي شاهدان ونیسئ، که دوه سړي نه وو نو یو سړی او دوه ښځې له هغو کسانو څخه شاهدان ونیسئ چې تاسې يې خوښوئ( دوه ښځې ځکه ضرور دي) که یوه یې خبره هیره کړي نو هغه بله به یې ور یاده کړي، او شاهدان چې کله هم وغوښتل شي نو باید له شهادت ورکولو څخه ډډه ونه کړي، او تاسې باید د نیټه یې پور له لیکلو څخه لږ وي که ډیر ستړي نه شئ دا لیکنه د الله په وړاندې ښه عدالت، د شهادت مرستندویه او خبره دیته ډیره نژدې کوي چې تاسې شکمن نه شئ خو که چیرې ستاسې په مینځ کې لاس په لاس تجارت وي نو بیا یې په نه لیکلو کې څه باک او ګناه نشته او تاسې چې کله هم د راکړې او ورکړې معامله کوئ نو باید شاهدان پرې ونیسئ لیکونکي او شاهد ته باید ضرر، ونه رسول شي، که تاسو لیکونکی او شاهد و ربړول نو دا مو لویه ګناه ده، او له الله څخه وډارشئ الله تاسې ته ښوونه کوي او الله په هر څه ښه پوه دی."},{"id":283,"translation":"که تاسې په سفر کې وۍ او لیکونکی مو تر لاسه نه کړ نو په کار ده چې یو څیز په ګرو واخلئ، نو که ځينو ستاسو ځینې نور امین وګڼل نو په چا چې باور شوی دی باید د هغه بل امانت ورکړي او له خپل رب الله څخه دې وډار شي او شهادت مه پټوئ او څوک چې شهادت پټوي څرګندیږي چې زړه یې ګناه کار دی او الله ستاسې په کړنو ښه پوه دی."},{"id":284,"translation":"هغه چې په اسمانونو او ځمکه کې دي خاص د یو الله دي، که تاسې د خپلو زړونو(پټ) څیزونه ښکاره کړئ او یا یې پټ، الله به درسره پرې حساب وکړي، نو بیا یې چې چا ته خوښه شوه بښنه به ورته وکړي، او چا ته یې چې خوښه شوه نو عذاب به پرې ورکړي، الله پر هر څیز توانا( قدرتمن) دی."},{"id":285,"translation":"رسول او مؤمنانو په هغه څه ایمان راوړی دی چې رسول ته نازل شوي دي، دوی ټولو په الله، او د هغه په ملائکو، کتابونو او رسولانو ایمان راوړی دی، او وایې مونږ د الله په پیغمبرانو کې یو تر بله توپیر نه کو او وایې مونږ د الله حکم واورید او مننه مو وکړه، ای زمونږ ربه ستا بښنه غواړو یوازې تاته در تګ دی."},{"id":286,"translation":"الله په هیچا د هغه له توان ( وس) څخه پورته بار نه ږدي، هر چا ته همغه څه دي چې ګټلې یې دي، او د هغه څه مسؤلیت یې په غاړه دی چې کړي یې دي، ای زمونږ ربه! مونږ په هغه څه مه نیسه چې مونږ په هیره کړې او یا په غلطۍ، ای زمونږ ربه! په مونږ دروند پیټی مه باره وه لکه چې له مونږ څخه په وړاندې خلکو مو بار کړی وؤ، ای زمونږ ربه! پر مونږ هغه بار مه ږده چې مونږ یې توان نه لرو، مونږ ته عفوه وکړه، مونږ ته بښنه وکړه، په مونږ مهربان شه ته زمونږ بادار او واکدار یې نو په کافرانو مو بریمن کړه."}]},{"id":3,"verses":[{"id":1,"translation":"الف لام میم( الم)"},{"id":2,"translation":"الله یو دی نشته لایق او وړ د عبادت مګر یوازې هغه(الله)، تل ژوندی او د کائناتو سمبالوونکی."},{"id":3,"translation":"په حقه یې تاته هغه کتاب نازل کړی دی چې پخوانی کتابونه رښتیني ګڼي، او هم یې تورات او انجیل نازل کړي دي."},{"id":4,"translation":"پخوا یې دا کتابونه د خلکو د هدایت لپاره رالیږلي او هم یې پریکړه کوونکی قران نازل کړی دی، بې له شکه هغو کسانو ته سخت عذاب دی چې د الله له ایتونو څخه یې انکار کړی دی او الله پاک خورا زوره ور او انتقام اخیستونکی دی."},{"id":5,"translation":"دا پخه خبره ده چې د ځمکې او اسمان هیڅ شی له الله څخه پټ نه دی."},{"id":6,"translation":"الله هغه ذات دی، چې د میندو په رحمونو کې تاسې ته د خپلې خوښې برابر صورتونه درکوي، بې له هغه هیڅوک د عبادت وړ نه دی، هغه زوره ور او د حکمت والا دی."},{"id":7,"translation":"الله هغه ذات دی چې پر تا یې کتاب نازل کړی دی، ددې کتاب ځینې ایتونه محکم دي همدغه د کتاب بنسټ دی او ځینې نور ایتونه متشابه دي، نو د چا په زړونو کې چې کوږوالی وي د همدغو متشابهو ایتونو پسې ګرځي ترڅو فتنه ولټوي او له ایتونو څخه د خپلې خوښې معنا تر لاسه کړي او خبره همدا ده چې ددې متشابهو ایتونو په (اصلې) معنا پرته له الله بل هیڅوک نه پوهیږي او د پاخه علم څښتنان وايې مونږ په دې ایتونو ایمان راوړی دی( محکم او متشابه) ټول زمونږ د رب له لورې دي، خو پند یوازې د عقل څښتنان اخلي او بس."},{"id":8,"translation":"ای زمونږ ربه! زمونږ زړونه وروسته له دې چې تا راته هدایت وکړ مه کږوه، مونږ ته له خپلې لورې رحمت راوبښه بې شکه چې ته ډیر بښونکی یې."},{"id":9,"translation":"ای زمونږ ربه! ته یوې هرو، مرو راتلونکې ورځې ته خلک راټولوې، بې شکه چې الله له خپلې وعدې څخه مخالفت نه کوي."},{"id":10,"translation":"کوم کسان چې کافران شوي هیڅکله به یې مالونه او اولادونه د الله له عذاب څخه ونه ژغورلی شي ـ او همدوی د اور خس او خاشاک دي."},{"id":11,"translation":"د دوی برخ لیک د فرعون د ملګرو، کورنۍ او هغو پخوانیو سرکښانو ته ورته دی چې زمونږ آیتونه یې درواغ ګڼلي ووـ الله په خپلو ګناهونو ونیول، او د الله عذاب خورا سخت دی."},{"id":12,"translation":"کافرانو ته ووایه چې ډير ژر به ماتې در کړای شي او جهنم ته به راټول کړای شئ او هغه د ورتګ خورا ډير بد ځای دی."},{"id":13,"translation":"هغه دوه ډلې چې سره مخ په مخ شوې تاسې ته د پند او عبرت ډکې نښې وي، یوه ډله یې د الله په لار کې جنګیدله او بله یې کافره وه، هرې ډلې به د سر په سترګو لیدل چې بله ډله یې دوه برابره ده او دالله چې چا ته خوښه شي په خپل ملاتړ سره یې بریمن کوي، بې شکه چې په دې ( پیښه ) کې د بصیرت خاوندانو ته پوره پند او درس و."},{"id":14,"translation":"خلکو ته د شهوتونو مینه ښایسته کړی شوې ده، چې له ښځو، ځامنو، د سرو او سپینو زرو له راټولو شوو خزانو، په نښه کړو شوو اسونو، څارویو او کښتونو څخه عبارت دي، دا څیزونه د دنیاوي ژوند ګټه ده او د ورتګ ښه ځای له الله سره دی."},{"id":15,"translation":"ای محمده! ووایه له دې څخه غوره څیزونه تاسو ته وښایم؟ د هغو کسانو لپاره چې له الله څخه وډار شي د تل لپاره داسې باغونه دي چې ویالې به پکې روانې وي پاکې کړای شوی ښځې او دالله رضاء به یې په برخه وي ـ او الله خپل بنده ګان ښه او پوره ویني."},{"id":16,"translation":"دوی هغه خلک دي چې وایې : ای زمونږ ربه! مونږ ایمان راوړی دی ګناهونه مو وبښه او د اور له عذاب څخه مو وژغوره."},{"id":17,"translation":"صبر کوونکي، رښتیني، د خدای د احکامو په ځای راوړونکي مال خیراتوونکي او د شپې په اخرنیو شیبو کې د بښنې غوښتونکي دي."},{"id":18,"translation":"الله پاک د دې خبرې شاهدي ویلي ده چې پرته له هغه څخه بل هیڅ شی د عبادت وړ نه دی، ملایکو او دعلم څښتنانو هم په همدې شهادت ورکړی د الله واکمني په عدل او انصاف ولاړه ده ـ بې له یو الله څخه بل هیڅوک د عبادت وړ نه دی، الله زوره ور او د حکمت والا دی."},{"id":19,"translation":"بې شکه چې د الله په وړاندې ( تر ټولو غوره) دین اسلام دی او اهل کتابو وروسته له هغه اختلاف وکړ چې علم او پوهه ورته راغله خو د خپل مینځي کینې له کبله یې اختلاف ته ملا وتړله او څوک چې د الله له آیتونو څخه منګر شي ( نو پوه دې شي چې) الله پاک ډیر تیز حساب کوونکی دی."},{"id":20,"translation":"که ( اهل کتاب او نور کافران) له تاسره جګړه او شخړه کوي نو ورته ووایه چې ما او زما ملګرو په بشپړ ډول ځانونه الله پاک ته سپارلي دي، اهل کتابو او امیانو ته ووایه چې ایا تاسې اسلام راوړی دی؟ که اسلام یې راوړو نو سمه او ورغه لاریې وموندله، او که په څټ وګرځیدل نو ستا دنده یوازې د حق رسونه ده الله پاک خپل بنده ګان ښه ویني."},{"id":21,"translation":"بې شکه کوم کسان چې د الله جل جلاله، په آیتونو کافران کیږي رسولان او هغه کسان چې: په عدل او انصاف امر کوي، په ناحقه وژني نو(ای محمده) دوی ته په درد ناک عذاب زیری ورکړه."},{"id":22,"translation":"د دوی ټولې کړنې په دنیا او اخرت کې بابیزه شوي دي او ملاتړ یې نشته."},{"id":23,"translation":"ایا تا ته هغه کسان معلوم نه دي؟ چې د کتاب څه برخه ورکړای شوې ده، او د الله د کتاب په لور بلنه ورته کیږي چې د هغوی ترمینځ د شخړو پریکړه وکړي نو بیا یې هم یوه ډله مخ اړوي او دوی مخ اړوونکي خلک دي."},{"id":24,"translation":"داوړ ځکه کوي چې ویل یې مونږ ته به اور هیڅکله ونه رسیږي او که ( بالفرض) وي هم نو څو په شمار ورځې به وي، خپلو جوړو کړو درواغو په دین کې غولولي دي."},{"id":25,"translation":"هغه ورځ به یې څه حال وي؟ چې مونږ یې یوې رښتینې راتلونکې ورځې ته راټول او هر چا ته د هغه کړنې پوره ورکړای شي، او هیڅ تیری به پرې نه شي کیدای."},{"id":26,"translation":"( ای محمده!) ووایه یا الله! ای واکمنه پاچا! ته پاچایي هغه چا ته ورکوي چې ستا خوښه شي او چې له چا ته ستا خوښه شي ترې يې اخلي، چا ته چې دې خوښه شي عزت من کوې یې، او چې چاته دې خوښه شي ذلیلوې یې، خیر ټول ستا په لاس کې دی ـ بې شکه ته په هر څه توانا ( قدرتمن) یې."},{"id":27,"translation":"ته شپه په ورځې کې ننه باسې، او ورځ په شپه کې ، ته ژوندی له مړي را وباسي او مړی له ژوندي او چې چا ته دې خوښه شي نو بې حسابه روزي ورکوې."},{"id":28,"translation":"مؤمنان باید پرته له مسلمانانو کافران دوستان ونه نیسي او که څوک دا کار وکړي نو له الله سره یې هیڅ اړیکي نشته خو د هغې دوستۍ څه باک نشته چې د هغوی له شر څخه پرې ځانونه وژغورئ الله تاسې له خپل ځان څخه ډاروي، ورتګ یوازې یو الله ته دی."},{"id":29,"translation":"ای محمده! ووایه چې که تاسې د خپلو سینو خبرې پټې کړئ او یا یې ښکاره، الله ته معلومې دي، او هغه هم ښه ورته معلوم دي چې په اسمانونو او ځمکه کې دي، او الله پاک په هر څه توانا دی."},{"id":30,"translation":"په هغه ورځ چې هر څوک خپلي نیکې او بدې کړنې، د لاسونو په وړاندې وویني نو هیله به وکړي چې کاشکې چې دده او د بدو کړنو ترمینځ یې یوه لویه فاصله وای، الله پاک تاسې له خپل ځان څخه ‌ډاره وي او الله پاک پر بنده ګانو ډیر مهربان دی."},{"id":31,"translation":"( ای محمده!) ووایه: که تاسې له الله جل جلاله سره رښتینې مینه لرئ نو زما مننه وکړئ الله جل جلاله به له تاسې سره مینه وکړي او ګناهونه به مو وبښي، الله پاک بښونکی او مهربان دی."},{"id":32,"translation":"ای محمده ووایه د الله او د رسول مننه وکړئ که مخ یې واړاو نو الله پاک کافران نه خوښوي."},{"id":33,"translation":"بې شکه چې الله پاک ادم، نوح، د ابراهیم کورنۍ او د عمران کورنۍ پر ټولو خلکو غوره کړي دي."},{"id":34,"translation":"ټول پیغمبران ځینې د ځینو نورو له نسله دي، الله پاک ښه اوریدونکی او ښه عالم دی."},{"id":35,"translation":"( هغه وخت یاد کړه چې) د عمران ښځې وویل: ای زما ربه هغه اولاد چې زما په خیټه دی ستا په نوم مې نذر کړی دی[۴] ته یې ومنه بې شکه چې ته ښه اوریدونکی او پوه یې.","footnotes":"[۴] د بیت المقدس د خدمت لپاره به ازدا وي( کابلی تفسیر)"},{"id":36,"translation":"کله یې چې اولاد وزیږاوه نو ویې ویل: زما ربه دا خو ما جلۍ وزیږوله او الله ته ښه معلومه وه چې هغې څه زیږولي وو، او نر د ښځې په شان نه دی( د عمران ښځې وویل) ما په مریم ونوموله[۵] زه هغې ته او اولاد ته یې ستا په نوم شیطان رټلي شوي څخه پناه غواړم.","footnotes":"[۵] مریم د لغت له مخې د خداي د بنده یعنې عبدالله او هم د هسکې او لوړې په معنې استعمالیږي( عزیز التفاسیر)"},{"id":37,"translation":"الله پاک هغه په غوره توګه ومنله او په ښه ډول یې راپورته کړه او زکریا یې پالنه وکړه، کله به چې زکریا د مریم خوني ته ورغی نو خوراک به یې ورسره مینده کړ، ورته یې وویل ای مریم! دا خوراک له کومه شو؟ مریم وویل: دا د الله له لورې دی، بې له شکه چې دالله پاک چاته خوښه شي نو بې حسابه روزي ورکوي."},{"id":38,"translation":"هملته زکریا خپل رب ته لاسونه پورته او ویې ویل: ای زما ربه! ما ته ستا له لورې نیک او پاک اولاد راوبښه، بې شکه ته د دعاء او سوال ښه اوریدونکی یې."},{"id":39,"translation":"ملایکو ورته په داسې حال کې چې هغه په جومات کې پر لمانځه ولاړ ؤ غږ کړ چې :بې شکه الله پاک تاته د یحیې زیری درکوي هغه به د الله کلمه رښتینې ګڼي، غوره او مشر به وي، له هر ډول نفسي هیلو څخه به یې ځان منع کړی وي، پیغمبر به وي، او په نیکو کسانو کې به شمیرل کیږي."},{"id":40,"translation":"( زکریا) وویل: ای زما ره هلک به له کومه شي؟ زه زوز شوی او ښځه مې شنډه ده( ملایکو) وویل: هو! په همدی ډول به ستا ځوی پیدا شي الله پاک هر څه کوي چې اراده یې وکړي."},{"id":41,"translation":"( زکریا ) وویل: ای زما ربه ماته یوه نښه راکړه، ( ملایکې) وویل: ستا نښه دا ده چې ته به درې ورځې له خلکو سره خبرې نه شې کولی خو یوازې په اشارو به یې پوهوې، رب دې ډی یاده وه، سهار او ماښام یې تسبیح وایه."},{"id":42,"translation":"او ( ای محمده) هغه وخت یا کړه چې ملایکو مریمې ته وویل الله پاک ته غوره کړې [۶] او پاکه[۷] کړې یې او د نړئ پر ګردو ښځو کې یې په ځانګړې توګه په ګوته کړې یې[۸]","footnotes":"[۶] د عبادت لپاره.\n[۷] له هر ډول ناپاکۍ او ګناهونو څخه.\n[۸] د عیسې د پیدایښت لپاره ( کابلی تفسیر)"},{"id":43,"translation":"ای مریمې! د خپل رب فرمان پوره ومنه سجده وکړه او رکوع کوونکو سره رکوع وکړه."},{"id":44,"translation":"(محمده) دا کیسې د غیبو هغه خبرې دي چې مونږ یې تا ته وحې کوو سره له دې چې ته هغه وخت له سره نه وي چې هغوی قلمونه اچول[۹] چې د مریمې پالونکی به کوم یو وي؟ او ته له دوی سره هغه وخت نه وې چې په دې هکله یې سره جګړې کولې.","footnotes":"[۹] د پچې اچولو لپاره ( کابلی تفسیر)"},{"id":45,"translation":"( ای محمده!) هغه وخت یاد کړه چې ملایکو مریمې ته وویل ای مریمې! الله پاک تاته د یوې خبرې زیری درکوي ستا د زوی نوم به مسیح عیسې ځوی د مریمې وي، د دنیا او اخرت مخور او الله ته له نژدې کړی شوو بنده ګانو څخه به وي."},{"id":46,"translation":"له خلکو سره به په ځانګو او زوړوالي کې خبرې کوي او دالله له نیکو بنده ګانو څخه به وي."},{"id":47,"translation":"مریمې وویل: ای زما ربه! ما ته هیڅ بشر لاس نه دی راوړی نو ځوی به مې څرنګه پیدا شي؟ ملایکو وویل هو! په همدې ډول به ( ستا ځوی) پیدا کیږي، الله پاک هغه څه پیدا کوي چې اراده یې وکړي او کله چې د یوه کار پریکړه وکړي نو بس یوه خبره وکړي چې وشه نو هغه کار وشي."},{"id":48,"translation":"الله پاک هغه ته کتاب، حکمت، تورات او انجیل ورښایې."},{"id":49,"translation":"او بني اسرائیلو ته یې د استازي په توګه لیږي تر څو ورته ووایې چې ما تاسې ته د رب له لوری یوه نښه راوړې ده، زه له خټې څخه د مارغه څیره جوړوم بیا پکې پوکې کوم نو هغه د الله په حکم او اذن سره روغ مارغه شي او زه د الله په حکم او اذن له مور څخه پیدا شوي ړانده بینا کوم په پیس مرض ناروغ جوړوم، مړي ژوندي کوم، او له هغه څه نه مو خبروم چې تاسې یې خورئ او هغه چې په کورنو کې یې زیرمه کوئ نو که مؤمنان یاست دا کارونه ستاسې لپاره خامخا پوره نښه ده."},{"id":50,"translation":"زه هغه تورات ريښتونی ګڼم چې ما څخه وړاندې راغلی دی او تاسې ته ځینې هغه شیان حلالوم چې پر تاسې حرام شوي وو، او ما تاسې ته ستاسې د رب له لورې نښه راوړې ده نو له الله څخه وډارشئ او زما مننه وکړئ."},{"id":51,"translation":"بې شکه چې الله پاک زما پالونکی دی او ستاسې هم، نو باید د همغه عبادت وکړئ، بس همدا یکې یوه روغه او سمه لار ده."},{"id":52,"translation":"نو کله چې عیسې( علیه السلام) ته د هغوی کفر[۱۰] ښه ثابت او څرګند شو نو ویې ویل: څوک به د الله لار کې زما ملاتړ وکړي؟ خواریونو وویل: مونږ د الله ( د لارې) ملاتړي یو، مونږ په الله ایمان راوړی دی او ( ای عیسې) په دې خبره شاهد اوسه چې مونږ مسلمانان یو.","footnotes":"[۱۰] عیسې علیه السلام ته ثابته شوه چې بنې اسرائیل یې د وژلو هڅه کوي او د پیغمبر وژل کفر دی( ابن جریر الطبري)"},{"id":53,"translation":"ای زمونږ ربه! مونږ په هغه څه ایمان راوړی دی چې تا نازل کړي دي او ستا د رسول مننه مو کړې ده نو د شهادت ورکوونکو په کتار کې مو ولیکه."},{"id":54,"translation":"هغوی عیسې علیه السلام پر خلاف پروګرام جوړ کړ او الله هم پروګرام جوړ کړ الله پاک خورا غوره پروګرام جوړوونکی دی."},{"id":55,"translation":"( ای محمده هغه وخت یاد کړه): چې الله پاک ای عیسې زه تا پوره اخلک، ځان ته دې راپورته کوم او له کافرانو څخه دې پاکوم او ستا منونکي تر قیامته پر کافرانو برلاسي ګرځوم بیا ستاسو ټولو راتګ ما ته دی زه به ستاسې په مینځ کې د هغو خبرو په هکله فیصله وړم چې تاسې پکې اختلاف کوئ."},{"id":56,"translation":"نو څوک چې کافران شوي دي په دنیا او اخرت کې به یې سخت عذاب وربړوم او هیڅ ملاتړ به یې نه وي."},{"id":57,"translation":"او چا چې ایمان راوړی دی او نیکې کړنې یې کړي دي نو الله یې بدله پوره ورکړي الله تیري کوونکي نه خوښوي."},{"id":58,"translation":"دا ایتونه چې مونږ یې پر تا لولو له حکمت څخه ډک پند دی."},{"id":59,"translation":"د الله په وړاندې د عیسې مثال آدم ته ورته دی، الله ادم له خاورې جوړ او بیا یې ورته وویل جوړ شه! بس هغه جوړ شو."},{"id":60,"translation":"همدا ستا رب له لورې حق دی نو ته له شک کوونکو څخه مه کیږه."},{"id":61,"translation":"نو څوک هم چې له دې معلوماتو وروسته چې تا ته د ( عیسې په هلکه) راغلي دي له تاسره جګړه کوي نو ورته ووایه: راځئ مونږ ټول به خپل ځامن او ستاسې ځامن خپلې ښځې او ستاسې ښځې خپل ځانونه او تاسې رراوبلو بیا به په ګډه په زارئ او عاجزئ سره د هلاکت دعاء کوو، او وایو به چې د الله لعنت دې پر درواغجنو وي."},{"id":62,"translation":"بې شکه چې دا د عیسې او مریمې رښتینې کیسه ده او حق معبود پرته له الله څخه بل نشته او همدا الله، ډیر زوره ور او د حکمت څښتن دی."},{"id":63,"translation":"نو که بیا هم هغوی مخ واړوي نو دا خبره پخه ده چې الله پاک مفسدین ښه پيژني."},{"id":64,"translation":"( ای محمده) ووایه چې ای اهل کتابو! راځئ له مونږ سره یوه خبره ومنئ: چې زمونږ او ستاسې ترمینځ یو برابر ده او هغه دا چې پرته له یو الله څخه به بل د هیچا عبادت نه کوو، له هغه سره به هیڅ شی شریک نه نیسو او نه به ځیني نور پرته له الله څخه باداران نیسي نو که بیا یې هم مخ واړولو نو ورته ووایې( تاسې چې څه کوئ ستاسې کار دی خو) شاهدان اوسئ چې مونږ مسلمانان یو."},{"id":65,"translation":"ای اهل کتابو! تاسې ولې د ابراهیم علیه السلام په هکله جګړه[۱۱] کوئ؟ په داسې حال کې چې تورات او انجیل له هغه څخه وروسته نازل شوي دي، ایا تاسې عقل نه لرئ؟","footnotes":"[۱۱] چې یهودیان یې یهودي او نصاری یې نصراني بولي( کابلی تفسیر)"},{"id":66,"translation":"خبردار! تاسې همدغه خلک یې چې په څه پوهه لرئ په هغې کې سره جګړه کوئ نو ولې په هغه کې سره جګړې او شخړې کوئ چې تاسې پری هیڅ خبر نه یاست الله پاک ښه پوهیږي او تاسې نه پوهیږئ."},{"id":67,"translation":"ابراهیم علیه السلام نه یهودي وو او نه نصراني بلکې روغ، سم او بشپړ مسلمان ؤ، او هر ګز له مشرکانو څخه نه وه."},{"id":68,"translation":"ابراهیم علیه السلام ته ډیر نژدې خلک همغه دي چې د ابراهیم مننه یې کړې او هم دا پیغمبر او مسلمانان او الله پاک د مؤمنانو کار جوړوونکي او ملاتړ دی."},{"id":69,"translation":"د اهل کتابو یوه ډله خوښوي چې تاسې بې لارې کړي د حقیقت له مخې هغوی تاسې نه، بلکې ځانونه بې لارې کوي خو درک نه لري."},{"id":70,"translation":"ای اهل کتابو! تاسې ولې د الله له ایتونو څخه منکریږئ، په داسې حال کې چې تاسې یې په حقانتی [۱۲] شهادت ورکوئ.","footnotes":"[۱۲] د اسلام او محمد( علیه الصلاة والسلام ) حقانیت په خپلو سترګو وینئ ( کابلی تفسیر)"},{"id":71,"translation":"ای اهل کتابو! تاسې ولې حق له باطل سره ګډوئ؟ او ولې حق پټوئ؟ او تاسې حق ښه پيژنئ."},{"id":72,"translation":"د اهل کتابو یوې ډلې ویل سهار په هغه دین ایمان راوړئ چې په مؤمنانو نازل شوی او ماښام پرې کافر شئ کیدای شي چې مسلمانان بیرته له اسلام څخه وګرځیږي."},{"id":73,"translation":"او خبره یوازې د هغه چا ومنئ چې ستاسې دین یې منلی دی( ای محمده!) ورته ووایه چې هدایت یوازې د الله هدایت دی چې یو چا ته به ورکړای شي لکه چې تاسو ته در کړ شوی وو، او د رب په وړاندې به په دلایلو کې پر تاسو برلاسی شي ـ ورته ووایه چې غوره والی د الله په لاس کې دی چا ته چې خوښه شي ورکوي یې ـ الله ډیر پراخ رحمت خاوند او په هر څه پوه دی."},{"id":74,"translation":"الله خپل رحمت په ځانګړي ډول هغه چا ته ورکوي چې خوښه یې شي، الله د لوې مهربانۍ څښتن دی."},{"id":75,"translation":"په اهل کتابو کې ځیني داسې دي چې که د خزانو باور پرې وکړې نو پوره به یې درکړي او ځینې پکې هغه دي چې که د یو دینار باور پرې وکړي نو چې په سر یې ولاړ نه یې در به یې نه کړي او دا ځکه چې هغوی ویلې چې د نالوستو خلکو مالونه په خوړلو کې پر مونږ هیڅ ګناه نشته هغوی له پوهې سره پر الله درواغ تړي."},{"id":76,"translation":"نه : بلکې هر څوک چې خپل عهد او تړون په پشبړ ډول پوره او پرهیزګاري خپله کړي نو بې شکه الله پرهیزګاران خوښوي."},{"id":77,"translation":"په دې کې شک نشته چې څوک د الله په تړون او په خپلو قسمونو د دنیا لږ بدل اخلي په اخرت کې ورته هیڅ برخه نشته، نه به په مهربانۍ ورته وګوري او نه به یې پاک کړي. او دردناک عذاب یې په برخه دی."},{"id":78,"translation":"او بې شکه په دوی کې یوه ډله داسې هم شته چې د الله د کتاب په لوستلو داسې ژبه تاوه وي چې تاسو پرې د کتاب د یوې برخې ګومان وکړئ خو هغه د کتاب برخه نه ده او دا هم وایې چې همدا د الله له لورې نازل شوی خو د واقعیت له مخې هغه د الله له لورې نه وي نازل شوی او په رڼو سترګو په الله جل جلاله دوراغ وایې."},{"id":79,"translation":"هیڅ انسان داسې نه کوي چې الله کتاب، حکمت او پیغمبري ورکړي او بیا هغه خلکو ته ووایې چې له الله جل جلاله څخه پرته زما بنده ګان او عبادت کوونکي شئ بلکې ورته وایې چې ښه رب پالونکې شئ ځکه چې تاسې نورو ته کتاب ورښایې او هم یې په خپله لولئ."},{"id":80,"translation":"او نه به درته امر وکړي چې ملایکې او پیغمبران د خدایانو په توګه ونیسئ ایا هغوی به ستاسې له اسلام منلو وروسته تاسې ته د کفر په لور بلنه درکړي؟"},{"id":81,"translation":"او هغه وخت یاد کړه چې الله له پیغمبرانو څخه وعده واخیسته چې: زه کله هم تاسې ته کتاب او حکمت درکړم، بیا تاسې ته بل داسې رسول راشي چې له تاسې پروت الهي پیغام رښتینی ګڼي نو خامخا به پرې ایمان راوړئ او هرو، مرو به یې ملاتړ کوئ، الله له دې وعدې وروسته پیغمبرانو ته وویل: په دې خبره مو اقرار دی؟ او په دې مو له ما سره تړون دی؟ هغوی وویل هو! مونږ اقرار وکړ الله وفرمایل نو شاهدان اوسئ او زه هم له تاسې سره له شاهدانو څخه یم."},{"id":82,"translation":"او چا چې له دې تړون وروسته مخ واړاوه نو همدا کسان فاسقان دي."},{"id":83,"translation":"ایا کافران د الله له دین څخه پرته بل دین لټوي؟ حال دا چې : په اسمانونو او ځمکه کې ټولو موجوداتو هغه ته په خوښه او ناخوښه غاړه ایښې ده او ټول هغه ته بیرته ورګرځول کیږي."},{"id":84,"translation":"ای محمده! ووایه چې : مونږ په الله او په هغه څه ایمان راوړی دی چې پر مونږ نازل کړای شوي دي او په هغو مو هم ایمان راوړی دی چې په ابراهیم، اسماعیل، اسحق، یعقوب، او د هغوی پر(پیغمبرانو) اولادونو نازل شوي او په هغو مو هم ایمان راوړی دی چې موسې علیه السلام، عیسې علیه السلام، او نورو پیغمبرانو علیهم السلام ته د رب له لورې ورکړای شوي دي، مونږ د هغوې په مینځ کې هیڅ توپیر نه کوو او مونږ یوازې یو الله ته غاړه ایښوونکي یو."},{"id":85,"translation":"او هر څوک چې پرته له اسلام څخه بل دین لټوي هیڅکله به ترې ونه منل شي او په اخرت کې به له تاوانیانو څخه وي."},{"id":86,"translation":"هغو خلکو ته به الله څنګه هدایت وکړي؟هغو خلکو ته به الله څنګه هدایت وکړي؟ چې له ایمان راړلو، د رسول په حقانیت له شهادت ورکولو او د واضحو او ښکاره دلیلونو له راتګ وروسته کافران شوی دي؟ الله د ظالمانو ډلې ته هدایت نه کوي."},{"id":87,"translation":"د دوي جزا همدا ده چې د الله، ملایکو او ګردو خلکو له لورې به پرې لعنت وي."},{"id":88,"translation":"د تل لپاره به په همدې لعنت کې وي نه به ترې عذاب سپک او نه به څه مهلت ورکړای شي."},{"id":89,"translation":"مګر په هغو خلکو به لورینه وشي چې له دې وروسته توبه وباسي او خپل ځانونه روغ او ښه کړي، بې شکه الله بښونکی او مهربان ذات دی."},{"id":90,"translation":"دا خبره پخه ده چې کوم کسان له ایمان وروسته کافران شوي او بیا په کفر کې وړاندې تللي نو توبه به یې هیڅکله ونه منل شي او همدی پاخه لارې ورکي دي."},{"id":91,"translation":"او دا خبره هم پخه ده هغه کسان چې کافران مړه شول نو له یوه څخه به یې هم ونه منل شي چې د خپل ځان د خلاصون لپاره ډکه ځمکه سره زر فدیه او خیرات کړي د همدوی لپاره دردناک عذاب دی، او هیڅ ملاتړ به یې نه وي."},{"id":92,"translation":"تاسې هیڅکله بشپړه نیکي نه شئ تر لاسه کولای تر څو مو د خپلې خوښې مال خیرات کړی نه وي او چې هر څه خیراتوئ الله پرې ښه پوه دی."},{"id":93,"translation":"بني اسرائیلو ته د خوراک ټول څیزونه حلال وو خو یوازې هغه څه ورته ناروا وو چې د تورات له نزول څخه وړاندې اسرائیلو په ځان حرام کړي وو، ورته ووایه تاسې تورات راوړئ او بیا یې ولولئ که تاسې رښتیني یاست."},{"id":94,"translation":"نو څوک چې له دې وروسته هم پر الله جل جلاله درواغ تړي نو همدوی خورا لوی ظالمان دي."},{"id":95,"translation":"ووایه چې الله پاک تل رښتیا ویلي دي نو د هغه ابراهیم حق دین ومنئ چې حق پلوی و او مشرک نه ؤ."},{"id":96,"translation":"هغه لومړنۍ خونه چې د خلکو لپاره ټاکل شوې وه په مکه کې ده، هغه مبارکه او د ټولو خلکو لپاره ښوونه ده."},{"id":97,"translation":"په دې کې ښکاره نښې دي، د ابراهیم د ودریدلو ځای دی، او هر څو چې هغې ته ننه وځي په امن دی، د الله له لورې، پر هغو خلکو ددې خونې حج فرض شوی دی چې د لارې توان ورسره وي او چا چې انکار کړی د نو باید پوه شی چې الله پاک له ټولو خلکو څخه بې پروا دی."},{"id":98,"translation":"(ای محمده!) ووایه: ای اهل کتابو! تاسې ولې د الله په ایتونو کافران کیږئ، او الله ستاسې په کړنو ښه شاهد دی."},{"id":99,"translation":"ووایه چې ای اهل کتابو! تاسې ولې د ایمان خاوندان د الله له لارې څخه منع کوئ او ولې یې کوږوالی لټوئ؟ په داسې حال کې چې تاسې شاهدان یې چې دا لاره روغه ده الله ستاسې له کړنو څخه بې خبره نه دی."},{"id":100,"translation":"ای مؤمنانو! که تاسې د ځینو اهل کتابو مننه وکړئ نو له ایمان راوړلو وروسته به مو بیرته کافران کړي."},{"id":101,"translation":"او تاسې به ولې کافران کیږئ په داسې حال کې چې پر تاسې دالله ایتونه لوستلی او رسول یې هم ستاسې په مینځ کې دی، او څوک چې د الله په دین منګولې ولګوي نو په تحقیق سره هغه ته د روغې لارې ښوونه شوي ده."},{"id":102,"translation":"ای مؤمنانو! له الله څخه د هغه د شان په پرتله وډاریږئ او باید تر مرګه په اسلام ټينګ پاتې شئ."},{"id":103,"translation":"او ټول د الله په رسۍ منګولې ولګوئ خواره واره کیږئ مه او هغه پیرزوینې یې چې پر تاسې کړي دي رایادې کړئ، کله چې تاسې یو د بل دښمنان واست نو ستاسي د زړونو په مینځ کې یي مینه راوستله او د هغه پیرزویني په رڼا کې وروڼه وګرځیدئ او تاسې د اور د کندې پر څنډه واست، نو له اور څخه یې خلاص کړئ په همدې ډول الله تاسې ته خپل ایتونه بیانوي تر څو لار پیدا کړئ."},{"id":104,"translation":"او باید له تاسې څخه یوه ډله وي چې د خیر په لور بلنه کوي په نیکۍ امر کوي او له بدۍ څخه منع، او همدغه خلک خلاصیدونکي دي."},{"id":105,"translation":"او د هغو خلکو په شان مه کیږئ چې د ښکاره دلیلونو له راتګ وروسته جلا جلا شول او اختلاف یې وکړ او همدغو خلکو ته لوی عذاب دی."},{"id":106,"translation":"هغه ورځ چې ځینې مخونه سپین کړای شي او ځینې مخونه تور، تور مخو خلکو ته به وویل شي ایا تاسې له ایمان راوړلو وروسته کافران شوئ؟ نو اوس د خپل کفر په بدل کې عذاب وڅکئ."},{"id":107,"translation":"او کومو کسانو چې مخونه یې سپین کړای شوي دي د الله په رحمت کې دي، او تل تر تله به په دې رحمت کې وي."},{"id":108,"translation":"(ای محمده!) دا د الله ایتونه دي چې مونږ یې پر تا لولؤ او الله پاک پر خلکو ظلم نه غواړي."},{"id":109,"translation":"خاص د الله دي هغه چې په اسمانونو او هغه چې په ځمکه کې دي ـ او یوازې د الله په لور ټول کارونه ورګرځول کیږي."},{"id":110,"translation":"تاسې د امت هغه غوره ډله یې چې د خلکو د ښیګڼې لپاره راویستلي شوي یاست ځکه چې د نیکۍ په لور بلنه کوئ د بدۍ مخه نیسئ او په الله ایمان لرئ، او که اهل کتابو ایمان راوړی وای ډیره ورته غوره ده ځینې یې مؤمنان دي خو زیاته برخه یې فاسقان."},{"id":111,"translation":"هغوی هیڅکله تاسې ته ضرر نه شي رسولای مګر ایله په ایله څه ربړ در رسولای شي او که تاسې سره جنګ وکړي نو ډیر ژر به مخ په شا په منډه او بیا به له هیڅ لورې ورسره مرسته ونه کړای شي."},{"id":112,"translation":"په هر ځای کې چې وي له سپکاوي سره به مخ وي مګر یوازې د الله او د خلکو په پناه کې له سپکاوي څخه خلاصیدای شي، او د الله په قهر اخته شوي، خواري او ذلت پرې واکمن شوی دی، له دې ورځې سره ځکه مخ دي چې د الله په ایتونو کافران کیږي او په ناحقه پیغمبران وژني او دا ځکه کوي چې سرغړونه یې کړې او له خپل حد څخه وړاندې تیر شوي دي."},{"id":113,"translation":"ټول اهل کتاب یو شان نه دي داسې ډله هم پکې شته چې په روغه لار ولاړه د شپې په چوپتیا کې د الله ایاتونه لولي او سجدي کوي."},{"id":114,"translation":"په الله او اخرنۍ ورځ ایمان راوړي په نیکۍ امر کوي او له بدۍ څخه منعه او په نیکیو کې یو له بل څخه وړاندې والی کوي، او همدوی له نیکانو څخه دي."},{"id":115,"translation":"او کوم نیک کارونه چې کوي هیڅکله به بابیزه نه شي، الله پاک ته پرهیزګاران ډیر ښه معلوم دي."},{"id":116,"translation":"بې له شکه د کافرانو مالونه او اولادونه به هیڅکله هغوی له الله څخه ونه ژغورلای شي او همدوی د اور خاوندان دي چې تل به په همدې اور کې وي."},{"id":117,"translation":"هغه مالونه چې کافران یې په دنیا کې خیراتوي داسې مثال لري لکه چې یو سخت تیز او یخ باد د یو ظالم قوم په کښت والوزي ټول هلاک او تس نس کړي الله پاک پر هغوی ظلم ندی کړی بلکې هغوی پر خپلو ځانونو ظلم کوي."},{"id":118,"translation":"ای مؤمنانو! پرته له مؤمنانو نور څوک دراز دوستان مه نیسئ، دوی ستاسې په ربړولو کې هیڅ کموالی نه کوي هغه څه ډیر خوښوي چې تاسې زور وي له خولې څخه یې هم دښمني ښکاره شوې او هغه چې په سینو کې یې پټ دي خورا لوی دي که تاسې له عقل څخه کار واخلئ نو په تحقیق سره مونږ درته ټولې نښې بیان کړي دي."},{"id":119,"translation":"دا تاسې یاست چې دوستي ورسره کوئ که نه هغوی خو له تاسې سره دوستي نه کوي ځکه چې تاسې په ټول کتاب ایمان لرئ او کله چې هغوی له تاسې سره مخ شي وايي مونږ ایمان راوړی دی او چې په خپلو کې سره یوازې شي نو له قهر څخه په خپلو ګوتو خولې لګوي ، ورته ووایه له قهره مړه شئ بې شکه چې الله پاک د سینو په پټو څیزونو ښه پوه دی."},{"id":120,"translation":"که تاسې ته ښیګڼه درپیښه شي نو هغوی غمجن کیږي، او که بدي در ورسیږي نو خوښي پرې کوي که تاسې صبر وکړئ او ځانونه وژغورئ نو د هغوی ټګي او پټ تدبیرونه تاسې ته هیڅ ضرر نه شي رسولای، بې شکه چې الله د هغوی په کړنو احاطه کړې ده."},{"id":121,"translation":"او هغه وخت را یاد کړه چې سهار وختي له کور څخه ووتلې او مسلمانانو ته دې د جنګ ځایونه تیارول، الله ښه اوریدونکی او ښه پوه دی."},{"id":122,"translation":"هغه وخت هم رایاد کړه چې کله ستاسې دوه ډلو[۲] دبې همتۍ اراده کړې وه، خو الله د هغوی پالونکی او ژغورونکی د او مؤمنانو باید یوازې پر الله توکل وکړي.","footnotes":"[۲] د انصارو دوه ډلې له اوسیانو څخه بنو سلمة، او له خزرجیانو څخه بنو حارثه و( ابن جریر الطبری)"},{"id":123,"translation":"الله پاک له تاسې سره په بدر کې هغه وخت کومک وکړ چې تاسې ډیر ناتوانه واست، نو له الله څخه وډارشئ تر څو تاسې د الله شکر وکړئ."},{"id":124,"translation":"( هغه وخت هم یاد کړه) تا مؤمنانو ته ویل دا مو بس نه ده چې الله د درې زرو ملایکو په رالیږلو ستاسې ملاتړ وکړي؟"},{"id":125,"translation":"هو! که تاسې صبر وکړئ او له الله څخه وډارسئ او کافران پر تاسې ناببره یرغل وکړي الله به په پنځو زرو نښه لرونکو ملایکو ستاسې ملات وکړي."},{"id":126,"translation":"دا کومک الله پاک یوازې ددې لپاره راولیږه چې تاسې پرې خوښ او زړونه مو ډاډمن شي که نه نو برې یوازې د زوره ور او حکیم الله له لورې دی او بس."},{"id":127,"translation":"تر څو الله پاک د کافرنو یو بازو او مټ پرې او یا یې له رسوا ماتې سره مخ کړي چې خورا زیانمن بیرته ولاړ شي."},{"id":128,"translation":"( ای محمده!) د کار واک له تاسره نشته دا واک له الله سره دی چې توبه یې مني [۳] او یا عذاب ورکوي ځکه چې دوي ظالمان دي.","footnotes":"[۳] مسلمانوي یې( ابن جریر الطبری)"},{"id":129,"translation":"خاص د الله دي هغه چې په اسمانونو او هغه چې په ځمکه کې دي چاته یې چې خوښه شي بښي يې او چاته یې چې خوښه شي عذاب ورکوي الله ښه بښونکی او ډير مهربان دی."},{"id":130,"translation":"ای مؤمنانو! څو چنده سود مه خورئ له الله څخه وډارشئ کیدای شي چې خلاصون مو په برخه شي."},{"id":131,"translation":"او له هغه اور څخه وډارشئ چې د کافرانو لپاره تیار کړای شوی دی."},{"id":132,"translation":"او دالله او رسول ومنئ کیدای شي چې رحم درباندې وشي."},{"id":133,"translation":"د خپل رب د بښنې او د هغه جنت د تر لاسه کولو لپاره یو له بل څخه وړاندې شئ چې پلن والی یي اسمانونه او ځمکه دي د پرهیزګارانو لپاره تیار شوی دی."},{"id":134,"translation":"پرهیزګاران هغه کسان دي چې په خوښۍ او ناخوښۍ دواړو وختونو کې مالونه خیراتوي، قهر زغمونکي او خلکو ته عفوه کوونکي وي او الله پاک نیکي کوونکي خوښوي."},{"id":135,"translation":"او (متقیان) هغه کسان دي چې کله کوم[۴] بد کار یا پر ځانو تیر وکړي الله رایاد کړي او د خپلو ګناهونو بښنه وغواړي او ایا پرته له الله بل څوک شته چې ګناهونه وبښې؟ او هم له پوهې سره پر خپلو بدو کړنو ټینګار نه کوي.","footnotes":"[۴] دلته فاحشه په لویه ګناه او ظلم په کوچنۍ ګناه معنا شوې( ابن جریر الطبري)"},{"id":136,"translation":"ددې کسانو بدله د رب له لورې بښنه او هغه تل پاتې جنتونه دي چې ویالې به پکې بهیږي او دا د عمل کوونکو لپاره ښه بدل دی."},{"id":137,"translation":"په تحقیق سره له تاسې څخه وړاندې ډیرې پیښې تیرې شوي دي، په ځمکه کې وګرځئ او وګورئ چې د درواغ ګڼونکو پای څرنګه وه؟"},{"id":138,"translation":"دا قران د عامو خلکو لپاره بیان او د پرهیزګارانو لپاره هدایت او پند دی."},{"id":139,"translation":"او تاسې مه سستیږئ او مه وارخطا، برې ستاسې په برخه دی که تاسې مؤمنان یاست."},{"id":140,"translation":"که تاسې ته زخم ورسیږي نو ستاسې مخالف قوم ته هم همدا وړ زخم رسیدلې و، دا ورځې مونږ د خلکو په مینځ کې اړوو، را اړوو تر څو الله پاک مؤمنان ښه جلاء او ستاسو ځینو خلکو ته د شهادت مقام ورکړي الله پاک ظالمان او تیري کوونکي نه خوښوي."},{"id":141,"translation":"او چې الله پاک مؤمنان چاڼ او کافران نابود او ورک کړي."},{"id":142,"translation":"ایا تاسو ګمان کوئ چې جنت ته به ولاړ شئ په داسې حال کې چې الله پاک به ستاسې جهاد کوونکي او صبر کوونکې نه وي معلوم کړي؟"},{"id":143,"translation":"تاسو واست چې د مرګ له لیدلو وړاندې مو دشهادت ارزو هیله کوله دا دی اوس په ریښتیا له مرګ سره مخ او په سترګو مو ولید."},{"id":144,"translation":"محمد صلی الله علیه وسلم صرف یو رسول دی له ده وړاندې هم ډیر رسولان تیر شوي دي، که هغه مړ او یا ووژل شي نو تاسې به له اسلام څخه بیرته ګرځيږئ؟ او هر څوک چې په خپلو پوندو بیرته وګرځید الله ته هیڅکله څه زیان نه شي رسولای الله به ډیر ژر شکر کوونکو ته ښه بدله ورکړي."},{"id":145,"translation":"هیڅ ساه لرونکی د الله له حکم نه پرته نه مړ کیږي، د مرګ یوه لیکلې شوې ټاکلې نیټه ده څوک چې د دنیا بدل غواړي مونږ به ترې څه ورکړو او څوک چې د اخرت بدل غواړي مونږ به یې هغه ته هم ورکړو او مونږ به ډیر ژر شکر کوونکو ته نیکه بدله ورکړو."},{"id":146,"translation":"د ډیرو پیغمبرانو په ملتیا زیاتو الله والو خلکو جهاد کړی دی د هغو ستونزو له کبله چې د الله په لار کې ورته رسیدلې وې نه بې زړه او سست، نه ناتوانه او نه سر ټیټي شوي وو الله صبر کوونکي خوښوي."},{"id":147,"translation":"یوازې همدا به یي ویل چې ای زمونږ ربه زمونږ ګناهونه او د ژوند اوږدو کې له پولو څخه اووښتنه مو وبښه، زمونږ قدمونه کلک او پر کافرانو مو برلاسي کړه."},{"id":148,"translation":"الله هغوی ته د دنیا ثواب ورکړی او د اخرت ښه بدل وربښلی و، او الله نیکي کوونکي خوښوي."},{"id":149,"translation":"ای مؤمنانو! که تاسې د کافرانو مننه وکړئ نو تاسې به بیرته د شاه په لورې یوسې یعنې مرتد به مو کړي نو تاسې به ډیر زیان کاره او تاواني شئ."},{"id":150,"translation":"بلکې الله ستاسې پالونکی او مرستندوی دی، او هغه له ټولو کومک کوونکو څخه غوره او ښه دی."},{"id":151,"translation":"مونږ به ډیر ژر د کافرانو په زړونو کې ډار واچوو، ځکه چې له الله سره یې هغه څه شریک کړي دي چې الله جل جلاله پرې کوم دلیل او سند نه دی نازل کړی ورتګ یې اور ته دی او ډیر بد دی د ظالمانو ورتګ ځای."},{"id":152,"translation":"الله په یقینې ډول له تاسې سره خپله وعده پوره کړه چې تاسو د هغه په حکم کافران وژل تر څو چې تاسې بې زړه شوئ، د غره په ساتلو کې یو له بل سره په جګړه او له خپل امیر څخه مو سرغړونه وروسته له هغه وکړه چې الله هغه څه در وښوول[۵] چې تاسې یې خوښوئ ـ ستاسې ځینې خلک دنیا غواړي او ځینې اخرت، بیا الله تاسې له کافرانو څخه راوګرځولئ تر څو تاسې وازمایې[۶] په یقین سره چې الله تاسې ته عفوه وکړه[۷] او الله پر مؤمنانو دیر مهربانه دی.","footnotes":"[۵] بری او غنیمت ( ابن جریر الطبری).\n[۶]په ماتې او شکست.\n[۷] ګناه یې درته وبښله یا یې وژغورلئ چې کافرانو ټول ونه وژلئ."},{"id":153,"translation":"( هغه وخت یاد کړئ) چې تاسې په منډه ختلئ او د هیچا په لور مو نه کتل، رسول له شا څخه بلنه[۸] درکوله، نو الله تاسې ته غم[۹] د پاسه غم[۱۰] در کړ تر څو په هغه څه غمجن نه شئ چې له لاسه مو وتلي ؤ[۱۱] او نه په هغو ستونزو [۱۲] کړمن شئ چې تاسې ته رسیدلې وي او الله ستاسې له کړنو ښه خبر دی.","footnotes":"[۸] د خدای بنده ګانو دلته یم ماته راشئ.\n[۹] ماتې.\n[۱۰] د رسول الله د شهادت درواغجنه اوازه.\n[۱۱] د جنګ په اوږدو کې په لاس پریوتي غنیمتونه.\n[۱۲] ډار، زخم، شهادت"},{"id":154,"translation":"بیا لله له دې غم وروسته پر تاسې امن او ډاډ نازل کړ چې پر ځینو مو د پر ماښۍ ډاډمن خوب راغی او له ځینو نورو سره یوازې د خپلو ځانونو غم ؤ او په الله جل جلاله یي د جاهیلت ناحقه ګمانونه کول او ویل یې ایا په دې کار کې [۱۳] زمونږ څه واک شته؟ ورته ووایه واک ټول له یو الله سره دی هغوی د زړونو پټي خبرې تاسې ته نه ښکاره کوي او وايي که په دې کار کې زمونږ څه واک وای[۱۴] نو دلته به نه وو وژول شوي ـ ورته ووایه که تاسې په کورونو کې هم وای نو د چا لپاره چې وژل لیکل شوي وو هغه به خامخا د وژلو ځای ته وروتلو او ( دا بده ورځ یې ځکه راوستله چې) الله ستاسې د زړونو پټ شیان وازمایي او هغه څه چاڼ کړي چې ستاسي په زړونو کې دي، او الله سینو په پټو رازونو ښه پوه دی.","footnotes":"[۱۳] جنګ کول او نه کول ( ابن جریر الطبري)\n[۱۴] زمونږ خبره اوریدل شوې وای او احد ته نه وای وتلي( ابن جریر الطبري)"},{"id":155,"translation":"کومو کسانو چې د دوه ډلو د مخامخ کیدلو په ورځ تاسې ته شا اړولي وه بې شکه چې شیطان د خپلو عملونو له مخې ښویولي وو او باور وکړئ چې الله پاک ورته عفوه کړې ده بې شکه چې الله ښه بښونکی او ښه زغم لرونکی دی."},{"id":156,"translation":"ای مؤمنانو! تاسې د کافرانو په څير مه کیږئ چې کله د هغوی وروڼه سفر ته ځي او یا عزا کوي نو وايي که دوی له مونږ سره وای او تللې نه وای نو نه به مړه شوي وو او نه به چا وژلي وو( مؤمنان باید دا ډول ونه کړي) تر څو الله دا خبرې د کافرانو په زړونو کې یوازې افسوس او ارمان پریږدي ژوندي کول او مړه کول د الله کار دی الله ستاسې کړنې ګوري."},{"id":157,"translation":"او قسم دی که چیرې تاسې د الله په لار کې شهیدان او یا په خپل مرګ مړه شئ نو دالله له لورې بښنه له هغه مال څخه ډیره غوره ده چې هغوی یې راټولوي."},{"id":158,"translation":"او قسم دی که تاسې پخپل مرګ مړه شئ او یا ووژل شئ نو خامخا به الله ته راټول کړای شئ."},{"id":159,"translation":"د الله مهرباني وه چې ته مسلمانانو ته نرم شوې، که ته بد خویه او سخت زړه خاوند وای نو دوی به ستا له چاپیر څخه خواره واره او تیت، پرک شوي و او نو عفوه ورته وکړه بښنه ورته وغواره او په کار کې ورسره مشوره وکړه او کله دې چې هوډ وکړ نو پر الله توکل وکړه بې شکه چې الله توکل کوونکي خوښوي."},{"id":160,"translation":"که الله ستاسې ملاتړ وکړي نو هیڅوک پر تاسې نه شي برلاسې کیدای او که الله مو پریږدي نو څوک دی چې د الله له پريښوولو وروسته ستاسې مرسته وکړي؟ نو باید چې مؤمنان یوازې پر الله توکل وکړي."},{"id":161,"translation":"پیغمبر هیڅ شی نه پټوي او هر څوک چې یو شی پټ کړي نو د قیامت په ورځ به پټ کړی شی راوړي او بیا به هر چاته د هغه د کړو بدل پوره ورکړای شي او هیڅ ظلم به پرې ونه کړای شي."},{"id":162,"translation":"ایا هغه څوک چې د الله د خوښې پسې ګرځي د هغه چا په شان دی چې د الله په قهر اخته؟ او د ورتګ ځای یې جهنم وي؟ او جهنم د ورتګ ډیر بد ځای دی."},{"id":163,"translation":"د الله په وړاندې د هغوی جلا جلا درجې دي، او الله پاک د هغوی کړنو ښه لیدونکی دی."},{"id":164,"translation":"دا کره خبره ده چې الله پاک له مؤمنانو سره ډیره لویه ښیګڼه کړې ده چې د هغوی یو تن یي رسول ور ولیږه چې د هغه ایتونه پرې لولي، پاکوي یې، کتاب [۱۵] او حکمت[۱۶] ورښايي که څه هم دوی له رسول څخه وړاندې ښکاره بې لارې وو.","footnotes":"[۱۵] قرآن ( کابلی تفسیر). \n[۱۶] شرعي احکام ( کابلی تفسیر)."},{"id":165,"translation":"( داسې ولې وشو؟) هغه وخت چې تاسې ته مصیبت ورسید سره له دې چې ددی مصیبت دوه چنده تاسو هغوی ته رسولی ؤ[۱۷] نو تاسې ویل چې دا مصیت ولې مونږ ته را ورسید؟ ورته ووایه دا مو له خپله لاسه بې شکه الله پاک پر هر څه توان لري.","footnotes":"[۱۷] مشرکانو ته په بدر کې ( کابلی تفسیر)."},{"id":166,"translation":"د دوه لښکرو د مخامخ کیدلو په ورځ [۱۸] چې تاسې ته کوم غم رسیدلی دی د الله په حکم دی تر څو الله پاک مؤمنان معلوم کړي.","footnotes":"[۱۸] د اُحد عزا ( کابلی تفسیر) ."},{"id":167,"translation":"او هم هغه منافقان په ډاګه کړي، چې ورته وویل شو چې راځئ د الله په لار کې جنګ وکړئ؟ یا په دفاع کې برخه واخلئ ویل یې که مونږ په جنګ پوهیدای[۱۹] نو خامخا به مو ستاسې متابعت کړی وای نن هغوی د ایمان په نسبت کفر ته ډیر نژدې دي، په ژبو هغه څه وایي چې په زړونو کې یی نشته او الله پاک په هغه څه ښه پوهیږي چې دوی يې پټوي.","footnotes":"[۱۹] زمونږ خبره چې له مدینې څخه بهر مه ووځئ چا وانه وریدله مانایې داده چې مونږ په جنګ نه پوهیږو( عزیز التفسیر)."},{"id":168,"translation":"او هغوی ( په ډاګ کړي) چې په خپله له جنګ څخه ناست وو او د نورو خپلوانو او وروڼو په هکله به یې ویل: که زمونږ یي منلې وای نو وژل شوي به نه وو، ورته ووایه که تاسې رښتینې یې نو د خپل مرګ مخه مو ونیسئ."},{"id":169,"translation":"او هغه کسان چې د الله په لار کې شهیدان شو دي مړه مه ګڼئ، هغوی ژوندي دي او د رب په وړاندې روزي ورکول کیږي."},{"id":170,"translation":"په هغه څه خوښ دي چې الله د خپلې لورینې له مخې ورکړي دي او د هغو کسانو په هکله زیري اخلي چې له دوی وروسته پاتې او تر اوسه ورسره نه دي یو ځای شوي چې نه به پرې ډار وي او نه به غمجن کیږي."},{"id":171,"translation":"د الله د نعمت او مهربانۍ له مخې خوښ من او پدې خبره به هم خوښ وي چې الله د مؤمنانو اجر نه ضایع کوي."},{"id":172,"translation":"هغو کسانو چې د زخم له خوړلو وروسته یې د الله او رسول بلنې ته غاړه کیښووله د نیکو کارانو او پرهیزګارانو لپاره یې لوی اجر دی."},{"id":173,"translation":"دا کسان هغه دي چې خلکو ورته وویل چې د مکې خلک ستاسې پر خلاف راټول شوي دي نو باید ترې وډارشئ دغو خبرو یې ایمان او هوډ نور هم زیات او ویي ویل: الله مو بس دی او هغه ښه کار جوړوونکی دی."},{"id":174,"translation":"نو بالاخر د الله له نعمت او لورینې سره راستانه او هیڅ ډول سختي او بدي[۲۰] ور ونه رسیده د الله د خوښۍ او رضاء پیروي یې وکړه او الله پاک د ډیرې لوی مهربانۍ څښتن دی.","footnotes":"[۲۰] لکه زخم، قتل او ماتې ( ابن جریر الطربی)"},{"id":175,"translation":"پخه خبره ده همدا ده چې همدا شیطان مو له خپلو ملګرو څخه ډاروي باید له هغو څخه ونه ډ‌اریږئ او یوازې له مانه و ډارشئ که تاسې مؤمنان یاست."},{"id":176,"translation":"او تا باید د هغو کسانو هلې ځلې غمجن نه کړي چې د کفر په لار کې یو له بل څخه وړاندې والی کوي، الله پاک ته هیڅ زیان نه شي رسولای الله غواړي چې هغوی ته اخرت کې هیڅ برخه ونه ټاکي او د هغوی لپاره لوی عذاب دی."},{"id":177,"translation":"بې شکه هغه کسان چې کفر یې په ایمان رانیولی دی الله ته هیڅ تاوان نه شي رسولای او د هغوی لپاره دردناک عذاب دی."},{"id":178,"translation":"کافران باید ګمان ونه کړي چې زمونږ له لورې ورکړی مهلت به یې په ګټه وي نه: لکې مونږ مهلت ورکړی دی چې ګناهونه نور هم زیات کړي او د هغوی لپاره سپکوونکی عذاب دی."},{"id":179,"translation":"دا د الله اک ( سنت) نه دي چې مؤمنان په همدغه حال پریږدي چې اوس پرې تاسې یاست، تر څو ناپاک له پاک څخه جلا نه کړي او دا هم دالله پاک( سنت) نه دي چې تاسې له غیبو څخه خبر کړي بلکې الله پاک په خپله خوښه له خپلو رسولانو څخه ځیني غوره کوي[۲۱] نو باید په الله او د هغه په رسولانو ایمان راوړئ که ایمان مو را وړ او پرهیزګاري مو وکړه نو لوی اجر مو په برخه دی.","footnotes":"[۲۱] او بیا د غیبو معلومات ورکوي( عزیزالتفاسیر)."},{"id":180,"translation":"هغه کسان چې د الله له لورې په ورکړې شوې مهربانۍ کې بخیلي کوي ګمان باید ونه کړي چې دا یي په ګټه ده، نه : بلکې دا ورته ډیر بد دي د قیامت په ورځ به هغه څه ورته د غاړې هار شي چي بخیلي یي پرې کوله او اسمانونه او ځمکې یوازې الله ته پاتې کیږي، الله ستاسې له کړنو ښه خبر دی."},{"id":181,"translation":"په تحقیق سره الله پاک د هغو کسانو خبره اوریدلې ده چې ویل یې الله فقیر او مونږ غنیان یوـ ژر به یې مونږ دا وینا ولیکو او هم یې په ناحقه د پیغمبرانو وژل او ورته به ووایو چې اوس د سوزوونکي اور عذاب وڅکئ."},{"id":182,"translation":"دا د هغو کړنو بدل دی چې لاسونه مو وړاندې لیږلي دي او الله پاک پر خپلو بنده ګانو ظلم کوونکی نه دی."},{"id":183,"translation":"دوي هغه کسان دي چې ویل به یې الله پاک مونږ ته حکم کړی دی چې باید په هیڅ رسول تر هغو ایمان رانه وړو تر څو داسې قرباني راوړي چې اور یي وسوزوي ورته ووایه چې له ما څخه وړاندې رسولان له ښکاره دلایلو او ستاسو له دغو خبرو سره تاسې ته راغلي وو نو که ریښتیني يي نو بیا مو ولې هغوی وژل."},{"id":184,"translation":"بیا هم که ته خپل قوم درواغجن وګڼلې نو له تا څخه وړاندې هغه رسولان هم درواغجن ګڼل شوي وو چې ښکاره نښې، صحیفې او روښانه کتاب یي راوړی ؤ."},{"id":185,"translation":"هر ساه لرونکی د مرګ څکونکی دی، په دې خبره کې هیڅ شک نشته چې د قیامت په ورځ به ستاسې بدل په بشپړ ډول درکړای شي نو څوک چې له اور څخه لرې کړای شو نو په حقیقت کې همدی بریمن شو، او د دنیا ژوند پرته له غولوونکې ګټې څخه بل څه نه دی."},{"id":186,"translation":"خامخا به تاسې په مالونو او ځانونو کې وازمایل شئ او هم به خامخا له هغو کسانو چې له تاسې وړاندې کتاب ورکړای شوی، او له مشرکانو څخه ډیرې بدې خبرې واورئ، نو که تاسې صبر وکړئ او پرهیزګاري خپله کړئ نو بې شکه دا له لوړو او غورو کارونو څخه دی."},{"id":187,"translation":"او کله چې الله پاک له اهل کتابو څخه وعده واخیسته چې کتاب به هرو مرو خلکو ته بیانوي او پټوئ به یي نه نو ځینو دا وعده شاته وغورځوله او په کتاب یې خورا لږې روپۍ ترلاسه کړې، نو ډیر بد دي هغه څه چې هغوی یې اخلي."},{"id":188,"translation":"ګمان مه کوه چې هغه کسان به له عذاب څخه خلاص شي چې خپلې کړنې ورته ښې ښکاري او خوښوي چې په هغه څه وستایل شي چې له سره یي کړي نه وي، هو! ګمان پرې مه کوه چې له عذاب څخه به خلاص شي د هغوی لپاره دردناک عذاب دی."},{"id":189,"translation":"او د اسمانونو او ځمکې واک یوازې له الله سره دی او الله پاک پر هر څه پیاوړی دی."},{"id":190,"translation":"بې شکه چې د اسمانونو او ځمکې په پیدایښت او د شپې او ورځې په اختلاف کې عقل لرونکو ته ډیرې لویې نښي دي."},{"id":191,"translation":"د عقل څښتنان هغه کسان دي چې الله پاک په ولاړه، ناسته او اړخ وهلو یادوي، او د اسمانونو او ځمکې په پیدایښت کې فکر کوي او وايي: ای زمونږ ربه! دا څیزونه تا بابیزه ندي پیدا کړي، ته پاک یې د اور له عذاب څخه مو وژغوره."},{"id":192,"translation":"ای زمونږ ربه! تا چې څوک اور ته داخل کړ نو بې شکه چې هغه دې رسوا کړ د ظالمانو لپاره هیڅ ملاتړي نشته."},{"id":193,"translation":"ای زمونږ ربه! مونږ یو بلونکی واورید بلنه یې کوله چې په خپل رب ایمان راوړئ مونږ ایمان راوړ، نو ای زمونږ ربه! زمونږ ګناهونه وبښه او بدي راڅخه ورژوه او له نیکانو سره مو مړه کړه."},{"id":194,"translation":"ای زمونږ ربه! مونږ ته هغه څه راکړه چې تا راسره د خپلو رسولانو په خوله وعده کړې ده او د قیامت په ورخ مو مه رسوا کوه بې شکه چې ته له وعدې څخه نه اوړې."},{"id":195,"translation":"رب یې غوښتنې ومنلې چې زه ستاسې د هیڅ کړونکي نر وي او که ښځه کړنه نه ضایع کوم تاسې ځینې له ځینو نورو څخه یاست، نو هغو کسانو هجرت کړی، له خپلو کورونو څخه ویستل شوي، زما په لار کې ضرر ور رسول شوی جهاد یې کړی او شهیدان شوي دي نو زه به خامخا او هرو مرو له هغوی څخه بدي لرې او داسې جنتونه ته به یې داخل کړم چې لاندې به ترې ویالي بهیږي، دا د الله له لورې ثواب دی او له الله جل جلاله سره له دې هم ښه ثواب [۲۲] شته.","footnotes":"[۲۲] د الله جل جلاله ملاقات دی( کابلی تفسیر) الله دې زمونږ په برخه کړي امین."},{"id":196,"translation":"په ښارونو کې د کافرانو ښکته او پورته تګ او راتګ باید تا تیر نه باسي."},{"id":197,"translation":"دا ډیره لږه ګټه ده بیا یې ورتګ جهنم ته دی او هغه د استوګنې لپاره خورا بد ځای دی."},{"id":198,"translation":"خو د هغو کسانو لپاره چې له خپل رب څخه وډار شي داسې جنتونه دي چې لاندې به یې ویالې روانې وي تل تر تله به پکې وي دا د الله میلمستیا ده او هغه چې له الله سره دي د نیکانو لپاره غوره او ښه دي."},{"id":199,"translation":"او بې شکه چې په اهل کتابو کې داسې کسان هم شته چې په الله او هغه کتاب ایمان راوړي چې پر تاسې نازل شوی او پر هغو هم چې هغوی ته نازل شوي دي، له الله څخه ډاریږي، د الله په ایتونو بې ارزښته مال نه اخلي همدوی ته د رب په وړاندې اجر او ثواب دی بې شکه الله پاک ډیر تیز حساب کوونکی دی."},{"id":200,"translation":"ای مؤمنانو! صبر وکړئ نور وته هم د صبر[۲۳] توصیه وکړئ، جهاد ته ځانونه تیار کړئ او له الله څخه وډارشئ تر څو مو بری په برخه شي.","footnotes":"[۲۳] یا یې مانا ده چې: په دې لاره کې یو له بل سره د صبر کولو مقابله وکړئ( ابن جریر الطبري)"}]},{"id":4,"verses":[{"id":1,"translation":"ای انسانانو له هغه رب څخه وډار شئ چې تاسې یي له یوه ساه لرونکي څخه پیدا کړي یي او له هغه څخه یي د هغه ښځه[۲۴] هم پيدا کړې ده او له دې دواړو څخه یي ډیر سړي او ښځې خپاره کړل. او له هغه الله څخه وډار شۍ چې تاسې د هغه په نوم یو له بله څخه غوښتنه کوئ او د خپلوۍ له پرې کولو څخه ځان وژغورئ بې شکه چې الله پاک پر تاسې ښه څارونکی دی.","footnotes":"[۲۴] له آدم علیه السلام څخه یې، بي بي حوا پیدا کړې ده( ابن جریر الطبری)"},{"id":2,"translation":"یتیمانو ته د هغو مالونه ورکړئ پاک او روا په خراب او حرام مه بدلوئ او د یتیمانو مالونه له خپلو مالونو سره جوخت مه خورئ، دا کار خورا لویه ګناه ده."},{"id":3,"translation":"او که تاسې ډاریدئ چې:د یتیمانو په برخه کې به انصاف ونه کړای شئ نو نورې د خپلې خوښې ښځې دوه دوه، درې درې او څلور څلور په نکاح کړئ، او که تاسې وډار شوئ چې په ډیرو کې به انصاف ونه کړای شئ نو یوه ښځه بس ده او یا هغه وینځه چې تاسې یي مالکان یاست، دا وړ قدم اخیستل ډير نژدې دي چې تاسې له ظلم او تیري څخه وژغوري."},{"id":4,"translation":"ښځو ته خپل مهرونه په خوښۍ سره ورکړئ، که ښځې په خپله خوښه د خپل مهر څه برخه تاسې ته بښي نو خورا په خوند او بې له تاوانه یي وخورئ."},{"id":5,"translation":"او ناپوهانو ته هغه مالونه مو مه سپارئ چې الله پاک ستاسې د سنبالښت او جوړښت وسیله ګرځولي دي خوراک او پوښاک ترې ورکړئ او خوږې او منلې خبرې ورته وکړئ."},{"id":6,"translation":"او یتیمان د بلوغ رسیدلو وازمایي[۲۵] کله مو چې له هغوی څخه هوښیارتیا ولیده نو بیا یې مالونه ور وسپارئ او دهغوی مالونه په دواړو لاسونو په بیړه له دې ډاره مه خورئ چې یتیمان را لوی نه شي، څوک چې بډای وي نو د یتیم له مال څخه دې ځان وژغوري، او څوک چې بې وسه وي نو د عرف او رواج مطابق دې وخوري، او کله مو چې یتیمانو ته د هغوی مالونه سپارل نو شاهدان پرې ونیسئ، او الله پاک د حساب کولو لپاره بس دی.","footnotes":"[۲۵] ور وزئ( عزیز التفاسیر)"},{"id":7,"translation":"نارینه و په هغه مال کې برخه ده چې مور، پلار او خپلوانو یي پریښې دي او د ښځو هم په همغه مال کې چې مور، پلار او خپلوانو پریښې وي برخه ده لږ پاتې وي که ډیر برخې پکې ټاکل شوې دي."},{"id":8,"translation":"او کله چې د میراث ویش ته خپلوان، یتیمان او مسکینان راشي نو له میراثې څخه خوراک ورکړئ او خبرې ورسره ښې او نرمې وکړئ."},{"id":9,"translation":"باید خلک دې خبرې ته پاملرنه وکړي چې که چیرې له دوی څخه ناتوانه او بې وسې بچیان پاتې کیږي نو دوی به خامخا پرې ډاریږي، نو باید له الله څخه وډار شي[۲۶] او روغه او سمه خبره وکړي.","footnotes":"[۲۶] په همدی ډول باید له نورو څخه د پاتې یتیمانو سره ښه کړنه وکړي( کابلی تفسیر)"},{"id":10,"translation":"کوم کسان چې د یتیمانو مالونه په نا روا او تیري سره خوري نو بې شکه چې هغوی په خپلو خیټو کې اور اچوي، او ډير ژر به ګرم او سوزوونکي اور ته ورننوځي."},{"id":11,"translation":"د اولادونو د میراث په هکله الله تاسې ته ښوونه کوي چې: د نارینه خبره د دوه ښځو په انډول ده، نو که ښځینه دوه یا له دوه وو څخه ډيرې وي نو د ټول مال له درې برخو څخه یې دوه برخې دي او که یوه وه نو نیم مال یي دی، مور او پلار هر یو په هغه صورت کې چې مړي بچی پریښی وي شپږمه برخه اخلي، او که بچی ترې نه وي پاتې او وارث یې همدا مور او پلار وي نو مور یي دریمه برخه اخلي، او که مړي وروڼه او خویندې درلودل نو مور یې شپږمه برخه اخلي، خو وروسته له هغه چې کړی وصیت یې پوره او پور یې خلاص کړای شي، تاسې نه پوهیږئ چې په مور او پلار او اولادونو کې مو کوم یو تاسې ته ډیر ګټور دی، دا برخې الله ټاکلي دي، بې شکه چې الله په هر څه ښه پوه اود حکمت والا دی."},{"id":12,"translation":"تاسې د خپلو ښځو نیمایې میراث وړئ که اولاد یې نه ؤ، او که اولاد یې ؤ نو بیا مو د پاتې مال څلورمه برخه ده خو وروسته له هغې چې د هغوی کړی وصیت پوره او پور یي خلاص کړای شي، او ستاسې ښځې په هغه صورت کې چې ستاسې اولادونه وي د پاتې مال څلورمه برخه اخلي او که اولاد مو ؤ بیا یي اتمه ده، وروسته له هغې چې ستاسې کړی وصیت پوره او پور خلاص کړای شي، او که چیرې کوم سړی یا ښځه بې سټې وو[۲۷] خو مورنی ورور یا خور یې درلودل نو هر یو ترې شپږمه برخه وړي او که له دې څخه زیات وو نو ټول د مړي په درې یمه برخه کې شریک دي خو وروسته له هغې چې شوی وصیت پوره او هغه پور خلاص کړای شي چې ضرري او تاواني نه وي، دا د الله ښوونه ده الله پاک ښه پوه او زغم والا دی.","footnotes":"[۲۷] کلاله: هغه مړي ته وايې چې مور، پلار، نیا، نیکه بچیان او لمسیان ترې نه وي پاتې( کابلی تفسیر)"},{"id":13,"translation":"دا د الله پولې دي او څوک چې د الله او د هغه د رسول مننه وکړي نو هغو جنتونو ته به یې داخل کړي چې لاندې له ونو او ماڼیو څخه به یې ویالې بهیږي، تل تر تله به پکې وي او دا خورا لوی بری دی."},{"id":14,"translation":"او هغه څوک چې له الله او د هغه له رسول څخه سر وغړوي او له پولو یې ور تیر شي نو د تل لپاره به یې اور ته ور داخل کړي او رسوا کوونکی عذاب يي په برخه دی."},{"id":15,"translation":"او چې تاسې مړوښه ښځې بدلمنه شي نو څلور مسلمان شاهدان پرې وغواړئ [۲۸] نو که څلور تنو پرې شاهدي ورکړه نو زنا کاره ښځې تر هغو په کورونو کې بندې کړئ چې مرګ یې مړې او یا الله پاک ورته کومه لاره برابره کړي.[۲۹]","footnotes":"[۲۸] قاضیان او واکمن یې باید وغواړي( کابلی تفسیر).\n[۲۹] ددې ایت حکم د سورة نور په دوهم ایت منسوخ شوی دی، ځینې علماء وايي چې منسوخ نه دی بلکې هدف ترې هغه بد کاره ښځې دي چې ښځه له ښځې سره یو ځای کیږي( کابلی تفسیر)"},{"id":16,"translation":"او ستاسې هغه دواړه چې دا بد کار وکړي نو ویي ربړوئ که توبه یې وښکله او ځانونه یې سم کړل نو څنګ ترې وکړئ بې شکه چې الله پاک ښه توبه منونکی او ډير مهربان دی."},{"id":17,"translation":"الله پاک یوازې د هغو خلکو توبه مني چې په ناپوهۍ سره بد کار وکړي او بې له درنګه ترې توبه وباسي نو د همدغو خلکو توبه الله پاک مني، او الله په هر څه ښه پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":18,"translation":"خو د هغو کسانو توبه نشته چې د مرګ تر غر، غرو بد کارونه کوي او چې مرګ وویني وایې اوس مې په ریښتیا توبه ده، او د هغو توبه هم نشته چې په کفر مړه کیږي، د دوی لپاره مونږ دردناک عذاب تیار کړی دی."},{"id":19,"translation":"ای مؤمنانو! تاسو ته روا نه ده چې په زور سره ښځې په میراث یوسئ، او نه دا چې کونډې ښځې له بل واده څخه وځنډوئ تر څو ځینې هغه مال چې تاسو ورکړی دی بیرته ترې واخلئ، خو دا بیله خبره ده که هغوی ښکاره بدلمنې[۳۰] شي ـ او له ښځو سره په ښه توګه ژوند وکړئ که نه مو خوښیدلې(صبر وکړئ) کیدای شي چې تاسو یو شی بد وګڼئ او الله په هغه کې ډیرې ښیګڼې ایښي وي.","footnotes":"[۳۰] تاسو د ادب ورکولو حق لرئ( کابلی تفسیر)"},{"id":20,"translation":"او که تاسو غوښتل چې د یوې ښځې پر ځای بله ښځه وکړئ نو که هغې ته مو ډیر زیات مال ورکړی هم وي هیڅ شی ترې بیرته مه اخلئ، ایا تاسې مال په ټګۍ او په ښکاره ګناه کولو سره واخلئ؟"},{"id":21,"translation":"او څرنګه به اوس بیرته مال اخلئ؟ سره له دې چې تاسې یو بل ته رسیدلي یاست، او ښخو له تاسو څخه کلکه او پخه وعده اخیستې ده.[۳۱]","footnotes":"[۳۱] د نکاح کولو او تاسې ته د ځان سپارلو په وخت کې( کابلی تفسیر)"},{"id":22,"translation":"او هغه ښځې په نکاح مه اخلئ چې پلرونه مو په نکاح کړي وي مګر هغه جې پخوا شوي، شوي دي بې شکه دا ډیره ناکاره، رټل شوې او بده لاره ده."},{"id":23,"translation":"پر تاسې حرامې کړې شوي دي، میندې، لوڼې، خویندې، ترورګانې، وریرې، خورزې، رضاعي مورګانې، رضاعي خورګانې، د غیږې هغه پرکټۍ چې له مورګانو سره یي یو ځای شوي یاست او که له مورګانو سره يې یو ځای شوي نه واست نو په نکاح کولو کې يې باک نشته او هم د هغو زامنو میرمنې حرامې دي چې ستاسې له پښت څخه وي، او حرامه ده چې دوه خورګانې په یوه نکاح کې یو ځای کړئ مګر هغه چې پخوا شوي، شوي دي، بې له شکه الله پاک ډير بښونکی او ډیر مهربان دی."},{"id":24,"translation":"او پر تاسې حرامې دي مړوښې( میړه لړونکي) ښځې خو هغه مړوښې( میړه لرونکي) نه دي حرامې چې تاسې یې مالکان[۱] شئ دا د الله حکم دی او پرته له دوی نورې ټولې تاسې ته روا دي خو باید چې پخپلو مالونو یې[۲] د لاسته راوړلو هڅه وکړئ د ځان ساتلو په تکل نه د بد چلنۍ لپاره او چې له ښځو مو ګټه پورته کړه نو باید ټاکلی مهر یې ورکړئ او پر تاسې کومه ګناه نشته که د مهر له ټاکلو وروسته په خپلو مینځونو کې په یو څه خوښ شوئ[۳] بې شکه الله پاک په هر څه پوه او حکمت والا دی.","footnotes":"[۱] چې له کافرانو سره د جنګ په اوږدو کې يي له دار الحرب څخه راولئ( کابلی تفسیر)\n[۲] مهر یې ورکړئ( کابلی تفسیر).\n[۳]یو بل ته یې وبښئ( کابلی تفسیر)"},{"id":25,"translation":"او که د کوم سړي توان نه وي چې له مؤمنې ازادي ښځې سره واده وکړي کولای شي چې له هغو مؤمنو وینځو سره واده وکړي چې تاسې یې مالکان شوي یاست الله پاک ته ستاسې ایمان ښه معلوم دی تاسې ټول یو خلک یاست، نو له دې کبله وینځې د هغوی د مالکانو په اجازه نکاح او د رواج په رڼا کې يې مهر ورکړئ د ځان ساتلو په تکل به وي نه به په څرګنده بد چلني کوي او نه به پټ یاران نیسي، نو کله چې وینځې مړوښه شي نو که بیا یې زنا وکړه نو پر هغوی د ازادو مړوښو ښځو نیمايې جزا ده له وینځو سره د نکاح کولو اجازه ستاسو هغو خلکوته ده چې له زنا څخه ډاریږي، او بیا هم که تاسې صبر وکړئ ډير غوره دی الله پاک بښونکی او مهربان دی."},{"id":26,"translation":"الله پاک غواړي چې تاسو ته د پخوانیو قومونو لارې روښانه او په لور یې ښوونه درته وکړي او توبه مو ومني الله پاک په هر څه پوه او د حکمت والا دی."},{"id":27,"translation":"الله غواړي چې ستاسې توبه ومني او د شهوتونو پسې منډې وهونکې غواړي چې تاسې په لویه پیمانه له لارې کاږه شئ."},{"id":28,"translation":"الله غواړي چې په تاسې اساني راولي انسان ډير ناتوانه پیدا کړای شوی دی."},{"id":29,"translation":"ای مؤمنانو! مالونه مو په خپلو مینځونو کې په ناروا مه خورئ مګر هغه چې د طرفینو د خوښې په رڼا کې د راکړی او ورکړی له لارې وي او ځانونه مو مه وژنئ بې شکه الله پاک پر تاسې ډير مهربان دی."},{"id":30,"translation":"او هر څوک چې د تیري او تجاوز له مخې دا ناوړه کار وکړي نو ډیر ژر به یې اور ته ننه باسو دا کار الله پاک ته ډیر اسان دی."},{"id":31,"translation":"که تاسې له هغو لویو ګناهونو چې تاسې ترې منع کولای شئ ځانونه وژغورئ نو مونږ به ستاسې کوچني ګناهونه ورژ وو او خورا ښه او غوره ځای ته به مو داخل کړو."},{"id":32,"translation":"او د هغه څه د لاس ته راوړلو هیله مه کوئ چې الله پاک پرې ستاسې ځینې خلک پر ځینو نورو زیات کړي دي ـ د سړیو لپاره د خپلو کړنو برخه ده او د ښځو لپاره د خپلو کړنو برخه له الله نه د هغه مهرباني وغواړئ بې له شکه له الله پاک پر هر شي ښه پوه دی."},{"id":33,"translation":"مونږ د هر هغه مال لپاره چې مور، پلار او خپلوان یې پریږدي وارثان او حقداران ټاکلي دي(۴) او د هغو خلکو برخه هم ورکړئ چې تاسې ورسره تړون لرئ بې شکه الله پاک پر هر شي ښه څارونکی دی."},{"id":34,"translation":"سړي پر ښځو واکمن دي ځکه چې الله پاک ځینې انسانان په ځینو نورو غوره کړي دي او ځکه چې سړي خپل مالونه مصرفوي نو نیکې ښځې منوونکي وي، د میړه په غیاب کې د هغه د مال او عزت ساتونکي وي ځکه چې الله پاک هغوی ساتلي دي[۵] او هغو ښځو ته نصیحت وکړئ چې د سر غړونې اندیښنه یي در سره وه( که روغې نه شوی) په څملاست ځای کې یي یوازې پریږدئ او ویې وهئ[۶] نو که ستاسې مننه یې وکړه نو د هغوی د ربړولو لپاره بانې مه لټوئ بې شکه چې الله پاک ډير پورته او لوی دی.","footnotes":"[۵] الله پاک د ښځو ساتنه د میړونو دنده ګرځولې ده( کابلی تفسیر)\n[۶] نصیحت، یوازې پرې ښوول او وهل باید مرحله په مرحله وي( ابن جریر الطبري)."},{"id":35,"translation":"او که تاسې د میړه او ښځې له مخالفت او جلا والې څخه ډاریدئ نو د میړه د کورنۍ یو غړی او هم دښځې د کورنۍ یو غړی د منځګړي په توګه وټاکئ نو که میړه او ښځه یا منځګړی د روغې غوښتونکي وي الله پاک به د هغوی په مینځ کې روغه او موافقه راولي، بې شکه الله پاک ښه پوه او په هر څه خبر دی."},{"id":36,"translation":"د الله عبادت وکړئ او هیڅ شی ورسره مه شریکوئ له مور او پلار سره نیکي وکړئ او هم له خپلوانو، یتیمانو، مسکینانو، خپلوانو ګاونډیانو، پردیو ګاونډیانو، د څنګ له ملګري، مسافر، او غلامانو سره بې شکه الله پاک هغه څوک نه خوښوي چې لویې کوي او پر ځان ویاړي."},{"id":37,"translation":"او هغه کسان هم نه خوښوي چې په خپله بخیلي کوي او نورو ته هم پرې امر کوي او هغه څه پټوي چې الله پاک له خپلې لورینې هغوی ته ورکړي دي او مونږ کافرانو ته سپکوونکی عذاب تیار کړی دی."},{"id":38,"translation":"او هغه کسان هم نه خوښوي چې خپل مالونه د خلکو د ښودانې لپاره مصرفوي په الله او داخرت په ورخ ایمان نه لري او د چا چې شیطان ملګری شو نو هغه ډیر بد ملګری دی."},{"id":39,"translation":"دې خلکو به څه زیان کړی ؤ که په الله او د اخرت په ورځ یې ایمان راوړی او د الله ورکړی مال یې د هغه د ښوونې په رڼا کې مصرف کړی وای؟ او الله پر هغوی ښه پوه دی."},{"id":40,"translation":"الله پاک د یوې ذرې په اندازه ظلم نه کوي او که د ذرې په اندازه نیکي وي هم الله پاک به یې څو چنده او له خپلې لورې به لوی بدل او ثواب ورکړي."},{"id":41,"translation":"هغه وخت به یې څه حال وي چې مونږ پر هر امت شاهدان راولو او تا پر خپل امت او شاهدانو شاهد کړو؟"},{"id":42,"translation":"په دی ورځ به کافران او له رسول څخه سر غړوونکي هیله وکړي چې کاش ځمکه پرې برابره شوی وای او له الله څخه به هیڅ خبره نه پټوي[۷].","footnotes":"[۷] په ډاګه به چیعې وهي چې کاش چې ځمکه پرې هواره شوې وای( ابن جریر الطبری)"},{"id":43,"translation":"ای مؤمنانو! په نشه کې لمانځه ته مه وړاندی کیږئ تر څو په هغه څه پوه شئ چې تاسې يې وایې او نه په جنابت کې تر څو چې غسل وکړئ خو که تاسې مسافر واست ( بې له غسله په تیمم هم لمونځ کولای شئ) او که تاسې ناروغه واست یا پر سفر او یا کوم یو له قضاء حاجت نه راشئ یا له ښځو سره جماع وکړئ او اوبه مو مینده نه کړې نو پاکې خاورې ته وړاندې شئ، مخونه او لاسونه مو پرې مسحه کړئ بې شکه چې الله پاک عفوه کوونکی او بښونکی دی."},{"id":44,"translation":"ایا تا هغه کسان چې د کتاب برخه ورکړای شوې ده نه دي لیدلي چې بې لارې پیري او غواړي چې تاسې هم لار ورکه کړئ."},{"id":45,"translation":"الله پاک ستاسې دښمنان ښه پيژني او الله پاک درته دوست او ملاتړی بس دی."},{"id":46,"translation":"د یهودیانو ځینې خلک خبرې له خپلې اصلي معنا څخه اړوي او وايې: مونږ واوریده خو منو یې نه او واوره ای نه اور ولی شویه او مونږ ته پاملرنه وکړه په دی خبره خپلې ژبې تاوه وي[۸] او په دین کې عیب لټوي که هغوی ویلي وای چې: مونږ خبره واوریده او مننه مو وکړه له مونږ نه یې واوره او راته وګوره نو دا ورته ډیره غوره او سمه ده خو الله پاک پرې د هغوی د کفر له کبله لعنت کړی دی نو ځکه پرته له لږو خلکو نور ایمان نه راوړي.","footnotes":"[۸] په دې الفاظو به یې داسې خوله کږه وله چې له ( غیر مسمع ) څخه به یې هدف وو چې ( ای کوڼه) او له ( راعنا) څخه به یې( راعینا) جوړاوو چې معنا یې ده ای زمونږ شپونکیه یا ای زمونږ ناپوهه( کابلی تفسیر)"},{"id":47,"translation":"ای اهل کتابو! په هغه څه چې مونږ نازل کړي او له تاسې سره موجود کتاب رښتینی ګڼي له هغه وړاندې ایمان راوړئ چې مونږ ډیر مخونه اوار او مخ په څټ يې وګرځوو، یا یې داسې ورټو لکه دشنبې د ورځې خاوندان مو رټلي وؤ- د الله هر حکم کړل شوی دی."},{"id":48,"translation":"بې شکه الله پاک یوازې شرک نه بښي او له دی پرته چا ته یې چې خوښه شي هر څه بښي، او څوک چې له الله سره شریک ونیسي نو په ریښتیا چې ډیر ستره ګناه یې له ځانه جوړه کړه."},{"id":49,"translation":"ایا تا هغه کسان ندي لیدلي چې خپل ځانونه پاک او سپیڅلي بولي؟ بلکې الله په خپله خوښه ځينې خلک پاکوي، او پر هغوی به د یو نرې تار په اندازه هم تیری ونه کړای شي."},{"id":50,"translation":"وګوره چې څرنګه پر الله درواغ تړي، او همدا یې د یوې ښکاره ګناه په توګه بس دی."},{"id":51,"translation":"ایا تا هغو کسانو ته ندي کتلي چې د کتاب څه برخه ورکړای شوې وه، په بوت او طاغوت ایمان راوړي او د کافراو په هکله وايې چې له مومنانو څخه يي لاره ډیره روغه او سمه ده."},{"id":52,"translation":"دوی هغه خلک دي چې الله پرې لغنت کړی دی - او پر چا چې الله لعنت وړي نو ته به هیڅکله هغه ته ملاتړ مینده نه کړای شي."},{"id":53,"translation":"ایا هغوی په واکمنۍ کې برخه من دي، که داسې شي نو خلکو ته به یو خلکی هم ورنکړي."},{"id":54,"translation":"بلکې هغوی له مسلمانانو سره د هغې مهربانۍ له کبله کینه او حسد کوي چې الله پاک له مسلمانانو سره کړې ده نو په تحقیق مونږ د ابراهیم کورنۍ ته کتاب او حکمت ورکړی ؤ او هم مې هغوی ته لویه پاچایې ور په برخه کړې وه."},{"id":55,"translation":"نو ځینو( یهودیانو) پرې ایمان راوړ او ځینو ترې مخ واړاو نو د جهنم لمبې وهونکی اور یې بس دی."},{"id":56,"translation":"بې شکه هغه کسان چې زمونږپه ایتونو کافر شوي ډیر ژر به اور ته ننه باسو، کله هم چې د هغوی پوستکي وسوځي نو مونږ به یې پوستکي ور بدل کړو، تر څو عذاب وڅکي بې شکه چې الله پاک زوره ور او د حکمت څښتن دی."},{"id":57,"translation":"او مونږ به هغه کسان چې ایمان يې راوړی او نیکې کړنې يې کړي دي ډير ژر داسې جنتونو ته داخل کړو چې لاندې به ترې ویالې بهیږي تل تر تله به پکې وي او هم به یې جنت کې پاکې کړی شوی ښځې په برخه او په ګټو او پخو سیورو کې به يې ور ننه باسو."},{"id":58,"translation":"الله پاک تاسې ته امر کوي چې امانتونه خپلو خاوندانو ته وسپارئ او چې کله مو د خلکو په مینخ کې پریکړه او حکم کاو نو باید په عدل او انصاف سره یي وکړئ بې شکه الله پاک تاسې ته ډير ښه نصیحت کوي او الله پاک ښه اوریدونکی او ښه لیدونکی دی."},{"id":59,"translation":"ای مؤمنانو! د الله، رسول، او ستاسې د هغو کسانو مننه وکړئ چې د امر او حکم خاوندان دي نو که په کوم څیز کې مو اختلاف او شخړه راغله نو الله او رسول ته يې وسپارئ که تاسې په الله او د اخرت ایمان راوړونکي یاست دا کار غوره او پایې ډیره ښه ده."},{"id":60,"translation":"ایا تا هغو کسانو ته نه دي کتلي چې ګمان کوي چې په هغه څه یې ایمان راوړی دی چې تا ته نازل شوي او پر هغو هم چې له تا څخه وړاندې نازل شوي دي، هغو غواړي چې د پریکړې لپاره طاغوت څخه منکر شي او شیطان غواړي چې خورا ډیر زیات لار ورکي یې کړي."},{"id":61,"translation":"او کله چې هغوی ته وویل شو چې د الله نازل کړې کلام او رسول ته راشئ نو تا ولیدل چې منافقان له تا څخه ( په انو بهانو) مخونه اړوي."},{"id":62,"translation":"نو څرنګه به وي کله چې هغوی ته د خپلو کړو له کبله کوم غم او درد ورسږي بیا تاته له قسمونو سره راځې چې زمونږ اراده پرته له ښیګڼې او جوړښت څخه بل څه نه وه؟"},{"id":63,"translation":"الله پاک ته د دوی د زړونو ټول څیزونه ښه معلوم دي نو ته ترې مخ واړه وه نصیحت ورته وکړه او د هغوی د نفسونو د اصلاح لپاره ورته اغیزناکه خبرې وکړه."},{"id":64,"translation":"مونږ هیڅ رسول نه دی استولې مګر ددې لپاره چې د الله په حکم یې مننه وشي او که هغوی هغه وخت چې پر ځانو يې ظلم او تیری کړی و تا ته راغلي وای له الله نه یې بښنه غوښتې او رسول هم ورته بښنه غوښتې وای نو خامخا به یې الله پاک ښه توبه منونکی او مهربان میندلای وای."},{"id":65,"translation":"نو نه: قسم ستا په رب چې دوی به مؤمنان نه شي تر هغو چې د خپلو داخلي شخړو د پریکړو لپاره تا حکم نه کړي او بیا ستا د پریکړو په وړاندې په خپلو زړونو کې هیڅ ډول تنګوالی او خفګان پیدا نه کړي، او په بشپړ ډول ځانونه وسپاري."},{"id":66,"translation":"که مونږ پر هغوی ټاکلي وای چې ځانونه مو ووژنئ یا له خپلو کورونو څخه ووځئ نو پرته له لږو خلکو څخه به هیچا هم دا کار نه وای کړی خو که هغوی هغه څه پر ځای کړي وای چې: نصیحت ورته کیږي نو دا ورته ډیر غوره او زیاته پخه وه."},{"id":67,"translation":"او مونږ به هم له خپلې لورې څخه لوی اجر ورکړی وای."},{"id":68,"translation":"او روغه لار به مو روښوولې وای."},{"id":69,"translation":"او هغه څوک چې د الله او د رسول مننه وکړي نو له هغو کسانو سره به وي چې الله پرې لورینه کړې ده چې عبارت دي له پیغمبرانو، صدیقانو، شهیدانو او نیکو کارانو څخه او دوی خورا ډیر ښه ملګري دي."},{"id":70,"translation":"دا د الله لورینه ده ـ او بس دی الله ښه پوه او عالم ."},{"id":71,"translation":"ای مؤمنانو! خپله تابیا مو ونیسئ د الله په لار کې ډلې ډلې واوځئ یا ټول دمخې."},{"id":72,"translation":"او بې شکه چې ستاسې ځینې خلک جهاد ته په تګ کې وروسته والی کوي ـ که تاسې ته کوم غم او مصیبت ورسیږي نو وایې چې الله پر ما لورینه وکړه چې زه ورسره تللی نه وم."},{"id":73,"translation":"او که تاسې ته د الله کومه لورینه او مهرباني ورسیږي نو پداسې ژبه چې ګواکې ستاسې او د هغوی ترمنیځ دوستي نشته وایې کاشکې چې زه هم ورسره وای ستره ګټه به مې تر لاسه کړې وای."},{"id":74,"translation":"نو د الله په لار کې دې هغه کسان جهاد وکړي چې د دنیا ژوند په اخرت خرڅوي، او څوک چې د الله په لار کې جهاد وکړې شهید شي یا بریا من نو مونږ به ډیرژر هغه ته لوی اجر ورکړو."},{"id":75,"translation":"او پر تاسو څه شوي دي چې د الله په لار او ناتوانو کړو شوو سړیو، ښځو او کوچنیانو د خلاصولو لپاره جهد نه کوئ؟ هغوی چې وایې ای زمونږ ربه! مونږ له دې کلي څخه وباسه چې اوسیدونکي یې ظالمان او تیري کوونکي دي او ستا له لورې راته یو پالونکی او کومک کوونکی وګرځوه."},{"id":76,"translation":"مومنان د الله په لار کې جنګ کوي او کافران د شیطان او طاغوت په لار کې نو د شیطان له دوستانو سره جنګ وکړئ بیشکه چې د شیطان مکر او دوکه خورا سسته او ناتوانه ده."},{"id":77,"translation":"ایا تا هغو کسانو ته ندي لیدلي؟ چي دوی ته وویل شول چې لاسونه مو ونیسئ لمونځ وکړئ او زکات ورکړئ نو کله چې جنګ پرې فرض کړای شو له دوی نه یوه ډله له خلکو څخه هومره ډاریدله لکه څنګه چې له الله څخه ډار پکار دی بلکې له هغه ډار څخه هم زیات ډار او ویلي یې ای زمونږ ربه ولې دې پرمونږ جنګ فرض کړ؟ ولي دی مونږ ته لږ وخت نور رانکړ؟ ووایه چې د دنیا ګټه ډیره لږه ده او د اخرت ژوند د پرهیزګارانو لپاره ډیر غوره دی، او پر تاسې به د یو نري تار په اندازه هم تیر ونشي."},{"id":78,"translation":"هر چیرې چې واست مرګ به مو نیسي که څه هم تاسې په کلکو کلاګانو کې واست او که هغوی ته خوښي ورسیږي نو وايې چې دا د الله له لورې ده او که مصیبت ورسیږي نو وایې چې دا ستا له لاسه ورته ووایه چې هر څه د الله له لورې دي، نو ولې دا خلک په خبره نه پوهیږي؟"},{"id":79,"translation":"هغه خوښي چې تاسې ته رسیدلې ده د الله له لورې ده او کوم غم چې تاسې ته رسیدلی دی نو هغه ستاسې له خوا دی[۹] مونږ، ته ټولو خلکو ته استازی لیږلی یې ـ او الله د شاهد په توګه بس دی.","footnotes":"[۹] عوامل یې تاسي په خپله برابر کړي دي( کابلی تفسیر)"},{"id":80,"translation":"څوک چې د رسول مننه وکړي نو بې شکه د الله یې منلې ده او څوک چې مننه ونکړي نو ته مې پر هغوی ساتونکی نه یې لیږلی."},{"id":81,"translation":"هغوی وایي چې مننه کوو خو کله چې له تا ولاړ شي نو یوه ډله یې د شپې له لورې پرته له هغې خبرې چې تا ته یي وایې نورې خبرې جوړوي ـ الله اک د هغوی شپېجوړې شوې خبرې لیکي ( نو مخ ترې واړه وه او یوازې په الله توکل وکړه یوازې الله کار جوړوونکی بس دی."},{"id":82,"translation":"ایا هغوی قران ته فکر نه کوي؟ که چیرې له الله څخه پرته د بل چا له لورې وای نو ډیر اختلاف به یې پکی میندلی وای."},{"id":83,"translation":"او کله چي هغوی ته د ډاډ یا ډار کومه خبره راشي نو هغوی یې مشهور وي که هغه خبره یې رسول یا خپلو مشرانو ته رسولې وای نو هغو کسانو ته به معلومه شوې وه چې په دوی کې د خبرې بیخ ته رسیدای شي او که پر تاسې د الله فضل او رحمت نه وای نو پرته له لږو خلکو نورو ټولو به د شیطان مننه کړې وای."},{"id":84,"translation":"د الله په لار کې وجنګیږه، ته نه یې ککلف شوی مګر یوازې د حق د ځان خپل کې او مسلمانان د جنګ په لور وهڅوه کیدای شي چې الله پاک د کافرانو جنګ بند کړي د الله پاک زور تر تولو زیات او الله پاک سخت سزا ورکوونکی دی."},{"id":85,"translation":"څوک چې نیک سپارښت وکړي نو برخه به یې پکې وي، او څوک چې بد سپارښت وکړي برخه به یې پکې وي او الله پاک په هر څه توانا دی."},{"id":86,"translation":"او کله چې تاسې ته دعا وکړای شي[۱۰] نو تاسې له هغې ښه یا یې انډول دعا وکړئ بې شکه الله د هر څه حسا کوونکی دی.","footnotes":"[۱۰] سلام درباندې واچول شي( کابلی تفسیر)"},{"id":87,"translation":"الله هغه ذات دی چې پرته له هغه بل معبود نشته او تاسې به د قیامت ورځې ته چې بې له شکه راتلونکې ده خامخا را ټول کړي او څوک دی له الله څخه په خبرو کې ډیر ریښتینی؟."},{"id":88,"translation":"ای مؤمنانو! تاسې ولې د منافقانو په هکله دوه ډلې شوئ؟ په داسې حال کې چې الله پاک هغوی د خپلو کړنو له کبله بیرته کفر ته ګرځولي، ایا تاسې هڅه کوئ چې هغه چا ته لار وښايې چې الله پاک بې لارې کړی دی او چې الله پاک څوک بې لارې کړ نو ته هیڅکله ورته لار نشي میندلی."},{"id":89,"translation":"هغوی خوښوي چې تاسې هم د هغوی په شان کافران او سره یو شان شئ نو تاسې باید له هغوی نه تر څو یې چې د الله په لار کې هجرت نه وي کړی هیڅوک خپل ملګری ونه نیسئ نو که د الله له لارې وګرځیدل نو هر چیرې مو چې لاس پرې بر شو ویې نیسئ او ویې وژنئ او هیڅوک یې خپل ملګری او ملاتړ ونه ګڼئ."},{"id":90,"translation":"مګر هغه مه وژنئ چې ستاسې د هم پیمانه قوم سره یو ځای شي او یا تاسې ته په داسې حال کې راشي چې زړونه يې له دې څخه پورته وي چې ستاسې یا د خپل قوم په ملاتړ جنګ وکړي که الله پاک غوښتي وای خامخا به یې پر تاسې مسلط کړي او له تاسې سره به یې جنګ کړی وای نو که هغوی له تاسې څخه څنګ وکړ او جنګ یي در سره ونه کړ او د روغې وړاندیز یې درته وکړ نو الله پا ک تاسو ته پر هغوی کومه لار نده درکړې."},{"id":91,"translation":"ډير ژر به داسې خلک هم ومومئ چې په ښکاره خو له تاسې او هم له خپل قوم سره په روغه ژوند کول غواړي، خو چې کله په کومه فتنه کې غورځول شوي نو په (اخلاص) یې پکې منډې را منډې وهلي نو که له تاسې يې څنګ نه وي کړی او د روغې وړاندیز یې نه وي کړی او نه یې له تاسې خپل لاسونه بند کړي وي نو هر چیرې مو چې لاس پرې بر شو ویي نیسئ او ویې وژنۍ پر دغو خلکو مونږ تاسې ته د لاس پورته کولو ښکاره دلیل در کړی دی."},{"id":92,"translation":"له مؤمن سره نه ښايې چې بل مؤمن ووژني مګر دا چې خطا ورڅخه وشي او هر څوک چې مسلمان په خطا سره و وژني نو د مؤمن غلام ازادول او ورثه وو ته یې د ټاکل شوي دیت ورکول پرې لازم دي مګر چې ورثه یې وبښې بیا پرې دیت نشته نو که وژل شوی ستاسې د دښمن قوم ( حربې کافرانو) غړی ؤ خو مسلمان ؤ نو باید چې قاتل یو مسلمان غلام ازاد کړي او که د یو داسې قوم غړی ؤ چې ستاسې او د هغوی په مینځ کې تړون او تعهد ؤ نو باید ټاکل شوی دیت یې کورنۍ ته ورکړ شي او هم مسلمان غلام ازاد کړای شي، نو که څوک غلام مینده نکړي نو دوه میاشتې به پرله پسې روژه نیسي تر څو د الله په وړاندې توبه ومنل شي او الله پاک پر هر څه پوه او دحکمت والا دی."},{"id":93,"translation":"او هر څوک چې بل مؤمن په قصد سره ووژني جزا یې جهنم دی اوږد وخت به پکې وي، الله پرې غضب کړی او په لعنت یې اخته کړی او ډیر لوی عذاب یې ورته تیار کړی دی."},{"id":94,"translation":"ای مؤمنانو! کله مو چې د الله په لار کې سفر کاو نو باید ښه پلټنه وکړئ او هر چا چې تاسې ته سلام وایه مه ورته وایې چې ته مومن نه یي، که تاسو د دنیا مال او ګټه غواړئ نو له الله سره غنیمتونه ډیر دي په همدې ډول تاسې هم واست الله پاک درباندې لورینه وکړه نو اوس باید ښه سپین والی وکړئ بې شکه چې الله پاک ستاسې له کړنو ښه خبر دی."},{"id":95,"translation":"بې له عذره ناست مومنان له هغو مجاهدینو سره برابر نه دي چې د الله په لار کې په خپلو مالونو او ځانونو سره جهاد کوي، الله پاک هغه کسان چې په خپلو مالونو او ځانونو سره جهاد کوي پر هغو چې ناست دي په درجه کې لوړ کړي دي، الله پاک له ټولو سره دښې جزا وعده کړې ده او مجاهدین یې په ناستو خلکو په لوی اجر سره لوړ کړي دي."},{"id":96,"translation":"د الله له لورې ورته درجې او مرتبې دي، بښنه او رحمت دی او الله پاک ښه بښونکی ډیر مهربان دی."},{"id":97,"translation":"کله چې ملایکې له هغو کسانو څخه چې پر ځانونو یې ظلم کړی روح اخلي نو ورته به وایې چې تاسې په څه حال کې واست؟ هغوی به ووایې چې مونږ په ځمکه کې بې وسې کړی شوي وو ملایکې به ورته وایې: ایا د الله ځمکه پراخه نه وه چې هجرت مو پکې کړی وای؟ نو د همدې خلکو د ورتګ ځای جهنم دی او هغه د ورتګ خورا ډير بد ځای دی."},{"id":98,"translation":"خو پرته له هغو بې وسه کړو شوو سړیو، ښځو او کوچنیانو چې نه يې کومه وسیله په توان کې وي او نه د وتلو لار میندلای شي."},{"id":99,"translation":"کیدای شي چې الله پاک هغوی ته عفوه وکړي الله پاک عفوه کوونکی او بښونکې دی."},{"id":100,"translation":"او هرڅوک چې د الله په لار کې هجرت وکړي په ځمکه کې به د ارام ډیر ځایونه او په ژوند کې به پراخي مینده کړي، او هر څوک چې له خپل کور نه د الله او د هغه د رسول په لور هجرت کوونکی ووځي بیا یې مرګ راګیر کړي نو په یقین چې اجر یې پر الله ثابت شو، او الله پاک ډیر بښونکی او د ډیر رحم څښتن دی."},{"id":101,"translation":"او کله چې تاسې په ځمکه کې سفر کاو نو هیڅ ګناه نشته چې لمونځ مو قصر کړئ ( په خاص ډول هله چې) تاسې ډاریدئ چې کافران به مو په کومه فتنه او ستونزه کې راګیر کړي بې له شکه چې کافران ستاسې ښکاره دښمنان دي."},{"id":102,"translation":"او ای محمده! کله چې ته د دوی په مینځ کې وې او لمونځ دې ور کاو نو د هغوی یوه ډله له دې له تا سره ودریږي او خپله وسله دې ونیسي نو کله یې چې سجده وکړه(۱۱) نو باید وروسته ولاړ شی او بله ډله چې له تا سره یې لمونځ نه دی کړی راشي او له تاسره دې په لمانځه ودریږي، او باید دوی هم خپله وسله او تابیا ټینګه ونیسي کافران خوښوي چې کاشکې تاسې له خپلې وسلې او سامان څخه بې پروا او هغوی درباندې یو ناڅاپې یرغل کړی او پر تاسې کوم باک نشته چې وسله مو په ځمکه کیږدئ، ک د باران له کبله درته ستونزه مخ یا ناروغ واست خو هوښیارتیا او تابیا مو ونیسئ بې شکه الله پاک د کافرانو لپاره سپکوونکی عذاب تیار کړی دی."},{"id":103,"translation":"او کله چې تاسې لمونځ وکړ نو الله پاک په ولاړه، ناسته او په اړخ یاد کړئ او کله چې ډاډمن شوئ نو لمونځ ودروئ بې شکه چې لمونځ پر مؤمنانو په ټاکلو وختونو کې فرض کړای شوی دی."},{"id":104,"translation":"او تاسې د کافر قوم په تعقیب کې سستي مه کوئ ـ که تاسې دردمن کیږئ نو هغوی هم ستاسې په شان دردمن کیږي خو تاسې له الله پاک څخه د هغه څه هیله لرئ چې هغوی یې نه لري او الله پاک ښه پوه او د حکمت والا دی."},{"id":105,"translation":"ای محمده! صلی الله علیه وسلم مونږ قران په حقه تاته نازل کړی دی ترڅو د خلکو په مینځ کې د الله د لارښوونو په رڼا کې پرړې او فیصلې وکړی او هیڅکله د خاینو خلکو لپاره جګړه کوونکی مه کیږه."},{"id":106,"translation":"او له الله نه بښنه وغواړه بې شکه چې الله پاک ښه بښونکی او ډیر مهربان څښتن دی."},{"id":107,"translation":"او د هغو خلکو دفاع مه کوه چې له ځانونو سره خیانت کوي بې شکه چې الله پاک خیانت کاره کناه کار نه خوښوي."},{"id":108,"translation":"دا خلک خپلې کړنې له خلکو څخه پټوي او له الله څخه يې نه پټو[۱۲] په داسې حال کې چې الله پاک هغه وخت هم له دوی سره دی چې د شپې په پټه د الله د خوښې په خلاف خبرې جوړوي، او الله پاک د دوی په ټولو کړنو پوره محیط دی.","footnotes":"[۱۲] له خلکو څخه شرمیږي او له الله څخه نه شرمیږي( کابلی تفسیر)"},{"id":109,"translation":"واورئ اوس خو تاسو له دوی څخه دفاع وکړه څوک به د قیامت په ورځ له الله څخه د دوی دفاع کوي؟ او څوک به یې وي ساتونکی( او ژغورونکی؟)."},{"id":110,"translation":"او هر څوک چې یو بد کار یا پر ځان ظلم او تیر وکړي بیا له الله نه بښنه وغواړي نو الله پاک به ښه بښونکی او ډیر رحم والا ومومې."},{"id":111,"translation":"او هرڅوک چې کومه ګناه کوي نو پخه خبره همدا ده چې د ځان په تاوان یې کوي ـ او الله پاک په هر څه ښه پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":112,"translation":"او هر څوک چې کومه وړه یا لویه ګناه وکړي بیا يې پر یوه پاک او بې ګناه انسان پورې وتړي نو په تحقیق چې د لویو درواغو او ښکاره ګناه پيټی یې بار کړ."},{"id":113,"translation":"ای پیغمبره! که د الله پاک احسان او مهرباني پر تا نه وای نو د هغوی یوې ډلې قصد کړی ؤ چې تا تیر باسي هغوی بې له دی چې ځانونه تیر باسي بل هیڅ نه شي کولای او تاته هیڅ زیان نه شي رسولای ( ځکه چې الله پاک) پر تا کتاب او حکمت نازل کړی دی او هغه څه یې درښوولي دي چې پخوا پرې نه پوهیدې او پر تا د الله پاک ډير لوی احسان دی."},{"id":114,"translation":"د هغوی په ډیرو پټو خبرو کې هیڅ خیر نشته خو یوازې د هغه چا په پټو خبرو کې شته چې په خیرات، نیکۍ او د خلکو په مینځ کې په روغه راوستلو امر کوي او هرڅوک چې دا وړ کارونه د الله د خوښې د ترلاسه کولو لپاره وکړي نو مونږ به ډیر ژر لوی اجر ورکړو."},{"id":115,"translation":"او هرڅوک چې د رسول مخالفت ته وروسته له هغه ملا وتړي چې لاره ورته ښکاره شي او د مسلمانانو له لارې پرته په بله لاره ولاړ شي نو مونږ به یې په همغه لور وګرځوو چې دی ورته ګرځیدلی او جهنم ته به یې ننه باسو، هغه د ورتګ ډیر بد ځای دی."},{"id":116,"translation":"الله پاک هر ګز دا نه بښې چې شریک ورسره ونیول شي او پرته له شرکه چاته یې چې خوښه شي هر څه بښي او څوک چې له الله سره شریک ونیسي نو په واقعیت کې یې ډیره زیاته لاره ورکه کړه."},{"id":117,"translation":"هغوی له الله څخه پرته دښځو په نوم نومول شوو بوتانو، او د سرکښ او باغي شیطان عبادت کوي."},{"id":118,"translation":"الله پاک شیطان په لعنت کړی دی او شیطان ویلي دي چې خدایه! زه به خامخا ستا د بنده ګانو نه یوه ټاکلې برخه اخلم."},{"id":119,"translation":"او زه به یې هرو، مرو بې لارې کړم، زه به خامخا هغوی ته هیلې ورکړم او زه ه ورته امر وکړم نو هغوی به د څارویو غوږونه پرې کړي، او زه به ورته امر وکړم نو هغوی به د الله پیدایښت بدل کړي[۱۳] او هر څوک چې پرته له الله څخه خپل دوست او کار جوړوونکی ونیسي نو په رښتیا چې ډیر ښکاره تاوان یې وکړ.","footnotes":"[۱۳] الله پاک چې د کوم کار لپاره د یو څه پیدایښت کړی هغه بدل او بل کار ترې واخیستل شي لکه لواطت، زنا، سود او داسې نور غیرفطري کارونه( ابن جریر الطبري - کابلی تفسیر)"},{"id":120,"translation":"شیطان هغوی ته تشې وعدې او هیلې ورکوي د شیطان ټولې وعدې له غولونې پرته بل څه نه دي."},{"id":121,"translation":"د دا وړ خلکو ورتګ جهنم ته دی او د تیښتې هیڅ ځای به په لاس ور نه شي."},{"id":122,"translation":"او هغو کسانو چې ایمان راوړی او نیک کارونه یې کړي ډير ژر به یې داسې جنتونو ته ننه باسم چې لاندې له ونو او ماڼیو څخه به یې ویالې بهیږي تل تر تله به پکې اوسیږي د الله وعده رښتینې ده او څوک دی چې له الله څخه په خبره کې ډير ریښتنی وي؟."},{"id":123,"translation":"د ثواب او عذاب ورکړه ستاسو او د اهل کتابو تر هیلو پورې نه ده تړلې، بلکې هر څوک چې بدي وکړي بدله به یې ورکړای شي او له الله څخه پرته به هیڅ دوست او ملاتړی مینده نه شي کړای."},{"id":124,"translation":"او هر څوک چې نیک کارونه وکړي نر وي که ښځه خو چې ایمان ورسره وي نو جنت ته به ننوځي او د یو نري تار په اندازه تیرې به هم پرې ونه شي."},{"id":125,"translation":"له هغه کس څخه به د چا دین ښه وي چې خپل ځان په بشپړ ډول الله پاک ته سپاري، نیکو کاره او ابراهیمي ملت یې منلی وي؟ ابراهیم(علیه السلام) د حق په لار کې په روغه سټه ولاړ او الله پاک خپل دوست ګرځولی ؤ."},{"id":126,"translation":"کوم څخه چې په اسمانونو او ځمکه کې دي ټول یوازې د یو الله دي، او الله پاک په هر شي باندې احاطه کړی ده."},{"id":127,"translation":"ای محمده! خلک له تا څخه د ښځو په هکله فتوا غواړي ووایه چې الله د هغوی په هکله تاسې ته حکم درکوي او د هغو خبرو په هکله هم حکم در کوي چې په قران کې د هغو یتیمو انجونو په هکله پرتاسې نازل شوي دي چې تاسو د هغوی ټاکلی حق نه ورکوئ او خوښوئ چې نکاح ورسره وکړئ او د بې وسو کړی شوو کوچنیو هلکانو په هکله هم حکم درکوي او هم درته امر کوي چې باید له یتیمانو سره په انصاف چال چلن وکړئ او تاسې چې کومه ښیګڼه کوئ الله پاک پرې ښه پوه دی."},{"id":128,"translation":"او که کومه ښځه د خپل له میړه بې پروايي او مخ اړولو څخه وډاریده نو په میړه او ښځې هیڅ ګناه نشته چې پخپلو مینځونو کې روغه وکړي روغه او سوله خورا غوره ده او نفسونه د بخیلۍ په لور ډير میلان لري ـ او که تاسې نیکي او پرهیزګاري وکړئ نو بې شکه چې الله پاک ستاسې له کړنو ښه خبر دی."},{"id":129,"translation":"او هر ګز ستاسې په توان نه ده چې د ښځو په مینځ کې بشپړه برابري وکړای شئ که څه هم تاسې پوره هڅه وکړئ نو باید د یوې ښځې په لور په بشپړ ډول میلان ونه کړئ چې هغه بله د زوړندې په شان پریږدئ او که تاسو په خپلو مینځونو کې روغه وکړه له ظلم او تیرې څخه مو ځان وژغوره نو بې شکه الله پاک ښه بښونکی او ډیر مهربان دی."},{"id":130,"translation":"او که میړه او ښځه یو له بل څخه جلا شول نو الله پاک به هر یو د خپلې پراختیا څخه ښه ماړه کړي الله پاک د ډیرې پراخۍ او حکمت څښتن دی."},{"id":131,"translation":"او خاص د الله دي هغه چې په اسمانونو او ځمکه کې دي او مونږ هغو خلکو ته چې له تاسې پخوا مو کتاب ورکړی ؤ امر کړی ؤ او تاسې ته یې هم کوو چې له الله څخه وډار شئ او که تاسې کافران شواست نو بې شکه چې خاص د الله دي هغه چې په اسمانونو او ځمکه کې دي او الله پاک بې پروا او ښه ستایلی شوی دی."},{"id":132,"translation":"او خاص د الله دي هغه چې په اسمانونو او ځمکه کې دي او الله پاک د کار جوړونې لپاره بس دی."},{"id":133,"translation":"ای خلکو! که الله وغواړي نو تاسې به له مینځه یوسي او نور به راولي او الله پاک په همدې کار ښه توانا دی."},{"id":134,"translation":"هر څوک چې د دنیا ثواب غواړي نو له الله سره د دنیا او اخرت ثواب شته او الله پاک ښه اوریدونکی او لیدونکی دی."},{"id":135,"translation":"ای مؤمنانو! په انصاف کلک ودریږئ او باید د الله لپاره شهادت ورکړئ که څه هم ستاسې، ستاسې د مور او پلار او یا خپلوانو پرخلاف وي، هغوی بډای وي که مسکین ځکه چې الله له تاسې څخه پر هغوی ډیر مهربان دی، نو چې د انصاف تله مو په لاس وه نو باید د هوا مننه ونه کړئ، او که تاسې په شهادت کې ژبې واړوئ یا د شهادت له ویلو ډډه وکړئ نو بې شکه چې الله پاک ستاسې له کړنو ښه خبر دی."},{"id":136,"translation":"ای مؤمنانو! په الله، د هغه په رسول او په هغه کتاب ایمان راوړئ چې په خپل پیغمبر(صلی الله علیه وسلم) یې نازل کړی [۱۴] او په هغه کتاب هم ایمان راوړئ چې وړاندې یې نازل کړي دي[۱۵] او هرڅوک چې په الله د هغه په ملایکو، د هغه په کتابونو، د هغه په رسولانو او اخرنۍ ورځ کافر شي نو په تحقیق چې خورا ډیر لرې بې لارې شو.","footnotes":"[۱۴] ټوټه، ټوټه یې نازل کړی دی( فتح القدیر د امام الشوکاني)\n[۱۵]یو ځل یې نازل کړي دي( فتح القدیر)"},{"id":137,"translation":"بې شکه کومو کسانو ایمان راوړی ؤ بیا کافران شول، بیا یې ایمان راوړ بیا کافران او ورپسې يې خپل کفر پیاوړی هم کړ الله پاک به هر ګز بښنه ورته ونه کړي او نه به لار ور وښايي."},{"id":138,"translation":"(ای محمده!) منافقانو ته زیری ورکړه چې دردناک عذاب یې په برخه دی."},{"id":139,"translation":"منافقان هغه کسان دي چې پرته له مومنانو کافران په دوستۍ نیسي، ایا له کافرانو سره عزت لټوئ؟ نو بې شکه چې ټول عزت یوازې له الله سره دی."},{"id":140,"translation":"او دا خبره مونږ تاسې ته په کتاب(قران) کې نازله کړې ده چې کله هم تاسې په یوه ټولنه کې د الله په ایاتونو کفر او ملنډې اوریدلې نو تر هغو ورسره مه کینئ چې تر څو یې بله خبره نه وي پیل کړې که نه نو تاسې هم د هغو په شان یاست، بې شکه چې الله پاک منافقان او کافران ټول سره په جهنم کې یو ځای کوي."},{"id":141,"translation":"منافقان هغه دي چې ستاسي حلاتو ته ګوري که د الله له لورې مو بری په برخه وو نو درته وايي: ایا مونږ له تاسې سره نه وو؟ او که د کافرانو په برخه څه کامیابي وه نو ورته وایې : ایا مونږ پر تاسې برلاسي شوي نه وو؟ او له مسلمانانو څخه مو ونه ژغورلئ؟ الله پاک د قیامت په ورځ ستاسې په مینځ کې پریکړه کوي او الله پاک به هر ګز کافرانو ته پر مؤمنانو بشپړه لار ور نه کړي."},{"id":142,"translation":"بې شکه چې منافقان له الله سره د ټګۍ معامله راخیستي او الله پاک هم د هغوی د ټکۍ سزا ورکوي او چې کله لمانځه ته پورته کیږي نو سست او تمبل پورته کیږي خلکو ته ځانونه ښايي، الله پاک ډير لږ یادوي."},{"id":143,"translation":"د اسلام او کفر په مینځ کې زړه نازړه دي نه په بشپړه توګه مسلمانانو په لور دي او نه د کافرانو په لور الله چې څوک بې لارې کړ نو ته ورته هر کز لار نشي میندلی."},{"id":144,"translation":"ای مؤمنانو! تاسې کافران د مؤمنانو پر ځای دوستان مه نیسئ ایا غواړئ چې خپل پخپله الله پاک ته پر خپلو ښکاره دلیل وړاندې کړئ."},{"id":145,"translation":"بې شکه چې منافقان به د اور په خورا ښکته نۍ برخه کې وي او ته به هر ګز هغوی ته ملاتړې مینده نه کړای شي."},{"id":146,"translation":"مګر هغه به له اور څخه خلاص وي چې توبه وکړي ځانونه روغ مسلمانان کړي د الله په ښوونه پوره منګولې ولګوي او خپل دین الله پاک ته سوچه او خالص کړي نو دا خلک له مومنانو سره دی او الله پاک به ډیر ژر مومنانو ته لوی اجر ورکړي."},{"id":147,"translation":"الله پاک ستاسې په ربړولو څه کوي؟ که تاسې شکر وکړ او ایمان مو راوړ الله پاک ښه شکر منونکی، په هر څه پوه دی."},{"id":148,"translation":"الله پاک پرته له هغه چا چې تیری پرې شوی وي د بل چا په زوره بده وینا نه خوښوي او الله پاک ښه اوریدونکی او په هر څه ښه پوه دی."},{"id":149,"translation":"که تاسې نیکي په ښکاره وکړئ یا په پټه یا د بدۍ بښنه وکړئ نو بې شکه چې الله پاک ښه عفوه کوونکی او پوره توانا دی."},{"id":150,"translation":"بې له شکه کوم کسان چې په الله او د هغه په رسولانو کافران کیږي او غواړي چې د الله او د هغه د رسولانو ترمینځ جلاوالی راولي او وایې چې مونږ په ځینو رسولانو ایمان راوړو او په ځینو یې نه راوړو او غواړي چې په دې مینځ کې یوه لار ونیسي[۱].","footnotes":"[۱] هغه نه د ټولو پیغمبرانو منل دي کله مسلمانان یې چې مني او نه د مشرکانو په شان له ټولو نه انکار کول( کابلی تفسیر)"},{"id":151,"translation":"دا خلک پاخه کافران دي او مونږ د کافرانو لپاره سپکوونکی عذاب تیار کړی دی."},{"id":152,"translation":"او هغه کسانو چې په الله او د هغه په رسولانو ایمان راوړی دی او د رسولانو په مینځ کې جلاوالی نه راولي ډیرژر به الله پاک اجرونه ورکړې او الله پاک ښه بښونکی ډیر مهربان دی."},{"id":153,"translation":"اهل کتاب له تا نه غواړي چې له اسمان څخه پرې بشپړ کتاب راښکته کړې، له موسې څخه يې له دې هم غټه غوښتنه کړي وه چې ویلي وو مونږ ته الله پاک مخامخ په ډاګه راوښایه، نو له تیري او ظلم له کبله تندر ونیول، بیا يې وروسته له هغه چې ښکاره دلیلونه ورته راغلل خوسی په خدایې ونیولو دا کار مو ورته وباښه او موسې ته مو ښکاره او څرګند بری ور په برخه کړ."},{"id":154,"translation":"د وعدې اخیستلو لپاره مې د طور غر پرې را پورته کړ او ورته مې ویلي وو چې ( بیت المقدس) په دروازه سجده کوونکي ننه ووځئ او ورته مې ویلي وو چې د شنبې په ورځ به تیری نه کوئ او له هغوی څخه مې پخه او کلکه وعده اخیستې وه."},{"id":155,"translation":"نو د هغوی د تړون د ماتولو، دالله ایاتونو منکریدلو، او په ناحقه دپیغمبرانو وژلو، او په دې خبره یې چې زړونه مو له هر څه پټ دي( او ستا خبرې نه اورېې هغوی په لعنت کړل) (هو! زړونه یې یه پردو کې نه) بلکې د هغوی د کفر له کبله پرې الله مهر لګولی و نو پرته له لږو خلکو نور یې ایمان نه راوړي."},{"id":156,"translation":"او هم د دوی د کفر او پر مریمې د لوی درواغ تړلو."},{"id":157,"translation":"او ددی خبرې له کبله یې چې مونږ د الله رسول مسیح عیسې بن مریم وژلی دی ( په مصیبتونو او عذابونو اخته شول) هغوی نه ( حضرت عیسې وژلی ) او نه یې په دار زړولی دی مګر یو بل تن ورته د هغه په څیره کړای شو او کوم کسان چې د عیسې په هکله اختلاف کوي هسې په شک او ګمان روان دي د هغه په هکله ورسره پرته له اټکل څخه هیڅ پوخ معلومات نشته دا خبره پخه او شک نه وتلې ده چې وزلی یې نه دی."},{"id":158,"translation":"بلکې الله پاک ځانته پورته کړی دی او الله پاک زوره ور او د حکمت څښتن دی."},{"id":159,"translation":"او خامخا به ټول اهل کتاب د حضرت عیسې علیه السلام له مرګ نه وړاندې پر هغه ایمان راوړي او حضرت عیسې به د قیامت په ورځ پر هغوی شاهد وي."},{"id":160,"translation":"د یهودیانو د ظلم او تیري او د الله له لارې څخه د ډیرو خلکو د منع کولو له کبله مونږ پر هغوی ډیر پاک حلال څیزونه چې مخکې ورته حلال وو حرام کړي وو."},{"id":161,"translation":"او د سود خوړلو له کبله یې سره له دې چې ترې منع شوي وو او هم په ناروا خلکو مالونو خوړلو له کبله او مونږ د هغوی کافرانو ته دردناک عذاب تیار کړی دی."},{"id":162,"translation":"مګر د هغوی د پاخه علم خاوندان او د ایمان څښتنان په هغه څه ایمان راوړي چې: تاته نازل کړای شوی دی او پر هغه هم ایمان راوړي چې له تا وړاندې نازل کړای شوي دي او ( ستا یمه هغه کسان چې) لمونځونه بشپړ ډول دروي، زکات ورکوي، په الله او اخرت په ورځ ایمان لري همدغو کسانو ته به مونږ ډیر ژر لوی اجر ورکړو."},{"id":163,"translation":"ای محمده! بې شکه چې مونږ تاته همغه ډول وحې کړې ده لکه څنګه مو چې نوح او له هغه وروسته نورو پیغمبرانو ته کړی وه او لکه څنګه مو چې ابراهیم، اسماعیل، اسحاق، یعقوب، د یعقوب اولادې او عیسې، ایوب، یونس، هارون او سلیمان ته وحي کړې وه او لکه څنګه مو چې داود ته زبور ورکړی ؤ."},{"id":164,"translation":"او مونږ چې کوم رسولان لیږلي وړاندې مې د هغوی یادونه تاسو ته کړې او هغه رسولان مې هم لیږلي چې لا تر اوسه مې د هغوی یادونه نه ده درته کړې او الله پاک له موسې( علیه السلام) سره سمې خبرې کړې وې."},{"id":165,"translation":"ټول پیغمبران زیري ورکوونکي او ډار ورکوونکي لیږل شوي دي چې د الله په وړاندې د رسولانو له راتګ وروسته چاته کومه بانه او پلمه پاتي نه شي، او الله پاک زوره ور او د حکمت څښتن دی."},{"id":166,"translation":"الله پاک شاهدي ورکوي چې څه یې تاته نازل کړي دي هغه یې په خپل علم سره نازل کړي دي، او ملایکې هم همدا شهادت ورکوي او د الله پاک شهادت پوره دی."},{"id":167,"translation":"هغه کسان چې کافران شوي او دالله له لارې څخه يې منع کړی ده په حقیقت کې له لارې څخه ډیر لرې وتلي دي."},{"id":168,"translation":"دا پخه خبره ده چې کوم کسان کافران شوي او تیری یې کړی دی الله پاک نه هغوی ته بښنه کوي او نه ورته لار ښايي."},{"id":169,"translation":"خو د دوزخ لارې ته يې سموي هغوی به هملته تل تر تله وي او دا کار الله پاک ته ډیر اسان دی."},{"id":170,"translation":"ای خلکو! پیغمبر تاسې ته د رب له لوري حق راوړی دی نو ایمان راوړئ همدا ستاسې لپاره غوره ده ـ او که تاسې مخ واړوئ نو باید پوه شئ چې په اسمانونو او ځمکه کې هر څه خاص د الله دي او الله پاک په هرڅه د بشپړ حکمت څښتن دی."},{"id":171,"translation":"ای اهل کتابو! په خپل دین کې له پولو مه اوړئ او الله جل جلاله ته پرته له حق خبرو د بل څه نسبت مه کوئ دا د کاڼې کرښه ده چې مسیح عیسې د مریمې ځوی د الله رسول او هغه کلمه یې ده چې مریمې ته یې ورکړی او د الله جل جلاله له لورې روح ؤ نو په الله او د هغه په رسولانو ایمان راوړئ او مه وایي چې خدایان دري دي له ډې څخه لاس واخلئ همدا ستاسې لپاره غوره ده - خبره همدا ده چې الله پاک یو دی له دې څخه پاک دی چې ځوی ولري هغه څه چې اسمانونو او ځمکه کې دي ټول هغه دي او الله پاک د کار جوړوونکي په صفت بس دی."},{"id":172,"translation":"مسیح له دې خبرې له سره عار او شرم نه کوي چې هغه دی د الله غلام او بنده وي او نه الله ته نژدی ملایکې له دی خبرې څخه عار او شرم کوي او هر څوک چې د الله له عبادت څخه عار او شرم خپل او لویې وکړي نو الله به ډیر ژر د ځان په لور راټول کړي."},{"id":173,"translation":"نو کومو کسانو چې ایمان راوړی او نیکي یي کړي دي الله به يې اجر پوره ورکړي او له خپلې لورینې نه به زیاتوالی هم ورکړي او کومو کسانو چې ننګ او عار خپل کړی او لويي یې کړي ده نو په دردناک عذاب به یې وکړوي او له الله څخه پرته به نه کار جوړوونکی او نه ملاتړی مینده کړای شي."},{"id":174,"translation":"ای خلکو! تاسې ته ستاسې د رب له لورې ښکاره دلیل[۲] راغلی او مونږ تاسې ته روښانه[۳] رڼا نازله کړې ده.","footnotes":"[۲] حضرت محمد صلی الله علیه وسلم( فتح القدیر)\n[۳] قران کریم( فتح القدیر)"},{"id":175,"translation":"نو چا چې په الله ایمان راوړی او د هغه په دین یې منګولي لګولي الله به یې ډیر ژر په خپل رحمت کې داخل، په لورینه به یې ونازوي او خپل لور ته به سمه او نیغه لار وروښایې."},{"id":176,"translation":"ای محمده! له تا څخه د بې سټې په هکله پوښتنه کوي ورته ووایه چې الله پاک د بې سټې په هکله په لاندې تفصیل معلومات درکوي چې: که سړی مړ شو او اولاد ترې نه وو پاتې خو یوه خور یې درلوده نو خور یې د ټول مال نیمایې برخه وړي، او ورور د خپلې هغې خور ټول میراث وړي چې له هغې څخه بچي نه وي پاتې او که خورګانې دوه وي نو دواړه د ټول مال دوه په درې برخه وړي او که وروڼه او خوینې ډیر ترې پاتې وو نو هر نر د دوه ښځو په اندازه برخه وړي الله پاک هر څه په بشپړ ډول بیانوي تر څو تاسې بې لارې نه شئ او الله پاک ډير ښه پوه دی."}]},{"id":5,"verses":[{"id":1,"translation":"ای مؤمنانو! تړونونه مو پوره کړئ، تاسې ته پرته له هغو چې درته به وویل شي نور ټول څاروي حلال دي خو د احرام په حال کې ښکار ځان ته حلال مه ګڼئ بې شکه چې الله پاک څه غواړي همغسې حکم کوي."},{"id":2,"translation":"ای مؤمنانو! د الله د نښو بې پروايې مه کوئ او نه د قدرمنې میاشتې، نه د هغې هدیي چې د حج لپاره لیږل کیږي او نه د هغې چې په غاړه کې ورته نښه اچول شوي وي او نه د هغو خلکو چې د خپل رب د لورینې او خوښې تر لاسه کولو لپاره یي قدرمنې خونې ته هاند کړی وي او کله چې له احرام څخه فارغ شوئ که زړه مو غوښتل نو ښکار وکړئ او باید د قوم هغه دښمني مو چې تاسې یې له مسجد حرام څخه منع کړي وئ تیري ونه هڅوي یو له بل سره په نیکۍ او تقوی کې لاس وکړئ په ګناه او تیرې کې یو بل ته لاس مه ورکوئ له الله څخه و ډار شئ بې شکه چې د الله عذاب خورا ډير سخت دی."},{"id":3,"translation":"پر تاسې حرامه کړای شوې ده مرداره، خوټیدونکي وینه، د خنزیر غوښه او هغه چې د ذبحه کولو په وخت کې پرې د الله له نوم څخه پرته د بل چا نوم اخیستل شوی وي، زندۍ کړی شوي، په وهلو مړه شوې، له لوړې راغورځیدلې، او د بل څاروي په ښکر وهلو مړه شوي، او هغه چې څیروونکو ځناورو خوړلي وي خو که په دې کې هره یوه تاسې په شرعي طریقه حلاله کړه درته روا ده او هغه هم در باندې حرامه ده چې پر بوتانو ذبح کړی شوي وي او چې تاسې د غشو په وسیله فال ونیسئ، دا ټول کارونه فسق او بې لارې ده. نن کافران له دې مایوسه شوي دي چې تاسې له خپل دین څخه واړوي نو باید له هغوی څخه ونه ډاریږئ او یوازې له ما څخه وډار شئ. نن مې ستاسې دین تاسې ته بشپړ، خپله لورینه مې درته پوره او اسلام مې درته دین غوره کړ، نو که څوک د لوږې له کبله د حرامو څیزونو خوراک ته اړ او له اندازې ډيروالی او مستي يې ونه کړه نو بې شکه چې الله پاک ښه بښونکی خورا ډیر مهربان دی."},{"id":4,"translation":"دوی له تا څخه پوښتنه کوي چې څه ورته حلال دي؟ ورته ووایه چې پاک او خوندور څیزونه ټول درته حلال دي او هغه ښکار هم درته حلال دی چې تاسې د ښکار چل ځناورو ته ښوولی، روزنه مو ورکړې او په ښکار پسې یې ولیږئ او د ښکار ځینې هغه اداب وروښایې چې الله پاک تاسې ته ښوولي دي نو هغه ښکار وخورئ چې دې ځناورو ستاسو لپاره نیولي وي او تاسې باید د الله نوم هغه وخت یاد کړئ چې ځنارو د ښکار په لور شړئ او له الله پاک څخه وډار شئ بې شکه چې د الله پاک حساب ډیر ژر او چابک دی."},{"id":5,"translation":"نن ورځ درته ټول پاکیزه څیزونه حلال او هم درته د اهل کتابو خوراک او مذبوحه حلاله ده او ستاسې خوراک هغوي ته حلال دی او هم درته پاک لمنې مؤمنې ښځې او د هغو اهل کتابو چې له تاسې وړاندې کتاب ورکړای شوی پاک لمنې ښځې هغه وخت حلالې دي چې مهرونه یې پوره ورکړئ په داسې حال کې چې تاسې ورسره پخه نکاح وکړئ نه ښکاره زنا کوونکي یې او نه په پټه د یارانې ساتونکي. او هر څوک چې له ایمان وروسته کافر شو نو ټولې کړنې یې بابیزه او په اخرت کې به له زیانمنو څخه وي."},{"id":6,"translation":"ای مؤمنانو! کله چې تاسې لمانځه ته پاڅیدئ نو مخونه مو ومینځئ او هم لاسونه سره له څنګلو، په سرونو مسحه وکړئ او پښې مو سره له ښنګرو ومینځئ او که په جنابت کې واست نو ټول بدن مو ښه ومینځئ او که ناروغ واست یا پر سفر یا ستاسې کوم یوه اودس مات کړ، یا مو له ښځو سره کوروالی وکړ اوبه په لاس درنه غلې نو په پاکه خاوره تیمم وکړئ په دی توګه چې په پاکه خاوره مو مخونه او لاسونه مسحه کړئ الله پاک نه غواړي چې پر تاسې کومه ستونزه دربار کړي هغه غواړي چې تاسې پاک او خپله لورینه درباندې پوره کړي تر څو تاسې شکر کوونکي شئ."},{"id":7,"translation":"د الله پاک لورینه چې درسره یې کړی در یاده کړئ او هغه وعده یې هم چې په ټینګه یې له تاسې اخیستې چ تاسې ویلي وو مونږ واوریده او مننه یې کوو او له الله نه وډار شئ، بې شکه الله پاک د زړونو په پټو څیزونو ښه پوه دی."},{"id":8,"translation":"ای مؤمنانو! باید د الله لپاره کلک ودریږئ په عدل او انصاف شاهدان اوسئ د یوه قوم دښمني او کینه باید تاسې د انصاف پریښوولو ته ونه هڅوي. انصاف وکړئ انصاف تقوی ته نژدې دی او له الله نه وډارشئ بې شکه چې الله ستاسې په ټولو کړنو ډیر ښه خبر دی."},{"id":9,"translation":"الله پاک وعده کړې ده: هغو کسانو چې ایمان راوړی او نیکې کړنې یې کړي دي د هغوی لپاره بښنه او لوی اجر دی."},{"id":10,"translation":"او هغه کسان چې کافران شوي او زمونږ ایتونه یې درواغ ګڼلي دي د اور څښتنان دي."},{"id":11,"translation":"ای مؤمنانو! د الله پاک هغه لورینه در یاده کړئ چې کله یو قوم هڅه وکړه چې لاسونه در اوږده کړي الله پاک یې لاسونه له تاسې لنډ کړل. له الله نه وډار شئ او باید چې مؤمنان یوازې په یو الله توکل وکړي."},{"id":12,"translation":"الله پاک له بنې اسرائیلو څخه وعده اخیستې وه او مونږ په هغوی کې دولس مشران ټاکلي وو او الله ورته ویلي وو چې زه په باوري توګه له تاسې سره یم. او قسم دی که تاسې لمونځونه ودرول، زکاتونه مو ورکړل، زما په رسولانو مو ایمان راوړ او د هغوی ملاتړ مو وکړ او الله ته مو د زړه له اخلاصه قرض ورکړ نو زه به خامخا او هرو مرو ستاسې ګناهونه ورژوم او هغو جنتونو ته به مو داخل کړم چې لاندې به ترې ویالې بهیږي، که هر څوک له دې وروسته هم کافر شو نو پخه خبره ده چې روغه لار یې ورکه کړه."},{"id":13,"translation":"د هغوی د وعده خلافۍ له کبله مونږ په لعنت کړل او د هغوی زړونه مو سخت وګرځول. هغوی خبری له خپلې معنا څخه اړوي. او هغه څه یې هیر کړل چې هغوی ته پری پند ورکړاې شوی وو. او ته په پرله پسې توګه د هغوی له یوی نا دودې څخه خبریږی، د هغوی ډیر لږ خلک له دی بدیو نه لری دي. خو بیا هم ورته عفوه وکړه او مخ تری واړه وه بې شکه چې الله پاک احسان کوونکي خوښوي."},{"id":14,"translation":"او په همدی توګه مونږ له هغو خلکو څخه هم وعده اخیستې وه چې ځانونه یې نصارا یعني ملاتړي ګڼل او ډير هغه څه یې هیر کړل چې پند پری ورکړای شوی ؤ نو ځکه مو تر قیامته د هغوی په مینځ کې دښمني او کینه واچوله، او الله پاک به ډیر ژر هغوی د خپلو کړو په نتیجه خبر کړي."},{"id":15,"translation":"ای د کتاب خاوندانو! تاسې ته زما رسول راغی، هغه تاسې ته د کتاب ډیر هغه څه چې تاسې یې پټوئ ښکاره کوي، او له ډیرو څخه در تیریږي. په تحقیق سره تاسې ته د الله له لورې رڼا او بیانوونکی کتاب راغلی دی."},{"id":16,"translation":"الله پاک په رسول او هغه کتاب سره هغه چا ته چې د الله خوښه لټوي د خلاصون لارې ښايې په خپل حکم یې د کفر له تیارو څخه د اسلام رڼا ته وباسي او د نیغې او سمې لارې ښوونه ورته کوي."},{"id":17,"translation":"په تحقیق هغه کسان کافران دي چې وایې: الله همغه مریمې ځوی عیسې دی. ای محمده! ووایه څوک به وي چې د الله مخه ونیسي که هغه د مریمې ځوی عیسې، د هغه د مور او د ځمکې د ټولو ژویو د هلاکولو اراده وکړي؟ د اسمانونو ځمکې او ددی دواړو په مینځ کې د ټولو څیزونو واکمني یوازې د یو الله ده څه یې چې خوښه شي پیدا کوي یې او الله پاک په هر شي بر لاسی او پیاوړی دی."},{"id":18,"translation":"یهود او نصارا وایې چې مونږ د الله ځامن او دوستان یو( ای محمده!) ووایه نو بیا ولې تاسې ته د خپلو ګناهونو عذاب درکوي؟( نه! هر ګز نه) بلکې تاسې د هغه د مخلوق یوه برخه یاست د الله چې چاته خوښه شي بښنه ورته کوي او چاته یې چې خوښه شي عذاب ورکوي ـ د اسمانونو، ځمکې او ددی دواړو په مینځ کې د ټولو څیزونو واکمني یوازې د یو الله ده او یوازې هغه ته بیرته ورتګ دی."},{"id":19,"translation":"ای د کتاب خاوندانو! د رسولانو د راتګ له اوږدی وقفې وروسته تاسې ته زمونږ استازی( محمد صلی الله علیه وسلم) د پیغام له بیانولو سره راغی هسې نه چې تاسې ووایې مونږ ته کوم زیری ورکوونکی او ډاروونکی نه وو راغلی. دا دی تاسې ته زیری ورکوونکی او ډاروونکی راغی. الله پاک په هر څه بر لاسی او پیاوړی دی."},{"id":20,"translation":"او هغه وخت یاد کړه چې موسې خپل قوم ته وویل: ای زما قامه! د الله هغه لورینه در یاده کړئ چې پیغمبران یې له تاسې لیږلي، واک یې درکړی او هغه نعمتونه یې در کړي دي چې تر اوسه یې لا هیچا ته نه دي ورکړي."},{"id":21,"translation":"ای زما قومه! د الله پاکې ځمکې ته چې تاسې ته یې ټاکلې ده ننه ووځئ، مخ په څټ مه ګرځئ او که تاسې په څټ وګرځیدئ نو زیانمن به شئ."},{"id":22,"translation":"هغوی وویل: موسی! په هغه ځمکه کې زوره ور خلک دي او تر څو چې هغوی هلته وي مونږ به هیڅکله ورنه شو او که هغوی تری ووتل نو بیا مونږ ورتلونکي یو."},{"id":23,"translation":"له ډاریدونکي قوم څخه دوه هغو کسانو چې الله پرې لورینه کړی وه وویل: تاسې پرې د دروازې له لورې ورننوځئ او چې پر دروازه ورننه وتئ نو تاسې برلاسي يې[۴] او په الله توکل وکړئ که تاسې مؤمنان یاست.","footnotes":"[۴] مونږ به له داخل څخه درسره کومک وکړو او د تیښتي لارې به یې تاسې نیولي وي نو تاسې به بریمن شئ( څه برخه له فتح القدیر او ابن جریر الطبری)"},{"id":24,"translation":"هغوی وویل ای موسی تر څو چې هغوی په دې ښار کې وي مونږ به هیڅکله هلته ورننه نه ووځو د خپل رب په ملاتړ ولاړ شه دواړه وجنګیږئ مونږ به دلته درته ناست یو."},{"id":25,"translation":"موسی وویل ای زما ربه! زه یوازې د خپل ځان او د خپل ورور واک لرم نو زمونږ او د فاسق قوم په مینځ کې پریکړه وکړه."},{"id":26,"translation":"الله پاک وفرمایل دا پاکه ځمکه پر دوی څلویښت کلونه حرامه شوه، دوی به لالهانده او سرګردانه ګرځي، نو ته په فاستق قوم مه غمجن کیږه."},{"id":27,"translation":"ای محمده! خپل قوم ته د ادم د دوه ځامنو رښتینې کیسه ووایه کله چې دواړو قرباني وړاندې کړه د یوه قربانې ومنل شوه او د هغه بل ونه منل شوه. خپل ورور ته یې وویل زه به دی خامخا وژنم. هغه ځواب ورکړ دا د الله کار دی چې یوازې د پرهیزګارانو قرباني قبلوي."},{"id":28,"translation":"که تا زما د وژنې لپاره لاس را پورته کړ نو زه به ستا د وژنې په هڅه کې په تاپسې لاس اوږود نه کړم زه د هغه الله څخه ډاریږم چې د ټول عالم رب دی."},{"id":29,"translation":"زه غواړم چې ته زما او خپل دواړه ګناهونه په اوږو واخلې او د دوزخ څښتن شي او همدا د تیري کوونکو جزاء ده."},{"id":30,"translation":"د نفس هیلو ورور وژنې ته تیار او ویې واژه او د زیان کارانو له ډلې څخه وګڼل شو."},{"id":31,"translation":"الله پاک یو کارغه ولیږه هغه ځمکه کنله تر څو وژونکي قابیل ته وښائي چې څرنګه د خپل ورور مړی پټولای شي، دکارغه ځمکې کنلو سره قابیل وویل های زما ناپوهۍ! زه له دی نه هم کم یم چې د دغه کارغه په شان د خپل ورور مړی پټ کړم.نو په خپله کړنه خورا زیات پښیمانه شو."},{"id":32,"translation":"له همدی کبله مونږ پر بني اسرائیلو لیکلي وو چې هر څوک یو نفس پرته له بدل او یا فساد څخه ووژني لکه ټول خلک یې چې وژلي وي او هر څوک چې یو نفس ژوندی کړي لکه چې ټول خلک یې ژوندي کړي وي، هغوی ته زمونږ رسولانو ښکاره احکام راوړي وو، خو بیا هم د هغوی ډیر خلک له دې وروسته په ځمکه کې له اندازې او پولو څخه واوښتل."},{"id":33,"translation":"خبره همدا ده: د هغو کسانو چې له الله او رسول سره یې جنګ کوي او په ځمکه کې د فساد او ګډوډۍ لپاره هلې ځلې کوي جزاء همدا ده چې وژلی به شي یا به په دار ځړول کیږي، یا به یې لاس او پښه ادل بدل پرې کیږي، او یا به له ځمکې څخه شړل کیږي، دا یې د دنیا رسوايې ده او په اخرت کې د دوی لپاره ډیر لوی عذاب دی."},{"id":34,"translation":"مګر هغه خلک چې ستاسې له بر لاسي کیدلو څخه وړاندې توبه وباسي نو باید پوه شئ چې الله پاک ښه بښونکی او ډير مهربان دی."},{"id":35,"translation":"ای مؤمنانو! له الله نه وډار شئ او د هغه په لور وسیله ولټوئ او په لار کې یې جهاد وکړئ تر څو مو خلاصون په برخه شي."},{"id":36,"translation":"که کافران د ځمکې ټول شته او په انډول یې نور هم د قیامت د ورځې له عذاب نه د ژغورلو په تکل وښندي ترې به ونه منل شي او درد ناک عذاب یې په برخه دی."},{"id":37,"translation":"هغوی به غواړي چې له اور څخه ووځي خو وتونکي به نه وي او تل پاتې عذاب یې په برخه دی."},{"id":38,"translation":"دغله سړي او غلې ښځې لاسونه پرې کړئ دا یې د کړنې بدله او د الله له لورې پند دی الله پاک ډیر زوره ور او د حکمت څښتن دی."},{"id":39,"translation":"که څوک له تیري کولو وروسته توبه وباسي او خپلې کړنې روغې کړي نو الله پاک به ئې توبه ومني بې شکه چې الله پاک ښه بښونکی خورا ډیر مهربان دی."},{"id":40,"translation":"ایا ته په دې نه پوهیږی چې د اسمانونو او ځمکې واکمني په یقیني ډول د الله پاک ده؟ چا ته ئې چې خوښه شي په عذابوي یي او چاته يې چې خوښه شي بښنه ورته کوي الله پاک پر هر څیز ډیر پیاوړی دی."},{"id":41,"translation":"یا زما استازیه! د کفر په لار کې د هغو کسانو منډې رامنډې باید تا غمجن نه کړي چې په خوله وایې مونږ ایمان راوړی خو زړونه یې لا مؤمنان نه دي او نه د هغو کسانو هلې ځلې چې یهودیان شوي دي. هغوی درواغو ته ښه غوږ نیسي. او هم هغو خلکو ته چې تر اوسه لا تا ته نه دي راغلي، هغوی خبرې له خپلې معنا نه بلې لورې ته اړوي او وایي که دا خبره درکړای شوه نو وه یې منئ او که همدا خبره درنه کړای شوه نو ځانونه ترې وژغورئ. او الله پاک چې د چا د بې لارې کولو اراده وکړي نو ته یې ترې نشي ژغورلی ـ دا همغه کسان دي چې الله پاک یې د زړونو د پاکوالي اراده نه ده کړی په دنیا کې ئي رسوایي او سپکتیا په برخه او په اخرت کې به د ډیر لوی عذاب سره مخ وي."},{"id":42,"translation":"درواغو ته ښه غوږ نیسي او حرام څیزونه په مړه خیټه خوري نو که دوی تا ته راغلل نو په مینځ کې يې پریکړه وکړه یا ترې مخ واړه وه که ترې مخ واړوې نو هیڅ زیان نه شي در رسولای او که پریکړه دې ورته کوله نو په مینځ کې یې د انصاف پریکړه وکړه، بې شکه الله پاک انصاف کوونکي خوښوي."},{"id":43,"translation":"دوی به څرنګه تا منځګړی وګڼي؟ له دوی سره تورات پروت دی په هغه کې د الله پاک پریکړه څرګنده ده مګر هغوی بیا هم مخ ترې اړوي ځکه چې مؤمنا نه دي."},{"id":44,"translation":"په یقین مونږ تورات نازل کړی ؤ په هغه کې هدایت او رڼا ده. الله ته تسلیم شوي پیغمبران د یهودیانو چارې په هغه سره چلوي او هم رب پالونکي فقهاء او علماء ځکه چې د الله د کتاب ساتنې دنده په غاړه وراچول شوی او په حقانیت او رښتینولۍ ئې شاهدان وو نو (ای یهودو علماو او مشرانو!) له خلکو مه ډاریږئ یوازې له ما وډار شئ او زما پر ایتونو لږې روپۍ مه اخلئ او هر چا چې د الله پاک په نازلې شوې وحې پریکړې نه وي کړي نو همغوی کافران دي."},{"id":45,"translation":"مونږ په تورات کې پر هغو فرض کړي وو چې نفس د نفس په بدل کې، سترګه د سترګې په بدل کې، پوزه د پوزې په بدل کې، غوږ د غوږ په بدل کې، غاښ د غاښ په بدل کې او زخمونه سره انډول دی او هر چاچې بدل وباښه نو دایې د ګناهونو رژیدنه ده او هر چا چې د الله په نازلو کړو شوو اصولو پریکړه نه وي کړي نو همغوی ظالمان دي."},{"id":46,"translation":"په همدغو پیغمبرانو پسې مو عیسی بن مریم پداسې حال کې لیږلی ؤ چې له ځانه وړاندې لیږلی کتاب تورات یې رښتینی ګاڼه، مونږ هغه ته له هدایت او نور څخه ډک انجیل ورکړی ؤ چې له ده وړاندې کتاب تورات یې رښتینې ګاڼه او د پرهیزګارانو لپاره هدایت او پند ؤ."},{"id":47,"translation":"او د انجیل خاوندان باید په هغه څه پریکړې وکړي چې الله په انجیل کې نازل کړي دي او چا چې د الله په نازل کړو اصولو پریکړې نه وي کړي نو همغوی فاسقان دي."},{"id":48,"translation":"( ای محمده!) مونږ تاته په حقه هغه کتاب نازل کړی دی چې له ده وړاندې کتابونه رښتیني ګڼي او ساتونکي یې دی نو د دوی په مینځ کې په هغه څه پریکړې وکړه چې الله پاک نازل کړي دي او د هغه حق پر ځای چې تا ته راغلی دی د هغوی د هیلو او ارزوګانو پسې مه ځه، مونږ تاسو هر یو ته جلا، جلا، شریعت او لارې ټاکلې ده که الله غوښتې وای نو تاسې به یي یو امت ګرځولی وای خو هغه تاسې په درکړې شوو څيزونو ازمايي نو تاسې باید نیکیو ته یو له بل نه وړاندې شئ، ستاسو ټول ورتګ الله ته دی نو له هغه څه به مو خبر کړي چې تاسې په کې جلا جلا لارو واست."},{"id":49,"translation":"او ( ای محمده!) د هغوی په مینځ کې په هغه څه پریکړه کوه چې الله نازل کړي دي، د هغوی د هیلو مننه مه کوه او د هغوی په هکله هوښیار اوسه هسې نه چې له ځینو هغو څیزونو دې وښویوي چې الله درته نازل کړي دي نو که مخ یې واړاوه نو پوه شه چې الله غواړي چې هغوی ته د خپلو ځینو بدیو په بدل کې جزاء ورکړي ـ او دا پخه خبره ده چې ډیر وګړي فاسقان دي."},{"id":50,"translation":"ایا هغوی د جاهلیت پریکړه غواړي؟ د منونکې قوم لپاره به د الله له پریکړې د چا پریکړه ډیره غوره وي؟."},{"id":51,"translation":"ای مؤمنانو! یهودیان او عیسویان، خپل دوستان مه نیسئ، دوی یو د بل دوستان دی او ستاسې هر څوک چې هغوی خپل دوستان وګڼي نو پخه خبره ده چې دی هم د هغوی له ډلې نه دی بې شکه الله تیري کوونکو ته لار نه ښايې."},{"id":52,"translation":"نو ته به په زړه ناروغ خلک وګورې چې د هغوی په مینځ کې به ځغلي را ځغلي او وايي به چې له مونږ سره ډار دی( هسې نه) چې د زمانې له کومې غمجنې پيښې سره مخ شو لرې نه ده چې الله پاک کومه پریکنده کامیابي راولي او یا له خپلې لورې کومه بله خبره څرګنده کړي بیا به هغوی په خپلو پټو وران کاریو پښیمانه وي."},{"id":53,"translation":"او مسلمانان به وايي چې ایا دا همغه کسان دي چې د الله په نوم به یې درانه قسمونه خوړل چې مونږ له مسلمانانو سره یو؟ کړنې يي بابیزه او هغوی تاوانیان شول."},{"id":54,"translation":"ای مؤمنانو! له تاسې نه چې هر څوک له خپل دین نه واوړي الله پاک به ډیرژر بل داسې قوم مینځ ته راولي چې د الله خوښ او د هغوی به الله خوښ وي د مؤمنانو په وړاندې به متواضع او مهربان او پر کافرانو به تیز او سخت وي، د الله په لار کې به جهاد کوي او د هیڅ ملامتوونکي له ملامتیا څخه به نه ډاریږي دا د الله مهرباني ده چا ته یې چې خوښه شي ور په برخه کوي یې الله پاک د پراخۍ څښتن او په هر څه پوه دی."},{"id":55,"translation":"خبره همدا ده چې ستاسې دوست الله د هغه رسول او هغه مؤمنا دي چې لمونځونه ودرو زکات ورکوي او عاجزي کوونک وي."},{"id":56,"translation":"او هر څوک چې له الله، د هغه له رسول او مؤمنانو سره دوستي کوي نو پوه دې شي چې بر لاسې به یوازې د الله ډله وي."},{"id":57,"translation":"ای مؤمنانو! هغه اهل کتاب چې له تاسې وړاندې کتاب ورکړاې شوی او ستاسې دین یې ټوکه او لوبه ګڼلې او هم نور کافران دوستان مه نیسئ له الله نه وډارشئ که مؤمنان یاست."},{"id":58,"translation":"او کله چې تاسې د لمانځه په لور بلنه کوئ نو هغوی یې ټوکه او لوبه بولي دا ځکه چې دوی له عقل نه کار نه اخیستونکی قوم دی."},{"id":59,"translation":"( ای محمده!) ووایه چې ای د کتاب خاوندانو! له دې پرته زمونږ څه ناخوښ ګڼئ چې مونږ پر الله او پر هغه څه چې مونږ او له مونږ نه وړاندې نازل شوې دي ایمان راوړی دی؟ پخه خبره همدا ده چې ستاسې اکثریت فاسقان دي."},{"id":60,"translation":"ووایه! چې تاسې ته هغه خلک وښایم چې د الله په وړاندې له دوی نه هم بدتر دي؟ پر هغه چا چې الله لعنت او غضب ورولی ځینې یي بیزوګان او خنزیران ګرځولي او د طاغوت بندګي او مننه یې کړې وه دا خلک د خورا بدتریني مرتبې خاوندان او روغه لاریې بیخې ورکه کړې ده."},{"id":61,"translation":"او کله چې تاسې ته راغلي نو وایې چې مونږ ایمان راوړی دی په داسې حال کې چې له کفر سره درته راغلي او له کفر سره بیرته ووتل او الله پاک په هغه څه ښه پوهیږي چې دوی یې پټوي."},{"id":62,"translation":"ډیر خلک به یې ته ووینې چې په ګناه، تیري، او د حرامو په خوراک کې خورا په منډه ځغلي هغوی خامخا بدې کړنې ته ملا تړلې ده."},{"id":63,"translation":"زاهدان او علماء يې ولې د ګناه له خبرې او د حرامو له خوړلو څخه نه منع کوي؟ د هغوی کړنې ډیرې ناوړه دي."},{"id":64,"translation":"یهودیان وايې چې د الله لاس تړل شوی دی د هغوی لاسونه تړل شوي او د همدغې وینا له کبله پری لعنت شوی د الله پاک دواړه لاسونه پراخ او د خپلې خوښې په رڼا کې ورکړه کوي، او خامخا به هغه څه چې ستا د رب له لورې تا ته نازل شوي دي د هغوی د ډیرو سرغړونو او نه منل لا پسې تیز او تند کړي او مونږ تر قیامته د هغوی په مینځ کې دښمني او کینه اچولې ده کله یې هم چې د جنګ اور بل کړی دی الله پاک مړ کړی دی هغوی په ځمکه کې د فساد هلې ځلې کوي او الله پاک فساد اچوونکي نه خوښوي."},{"id":65,"translation":"که د کتاب خاوندانو ایمان راوړی او پرهیزګاري یې خپله کړی وای نو ګناهونه به یې مونږ رژولي او خامخا به مو د نعمتونو جنتونو ته داخل کړي وای."},{"id":66,"translation":"او که هغوی په رښتینې توګه په تورات، انجیل او هغه قران چې اوس ورته د رب له لورې نازل شوی دی عمل کړی وای نو له بره به یې هم خوړلې او له ښکته به هم ورته روزي راټوکیدلې وای ځینې یې منصف خو ډیره برخه یې د بدو کړنو څښتنان دي."},{"id":67,"translation":"ای رسوله! هغه څه خلکو ته ورسوه چې ستا درب له لورې پر تا نازل شوي دي او که دا کار دی ونه کړ نو د رب پیغام دې په بشپړه توګه ونه رساوه او الله پاک دې له خلکو څخه ژغوري بې شکه چې الله پاک نه منونکي قوم ته لار نه ښايي."},{"id":68,"translation":"( ای محمده!) ووایه چې ای د کتاب څښتنانو! تاسې هیڅ نه یاست تر څو تورات، انجیل او هغه څه چې د رب له لورې درته نازل شوي دي په بشپړه توګه په خپل مینځ کې ودروئ خو بې پرې خبره همدا ده چې ستا د رب له لورې نازل کړای شوي څیزونه به د هغوی د ډیرو سرغړونه او نه منل لا پسې زیات او تیز کړي نو ته پر نه منونکي قوم مه غمجن کیږه."},{"id":69,"translation":"بې له شکه په مؤمنانو، یهودیانو ستورو بلونکو او عیسویانو کې چې هر چا په الله او د قیامت په ورځ ایمان راوړ او نیک کارونه یې وکړل نو په هغوی به هیڅ ډار نه وي او نه به غمجن شي."},{"id":70,"translation":"مونږ له بنې اسرائیلو نه پخه وعده اخیستې او استازي مو هم ورلیږلي وو خو چې کله هم د الله استازي د هغوی د هیلو پر خلاف خبره وروړې نو ځینې استازي يې درواغجن ګڼلي او ځینې نور یې وژل."},{"id":71,"translation":"او ګومان يې کاوه چې پوښتنه به نه وي ړانده او کاڼه شول بیا یې الله پاک توبه ومنله خو بالاخر د هغوی ډیر خلک له حق څخه ‌ړانده اوکاڼه شول او الله پاک يې کړنې ښې ګوري."},{"id":72,"translation":"هغه کسان پخه کافران دي چې وايي الله همغه د مریمې ځوی عیسی دی. په داسې حال کې چې عیسی به په خپله ویل ای بني اسرائیلو! د هغه الله عبادت وکړئ چې زما او ستاسې رب دی او څوک چې له الله سره بل څه شریک کړي نو الله پاک پرې جنت حرام کړی او ورتګ به یې اور ته وي او د ظالمانو لپاره هیڅ ملاتړ نشته."},{"id":73,"translation":"او هغه کسان په رښتیا کافران دي چې وايې: الله له دریو[۵] خدایانو څخه یو دی ـ په داسې حال کې چې پرته له یو الله څخه بل هیڅوک د بلنې وړ( حق معبود) نشته، او که له خپلو اپلتو وانه ووښتل نو کافرانو ته به یې ډیر ژر دردناک عذاب ورکړای شي.","footnotes":"[۵] د هغوی په عقیده چې خدایان دري دي الله، عیسی، مریم( فتح القدیر)"},{"id":74,"translation":"ایا الله پاک ته توبه نه وباسي او بښنه ترې نه غواړي؟ په داسې حال کې چې الله پاک بښونکی او د رحم څښتن دی."},{"id":75,"translation":"د مریمې ځوی عیسی پرته له دی چې د الله استازې دی بل څه نه ؤ له ده وړاندې هم ډیر استازي تیر شوي دي، مور یې هم یوه رښتینې ښځه وه دواړو خوراک کاو وګوره چې مونږ ورته څرنګه سپینې خبرې کوو؟ او وګوره چې هغوی څرنګه له حقې لارې اړول کیږي."},{"id":76,"translation":"(ای محمده!) ورته ووایه چې ایا تاسې له الله پرته د هغه څه عبادت کوئ چې نه ستاسې د تاوان واک لري او نه د ګټې ؟ الله ښه اوریدونکی او پر هر څه ښه پوه دی."},{"id":77,"translation":"(ای محمده!) ورته ووایه چې ای د کتاب خاوندانو! په دین کې مو په ناروا له اندازې وړاندی مه ځئ او د هغه قوم غوښتنې مه منئ چې لاپخوا بې لارې شوي او ډير یې نور هم بې لارې کړي او روغه لار یې په بشپړ ډول ورکه کړې ده."},{"id":78,"translation":"پر کافرو بني اسرائیلو د داود او د مریمې د ځوی عیسی پر ژبو لعنت ویل شوی دی او دا ځکه چې هغوی سرغړونه وکړه او له اندازې نه یې تیری کړی ؤ"},{"id":79,"translation":"له بدو کړنو څخه یې یو بل سره نه منع کول او کړنې یې خورا بدې او پریوتې وي."},{"id":80,"translation":"ته ویني چې ډیر وګړي یې له کافرانو سره دوستي کوي په یقین چې په خپله یې د ځانونو لپاره بد وکړل چې الله پاک پرې په قهر دی او تل به په عذاب کې پاتې وي."},{"id":81,"translation":"که پر الله، پیغمبر او پر هغه څه چې پیغمبر ته نازل کړای شوي دي د هغوی باور وای نو هیڅکله به یې کافران خپل دوستان نه وو نیولي خو د دوی ډیر وګړي فاسقان دي."},{"id":82,"translation":"ته به د مؤمنانو په دښمنۍ کې تر هر چا سخت یهودیان او مشرکان ومومې او د مؤمنانو په دوستۍ کې به تر هر چا نژدې هغه خلک ومومې چې وايې مونږ نصارا یوـ او دا ځکه چې په هغوی کې پوهان او عبادت کوونکي میندل کیږي او په هغوی کې لوئې او تکبر نه شته."},{"id":83,"translation":"او کله یې چې هغه څه واوریدل چې رسول ته نازل کړای شوي دي نو ته ګورې چې د حق پيژندني له امله یې سترګې اوښکې تویوي او وايې ای زمونږ ربه مونږ ایمان راوړی دی مونږ په منونکو کې ولیکه."},{"id":84,"translation":"او پر مونږ څه شوي دي چې پر الله او هغه حق به ایمان نه راوړو چې مونږ ته راغلی دی؟ په داسې حال کې چې مونږ هیله لرو چې زمونږ رب به مونږ په صالحو خلکو کې حساب کړي."},{"id":85,"translation":"الله پاک د هغوی د وینا له کبله هغه جنتونه ورکړل چې لاندې به ترې ویالې روانې او دوی به پکې تل پاتې وي هو! همدا د نیکوکارو بدله ده."},{"id":86,"translation":"او هغه کسان چې کافران شوي او زمونږ ایتونه یې درواغ ګڼلي دي د اور ملګري دي."},{"id":87,"translation":"ای مؤمنانو! هغه پاک څیزونه مه حراموئ چې الله پاک درته حلال کړي دي او تیری مه کوئ بې شکه چې الله پاک تیري کوونکي نه خوښوي."},{"id":88,"translation":"او هغه روزي چې الله پاک درکړې ده حلاله او پاکه وخورئ او له هغه الله نه وډارشئ چې تاسې پرې ایمان لرئ."},{"id":89,"translation":"الله پاک تاسې په خپلو بابیزو قسمونو سره نه نیسي مګر په هغو قسمونو مو نیسي چې له زړه مو خوړلې وي، دداسې قسمونو کفاره لسو مسکینانو ته هغه برابر خوراک ورکول دي چې تاسې یې خپلو کوچنیانو ته ورکوئ! یا هغوی ته جامې ورکول او یا د یوه غلام ازادول دي ـ او هر څوک چې ددې وس ونه لري نو پر هغه درې ورځې روژه ده دا ستاسو د خوړلو قسمونو کفاره ده او باید قسمونه مو وساتئ په همدی توګه الله پاک تاسي ته خپل ایتونه بیانوي تر څو یې مننه او شکریه وکړئ."},{"id":90,"translation":"ای مؤمنانو! په دې کې هیڅ شک نشته چې شراب، جوواري، بوتان او د فال غشي ناپاک او د شیطان کړنې دي نو ځان ترې وژغورئ تر څو مو خلاصون په برخه شي."},{"id":91,"translation":"دا پخه خبره ده چې شیطان غواړي چې د شرابو او جووارۍ په وسیله ستاسې په مینځ کې دښمني او کرکه راپورته او د الله له ذکر او لمانځه څخه مو منع کړي نو ایا لاس ترې اخلئ؟."},{"id":92,"translation":"او د الله او د رسول ومنی او له بدیو څخه ځانونه وژغورئ خو که مخ مو واړولو نو پوه شئ چې زمونږ پر رسول یوازې ښکاره او بشپړه رسونه ده."},{"id":93,"translation":"پر هغو کسانو چې ایمان یې راوړی او نیک کارونه یې کړي په پخواني خوراک او څښاک کومه ګناه نشته خو چې په راتلونکې کې ځان وژغوري په ایمان ټینګ وي او ښه کارونه وکړي او د بیا لپاره ځانونه وژغوري او پر ایمان ټینګ وي او هو! ځانونه وژغوري او نیکیو ته ملا وتړي الله پاک نیکي کوونکي خوښوي."},{"id":94,"translation":"ای مؤمنانو! الله پاک به تاسې هرو مرو په هغه ښکار وازمايې چې ستاسې د لاسونو او نیزو تر برید لاندې راغلي وي تر څو الله پاک دا روښانه کړي چې څوک له هغه نه په پټه کې ډاریږي؟ نو چا چې له دی اعلان وروسته تیری وکړ نو هغه ته دردناک عذاب دی."},{"id":95,"translation":"ای مؤمنانو! د احرام په حال کې ښکار مه وژنئ ـ او که په تاسې کې هر چا قصداً هغه وواژه نو په بدل کې به یې د وژلي شو څاروي انډول د دوه هوښیارو خلکو دپریکړې په رڼا کې بل څاروی د نذرانې په توګه کعبې شریفې ته رسوي یا به مسکینانو ته خوراک د کفارې په توګه ورکوي او یا به د خوراک په اندازه روژې نیسې تر څو د خپلو کړنو خوند وڅکي ـ الله پاک له پخوانیو در تیر شوی دی ـ او څوک چې بیا ښکار وکړي نو الله به ترې بدل واخلي الله پاک په هر څه بر لاسي او انتقام اخیستونکی دی."},{"id":96,"translation":"د دریاب ښکار او تر لاسه شوی خوراک یې تاسو ته حلال شوی دی تاسو پخپله ترې ګټه اخیستلای شئ او نور مسافر هم او د وچې ښکار تر څو چې تاسي په احرام کې یاست درباندې حرام دي له هغه الله څخه وډارشئ چې یوازې هغه ته به تاسې ورټول کړای شئ."},{"id":97,"translation":"الله پاک د ویاړ ډکه خونه کعبه شریفه د خلکو د ژوند سنبالښت وسیله ګرځولې، او هم یي د حج مبارکه میاشت نذرانه، او د قربانۍ لپاره پکې نښه شوي څاروي او دا ځکه چې تاسي پوه شئ چې الله پاک ته هغه ډیر ښه معلوم دي چې په اسمانونو او ځمکه کې دي او الله پاک په هر څه ښه پوه دی."},{"id":98,"translation":"پوه شئ چې الله پاک په رښتیا سخت عذاب ورکوونکی او الله پاک په رښتیا بښونکی او مهربان دی."},{"id":99,"translation":"رسول پرته له رسونې بله هیڅ دنده نه لري او الله پاک ته هغه څه ښه معلوم دي چې تاسي يې ښکاره کوئ او یا یې پټوئ."},{"id":100,"translation":"(ای محمده!) ووایه چې نا پاک او پاک سره برابر نه دي که څه هم د ناپاکو ډير والی تا تر اغیزې لاندې راولي نو ای د عقل څښتنانو له الله نه وډار شئ تر څو مو خلاصون په برخه شي."},{"id":101,"translation":"ای مؤمنانو! د هغو څیزونو په هکله پوښتنې مه کوئ چې که درته څرګند شي نو تاسې ته به ناوړه وي او که تاسې یې د قران د نزول په وخت پوښتنه وکړئ نو درته به څرګنده شي الله پاک د تیرو بښنه کړي ده او الله پاک ډیر بښونکی او د زغم څښتن دی."},{"id":102,"translation":"له تاسې نه وړاندې هم یو قوم د نامعلومو خبرو پوښتنه کړې وه بیا پخپله پرې کافران شول."},{"id":103,"translation":"الله پاک کوم څاروی بحیره[۱] سائبه[۲] وصیله[۳] او حام[۴] نه دی ګڼلي خو دا کافران دي چې پر الله درواغ تړي او د هغوی ډیر خلک عقل په کار نه اچوي.","footnotes":"[۱] هغه څاروی وو چې شیدې يې خالص د بتانو په نوم وي او بل چا نه شوی خوړلی.\n[۲] هغه اوښه چې د بتانو په نوم وه او څه یې پرې نه بارول.\n[۳] هغه اوښه وه چې په پرله پسې توګه به یې جوګۍ زیږول او په مینځ کې به یې نر بچي نه ؤ زیږولي.\n[۴] هغه نر اوښ وه چې په معین شمیر او شوبه ختلی و بیا به د بوتانو په نوم ( څلور واړه له کابلې تفسیر څخه دي)"},{"id":104,"translation":"او کله چې هغوی ته بلنه ورکړای شوې چې: د الله له لورې نازل شوي قانون او رسول ته راشئ وایې همغه لار مو بس ده چې مونږ پرې خپل پلرونه میندلي دي ـ ایا دوی په پټو سترګو د خپلو پلرونو مننه کوي که څه هم هغوی په هیڅ نه پوهیږي او نه یې لار میندلې وي؟"},{"id":105,"translation":"ای مؤمنانو! د خپل ځان واګې مو په لاس کې ونیسئ که تاسې لار میندله نو بې لارې خلک درته څه کړاونه نشي رسولې ستاسو ټولو ورتګ الله ته دی نو هغه به مو خبر کړي چې تاسې څه کول."},{"id":106,"translation":"ای مؤمنانو! کله چې ستاسې د کوم یوه تن د مرګ نښې ښکاره شي نو د وصیت لپاره دی دوه انصاف لرونکي مسلمانان په شاهدۍ ونیسي او که دسفر په اوږدو کې د مرګ له غمیزې سره مخ شوئ نو له تاسې پرته دوه نور کسان په شاهدۍ ونیسئ نو که بیا تاسې د هغوی د شهادت او وصیت په هکله شکمن شوئ نو دواړه شاهدان به له لمانځه وروسته د الله په نوم قسم کوي چې مونږ په دی شاهدۍ روپۍ نه اخلو او نه یې د چا لپاره وایو که څه هم زمونږ خپلوان وي، او نه مونږ د الله شاهدي پټوو، که داسې مو وکړل نو بې شکه چې مونږ به له ګناه ګارانو څخه یو."},{"id":107,"translation":"نو که معلومات تر لاسه شو چې دواړو شاهدانو په درواغ ویلو ګناه کړی ده نو پر ځای دی د مړي له خپلوانو دوه نور کسان د الله په نوم قسم وکړي چې زمونږ شاهدي د هغوی له شاهدۍ ډیره په حقه ده او مونږ له حق نه تیری نه دی کړی که تیرې مو وکړ نو مونږ به له ظالمانو څخه وو."},{"id":108,"translation":"په دې توګه کیدای شي چې دوی رښتینې شهادت ووایې او یا له دی وډارشي چې قسمونه به یې د نورو قسمونو وروسته بابیزه وګڼل شي، له الله نه وډار شئ او واورۍ چې الله پاک فاسق قوم ته لار نه ښايې."},{"id":109,"translation":"په هغه ورځ چې الله پاک ټول رسولان را یو ځای کړي نو وبه وايي چې ای رسولانو تاسې ته څه ځواب در کړ شوی ؤ؟ ځواب به ورکړي چې مونږ ته معلومات نشته، په پټو همدا ته ښه پوهیږي."},{"id":110,"translation":"او کله چې الله پاک ووایې: ای عیسې د مریمې ځویه! هغه لورینه در یاده کړه چې پر تا او ستا په مور مې کړې وه په پاک روح مې [۵] ستا ملاتړ وکړ او له خلکو سره دی په زانګو او بوډاوالي[۶] کې خبرې کولې او هم دریاد کړه چې ما لیکنه، پوهه، تورات او انجیل در وښوول او هغه هم در یاد کړه چې تا به زما په اجازه له خټې څخه د مارغه شکل جوړ بیا به دې پوکی پکې وکړ او زما په اجازه به ترې مارغه جوړ شو زما په اجازه به دې له مور نه ړوند پیدا بینا کولو او د برګي ناروغ نه دی جوړولو او زما په اجازه به دې مړي راویستل او هغه هم در یاد کړه چې بني اسرائیلو مې هغه وخت در څخه منع کړل چې تا ورته روښانه خبرې راوړې او کافرانو یې وویل ددې سړي خبري پرته له ډانګ پیلي جادو څخه بل څه نه دي.","footnotes":"[۵] عبارت دی له جبرائیل، انجیل او یا اسم اعظم څخه ( کابلی تفسیر)\n[۶] هغه وخت چې په بوډاوالي کې له اسمان څخه راښکته شوي."},{"id":111,"translation":"او هغه هم یاد کړه چې ما ستا ملاتړو ته اعلان وکړ چې په ما او زما په رسول ایمان راوړئ هغو وویل مونږ ایمان راوړی او ای الله ته شاهد اوسه چې مونږ رښتیني مسلمانان یو."},{"id":112,"translation":"او هغه یاد کړه چې ملاتړو وویل ای عیسې بن مریم! ایا ستا رب کولاې شي چې له اسمان نه پر مونږ د خوراک ډک دسترخوان راښکته کړي؟ عیسي ورته وویل له الله نه وډارشئ که تاسې رښتینې مومنان یاست."},{"id":113,"translation":"هغوی وویل زمونږ یوازینۍ غوښتنه همدا ده چې له دي دسترخوان څخه خوراک وکړو زړونه مو ډاډمن او باور مو راشې چې تا راته رښتیا ویلي دي او مونږ به هر ځای ددی کار شاهدي وایو."},{"id":114,"translation":"عیسې بن مریم وویل: ای زمونږ ربه! پر مونږ له اسمان څخه د خوراک ډک دسترخوان راښکته کړه چې زمونږ د لومړنیو او وروستیو خلکو لپاره اختر او ستا له لورې یوه لویه نښه وي مونږ ته روزي راکړه ته ډير ښه روزي ورکوونکی یې."},{"id":115,"translation":"الله پاک وفرمایل: زه به د خوراک ډک دسترخوان تاسې ته راښکته کړم خو که بیا هم ستاسې کوم یوه سرغړونه وکړه نو داسې عذاب به ورکړم چې لا تر اوسه مې بل مخلوق ته نه دی ورکړی."},{"id":116,"translation":"او یاد کړه هغه چې الله پاک به ووایې ای عیسې بن مریم! ایا تا خلکو ته ویلي وو چې ما او مور مې له الله نه پرته دوه نور خدایان ونیسئ؟ عیسې به ووایي پاکي یوازې ستا ده له ما سره نه ښايي چې هغه څه ووایم چې زما حق نه دی خو بیا هم که چیری ماویلي وي نو تاته به معلوم وي ځکه ته په ټولو هغو ښه پوهیږي چې له ماسره دي او زه په هغه څه نه پوهیږم چې له تاسره دي بې شکه همدا ته په پټو ډیر ښه پوهیږي."},{"id":117,"translation":"ما دوی ته پرته له هغه بل هیڅ نه دي ویلي چې تا راته پرې امر کړی ؤ چې ای د خدای بنده ګانو! د هغه الله عبادت وکړئ چې زما او ستاسو ټولو رب دی تر څو چې زه د هغوی په مینځ کې وم نو ما هغوی پوره ولیدل او کله چې تا زه په بشپړه توګه واخیستم نو بیا ته په هغوی څارونکی وې او ته پر هر شې ښه خبر یې."},{"id":118,"translation":"نو که ته هغوی ته عذاب ورکوی نوستا بنده ګان دي او که بښنه ورته کوې نو بې شکه چې همدا ته برلاسی او د حکمت څښتن یې."},{"id":119,"translation":"الله به وفرمايې دا هغه ورځ ده چې رښتینو ته یوازې د هغوی رښتیا ګټه رسوي د هغوی لپاره داسې جنتونه دي چې لاندې له ونو او ماڼیو څخه به یې ویالې بهیږي تل تر تله به پکې اوسي، الله به ترې خوښ او دوی به له الله نه خوښ وي او دا ډیره لویه کامیابي ده."},{"id":120,"translation":"د اسمانونو او ځمکي او په دوي کې د ټولو موجوداتو واکمني یوازې د یو الله ده او هغه پرهر شي توانا دی."}]},{"id":6,"verses":[{"id":1,"translation":"ټولې ستاینې هغه الله ته دي چې اسمانونه او ځمکه یې پیدا کړي تیارې او رڼا یې جوړه کړه ـ بیا هم کافران له خپل رب سره نور څیزونه برابروي؟"},{"id":2,"translation":"الله همغه ذات دی چې تاسې یې له خټې پیدا او بیا یې درته وټاکله او د قیامت د جوړیدلو وخت هغه ته معلوم دی بیا هم تاسې شک کوئ؟"},{"id":3,"translation":"همغه یو الله په اسمانونو کې دی او په ځمکه کې هم. ستاسې ټول پټ او ښکاره ورته معلوم او له ټولو کړنو مو ښه خبر دی."},{"id":4,"translation":"او چې کله هم هغوی ته د رب له لورې کومه نښه او دلیل راغلی دی نو مخ یې ترې اړولی دی."},{"id":5,"translation":"همدا اوس هم چې حق ورته راغې نو درواغ یې وګاڼه. خو ډیر ژر به د هغه څه په واقعیت پوه شي چې ملنډې پرې وهي."},{"id":6,"translation":"ایا نه ګورې چې له هغوی نه وړاندې مونږ څومره ډیر خلک هلاک کړي دي؟ هغوی ته مې په ځمکه کې هومره څه ورکړي وو چې تاسو ته مي لا ندي در کړي پر هغوی مې اسمان ښه راورولی او ښې ویالې مې ورته بیولې وې خو د ګناهونو له کبله مې هلاک او پر ځای مې د بلې زمانې خلک را پورته کړل."},{"id":7,"translation":"ای محمده! صلی الله علیه وسلم که مونږ پر تا باندې کوم لیکلی کتاب نازل کړی وای په لاسونو کې له اخیستلو سره به خامخا کافرانو ویلي وای چې دا پرته له پیاوړي سحر څخه بل څه نه دي."},{"id":8,"translation":"او وایي چې ولې پر پیغمبر کومه ملایکه نه ده نازله شوې او که چیرې مونږ ملایکه نازله کړی وای نو خبره به خلاصه او بیا به هیڅ مهلت نه ورکول کیده."},{"id":9,"translation":"او که ملایکه مې راښکته کولای نو هم د سړي په څیره کې به وه او دوی به مې په همغه شک کې اچولي وو چې اوس پکې غورځیدلي دي."},{"id":10,"translation":"ای محمده! له تا نه وړاندې هم په ډیرو پیغمبرانو ملنډې وهل شوي چې بالاخره ملنډې وهونکي له همغه عذاب سره مخ شوي دي چې ټوکې به يې پرې کولې."},{"id":11,"translation":"ای محمده! ووایه چې ځمکه کې وګرځئ بیا وګورئ چې د دوراغ ګڼونکو پای څه شوه؟"},{"id":12,"translation":"ورته ووایه چې هغه د چا دي چې په اسمانونو او ځمکه کې دي؟ ورته ووایه چې یوازې د یو الله دي. هغه پر ځان مهرباني لازمه کړې ده. او تاسې به خامخا د قیامت په یقیني راتلونکې ورځ کې راټول کړي. خو هغه خلک یې نه مني چې ځانونه یې په تاوان کې اچولي دي."},{"id":13,"translation":"او یوارې د یو الله دي هغه ټول چې د شپې په تیارې او د ورځې په رڼا کې اوسیږي. او هغه اوریدونکی او پوه دی."},{"id":14,"translation":"ای محمده! ووایه ایا پرته له هغه الله بل څوک کار جوړوونکی ونیسم چې اسمانونه او ځمکه ئې پیدا کړي نورو ته روزي ورکوي او هغه ته روزي نه ورکول کیږي. ووایه چې ماته امر شوی دی چې زه باید تر هر چا لومړی ځان الله ته وسپارم او امر راته شوی چې له مشرکانو څخه مه کیږه."},{"id":15,"translation":"ورته ووایه زه ډاریږم که د خپل رب نه سر وغړوم د لویې ورځې له عذاب سره به مخ شم."},{"id":16,"translation":"او هر څوک چې د هغې ورځې له عذاب وژغورل شو نو الله پرې پوره مهرباني وکړه. او دا ښکاره کامیابي ده."},{"id":17,"translation":"او که الله پاک تا ته کوم تاوان ورسوي نو پرته له هغه یې بل څوک نه شي لرې کولی. او که هغه کومه ګټه در ورسوي نو همدغه الله پر هر څیز پیاوړی دی."},{"id":18,"translation":"او همدا الله پر خپلو بندګانو بر لاسی او حکمت څښتن او له هر څه نه خبر دی."},{"id":19,"translation":"ای محمده ووایه چې لوی شاهد څوک دی؟ورته ووایه چې: زما او ستاسې ترمینځ الله پاک شاهد دی. چې ماته دا قران وحې شوی دی چې تاسې او هغه نور خلک پرې وډاروم چې قرآن ور رسیږي. ایا تاسې دا خبره کوئ چې له الله سره نور خدایان شته؟ ووایه زه دا خبره نه کوم. ووایه چې : الله یو دی او زه له هغه څه بې زاره یم چې تاسې یې له الله سره شریکوئ."},{"id":20,"translation":"کومو خلکو ته چې مونږ کتاب ورکړی دی د الله پاک یووالی[۶] داس پيژني لکه څرنګه چې خپل ځامن پيژني چا چې ځانونه په تاوان کې اچولي دي نو هغوی ایمان نه راوړي.","footnotes":"[۶] یا محمد صلی الله علیه وسلم( فتح القدیر)"},{"id":21,"translation":"له هغه چا نه به بل څوک لوی ظالم وي چې پر الله درواغ تړي او یا د هغه ایتونه درواغ ګڼي؟ دا پخه خبره ده چې ظالمان خلاصون نشي میندی."},{"id":22,"translation":"او هغه ورځ چې مونږ دوی ټول را پاڅوو او بیا شرک کوونکو ته ووایو چې اوس چیرې دي هغه چې تاسې به پءې د الله د شریکانو ګمان کاوه؟"},{"id":23,"translation":"بیا به د هغوی درواغجن عذر پرته له دې بل نه وي چې ووایې قسم په الله چې زمونږ رب دی مونږ شرک نه دی کړی."},{"id":24,"translation":"وګوره څرنګه یې په ځان درواغ وویل؟ او هغه څه ترې ورک شول چې له ځانه به ی دوراغ جوړول."},{"id":25,"translation":"ځینې خلک یې تا ته غوږ نیسي خو مونږ د هغوی زړونه په پردو کې نغښتي چې په هیڅ نه پوهیږي او په غوږونو کې يې دروندوالی دی نو که هره نښه وویني ایمان پرې نه راوړي. ان تر دې چې کله تا ته راځي نو جګړه در سره کوي او دا کافران وایې چې ستا راوړی پیغام پرته له زړو کیسو بل څه نه دی."},{"id":26,"translation":"هغوی د رسول د منلو نه نور منع کوی او په خپله هم ترې څنډه کوي. او په دی توګه پرته له دی چې ځانونه هلاک کړي بل چا ته تاوان نشي رسولای خو هغوی نه پوهیږي."},{"id":27,"translation":"او که ته هغه صحنه وویني چې کله هغوی پر اور ودرولی شي نو وايي به چې کاشکې مونږ بیرته بوتلی شو نو مونږ به د خپل رب ایتونه درواغ ونه ګڼو او مونږ به مؤمنا وو."},{"id":28,"translation":"خو واقعیت دا ندی بلکې هغوی ته هغه څه ښکاره شو چې پخوا به یې پردې پرې اچولي او که بیا هم دنیا ته وګرځول شي نو همغه څه به وکړي چې ترې منع شوی وو بې شکه چې دوی ډیر درواغجن دي."},{"id":29,"translation":"او ووایې چې ژوند خو یوازې همدغه د دنیا ژوند دی او مونږ بیا نه را ژوندي کیږو."},{"id":30,"translation":"او که ته هغه صحنه ووینې چې کله هغوی د رب په وړاندې ودرول شي الله به ورته وفرمايي: ایا دا حق نه دی؟ هغوی به ووایې هو قسم مو په رب چې حق دی. الله به وفرمایي. اوس د خپل کفر په بدل کې د عذاب خوند واخلئ."},{"id":31,"translation":"هغه خلک په رښتیا زیانمن شول چې د الله پاک سره مخ کیدل یې دوراغ ګڼل. خو چې کله پرې ناببره د مخ کیدلو وخت راشي نو وایې به چې افسوس زمونږ پر نیمګړتیا او هغوی به خپل ګناهونه پر اوږو بار کړي وي خبر اوسئ چې ډير بد پیټې دی چې هغوی یې به اوږو کوي."},{"id":32,"translation":"د دنیا ژوند خو یوه لوبه او ساعت تیري ده او بې له شکه د اخرت کور د پرهیزګارانو لپاره غوره دی. ایا تاسې عقل نه لرئ."},{"id":33,"translation":"مونږ ښه پوهیږو چې د هغوی خبرې تا ډیر خفه کوي هغوی تا درواغجن نه ګڼي بلکې ظالمان د الله له نښو څخه انکار کوي."},{"id":34,"translation":"او له تا نه وړاندې ډیر رسولان درواغجن ګڼلي شوي خو هغوی ټول تهمتونه او ورپيښ کړاوونه په ورین تندي استقبال کړل. تر څو چې زمونږ ملاتړ ورته راغی. د الله د کلمو هیڅ بدلوونکی نشته او په تحقیق چې تاته د رسولانو حال پوره راغلي دی."},{"id":35,"translation":"که د هغوی مخ اړول پر تا دروند وي نو که په وس دې وي چې په ځمکه کې کوم پټ ځای ته ولاړ یا د اسمان په لور کومه زینه کیږدې، او هغوی ته یوه معجزه راوړې. ( نو دریغ ه کړه) که الله پاک غوښتې وای نو دوی ټول به یې په سمه لار روان کړي وو. نو له ناپوانو مه کیږه."},{"id":36,"translation":"یوازې هغه خلک خبره مني چې د حق بلنه اورې. او الله مړي را پورته کوي او بیا د هغه په لور ور ګرځول کیږي."},{"id":37,"translation":"او هغوی وایې چې ولې پر محمد(صلی الله علیه وسلم) د خپل رب له لورې یوه معجز نه نازلیږي. ووایه الله پاک توان لري چې معجزه نازله کړي خو د هغوی ډیر خلک نه پوهیږي."},{"id":38,"translation":"د ځمکي ټول څاروي، او په وزرونو الوتونکي مرغان ستاسې په شان خیلونه دي. مونږ په کتاب کې هیڅ شی نیمګړی نه دی پريښی بیا به دا ټول ژوي د خپل رب په لور را ټول کړای شي."},{"id":39,"translation":"او چا چې زمونږ ایتونه درواغ ګڼلي دي هغوی له حق اوریدلو نه کاڼه او له ویلو نه یې ګونګیان او په تیارو کې پراته دي. د الله پاک چې چاته خوښه شي بې لارې کوي یي او چې چاته یې خوښه شي ه سمه لار یې برابروي."},{"id":40,"translation":"( ای محمده!) ووایه په دې مي پوه کړئ چې که چیر تاسې ته د الله عذاب او یا د قیامت ټاکلی وخت راشي نو ایا تاسې به پرته له الله نه بل څوک بلئ؟ که تاسې رښتیني یاست."},{"id":41,"translation":"بلکې په داسې وختونو کې خو تاسې یوازې یو الله رابلئ بیا نو که د هغه خوښه شي هغه څه در څخه لري کوي چې تاسې يې غوښتنه کوئ او هغه چې له الله سره یې شریک ګڼئ بالکل له یاده وباسئ."},{"id":42,"translation":"او مونږ پخوانیو امټونو ته استازي لیږلي او له سختیو او ستونزو سره مو مخ کړي وو ښايي چې هغوی عاجزۍ او زارۍ وکړي."},{"id":43,"translation":"نو چې کله هغوی ته زمونږ عذاب راغی ولې ې زارۍ او عاجزي ونکړه؟ عاجزي لا څه چې زړونه يې سخت او شیطان ټولې کړنې ورته ښایسته کړې."},{"id":44,"translation":"نو کله چې هغوی ورکړای شوی پند هیر کړ نو مونږ پرې د هر شي دروازې را خلاصې کړې. تر دې چې په ورکړو شوو نعمتونو خورا زیات خوښ شوي وو ناببره مو ونیول بیا نو هغوی مایوسي ښکاره کوونکي وو."},{"id":45,"translation":"د تیري کوونکي قوم بنسټ ووت. او ثنا او صفت یوازې هغه الله ته دی چې د ټول عالم رب دی."},{"id":46,"translation":"ای محمده! هغوی ته ووایه چې په دې مې وه کړئ که الله پاک ستاسې اوریدنه او لیدنه واخلي او په زړونو مو مهر ولګوي له الله پرته بل خدای شته چې دا څیزونه بیرته درکړي؟ وګوره چې مونږ څرنګه سپینه خبره کوو، بیا هم هغوی له حق نه څنګ کوي."},{"id":47,"translation":"ای محمده! هغوی ته ووایه پدې مې پوه کړئ که د الله پاک عذاب ناببره یا په څرګند ډول راشي، ایا پرته له تیري کوونکي قوم څخه به بل څوک هلاکولای شي؟"},{"id":48,"translation":"مونږ رسولان یوازې د زیری او ډار ورکولو لپاره لیږلې دي. چا چې ایمان راوړ او خپلې کړنې یې روغې کړې. هیڅ ډار به پرې نه وي او نه به له کوم غم سره مخ شي."},{"id":49,"translation":"او کومو کسانو چې زمونږ ایتونه درواغ ګڼلي دي نو د ورانګارۍ په بدل کې به عذاب ورورسیږي."},{"id":50,"translation":"ای محمده! ووایه چې زه دا نه وایم چې له ماسره د الله ټولې خزانې دي او دا هم نه وایم چې زه په پټو پوهیږم. او دا هم نه وایم چې زه ملایکه یم. زه پرته له هغه څه چې ما ته وحې کیږي د بل څه مننه نه کوم ووایه : ایا ړوند او بینا سره برابر دي؟ ایا تاسې فکر نه کوئ؟."},{"id":51,"translation":"او ای محمده! په دې وحې سره هغه کسان وډاره وه چې ډار ورسره وي چې د رب په وړاندې به راټول، او پرته له یو الله نه به یې بل هیڅ دوست او سپارښت کوونکی نه وي. تر څو هغوی خپل ځانونه وژغوري."},{"id":52,"translation":"او هغه کسان مه شړه چې سهار او ماښام خپل رب بلی او یوازې د هغه خوښي يې هیله وي. د هغوی د کړنو بار پر تا نشته او نه ستا د کړنو بار پر هغوی. که ته هغوی وشړې نو ته به له تیري کوونکو نه یې."},{"id":53,"translation":"او په دی توګه مونږ یې ځیني پر ځینو نور وازمایلي. تر څو ماړه خلک ووايي چې الله پاک په مونږ کې یوازې پر همدوی لورینه کړې ده؟ ایا الله پاک شکر کوونکي ښه نه پيژني؟"},{"id":54,"translation":"او کله چې تاته زمونږ په ایتونو مؤمنان راغلل نو ورته ووایه چې پر تاسې دی سلام وي ستاسې رب پر خپل ځان مهرباني لازمه کړې ده ستاسې هر یو چې په ناپوهۍ سره کوم بد کار وکړي او ژر ورپسې توبه وباسي او خپلې کړنې روغې کړي نو بې له شکه چې الله پاک ښه بښونکی خورا مهربان دی."},{"id":55,"translation":"او په دې توګه مونږ خپل ایتونه بیانوو تر څو د ګناه ګارو لار روښانه شي."},{"id":56,"translation":"ای محمده! ووایه چې زه د هغو شیانو له عبادت نه منع شوی یم چې تاسې یې پرته له الله نه بلئ. ورته ووایه: زه ستاسې د غوښتنو مننه نه کوم او که ویې کړم نو زه به بې لارې یم او له لارې میندونکو څخه به نه وم."},{"id":57,"translation":"ای محمده! ووایه چې زه د خپل رب له لورې په روښانه لار یم او تاسې هغه درواغ ګڼلې ده. هغه څه له ماسره نشته چې تاسې يې په منډه غواړئ. پریکړې یوازې د الله په واک کې دي. هغه حق بیانوي او خورا غوره پریکړه کوونکی دی."},{"id":58,"translation":"ووایه که زما په واک کې هغه څه وای چې تساې یې په بیړه غواړئ نو زما او ستاسې ترمینځ به خبره خلاصه شوې وای. او الله پاک ته تیري کوونکي ښه معلوم دي."},{"id":59,"translation":"او د پټو کیلي( کونجیانې) یوازې له هغه سره دي. پرته له هغه هیچا ته معلومات نشته د وچې او لمدي ټول معلومات له هغه سره دي ـ هره پاڼه چې راپریوزي او هره دانه چې د ځمکې په تورو تیارو کې پټيږي او ټول لامده او وچ په یوه ښکاره کتاب کې لیکل شوي دي."},{"id":60,"translation":"الله هغه ذات دی چې د شپې مو پوره اخلي. او د ورځي ټول کړه مو ورته معلوم دي بیا مو د ورځې بیرته راویښوي تر څو د مرګ لپاره ټاکلې موده پوره شي. بیا مو خاص د هغه په لور ورتګ دی او بیا به تاسې د خپلو کړنو له نتیجې نه خبر کړي."},{"id":61,"translation":"الله پاک د خپلو بنده ګانو پوره واکمن او ستاسې پر څارنه ملایکې لیږي. تر څو کله چې ستاسې د کوم یوه د مرګ نیټه راشي، نو زمونږ استازي یې پرته له دې چې څه کموالی ترې وشي پوره ساه اخلي."},{"id":62,"translation":"بیا ټول د رښتیني بادار په لور استول کیږي ـ خبر اوسئ چې واک یوازې د هغه او هغه ژر حساب کوونکی دی."},{"id":63,"translation":"ای محمده! ووایه څوک به تاسې د وچې او لندې له تیارو څخه وژغورې؟ تاسې په ښکاره او پټه زارۍ کوئ. چې که الله مونږ له دې تیارو نه خلاص کړو نو خامخا به د شکر کوونکو لار نیسو."},{"id":64,"translation":"ای محمده! ووایه چې الله پاک مو له دې او له هرې سختۍ نه خلاصوي بیا هم تاسې له هغه سره شریک نیسئ؟"},{"id":65,"translation":"ای محمده! ووایه د الله پاک په وس ده چې له پاسه در باندې کوم عذاب راښکته او یا یې د پښو له لورې درباندې راپورته کړي. او یا مو په ډلو وویشي او هره ډله په بله وځوروي. وګوره مونږ څرنګه نښانې وړاندی کوو تر څو هغوی پوه شي."},{"id":66,"translation":"ستا قوم دا نښې درواغ ګڼلې سره له دې چې حقې دي. ورته ووایه چې زه ستاسې ساتونکی نه یم."},{"id":67,"translation":"د هرې خبرې لپاره یو وخت وي او چې نیټه یې راشي بیا به تاسې پوه شئ."},{"id":68,"translation":"او چې تا ولیدل چې ځینې خلک زمونږ پر ایتونو ګوته ږدي نو تر هغو ترې لرې اوسه چې تر څو له دې ملنډو تیر او نورې خبرې پیل کړي. او که شیطان در نه هیره کړه نو له یادښت وروسته له تیري کوونکي قوم سره مه کینه."},{"id":69,"translation":"د هغوی هیڅ پيټی د پرهیزګارانو په غاړه نشته البته پند ورکول یې دنده ده کیدای شي چې هغوی هم پرهیزکاري وکړي."},{"id":70,"translation":"او هغه خلک پریږده چې له خپل دین نه یې لوبه او تماشا جوړه کړی او دنیو ژوند غولولي دي. او په قران هر چا ته پند ورکړه هسې نه چې د خپلو کړو له کبله داسې پریوزي چې پرته له الله به یې نه څوک دوست وي او نه سپارښت کوونکی. که د خلاصون لپاره هر څه وړاندې کوي ترې اخیستل کیږي به نه، دا هغه خلک دي چې د خپلو کړو له کبله هلاکت ته سپارل شوي دي. او د خپل کفر او بې لارۍ له مخې به یې ګرمې اوبه څښاک او دردناک عذاب په برخه وي."},{"id":71,"translation":"ای محمده! ووایه ایا مونږ پرته له الله د بل هغه څه عبادت وکړو چې نه راته ګټه رسولای شي او نه تاوان؟ او ایا سره له دی چې الله پاک راته لار ښوولې بیره ته مخ په څټ د هغه چا په شان وګرځو چې شیطانانو د ځمکې په مخ لار ورکي کړي، حیران هلک، پک ګرځي. ملګري يې رابولي چې راځه زمونږ په لور ورغې لارې ته. ای محمده ووایه چې یوازې د الله ښوونه ښوونه ده. او مونږ ته امر شوی دی چې ځانونه د ټول عالم رب ته وسپارو."},{"id":72,"translation":"او مونږ ته امر شوی دی چې لمونځونه ودروئ له الله نه وډار شئ. او یوازې د هغه په لور به تاسې راټول کړای شئ."},{"id":73,"translation":"او الله هغه ذات دی چې اسمانونه او ځمکه یې په حقه پیدا کړي دي. او په کومه ورڅ چې هغه ووایې وشه نو کیږي. د هغه خبره بالکل حق ده. د شپیلۍ د پوکي په ورځ واکمني یوازې د هغه ده. به پټو او ښکاره و ډیر ښه پوهیږي. خورا حکیم او له هر څه نه خبر دی."},{"id":74,"translation":"او هغه رایاد کړه چې ابراهیم علیه السلام خپل پلار ازر ته ویلي وو. ایا ته بوتان په خدایي سره نیسې؟ زه تا او ستا قوم په ښکاره بې لارۍ کې وینم."},{"id":75,"translation":"او په دی توګه مونږ ابراهیم ته د اسمانونو او د ځمکې د پاچایې نظام وروښود تر څو هغه له باور کوونکو څخه دی."},{"id":76,"translation":"کله چې شپه پرې را بره شوه نو یو ستوری یې ولید. ویې ویل دا زما رب دی. کله چې ورک او پټ شو ویې ویل زه ورکیدونکې نه خوښوم."},{"id":77,"translation":"او کله یې چې سپوږمۍ راختونکې او پړه کیدونکې ولیده ویې ویل دا زما رب دی. خو چې ورکه شوه ویې ویل قسم دی که زما رب ماته لار ونه ښايې نو زه به هم د لار ورکو خلکو څخه وم."},{"id":78,"translation":"او چې کله یې لمر راختونکی او پړکیدونکی ولید. ویې ویل دا لوی دی دا مې رب دی. چې ورک او ډوب شو نو ویې ویل ای زما قومه زه له هغه څه نه بې زار یم چې تاسې یې له الله سره شریک کڼئ."},{"id":79,"translation":"ما خپل ځان هغه چا ته سپارلې دی چې اسمانونه او ځمکه یې پیدا کړي دي زه په سمه لار یم او هر ګز له مشرکانو څخه نه یم."},{"id":80,"translation":"قوم یې ورسره نانندرۍ ووهلې. ده ورته وویل: ایا تاسې له ما سره د هغه الله په کله نانندرۍ وهئ چې ما ته یې روغه لار ښوولې ده؟ او زه له هغه هیڅ نه ډاریږم چې تاسې یې له الله سره شریکان نیسئ، ماته یوازې هغه څه رسیږي چې زما رب یې وغواړي زما رب په هر څه پوه او هر څه یې په وس ک دي . ایا اوس هم تاسې پند نه اخلئ."},{"id":81,"translation":"او ولې به زه له هغه څه ډار کوم چ تاسې له الله سره شریکان کړي دي؟ سره له دی چې تاسې ډار نه لرئ چې له الله سره مو هغه څه شریکان نیولي دي چې د هغوی په هکله تاسې ته کوم منلی دلیل هم نه دی راغلی. نو اوس تاسې ووایې چې څوک باید ډاډمن وي؟ که په خبره پوهیږئ."},{"id":82,"translation":"ډاډ یوازې د هغه چا لپاره دی چې ایمان یې راوړی او شرک یې نه وي ورسره ګډ کړی نو همدوی ډاډمن او همدوی لار میندونکي دي."},{"id":83,"translation":"دا زمونږ دلیل ؤ چې ابراهیم ته مو د هغه د قوم په مقابل کې ورکړي ؤ. زمونږ چې چا ته خوښه شي درجې یې لوړوو. بې شکه چې ستا رب د حکمت څښتن او په هر څه پوه دی."},{"id":84,"translation":"مونږ ابراهیم ته اسحق او یعقوب وربښلي وو. ټولو ته مو هدایت کړی و. او له ده وړاندې مو نوح ته هم هدایت کړی و. او د نوح له اولادې نه مو داود، سلیمان، ایوب، یوسف، موسی او هارون ته هم هدایت کړی ؤ. او همدا ډول مونږ نیکوکارانو ته بدل ورکوو."},{"id":85,"translation":"او مونږ زکریا، یحیی، عیسی، او الیاس ته هم لار ښوولې وه. هغوی ټول نیکان وو."},{"id":86,"translation":"اسماعیل، الیسع، یونس او لوط ته مې هم لار ښوولې وه. دوی ټول مې پر ګردو خلکو غوره کړي وو."},{"id":87,"translation":"او د هغو له پلرونو، اولادونو او وروڼو څخه مي ډیر غوره کړي او روغه لار مې ورښوولې وه."},{"id":88,"translation":"دا د الله پاک هدایت دی. په خپلو بنده ګانو کې یې چې چا ته خوښه شي ور په برخه کوي یې. او بالفرض که دغو غوره خلکو هم شرک کړی وای نو ټولې کړنې به یې بابیزه شوي وای."},{"id":89,"translation":"همدغو غوره خلکو ته مونږ کتاب پوهه او نبوت ورکړی ؤ نو که د مکې کافران له دی دین نه منکر شي نو مونږ ورته داسې خلک ټاکلي دي چې هغوی ترې مخ نه اړوي."},{"id":90,"translation":"دغو خلکو ته الله پاک لار ښوولې ده ای محمده! تا هم د هغوی پسې ولاړ شه. او دې خلکو ته ووایه چې د دین په رسونه له تاسې نه بدل نه غواړم. دا د ګرد بشریت لپاره پند او عبرت دی."},{"id":91,"translation":"هغوی د الله روغه ستاینه ونه کړه چې ویې ویل: الله پاک هیچا ته څه نه دي نازل کړي. ای محمده! ورته ووایه د موسی راوړی کتاب چا نازل کړی ؤ چې د انسانانو لپاره رڼا او هدایت ؤ؟ خو تاسې پاڼه، پاڼه ځینې مو خلکو ته بیان او ډیر مو پټ کړ. او د همدې کتاب په واسطه هغه څه در وښوول شو چې نه پرې تاسې پوهیدئ او نه ستاسې پلرونه. ورته ووایه الله نازل کړی ؤ بیا یې پریږده چې له خپلو اوتو بوتو سره لوبې وکړي."},{"id":92,"translation":"دا د قران چې مونږ نازل کړی دی له برکت نه ډک او د هغه څه تائیدوونکی دی چې وړانډې ترې نازل شوي دي تر څو ته پرې د مکې خلک او چاپیریال یې وډاروي. او کوم کسان چې په اخرت باور لري هغوی په قران هم ایمان راوړی او خپل لمونځونه په پابندۍ سره کوي."},{"id":93,"translation":"او له هغه چا نه به لوی ظالم څوک وي چې پر الله درواغ تړي؟ او یا وایې چې ما ته وحې کیږي، سره له دی چې هیڅ به نه وي ورته وحې شوي. او یا وایې زه به هم د الله د کتاب په شان کتاب راوړم؟ کاشکې تا هغه صحنه لیدلې وای چې ظالمان د مرګ له ستونزو سره مخ ملایکو ورته لاسونه غزولي او ورته وایې چې ساګانې مو راوباسئ. نن به تاسې ته سپکوونکی عذاب درکول کیږي ځکه چې تاسې به پر الله ناحقه حبرې تړلي او د هغه له ایتونو څخه مو لوی یې او غرور کاو."},{"id":94,"translation":"نن ما ته لغړ راغلي یئ لکه څرنګه مې چې په لوړۍ ورځ پیدا کړی واست او هغه څه مو پريښوول چې ما درکړي وو. او ستاسې هغه سپارښتیان هم درسره نه ګورو چې تاسې انګیړلې وه چې هغوی به ستاسې به چارو کې له مونږ سره شریکان وي ـ ستاسې او هغوی په مینځ کې اړیکې پرې او هغه څه در څخه ورک شول چې تاسي يي ګمان درلود."},{"id":95,"translation":"بې شکه چې الله پاک دانې او زړې څیروي او زرغونوي یې. ژوندی له مړي راوبایسي او مړی له ژوندي. دغه واکمن الله دی نو تاسې په کوم لور ګرځولای شئ."},{"id":96,"translation":"څیروونکی د سهار دی ـ شپه یي د ارام او سکون لپاره لمر او سپوږمۍ يي د حساب لپاره ګرځولي دي. دا د زوره ور او پوه ذات ټاکلي اندازې دي."},{"id":97,"translation":"او همغه ذات دی چې ستاسې لپاره يې ستوري د وچي او لمدې په تروږمیو کې د لار بيژندني وسیلي ګرځولي. مونږ د پوهانو لپاره هر ډول نښې او دلایل په خورا تفصیل سره بیانه وو."},{"id":98,"translation":"او همغه ذات دی چې تاسې یي له یو تن څخه پیدا کړي یاست بیا د هر چا لپاره د قرار نیولو یو ځای [۷] او د امانت ورسپارلو یو ځای دی[۸] مونږ ټول دلیلونه په خبره پوه قوم ته بیان کړیدي.","footnotes":"[۷] په دنیا کې.\n[۸]په اخرت کې( دواړه له فتح القدیر)"},{"id":99,"translation":"او همغه ذات دی چې تاسې ته یې له بره نه اوبه راښکته کړی او په همدی اوبو هر څه را زرغون کړي دي. او بیا مونږ له زرغون بوټو څخه لاندې باندې سپرې داني راویستلي. او د خرماوو له څانګو نه مو له میوې ډک د ځمکي په لور زوړند وږي راوښکلي او دانګورو، زیتونو او انارو باغونه مو جوړ کړي چې په رنګ او خوند کي یو بل ته ورته والی او هم سره جلا والی لري. تاسې ښه زیر شئ چې ونې او بوټي میوه ونیسي او بیا پخه شي. پخه خبره همدا ده چې د ایمان راوړنکي قوم لپاره دا پوره دلیلونه دي."},{"id":100,"translation":"خو دوی هغه پیریان د الله شریکان وګڼل چې الله[۹] پیدا کړي دي او د ناپوهۍ له مخې يي خدای ته څامن او لورګانې جوړې کړې. الله له هغه څه نه پاک او لوړ دې چې دوی یي بیانوي.","footnotes":"[۹] خلقهم په ځینو روایتونو کې ( خلقهم) د ( ل) غړوندی راغلي دی چې معني به یي شي دوې هغه څه چې پخپله یي جوړ کړي وو له الله سره شریکوي( ابن جریرالطبري)"},{"id":101,"translation":"اسمانونه، او ځمکه یي بې له پخوانۍ نمونې پیدا کړي ـ او چې ښځه [‍۱۰] یی نه وه نو ځوی به یي له کومه شي؟ هر څه یي پیدا کړي او په هر څه ښه پوهیږي.","footnotes":"[‍۱۰] سره له دې چې ځیني عیسویان حضرت مسیح د خدای زوی ګڼي خو یو هم دا نه وايي چې مریم العیاذ بالله دالله ښځه ده( کابلی تفسیر او عزیز التفاسیر)"},{"id":102,"translation":"همدا ذات ستاسې رب دی پرته له هغه بل د ستاینې وړ ندی. د هر شي پیدا کوونکی دی نو تاسې یې عبادت وکړئ او هغه د هر شي پالونکی دی."},{"id":103,"translation":"سترګي یي نشي احاطه کولی خو هغه سترګې احاطه کوي ځکه چې هغه خورا باریک بین او له هر څه خبر دی."},{"id":104,"translation":"تاسې ته د خپل رب له لورې حق ښوونکي دلایل راغلل چا چې ولیدل د ځان ګټه یي ده او څکو چې ترې ړوند شو نو د ځان تاوان یي دی. زه ستاسې ژغورونکی نه یم."},{"id":105,"translation":"او په دې توګه مونږ ټولې نښې او معجزې بیانوو تر څو ځیني ناپوهان ووایي چې تا له بل چا نه زده کړی دی او کوم چې پوهیږي نو هغوې ته واقعیت څرګند کړو."},{"id":106,"translation":"ای محمده! د هغه څه مننه وکړه چې د خپل رب له لورې تا ته وحې کیږي. پرته له یو الله نه بل څوک د بلنې وړ ندی. او په مشرکانو پسې سر مه خوږه وه."},{"id":107,"translation":"که چیرې الله غوښتې واي نو هغوی به شرک نه ؤ کړی او مونږ ته پر هغوی څارونکی نه یي ټاکلی او نه ته هغوی پالونکی یې."},{"id":108,"translation":"او هغو څیزونو ته کنځا مه کوئ چې کافران يې پرته له الله نه رابلي هسې نه چې کافران د کینې او ظلم له کبله په ناپوهۍ الله پاک ته کنځا وکړي مونږ هر چا ته د هغوی د کړنې ورښایسته کړي دي بیا د هر چا ورتګ خپل رب ته دی هغه به یې د کړنو په نتیجه خبر کړي."},{"id":109,"translation":"او کافران د الله په نوم لوی لوی قسمونه اخلي چې که غوښتل شوې معجزه یې ورته راشي نو ایمان به راوړي. ای محمده! ووایه چې معجزې له الله سره دي. او ای مؤمنانو! تاسې څرنګه وپوهول شئ چې که معجزې راشي هم هغوی ایمان نه دی."},{"id":110,"translation":"او مونږ یې زړونه او سترګې په همغه شان اړوو لکه چې په لومړۍ ورځ یې په حق دین ایمان نه دی راوړی او پریږدو یې چې په خپله سرغړونه کې لالهانده وي"},{"id":111,"translation":"او که مونږ ورته ملایکې راښکته کړې وای، او مړو ورسره خبرې کړې وای او هر څه مو ورته مخامخ درولي وای بیا هم پرته له هغو چې د الله خوښه وه بل چا به ایمان نه وای راوړی او ډیر پکې ناپوه او جاهل دي."},{"id":112,"translation":"او په همدې توګه مونږ هر نبي ته ځیني هغه انسانان او پیریان دښمنان ګرځولي دي چې په خپلو مینځونو کې یو بل ته د غولونې کارونه په ښکلي ډول وړاندې کوي. که ستا رب غوښتي وای دا کار یې نه شو کولای نو ته دوی او درواغ یي سره پریږده."},{"id":113,"translation":"او مونږ ځکه هغوی ته وخت او مهلت ورکړ چې د اخرت نه منونکو زړونه ورته مایل، پرې خوښ او هغه څه وکړي چې هغوی یې کوونکي دي."},{"id":114,"translation":"ای محمده! هغوی ته ووایه ایا پرته له الله نه بل څوک د فیصله کوونکي په توګه ولټوم په داسې حال کې چې الله تاسې ته په پوره تفصیل سره کتاب نازل کړی دی. او چا ته چې مونږ کتاب ورکړی دی ښه پوهیږي چې دا قران د الله له لورې په حقه نازل شوی دی. نو ته له شک کونکو څخه مه کیږه."},{"id":115,"translation":"ستا د رب وینا په رښتینولۍ او انصاف کې بشپړه او پوره ده. څوک نشته چې د هغه خبرې بدلې کړي. هغه هر څه اوري او ښه پوه دی."},{"id":116,"translation":"او که ته د ځمکي د مخ د ډیرو خلکو خبره ومنې نو د الله له لارې نه به دې واړوي. ځکه چې هغوی په ګومانو پسې روان او اټکلیان دي."},{"id":117,"translation":"بې شکه ستا رب ته بې لارې او لار میندونکي ډیر ښه معلوم دي."},{"id":118,"translation":"که د الله پر ایتونو مو پوره ایمان وي نو یوازې د هغو څارویو غوښه وخورئ چې د الله نوم پرې ویل شوی وي."},{"id":119,"translation":"څه خبره ده چې تاسې هغه څه نه خورئ چې د الله نوم پرې ویل شوی وي؟ سره له دې چې الله تاسې ته حرام کړي شوي څیزونه په بشپړ ډول بیان کړي دي هو! که ناشونتیا مو وه ( نو بیا حرام حلال دي.) او پخه خبره همدا ده چې ډیر خلک د خپلو خواهشاتو په اساس پرته له کومو علمي دلایلو نور بې لارې کوي. بې شکه ستا رب ته تیري کوونکي ډیر ښه معلوم دي."},{"id":120,"translation":"ښکاره او پټې ټولې ګناه ګانې پریږدئ او څوک چې ګناهونه کوي ډیر ژر به د خپلو کړوبدل ورکړای شي."},{"id":121,"translation":"او هغه څاروي مه خورئ چې د الله نوم پرې نه وي ویل شوی دا لویه ګناه ده. او بې شکه چې شیطانان خپلو دوستانو ته کږې لارې ورښايې تر څو له تاسې سره شخړه وکړي. نو که تاسې د هغوی مننه وکړه نو تاسې هم مشرکان یاست."},{"id":122,"translation":"ایا هغه څوک چې مړ ؤ مونږ ژوندی کړ او رڼا مو ورکړه چې د خلکو په مینځ کې مخ په وړاندې لاړ شي د هغه چا په شان کیدای شي چې په تیارو کې راګیر او په هیڅ توګه ترې وتلای نه شي؟ په همدې توګه د کافرانو کړني هغوی ته ښایسته کړای شوي دي."},{"id":123,"translation":"او همدا شان مونږ د هر کلي ورانکاري مشران خپل سرۍ ته پریښي دي چې د ټګۍ او دوکې مزي پکې وغزوي خو د ټګۍ په لومو کې یوازې دوی په خپله نښلي خو په ځان نه پوهیږي."},{"id":124,"translation":"او چې کله هم ورته کومه نښه راغلې ده نو ویلي یي دي چې مونږ به هیڅکله پرې ایمان رانه وړو تر څو مونږ ته هغه څه نه وي راکړی شوي چې د الله نورو رسولانو ته ورکړل شوي وو الله ښه پوهیږي چې پيغمبري او رسالت چاته ورکړي؟ او سر غړوونکو ته به د خپلې ټګۍ له کبله د الله له لورې سپکوالی او دردناک عذاب ډیر ژر ورسیږي."},{"id":125,"translation":"الله چې د چا د هدایت اراده وکړي نو سینه یې د اسلام په لور پراخه کړي او چې د چا د بې لیارۍ اراده وکړي نو سینه یې داسې ورتنګه کړي لکه چې د اسمان په لور خیژي په همدې توګه الله ناپاکي په هغو کسانو ورباروي چې ایمان نه راوړي."},{"id":126,"translation":"د اسلام لیار ستا د رب روغه او سمه لیار ده مونږ د هغو خلکو لپاره چې خبرې ته غوږ ږدي هر څه په بشپړ ډول څرګندوو."},{"id":127,"translation":"د الله په وړاندې د همدوی لپاره د امن او سکون کور او د نیکو کړنو له کبله یې الله پاک کارساز او مددګار دی."},{"id":128,"translation":"او هغه ورځ چې الله دوی ټول سره را یو ځای او ورته ووايي ای پيریانو!تاسې خورا ډیر انسانان بې لیارې کړل په انسانانو کې د دوی دوستان او انډیوالان به ووايي ای زمونږ ربه!مونږ هر یوه له بل څخه پورته ګټه اخیستې او اوس هغې نیټې ته رسیدلي یو چې تا راته ټاکلې وه(نو په مونږ رحم وکړه) الله به وفرمايې پرته له هغو چې الله یې وغواړي د نورو ټولو تل پاتې استوګنځی اور دی بې شکه چې الله د حکمت څښتن او په هر څه پوه دی."},{"id":129,"translation":"او په همدی توګه مونږ ظالمان د خپلو کړنو په رڼا کې یو پر بل مسلطوو[۱].","footnotes":"[۱] ـ یا یې مفهوم دی چې:مونږ ځینې ظالمان د ځینو نورو د دنیا او اخرت دوستان ګرځوو.(ابن جریر الطبری)"},{"id":130,"translation":"ای پیریانو او انسانانو! ایا تاسې ته ستاسې له ډلې څخه رسولان نه وو راغلي؟چې تاسې ته به یې زما ایتونه بیانول او د نننۍ ورځې له ملاقات څخه به یې ډارولئ؟دوی به ووايې هو! مونږ پر ځان شهادت ورکوو،په دنیا کې دنیوي ژوند غولولي وو او نن یې پر ځان شهادت ورکړ چې رښتیا هم دوی کافران وو."},{"id":131,"translation":"دا صحنه به ځکه وي تر څو په ډاګه شي چې ستا رب اولسونه د هغوی د ظلم او تیري له کبله په ناخبرۍ کې له مینځه نه وړي."},{"id":132,"translation":"او نن هر چا ته د هغه د کړنو په برابر مرتبه ورکول کیږي،او ستا رب د هغوی له کړنو څخه ناخبره نه دی."},{"id":133,"translation":"او ستا رب بې پروا،او د مهربانۍ څښتن دی،که وغواړي نو تاسې به له مینځه یوسي او پر ځای به مو نور د خپلې خوښې خلک مینځ ته راولي لکه چې تاسې یې د یوه بل قوم له اولاد څخه پيدا کړي یاست."},{"id":134,"translation":"د څه وعده چې درسره کیږي هغه هرو،مرو راتلونکې ده او تاسې یې مخه نشئ نیولی."},{"id":135,"translation":"ای محمده! ووایه ای زما قومه! تاسې خپلې کړنې کوئ او زه به خپلې ـ ډیر ژر به درڅرګنده شي چې پای د چا ښه ده؟خبر اوسئ چې تیري کوونکي بریمن کیدای نشي."},{"id":136,"translation":"او دې خلکو الله پاک ته په هغو کښتونو او څارویو کې چې الله پاک پیدا کړي دي،یوه برخه ټاکلې ده د خپلې عقیدی په رڼا کې وايې دا د الله برخه ده او دا زمونږ د شریکانو،نو هغه یې چې د شریکانو لپاره ټاکلې ده الله ته نه رسیږي او هغه یې چې د الله لپاره په ګوته کړې ده شریکانو ته یې رسیږي،ددې خلکو پریکړه خورا بده ده."},{"id":137,"translation":"او په همدې توګه ډیرو مشرکانو ته د دوی شریکانو د خپلو اولادونو وژنه ښایسته کړې ده تر څو یې هلاک او په خپل دین کې له وسوسو سره مخ کړي.که الله غوښتي وای داسې به یې نه وو کړي نو دوی او درواغ یې سره پریږده."},{"id":138,"translation":"او وایې چې دا څاروي او کښت منع دی هیڅوک یې نه شي خوړلای ترڅو چې مونږ ورته اجازه نه وي کړي دایې له ځانه جوړه عقیده ده او هم وايي دا ځیني نور څاروي دي چې سپرلۍ کول او بار وړل پری حرام دي،او ځیني نور څاروي دي چې د حلالولو په وخت کې پرې د الله نوم نه اخلي دا خبرې په الله درواغ تړي،الله پاک به ډير ژر د درواغ تړلو جزاء ورکړي."},{"id":139,"translation":"او وايې هغه چې ددې څارویو په نسونو کې دي نارینه وو ته مو روا او پر ښځو مو حرام دي خو که مړ پیدا شي نو بیا په نارینه او ښځې دواړه په خوراک کې شریکیدای شي ـ ډیر ژر به الله د دوی د غوټه کړو خبرو جزاء ورکړي هغه د پوره حکمت څښتن او ښه پوه دی."},{"id":140,"translation":"په تحقیق سره هغه کسان زیانمن شول چې د بې عقلۍ او نا پوهې له کبله یې خپل اولادونه ووژل او د الله له لورې ورکړې روزي یې په الله باندې په درواغ تړلو سره حرامه وګڼله په یقیني ډول هغوی بې لیاری شول او لیار میندونکي نه وو."},{"id":141,"translation":"الله هغه ذات دی چې په ډډونو ولاړ او هم پر ځمکه پراته باغونه،د خورما ونې،او د جلا جلا میوو او خوندونو کښتونه یې پیدا کړي دي د زیتون او انار ونې یې بیدا کړي چې میوې یې په رنګ کې سره ورته خو په خوند کې سره بیلې دي،ددغو ټولو بوټو له میوو او حاصل څخه خوراک وکړئ او د ریبلو په ورځ یې د الله حق ورکړئ اسراف مه کوئ بې شکه چې الله اسراف کوونکي نه خوښوي."},{"id":142,"translation":"او الله هغه ذات دی چې څاروي یې ځینې باروړونکي او ځیني یې د فرش لپاره په کار راتلونکي پیدا کړي دي له هغو څیزونو څخه خوراک وکړئ چې الله درکړي دي او شیطان په پل پسې مه ځئ، ځکه چې هغه ستاسې ښکاره دښمن دی."},{"id":143,"translation":"الله پاک اته[۲]جوړې درته پیدا کړي دي دوه د میږو له نوعې او دوه د اوزو له نوعې نه ای محمده! له دوی نه پوښتنه وکړه چې الله ددې څارویو نران حرام کړي دي او که ښځې یې؟ او یا یې هغه حرام کړي دي چې د ښځو څارویو په نسونو کې دي؟د علم په رڼا کې راته خبره وکړئ که تاسې رښتیني یاست.","footnotes":"[۲] ـ د میږو،اوزو،غوا،اوښ هر یو څخه نر اوښځه ټول(۸)جوړې شوې ځکه هر نر د ښځې جوړه دی او هره ښخه د نر جوړه ده نو(۸)جوړې شوې(ابن جریر الطبری)"},{"id":144,"translation":"او همدا راز دوه د اوښ له نوعې او دوه د غوايې له نوعې نه دي،ای محمده! له هغوی نه پوښتنه وکړه چې الله ددې څارویو نران حرام کړي دي که ښځې یې؟او یا یې هغه څه حرام کړي دي چې د اوښو او غوا په ګیډو کې دي؟ ایا تاسې هغه وخت حاضر واست چې الله ددې څیزونو د حراموالي حکم درته وکړ؟ نو له هغه چا څخه به بل لوی ظالم څوک وي؟چې په الله درواغ تړي تر څو پرته له کوم دلیل څخه خلک بې لارې کړي؟بې شکه چې الله پاک له حد نه تیریدونکي قوم ته لار نه ښايي."},{"id":145,"translation":"ای محمده!ووایه کومه وحي چې ماته راغلې ده په هغې کې داسې څه نه مومم چې په خوړونکې باندی دې څه حرام وي مګر یوازې مرداره حرامه ده یا بهیدونکې وینه،دخنزیر غوښه چې پلیته ده او هغه د ګناه څاروي حرام دي چې د حلالې په وخت کې پرې پرته له الله د بل چا نوم واخیستل شي هغه څوک چې د اړتیا له مخې چې د نافرمانۍ[۳] او خوند اخیستلو لپاره نه وي[۴] ددې حرامو څیزونو خوراک ته اړ شو اوله اړتیا نه یې ډير ونه خوړ خو بې شکه چې ستا رب ډیر بښونکی خورا مهربان دی.","footnotes":"[۳] چې هسې يي نافرمانۍ ته ملا تړلي وي( ابن جریر الطبري). \n[۴] په خوراک کې( ابن جریر الطبری)"},{"id":146,"translation":"او مونږ پر هغو چې یهودیت یې غوره کړي وو ټول نوک لرونکي څاروي او ځناور حرام کړي وو ـ او دا غوایې او پسه وازده مو هم پرې حرامه کړې وه خو هغه وازده پرې نه وه حرامه چې د شا په پوښتۍ،کلمو او یایې له هډوکو سره نښتې وه په دې توګه مو د هغوی د تیري او سرغړونې جزاء ورکړې وه او مونږ رښتیا وایو."},{"id":147,"translation":"کا تا درواغجن ګڼي نو ورته ووایه چې ستاسې د رب مهرباني پراخه ده( چې ژر مو نه هلاکوي) که نه نو له مجرمانو څخه د هغه د عذاب هیڅوک نه شي ګرځولی."},{"id":148,"translation":"ژر دی چې مشرکان به ووایې که الله غوښتي وای نو نه به مونږ او نه به مو پلرونو شرک کړی وای او نه به مو کوم څیز حرام ګڼلی وی. هو! له دوی نه پخوانیو کافرانو هم همدا ډول حق درواغ ګڼلی وو ترڅو یې زمونږ عذاب وڅاکه. ای محمده! ورته ووایه له تاسې سره کوم علمي دلیل شته چې زمونږ په وړاندې يي کیږدئ؟ تاسې یوازې په ګومان پسې منډې وهئ او تاسې پرته له اټکلیانو بل څه نه یاست."},{"id":149,"translation":"ای محمده! ووایه د الله دلیل پوره او بشپړ دی که هغه غوښتي وای نو تاسو ټولو ته به يې لار ښوولې وای."},{"id":150,"translation":"ووایه چې هغه شاهدان مو را وړاندی کړئ چې په دې شاهدي ورکوي چې الله دا څیزونه حرام کړي دي. نو که هغوی په درواغو شاهدي وویله ته ورسره شاهدي مه وایه. او د هغو کسانو هیلو پسې مه ځه چې زمونږ ایتونه یې درواغ ګڼلي په اخرت ایمان نه راوړي او له خپل رب سره نور څیزونه برابروي."},{"id":151,"translation":"ای محمده! ووایه راشئ چې زه هغه څه درته ووایم چې الله پر تاسې حرام کړي دي له الله سره هیڅ شی شریک مه نیسئ. له مور او پلار سره نیکي وکړئ اولادونه مو د مسکینۍ او فقر له ډاره مه وژنۍ. مونږ تاسې ته روزي درکوو او هغوی ته هم. او مه نژدې کیږئ کناه ته ښکاره وي او که پټه. او هغه ساه لرونکي مه وژنئ چې الله یې ژول حرام کړې دي مګر یوازې په حق یې وژلی شئ. الله ددې څیزونو امر کړی دی تر څو تاسې له عقل نه کار واخلئ."},{"id":152,"translation":"د یتیم مال ته تر هغو چې زلمی شوی نه وي مه نژدې کیږئ خو کولی شئ چې په غوره او ښه توګه پکې تصرف وکړئ. په پیمانه او تله کې انصاف وکړئ. مونږ پر هیچا د هغه له توانه پورته بار نه ږدو. او کله مو چې خبره کوله نو په انصاف يې کوئ که څه هم ستاسې د خپلوانو په تاوان وي. د الله په نوم تړون خامخا پوره کړئ. الله پاک درته په دی څیزونو امر کړی دی تر څو تاسې پند واخلئ."},{"id":153,"translation":"دا زما روغه لاره ده ویې منئ ـ او په اخوا دیخوا لارو مه ځئ چې د الله له لارې نه مو جلا کړي. الله په دې خبره امر کوي تر څو تاسې ځانونه له خرابو لارو څخه وژغورئ."},{"id":154,"translation":"او مونږ موسی ته داسې کتاب ورکړی وو چې د نیک عملو لپاره د لوریني، بشپړتیا وه هر څه پکې پوره بیان شوي لار ښوونه او رحمت وو. تر څو هغوی خپل رب ته په مخ کیدلو ایمان راوړي."},{"id":155,"translation":"او مونږ دا له برکت نه ډک کتاب قران نازل کړی دی مننه یې وکړئ او پرهیزګاره شئ تر څو پر تاسې مهرباني وکړای شي."},{"id":156,"translation":"( ددې مباک کتاب له نزول وروسته پلمه نه شئ کولای) چې وووایې کتاب خو یوازې له مونږ وړانډې دوه قومونو ته [۵] نازل شوی وو او مونږ ته معلومه نه وه چې هغوی ته پکې څه ښوولې شوي وو.","footnotes":"[۵] یهود او نصارا ( ابن جریر الطبری)"},{"id":157,"translation":"او ( دا پلمه هم نشئ کولای ) چې ووایې که پر مونږ کتاب نازل شوی وای نو مونږ به له هغوی څخه ښه لار میندلې وي. نو دا دی تاسې ته د خپل رب له لورې روښانه دلیل، هدایت او رحمت راغلی دی. نو له هغه چا څخه به بل لوی ظالم څوک وي چې د الله ایتونه درواغ ګڼي او له منلو څخه يې ډډه کوي. مونږ به ډیر ژر هغو کسانو ته چې زمونږ له ایتونو څخه ډډه کړي د هغوی د مخ اړونې ډیره سخته سزا ورکړو."},{"id":158,"translation":"ایا اوس هغوی دې ته سترګې په لار دي چې ملایکې ورته مخامخ راشي یا ستا رب په خپله راشي او یا ستا د رب له لوری ځینې نښې راښکاره شي؟ په کومه ورځ کې ستا درب له لورې ځینې نښې راښکاره شوي نو بیا به یو داسې چاته ایمان راوړل ګټه ونه رسوي چې پخوا یي ایمان نه وي راوړی او یا یې د ایمان په رڼا کې څه د خیر کار نه وي کړی. ای محمده! ووایه تاسې سترګې په لار اوسئ مونږ هم انتظار کوونکي یو."},{"id":159,"translation":"بې له شکه له هغو کسانو سره چې خپل دین یې تار په تار کړی او په جلا جلا لارو وتللي دي ستا هیڅ اړیکي نشته. د هغوی کار الله ته سپارلی شوی دی هغه به یې په خپلو کړنو خبر کړي چې څه یې کول."},{"id":160,"translation":"هر څوک چې یوه نیکي وکړي نو د لس چنده بدلې برخه من دی او څوک چې بدي وکړي نو په انډول یې بې له دې چې تیری پرې وشي جزا ورکول کیږي."},{"id":161,"translation":"ای محمده! ووایه چې ماته زما رب د سمې او روغې لارې او د ابراهیم علیه السلام د ملت ښوونه کړې ده. ابراهیم له ټولو باطلو څخه د حق په لور روان او له مشرکانو څخه نه وه."},{"id":162,"translation":"ای محمده! ووایه چې زمالمونځ زما قرباني زما ژوند او زما مرګ یوازې د هغه الله لپاره دی چې رب د عالمیانو دی."},{"id":163,"translation":"شریک نه لري یو دی . په همدې کار زه ګومارل شوی او له هر چا زه لومړنی سرټيټوونکی یم."},{"id":164,"translation":"ای محمده! ووایه ای زه پرته له الله بل څوک په خدایي ونیسم؟ په داسې حال کې چې الله د هر شي رب دی؟ او هر څوک چې څه کوي د ځان لپاره یې کوی. او هیڅ پیټی پورته کوونکی د بل پیټي نه پورته کوي. د خپل رب په لور مو ورتګ دی له هغه څه به مو خبر کړي چې تاسو پکې یو له بل سره شخړی کوئ."},{"id":165,"translation":"او الله هغه ذات دی چې تاسې یې د ځمکې خلیفه ګان ټاکلې یاست د ځینو درجې پر ځینو نورو لوړې کړي دي تر څو تاسو په خپلو درکړی شوو نعمتونو سره وازمایې. بې شکه ستا رب ژر عذاب ورکوونکی او ډیر زیات بښونکی او مهربان دی."}]},{"id":7,"verses":[{"id":1,"translation":"المص( الف، لام، میم، صاد)"},{"id":2,"translation":"محمده! دا یو کتاب دی چې تاته نازل شوی دی نو باید ستا په زړه کې ترې اندیښنه او تنګوالی پیدا نشي ترڅو پرې کافران وډاروې او مؤمنانو ته پند او نصیحت دی."},{"id":3,"translation":"ای خلکو! د هغه څه مننه وکړئ چې تاسې ته دخپل رب له لورې نازل شوی دی له الله نه پرته د نورو دوستانو پیروي مه کوئ. تاسي ډیر لږ پند اخلئ."},{"id":4,"translation":"ډیر کلي دي چې مونږ تباه کړي دي. زمونږ عذاب پرې ناببره د شپې او یا په رڼا ورځ چې دوی د غرمې خوبونه وهل راغی."},{"id":5,"translation":"د عذاب راتللو په دوران کې یې یوازینۍ خبره همدا وه چې رښتیا هم مونږ ظالمان وو."},{"id":6,"translation":"مونږ به ډیر ژر هغه خلک وپوښتو چې رسولان مو ورلیږلي او هم ه له رسولانو نه پوښتنه وکړو."},{"id":7,"translation":"مونږ به د علم په رڼا کې هر څه ورته څرګند کړو څکه چې مونږ غائب نه وو."},{"id":8,"translation":"او تول به په هغه ورځ رښتینی او حق وي. نو د چا چې نیک عملونه درانه شول نو همدوی بریمن دي."},{"id":9,"translation":"او د چا چې نیکۍ تله سپکه شوه نو خپل ځانونه یې زیانمن کړل ځکه چې زمونږ له ایتونو سره یې له ظلمه ډکې اړیکې ساتلې."},{"id":10,"translation":"او مونږ تاسې ته د ځمکې واک درکړی او د ژوند تیرولو ټولې لارې مو درته پکې خلاصې کړې، خو بیا هم تاسې ډیر لږ شکر کوئ."},{"id":11,"translation":"او په تحقیق مونږ تاسې پیدا کړئ بیا مو شکل او څیره درکړه او بیا مو ملایکو ته وویل چې آدم ته سجده وکړئ. پرته له ابلیس څخه له سجده کوونکو نه وو نورو ټولو پریښتو سجده وکړه."},{"id":12,"translation":"الله پاک وفرمایل: ابلیسه! څه شي منع کړې چې سجده دې ونه کړه سره له دی چې ما درته امر کړی وو؟ ابلیس وویل: زه له ادم نه غوره یم ځکه چې زه تاله اور نه پیدا کړی یم او هغه دې له خټې نه."},{"id":13,"translation":"الله پاک وفرمایل: له دې ځای نه ښکته شه ته حق نه لرې چې دلته لویې وکړې ووځه بې له شکه ته له سپکو خلکو څخه یې."},{"id":14,"translation":"ابلیس وویل: تر هغې ورځې چې دوی بیرته راژوندي کیږي ما ته مهلت راکړه."},{"id":15,"translation":"الله وفرمایل: تا ته مهلت دی."},{"id":16,"translation":"ابلیس وویل له دې کبله چې زه دې بې لارې کړی یم نو زه به هرو مرو انسانانو ته ستا په روغه لار کې کینم."},{"id":17,"translation":"او بیا به هغوی ته مخامخ د څټ له لورې، له ښې اړخه، او له کیڼ اړخ څخه راشم ـ نو ته به اکثریت شکر کوونکي ونه مومې."},{"id":18,"translation":"الله وفرمایل: په غمونو ډک او رټل شوی له دې ځایه ووځه. او هر څوک چې ستا پر پله ولاړ ټولو به جهنم ډک کړم."},{"id":19,"translation":"او ای ادمه! ته او ښځه دې په جنت کې اوسئ هر چیرې مو چې خوښه وي خوراک ترې کوئ. خو یواز دغې یوې ونې ته به نه نژدې کیږئ او که ورنژدی شوئ نو تاسې به له تیري کوونکو یاست."},{"id":20,"translation":"شیطان دواړه په وسوسه کې واچول تر څو یې هغه شرم ځایونه ښکاره کړي چې له هغوی نه پټ شوي وو نو ورته یې وویل: ستاسېې رب چې تاسې له دې ونې نه منعه کړي یئ ددې باعث پرته له دې بل څه نه دی چې چیرې تاسې پرښتې نه شئ یا تل پاتې ژوند در په برخه نشې."},{"id":21,"translation":"او قسم یې ورته وکړ چې زه ستاسې رښتینی خیر غوښتونکی یم"},{"id":22,"translation":"په چل او دوکه یې له هغه ځایه راښکته کړل نو چې ادم او حواء د ونې خوند وڅاکه، د شرم ځایونه یې بربنډ او هڅه یې وکړه چې د جنت د ونو پاڼې پرې لاندې باندې ونښلوي الله پرې غږ وکړ چې ایا ما تاسې له دې ونې منع کړي نه واست؟ او تاسې ته مې نه وو ویلي چې شیطان ستاسې ډانګ پیلې دښمن دی."},{"id":23,"translation":"دواړو وویل ای زمونږ ربه! مونږ په خپلو ځانونو تیری کړی دی که ته راته راته بښنه ونه کړې او راباندې مهربان نه شې نو مونږ به خامخا له زیان کارانو نه وو."},{"id":24,"translation":"الله پاک وفرمایل: ښکته شئ ځینې ستاسې به د ځینو دښمنان وي. او ستاسې لپاره ترې ټاکلې مودې پورې په ځمکه کې د اوسیدلو ځای او د ژوند وسایل دي."},{"id":25,"translation":"او هم یې وفرمایل: په ځمکه کې ستاسې ژوند او مرګ دی او له همغې نه به بیرته راویستلی شئ."},{"id":26,"translation":"ای د ادم اولادې! مونږ تاسې ته کالي در کړي چې شرم ځایونه مو وپوښي او د بدن د ساتنې او ښکلا وسیله مو وي. د تقوا او پرهیزګارۍ کالي تر ټولو غوره دي. دا د الله له نښو څخه یوه نښه ده پکاره ده چې هغوی پرې پند واخلي."},{"id":27,"translation":"ای د ادم اولادې! باید شیطان مو په فتنه کې وانه اچوي لکه څنګه یې چې ستاسې مور او پلار له جنت نه بیرون کړي او لباس یې ترې ویستلی ؤ تر څو یې د شرم ځایونه وربر بنډ کړي. خبره همدا ده چې شیطان او د هغه لښکر تاسې له هغې خوا نه ویني یې نه وینئ . مونږ شیطانان د هغو خلکو دوستان ګرځولي دي چې ایمان نه راوړي."},{"id":28,"translation":"کله چې هغوی کوم د شرم کار کړی نو وايې چې همدا زمونږ د پلرونو کاروو. او الله هم راته پرې امر کړی دی. ای محمده! ووایه چې الله پاک د بدۍ امر نه کوي. ایا په الله پورې هغه خبري تړئ چې تاسې پرې نه پوهیږئ؟"},{"id":29,"translation":"ای محمده! ووایه: زما رب په انصاف امر کړی او غوښتې یې دي چې په هر لمانځه کې د هغه په لور مخونه سم کړئ. په داسې حال کې يې راوبلئ چې خپل دین مو سوچه د هغه لپاره ګرځولی وي او لکه څنګه یې چې لومړنی ځل پیدا کړي ياست په همغه شان به بیا د هغه لور ته ورستنیږئ."},{"id":30,"translation":"ځینو ته الله پاک لار ښوولې او د څینو یې بې لارې په برخه کړې ده. ځکه چې هغوی پرته له الله نه شیطانان خپل دوستان نیولي او ګومان کوي چې په سمه لار روان دي."},{"id":31,"translation":"ای د ادم اولادې! باید په هر جومات کې په خپله ښکلا سینګار اوسئ، وخورئ او وڅښئ خو اسراف مه کوئ ځکه چې الله پاک اسراف کوونکي نه خوښوي."},{"id":32,"translation":"ای محمده! ووایه د الله هغه ښکلا چا حرامه کړې ده چې د خپلو بنده ګانو لپاره یې راویستلې ده او چا پاک او خوندور خوراک حرام کړی دی؟ ووایه دا ټول څیزونه په دنیا کې د ایمان راوړونکو لپاره دي. او په اخرت کې خو په ځانګړي توګه همدوی دي. په همدې توګه مونږ د پوهیدونکي قوم لپاره نښې بیانوو."},{"id":33,"translation":"ای محمده! ووایه زما رب ښکاره او پټ ټول بد کارونه منع کړي دي او هم منع کړې ده چې له الله سره هغه څه شریکان ونیسئ چې الله پاک پرې کوم دلیل نه دی رالیږلی. او هم یې منع کړې ده چې پر الله هغه څه وتړئ چې تاسې پرې نه پوهیږئ."},{"id":34,"translation":"د هر امت لپاره یوه ټاکلې نیټه ده چې نیټه یې راشي بیا نه یوه ګړئ وروسته کیږي او نه وړاندې ."},{"id":35,"translation":"ای د ادم اولادې! که تاسې ته ستاسې له مینځ نه استازي راغلل او زما ایتونه یې تاسې ته بیانول. نو هر چا چې له بدو ځان وژغوره او کړنې یې روغې کړې نو هیڅ ډار به پرې نه وي او نه به غمجن کیږي."},{"id":36,"translation":"او هغو کسانو چې زمونږ ایتونه درواغ ګڼلي او د نه منلو لويې يې کړی ده. نو همدوی د اور څښتنان دي او د تل لپاره به پکې وي."},{"id":37,"translation":"نو د هغه چا نه به لوی ظالم څوک وي چې پر الله درواغ تړي؟ او یا یې ایتونه درواغ ګڼي؟ دا ډول خلک به خپله لیکلې برخه اخلي. تر هغو چې زمونږ استازي ورته د روح اخیستلو لپاره راشي نو ورته وایې به. اوس چیرې دي هغه څیزونه چې تاسې به پرته له الله نه رابلل؟ دوي به وايي له مونږ ورک شول او پر ځانو به شاهدي ووایې چې په رښتیا هم کافران وو."},{"id":38,"translation":"الله به وفرمایې اوس نو د هغو پیریانو او انسانانو سره یو ځای اور ته ولاړ شئ چې له تاسې وړاندې ورغلي دي. کله هم چې یو امت اور ته ننوځي نو پر خپلو پخوانیو ډلو به لعنت وایې. ان تر هغو چې ټول سره یو ځای شي نو وروستي به د لومړیو په هکله ووایې ای زمونږ ربه! دغو خلکو مونږ بې لارې کړي وو نو اوس دوه چنده عذاب ورکړه. الله پاک به وفرمايي ستاسې هر یو ته دوه چنده عذاب دی خو تاسې نه پوهیږئ."},{"id":39,"translation":"او لومړني به ورستیو ته وايې تاسو په مونږ کوم غوره والی نه درلود نو اوس د خپلو کړنو په بدل کې د غذاب خوند واخلئ."},{"id":40,"translation":"دا پخه خبره ده چې کومو کسانو زمونږ ایتونه درواغ ګڼلي او له منلو نه یې تکبر کړی دی د اسمان دروازې به هیڅکله ورته خلاصې نه او جنت ته به ولاړ نشي. جنت ته تلل یې هومره ناشونی کار دی لکه اوښ چې د ستنې په سوري کې ورننه ووځي. مونږ په همدې ډول مجرمانو ته جزا ورکوو."},{"id":41,"translation":"لانډې به ترې د دوزخ فرش او له پاسه به پرې د دوزخ بړستنې راخوري وي. او په همدی توګه مونږ تیري کوونکو ته جزاء ورکوو."},{"id":42,"translation":"او کومو کسانو چې ایمان راوړی او نیکې کړنې یې خپلې کړي ښکاره ده چې مونږ پر هیچا د هغه له توان نه پورته بار نه ږدو. نو همدا ډول خلک د جنت خاوندان دي. او تل به پکې وي."},{"id":43,"translation":"د هغوی په زړونو کې چې کوم خیری وي هغه به مونږ وباسو، لاندی به ترې ویالې بهیږي او وایې به چې: دا د الله پاک مهرباني ده چې مونږ ته یې دا لار وښووله. که هغه مونږ ته ښوونه نه وای کړې مونږ په خپله لار نه شوای میندلای. رښتیا هم چې زمونږ د رب پیغمبران په حقه راغلي وو. په همغه وخت کې به غږ وشي دا جنت چې تاسې يې وارثان ګرځولي شوی یاست ستاسو د هغو عملونو بدل دی چې تاسو به کول."},{"id":44,"translation":"د جنت خاوندان به د اور پر خاوندانو غږ کوي چې مونږ خو ټول هغه څه ومیندل چې زمونږ رب له مونږ سره وعده کړې وه. ایا تاسې هم هغه څه په رښتیا ومیندل چې رب مو درسره وعده کړی وه؟ دوزخیان به ځواب ورکړي هو! نو د دوی په مینځ ک به اعلان کوونکی اعلان وکړي چې: د الله لعنت دې پر تیري کوونکو وي."},{"id":45,"translation":"هغوی چې خلک یې د الله له لارې نه منع کول او د هغې د کوږ والې پسې يې هڅه کوله او له اخرت نه منکر وو."},{"id":46,"translation":"ددې دواړو ډلو په مینځ کې به یوه پوله او پرده وي ـ د پولي په سر به ځیني سړي ناست وي چې دوزخیان او جنتیان به له نښو څخه پيژني. د جنت پر خلکو به غږ کوي سلام پر تاسې. په خپله به لا جنت ته تللې نه وي خو هیله به یې لري."},{"id":47,"translation":"چې سترګي یې د دوزخیانو په لور واوړي نو وايې به چې ای زمونږ ربه! مونږ له ظالمانو سره مه یو ځای کوه."},{"id":48,"translation":"همدغه لوړ ناست خلک به ځینو هغو سړیو ته چې له نښو نه یې پيژني غږ کوي چې ایا ستاسې ډیر مالونه او تکبر او لوئي ژوند مو په ښه رانه غلل؟"},{"id":49,"translation":"ایا دا جنتیان همغه کسان دي چې تاسو به قسمونه خوړل چې د الله پاک رحمت به ونه ویني؟ اوس خو هغوی ته ویلې شوي دي چې جنت ته ولاړ شئ هیڅ ډار به درباندې نه وي او نه به غم سره مخ شئ."},{"id":50,"translation":"دوزخیان به جنتیانو ته غږ کوي چې د اوبو او هغه خوراک چې الله درکړی دی څه مونږ ته هم راواچوئ. جنتیان به ځواب ورکوي چې الله پاک دا دواړه نعمتونه پر کافرانو بند کړي دي."},{"id":51,"translation":"پر هغو کافرانو چې دین یې په ټوکو مسخرو نیولي او د دنیا ژوند غولولي وو. نن یې مونږ همغه شان هیروو لکه چې هغوی ددی ورځې ملاقات هیر کړی، او زمونږ ایتونو نه یې انکار کاوه."},{"id":52,"translation":"مونږ هغوی ته د علم په رڼا کې پوره او بشپړ کتاب راوړی و چې د ایمان راوړونکي قوم لپاره هدای او رحمت وو."},{"id":53,"translation":"اوس دا خلک پرته له دې کوم څیز ته سترګې په لار دي چې له هغه څه سره مخ شي چې دا کتاب یې بیانوي؟ او په کومه ورځ چې د کتاب له خوا ښوول شوي شیان راشي نو د هغو کسانو چې دا کتاب يې هیر کړی وو یوازینۍ خبره به همدا وي چې رښتیا هم زمونږ د رب استازي په حقه راغلي وو. ایا اوس څوک شته چې زمونږ شفاعت وکړي؟ او ایا کیدای شي چې مونږ بیرته دنیا ته ولیږل شو چې له پخوانیو کړنو څخه پرته نوی عملونه وکړو. په رښتیا يې خپل ځانونه زیانمن او هغه درواغ چې دوی تړل ټول ترې وکړل شول."},{"id":54,"translation":"بې شکه ستاسې رب الله دی هغه ذات چې اسمانونه او ځمکه یې په شپږو ورځو کې پیدا او بیا يې پر عرش استواء[۶] وکړه د شپې تیاره پر ورځې خورا په منډه خپروي. لمر، سپوږمۍ او ستوري یې په داسې وړ پیدا کړل چې په بشپړ ډول د هغه منوونکي دي ـ خبردار چې پیدایښت او حکم چلول یوازې د هغه دي . برکت والا دی هغه الله چې د ټول علم رب دی.","footnotes":"[۶] استوا د عربي لغت له مخې د ( پاسه کیدلو او ځای نیولو) په معنا دی، د استواء نسبت چې الله ته شوی دی نو مونږ یې معنا کړي چې الله پاک په عرش استوا وکړه داسې استوا چې له شان سره یې ښايي: نو استوا يي معلومه ده چې الله په عرش استوا کړي خو په کیفیت یې نه پوهیږو او ددې خبرې څیړل بدعت دی. والله اعلم( فتح القدیر د امام شوکاني)"},{"id":55,"translation":"خپل رب په زاریو په پټه وبلئ. بې شکه چې هغه له حد نه وړاندی تلونکي نه خوښوي."},{"id":56,"translation":"او په ځمکه کې له جوړښت او روغې وروسته یې فساد مه کوئ. او الله پاک له ډار او هیلې[۷] سره وبلئ. بې شکه چې د الله مهرباني نیکو کارانو ته ډیره نژدې ده.","footnotes":"[۷] د مؤمن ایمان باید د ډار، او هیلو ترمینځ وي هر وخت باید د الله له عذاب نه وډارشي او مهربانۍ ته يې هیله من وي."},{"id":57,"translation":"او الله هغه ذات دی چې د خپل رحمت( باران) نه وړاندې زیري ورکوونکي بادونه را الوزوي. تر څو پنډې وریځې را پورته او بیا یې د یوه وچ وطن په لور بیایو له همدغو وریځو اوبه راښکته کوو او د اوبو په واسطه هر ډول میوې مینځ ته راوړو. په همدې توګه مونږ مړي هم بیرته راژوندي کوو پکار دي چې تاسې پند واخلئ."},{"id":58,"translation":"غوره ځمکه د خپل رب په حکم ښه حاصل راټوکوي. او ناکاره ځمکه پرته له بابیزه حاصل بل څه نهرا زرغونوي. په همدی توګه مونږ د هغو خلکو لپاره چې شکر کوي ټولې نښې او دلایل بیانوو."},{"id":59,"translation":"په یقین چې مونږ نوح د هغه قوم ته ولیږه نوح وویل ای زما قومه! د یو الله عبادت وکړئ. پرته له هغه ستاسې بل هیڅ خدای نشته. زه پر تاسې د یوې لویې ورځې له عذاب نه ډاریږم."},{"id":60,"translation":"د هغه د قوم مشرانو وویل: مونږ ته ښکاري چې ته په څرګنده بې لارۍ کې اخته یې."},{"id":61,"translation":"نوح وویل زما قومه! زه په ګمراهۍ کې اخته نه بلکې د ټول عالم د رب له لورې استازی یم."},{"id":62,"translation":"د خپل رب پیغام تاسې ته رسوم ستاسې خیر غوښتونکی یم او الله پاک هغه څه راښوولي دي چې تاسې برې نه پوهیږئ."},{"id":63,"translation":"ایا دا خبره درته د حیرانتیا وړ ښکار چې ستاسې یو سړي تاسي ته د رب له لورې پند راووړ چې تاسې و ډاروي چې له شرک نه ځانونه وژغورئ کیدای شي پر تاسې مهرباني وکړای شي."},{"id":64,"translation":"خو هغوی درواغجن وګاڼه مونږ نوح او دهغه مسلمان ملګري په یوه کښتۍ کې خلاص کړل او هغه کسانو مو ډوب کړل چې زمونږ ایتونه یې درواغ ګڼلي وو. رښتیا همغوی ړانده وو."},{"id":65,"translation":"مونږ عادیانو ته د هغوی ورور هود ولیږه. هغه وویل ای زما قومه! د یو الله عبادت وکړئ له هغه پرته ستاسې بل هیڅ خدای نشته. ایا تاسې پرهیزګاري نه کوئ؟"},{"id":66,"translation":"د هغه د قوم کافرو مشرانو وویل: مونږ ته لیوني ښ:ارې او مونږ پر تا د درواغجن ګومان کوو."},{"id":67,"translation":"هود وویل : ای زما قومه! زه لیونی نه یم. بلکې د عالمیانو د رب له لورې استازی یم."},{"id":68,"translation":"د خپل رب پیغام تاسې ته رسوم. او زه ډیر امانت ګر نصیحت کوونکی یم."},{"id":69,"translation":"ایا دا خبره تاسې ته د حیرانتیا وړ ښکاري چې ستاسې یوه سړي تاسې ته د رب له لورې پند راوړ چې تاسې وډاروي؟ او هغه را یاد کړئ چې الله پاک تاسې د نوح د قوم پر ځای شته، ښه دنګ او لوړ بدنونه یې درکړل نو د الله نعمتونه په یاد ولرئ تر څو مو خلاصون په برخه شي."},{"id":70,"translation":"قوم يې وویل ته د همدې لپاره راغلی یې چې مونږ یوازې د یو الله عبادت وکړو؟ او هغه څه پریږدو چې زمونږ پلرونو یې عبادت کاوه؟ که ته رښتینی یې نو هغه عذاب راوړه چې ته پرې مونږ ډاروي."},{"id":71,"translation":"هود وویل: په یقیني توګه د الله عذاب او قهرستاسې په برخه دی. ایا تاسې په داسې نومونو کې چې تاسو او پلرونو مو له ځانه جوړ کړي او الله پاک پری کوم دلیل نه دی رالیږلې له ما سره جګړه او جنجال کوئ؟ نو د عذاب انتظار وکړئ زه هم له تاسې سره انتظار کوم."},{"id":72,"translation":"مونږ هود او د هغه مسلمان ملګري په خپل رحمت سره خلاص کړل. او د هغو خلکو بیخ او بکر مو وویست چې زمونږ ایتونه یې درواغ ګڼل او ایمان یې نه راووړ."},{"id":73,"translation":"او ثمودیانو ته مو د هغوی ورور صالح ولیږه. هغه ورته وویل: ای زما قومه د یو الله عبادت وکړئ پرته له هغه مو بل خدای نشته. تاسې ته د خپل رب روښانه دلیل راغی. دغه د الله او ښه تاسې ته یوه نښه ده. پریږدئ چې د الله په ځمکه وڅري او په بدۍ لاس مه ور وړئ که نه نو دردناک عذاب به مو ونیسي."},{"id":74,"translation":"او هغه را په زړه کړئ چې الله پاک له عادیانو وروسته د هغوی پر ځای میشته کړئ په ځمکه کې یې ځای درکړ دا دی نن یې په هوارو او نرمو برخو کې ماڼۍ جوړ وئ او غرونه یې د هستوګنې لپاره کنئ، نو د الله نعمتونه مه هیروئ او په ځمکه کې د ګډوډۍ او فساد هڅه مه کوئ."},{"id":75,"translation":"سر غړوونکو لویې کوونکو مشرانو د قوم ناتوانو او بې وسې مؤمنانو ته وویل: ایا تاسې په رښتیا سره پوهیږئ چې صالح د خپل رب له لورې رالیږلی شوی دی؟ هغو وویل هو! او زمونږ په هغه څه ایمان دی چې دی پرې رالیږلی شوی دی."},{"id":76,"translation":"مستکبرینو وویل او مونږ باکل له هغه څه نه منکر یو چې تاسې پرې ایمان راوړی دی."},{"id":77,"translation":"نو هغه وو چې او ښه یې ووژله او له خپل رب نه یې پوره سروغړاوه او صالح ته یې وویل که ته رښتیا پیغمبر یې نو هغه عذاب دې راوله چې ته پرې مونږ ډاروې."},{"id":78,"translation":"ناببره یوه ټکان زلزلې ونیول نو په خپلو خپلو ځایونو کې پرمخ پریوتل."},{"id":79,"translation":"صالح له هغوی نه ولاړ او ویل یې ای زما قومه! ما د خپل رب پیغام تاسې ته ورساوو، د نیکۍ په لور مې وبللئ خو افسوس چې تاسې پند ورکوونکي نه خوښوئ."},{"id":80,"translation":"او لوط مو هم د خپل استازي په توګه ولیږه هغه خپل قوم ته وویل: ایا تاسې یو داسې بد کار کوئ چې له تاسې وړاندې هیچا نه دی کړی؟"},{"id":81,"translation":"تاسې ښځې پریږدئ او له نارینه وو سره دشهوت غریزه سړوئ. رښتیا هم چې تاسې له پولو نه ډیر وړاندې ګام اخیستی دی."},{"id":82,"translation":"د قوم ځواب یې پرته له دې بل څه نه و چې ویې ویل: لوط او ملګري یې له خپلو کلیو نه وشړئ. ځکه چې دوی ځانونه ډیر پاک ګڼي."},{"id":83,"translation":"مونږ لوط، د هغه ملګرو او د کورنۍ غړو ته یې نجات ورکړ خو ښځه یې هلاکیدونکو کې پاتې شوه."},{"id":84,"translation":"او پر هغوی مو د عذاب باران ووراوو. نو وګوره چې د سړغړوونکو پای څه شو؟"},{"id":85,"translation":"او د مدین اوسیدونکو ته مو د هغوی ورور شیعب ولیږه. شیعب وویل ای زما قومه د یو الله عبادت وکړئ پرته له هغه مو بل خدای نشته. تاسې ته د خپل رب له لورې روښانه نښه راغلې ده. نو پیمانه او تله پوره کړئ او خلکو ته د هغوی په شیانو کې تاوان مه اړوئ. دا کارونه درته ډیر غوره دي که مؤمنان یاست."},{"id":86,"translation":"او په لارو کې ډاکې مه اچوئ چې مؤمنان ډاروئ د الله له لارې نه یې منع کوئ او د الله دسمې لارې د کږولو هڅه کوئ او هغه وخت یاد کړئ چې تاسې ډیر لږ واست الله پاک ډیر کړئ نو اوس وګورئ د مفسدینو پای څه شو؟"},{"id":87,"translation":"که ستاسې ځینی خلک زما راوړی دین مي او ځیني يې نه مني نو صبر وکړئ چې الله پاک زمونږ په مینځ کې پریکړه وکړي او هغه خورا ښه پریکړه کوونکی دی."},{"id":88,"translation":"د هغه د قوم متکبرو مشرانو وویل: ای شعیبه! مونږ به تا او ستا ملګري له خپل کلي نه وشړو او یا به ته زمونږ لارې ته بیرته راګرځي. شعیب ځواب ورکړ. که څه هم مونږ ناخوښه وو؟"},{"id":89,"translation":"که مونږ بیرته ستاسې دین ومانه سره له دې چې الله ترې خلاص کړي یو نو پر الله به مو ډیر لوی درواغ تړلي وي. او دا ناشونې ده چې مونږ به بیرته ستاسې دین ته در اوړو. هو! که زمونږ د رب الله خوښه وي ( مونږ پکې څه نه شو ویلی). د هغه علم خورا پراخ او په هرڅه پوهیږي. او پر همغه زمونږ توکل دی. ای زمونږ ربه! زمونږ او زمونږ د قوم په مینځ کې د حق پریکړه وکړه ته خورا غوره پریکړه کوونکی یې."},{"id":90,"translation":"د هغه دقوم کافرو مشرانو وویل: که تاسې د شعیب مننه وکړه خورا زیانمن به شئ."},{"id":91,"translation":"نو هغه وو چې زلزلې ونیول او نبرره په خپلو خپلو ځایونو کې پړمخ پریوتل."},{"id":92,"translation":"هغه خلک چې شعیب یې درواغجن ګاڼه داسې تس نس شول لکه چې په هغو کورنو کې له سره اوسیدلي نه وو. او یوازې هغه خلک زیانمن شول چې شعیب یې درواغجن ګڼلی و."},{"id":93,"translation":"نو شعیب له هغوی نه ووت او ویل یي ای زما قوم! تاسې ته مې د خپل رب ټول پیغامونه در ورسول، پند او نصیحت مې درکړ نو اوس ولې په کافر قوم پسې افسوس وکړم؟"},{"id":94,"translation":"او مونږ چې کله هم کوم کلي ته استازی لیږلی نو د هغه ځای اوسیدونکي مو په سختیو[۱] او ستونزو[۲] اخته کړي تر څو عذر او زارۍ وکړي.","footnotes":"[۱] لکه لوږه او فقر.\n[۲] لکه ناروغتیا ( ابن جریر الطبري)"},{"id":95,"translation":"او بیا مو د هغوی بده ورځ په سوکالۍ بدله کړی ان تر دې چې هر څه یې ډير شوي او ویلي يي دي چې سختي او خوښي زمونږ پلرونو ته هم رسیدلې وه نو بیا مو په داسې حال کې چې ګمان یي هم نه وه ناببره ونیول."},{"id":96,"translation":"او که چیرې د کلیو اوسیدونکو ایمان راوړی او پرهیزګاري يي کړې وای نو مونږ به خامخا پرې د اسمان او ځمکې برکتونه راتوۍ کړې وای خو هغوی( زمونږ استازي) درواغ ګڼل نو مونږ هم په خپلو کړنو ونیول."},{"id":97,"translation":"ایا د کلیو خلک له دې ډاډمن دي چې زمونږ عذاب ورته دشپې له لورې چې هغوی ویده وي راشې؟"},{"id":98,"translation":"او ایا له دی نه بې غمه دي چې زمونږ عذاب ورته په رڼا ورځ چې منډې ترې کوي راشي؟"},{"id":99,"translation":"ایا د الله له ناببره نیولو نه ډاډمن دي؟ د الله د ناببره نیولو نه پرته له زیان کارانو بل څوک ځان بې غمه نه بولي."},{"id":100,"translation":"ایا هغو خلکو ته چې د ځمکې له پخوانیو هستوګنو څخه وروسته د هغې واکمن شوي دي دا څرګنده نه ده چې که مونږ غوښتې وای نو په خپلو ګناهونو به مو نیولي وو؟ او په زړونو به مو ورته مهرلګولی ؤ چې هیڅ یې نه اوریده؟"},{"id":101,"translation":"مونږ تاسو ته ددغو کلیو کیسې پوره بیانوو چې خپل رسولان ورته له ښکاره نښو سره راغلي وو. خو هغوی په هغه څه ایمان راوړونکي نه وو چې پخوا يې درواغ ګڼلي وو. په همدې توګه الله پاک د کافرانو په زړونو مهر لګوي."},{"id":102,"translation":"مونږ د هغوی په زیاترو کې د ژبې ارزښت ونه میند. بلکې د هغوی ډیر مو فاسقان ومیندل."},{"id":103,"translation":"بیا مو له دوی وروسته موسی له خپلو معجزو سره فرعون او د هغه د قوم مشرانو ته واستاوه خو هغوی له معجزو سره د تیرې او ظلم لاره خپله کړه. نو وګوره چې د فساد کوونکو پای څه شو؟"},{"id":104,"translation":"او موسی وویل ای فرعونه! زه د کائناتو د څښتن له لورې رالیږلی شوی یم."},{"id":105,"translation":"دا خبره ډانګ پیلې کوم چې زه پر الله پرته له حق نه بل څه نه تړم ـ او دا هم پخه خبره ده چې زه تاسې ته ستاسي د رب له لورې د معجزې سره راغلې یم. نو پریږده چې بنې اسرائیل له ماسره شي."},{"id":106,"translation":"فرعون وویل که تا کومه نښه له ځان سره راوړې وي نو را وړاندې يي کړه که ته رښتینې يې."},{"id":107,"translation":"هغه وو چې موسی خپله امسا میدان ته واچوله ځای په ځای ژوندی ګړندی ښامار و."},{"id":108,"translation":"او چې لاس یې له ګریوانه را وویست نو ټول کتونکو ته تک سپین ځلیده."},{"id":109,"translation":"د فرعون د قوم مشرانو وویل: بې شکه چې دی پوه او رسیدلی جادوګر دی."},{"id":110,"translation":"غواړي چې تاسې له خپلې خاورې نه وشړي. نو اوس ستاسې مشوره څه ده؟."},{"id":111,"translation":"هغوی وویل صیبه! دا او ورور یي په انتظار کړه او ورسره ښارونو ته استازي ولیږه."},{"id":112,"translation":"چې ټول پوهان او رسیدلي ساحران درته راولي."},{"id":113,"translation":"د فرعون ساحران راغلل. او ويي ویل صیبه! که مونږ برلاسي وو نو انعام خامخا شته."},{"id":114,"translation":"فرعون وویل: هو! او تاسې به مې له نژدې درباریانو یاست."},{"id":115,"translation":"ساحرانو وویل: موسی! وغورځوه او یا يې مونږ غورځوو."},{"id":116,"translation":"موسی وویل تاسي يي وغوځوئ. نو چې هغوی خپل څیزونه وغورځول یو دم یي د خلکو سترګې تر اغیزې لاندې راوستلې او ويي ډار کړل، رښتیا هم چې ډیر لوی سحر يي وړاندې کړ."},{"id":117,"translation":"او مونږ موسی ته وحی وکړه چې امسا دې وغورځوه. هغه وو چې امسا د هغوی ټول درواغ تس، نس کړل."},{"id":118,"translation":"حق ښکاره او د هغوی ټولې کړنې له مینځه ولاړې."},{"id":119,"translation":"نو په همغه میدان کې مات او خورا سپک شول."},{"id":120,"translation":"ساحران او کوډګر ځای په ځای په سجده پریوتل."},{"id":121,"translation":"او ویل یي مونږ د ګردو کائناتو په رب ایمان راوړی دی."},{"id":122,"translation":"چې د موسی او هارون رب دی."},{"id":123,"translation":"فرعون وویل: ایا تاسو زما له اجازې پرته ایمان راوړ؟ دا ستاسې یوه دسیسه وه چې په ښار کې مو سره تړلې وه تر څو ترې اصلي اوسیدونکي وباسئ. نو اوس به یې نتیجه ووینئ."},{"id":124,"translation":"زه ستاسې لاسونه او پښې ادل بدل پرې او بیا به ټول په دار وڅړوم."},{"id":125,"translation":"هغوی وویل: بې شکه مونږ به خپل رب ته بیرته ورشو."},{"id":126,"translation":"او تا په مونږ کې پرته له دې بله ګناه نده لیدلې چې مونږ د خپل رب په هغو معجزو ایمان راوړ چې مونږ ته ډاګیزې او ثابتې شوي. ای زمونږ ربه! مونږ ته صبر راکړه او تا ته مو مسلمانان دروله."},{"id":127,"translation":"د فرعون د قوم مشرانو وویل: ته موسی او د هغه قوم ته مخه ورکوې چې په ځمکه کې ګډوډي جوړه تا، او ستا خدایان پریږدي؟ فرعون وویل نه بلکې مونږ به يي نران ووژنو او ښځې به يي ژوندۍ پریږدو او مونږ پر هغوی برلاسي یو."},{"id":128,"translation":"موسی خپل قوم ته وویل: له الله نه کومک وغواړئ. او صبر وکړئ بې شکه چې ځمکه د الله ده په خپلو بنده ګانو کې یې چې چاته خوښه شي په واک کې يي ورکوي. او بالاخره بری د پرهیزګارانو په برخه دی."},{"id":129,"translation":"قوم يي وویل ستا له راتګ نه وړاندې هم مونږ ځورول کیدو او دا دی ستا له راتګ نه وروسته هم. موسی ځواب ورکړ چې نژدې ده چې رب مو دښمن هلاک او په ځای يي تاسې د ځمکې واکمن کړي او وګوري چې تاسې څرنګه چال چلند کوئ."},{"id":130,"translation":"مونږ فرعونیان په کاتۍ او د میوو او حاصلاتو په کموالي اخته کړل کیدای شي چې هغوی پند واخلي."},{"id":131,"translation":"کله به چې ښه حالات پرې راغلل نو ویل به يي مونږ د همدی وړیو. او که بده ورځ به په راغله نو موسی او د هغه ملګري به يي په بد فالۍ نیول. خو باید څرګنده شي چې د هغوی قسمت یوازې د الله له لورې دی خو زیات يي نه پوهیږي."},{"id":132,"translation":"او ویل به يي ای موسی! ته چې زمونږ د تابع کولو لپاره هر دلیل را وړاندې کړې مونږ ستا منوونکي نه یو."},{"id":133,"translation":"نو هغه و چې مونږ پرې طوفان، ملخان، سپږې، چونګښې او وینه د جلا، جلا دلایلو په توګه ور حواله کړل. خو هغوی لويي وکړه او هغوی ګناه کوونکی قوم وه."},{"id":134,"translation":"او کله چې به هم عذاب پرې راغې نو موسی ته به يي ویل ای موسی د هغه مقام له مخې چې ستا رب تا ته درکړی دی مونږ لپاره غوښتنه وکړه. که تا له مونږ نه دا عذاب لرې کړ نو مونږ به خامخا په تا ایمان راوړو او بني اسرائیلو ته اجازه ورکړو چې له تاسره ولاړ شي."},{"id":135,"translation":"خو کله به مو چې د ټاکلي وخت په تیریدلو له هغوی نه عذاب لری کړ وعده به يي ماتوله."},{"id":136,"translation":"نو مونږ ترې غچ واخیست او په سیند مو لاهو کړل ځکه چې زمونږ ټول دلایل یې درواغ ګڼل او بالکل ورڅخه بې پرواء وو."},{"id":137,"translation":"او کمزوري کړي شوي قوم ته مې د هغې ځمکې ختیځې او لویدیځې برخې ورکړې چې له برکتنو څخه مې ډکې کړې وي ـ او له بني اسرائیلو سره د هغوی د زغم له کبله ستا د رب غوره [۳] خره پوره او مونږ د فرعون او د هغه ټولې هلې ځلې او لوړې ماڼۍ يي د تل لپاره له مینځه یووړلې.","footnotes":"[۳] غوره خبره یعنې د بني اسرائیلو د بري او د فرعون د هلاکوالي وعده( ابن جریر الطبري)."},{"id":138,"translation":"او مونږ بني اسرائیل له دریاب نه تیر کړل، د لارې په اوږدو کې په داسې یو قو راغلل چې پر بوتانو پړمخ پراته او د هغوی عبادت يي کاو. نو ویي ویل ای موسی! مونږ ته هم د دغو خلکو په شان خدای جوړ کړه. موسی وویل: رښتیا هم چې تاسې ناپوه قوم يي."},{"id":139,"translation":"بې شکه د دغو خلکو تګ لار له مینځه تلونکې او ټولې کړنې یي بابیزه دي."},{"id":140,"translation":"او هم يي وویل ښه! زه اوس تاسې ته له هغه الله نه پرته بل خدای ولټوم چې تاسي يي پر ګردو[۴] نړیوالو غوره کړي یاست؟","footnotes":"[۴] د همغه وخت په ګردو نړیوالو."},{"id":141,"translation":"او ای بني اسرائیلو! هغه وخت په زړه کړئ چې مونږ تاسي له فرعونیانو نه خلاص کړئ هغوی تاسې ته سخت ربړ در کاو. نران يي وژل او ښځې يي درته ژوندۍ پریښوولې. او په دې کار کې ستاسې د رب ډیر لوی ازمیښټ و."},{"id":142,"translation":"او مونږ له موسی سره د دیرشو شپو وعده کړې وه. لس مې نورې پرې ور زیاتې او په دې توګه د هغه د رب له لورې ټاکلې موده څلویښتو شپو ته ورسیده. موسی خپل ورور هارون ته وویل په قوم کې زما پر ځای کار وکړه، خوړښت کوه او د ګډوډیو کوونکو په لیار مه ځه."},{"id":143,"translation":"او کله چې موسی زمونږ ټاکلې مودې ته راغی او خپل رب ورسره خبرې وکړی نو ویي ویل: ای زما ربه! ماته ځان وښایه چې په غبرګو سترګو درته وګورم. الله پاک وفرمایل ته هیڅکله ما نشې لیدلی[۵] بیا هم که تلوسه دی ډیره وي نو مخامخ غره ته وګوره که جیرې هغه په خپل ځای ولاړ پاتې شو نو کیدای شي ما وویني. نو کله چې الله پاک غره ته د دیدار وړانګې وځلولي نو غر ذرې ذرې له ځمکي سره هوار شو موسی بې هوشه پریووت. چې رابیدار شو نو وایی ویل ای الله ته له هر عیب نه پاک یې تاته مې توبه ده زه له هر چا نه لومړی منونکی یم.","footnotes":"[۵] ته ما په دنیا کې نشي لیدای( ابن جریر الطبری)."},{"id":144,"translation":"الله پاک وفرمایل ای موسی! ته مي په خپلو پیغامونو او له ما سره په خبرو کولو پر ټولو خلکو غوره کړی يي نو څه مې چې درکړي هغه ونیسه او له شکر کوونکو څخه اوسه."},{"id":145,"translation":"او هغه ته مو هر ډول نصیحت او په بشپړ ډول د هر څه بیان په تختو باندې لیکلی ورکړ او ورته مو وویل: منګولې پرې ولګوه او قوم ته دې هم امر وکړه چې ټولې غوره ښوونې يي په پوره ډول عملي کړي ـ ډیر ژر به د فاسقانو هستوګن ځای در وښایم."},{"id":146,"translation":"د هغو خلکو مخونه به زما د دلایلو له منلو نه واړوم چې په ځمکه کې په ناحقه لويي کوي. دوی که هر دلیل وویني ایمان پرې نه راوړي او که د هدایت هره لار ورښکاره کړای شي قدم پرې نه اخلي. خو که د هلاک لار وویني نو په منډه يي خپلوي ـ ځکه چې زمونږ دلایل يې درواغ ګڼلي او تل ترې بې پروا وو."},{"id":147,"translation":"او د هغو خلکو ټولې کړنې بابیزه شوي چې زمونږ دلایل او د اخرت کتل يي درواغ ګڼلي دي. نو اوس هغوی ته د خپلو کړنو پرته د بل څه بدل نه ورکول کیږي."},{"id":148,"translation":"او د موسی له تګ وروسته د هغه قوم له ګاڼو څخه د خوسي په شان رمباړې وهوونکې مجسمه جوړه کړه، ایا دیته يې نه کتل چې دا بوت ورسره نه خبري کوي او نه ورته لار ښآيي. خو بیا يي هم هغه په خداي ونیو رښتیا هم چې ډیر زیات تیري کوونکي وو."},{"id":149,"translation":"او کله چې په خپل کار پښیمانه[۶] او پوه شول چې بې لارې شوي وو نو ويي ویل: که زمونږ رب په مونږ مهربان نه شي او بښنه راته ونه کړي نو مونږ به خورا ډیر زیات زیانمن یو.","footnotes":"[۶] په عربي محاوره کې هر هغه چا ته چې په خپل تیر کوم کار پښیمانه وي( سقط في یدیه) جمله استعمالیږي په ځانګړي توګه هغه چاته چې خپل داسې دښمن راوپرزوي چې بیا يي وړل هم دده د اوږو پیټی وي( سقط فی یده او سقط) جملي استعمالوي ( ابن جریر الطبري)"},{"id":150,"translation":"او کله چي موسی له قهر نه ډک او افسوس کوونکی خپل قوم ته راستون شو نو ويي ویل: له ما وروسته مو زما ډیره بده نمایندګي کړې ده. ایا دومره صبر مو نه درلود چې د خپل رب د حکم د راتګ انتظار مو کړی وای تختې يې یو طرف ته کیښوولې او خپل ورور هارون يې د سر له ویښتانو ونیو او د ځان په لور يې راکش کړ. هارون ورته وویل: ای زما د مور ځویه[۷] قوم زه بې واکه کړی او ژدې و چې ومې وژني. نو دښمنان راباندې مه خوښوه او د ظالمانو په کتار کې مې مه راوله.","footnotes":"[۷] هارون او موسی د یوه پلار او یوي مور اولاد وو خو هغه پرې ځکه د پلار د ځوی پر ځای د مور ځوی غږ وکړ چې د مور مینه تر هر چا او اغیزمنه وي( ابن جریر الطبری)."},{"id":151,"translation":"بیا موسی وویل ای زما ربه! ما او ورو ته مې بښنه وکړه او ستا پوره مهرباني را په برخه کړه بې شکه چې ته له ټولو مهربانو نه ډير مهربان يي."},{"id":152,"translation":"دا خبره پخه ده چې کومو کسانو خوسې په خدایي نیولی ډير ژر به د خپل رب په غضب اخته او په دنیوي ژوند کې به خوار او رسوا شې. مونږ بهتان تړونکو ته همدا ډول سزا ورکوو."},{"id":153,"translation":"او کومو کسانو چې بد کار ونه کړي بیا توبه وباسي او ایمان راوړي بې شکه چې ستا رب له توبې او ایمان راوړلو وروسته ښه بښونکی او ښه مهربان دی."},{"id":154,"translation":"او کله چې د موسی قهر سوړ شو هغه تختې يي راپورته کړی چې په لیکنه کې يي لارښوونه او رحمت و د هغو خلکو لپاره چې له خپل رب څخه ډاریږي."},{"id":155,"translation":"او موسی له خپل قوم نه اویا تنه غوره کړل چې زمونږ په ټاکلې نیټه کې ورسره وي. خو چې کله هغه خلک یوې زلزلې ونیول نو موسی وویل ای زما ربه که تا غوښتې وای نو لا پخوا دې دوی او زه هلاکولای شو. ایا ته مونږ په هغه ګناه هلاکوي چې زمونږ ناپوهانو کړې وه؟ دا ستا له ازموینې څخه پرته څه نه وو. چا ته چې خوښه شي نو په داسې ازمیښت يې بې لارې کوي ا چې چا ته دې خوښه شي نو لار ورښايي. زمونږ واکدار همدا ته يي نو مونږ ته بښنه وکړه او راباندې مهربانه شه ته له هر چا ښه بښونکی يې."},{"id":156,"translation":"په دې دنیا کې نیکي را په برخه او په اخرت کې هم. مونږ تاته په رښتیني توګه پناه راوړې ده الله پاک فرمایل عذاب چې چاته وغواړم ورکوم يي خو رحمت مې له هر شي نه پراخ دی. نو دا به ډیر ژر د هغه چا په برخه کړم چې پرهیزګاري کوي. زکات ورکوي او زما په ایتونو ایمان راوړي."},{"id":157,"translation":"او هغو کسانو ته به يې ورکړم چې د هغه امي پیغمبر مني کوي چې په تورات او انجیل کې يي لاپخوا د هغه په هکله لیکنه لیدلې وه زما دا استازي به په نیکۍ ورته امر کوي او له بدئ نه به يي منع کوي پاک څیزونه به ورته حلالوي او ناپاک څیزونه به پرې حراموي. او هغه دورند پيټی او ځنځیرونه چې پر دوی وو ترې لرې کوي. نو هغو کسانو چې په دې پیغمبر يې ایمان راوړی هغه يې ژغورلی او د هغه ملاتړ يي کړی، او د هغې رڼا پیروي يي کړي ده چې په هغه نازله شوې ده په یقیني توګه همدودي بریمن دي."},{"id":158,"translation":"ای محمده! ووایه چې ای خلکو! زه تاسو ټولو ته د هغه الله له لورې رالیږلی شوی یم چې د اسمانونو او ځمکې واکمني یوازې له هغه سره ده. پرته له هغه بل خدای نشته ژوندي کول او مړه کول یوازې د هغه کار دی نو باید په الله او د هغه په هغه امي نبې استازي ایمان راوړئ چې په الله او د هغه په ګردو خبرو ایمان لري او پوره پیروي يي وکړئ کیدای شي چې تاسې لار ومومئ."},{"id":159,"translation":"د موسی په قوم کې یوه داسې ډله هم شته چې د حق په لور ښوونه کوي او د حق په رڼا کې پریکړي کوي."},{"id":160,"translation":"او مونږ بني اسرائیل په دولسو پښو او خیلونو وویشل او کله چې قوم ترې د خړوبه ولو غوښتنه وکړه نو مونږ ورته وحې وکړه چې فلانی ډبره په خپله امساء ووهه. هغه و چې له ډبرې نه دولس چینې راوخوټیدې او هر خیل د اوبو څښلو خپل ځای وپيژانده. مونږ پرې د وریځې سیوری جوړ کړی او من او سلوې مې ورته راښکته کړی وه. او ورته ویلي مي وو چې هغه پاک څیزونه خورئ چې مونږ درکړي دي. هغوی په خپلو نارواء کړنو په مونږ تیری نه وکړی بلکې له خپلو ځانو سره يي تیرې کاوه."},{"id":161,"translation":"او کله چې هغوی ته وویل شو چې دغه کلې ته ولاړ او چیرې مو چې څه خوښ وي هغه خورئ او زمونږ ګناهونه وبښه شعار په ویلو سره په دروازه سجده کوونکي ور داخل شئ نو مونږ به ستاسې ګناهونه وبښو. او د نیکوکارانو بدل به نور هم ډیر کړو."},{"id":162,"translation":"خو د هغوی سرغړوونکو ظالمانو له هغې چې ورته ویل شوی وه خبره په بل څه بدله کړه(۸) نو مونږ هم د هغوی د ظلم او تیری له کبله پرې له اسمان نه عذاب او مصیبت راښکته کړ."},{"id":163,"translation":"او د هغه کلي په هکله هم ترې پوښتنه وکړه چې د بحر په غاړه پروت و. د شنبې په ورځ به له پولو اووښتل ځکه چې کبان به د شنبې په ورځ خورا ډیر د اوبو مخ ته راپورته کیدل او له شنبې پرته به په نورو ورځو کې به يي درک نه و. په همدی توګه مونږ هغوی د سرغړونې له کبله په ازمیښت کې واچوو."},{"id":164,"translation":"او کله چې د هغوی یوي ډلې بلې ته وویل چې تاسې ولې هغو خلکو ته پند او نصیحت کوئ چې الله به يي هلاک او یا به سخت عذاب ورکړي؟ ځواب یي ورکړ چې په دی تکل پند ورکوو چې ستاسې رب ته مو خپل معذرت وړاندی کړی وي او هم کیدای شي چې هغوی له ګناه څخه ځانونه وژغوري."},{"id":165,"translation":"چې ورکړای شوی پند يي هیر کړ نو مونږ هغه خلک خلاص کړل چې د بدۍ مخه يي نیول. او تیري کوونکي مو د هغوی د ګناهونو له کبله په سخت عذاب وربړول."},{"id":166,"translation":"او چې له منع شوو کارونو څخه د هغوی سرغړونه لوړ پړاو ته ورسیده نو مونږ ورته ویل چې سپک او رټل شوي بیزوګان شئ."},{"id":167,"translation":"او کله چې ستا رب اعلان وکړ چې خامخا به پر بني اسرائیلو داسې څوک مسلطوي چې تر قیامته به يي په سخت عذاب ربړوي. بې له شکه چې ستا د رب عذاب ډیر ژر راځي او بې شکه چې الله ډير بښونکی خورا مهربان دی."},{"id":168,"translation":"او مونږ هغوی په ځمکه کې خواره واره کړل چې ځیني يې نیکان او ځيني يي پریوتي وو. او په ښه او بد ژوند سره مو وازمایل کیدای شي چې هغوی بیرته د الله په لور وګرځي."},{"id":169,"translation":"خو هغوی چې له دوی وروسته پاتې او د تورات وارثان شول یوازې دنیوي ګټې اخلي او وايي چې: الله به بښنه راته وکړي او چې هر څومره ګټې يي مخې ته ورځي دریغ ترې نه کوي ایا له هغوی نه د تورات په واسطه وعده نه وه اخیستل شوې چې په الله به پرته له حق نه بل څه نه وایې؟ هغوی د کتاب لیکنه په بشپړ ډول لوستلې وه. او د اخرت کور د هغو خلکو لپاره ډیر غوره ځای دی چې ځانونه له بدیو څخه ژغوري. ایا له عقل څخه کار نه اخلئ؟."},{"id":170,"translation":"او کومو کسانو چې په کتاب منګولي لګوي او لمونځ ودروي د هغوی په هکله دا خبره پخه ده چې مونږ د نیکو کارانو بدل نه ضایع کوو."},{"id":171,"translation":"او کله چې مونږ پرې غر داسې راپورته کړ چې تابه ویل چترۍ ده او ددوی پوخ باور و چې پرې راغورځیږي. مونږ ورته وویل هغه څه ټینګ ونیسئ چې مونږ در کړی او له هغه څه نه ګټه پورته کړئ چې کتاب ترې ډک دی کیدای شې چې تاسې پرهیزګاران شئ."},{"id":172,"translation":"ای محمده! هغه وخت یاد کړه چې کله ستا رب د ادم اولادې له شاګانو څخه د هغوی ځوځات راویستلی او بیا يي پر خپلو ځانو شاهدان نیولي وو. چې ایا زه ستاسې رب نه یم؟ ټولو ځواب ویلې ؤ چې هو! ته زمونږ رب يي. په دې مو شاهدي ده. دا کار مو ځکه وکړ هسې نه چې تاسې بیا د قیامت په ورځ ووایي چې مونږ ترې ناخبره وو."},{"id":173,"translation":"او یا ووايي چې زمونږ پلرونو له مونږ نه وړاندې شرک کړی او مونږ په هغوی پسې نسل وو. نو ایا اوس مونږ په هغه څه هلاکوې چې بې لارو خلکو کړي وو؟."},{"id":174,"translation":"په همدې توګه مونږ دلایل بیانوو ښآيي چې هغوی د حق په لور وګرځيږي."},{"id":175,"translation":"او ای محمده! د هغه چا حال ورته بیان کړه چې مونږ خپل ایتونه ورکړي وو[۱۰] خو هغه ترې ووت نو شیطان ورپسې شو تر څو چې د هغه د لار ورکو په ډله کې وګڼل شو.","footnotes":"[۱۰] د بني اسرائیلو د یوه سړي( بلعام ) نومې کیسه ده چې د خدای له لورې ورکړی علم يي په بې ځایه ډول په کار اچولی و."},{"id":176,"translation":"که مونږ غوښتي وای نو هغه به مو په خپلو ایتونو سره لوړ کړای وای خو هغه د ځمکې په لور زور وکړ او د خپلو نفسي غوښتنو پسې ولاړ. مثال يي د سپي دی. که پرې برید وکړی ژبه راوباسې او غاپې او که يي پریږدی هم غاپې. همدا د هغو خلکو مثال دی چې زمونږ ایتونو درواغ ګڼي. نو ته دا کیسې ورته وایه ښآيي چې هغوی فکر وکړي."},{"id":177,"translation":"د هغه قوم مثال ډیر بد دی چې زمونږ ایتونه درواغ ګڼي او پر خپلو ځانونو تیری کوي."},{"id":178,"translation":"چا ته چې الله پاک ښوونه وکړي نو همغه لار میندونکی. او څوک يي چې لار ورکې کړ نو همدوی زیان کاران دي."},{"id":179,"translation":"مونږ د جهنم لپاره ډیر پیریان او انسانان پیدا کړي دي. هغوی زړونه لري خو د پوهې کار ترې نه اخلي سترګې يي شته خو حق پرې نه ویني او غوږونه يې شته خو حق ورباندې نه اوري. د څارویو په شان بلکې د هغوی نه هم ډیر لار ورکي دي. ځکه له هر څه نه بې پروا او ناخبره دي."},{"id":180,"translation":"او الله پاک د غوره نومونو څښن دی په هغو سره یې یاد کړئ او د هغو خلکو څه پروا مه ساتئ چې د الله په نومونو کې کوږوالی کوي. ډير ژر به هغوی ته خپلو کړنو جزاء ورکړل شي."},{"id":181,"translation":"او زمونږ په پیدایښت کې داسې امت هم شته چې د حق په لور ښوونه کوي[۱۱] او تل د حق په تله پریکړې کوي.","footnotes":"[۱۱] مفسرین وايي چې مراد ترې محمدي امت دی( ابن جریر الطبری)."},{"id":182,"translation":"او کومو کسانو چې زمونږ ایتونه درواغ ګڼلي مونږ به يي پوړۍ په پوړۍ داسې ونیسو چې هغوی به پوه هم نه شي."},{"id":183,"translation":"اوس هغوی ته وخت ورکوم. زما تدبیر خورا پیاوړې دی."},{"id":184,"translation":"ایا هغوی غور نه دی کړی چې ورغلی استازی لیونی نه بلکې ښکاره ډاروونکی دی؟"},{"id":185,"translation":"ایا هغوی د اسمانو او ځمکې واکمنئ، د الله جلاجلاله پیدا کونې او دې خبرې ته چې کیدای شي د مرګ وخت يي نژدې شوی وي په غور نه دي ځیر شوي؟ ښه نو له دی خبرې پرته بل څه شته چې دوی پرې ایمان راوړي؟."},{"id":186,"translation":"الله چې څوک بې لارې کړ بیا يي هیڅوک لارې ته نه شي سمولی. او الله يي هم پریږدي چې په سرغړونه کې لالهانده ګرځي."},{"id":187,"translation":"ای محمده! هغوی له تا نه پوښتنه کوي چې قیامت به کله پیښیږي؟ ووایه د قیامت علم یوازې زما له رب سره دی او بس. په خپل وخت کې به يي هغه راښکاره کړي. د قیامت نامعلومې په اسمانو او ځمکې درنه ده. تاسو ته به ناببره راشي. هغوی تا داسې پوښتي لکه چې تا د قیامت په هکله ډيره څیړنه کړي وي. ای محمده! ورته ووایه د قیامت علم یوازې له الله سره دی خو ډیر خلک نه پوهیږي."},{"id":188,"translation":"ای محمده! ووایه چې زه د ځان لپاره د ګټې او تاوان واک نه لرم همغه څه راپیښیږي چې الله يې وغواړي. که زه په غیبو پوهیدای نو ډیرې ګټي به مې راټولې کړې او تاوان به هیڅکله نه و رارسیدلی. زه یو ډاروونکی او زیری ورکوونکی د هغه قوم یم چې خبره مني."},{"id":189,"translation":"الله پاک هغه ذات دی چې تاسې يي له یوه ساه کښ څخه پیدا کړي يي[۱۲] او د هغه ښځه يي هم له همغه نه پیدا کړی ده تر څو چې ورسره ارام شي. نو کله چې نارینه خپلې ښځې ته ورنژدې او هغې داسې کوچنې باور واخیست چې ښکته او پورته ورسره تلای شوه نو چې بار يي دروند شو خاوند او ښځې دواړو له خپل رب څخه غوښتنه وکړه چې ای الله! که مونږ ته دې روغ رمټ بچی راکړ نو مونږ به هرو، مرو له شکر کوونکو نه وو.","footnotes":"[۱۲] ډيرو مفسرینو ددی ایت مقداق ادم او حواء ښوولې مونږ د حسن بصری صاحب ترجمه چې انسان يي عام ښوولې غوره کړي ده، ابن جریر الطبری ۶/۱۷۶ او همدا ترجمه شیخ الهند او مولانا مودودی هم خوښه کړې ده."},{"id":190,"translation":"خو چې الله پاک هغوی ته روغ رمټ بچی ورکړ د الله په دې ورکړه کې يي نور هم برخه من کړل. الله پاک له هغو شرکي کړنو نه ډیر پورته دی چې هغوی يې کوي."},{"id":191,"translation":"ایا داسې څه له الله سره شریکان ګڼي چي: هیڅ شی پیدا کولی نه، بلکې په خپله هم مخلوق دي؟"},{"id":192,"translation":"دا معبودان نه د عبادت کوونکو او نه له خپلو ځانونو سره لاس کولای شي."},{"id":193,"translation":"که تاسي يي د سمې لارې په لور وبلئ نو په تاسې پسې نه راځې. برابره خبره ده چې رابلئ يي او که ترې چپ او بې پروا پاتې کیږئ."},{"id":194,"translation":"دا خبره ډاګیزه ده چې کوم څه تاسې پرته له الله نه بلئ هغوی ستاسې په شان د بل په واک کي دي نو که تاسې رښتینې یاست( چې هغوی هم خدایان دي) نوراو یې بلئ، چې ستاسې دعاء ګاني قبولې کړي."},{"id":195,"translation":"ایا ستاسې باطل معبودان داسي پښې لري چي پرې ولاړ شي یا يي لاسونه شته چې څه پرې ونیسي؟ سترګي يي شته چې لیدل پرې وکړي؟ او ایا غوږونه لري چې اوریدل پرې وکړي؟ ای محمده! ووایه خپل خدایان مو راوبلئ او څه مو چې په وس پوره وي په ګډه يي زما پر خلاف وکړئ او نور راته حوصله مه کوئ."},{"id":196,"translation":"زما ساتونکی هغه الله دی چې قران يي نازل کړی. او هغه د ټولو نیکو کارانو ساتنه کوي[۱۳].","footnotes":"[۱۳] کافرانو رسول الله ته وویل زمونږ خدایانو ته بد مه وایه که نه په بده به درورسیږي نو الله پاک دا ایت نازل کړ.( ابن جریر الطبری)."},{"id":197,"translation":"او هغه خدایان چې تاسې يې پرته له الله نه بلئ هغوی نه له تاسې سره لاس کولای شي او نه له خپلو ځانو سره."},{"id":198,"translation":"او که ته يي سمې لارې په لور[۱۴] وبلې نو اوري يي نه. ته اټکل کوی چې درته ګوري، [۱۵] خو هیڅ نه ویني.","footnotes":"[۱۴] دا معبودان هرمره ناتوانه دي چې د نورو هدایت لاڅه چې د خپل ځان لپاره هم د هدایت په لار نه شي تلای.\n[۱۵]هغوی بتانو ته سترګې جوړې کړې وي سړی ګمان کوي چې بت ګوري."},{"id":199,"translation":"ای محمده! د نرمۍ لار خپله اود نیکیو په لور بلنه کوه. او له ناپوهانو سره مه نښله."},{"id":200,"translation":"او که د شیطان له لورې کومه وسوسه درته راوړاندې شوه. نو له الله پاک نه پرې پناه وغواړه. هغه ښه اوریدونکی او په هر څه پوه دی."},{"id":201,"translation":"او چې پرهیزګارانو ته کله هم د شیطان له لورې کومه وسوسه پیښه شي. نو هغوی ډیر ژر پند اخلي او په اسانۍ سره د حق لار ویني."},{"id":202,"translation":"او شیطانان خپل کافر وروڼه په ځان پسې راکاږي. او په بې لارې کولو کې يي هیڅ ډول سستي نه کوي."},{"id":203,"translation":"ای محمده کله چې ته کافرانو ته د هغوی غوښتلې معجزه رانه وړی نو وايي چې ولې دې د ځان لپاره یوه معجزه نه ده غوره کړې؟ ووایه چې زه د همغه څه پسې روان یم چې د خپل رب له لورې راته وحې شي. او دا قران ستاسې د رب له لورې خبرې منونکي قوم ته تر ټولو غوره دلیل، ښوونه او رحمت دی."},{"id":204,"translation":"او چې کله قران لوستل شي نو ورته غوږ او چپ شئ ښايي چې پر تاسې رحم وشې."},{"id":205,"translation":"او خپل رب تل په خپل زړه کې د ډار او ویرې په لهجه له چیغو پرته ورو، ورو، سهار او ماښام یادوه او له غافلانو نه باید نه وې."},{"id":206,"translation":"هغه ملایکي چې ستا د رب لښکر دي د هغه له عبادت څخه هیڅ ډول لويي نه کوي. تل يي په پاکۍ یادوی او خاص د هغه لپاره په سجده وي."}]},{"id":8,"verses":[{"id":1,"translation":"ای محمده! له تا څخه د غنیمتونو په هکله پوښتنه کوي ووایه چې غنیمتونه د الله او دهغه د رسول دي نو باید چې له الله نه و ډار شئ خپلې داخلي اړیکي مو سره روغې او د الله او د هغه د رسول مننه وکړئ که تاسې مومنان یاست."},{"id":2,"translation":"رښتیني مؤمنان هغه دي چې د الله په یادولو سره یې زړونه لړزیږي او چې د الله پاک ایتونه پرې تلاوت شي نو ایمان یې پیاوړی او په خپل رب باندې توکل کوي."},{"id":3,"translation":"او همغه کسان دي چې لمونځ بشپړ دروي او د هغه مال څه برخه چې مونږ ور روزي کړی دی د الله په لیار کې مصرفوي."},{"id":4,"translation":"همدا پاخه مؤمنان دي همدوی ته د رب په وړاندې لوړې مرتبې،بښنه او غوره عزتمنه روزي ده."},{"id":5,"translation":"(د غنیمتونو د ویش پریکړه په حق ولاړه ده)لکه چې ستا رب ته په حقه له خپل کورنه وویستلې سره له دې چې د مؤمنانو یوه ډله ناخوښه وه."},{"id":6,"translation":"هغوی له تاسره د حق په هکله داسې جګړه کوي ته به وايي چې د هغه مرګ په لور کش کول کیږي چې په سترګو یې ویني."},{"id":7,"translation":"او هغه وخت رایاد کړه چې الله پاک له تاسې سره وعده کوله چې له دوه ډلو نه به[۱۶]یوه ضرور ستاسې په لاس کې پریوزي تاسې خوښوله چې کمزورې ډله په لاس درشي خو الله پاک اراده کړي چې د خپلو لارښوونو په رڼا کې حق د حق په توګه څرګند او د کافرانو بنسټ تس نس کړي.","footnotes":"[۱۶] ـ یوه د ابو سفیان تجارتي قافله وه او لاس ته راوړل یې اسان وو دویمه د قریشو هغه ډله وه چې له مکي نه د ابوسفیان د ملاتړ لپاره راوتلې وه(ابن جریر الطبری)"},{"id":8,"translation":"تر څو چې حق د حق په توګه ښکاره او باطل له مینځه ولاړ شي که څه هم د مجرمانو خوښه نه وي."},{"id":9,"translation":"او هغه یاد کړه چې تاسې خپل رب ته د کومک چیغې وهلې هغه ستاسې غوښتنه ومنله چې: زه په زرو ملائکو په پرله پسې درلیږلو سره ستاسې ملاتړ کوم."},{"id":10,"translation":"ددې کومک لیږل یوازې یو زیری او ستاسې د زړونو ډاډمن کول وو که نه مرسته او کومک یوازې د الله له لورې دی په یقیني توګه چې الله پاک برلاسۍ او د حکمت څښتن دی."},{"id":11,"translation":"او هغه یاد کړئ چې الله پاک تاسې له خپلې لورې د ډاډ او سکون په پرماښۍ[۱۷]کې پوښلئ او پر تاسې یې له اسمان نه اوبه راښکته کولې تر څو پرې تاسې پاک او د شیطان وسوسه در څخه لرې کړي او تر څو زړونه مو پیاوړي او قدمونه مو کلک کړي.","footnotes":"[۱۷] ـ که څه هم د بدر شپه د لومړني جنګ شپه وه او په داسې شپه جنګیالي ته خوب ورتلل څه اسان کار نه دی خو حضرت علي رضي الله عنه وايي زمونږ د لښکر ټول مجاهدین ویده شول یوازې رسول الله صلی الله علیه وسلم ؤ چې ګرده شپه ویښ ؤ او دعا یې کوله.(ابن جریر الطبری ۶/۲۵۸)"},{"id":12,"translation":"هغه یاد کړه چې ستا رب ملایکو ته وحې کوله چې زه له تاسې سره یم د مؤمنانو قدمونه کلک کړئ ډیر ژر به زه د کافرانو په زړونو کې ډار واچوم نو تاسې کافران په څټونو او بند په بند ووهئ."},{"id":13,"translation":"دا ځکه چې دې خلکو د الله او د هغه د رسول مخالفت کړی دی،او څوک چې دالله او د هغه د رسول مخالفت کوي نو باید پوه شي چې د الله عذاب ډیر سخت دی."},{"id":14,"translation":"هو! همدا ستاسې عذاب دی ویي څکئ او د کافرانو لپاره د اور عذاب دی."},{"id":15,"translation":"ای مؤمنانو! کله چې د کافرانو سره د یو لښکر په بڼه مخامخ شوئ. نو له هغوس نه تیښته مه کوئ."},{"id":16,"translation":"او هر څوک چې په داسې ورځ تیښته وکړي پرته له دی چې د جنګ تاکتیک یې غوښتنه کوي او یاله یوی بلې جنګیالۍ ډلې سره یوځای شي. نو په تحقیق چې د الله غضب یې په برخه او جهنم یې د ورتګ ځای دی او هغه د ورتګ لپاره یې ډیر بد ځای دی."},{"id":17,"translation":"تاسې هغوی ونه وژل بلکې الله ووژل او تاندي ویشتلي کله چې تا ویشتنه کوله بلکې الله پاک وویشتل تر څو الله پاک مؤمنان په ازمووینه کې ښه بریمن کړي بې شکه چې الله پاک ښه اوریدونکی او په هر څه پوه دی."},{"id":18,"translation":"دا ستاسې برخه وه او الله پاک د کافرانو د پټو پروګرامونو کمزوری کوونکی دی."},{"id":19,"translation":"ای کافرانو! تاسې د پریکړې غوښتنه کوئ[۱۸]نو داده اخرنی پریکړه درغله که له دښمنۍ نه لاس واخلئ نو دا مو په ګټه ده او که بیرته خپلې لیارې ته وکرځئ[۱۹]نو مونږ به هم خپل عذاب بیا در باندې راولو او ډیروالی مو هیځکله ګټه درته نشي رسولی ځکه چې الله پاک د مؤمنانو مل دی.","footnotes":"[۱۸] د بدر له جګړې نه وړاندې ابوجهل سوال کړی و چې:خدایه په مونږ کې چې هره ډله حقه وي بری ورپه برخه کړي.(ابن جریر الطبری)\n[۱۹] کفر او د پیغمبر دښمنۍ ته"},{"id":20,"translation":"ای مؤمنانو! د الله او د هغه د رسول مننه وکړئ او وروسته له دې چې حکم یې واورئ مخ ترې مه اړوئ."},{"id":21,"translation":"او د هغه چا په څیرمه کیږئ چې په خوله یې ویلي مونږ واوریده خو د حقیقت له مخې یې نه اوري."},{"id":22,"translation":"د الله په وړاندې تر ټولو بدترین ساکښ هغه کاڼه او ګونګیان دي چې له عقل څخه کار نه اخلي."},{"id":23,"translation":"او که الله په دوی کې د خبرې منلو صلاحیت لیدای نو خاماخا به یې ور اورولې وه او که اوس یې(چې د خبرې اوریدلو ته تیارندي)ورواوروي نو مخ به ترې واړوي ځکه چې هغوی له حق نه مخ اړوونکي دي."},{"id":24,"translation":"ای مؤمنانو! د الله او د رسول بلنه په ورین تندي ومنئ کله مو چې د هغه څه په لور بلي چې تاسې ته رښتینې ژوند دربښي او پوه شئ چې الله پاک د بنده او د هغه د زړه ترمینځ پرده کیږي او تاسې به خاماخا هغه ته راټول کړای شئ."},{"id":25,"translation":"او له هغه مصیبت او عذاب نه ځانونه وژغورئ چې یوازې تیري کوونکو ته به مونه رسیږي او پوه شئ چې د الله عذاب خورا سخت دی."},{"id":26,"translation":"او هغه وخت را یاد کړئ چې تاسې د ځمکې د مخ ډیر لږ او بې وسې کړی شوي خلک واست ډاریدئ چې خلک به مو په اسانۍ سره له مینځه یوسې نو الله پاک ځای درکړ او په خپل کومک سره یې ستاسې ملاتړ وکړ او پاکه روزي یې درکړه نو تاسې ته ښايي چې شکر یې وکړئ."},{"id":27,"translation":"ای مؤمنانو! په رڼو سترګو له الله او رسول او هغو کارونو کې چې پر تاسو باور وشي ټګي مه کوئ."},{"id":28,"translation":"او پوه شئ چې مالونه او اولادونه مو ازمیښت دي او باید باور وکړئ چې د الله اجر ډیر لوی دی."},{"id":29,"translation":"ای مؤمنانو! کله له الله نه وډارشواست نو هغه به د غوڅ دریڅ نیولو صلاحیت درکړي. ګناهونه به مو ورژوي اوبښنه به درته وکړي د الله پاک مهربانې او فضل ډير لوی دی."},{"id":30,"translation":"او هغه وخت را په زړه کړه چې کافرانو پټې هلې ځلې کولې چې تا بندي کړي یادې ووژنې او یا دې له وطن نه وشړي دوی شوم پروګرامونه جوړول او الله یې هم ځواب ورکاو او الله له هر چا نه ښه تدبیر کوونکی دی."},{"id":31,"translation":"او کله چې پر هغوی زمونږ ایتونه تلاوت کړای شي نو وايي چې مونږ واوریدل که مونږ وغواړو نو دا وړ خبرې مونږ هم کولای شو ځکه چې دا د پخوانیو خلکو له کیسو څخه پرته بل څه نه دي."},{"id":32,"translation":"او هغه وخت را په زړه کړه چې کافرانو به ویل ای الله! که محمد په حقه ستا له لورې راغلې وي نو پر مونږ د ډبرو باران وکړه او یا را باندې یو دردناک عذاب راښکته کړه."},{"id":33,"translation":"ای محمده! تر څو چې ته یې په منځ کې یې الله یې نه په عذابوي او تر څو چې بښنه غواړي الله به یې په عذاب نه کړي."},{"id":34,"translation":"اوس به ولې الله پاک هغوی په عذاب نه اخته کوي چې خلک له مسجد الحرام نه منع کوي؟ سره له دې چې هغوی یې واکداران نه دي[۲۱]ځکه رښتیني واکمن یې یوازې پرهیزګاران دی او بس خو د دوی زیات خلک په خبره نه پوهیږي.","footnotes":"[۲۱] ـ ځینو مفسرینو د(اولیاء)معنې په (دوستانو د الله)سره کړی ده.(ابن جریر الطبری)"},{"id":35,"translation":"په بیت الله کې د هغوی لمونځ یوازې شپیلي وهل او لاسونه پړکول وو،نو دادی د خپل کفر له کبله زمونږ د عذاب خوند در واخلئ."},{"id":36,"translation":"کوم کسان چې کافران دي هغوی خپل مالونه د الله له لیارې څخه د منع کولو لپاره مصرفوي نور به هم مصرف کړي خو اخرنۍ نتیجه به یوازې پښیمانتیا او بالاخربه له ماتې سره مخ وي او کافران به جهنم ته ورټول کړای شي."},{"id":37,"translation":"تر څو الله ناپاک خلک له پاکو څخه جلا او ناپاک سره ټول یو د بل دپاسه یو ځای او په جهنم کې یې ور واچوي هو! همدا خلک زیانمن دي."},{"id":38,"translation":"ای محمده! کافرانو ته ووایه که دوی کفر پریږدي نو تیر به یې ورته وبښل شي او که بیرته په پخوانۍ لیار ولاړل نو د د اور پخوانیو خلکو په هکله د الله نظام ښکاره او په ډاګه تیر شوی دی."},{"id":39,"translation":"ای مؤمنانو! تر هغو له دغو کافرانو سره وجنګیږئ چې فتنه او فساد له مینځه ولاړ او دین یوازې د یو الله واکمن شي که هغوی په رښتیا له ورانو کارونو لاس واخلي نو الله یې کړنې ویني."},{"id":40,"translation":"او که مخ یې واړولو نو ای مؤمنانو! پوه شئ چې الله پاک ستاسې بادار او ساتونکی دی هغه رښتینی بادار او غوره ملاتړ دی."},{"id":41,"translation":"ای مسلمانانو! پوه شئ چې څه مو غنیمت کړل نو پنځمه برخه یې د الله رسول ،د رسول د خپلوانو ،یتیمانو،مسکینانو او مسافرو حق دی که تاسې په الله او هغه څه ایمان راوړی وي چې مونږ پر خپل غلام د پریکړې په ورځ چې دواړه ډلې سره مخ په مخ شوې نازل کړی دی او باور ولرئ چې الله پاک په هر څه توانا دی."},{"id":42,"translation":"هغه وخت درپه زړه کوئ چې تاسې د وادی په هغه څنډه کې واست چې مدینې ته نژدې ده او کافران یې په هغه څنډه کې وو چې له مدینې نه لرې او قافله له تاسې نه خورا ښکته وه[۱]که تاسې له پخوانه د مخامخ کیدلو تړون سره کړی وای نو هرومرو به مو په وعده کې ښکته پورته کړی وای(خو الله پاک تاسې سره مخ په مخ کړئ)تر څو هغه څه وشي چې الله یې فیصله کړې وه او تر څو هلاکیدونکي له ښکاره دلیل سره هلاک او هغه څوک ژوندي پاتې شي چې په ښکاره دلیل ژوندي دي او بې شکه الله ښه اوریدونکی او پوه دی.","footnotes":"[۱] د ساحل په برخه کې."},{"id":43,"translation":"او هغه وخت را په زړه کړه چې الله تاته کافران په خوب کې[۲]لږ درښوول او که چیرې یې ډیر درښوولې وای نو تاسې به بې زړه شوي او همت به مو له لاسه ورکړی او د جنګ په هکله به مو یو له بل نا ندرۍ وهلې وای،خو الله پاک تاسې وژغورلئ بي شکه چې هغه ته د زړونو پټ اسرار ډیر ښه معلوم دي.","footnotes":"[۲] ـ في منامک دوه پمه معنا شوې چې هغه ځای چې ته پرې خوب کوي یعنې په سترګو کې(ابن جریر الطبری)"},{"id":44,"translation":"او هغه وخت هم در په زړه کړئ چې الله تاسې ته کافران د نښتې په وخت کې لږ در ښکاره کړل. او هم یې تاسې هغوی ته لږ وبریښولۍ تر څو هغه څه وشي چې الله یې د کړنې پریکړه کړې وه او په پای کې ټولې چارې الله ته ورګرځي."},{"id":45,"translation":"ای مؤمنانو! کله چې د دښمن له کومې ډلې سره مخ شوئ نو پښې مو کلکې کړئ او الله ډير یادوئ ښایي چې بری مو په برخه شي."},{"id":46,"translation":"د الله او د هغه د رسول مننه وکړئ او په خپلو مینځونو کې شخړه مه کوئ که نه نو د کمزوری به درته مخه او د بدبه به مو له مینځه ولاړه شي صبر وکړئ بې شکه چې الله له صبر کوونکو سره دی."},{"id":47,"translation":"د هغو خلکو په شان مه کیږئ چې دو ویاړنې او خلکو ته د ځان ښوولو لپاره له کورونو وتلي وو. د الله له لیارې نه خلک منع کوي او الله د هغوی پر ټولو کړنو محیط دی."},{"id":48,"translation":"او هغه وخت در په زړه کړه چې شیطان د هغوی کړنې ښایسته او ورته یې وویل نن په تاسو څوک نه شي برلاسی کیدای ځکه چې زه مو ملاتړ یم خو کله چې د اسلام او کفر دواړه ډلې سره مخ په مخ شوې نو مخ په څټ ترې په منډه شو او ویي ویل زه ستاسې له ملتیا بې زاره یم ځکه چې زه هغه څه وینم چې تاسې یې نه وینئ زه له الله نه ډاریږم او د الله عذاب خورا سخت دی."},{"id":49,"translation":"هغه وخت درپه زړه کړه چې منافقانو او ټولو هغو خلکو چې زړونه یې په ناروغۍ اخته وو ویلې چې دا خلک خپل دین لیونیان کړي دي په داسې حال کې چې څوک پر الله توکل وکړي نو دا خبره پخه ده چې الله پاک په هر څه برلاسۍ او د حکمت څښتن دی."},{"id":50,"translation":"خورا په تعجب به شې که ته هغه صحنه ووینې چې پرښتې د کافرانو روحونه په داسې حال کې اخلې چې په مخونو او څټونو ګوزارونه ورکوي. او ورته وايي چې سوزوونکی عذاب وڅکئ."},{"id":51,"translation":"دا ستاسې د پخوانیو کړنو بدل دی که نه! نو الله په خپلو بنده ګانو تیری نه کوي."},{"id":52,"translation":"دا خلک فرعون او د هغه پخوانیو ملګرو ته ورته دي چې د الله په ایتونو کافر شوي وو الله په خپلو ګناهونو ونیول د الله عذاب خورا قوي او پیاوړی دی."},{"id":53,"translation":"ځکه چې د الله نظام دی چې پر چا لورینه وکړي تر هغو یې بیرته ترې نه اخلي تر څو هغه قوم خپله کړنلاره او کړنچاره بدله نه کړي بې شکه الله هر څه اوري او په هر څه پوه دی."},{"id":54,"translation":"له دوی سره د فرعون،د هغه د ملګرو،او د هغو پخوانیو کسانو په څیر کړنه وشوه چې د خپل رب ایتونه یې درواغ ګڼلي وو نو مونږ د ګناهونو له کبله هلاک او دفرعون ملګري مو په اوبو کې ډوب کړل هغوی ټول ظالمان وو."},{"id":55,"translation":"د الله په وړاندې د ځمکې په مخ تر ټولو بد خوځیدونکي هغه دي چې کفر یې خپل کړی او ایمان نه راوړي."},{"id":56,"translation":"او هغه کسان چې تا ورسره تړون کړی خو هغوی یې هر ځل ماتوي او له الله څخه نه ویریږي."},{"id":57,"translation":"نو که دا وړ خلک په جنګ کې په لاس درغلل نو داسې جزاء ورکړه چې تر شا ولاړ ځواکونه یې وډاریږي او کیدای شي چې هغوی پند واخلي."},{"id":58,"translation":"او که د کوم قوم د تړون ماتولو له خیانت نه ډاریدلې نو پر ښکاره یې تړون ور مات کړه ځکه چې الله پاک خیانت نه خوښوي."},{"id":59,"translation":"او کافران دي ګنان نه کوي چې ګنې دوی وړاندې شوي او له عذاب نه به خلاص شي ځکه چې هغوی مونږ بې وسې کولای نشي."},{"id":60,"translation":"او تاسې تر خپلې بشپړې وسې ډير زیات توان او زین کړي اسونه د کافرانو د مقابلې لپاره تیار کړئ تر څو پرې د الله دښمنان،خپل دښمنان او نور هغه دښمنان وډاروئ چې تاسو یې لانه پیژنئ بلکې الله یې ښه پيژني او څه مو چې د الله په لیار کې مصرف کړل نو بدل به یې پوره درکړای شي او پر تاسې به هیڅ تیری نه کیږي."},{"id":61,"translation":"او که کافرانو د روغې جوړې په لور سترګې واړه ولې نو ته یې هم ومنه او پر الله توکل او ویسا وکړه بې شکه چې هغه هر څه اوري او په هر څه ښه پوه دی."},{"id":62,"translation":"او که کافران اراده وکړي چې له تاسې سره ټګي وکړي نو الله دې بس دی الله همغه ذات دی چې وړاندې یې هم په خپل کومک او په مسلمانانو ستا ملاتړ وکړ."},{"id":63,"translation":"او د مسلمانانو زړونه یې یو له بل سره ولګول که تا د ځمکې د مخ هر څه مصرف کړي وای هم د هغوی د زړونو په مینځ کې دې خپل مینځې مینه نه شوه پیدا کولای خو الله د هغوی په مینځ کې یووالی راوست بې شکه چې هغه پر هر څه برلاسی او د بشپړ حکمت څښتن دی."},{"id":64,"translation":"ای پيغمبره! تا او ستا مؤمنو منونکو ته الله بس دی."},{"id":65,"translation":"ای پیغمبره! مؤمنان جنګ ته وهڅوه که ستاسې شل صبر کوونکي وي نو پر دوه سوو به برلاسي شي ځکه چې کافران ناپوهه قوم دی."},{"id":66,"translation":"اوس الله پر تاسې اسانتیا راوستله او معلومه یې کړه چې په تاسې کې سستي او ناتواني ده نو که ستاسې سل ګونې صبر کوونکي ډله وه نو باید پر دوه سوو برلاسې او که زروو نو باید د الله په حکم پر دوه زرو برلاسي شي الله له صبر کوونکو سره دی."},{"id":67,"translation":"له هیڅ پیغمبر سره نه ښايي چې بندیان ونیسي تر څو په ځمکه کې پر دښمنانو برلاسی شوی نه وي ایا تاسې دنیوي ګټي غواړئ؟ الله پاک درته د اخرت ښیګڼه خوښوي او الله پاک په هر څه برلاسی او د حکمت څښتن دی."},{"id":68,"translation":"که د الله پاک پریکړه له پخوانه نه وای شوي نو تاسې ته به هرو مرو د هغه څه په بدل کې چې تاسې اخیستی لوی عذاب در رسیدلی و."},{"id":69,"translation":"نو اوس مو چې څه په غنیمت کړي خورا په ډاډه زړه یې حلال او پاک وخورئ له الله وډارشئ بې شکه چې الله پاک ښه بښونکی خورا مهربان دی."},{"id":70,"translation":"ای پیغمبره! هغو بندیانو ته چې ستاسې په لاسونو کې دي ووایه چې [۳]که الله ته ستاسې په زړونو کې څه نیکي ور معلومه شي نو تاسې ته به له هغه مال نه ډیر در کړي چې در څخه اخیستل شوی دی او بښنه به در ته وکړي الله پاک بښونکي ښه مهربان دی.","footnotes":"[۳] ـ حضرت عباس صاحب وايي دا ایت زما په هکله نازل شوی دی چې زه د بدر په غزا کې له مسلمانانو سره بندي شوم(ابن جریر الطبری)"},{"id":71,"translation":"او که له تاسره د ټګۍ هڅه وکړي نو له دې وړاندې یې هم له الله سره خیانت کړی ؤ خو الله پاک پرې تاسې برلاسي کړئ او الله پر هر څه پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":72,"translation":"بي له شکه چې کومو خلکو ایمان راوړی،هجرت یې کړی،په مالونو او سرونو سره یې د الله په لیار کې جهاد کړی او کومو کسانو چې هجرت کوونکو ته پناه ورکړې او د هغوی ملاتړ یې کړی نو همدغه خلک یو د بل رښتیني دوستان دي او کومو کسانو چې ایمان راوړی خو هجرت یې لا ندی کړی نو ستاسې او هغوی تر مینځ هیڅ دوستي نشته تر څو چې هغوی د الله په لیار کې هجرت وکړي،خو که همدا خلک د دین په هکله له تاسې نه ملاتړ وغواړي نو پر تاسې یې ملاتړ لازم دی خو په دې شرط چې دداسې قوم پر خلاف نه وي چې له هغوی سره ستاسې تړون او تعهدات وي او الله پاک ستاسې کړنې ډیرې ښې ویني."},{"id":73,"translation":"او کافران ټول یو د بل دوستان دي که تاسې داسې ونه کړل نو په ځمکه کې به خورا لوی فساد راپورته شي."},{"id":74,"translation":"او کومو کسانو چې ایمان راوړی او د الله په لیار کې یې هجرت او جهاد کړی او کومو کسانو چې مهاجرینو ته پناه ورکړې او د هغوی ملاتړ یي کړی نو همدغه رښتیني مؤمنان دي د دوی لپاره بښنه او عزتمنه روزي ده."},{"id":75,"translation":"او کومو کسانو چې وروسته ایمان راوړی او بیایي له تاسې سره هجرت او جهاد کړی نو هغوی هم ستاسې ډله ده د الله د کتاب له مخې خپلوان یو پر بل زیات حقوق لري بې شکه چې الله پاک پر هر څه ښه پوه دی."}]},{"id":9,"verses":[{"id":1,"translation":"د الله او د هغه د رسول له لورې د برائت اعلان دی هغو مشرکانو ته چې تاسو ورسره تړون کړی دی."},{"id":2,"translation":"نو ای مشرکانو! یوازې څلور میاشتې[۴]په ځمکه کې ښکته او پورته په ازادۍ وګرځئ او پوه شئ چې تاسې الله پاک نه شئ بې وسه کولی او الله پاک د کافرانو رسوا کوونکو دی.","footnotes":"[۴] ـ څلور میاشتې د هغو مشرکانو لپاره مهلت ؤ چې د ټاکلې مودې پورې ورسره تړون او له تړون نه یې همغومره وخت پاتې و یا یې ډیر او یایې لږ وخت پاتې ؤ خو تړون یې مات کړی ؤ.(ابن جریر الطبری)"},{"id":3,"translation":"د الله او د هغه د رسول له لورې نن د حج په ورځ [۵] ټولو خلکو ته اعلان دی چې :الله او د هغه رسول له مشرکانو نه بیزاره دي نو که تاسې توبه وښکله نو دا درته ډیره غوره ده او که له توبې نه مو مخ واړؤ نو پوه شئ چې الله نه شئ بې وسه کولی. او ای پیغمبره! کافرانو ته د دردناک عذاب خبر ورکړه.","footnotes":"[۵] ـ په عربې اصطلاح کې حج اکبر،حج او حج اصغر عمرې ته وایې(ابن جریر الطبری)"},{"id":4,"translation":"خو پرته له هغو مشرکانو چې تاسې ورسره تړون کړی او څه نیمګړتیا مو لا ترې نه ده لیدلي. او نه یې ستاسې پر ضد له چا سره ملاتړ کړی دی نو له هغوی سره مو تړون تر ټاکلې نیټي پورې بشپړ کړئ بې شکه چې الله پاک پرهیزګاران خوښوي."},{"id":5,"translation":"او چې حرامې میاشتې ووتلې نو هر چیرې مو چې مشرکان مینده کړل ویې وژنئ[۶]ویې نیسئ بندي او ایسار یې کړئ او په هر ځای کې یې څارئ نو که توبه یې وکړه لمونځ یې ودراو او زکات یې ورکړ نو لیار یې خوشې کړئ بې شکه چې الله پاک بښونکی خورا مهربان دی.","footnotes":"[۶] دا حکم د هغو مشرکانو په هکله ؤ چې تړون ورسره نه ؤ شوی او دلته له حرامو میاشتو نه هدف د ذوالحجې او محرم میاشتې وي(ابن جریر الطبری)"},{"id":6,"translation":"او که کوم یوه مشرک د الله د کلام د اوریدلو په هیله له تانه امن وغوښتلو نو امن ورکړه تر څو د الله کلام واوري بیا یي ډاډمن ځای ته ورسوه ځکه چې دوی ناپوهه قوم دی."},{"id":7,"translation":"څرنګه کیدای شي چې د الله او د هغه د رسول له لورې دې له دغو مشرکانو سره وعده او تړون وي؟ پرته له هغو کسانو چې تاسې ورسره په مسجد الحرام کې تړون کړی نو تر څو چې هغوی له تاسې سره روغ چلیږي نو تاسې هم روغه معامله ورسره کوئ خکه چې الله پاک متقیان خوښوي."},{"id":8,"translation":"او څرنګه به د هغوی له پاره کومه وعده وي؟په داسې حال کې که هغوی پر تاسې برلاسي شي نو بیا د هیڅ ډول خپلوۍ،قسم،الله پاک او کوم تړون خیال نه ساتي په خولو خو تاسې خوشحالوي مګر زړونه یې انکار کوي او زیات یې فاسقان دي."},{"id":9,"translation":"هغوی د الله د ایتونو په بدل کې ډیره لږه ګټه خپله کړه او د الله له لیارې نه یې خلک منع کړل بې شکه چې هغوی ډیر بد کارونه کوي."},{"id":10,"translation":"د یو مؤمن په هکله هغوی ته د کومې خپلوۍ،قسم،الله او نه د کوم تړون خیال ساتي او همدغه خلک تیری کوونکي دي."},{"id":11,"translation":"نو بیا هم که توبه وباسي لمونځ وکړي او زکات ورکړي نو ستاسې دیني ورونه دي. مونږ خپل ایتونه پوهیدونکي قوم ته ښه بیانوو."},{"id":12,"translation":"او که له تړون وروسته پر خپلو قسمونو ور وختل او ستاسې په دین یې عیبونه ولګول نو د کفر له مشرانو سره وجنګیږئ ځکه چې قسمونه او تړونونه د هغوی په وړاندې هیڅ ارزښت نه لري کیدای شي چې په دې توګه لاس واخلي."},{"id":13,"translation":"له هغه قوم سره ولې نه جنګیږئ؟چې پر خپلو قسمونو ورختلي د رسول د ویستلو هڅه یې لا پخوا کړې او اوس هم لومړی والی هغوی کړی ایا تاسې ترې ډاریږئ؟نو که تاسې رښتینې مؤمنان یاست الله پاک ددې وړ دی چې باید تر هر چا ترې ډیر وډارشئ."},{"id":14,"translation":"ای مؤمنانو! له هغوی سره وجنګیږئ چې الله پاک یې ستاسې په لاسونو وربړوي رسوا یې کړي. تاسې پرې برلاسي او دمؤمنانو زړونه پرې یخ کړي."},{"id":15,"translation":"او د مؤمنانو د زړونو تاو پرې وباسي،او الله پاک به د هغه چا توبه ومني چې خوښه یې ورته وشي او الله په هر څه پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":16,"translation":"ایا تاسې ګمان کوئ چې په همدې توګه به پریښوول شئ؟ په داسې حال کې چې الله پاک به ستاسې هغه خلک نه وي په ډاګه کړي چې جهاد یې کړی او پرته له الله او د هغه د رسول او له مؤمنانو یې بل پټ دوست نه دی نیولی. او الله پاک ستاسې له کړنو نه ښه خبر دی."},{"id":17,"translation":"دا د مشرکانو کارندی چې د الله جوماتونه اباد او جوړ کړي سره له دې چې خپل ځانونه کافران هم ګڼي. ځکه چې ټولې کړنې یې بابیزه او تل تر تله به په اور کې وي."},{"id":18,"translation":"د الله د جوماتونو جوړول او ابادول یوازې د هغه چا کار دی چې په الله او قیامت یې ایمان راوړی لمونځ یې پر ځای کړی زکات یې ورکړی او پرته له الله له بل هیچا څخه نه ړي ډار شوی نو هیله ده چې همدغه خلک له لیار میندونکو څخه وي."},{"id":19,"translation":"ایا تاسې د حاجیانو خړوبه ول او د مسجد حرام جوړول او پالل د هغه چا سره یو انډول ګڼئ چې په الله او قیامت یې ایمان راوړی او د الله په لیار کې یې جهاد کړی وي؟ د الله په وړاندې هیڅکله سره برابر نه دي او الله پاک ظالم قوم ته لیار نه ښایي."},{"id":20,"translation":"کومو کسانو چې ایمان راوړی هجرت یې کړی او په خپلو مالونو او سرونو سره یې د الله په لیار کې جهاد کړی د الله په وړاندې یې مرتبه ډیره لویه ده او همدغه خلک بریمن دي."},{"id":21,"translation":"هغوی ته خپل رب د مهربانۍ خوښۍ او هغو جنتونو زیری ورکوي چې د هغوی لپاره پکې تل پاتې نعمتونه دي."},{"id":22,"translation":"تر تر تله به هملته وي بې شکه چې له الله سره تیار اجر خورا لوی دی."},{"id":23,"translation":"ای مؤمنانو! خپل پلرونه او ورونه مو دوستان مه نیسئ که هغوی کفر له ایمان څخه ډیر خوښولو او ستاسې هر څوک چې له دوی سره دوستي وکړي نو همدوی تیري کوونکي دي."},{"id":24,"translation":"ای محمده! ووایه که چیرې ستاسې پلرونه،ځامن،وروڼه،ښځې،خپلوان او هغه مالونه چې په خوارۍ مو ګټلي دي او هغه تجارت چې په کوټه کیدلو یې ډاریږئ او زړه ته نژدې کورونه مو له الله د هغه له رسول او د هغه په لیار کې له جهاد نه ډیر ګران وي نو د رنګ وکړئ تر څو الله پاک خپل حکم راولیږي.الله پاک فاسق قوم ته روغه لیار نه ښايي."},{"id":25,"translation":"رښتیا چې الله پاک په خورا ډیرو حالاتو کې ستاسې ملاتړ کړی دی او د حنین په ورځ هم کله چې تاسې خپل ډیروالی وغولولئ خو څه ګټه یې درته ونه رسوله او پراخه خمکه در باندې تنګه او بالاخره مو په تیښته مخ په شا منډه واخیسته."},{"id":26,"translation":"بیا الله پاک خپل اطمینان او اراموالی پر خپل رسول او مؤمنانو راښکته او هغه لښکر یې راولیږه چې تاسې په سترګو نه لیده او په دې توګه یې کافرانو ته عذاب ورکړ. او همدا د کافرانو جزاء ده."},{"id":27,"translation":"بیا به الله د خپلو هغو بنده ګانو چې خوښه یې پرې وشي توبه ومني او الله پاک بښونکی مهربان دی."},{"id":28,"translation":"ای مؤمنانو! مشرکان پلیت دي باید له سږ کال وروسته مسجد الحرام ته نژدې نه شي.[۷] او که تاسې له مسکینۍ نه ډاریږئ لرې نه ده که الله وغواړي نو تاسې به له خپل فضل نه غنیان کړي بې شکه چې الله پاک پر هر څه پوه او حکیم دی.","footnotes":"[۷] ـ نهم کال د هجرت چې د برائت اعلان پکې وشو."},{"id":29,"translation":"له هغو اهل کتابو سره وجنګیږئ چې په الله او د اخرت په ورځ ایمان نه راوړي او هغه څه حرام نه ګڼي چې الله او د هغه رسول حرام کړي دي او نه حق دین خپل دین ګڼي تر هغو چې په خپل لاس په داسې حال کې چې سپک او ذلیل وي جزیه ورکړي."},{"id":30,"translation":"یهودیانو ویلي وو چې عزیر د الله زوی دی او نصاراو ویلي وو چې عیسې د الله زوی دیږ دایې تش د خولې خبره ده.او خبره یې د هغو خلکو خبرې ته ورته ده چې له دوی نه وړاندې کافران شوي وو. الله دې هغوی هلاک کړي په کوم لورې اړول کیږي؟."},{"id":31,"translation":"هغوی خپل علماء او راهبان او د بي بي مریمې ځوی عیسې له الله نه پرته خپل باداران نیولي وو په داسې حال کې چې هغوی ته پرته له دې چې دیو الله عبادت وکړي د بل څه امر نه وشوی د عبادت وړ یوازې همغه یو ذات دی. الله له هغه څه نه پاک دی چې هغوی یې ورسره شریکوي."},{"id":32,"translation":"غواړي چې د الله رڼا په خپلو خولو سره مړه کړي خو الله جل جلاله پرته له دې هیڅ نه مني چې خپله رڼا به پوره کوي که څه هم کافران ناخوښه وي."},{"id":33,"translation":"الله هغه ذات دی چې خپل استازی یې له ښوونې او حق دین سره لیږلی دی تر څو یې په ټولو دینونو برلاسی کړي که څه هم مشرکان ناخوښه وي."},{"id":34,"translation":"ای مؤمنانو! په رښتیا چې ډیر عالمان او راهبان د خلکو مالونه په ناروا خوري او د الله له لیارې نه خلک منع کوي ای محمده!هغو خلکو ته چې سره او سپین زر راټولوي او د الله په لیار کې یې نه مصرفوي دردناک عذاب اعلان کړه."},{"id":35,"translation":"په هغه ورځ چې په مالونو به یې د دوزخ اور ښه ګرم او بیا به پرې د هغوی تندي،اړخونه او شاګانې داغول کیږي او ورته ویل کیږي به چې دا همغه مال دی چې تاسې د خپلو ځانونو لپاره راټول کړی و نو اوس د هغه څه خوند واخلئ چې تاسو به راټولولو."},{"id":36,"translation":"حقیقت دادی چې د الله په کتاب کې له همغې ورځې نه چې اسمانونه او ځمکه یې بیدا کړي دي د میاشتو شمیر دولس دی څلور ترې غوره کړي شوي دي[۸]دا روغ او سم دین دی نو باید تاسې په دغو میاشتو کې پر ځانو تیری ونه کړئ او له مشرکانو سره له څیرمې وجنګیږئ لکه چې هغوی ټول له تاسې سره جنګیږي او پوه شئ چې الله پاک د پرهیزګارانو مل دی.","footnotes":"[۸] څلور میاشتي عبارت دي له رجب، ذوی لقعده، ذوی الحجه، او محرم څخه دغه میاشتې غوره دي نو باید بد کارونه پکې ونه کړای شي ( ابن جریر الطبری)"},{"id":37,"translation":"رښتیا خبره همداده چې د میاشتو وروسته کول د کفر زیاتوالی دی په دې توګه کافران لا لیار ورکي کیږي ځکه هغوی یو کال ځینې میاشتې حلالې ګڼي او بل کال یې بیا حرامې تر څو د الله له لورې د حرامو کړو شوو میاشتو شمیره پوره کړي او هغه څه حلال ګڼي چې الله حرام کړي دي بدې کړنې یې ورته ښایسته کړي شوي او الله پاک کافر قوم ته روغه لیار نه ښایي."},{"id":38,"translation":"ای مؤمنانو! پر تاسې څه شوي دي چې کله درته د الله په لیار کې د وتلو خبره وشي تاسې د ځمکې په لور زور کوئ؟ایا تاسې د اخروی ژوند په پرتله ددنیا ژوند خوښ کړی دی که داسې وي نو پوه شئ چې دنیوي ګټې د اخرت په مقابل کې ډیر لږ ارزښت لري."},{"id":39,"translation":"که تاسې د الله په لیار کې ونه اوځئ په عذاب به مو وربړوي او پر ځای به مو نور خلک مینځ ته راوړي او تاسې به الله ته هیڅ تاوان ونه شئ رسولای الله پر هر شي توانا او پیاوړی دی."},{"id":40,"translation":"که تاسې د الله د رسول ملاتړ ونه کړئ هیڅ باک یې نشته ځکه چې الله پاک یې لا هغه وخت هم ملاتړ کړی وو چې کافرانو له خپل کور نه ویستلی له دوه سړیو نه دوه یم همدی وو کله چې دواړه په غار کې وو ده خپل ملګري ته وویل مه خفه کیږه په یقین چې الله زمونږ مل دی نو الله پاک پرې خپل ډاډ راښکته او په هغه لښکر یې دده ملاتړ وکړ چې تاسې نه لیده او په دې توګه یې د کافرانو خبره پریوتي او ټیټه وګرځوله لوړه او اوچته خو یوازې د الله خبره ده او الله پر هر څه برلاسی او د حکمت څښتن دی."},{"id":41,"translation":"د الله په لیار کې راووځئ سپک یې او که درانه او د الله په لیار کې په خپلو مالونو او سرونو سره جهاد وکړئ که پوهیږئ نو همدا کار درته خورا غوره دی."},{"id":42,"translation":"که چیرې ګټه اسانه نژدې او سفر برابر وای نو خاماخا به په تا پسې وتلې واې خو سخت سفر پرې خورا اوږد شو.نو ډیر ژر به قسمونه وکړي چې که زمونږ توان وای نو هرو مرو به له تاسې سره وتلي وو هغوی په خپله ځانونه هلا کوي الله ښه پوهیږي چې هغوی درواغجن دي[۹].","footnotes":"[۹] ـ کله چې رسول الله صلی الله علیه وسلم د رومیانو سره د غزا لپاره د تبوک په لور د وتلو امر وکړ نو ځینې منافقان پاتې او د درواغو بانې یې را وړاندې کړي نو الله دا ایت نازل کړ.(ابن جریر الطبری)"},{"id":43,"translation":"اې پیغمبره! الله درته عفوه وکړه ولې دې هغوی ته اجازه ورکوله؟ تر څو درته رښتیني او درواغجن په ډاګه شوي وای."},{"id":44,"translation":"هغه کسان چې په الله او د اخرت په ورخ ایمان لري هیڅکله به له تانه اجازه ونه غواړي چې هغوی دې په خپلو سرونو او مالونو له جهاد کولو څخه معاف کړای شي. او الله ته پرهیزګاران ښه معلوم دي."},{"id":45,"translation":"اجازه یوازې هغه کسان غواړي چې په الله او داخرت په ورځ ایمان نه لري زړونه یې شکمن او پکې لالهانده به وي."},{"id":46,"translation":"که له هغوی سره د وتلو اراده وای نو څه تیاری به یې ورته کړی و[۱۰]خو د هغوی راپورته کیدل د الله پاک خوښ نه وو نو ځکه یې سست او ځای په ځای کړل او ورته وویل شو چې له کینا ستونکو سره کینئ.","footnotes":"[۱۰] ـ عدة هغه تیاری ته وايي چې یو غازي ورته اړتیا لري لکه وسله،ډال،سورلۍ او نور خوراکي مواد(فتح القدیر د امام الشوکاني)"},{"id":47,"translation":"که له تاسې سره وتلي وای نو پرته له ورانکارۍ څخه به یې بل څه نه ووکړي. او ستاسې په مینځ کې به یې د فتني او فساد د راپورته کولو لپاره ځغلنده قدمونه اخیستي وو په داسې حال کې چې ستاسې په مینځ کې د هغوی لپاره غوږونه هم زښت ډیر دي.او الله پاک تیري کوونکي ډير ښه پیژني."},{"id":48,"translation":"لدې وړاندې هم هغوی د فتنې راپورته کولو هڅه کړې وه[۱۱]او ستا د ناکامۍ لپاره یې ډير کارونه لاندې باندې کړي وو تر څو حق راغی او د الله دین بریمن او ښکاره شو که څه هم هغوی ناخوښه وو.","footnotes":"[۱۱] د احد په غزا کې د جنګ له صحنې څخه راوتلي وو(ابن جریر الطبری)"},{"id":49,"translation":"په هغوی کې ځینې داسې هم شته چې له تانه اجازه غواړي او وايي چې په فتنه کې مې مه اچوه،خبردار چې هغوی په فتنه کې و غورځیدل او بې شکه چې جهنم په ټولو کافرانو چاپیریدونکی دی."},{"id":50,"translation":"که تاته خوښي رسیږي نو په هغوی درنه تمامیږي او که له غم سره مخ کیږئ نو له خوښۍ نه وايي مونږ له پخوا خپل کار جوړ کړی ؤ او د خوښۍ او خندا په حال کې له تاسې نه جلا کیږي."},{"id":51,"translation":"ای محمده! ووایه مونږ ته پرته له هغه چې الله راته لیکلي دي بل څه نه رسیږي الله زمونږ بادار او باید پر الله مؤمنان توکل وکړي."},{"id":52,"translation":"ای محمده!(صلې الله علیه وسلم)ووایه! تاسې زمونږ په هکله له دوه ښیګنو څخه(۱۲)د یوې د تر لاسه کولو پرته د بل څه انتظار نه کوئ او ستاسې په هکله زمونږ انتظار دادی چې الله مو له خپل لورې له عذاب سره لاس او ګریوان کړي او یا مو زمونږ پر لاسونو وربړوي نو اوس تاسې انتظار کوئ مونږ هم درسره منتظر یو."},{"id":53,"translation":"ای محمده! ووایه تاسې په خپله خوښه څه مصرف کړئ او که په ناخوښه هیڅکله به له تاسې نه ونه منل شي ځکه چې تاسې فاسقان یي."},{"id":54,"translation":"د هغوی د مصرف نه مننې یوازینی دلیل همدادی چې هغوی له الله او د هغه له رسول نه منکر دي،او چې لمانځه ته وړاندې کیږي نو خورا زړه ماتی او چې څه مصرفوي نو پرې ډیر ناخوښه وي."},{"id":55,"translation":"د هغوی مالونه او اولادونه باید تا په تعجب نه کړي ځکه چې الله پاک غواړي چې په دنیا کې یې په همدغو څیزونو وربړوي او د کفر په حال کې یې ساه ګانې واوزي."},{"id":56,"translation":"هغوی د الله په نوم لوړې کوي چې و الله مونږ ستاسې له ډلې نه یو. خو د واقعیت په رڼا کې هغوی ستاسې نه بلکې هغوی ډارن خلک دي."},{"id":57,"translation":"که هغوی ته کوم د پناه ځای کوم غار،سمڅ او یا د سر پټولو کوم بل ځای په لاس ورشي نو په خورا منډو به هملته ولاړشي."},{"id":58,"translation":"د هغوی ځیني کسان د خیراتونو په برخه کې ستا په تصرفاتو ګوته ږدي. که هغوی ته ترې څه ورکړل شي نو بیا خوښ وي او که څه ترې ورنه کړای شي بیا یې ګورې چې څومره په قهر وي؟"},{"id":59,"translation":"څومره به ښه وو که هغوی د الله او رسول په ورکړه خوښ،او ویلي یي وای چې الله مو بس دی ډیر ژر به الله پاک له خپلو خزانو څخه مونږ ته ډیر څه راکړي او د هغه رسول به هم لورینه راباندې وکړي زمونږ هیله یوازې یو الله ته ده."},{"id":60,"translation":"زکاتونه یوازې او یوازې د فقیرانو[۱۳]مسکینانو،زکات راټولوونکو،مؤلفة القلوبو[۱۴] د غاړو ازادولو،پوره وړو،د الله په لیار کې او مسافرو لپاره د الله له لورې ټاکلي شوي دي او الله په هر څه پوه او د حکمت څښتن دی.","footnotes":"[۱۳] فقیر هغه بې وسې او خالي لاسي ته وايي چې وقار او عزت ورسره وي او چاته ځان نه ټیټوي او نه چاته لاس اوږدوي او مسکین هغه بې وسه ته وايي چې سوال کوي او نورو ته ځان ټیټوي.(فتح القدیر د امام السوکاني)\n[۱۴] هغه خلک ترې مراد دي چې د مال ورکولو په نتیجه کې یې زړونه د اسلام سره نژدې شي ځیني علماء وايي دوی ته زکات ورکول منسوخ شوي دي او ځیني نور وايي دا حکم په خپل حال پاتې دی دوخت واکمن کولای شي زکات ورکړي(معارف القرآن)"},{"id":61,"translation":"ځینې منافقان پیغمبر زوره وي او وايي چې پیغمبر د هرې خبرې منونکی دی ای محمده! ووایه چې دا یي هم ستاسې د ګټې لپاره ده هغه په الله باور لري او د مؤمنانو مني او ستاسې د هغو خلکو لپاره چې ایمان یې راوړی دی ټول رحمت دی اوکوم کسان چې د الله رسول زوره وي د هغوی لپاره دردناک عذاب دی."},{"id":62,"translation":"هغوی ستاسې د خوښولو لپاره د الله په نوم قسمونه خوري خو که مؤمنان وي نو پکار ده چې تر ټولو لومړی الله او د هغه رسول خوښ کړي."},{"id":63,"translation":"ایا په دې نه دي پوه؟چې څوک له الله او د هغه له رسول نه مخالفت وکړي نو د هغه لپاره د جهنم اور دی چې تل به پکې وي،او همدا خورا لویه رسوایي ده."},{"id":64,"translation":"له منافقانو سره ډاروي هسې نه چې یو سورت نازل او د دوی د زړونو پټ نفاق را ښکاره کړي ای محمده! ووایه چې تاسې ملنډې ووهئ الله پاک په یقیني توګه هغه څه راوباسي چې تاسې ترې ډاریږئ."},{"id":65,"translation":"او که ته هغوی وپوښتې چې څه مو وویل؟نو بې له درنګه به ووایې چې مونږ خو هسې خبرې اترې تاوه وو او وخت تیروو هغوی ته ووایه چې په الله د هغه په ایتونو او دهغه په رسول مو ملنډې او مسخرې کولې؟"},{"id":66,"translation":"بانې مه کوئ رښتیا خبره همداده چې تاسې له ایمان راوړلونه وروسته کافران شوي یاست او که مونږ ستاسې یوې ډلې ته عفوه وکړو نو بلې ډلې ته مو ضرور عذاب ورکوو ځکه چې هغوی جرم کړی دی."},{"id":67,"translation":"منافقان سړي او منافقانې ښځې ځینې له ځینو نورونه دي هغوی د بدۍ په لور بلنه او له نیکۍ نه منع کوي او خپل لاسونه له نیکیو نه تړي الله یې هیر کړ نو الله هم هغوی هیر کړل په رښتیا چې همدا منافقان فاسقان دي."},{"id":68,"translation":"الله له منافقانو سړیو،منافقانو ښځو او کافرانو سره د جهنم د اور وعده کړې ده تل تر تله به پکې وي همدایي بس دی او الله پرې لعنت کړی او تل پاتې عذاب یې په برخه دی."},{"id":69,"translation":"ای منافقانو!تاسې کټ مټ د هغو خلکو په شان یي چې له تاسې وړاندې تیر شوي دي خو هغوی په زور کې له تاسې ډیر پیاوړي،مالونه او اولادونه یې زښت زیات وو. هغوی په خپله برخه مزې وکړې او تاسې هم په خپله برخه مزې وکړې لکه څنګه چې له تاسې نه وړاندې خلکو په خپله برخه مزې کړې وې او تاسې هم د هغوی په شان په اوتو بوتو سر شوئ نو ددې خلکو ټولې کړنې په دنیا او اخرت کې بابیزه او همدوی خورا زیانمن دي."},{"id":70,"translation":"ایا دې خلکو ته د تیرو شوو خلکو حالات ندي معلوم شوي؟ ایا د نوح د قوم،عادیانو،ثمودیانو،د ابراهیم د قوم،د مدین د خلکو په بل مخ اړول شوو کلیو[۱۵]خبر ورته نه دی رسیدلی؟هغوی ته پیغمبران له ټولو ښکاره دلیلونو سره راغلي وو.الله پاک په هغوی تیری نه دی کړی بلکې هغوی وو چې په ځانونو یي تیری کاو.","footnotes":"[۱۵] له ائتفاک نه اخیستل شوی چې د سرچپه کولو او بل مخ اړول په معنا ده مراد ترې د لوط قوم دی،افک کلمه هم له همدې باب نه ده چې رښتیا په درواغواړوي.(تفسیر البحر المحیط د ابي حیان الاندلسي الغرناطي)."},{"id":71,"translation":"او مؤمنان سړي او مؤمنانې ښځې ځینې د ځینو نورو دوستان دي. د نیکیو په لور بلنه کوي او له بدیو نه خلک منع کوي لمونځ و دروي زکات ورکوي او د الله او دهغه د رسول پوره مننه کوي پر همدغو خلکو به ډير ژر الله پاک مهرباني وکړي بې شکه چې الله پاک پر هر څه برلاسۍ او د حکمت څښتن دی."},{"id":72,"translation":"الله پاک له مؤمنو سړیو او مؤمنو ښځو سره د هغو باغونو وعده کړې ده چې لاندې به ترې ویالې بهیږي تل تر تله به پکې وي او هم یې په تل سمسورو باغونو کې د ښکلو قصرونو وعده ورسره کړې او له دې د پاسه د الله رضا یې په برخه ده چې تر هر څه لوړه او غوره ده هو! همدا لوی بری دی."},{"id":73,"translation":"ای پیغمبره! له کافرانو او منافقانو سره په پوره میړانه جهاد وکړه له هغوی سره سختي وکړه ـ د هغوی ورتګ جهنم ته دی. او جهنم د ورتګ لپاره خورا بد ځای دی."},{"id":74,"translation":"منافقان د الله په نوم قسمونه خوري چې هغه خبره یي[۱۶]نده کړې په داسې حال کې چې په یقین سره یي کفري خبره کړې او د اسلام له ښکاره کولو نه وروسته کافران شوي دي او د هغه څه هڅه یې کړې چې توان یې پرې نه دی رسیدلی هو! بد به یوازې همدا ورته ښکاري چې الله پاک او د هغه رسول په خپل فضل سره ماړه کړل نو که توبه وباسي په ګټه یي ده او که له توبې نه یي مخ واړولو نو الله به یې په دنیا او اخرت کې په دردناک عذاب وربړوي او په ټوله ځمکه کې به یي کوم دوست او ملاتړ نه وي.","footnotes":"[۱۶] ـ یوه منافق ویلي وو که دمحمد خبرې رښتیا وي نو مونږ له خرونه هم زیات احمقان یو(معارف القرآن مفتي محمد شفیع.)"},{"id":75,"translation":"او ځیني منافقان هغه دي چې له الله سره یي وعده وکړه که الله له خپل فضل نه څه راکړي نو خاماخا به پکې خیراتونه کوو او مونږ به هرو مرو د صالحانو او نیکانو ژوند کوو."},{"id":76,"translation":"خو کله چې الله پاک د خپل فضل لورینه پرې وکړه نو بخیلان شو او له خپلې وعدې نه یي په بشپړ ډول مخ واړاو."},{"id":77,"translation":"نو الله هم له الله سره د هغوی د وعده خفلافۍ او درواغجنۍ له کبله په زړونو کې تر قیامته پاتې کیدونکی نفاق ورواچاو."},{"id":78,"translation":"ایا په دې نه دي پوه؟ چې الله د هغوی په پټو پلانونو،او ګونګسیو ښه خبر او الله ته هر پټ څیز ښه معلوم دی."},{"id":79,"translation":"هغه منافقان چې په خپله خوښه ډیر مال خیراتوونکو او د خپلې کمې وسې وړاندې کوونکو مؤمنانو باندې ګوته ږدې[۱۷] مسخرې او ملنډې پرې وهي. الله به يي د مسخرو جزاء ورکړي او دردناک عذاب یي په برخه دی.","footnotes":"[۱۷] یو وخت رسول الله صلی الله علیه وسلم له مسلمانانو وغوښتل چې د جهاد لپاره کومک وکړي نو یوه مالدار څلور سوه درهم او یو مسکین یوه پيمانه راوړه منافقانو وویل دا یو ریاکار دا بل احمق دی په پیمانه به څه وشي؟(معارف القرآن مفتي محمد شفیع صاحب.)"},{"id":80,"translation":"ای پیغمبره! که ته ورته بښنه وغواړې او که نه ان تر دې که اویا ځله هم ورته بښنه وغواړې الله به هیڅکله بښنه ورته ونه کړي. ځکه چې دوی په الله او د هغه په رسول کافران وو او الله فاسقانو ته روغه لیار نه ښايي."},{"id":81,"translation":"هغه خلک ډیر خوښ وو چې د رسول الله له تګ وروسته پاتی شول او بده یې ګڼله چې دالله په لیار کې په خپلو مالونو او سرونو سره جهاد وکړي او ویلې یي چې په دې ګرمۍ کې مه اوځئ ای محمده!ووایه چې د جهنم ګرمي خورا ډیره ده کاشکې چې هغوی پوهیدلی."},{"id":82,"translation":"باید هغوی لږ وخاندي او ډیر وژاړي ځکه هغه جزا چې د کړنو په بدل کې يي ورکول کیږي همدا ورسره ښايي."},{"id":83,"translation":"که الله پاک ته بیرته راوګوځولې نو نو پاتې کسان به بلې غزا ته د تللو اجازه وغواړي ورته ووایه چې تاسې حق نه لرئ چې له دې وروسته زما په ملتیا واوځئ او د دښمن په مقابل کې سرا سره په جنګ کې برخه واخلئ ځکه چې تاسې لومړی ځل[۱۸]ناسته خوښه کړه نو اوس له نورو پاتې شوو سره تاسې هم کینئ.","footnotes":"[۱۸] لومړی ځل یعنې د تبوک غزا(ابن جریر الطبری)"},{"id":84,"translation":"او ای پیغمبره! له هغوی نه چې هر یو مړ شي نو ته باید هیڅکله پرې لمونځ ونه کړې او نه یې په قبر ودریږې ځکه چې له الله او د هغه د رسول نه منکرانو او د فسق په حال کې مړه شوي دي."},{"id":85,"translation":"د هغوی د ډير مالونو او اولادونو باید تاونه غولوي. ځکه چې الله اراده کړې ده چې په همدې دنیوي ژوند کې یي په خپلو مالونو او اولادونو وزوروي او سا یي په داسې حال کې واوځي چې دوی پر کفر ولاړوي."},{"id":86,"translation":"او کله چې کوم سورت په دې مفهوم نازل شي چې په الله ایمان راوړئ او د رسول په ملتیا یي جهاد وکړئ نو مالدار منافقان له تانه اجازه غواړي او وايي چې مونږ پریږده چې له ناستو خلکو سره پاتې شو."},{"id":87,"translation":"هغوی په خپله خوښه د ځان لپاره ښه وګڼله چې د پاتې شوو ښځو په ډله کې پاتې شي د هغوی په زړونو مهر ولګیده نو ځکه په هیڅ نه پوهیږي."},{"id":88,"translation":"خو رسول او هغو کسانو چې له ده سره یې ایمان راوړی دی په خپلو مالونو او سرونو سره جهاد وکړ نو ټولې ښیګڼي يي په برخه شوې او یوازې همدوی بریمن دي."},{"id":89,"translation":"الله پاک ورته باغونه تیار کړي دي چې له ونو او ماڼیو لاندې به یې ویالې بهیږي او تل تر تله به پکې اوسیږي هو! همدا لویه کامیابي ده."},{"id":90,"translation":"ځینې بانډه چې عربان راغلل او د درواغو عذرونه یې وړاندې کول تر څو ورته له جهاد نه د کیناستلو اجازه وشي او هغوی چې له الله او د هغه له رسول سره درواغ کړي وو هم ځای په ځای کیناستل[۱۹] ډیر ژر به هغو کسانو ته چې له هغوی نه کافران شوي وو دردناک عذاب ورسیږي.","footnotes":"[۱۹] ـ اجازې غوښتلو ته هم رانه غلل(معارف القرآن)"},{"id":91,"translation":"پرناتوانو،ناروغو،او هغو کسانو چې د لیارې او جهاد مصارف ورسره نه وي هیڅ ګناه نشته چې جهاد ته ولاړ نه شي خو په دې شرط چې دزړه له تل نه ئې الله او د هغه رسول ته غاړه ایښې وي پر نیکو کارانو د ګوتې ایښوولو(نیوکې)ځای نشته ځکه چې الله ښه بښونکی او رحم والا دی."},{"id":92,"translation":"او پر هغوهم څه ګناه نشته چې تاته راغلل چې سپرلۍ ورکړې خو تا ځواب ورکړ چې له ماسره څه نشته چې تاسې پرې سپاره کړم په داسې حال کې یي ته پرې ښوولې چې له سترګو یې اوښکې روانې وې او په دې خوراغمژن وو چې د لیارې مصارف او څوری ورسره نشته."},{"id":93,"translation":"ګوته یوازې پر هغو ایښوول کیږي چې د ټولو مصارفو توان ورسره وي او بیا هم د پاتي کیدلو اجازه غواړي او خوښوي چې د ښځو په ډله کې پاتې شي الله پاک د هغوی پر زړونو مهر لګولی دی نو نه پوهیږي(چې له خپله لاسه یي ځان ته تاوان ورساو."},{"id":94,"translation":"کله چې تاسې بیرته راوګرځئ هغوی به خپل عذرونه وړاندې کړي ای محمده! ووایه چې ډیر عذرونه مه وړاندې کوئ مونږ به هیڅکله په تاسې باور ونکړو ځکه چې الله پاک ستاسې له ټولو حالاتو نه خبر کړي یو اوس به الله او د هغه رسول ستاسې کړنې ګوري او بیا به د پټو او ښکاره پوهیدونکي ذات په لور بیرته وروستلای او هغه به مو له خپلو کړنو څخه خبر کړي."},{"id":95,"translation":"ستاسې له بیرته راتګ سره به هغوی قسمونو پیل کړي تر څو ته ورته څه ونه وايي هو! تاسې ترې صرف نظرو کړئ ځکه چې هغوی پلیت دي او د فاسدو کړنو په بدل کې یې جهنم ته ورتګ دی."},{"id":96,"translation":"ستاسې د خوښولو لپاره به قسمونه وخوري خو که تاسې خوښ هم شئ الله پاک له فاسق قوم نه هیڅکله نه خوښیږي."},{"id":97,"translation":"بانډه چې عربان په کفر او نفاق کې ډير وړاندې او ددې امکانات ډير دي چې د هغه دین په پوهه کې ډير وروسته وي چې الله پاک پر خپل رسول نازل کړی دی او الله پر هر څه پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":98,"translation":"په بانډه چې عربانو کې داسې خلک هم شته چې د الله په لیار کې ورکړه پر ځان باج ګڼي او ستاسې په هکله د زمانې دا وښتون څار کوي په داسې حال کې چې د زمانې بد مخ د هغوی په لور دی او الله ښه اوریدونکی په هر څه ښه پوه دی."},{"id":99,"translation":"او په بانډه چې عربانو کې هغه هم شته چې په الله او د قیامت په ورځ ایمان راوړي او د مال ښندنه اولګول الله ته د نژدې کیدلو او د رسول ددعاګانو د تر لاسه کولو وسیله ګڼي باید اعلان کړم چې په همدې نژدې کیږي ډير ژر به یې الله پاک په خپل رحمت کط داخل کړې بې شکه چې الله پاک ښه بښونکی او ډیر مهربان دی."},{"id":100,"translation":"له هغو مهاجرینو او انصارو چې د نیکیو په لومړي والي کې تر هر چا وړاندې شوي او له هغو نیکانو چې په غوره توګه په هغوی پسې تللي دي الله پاک ترې خوښ او دوی له الله نه خوښ دي او هغه جنتونه یې ورته تیار کړي دي چې لاندې به ترې ویالې بهیږي دوی به همیش پکې وي او همدا لویه کامیابي ده."},{"id":101,"translation":"ستاسې په چاپيریال کې اوسیدونکي ځینې بانډه چې عربان منافقان شوي دي او د مدینې ځینې خلک هم په نفاق کې لوړې پوړۍ ته رسیدلي دي ته یې نه پیژنې مونږ یې پیژنو ډیر ژر به یې مونږ دوه ځلې وربړوو[۱]بیا هغوی د لوی عذاب په لور بیرته ګرځول کیږي.","footnotes":"[۱] یو ربړول دادي چې د مسلمانانو په مینځ کې اوسې نو مسلمانې به ښکاره کوي سره له دې چې باور نه لري او بل هغه دي چې د دوی د هیلو بر خلاف به اسلام بریمن شي او یا یو یې د دنیا او بل یې د اخرت ربړول."},{"id":102,"translation":"او پاتې نورو خلکو خپل ګناهونه ومنل هغوی ښه او بد دواړه کړي وو نژدې ده چې الله پاک یې توبه ومني بې شکه چې الله پاک ښه بښونکی ډير مهربان دی."},{"id":103,"translation":"د هغوی له مالونو نه زکات او خیرات واخله او په دې توګه یې له ګناهونو پاک او کړنې یې سپیڅلې او غوره کړه. او دعا ورته وکړه بې شکه چې ستا دعا هغوی ته ډاډ وربښي الله پاک ښه اوریدونکی په هر څه ښه عالم دی."},{"id":104,"translation":"ایا مسلمانان په دې نه دي پوه چې الله د خپلو بندګانو توبه مني؟ د هغوی خیراتونه او زکاتونه قبلوي؟او همدا الله پاک ښه توبه منوونکی او ډیر مهربان دی؟."},{"id":105,"translation":"ای محمده! ووایه چې عمل وکړئ الله د هغه رسول او مسلمانان به ستاسې د کړنو څارنه کوي او ډیر ژر به تاسې د پټو او ښکاره وو عالم ته وړاندې کړای شئ نو هغه به ستاسې ټولې کړنې په مخ کې درته کیږدي."},{"id":106,"translation":"او د خینو نورو خلکو موضوع دالله حکم ته پاتې شوې د الله خوښه چې په عذابوي یې او که توبه یې مني ـ او الله په هر څه پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":107,"translation":"او داسې خلک هم شته چې جومات یې جوړ کړ تر څو اسلامي دعوت ته د ضرر رسولو او کفر ته د پراختیا ورکولو د مسلمانانو په مینځ کې د جلاوالي راوستلو او د هغه منافق[۲]لپاره څار ځای وي چې له وړاندې نه یې د الله او د هغه له رسول سره جنګ ته ملاتړلې او هرو مرو به قسمونه پورته کړي چې پرته له خیر نه مو بله هیڅ اراده نه ده کړې. خو الله پاک شهادت ورکوي چې همدوی درواغجن دي.","footnotes":"[۲] د هغه منافق ابو عامر په وینا یې جوړ کړی ؤ چې له رسول الله صلی الله علیه وسلم سره د دښمنۍ له کبله شام ته فرار شوی و او په مدینه کې یې د خپلو منافقو ملګرو په واسطه جوړ کړ چې په اسانۍ سره پکې ناسته ولاړه وکړي(فتح القدیر)"},{"id":108,"translation":"په دې جومات کې هیڅکله مه ودریږه یوازې هغه جومات ددې وړ دی چې پکې ودیریږي چې له لومړنۍ ورځې نه د تقوی په نوم جوړ شوی دی په دې جومات کې داسې خلک شته چې د ځان پاکول ډیر خوښوي او الله پاک ځان پاکوونکي ډیر خوښوي."},{"id":109,"translation":"ایا هغه څوک ډير غوره دی چې د خپلې ودانۍ بنسټ یې د الله په ډار او د هغه د خوښۍ د ترلاسه کولو په هیله ایښی وي او که هغه چې د خپلې ودانۍ بنست یې د یوې نړیدونکې کندې په څنډه ایښی وي چې په ناببره ډول یې د جهنم اورته ور وغورځوي او الله ظالم قوم ته روغه لیار نه ښايي."},{"id":110,"translation":"د هغوی ودانۍ به د تل لپاره تر دې چې زړونه یې ټوټه ټوټه او مړه شي د هغوی په زړونو کې شک اوسوسه وي او الله په هر څه پوه او د حکمت والا دی."},{"id":111,"translation":"بې له شکه الله پاک له مؤمنانو نه د هغوی ځانونه او مالونه اخیستي دي په بدل کې به یې جنت ورکوي،هغوی د الله په لیار کې جنګیږي نور وژني او دوی هم وژل کیږي دا همغه رښتینې او پخه وعده ده چې په تورات،انجیل او قران کې یاده شوې ده او آیا په وعده ورکولو کې له الله نه بل څوک پورته شته؟نو ای مؤمنانو! پر خپله معامله خوښ اوسئ همدا خورا لویه کامیابې ده."},{"id":112,"translation":"هغوی توبه کوونکي،عبادت کوونکي،ثناویونکي د الله په لیار کې وتونکي،رکوع،او سجده کوونکي د نیکیو په لور د بلونکي او له بدیو نه منع کوونکي او د الله د پولو ژغورونکي دي ای پیغمبره! مؤمنانو ته د خوښۍ زیری ورکړه."},{"id":113,"translation":"له پیغمبر او مؤمنانو سره نه ښائیږي چې د مشرکانو لپاره بښنه وغواړی که څه هم یې خپلوان وي خو چې ورته معلومه شي چې دوی دوزخیان دي."},{"id":114,"translation":"او ابراهیم خپل پلار ته یوازې د هغې وعدې له مخې بښنه وغوښتله چې له خپل پلار سره یې کړې وه. خو چې کله ورته څرګنده شوه چې پلار یې د الله دښمن دی،نو بې زاري یې ترې اعلان کړه بې شکه چې ابراهیم ډیر زارۍ کوونکی او ډیر تحمل والا وو."},{"id":115,"translation":"الله پاک هیڅکله یو قوم له هدایت ورکولو وروسته نه یې لیارې کوي تر څو ټول هغه شیان ورته څرګند کړي چې باید ځانونه ترې وژغوري بې شکه چې الله په هر څه ښه پوه دی."},{"id":116,"translation":"بې له شکه چې د اسمانونو او ځمکې واکمني یوازې د یو الله ده ژوند او مرګ هم د هغه په واک کې دی او پرته له هغه تاسې نه کوم جوړوونکی لرئ او نه ملاتړ."},{"id":117,"translation":"په رښتیا چې الله پاک په پیغمبر خپله لورینه وکړه او هم یې په هغو مهاجرینو او انصارو لورینه وکړه چې په سختیو کې یې د پيغمبر مننه کړې وه.که څه هم نژدې وو چې د ځینو زړونه د ورانۍ په لور کاږه شي بیا پرې الله پاک لورینه وکړه او له کږیدلو نه یې وژغورل بې شکه چې الله پاک پر هغوی ډیر مهربان او دډیر رحم څښتن دی."},{"id":118,"translation":"او پر هغو دریو تنو یې هم لورینه وکړه چې موضوع یې ځنډنۍ شوې وه ان تردې چې دا پراخه ځمکه پرې تنګه او خپل ځانونه یې هم پرې تنګ شوي وو او پوخ باور یې راغلی ؤ چې د الله له قهر نه د خلاصون ځای پرته له هغه نه بل هیڅ نشته بیا الله پر هغوی لورینه وکړه تر څو هغوی توبه وباسي،بې له شکه چې الله ښه توبه منونکی او ډیر مهربان دی."},{"id":119,"translation":"ای مؤمنانو!له الله نه وډار شئ او د رښتینو مل اوسئ."},{"id":120,"translation":"مدینه والو او د هغې په چاپيریال کې اوسیدونکو بانډه چې عربانو ته نه ښائیږي چې په غزا کې له رسول الله نه پاتې شي او دا هم ورسره نه ښائیږي چې له خپلو ځانونو سره د هغه په پرتله زیاته مینه وکړي،او دا ځکه چې هره تنده،ستړتیا او لوږه د الله په لیار کې ورسیږي او هر هغه قدم چې واخلي چې د کافرانو قهر او غضب پرې را پورته او له دښمن نه هره ګټه تر لاسه کړي نو په بدل کې د هغوی په نوم یو نیک عمل لیکل کیږي بې شکه چې الله پاک د نیکانو هیڅ عمل نه ضایع کوي."},{"id":121,"translation":"او چې د الله په لیار کې کوچنۍ ورکړه وکړي یالویه او چې په هره کنده ور پورته شي نو د هغوی لپاره لیکلی شي تر څو الله پاک هغوی د ښو کړنو ښه بدل ورکوي."},{"id":122,"translation":"له مؤمنانو سره نه ښائیږي چې له یوې مخې واوځئ. ولې له هرې ډلې ټاکلي خلک ونه وتل تر څو په دین کې پوهه ترلاسه او کله چې د خپل قوم،په لور راوګرځیږي هغوی هم ترې خبر کړی تر څو هغوی هم ځانونه له بدیو نه وژغوري."},{"id":123,"translation":"ای مؤمنانو!له هغو کافرانو سره وجنګیږئ چې تاسې ته نژدې دي هغوی باید له تاسې سختوالی وویني او پوه شئ چې الله پاک دپرهیزګارانو مل دی."},{"id":124,"translation":"او کله چې کوم نوی سورت نازل شي نو ځینې منافقان د مسخرې په توګه مسلمانانو ته وايې:دغه سورت ستاسې د کوم یوه ایمان زیات کړ؟ واقعیت دادی چې د هر سورت نزول د مؤمنانو ایمان ور زیات کړی او هغوی پرې خوښي ښکاره کوي."},{"id":125,"translation":"او هغو ته چې په زړونو کې یې د نفاق مرض دی،د پخوانۍ پلیتۍ له پاسه نوره پلیتي ور زیاته کړې او چې مړه کیږي نو کافران وي."},{"id":126,"translation":"ایا هغوی نه ګوري چې هر کال یو یا دوه ځله په ازمیښت کې اچول کیږي.خو بیا هم توبه نه وباسي او نه پند اخلي."},{"id":127,"translation":"او کله چې کوم سورت نازلیږي نو دوی په سترګو کې سره ګوري او وايې:چا خوبه لیدلي نه واست؟بیا پټ په پټه اوځي.الله پاک یې هم زړونه له حق نه واړول ځکه چې هغوی خورا ناپوه خلک دي."},{"id":128,"translation":"په رښتیا چې تاسې ته ستاسې یو داسې سړی د الله د استازي په توګه راغلی دی چې ستاسې ستونزه پرې خورا درنه،د خوښۍ مو خورا لیوال او پر مؤمنانو خورا مهربان او نرم زړه دی."},{"id":129,"translation":"ای محمده!که بیا هم دا خلک مخ اړوي،نو ورته ووایه چې زما یو الله بس دی.پرته له هغه بل هیڅ معبود نشته.پر هغه مې توکل کړی او هغه د لوی عرش څښتن دی."}]},{"id":10,"verses":[{"id":1,"translation":"الر دا له حکمت نه د ډک کتاب ایتونه دي."},{"id":2,"translation":"ایا خلکو ته د تعجب خبره ده؟چې مونږ د هغوی یوه سړي ته وحې کړې ده چې ویده خلک راویښ او مؤمنانو ته زیری ورکړه چې هغوی ته د رب په وړاندې خورا لوړ مقام او مرتبه ده.کافرانو وویل چې محمد یو ښکاره جادوګر دی."},{"id":3,"translation":"حقیقت همدا دی چې ستاسې رب هغه الله دی چې اسمانونه او ځمکه یې په شپږو ورځو کې پيدا بیا یې پر عرش استواء وکړه د کایناتو چارې په خپله چلوي،هیڅ څوک سپارښتنه نه شي کولې مګر د هغه له اجازې وروسته به یې کوي هو! همدغه الله ستاسې رب دی نو عبادت یې وکړئ،ایا تاسې خبرې ته زیر نه یي؟"},{"id":4,"translation":"ستاسو ټولو بیرته ورتګ د هغه په لور دی،دا د الله حقه وعده ده،ځکه چې هغه مخلوق پیدا کوي او بیا یې بیرته د ځان په لور راګرځوي تر څو د ایمان خاوندانو او نیکو کارو خلکو ته د انصاف په رڼا کې بدله ورکړي،او کافرانو ته د هغوی د کفری کارونو له کبله خوټیدلې ګرمې اوبه او دردناک عذاب دی."},{"id":5,"translation":"الله هغه ذات دی چې لمر یې روښانه ځلیدونکی او سپوږمۍ یې رڼا ګرځولې او د هر یوه لپاره یې خپل،خپل مدار ټاکلی دی تر څو تاسې د کلونو په شمیر او حساب پوه شئ. الله پاک دا ټول کائنات په باوري توګه په حق سره پیدا کړي د پوهو خلکو لپاره ټول دلایل په بشپړ ډول وړاندې کوي."},{"id":6,"translation":"بې له شکه چې د شپې او ورځې په اختلاف او د الله په هغه پيدایښت کې چې په اسمانونو او ځمکه کې یې کړی دی،د الله نه د ډاریدونکو خلکو لپاره ډیرې زیاتې نښې دي."},{"id":7,"translation":"دا خبره باوري ده چې هغه کسان چې زمونږ د ملاقات هیله من نه دي او ددنیا په همدغه ژوند خوښ او زړه یې پرې تړلی او هغه چې زمونږ له ایتونو بې پروا دي."},{"id":8,"translation":"د داوړ کسانو ورتګ اور ته د هغو بدو کړنو بدل دی چې په دنیا کې به یې سرته رسولې."},{"id":9,"translation":"دا هم باوري ده چې چا ایمان راوړی او نیک کارونه یې کړي،نو الله به د هغوی د ایمان له کبله روغه لیار ور وښايې او د هر اړخیزو نعمتونو لرونکو باغونو لاندې به یې ویالې بهیږي."},{"id":10,"translation":"هلته به یې یوازینۍ غږ همدا وي چې ای الله پاکې یوازې ستا ده. او یوه بل ته به یې ښه راغلاست د(سلام)کلمه وي او دټولو په پای کې به وايې چې:د ټولو ستاینو وړ یوازې هغه یو الله دی چې د ټول عالم رب دی."},{"id":11,"translation":"که الله د خلکو په کړولوکې ژروالی وکړي لکه هغوی یې چې د ښیګڼو په غوښتنه کې کوي نو د هغوی نیټه به لاپخوا پوره شوې وه،خو مونږ هغو خلکو ته چې زمونږ د لیدنې هیله من نه دي مهلت ورکوو تر څو په خپله سرغړونه کې لالهانده وي."},{"id":12,"translation":"او چې انسان ته کله هم کومه ستونزه رسیدلې،نو مونږ یې په ملاسته،ناسته او ولاړه رابللي یو،خو کله چې ترې مونږ ستونزه لرې کړې،نو بیا داسې ژوند کوي لکه چې د رسیدلې ستونزې په لرې کولو کې یې مونږ له سره بللي نه وو،په دې توګه له خپلې اندازې نه زیاتو پښو غزوونکو ته د هغوی کړنې ښایسته ښکاري."},{"id":13,"translation":"او مونږ ډیر هغه خلک پخوا هم هلاک کړي دي چې هغوی تیری کړی او سره له دې چې رسولانو ښکاره دلایل ورته راوړي وو، خو بیا هم هغوی ایمان نه راووړ،په همدې توګه مونږ مجرمانو ته جزا ورکوو."},{"id":14,"translation":"بیا مو له هغوی وروسته تاسې د هغوی پر ځای وګرځولئ تر څو وګورو چې تاسې څه کوئ؟"},{"id":15,"translation":"او چې کله هم پرې زمونږ څرګند ایتونه ولوستل شي نو هغه خلک چې زمونږ د لیدنې هیله من نه دي وايې:له دې پرته یو بل قران راوړه،او یا دابدل کړه ای محمده!ووایه چې زما په توان نه ده چې زه په خپل سر څه پکې بدل کړم. زه یوازې په هغه څه پسې تلونکی یم چې ماته یې وحې کیږي،او که زه له خپل رب نه سروغړوم نو د لویې ورځې له عذاب نه ډاریږم."},{"id":16,"translation":"او ووایه چې:که الله غوښتې وای نو ما به قران په تاسې نه وای لوستی او نه به الله تاسې ترې خبر کړي وای ما خو په تاسې کې له دې وړاندې اوږد ژوند تیر کړی دی. ایا تاسې عقل په کار نه اچوئ؟[۴]","footnotes":"[۴] ـ چې په څلویښتو کلونو کې مې یوه خبره هم له ځان نه جوړه نه کړه.نو دا ناببره مې دومره لوي کتاب څنګه جوړ کړ(فتح القدیر د امام الشوکاني)."},{"id":17,"translation":"نو له هغه چا به لوی ظالم څوک وي چې:پر الله درواغ تړي؟او یا د هغه ایتونو درواغ ګڼي؟ بې له شکه مجرمان هیڅکله خلاصون نشي میندلای."},{"id":18,"translation":"هغوی له الله نه پرته د هغه څه عبادت کوي چې نه ورته تاوان رسولای شي او نه ګټه او لا وايي چې:زمونږ دغه خدایان به د الله په وړاندې زمونږ سپارښتنه کوي،ای محمده!ووایه چې تاسې الله پاک له هغه څه نه خبروئ چې هغه یې نه په اسمانو کې پیژني او نه په ځمکه کې؟هغه له ټولو نیمګړتیاوو پاک او له هغه څه نه ډیر لوړدی چې هغوی یې ورسره شریکوي."},{"id":19,"translation":"خلک اصلا ټول یو امت وو، بیا سره جلا شول،او که چیرې ستا د رب له لورې وړاندې یوه خبره نه وای شوی.نو هرو،مرو به د هغه څه پریکړه شوې وه چې هغوی پکې یو له بل سره لاس په ګریوان دي."},{"id":20,"translation":"او هغوي وايې چې:په دې پيغمبر د هغه د رب له لورې یوه لویه معجزه ولې نه نازلیږي؟ووایه چې:د پټو واکمن یوازې یو الله دی،تاسې انتظار وکړئ ـ زه هم له تاسې سره انتظار کوونکی یم."},{"id":21,"translation":"او کله چې مونږ خلکو ته له ستونزو وروسته مهرباني وروڅکو نو ناببره هغوی زمونږ د ایتونو په هکله د دوکې او چل په فکر کې شي. ورته ووایه چې الله پاک د دوکو په جزاء ورکولو کې تر هر چا تیز دی ـ ځکه چې زمونږ استازي ټول هغه څه لیکي چې تاسې یې په دوکه بازۍ کوئ."},{"id":22,"translation":"الله پاک هغه ذات دی چې تاسې په وچه او لنده کې روانه وي. تر دې چې تاسې په کښتۍ کې واست او کښتۍ مو په موافقو بادونو سره د خوښۍ په فضاء کې د هدف په لور روانه وه چې ناببره د مخالف لورې تیز باد را والوزي.او له هرې لورې ورته د څپو مه شي،نو د سپرلیو باور راشي چې اوس پاخه راګیر شوي دي. نو هغه وخت ټول خپل دین د الله لپاره سوچه ګرځوي او دعا کوي چې:ای الله! که مونږ دې له دې مصیبت څخه وژغورلو،نو مونږ به شکر کوونکي بنده ګان شو."},{"id":23,"translation":"خو چې الله ژغورلې دي نو بیا یې په ځمکه کې په ناروا سر غړونې ته پیڅې را پورته کړي دي.ای خلکو!دا سرغړونه ستاسې په تاوان ده د دنیوې ژوند سر سري ګټې دي بیا مو ماته بیرته راتګ دی،هلته به مو زه خبر کړم چې تاسې څه کول؟"},{"id":24,"translation":"د دنیا د ژوند مثال د اوبو په شان دی چې مونږ له بره نه راښکته کړي او په دې اوبو زرغونه چې انسانان او څاروي یې خوري سره ګډوډ او تر هغو وده وکړې چې ځمکه ښه تازه ،ښکلې او د خلکو پرې ګومان راشي چې اوس مونږ کولای شو چې ګټه ترې واخلو ناببره پرې زمونږ حکم د شپې یا د ورځې را پر یووځي او داسې یې تس،نس کړو ته به وایې چې پرون دلته هیڅ نه وو.په دې توګه مونږ ټول دلیلونه په بشپړ ډول فکر کوونکو خلکو ته بیانوو."},{"id":25,"translation":"الله پاک تاسې د امن د کور په لوربلي. او چاته یې چې خوښه شي د روغې او سمې لیارې ښوونه ورته کوي."},{"id":26,"translation":"د هغو خلکو لپاره چې نیکې یې کړې ده او له هغې هم زیاتوالی.مخونه به یې هیڅکله نه تور شي او نه خړ.همدوی جنتیان دي او تل تر تله به پکې وي."},{"id":27,"translation":"او کومو کسانو چې بدۍ کړي دي.د بدۍ جزا به یي د هغې په انډول ورکړای شي.په سپکوالي کې به پټ.او له الله نه به یې هیڅوک نه شي ژغورلی.مخونه به یې داسې توروي ته به وايې چې د شپې توره پرده پرې راخوره شوې ده.همدغه خلک دوزخیان دي تل تر تله به پکې وي."},{"id":28,"translation":"په هغه ورځ چې مونږ دوی ټول سره یو ځای کړو نو بیا به مشرکانو ته ووایو چې:تاسې او ستاسې نیولي شریکان ځای پر ځای شئ.بیا به یې سره جلا کړو.نو هغه دی چې شریکان به یې ووایې:تاسې خو زمونږ عبادت نه کاوو."},{"id":29,"translation":"الله پاک زمونږ او ستاسې په مینځ کې د شاهد په توګه بس دی،چې مونږ ستاسې له عبادت کولو نه بالکل ناخبره وو."},{"id":30,"translation":"هلته به هر ساکښ ټول هغه څه چې په څرګنده توګه ومومي چې وړاندې یې لیږلي وو.او ټول به د هغوی رښتینی بادار ته ور وړاندې او هغه ټول څیزونه به لادرکه شي چې له ځانه یې جوړوي."},{"id":31,"translation":"ای محمده! له دوی نه پوښتنه وکړه چې:څوک تاسې ته له اسمان او ځمکې نه روزي درکوي؟د اوریدلو او لیدلو قواوې د چا په لاس کې دي؟ او څوک ژوندی له مړي او مړی له ژوندي نه راوباسي؟ او څوک د چارو د چلند تدبیر کوي؟هغوی به خاماخا ووایې چې:الله نو ورته ووایه چې:ایا تاسې له همدغه الله څخه نه ډاریږئ؟"},{"id":32,"translation":"نو همدغه الله ستاسې حق رب دی.او له حق نه وروسته پرته له بې لیارۍ بل څه وي؟نو تاسې په کوم لور اړول کیږئ؟"},{"id":33,"translation":"په همدې توګه ستا د رب خبره د هغو خلکو په هکله چې سرغړونه یې کړې ده رښتینې شوه چې هیڅوک به ایمان رانه وړي."},{"id":34,"translation":"ای محمده!هغوی وپوښته چې ایا ستاسې په نیولو شریکانو کې څوک شته چې لومړی ځل پیدایښت کوي او بیا یې بیرته هم راګرځوي؟ووایه دا الله دی چې لومړی ځل پیدایښت کوي او بیا یې بیرته راګرځوي نو تاسې په کوم لور اړول کیږئ؟"},{"id":35,"translation":"او دا پوښتنه هم ترې وکړه چې:ایا ستاسې په نیولو شریکانو کې څوک شته چې:د حق په لور ښوونه کوي؟ووایه:دا الله دی چې د حق په لور ښوونه کوي نو ایا هغه څوک چې د حق په لور ښوونه کوي ددې ډیر وړ دی چې مننه یې وشي او که هغه څوک چې:په خپله هم پرته له ښوونکي نه لیار نشي میندلای؟په تاسې څه شوي دي؟دا څه پریکړه کوئ؟"},{"id":36,"translation":"د هغوی ډیر پرته له ګومان نه بل څه نه مني.او دا پخه ده چې ګومان د واقعیت ځای هیڅکله نه شي ډکولای.بې شکه چې الله پاک ته د هغوی کړنې ډیرې ښې معلومې دي."},{"id":37,"translation":"او قران داسې کتاب نه دی چې پرته له الله نه د بل چا له لورې په درواغو جوړ کړای شي.بلکې قران د هغه څه رښتینی ګڼونکی دی چې له ده نه وړاندې راغلي وو.او پر تاسې د لیکلو احکامو پوره تفصیل دی له شک نه وتلې خبره ده چې قران رب العالمین رالیولی دی."},{"id":38,"translation":"ایا هغوی وايې چې قران محمد له ځان نه جوړ کړی دی.ورته ووایه:نو تاسې هم ددې کتاب په شان یو سورت جوړ کړئ؟او پرته له الله نه چیرته مو چې لاس رسي کومک ترې واغواړئ که تاسې رښتیني یاست."},{"id":39,"translation":"بلکې هغه څه یې درواغ وګڼل چې پوهه یې نه ده ورته رسیدلې او نه یې تر اوسه د هغه مفهوم په سترګو لیدلی.له دوی نه وړاندې خلکو هم همدا وړ د درواغو نسبتونه کړي وو نو وګوره چې بالاخره د ظالمانو پای څه شو؟"},{"id":40,"translation":"د هغوی ځینې خلک په قران ایمان راوړي،او ځینې به یې ایمان رانه وړي ـ او ستا رب ته مفسدان تر هر چا ښه معلوم دي."},{"id":41,"translation":"او که هغوی تا درواغجن ګڼي،نو ورته ووایه چې زما کړنې به ماته رارسیږي.او ستاسې کړنې تاسې ته تاسې زما د کړنو ذمه وارنه یې او زه ستاسې د کړنو."},{"id":42,"translation":"ځینې یې تاته غوږ نیسي.خو ایا ته هغه کاڼه ته اورولی شې،چې په هیڅ نه پوهیږي؟"},{"id":43,"translation":"او ځینې یې تاته ګوري. خو ایا ته هغه ړانده ته لیار ښوولای شې چې هیڅ نه ویني."},{"id":44,"translation":"الله پاک پر انسانانو هیڅ تیری نه کوي خو دا انسانان دي چې پر خپلو ځانو په خپله ظلم کوي."},{"id":45,"translation":"او هغه ورځ چې ټول خلک رایو ځای شي،(نو صحنه به داسې وي)لکه چې په دنیا کې یې پرته له یو ساعت نه نور هیڅ وخت نه وي تیر کړی یو تر بله به سره پيژني ـ په تحقیق همغه څوک زیانمن شوي دي چې له الله سره ملاقات یې درواغ ګاڼه او پر سمه نه وو."},{"id":46,"translation":"مونږ به ځینې هغه عذاب چې له هغوی سره مو وعده کړې ستا په وړاندې هغوی ته ورکړو او یا به یې ستا له وفات وروسته،خو د هغوی راتګ مونږ ته دی او الله پاک د هغوی په ټولو کړنو شاهد دی."},{"id":47,"translation":"د هر امت لپاره مو پيغمبر وي نو کله یې چې پيغمبر راشي نو له هغه وروسته د هغوی په مینځ کې په انصاف سره پریکړه کیږي.او هیڅ ډول تیری به پرې ونه شي."},{"id":48,"translation":"او هغوی وایې که تاسې رښتیني یې نو د عذاب راتللو وعده مو کله ده؟"},{"id":49,"translation":"ای محمده!ووایه چې:زه د ځان لپاره د تاوان او ګټې واک نه لرم یوازې هغه څه به کیږي چې د الله خوښه وي.د هر امت لپاره یو وخت ټاکل شوی دی. کله یې چې وخت پوره شي نو نه یو ساعت وروسته کیږي،او نه وړاندې."},{"id":50,"translation":"ای محمده!ووایه:په دې مې پوه کړئ که د الله عذاب د شپې یا د ورځې راشي نو دا کومه د خوښۍ خبره ده چې مجرمان یې ژر غواړي."},{"id":51,"translation":"نو چې عذاب در باندې راپریوزي نو بیا به یې ومنئ؟ښه نو اوس ... په داسې حال کې چې همدا ستاسې یې ژر راتګ ته تلوسه وه."},{"id":52,"translation":"بیا به ظالمانو ته وویل شي چې:اوس د تل پاتې عذاب خوند درواخلئ.تاسې ته ستاسې د عمل بدله درکول کیږي."},{"id":53,"translation":"او هغوی له تانه پوښتنه کوي چې:ایا رښتیا هم عذاب راتلونکی دی؟ ووایه:هو! قسم مې په رب چې خاماخا راتلونکی دی او تاسې یې مخه نه شئ نیولای."},{"id":54,"translation":"که له هغه چا سره چې ظلم یې کړی د ځمکې ټولې خزانې په لاس کې وي هم د ځان د خلاصون لپاره به یې په جریمه کې ورکړي.د عذاب له لیدلو سره جوخت به پټ،په پټه کې پښیمانه وي د هغوی په مینځ کې به په انصاف پریکړه وشي. او هیڅ ډول تیری به پرې ونه شي."},{"id":55,"translation":"واورئ!د اسمانونو او ځمکې ټول موجودات خاص دالله دي او واورئ چې د الله وعده رښتینې ده،خو ډیر خلک نه پوهیږي."},{"id":56,"translation":"همغه دی چې ژوند بښې او مرګ ورکوي،او خاص د هغه په لور ستاسې ټولو ور ګرځیدل دي."},{"id":57,"translation":"ای خلکو!تاسې ته د خپل رب له لورې هغه پند راغلی دی چې د زړونو د ناروغیو دوا او د مؤمنانو لپاره هدایت او رحمت دی."},{"id":58,"translation":"ای محمده!ووایه الله پاک په خپل فضل او رحمت سره پند راولیږه.نو باید چې انسانان پرې خوښ شي.ځکه چې دا پند له هغو ټولو شیانو څخه غوره دی چې هغوی یې راټولوي."},{"id":59,"translation":"ای محمده! ووایه په دې مې خبر کړئ چې الله پاک تاسې ته کومه روزي راکوزه کړې ده،تاسې یې ځینې حرامه ګرځولې او ځینې حلاله.ووایه:ایا الله پاک درته همدا دول حکم کړی دی او که تاسې پر الله درواغ تړئ؟"},{"id":60,"translation":"او هغه خلک چې پر الله درواغ تړي د قیامت د ورځې په هکله یې څه ګومان دی؟بې شکه چې الله پر انسانانو ډیر فضل لوروي خو د هغوی زیاته برخه شکر نه پر ځای کوي."},{"id":61,"translation":"ای محمده! ته چې په هر ځای کې یې او د قران هره برخه لولې او ای خلکو! تاسې چې هر څه کوئ نو مونږ پر تاسې شاهدان یو،ان په هغه حال کې چې تاسې په خپلو کړو کې ښه ډوب واست. هر څومره کوچنۍ ذره چې وي،ستا له رب نه د ځمکې او اسمان په هیڅ کونج کې پټیدای نه شي. او له ذرې نه کوچنۍ او له هغې نه لوی هم په روښانه کتاب کې ثبت دي."},{"id":62,"translation":"واورئ د الله په دوستانو نه ډار شته او نه به غمژن کیږي."},{"id":63,"translation":"دوی همغه دي چې ایمان یې راوړی او له الله نه ډاریږي."},{"id":64,"translation":"په دنیا او اخرت کې د هغوی لپاره د خوښۍ زیری دی ـ د الله پاک خبرې اوړي او را اوړي نه،او بس همدا ډیره لویه کامیابي ده."},{"id":65,"translation":"ای محمده! د کافرانو خبرې باید تاونه زوروي.ځکه چې عزت یوازې د یو الله سره دی.هغه هر څه اوري په هر څه ښه پوه دی."},{"id":66,"translation":"واورئ چې:د اسمانونو او ځمکې ټول اوسیدونکي د الله په واک کې دي.او هغه خلک چې پرته له الله یې نور شریکان نیولي،مننه یې کوي،او په ستونزو کې یې رابلي په اټکلونو پسې روان او هر څه یوازې د اټکل په تله تلي."},{"id":67,"translation":"الله هغه ذات دی چې شپه یې ستاسې د ارامتیا لپاره جوړه کړې او ورځ یې روښانه.بې له شکه چې په دې خبرو کې د اوریدونکي قوم لپاره زښت زیات دلایل دي."},{"id":68,"translation":"کافرانو وویل چې الله پاک ځوی نیولې دی هغه له هر څه پاک او بې پروا دی ـ د اسمانونو او ځمکې ټول موجودات یوازې د هغه په واک کې دي. په دې خبره له تاسې سره هیڅ ډول دلیل نشته.ایا پر الله هغه څه تړئ چې تاسې هم پرې نه پوهیږئ."},{"id":69,"translation":"ووایه هغه څوک چې پر الله درواغ تړي هیڅکله خلاصیدای نه شي."},{"id":70,"translation":"څه ګټه یې په دنیا کې شته بیا یې بیرته راتګ مونږ ته دی.مونږ به یې د کفر په بدل کې د سخت عذاب خوند وروڅکو."},{"id":71,"translation":"او هغوی ته د نوح کیسه ووایه:کله چې هغه خپل قوم ته وویل:ای زما قامه!که چیرې ستاسې په مینځ کې زما اوږد ژوند او د الله په ایاتونو سره پند درکول په تاسې درانه تمامیږي نو واورئ چې زما توکل یوازې په یو الله دی. تاسې خپله خبره پخه،شریکان مو راټول،بیا له یوه ډانګ پیلي دریځ سره زما پر ضد میدان ته راووځئ.زما پر خلاف مو پریکړه اعلان او په عملي کولو کې یې درنګ مه کوئ."},{"id":72,"translation":"نو که تاسې له مانه مخ واړاوو نو پر مامو څه؟ځکه چې ما له تاسې نه څه نه دي غوښتي.زما اجر پرته له الله د بل هیچا سره نه دی. او د هغه له لورې ماته امر شوی چې زه له مسلمانانو څخه اوسم."},{"id":73,"translation":"قام یې درواغجن وګاڼه.نو مونږ دی او هغه ملګري یې چې په کښتۍ کې ورسره وو وژغورل،او همغوی مو د ځمکې پر مخ اباد،او هغه ټول مو غرق کړل چې زمونږ ایاتونه یې درواغ ګڼلي وو. نو وګوره چې د ډارول شوونه منونکو خلکو پای څه شو؟"},{"id":74,"translation":"بیا مو له نوح وروسته ډیر رسولان د خپلو قومونو په لور ولیږل هر یوه خپل قوم ته ښکاره او څرګند دلایل وړاندې کول هیچا هم هغه خبره ونه منله چې د پيغمبر له راتګ نه وړاندې یې درواغ ګڼلې وه.په دې توګه مونږ له پولو نه د اووښتونکو خلکو پر زړونو مهر لګوو."},{"id":75,"translation":"بیا مو په دوی پسې موسې او هارون،فرععون او د هغه سردارانو ته له خپلو پخو دلایلو سره ولیږل.خو هغوی لویې خپله کړه.ځکه چې دوی مجرم خلک وو."},{"id":76,"translation":"کله چې زمونږ له لورې هغوی ته حق راغی نو ویې ویل:دا خو یو ښکاره سحر دی."},{"id":77,"translation":"موسې وویل:ایا تاسې د هغه حق په هکله چې تاسې ته راغلی دی وایې چې:ایا دا سحر دی؟ په داسې حال کې چې ساحران هیڅکله بریمن کیدای نه شي."},{"id":78,"translation":"د قوم خلکو به ځواب کې وویل:ایا ته راغلی یې چې مونږ د خپلو پلرونو له لیارې واړوي؟ او د ځمکې واکمني تاسو دواړو ورونو ته په لاس درشي؟مونږ په هیڅ ډول ستاسې دواړو منونکی نه یو."},{"id":79,"translation":"فرعون وویل: ټول پوه ساحران ماته راولئ!."},{"id":80,"translation":"کله چې ساحران راغلل نو موسې ورته وویل:تاسې چې څه میدان ته غورځونکی یې نو وئې غورځوئ!"},{"id":81,"translation":"نو کله چې هغوی خپل څیزونه میدان ته کړل،موسې وویل:تاسې جادو وکړ.زما پوخ باور دی چې الله به یې ډير ژر له مینځه یوسي ځکه چې الله پاک دوران کارو کار ته مخه نه ورکوي."},{"id":82,"translation":"او الله پاک د خپلې کړې وعدې له مخې حق په ډاګیزه توګه میدان ته راوباسي که څه هم مجرمان پرۍ ناخوښه وي."},{"id":83,"translation":"د بني اسرائیلو له څو ځوانانو پرته بل چا په موسې ایمان رانه ووړ. ځکه چې ډار ورسره وو هسې نه چې فرعون او خپل مشران یې وربړوي. او له هیچا نه پټه نه وه چې د ځمکې لوی ځواک او له هغو خلکو نه وو چې په هر دول پولو ور اوښتی و."},{"id":84,"translation":"او موسې خپل قوم ته وویل:که تاسې په الله ایمان راوړی وي نو پر یوه الله توکل وکړئ که رښتیا مو ورته غاړه ایښې وي."},{"id":85,"translation":"هغوی وویل:مونږ یوازې په یو الله توکل کړی ای زمونږ ربه! مونږ د ظالمانو لپاره ازمیښت مه ګرځوه."},{"id":86,"translation":"او په خپل رحمت سره مونږ ته له کافرانو نه نجات راکړه."},{"id":87,"translation":"مونږ موسې او د هغه ورور ته وحې وکړه چې:تاسې دواړه په مصر کې د خپل قوم لپاره کورونه ولټوئ او هستوګن ځایونه مو د جومات په توګه هم استعمال کړئ.لمونځ وکړئ.او مؤمنانو ته دبري او خلاصون زیری ورکړه."},{"id":88,"translation":"موسې وویل:ای زمونږ ربه!تا فرعون او د هغه سردارانو ته د دنیا په ژوند کې ښه ښکلا،دبدبه،او ډیر مالونه ورکړي دي چې خلک ستا له لیارې بې لیارې کړي. ای زمونږ ربه!د هغوی مالونه تس،نس او په زړونو کې یې سختي وکړه.ځکه هغوی ایمان نه راوړي تر څو دردناک عذاب وویني."},{"id":89,"translation":"الله پاک وفرمایل:ستاسو دواړو دعا ومنل شوه نو اوس تاسې سم اوسئ،او د ناپوهو خلکو پر لیار مه روانیږئ."},{"id":90,"translation":"مونږ بنې اسرائیل له دریاب نه تیر کړل.فرعون او لښکر بې د ظلم او تیري په هوډ ورپسې ووتل ان تر دې چې کله فرعون مخ په ډوبیدو شو نوو یې ویل: ما ومنله چې پرته له هغه یو الله نه چې بني اسرائیلو پرې ایمان راوړی بل هیڅ معبود نشته او ما هم هغه ته پوره غاړه ایښې ده."},{"id":91,"translation":"ځواب ورکړ شو چې اوس .. تر لږ وړاندې دې سر غړاوو،. او ته له فساد کوونکو څخه وي."},{"id":92,"translation":"نو نن به مونږ یوازې ستا تنه بیرون کړو تر څو د ټولو راتلونکو لپاره د پند او عبرت نښه شي.او په دې کې هیڅ شک نشته چې ډیر خلک زمونږ له دلایلو نه بې پروا دي."},{"id":93,"translation":"په رښتیا چې مونږ بنې اسرائیلو ته ښه هستوګنځي ورکړل او پاک خوراک مو ور په برخه کړ.هغوی د علم او پوهې له ورکړې وروسته په خپلو مینځونو کې اختلاف وکړ. ستا رب به د قیامت په ورځ د ټولو هغو خبرو فیصله وکړي چې هغوی پکې په جلا جلا لیارو روان وو."},{"id":94,"translation":"نو که چیرې ته[۶]د هغه څه په هکله شکمن یې چې مونږ تاته نازل کړې دي.نو له هغو خلکو نه یې د حقوالې پوښتنه وکړه چې له پخوانه کتاب لولي.هو! تاته د خپل رب له لورې په باوري توکه راغلی دی نو له شک کوونکو څخه مه کیږه.","footnotes":"[۶] ـ په عربې محاوره کې د هر شي نسبت(صدق)ته وشي معنا یې ده چې ډير ښه نو دلته معنا شوه چې غوره او ښه کورونه (فتح القدیر د امام اشوکاني)"},{"id":95,"translation":"او له هغو څخه مه کیږه چې د الله پاک ایتونه یې درواغ ګڼلي دي که نه نو له زیان کارانو نه به وګڼل شې."},{"id":96,"translation":"بې له شکه پر چا چې ستا د رب خبره پخه شوې ده،ایمان به رانه وړي."},{"id":97,"translation":"که څه هم هر ډول دلیلونه ورته راشي،تر څو چې بالاخره دردناک عذاب وګوري."},{"id":98,"translation":"نو ولې د یوه کلي خلکو هغه ایمان نه ؤ راوړی چې ګټه یې ورته رسولې وای؟پرته د یونس له قوم نه کله چې هغوی ایمان راوړ نو مونږ ترې په دنیا کې رسوا کوونکی عذاب لرې،او د مرګ تروخته مو فایده ور ورسوله."},{"id":99,"translation":"که ستا رب غوښتي وای چې ټول خلک مؤمنان شي نو خاماخا به د ځمکې ټولو اوسیدونکو له یوې مخي ایمان راوړی وای.ایا ته خلک اړباسي چې مؤمنان شي؟"},{"id":100,"translation":"او هیڅ ساکښ د الله له حکم نه پرته ایمان نه شي راوړي.او الهي نظام همدا دی چې پلیتي او چټلي د هغه چا په غاړه کې اچوي چې له عقل څخه کار نه اخلي."},{"id":101,"translation":"ای محمده! ورته ووایه چې هغه دلایل په غور وکورئ چې په اسمانونو او ځمکه کې دي.خو چې څوک ایمان نه راوړي،هیڅ ډول دلایل او ډار وونکي خبرې ګټه ورته نه شي رسولای."},{"id":102,"translation":"ایا هغوی پرته له دې نه د څه انتظار کوي چې هغه ورځې پرې راشي چې پخواني خلک ورسره مخ شوي وو، ووایه:تاسې یې انتظار کوئ.او زه هم ستاسې په کتار کې انتظار کوونکی یم."},{"id":103,"translation":"د هغې ورځې د راتګ په وخت مونږ پيغمبرانو او مؤمنانو ته نجات ورکوو.هو!مونږ پر ځان لازمه کړې ده چې مؤمنانو ته به نجات ورکوو."},{"id":104,"translation":"ای پیغمبره!ووایه:ای خلکو که تاسې زما د دین په هکله شکمن یاست نو واورئ چې زه هغه څه هیڅکله نه بلم چې تاسې پرته له الله نه رابلئ بلکې یوازې د هغه الله عبادت کوم چې ستاسې مرګ یې په واک کې دی.او ماته امر شوی دی چې زه باید له ایمان راوړونکو څخه اوسم."},{"id":105,"translation":"او هم راته امر شوی دی. چې په بشپړ ډول د رښتیني دین په لور مخ واړه وه.او هیڅکله ځان د مشرکانو په کتار کې مه ګڼه."},{"id":106,"translation":"او پرته له الله هغه څه مه رابله چې نه درته ګټه رسوي.او نه تاوان.نو که له الله پرته دې بل څه رابلل نو ته په ښکاره ډول له ظالمانو څخه یې."},{"id":107,"translation":"او که الله تاته کوم ضرر ورسوي نو پرته له هغه یې هیڅوک نه شي لرې کولی.او که د کومې ښیګڼي اراده وکړي نو د هغه د مهربانۍ مخه هیڅوک نه شي نیوای.او هغه خپلې ښیګڼې هر هغه چاته رسوي چې خوښه یې ورته وشي.الله پاک ډیر بښونکی خورا مهربان دی."},{"id":108,"translation":"ووایه چې:ای خلکو!تاسې ته د خپل رب له لورې حق راغلی دی. نو چې چا سمه لیار خپله کړه د خپل ځان د ګټې لپاره یې روغه لیار ونیوله.او چا چې لیار ورکه کړه نو تاوان یې هم همده ته دی.زه پر تاسې څارونکی نه یم."},{"id":109,"translation":"او ای محمده!ته په همغه پسې څه چې وحې یې درته کیږي.او تر هغې صبر کوه چې الله پاک پریکړه وکړي.الله خورا ښه پریکړه کوونکی دی."}]},{"id":11,"verses":[{"id":1,"translation":"الر. دا یو کتاب دی چې د حکیم او خبیر ذات له لورې يې ټول ایتونه له نیمګړتیاوو نه پاک په پوره تفصیل سره بیان شوي دي."},{"id":2,"translation":"تاسې پرته له الله نه د بل هیڅ شي عبادت مه کوئ په یقیني توګه زه تاسې ته د هغه له لورې ډاروونکی او زیری در کوونکی یم."},{"id":3,"translation":"د خپل رب نه مو بښنه وغواړئ او په پوره اخلاص سره د هغه په لور وګرځئ. هغه به هم تاسې ته تر ټاکلې نیټې پورې ښه ژوند در په برخه او د نیکیو والا ته به د هغه د نیکیو بدله ورکړي. او که مخ مو واړولو، نو زه پر تاسې د یوې لويې ورځې له عذاب نه ډاریږم."},{"id":4,"translation":"ستاسې ټولو ورتګ د یو الله په لور دی. او هغه په هر شي توانا دی."},{"id":5,"translation":"وګورئ چې کافران خپلې سینې تاوه وي تر څو له الله نه ځانونه پټ کړي خو باید پوه وي چې الله هغه وخت هم د هغوی په پټو او ښکاره وو پوه دی چې هغوی ځانونه په کالیو کې رانغاړي. ځکه چې هغه لا ان د سینو په پټو رازونو هم پوه دی."},{"id":6,"translation":"په ځمکه کې چې څومره خوځنده دي د هغوی ټولو روزي پر الله ده او الله ته د هغوی د اوسیدانې او له مرګ وروسته د امانت ایښوولو ځایونه معلوم دي ـ ټول هر څه په یوه روښانه کتاب کې ښکل شوي دي."},{"id":7,"translation":"الله هغه ذات دی چې اسمانونه او ځمکه يي په شپړو ورځو کې پیدا کړل، عرش يې هغه وخت پر اوبو و. تر څو تاسې وازمايې چې کوم یو مو د غوره کړو، وړو خاوند دی. ای محمده! که ته کافرانو ته ووايې چې تاسې به خامخا له مرګ وروسته بیرته را پورته کړای شئ نو کافران به یې له درنګه ووایې چې نه ستا خبرې پرته له ښکاره کوډو بل څه نه دي."},{"id":8,"translation":"او که مونږ تر ټاکلې مودې[۱] عذاب ټال کړو نو خورا په تلوسه به وايې چې څه شي عذاب ایسار کړی دی؟ باید واورئ چې په کومه ورځ ورته عذاب راشي نو هیڅوک به يې ترې په بل لور وانه ړولای شي. او د همغه څه په نیونه کې به راشي چې هغوی پرې ملنډې او مسخرې وهلې.","footnotes":"[۱] امة په لغت کې هغې ډلې خلکو ته وايي چې دین يې یو وي. خو په مختلفو معناګانو استعمال شوی چې یوه يې وخت او زمانه هم ده( فتح القدیر د امام الشوکاني)"},{"id":9,"translation":"که مونږ انسان ته د خپل رحمت څه برخه وروڅکو او بیا يې بیرته ترې واخلو نو هغه خورا مایوسه او ناشکره وي."},{"id":10,"translation":"او که له ور په غاړه شوو ستونزو وروسته د نعمت خوند وروڅکو نو هرو، مرو وايې چې زما ستونزې ولاړې او له اندازې ډیر خوښ او په نورو ځان لوړ ګڼي."},{"id":11,"translation":"خو یوازې هغه کسان له دې عیب نه پاک دي چې ستونزې زغمي او نیکي يې خپله کړې وي ـ نو د همدوی لپاره بښنه او لوی اجر دی."},{"id":12,"translation":"ای محمده! هسې نه چې ته ځینې هغه څه پریږدي چې تاته يې وحې شوې ده او هسې نه چې ستا زړه له هغه څه نه تنګ شي چې مشرکان يي وايي چې ولې پر محمد خزانه نده نازله شوې؟ او ولي ورسره ملایکه نه ده راغلې؟ هو! ستا دنده یوازې ډارول دي او بس ـ الله په هر څه ښه څارونکی دی."},{"id":13,"translation":"ایا هغوی وايې چې محمد قرآن له ځانه جوړ کړی دی ای محمده! ووایه نو که ستاسې دا خبره رښتیا وي نو تاسې هم د قران په څیر لس سورتونه له ځان نه جوړ کړئ او پرته له الله مو چې چاته لاس رسیږي مرسته ترې وغواړئ."},{"id":14,"translation":"که ستاسې معبودانو ستاسې غوښتنه پوره نه کړای شوه نو پوه شئ چې قران یوازې د الله په علم سره نازل شوی دی او پرته له همغه یو الله نه بل هیڅ معبود نشته ـ نو ایا اوس د حق منلو ته تیار یاست؟."},{"id":15,"translation":"څوک چې یوازې همدا دنیا او ښکلا يې وغواړي مونږ به يې د کړنو بدل همدلته پرته له څه کموالي ورکړو."},{"id":16,"translation":"خو ددې خلکو لپاره په اخرت کې پرته له اور بل هیڅ نشته. ددې ځای ګردې کړنې يې بابیزه، او ټولې هلې ځلې يې خوشې ولاړې."},{"id":17,"translation":"نو دا غوره دی او که هغه چې د خپل رب له لورې په روښانه لار وي؟ د الله له لورې شاهد[۲] هم ورسره وي؟ او له دې وړاندې د موسی کتاب د لارښود او رحمت په توګه تیر شوی دی؟ دا غوره خلک په همدې حق ایمان راوړي. او کومې انساني پرګنې چې ترې منکرې شي نو له هغوی سره مو د اور وعده ده. نو ای پیغمبره! په دې هکله باید هیڅ شک درسره نه وي چې دا قران په حقه ستا د رب له لورې نازل شوی دی خو ډیر خلک پرې ایمان نه راوړي.","footnotes":"[۲] یعنې جبرایئیل علیه السلام ( معارف القران)"},{"id":18,"translation":"او له هغه چا نه به بل لوی ظالم څوک وي چې پر الله يې درواغ تړلي ،ي؟ دوی چې الله ته وړاندې کړای شي نو شاهدان به وايي: دوی همغه کسان دي چ ېپر خپل رب يې درواغ تړلي وو. واورئ چې پر ظالمانو د الله لعنت دی."},{"id":19,"translation":"پر هغو ظالمانو چې د الله له لارې خلک منع کوي، او هڅه کوي چې کږه يې خلکو ته وړاندې او له اخرت نه منکر وي."},{"id":20,"translation":"دې خلکو په ځمکه کې الله نه شو بې وسه کولای او نه يې له الله نه بل څوک ملاتړي وو. اوس به يې عذاب دوه برابره شي. ځکه چې نه يې حق خبره اوریده او نه يې حق لیده."},{"id":21,"translation":"همدغو خلکو په خپله ځانونه زیانمن کړل او هغه څه ترې ټول ورک شول چې په درواغو به يې جوړول."},{"id":22,"translation":"له شک[۳] نه وتلې خبره ده چې د اخرت زیانمن خلک همدوی دي.","footnotes":"[۳] ځینو علماوو ویلي دي چې (لا) یعنې نه یعنې دوی په حقه نه دي( جرم) یعنې کړي يې دي بد کارونه او ځینې وايي چې دواړه یعنې( لاجرم) مرکب په یو معنې دی چې ( حقا) او ځینې وايې ( لا) زائد دی معنې نه لري( فتح القدیر د امام الشوکاني)."},{"id":23,"translation":"او له شک نه وتلې ده چې کومو کسانو ایمان راوړی او نیک کارونه يې کړي او خپل رب يې زارۍ کړي نو همغوی جنتیان دي. او تل تر تله به پکې وي."},{"id":24,"translation":"ددې دواړو ډلو مثال داسې دی لکه چې یو انسان زړوند کوڼ وي او بل لیدونکی او اوریدونکی ایا دواړه سره برابر دي؟ نو ایا اوس هم تاسې پند نه اخلئ."},{"id":25,"translation":"او مونږ نوح د هغه قوم ته لیږلی و چې زه تاسې ته ډانګ پیلی ډاروونکی یم."},{"id":26,"translation":"پرته له الله نه د بل هیچا عبادت او بندګي مکوئ بې شکه زه پر تاسې د یوې دردناکې ورځې له عذاب نه ډاریږم."},{"id":27,"translation":"د قوم کافرو مشرانو يې وویل ته مونږ ته زمونږ په څير یو سړی ښکارې او مونږ وینو چې زمونږ له پریوتو او سر، سري خلکو نه پرته بل هیچا ستا مننه نه ده کړې. او بالاخره مونږ په تا کې داسې څه ونه لیدل چې پر مونږ ستا غوره والی او لوړوالی وښايي نو زمونږ غالب ګومان همدا دی چې ته درواغجن يې."},{"id":28,"translation":"نوح وویل ای زما قومه په دې مې پوه کړئ چې سره له دې چې زه د خپل رب له لورې په سپینه لار روان او له خپلې لورې يې د هغه رحمت پیرزوینه راباندې کړې وي چې تاسې يې لیدلای نه شئ. نو زما څه په وس ده چې ستاسې له ناخوښئ سره سره تاسې په زوره همدې لارې ته راولم."},{"id":29,"translation":"او ای زما قومه! زه په دې دنده کې تاسې نه کوم مال نه غواړم. زما اجر پرته له الله نه پر بل هیچا نه دی او زه هغه خلک هم له خپل اړخ څخه نه شړم چې ایمان يې راوړی. ځکه چې هغوی خپل رب ته ورتلونکي دي خو زه وینم چې تاسې په زوره ځانونه په ناپوهۍ کې اچولي دي."},{"id":30,"translation":"او ای زما قومه! څوک به ما له الله وژغوري که زه هغوی وشړم؟ تاسې ولې په خبره نه پوهیږئ؟"},{"id":31,"translation":"او زه تاسې ته نه وایم چې له ماسره د الله خزاني دي او دا هم نه وایم چې زه په غیبو پوهیږم او نه وایم چې زه پرښته یم او د هغو خلکو په هکله چې ستاسې په وړاندې خوار او سپک ښکاري نه وایم چې الله پاک به هیڅکله ښیګڼه ورنه کړي. د هغوی په پټو یوازې الله ښه پوهیږي که زه داسې څه ووایم و زه به لوی ظالم وم."},{"id":32,"translation":"قوم یي وویل: ای نوحه! تا له مونږ سره ډیرې ناندرئ ووهلې نور دې خبرې پریږده که رښتیا وايې نو هغه عذاب راوله چې همیش يې وړاندې وړاندې کوي."},{"id":33,"translation":"نوح وویل: د عذاب راوړل یوازې د الله کار دی که هغه یې راوستل وغواړي نو بیا يې تاسې مخه نه شئ نیولای."},{"id":34,"translation":"او که زه هر څومره ستاسې د ښیګڼې هیله من اوسم خو چې الله پاک ستاسې د بې لارې کولو او هلاکولو اراده کړي وي نو زما خیر غوښتنه درته ګټه نه شي رسولاۍ هغه ستاسې رب دی او د همغه په لور به تاسې بیرته وروستلای شئ."},{"id":35,"translation":"ایا دا خلک وايې چې محمد دا هر څه له ځانه جوړ کړي دي؟ ووایه! که ما له ځانه جوړ کړي وي نو مسؤلیت يې زما په غاړه دی او زه ستاسې له کړنو څخه بیزار یم."},{"id":36,"translation":"او نوح ته وحې شوې وه چې ستا د قوم خلک پرته له هغو چې تر اوسه يې ایمان راوړی نور پکې څوک ایمان نه راوړي نو باید په کړنو يې خفه نه شي."},{"id":37,"translation":"او هم ورته وحې وشوه چې زمونږ د څارنې او ښوونې په رڼا کې کښتۍ جوړه کړه خو د ظالمانو په هکله به له ما غوښتنه نه کوې ځکه چې د هغوی د غرقیدو پریکړه شوې ده."},{"id":38,"translation":"نوح د کیښتۍ په جوړولو بوخت وو خو چې د قوم د مشرانو هره ډله به پرې تیریده نو ملنډې به يې پرې وهلې.[۴] نوح به ویل نن که تاسې پر مونږ ملنډې وهئ ویې وهئ مونږ به هم په تاسې همداسې وخاندو لکه نن چې په مونږ خنداګانې کوئ.","footnotes":"[۴] په دې توګه چې نوح لیونی شو په وچه دښته کې د بحر لپاره کیښتۍ جوړ وي."},{"id":39,"translation":"ډیر ژر به درته څرګنده شي چې رسوا کوونکی تل پاتې عذاب چا ته راځي او څوک پرې اخته کیږي؟."},{"id":40,"translation":"تردې چې کله حکم راغی او په تنور کې اوبه راوخوټیدلې نو مونږ نوح ته وویل له هر ډول څارویو یوه یوه جوړه او ستا د کورنۍ د هغو غړو نه پرته چې له پخوا نه د هغوی په هکله پریکړه شوې ده نور ټول او ایمان لرونکي خلک درسره په کښتۍ کې سپاره کړه. په نوح ډیرو لږو خلکو ایمان راوړی ؤ."},{"id":41,"translation":"نوح وویل: په کښتۍ کې سپاره شئ د الله په نوم به روانیږي او د هغه په نوم به ودریږي. بې شکه زما رب بښوونکی او مهربان دی."},{"id":42,"translation":"کښتۍ د غرونو په څیر لویو څپو کې له سپرلیو ډکه روانه وه چې نوح خپل ځوی ته چې لږ ترې وړاندې ؤ، غږ کړ چې ای زما بچیه! له مونږ سره را سپور، او د کافرانو ملګرتیا پریږده."},{"id":43,"translation":"ځوي يې وویل: زه به یوه لوی غره ته پناه یوسم چې له اوبو نه مې بچ کړي. نوح ورته وویل: نن د الله د رحم نه پرته بل هیڅ لار نشته چې څوک پرې د الله د امر او حکم نه وژغورلی شي. په همدې ترڅ کې یوه لویه څپه د دواړو په مینځ کې دیوال او هغه هم له غرقیدونکو څخه ؤ."},{"id":44,"translation":"او حکم وشو چې ای ځمکې اوبه دې جذبې کړه او اسمانه بند شه اوبه لږې شوې کار پای ته ورسید او کښتۍ د جودي غره له پاسه تم شوه او اعلان وشو چې الله پاک ظالم خلک له خپل رحمت نه لرې کړي دي."},{"id":45,"translation":"او نوح خپل رب ته غږ وکړ چې ای زما ربه! زما ځوی زما د کورنۍ غړی دی او بې له شکه چې ستا وعده(۵) حق ده او ته له ټولو پریکه کوونکو څخه غوڅ پریکړه کوونکی یې."},{"id":46,"translation":"الله وفرمایل: ای نوحه! هغه ستا له کورنۍ څخه نه دی. ځکه چې هغه د فاسدو کړنو څښتن دی نو له ما نه هغه غوښتنه مه کوه چې په حقیقت یې نه پوهیږې. زه تاته پند درکوم چې باید د ناپوهانو په څیر غوښتنې ونه کړې."},{"id":47,"translation":"نوح وویل ای زما ربه! زه تاته له دینه پناه دروړم چې له تا نه هغه څه وغواړم چې زه پرې نه پوهیږم. که ته ما ته بښنه ونه کړې او راباندې مهربان نه شې نو زه به له زیان کارو څخه شم."},{"id":48,"translation":"حکم وشو چې ای نوحه! ښکته شه زما له لورې پر تا سلامتیا او برکتونه دي او پر هغو خلکو هم چې له تاسره ملګري دي. او داسې خلک به هم راشي چې زه به ښه لورینه پرې وکړم خو بالاخره به هغوی زمونږ له لورې په دردناک عذاب اخته شي."},{"id":49,"translation":"ای محمده! دا هغه پټې خرې دي چې مونږ يې تاته د وحې په وسیله څرګنده وو. که نه نو له دې وړاندې نه تا او نه ستا قوم په دې هکله څه معلومات وو. صبر کوه. اخری بری د پرهیزګارانو په برخه ده."},{"id":50,"translation":"او د عادیانو په لور مو د هغوی ورور هود ولیږه. هغه ورته وویل: ای زما قومه! د یو الله عبادت وکړئ له هغه پرته موبل هیڅ خدای نشته. تاسو پرته له دې چې درواغ سره وتړئ بل څه نه دي کړي."},{"id":51,"translation":"ای زما قومه! د دین په رسونه زه له تاسې نه کوم اجر نه غواړم زما اجر او مزدوري یوازي پر هغه ذات ده چې زه يې پیدا کړی یم. ایا تاسې له عقل نه کار نه اخلئ؟."},{"id":52,"translation":"او ای زما قومه! له خپل رب نه بښنه وغواړئ او په پوره توګه هغه ته وګرځیږئ هغه به پر تاسې د اسمان دروازې راخلاصې او اوسنۍ پیاوړتیا به مو لا زیاته کړي نو تاسې د بدئ په لور مه اوړئ."},{"id":53,"translation":"قوم يې وویل: ای هوده! تا خو مونږ ته کوم څرګند دلیل رانه ووړ. نو مونږ هم ستا په خبره د خپلو خدایانو پریښوونکي نه یو او نه هسې په هسې په تا ایمان راوړی شو."},{"id":54,"translation":"ستا په هکله زمونږ خبره دا ده چې زمونږ ځینو خدایانو تاته بدي رسولې ده. هود ځواب ورکړ چې زه الله شاهد نیسم او تاسې هم شاهدان اوسئ چې زه ستاسې د ټولو شرکي کړنو څخه بې زاره یم."},{"id":55,"translation":"پرته له الله مو نیولي ټول خدیان زما پر خلاف یو موټی راپورته او پر ما ایله مه کوئ."},{"id":56,"translation":"ما پر هغه الله توکل کړی دی چې زما او ستاسو ټولو رب دی. هیڅ ژوی نشته مګر واکمني يې له هغه سره ده. بې له شکه چې زما رب په سمه او برابره لار دی."},{"id":57,"translation":"نو که تاسې مخ اړوئ پر مايې باک نشته ځکه چې ما هغه څه تاسې ته پوره رسولي دي چې زه پرې ګومارل شوی وم. او زما رب به ستاسې پر ځای نور خلک وټاکي او تاسې د هغه هیڅ نشئ کمولای. ځکه چې زما رب د هر شي ښه څارونکی دی."},{"id":58,"translation":"او کله چې زمونږ حکم راغی نو هود او د هغه مومن ملګري مو په خپل رحمت سره خلاص او له سخت عذاب نه مو وژغورل."},{"id":59,"translation":"هو! دا همغه عادیان وو چې د خپل رب له ایتونو څخه منکر د هغه له استاذو نه سرغړوونکي او د هر سرکښه متکبر پیروي يې کړې وه."},{"id":60,"translation":"نو په دنیا کې لعنتیان او د قیامت په ورځ به هم لعنتیان وي. خبر شئ چې : عادیان په خپل رب کافران شوي وو. او خبر شئ چې د هود قوم عادیان له رحمت نه خورا ډیر بې برخې شول."},{"id":61,"translation":"او مونږ د ثمودیانو په لور د هغوی ورور صالح ورولیږه. صالح وویل ای زما قومه! د یو الله عبادت وکړئ له هغه پرته ستاسې بل هیڅ معبود نشته. همغه تاسې له ځمکې نه پیدا کړي او د هغې د ابادولو دنده ئې درکړې نو باید له هغه نه بښنه وغواړئ او په بشپړ ډول ور وګرځیږئ. بې شکه چې زما رب خورا نژدې او زارۍ ښې مني."},{"id":62,"translation":"هغوی وویل: صالحه! له دې نه وړاندې مو تا ته ډیر امیدونه وو ایا ته مونږ د هغو څیزونو له عبادت نه منع کوې چې زمونږ پلرونو يې عبادت کاوه د کوم څه په لور چې ته مونږ بلې د هغه په هکله له مونږ سره ډیر زیات تشویش او خورا په ترددکې يې اچولي یو."},{"id":63,"translation":"صالح وویل: ای زما قومه په دې مې پوه کړئ چې که زه د خپل رب له لورې په سپینه او روښانه لار وم او له خپلې خوا یې پر ما لورینه هم کړې وي نو بیا هم زه له هغه نه سرغړونه وکړم ایا شته څوک چې ما له الله نه وژغوري؟ تاسې پرته له دې چې ما نور هم په زیان کې وغورځوئ بل هیڅ ګټه مو ما ته نه را رسوئ."},{"id":64,"translation":"او ای زما قومه دغه د الله او ښه تاسې ته یوه نښه ده پریږدئ چې د الله په ځمکه کې وڅري او په بده لاس مه ور وړاندې کوئ که نه نو ډیر ژر به مو عذاب ونیسي."},{"id":65,"translation":"خو هغوی اوښه ووژله صالح خبر ورکړ چې اوس نو په خپلو کورونو کې یوازې درې ورځې ژوند وکړئ. او ګورئ چې دا د درواغو خبره نده."},{"id":66,"translation":"نو چې زمونږ حکم راغی صالح او د هغه مومن ملګري مو په خپل رحمت سره خلاص او د هغې ورځې له رسوايې نه وژغورل. بې شکه چې ستا رب ډیر قوي او پر هر څه بر لاسی دی."},{"id":67,"translation":"او تیري کوونکي خلک یوې هیبتناکې چیغې ونیول نو په خپلو کورونو کې پړ مخې هلاک وغورځیدل."},{"id":68,"translation":"ته به وايي لکه چې له سره دلته اوسیدلي نه وو. واورئ چې ثمودیان په خپل رب کافران شوي وو او واروئ چې ثمودیان د الله له رحمت نه خورا ډیر لرې شو."},{"id":69,"translation":"او زمونږ پرښتې له زیري سره ابراهیم ته ورغلې وې ملایکو وویل سلام دې وي پر تا. ابراهیم هم د سلام په ویلو ځواب ورکړ او په بیړه يې وریت کړی خوسی راووړ."},{"id":70,"translation":"خو چې ویې لیده چې د میلمنو لاسونه د خوسې په لور نه وړاندې کیږي نو نابلده ورته ښکاره او په زړه کې يې ترې ډار وشو. ملایکو ورته وویل ډاریږه مه مونږ د لوط قوم په لور لیږل شوي یو."},{"id":71,"translation":"میرمن يې هلته ولاړه وه ويې خندل مونږ هغې ته اسحاق او له هغه وروسته د یعقوب زیری ورکړ."},{"id":72,"translation":"هغې وویل: های زه بوډۍ به بچی وزیږوم؟ او زما دا خاوند چې ډير بوډا شوی دی. دا خو یو ډیر حیرانوونکی کار دی."},{"id":73,"translation":"ملایکو وویل د الله پاک کار درته حیرانوونکی ښکاري؟ ای د نبوت کورنۍ د الله رحمتونه او برکتونه دې پرتاسې وي. هغه ښه ستایل شوی او د ډیرې لويي څښتن دی."},{"id":74,"translation":"له ابراهیم نه چې ډار ولاړ او زیری يې واورید نو د لوط د قوم په هکله یي له مونږ سره په شخړه لاس پورې کړ."},{"id":75,"translation":"په رښتیا چې ابراهیم خورا زغم لرونکی فریاد کوونکی او په هر حال کې مونږ ته راګرځیدونکی ؤ."},{"id":76,"translation":"ای ابراهیمه دا خبره نوره پریږده ځکه چې ستا د رب پریکړه راغلې او اوس هغوی ته هغه عذاب راتلونکی دی چې په هیڅ ډول يې مخه نه شي اړول کیدای."},{"id":77,"translation":"او چې کله زمونږ استازي لوط ته ورغلل نو خورا درانه پرې تمام او خپلې بې وسۍ يي لاپسې کمزوری او ويې ویل چې نن خورا د غم ورځ ده."},{"id":78,"translation":"او قوم يې په ځغاسته ورغی هغوی لا له پخوا نه په بدو اخته وو. لوط ورته وویل ای زما قومه دا زما لوڼې [۷] شته هغوی ستاسې لپاره ډيرې پاکې دي نو له الله نه وډار شئ او میلمنو ته مې مه خجالت کوئ. ایا په تاسې کې کوم هوښیار اوسم سړی نشته.","footnotes":"[۷] کیدای شي چې مطلب د لوط خپلې لورګانې وي یانې په نکاح يي واخلئ او یا د قوم لورګانې ځکه پیغمبر د یو قوم پلار وي( فتح القدیر)."},{"id":79,"translation":"قوم يې وویل تا ته خو څرګنده ده چې ستا په لوڼو کې زمونږ حق نشته او پدې هم پوهیږې چې مونږ څه غواړو؟"},{"id":80,"translation":"لوط وویل: کاشکې چې زما دومره توان وای چې ستاسې مقابله مې کړې او یا مې یوې پخې او کلکې [۸] اسرې ته پناه وړې وای.","footnotes":"[۸] لوط علیه السلام په قوم کې یو مسافر سړی وو الله پاک له ده وروسته هر پیغمبر له خبل قوم څخه لیږلی ( ابن جریر الطبری)."},{"id":81,"translation":"پرښتو وویل : ای لوط! مونږ ستا د رب استازي یو دا خلک به هیڅکله تاته څه ونه شي رسولای خپله کورنۍ دې شپې د شپې له دې ځایه وباسه او ستاسې یو تن هم باید مخ په څټ ونه ګوري خو پرته ستا له ښځې. چې هغه به په دوی کې پاتې وي او همغه څه به وررسیږي چې د قوم خلکو ته رسیږي. د هوی د هلاکولو وخت سهار ټاکل شوی دی. ایا سهار نژدې نه دی؟."},{"id":82,"translation":"نو کله چې زمونږ پریکړه راغله د هغوی سیمه مو په بل مخ واړوله او د پخې شوې خټې ډبرې مو پرې په مسلسل ډول ووره ولې."},{"id":83,"translation":"ستا د رب له لورې هره ډبره په نښه شوې وه. او له ظالمانو سره دا وړ عذاب څه لرې [۱۰] کار نه دی","footnotes":"[۱۰] دا ځای او نیټه د قریشو له ظالمانو نه څه لرې نه دی ډیره پخوا نه ده تیره شوي او ځای هم د مدیني او شام په مینځ کې دی( معارف القران د مفتي محمد شفیع صاحب)"},{"id":84,"translation":"او د مدین خلکو ته مونږ د هغوی ورور شعیب ولیږه. شعیب هغوی ته وویل ای زما قومه! د یو الله عبادت وکړئ له هغه پرته مو بل هیڅ خدای نشته. په پیمانه او تله کې کموالی مه کوئ نن مو په ښه حال کې وینم خو زه پر تاسې ډاریږم چې د هغې ورځې عذاب درباندې راشي چې له هر اړخه مو راګیر کړي."},{"id":85,"translation":"او ای زما قومه! بیمانې او تلې مو په انصاف سره پوره او د خلکو څیزونه کم مه ورکوئ او په ځمکه کې د ورانکارئ او فساد هلې ځلې مه کوئ."},{"id":86,"translation":"د الله له لورې درکړې ګټه درته غوره او بس ده که تاسې مؤمنان يې. او زه ستاسې څارونکی او ساتونکی نه یم."},{"id":87,"translation":"هغوی وویل: شعیبه! ایا ستا لمونځ تا هڅوي چې مونږ هغه خدایان ټول پریږدو چې زمونږ پلرونه يې رابلي؟ او یا په خپلو مالونو کې د خپلې خوښې تصرف ونکړو؟ بې له شکه چې ته ډیر زغم لرونکی[۱۱] او د سمې لارې سړی يې.","footnotes":"[۱۱] دا خبره يي یا د ملنډو په توګه کړي چې: یوازې همدا ته زغم لرونکی يي بل څوک نشته؟ او یا يي معنا ده ښه ستا د حلم او رشد نتیجه دا شوه چې مونږ په هر څه کې تنګوي؟( ابن جریر الطبری)."},{"id":88,"translation":"شعیب وویل ای زما قومه! په دې مې پوه کړئ چې که زه خپل رب له لورې په روښانه لار وم او د خپلې لورې يې ماته براخه روزي هم راکړې وي( نو څنګه ستاسې په شان خیانت وکړم؟) او زه نه غواړم چې هغه څه په خپله وکړم چې تاسې ترې منع کوم. زما ټوله غوښتنه همدا ده چې د توان تر اخرنۍ پولې دروغې جوړې او سموالي هڅه وکړم او پرته له الله نه د بل هیچا اسره راسره نشته. یوازې پر هغه مې توکل کړی او یوازې هغه ته مې پناه ده."},{"id":89,"translation":"او ای زما قومه! هسې نه چې له ماسره دښمني مو په هغو غمونو اخته کړي چې د نوح، هود او یا د صالح قومونه ورسره لاس او ګریوان شوي وو. او د لوط قوم هم له تاسې نه څه لرې نه دی."},{"id":90,"translation":"او له خپل رب نه مو بښنه وغواړئ او په بشپړ ډول هغه ته ور وګرځئ. بې له شکه چې زما رب ډير مهربان او ډیر مینه کوونکی دی."},{"id":91,"translation":"هغوی وویل شعیبه! مونږ ستا په ډیرو خبرو نه پوهیږو او مونږ وینو چې ته په مونږ کې یو ناتوانه انسان يې[۱۲] که د قوم او خپلوانو ملاتړ درسره نه وای نو خامخا به مو په ډبرو وژلی وای. ځکه چې ته پر مونږ څه برلاسی نه لرې.","footnotes":"[۱۲] وايي چې شعیب په دواړو سترګو ړوند وو. خو د خبرو او منطق هومره ځواک ورسره وو چې په( خطیب الانبیاء) سره يي شهرت میندلی و( کابلی تفسیر)."},{"id":92,"translation":"شعیب په ځواک کې وویل ای زما قومه! ایا زما خپلوان درته له الله نه ډیر پیاوړي ښکاري؟ او الله مو شاته وغورځاوو؟ خو باید پوه شئ چې زما رب ستاسې پر ټولو کړنو ښه احاطه کوونکی دی."},{"id":93,"translation":"او ای زما قومه! تاسې په خپل دریځ باندې ولاړ او زه په خپله کړنلاره ولاړ یم ډیر ژر به درته څرګنده شي چې چا ته رسوا کوونکی عذاب راځي؟ او څوک درواغجن دي؟ تاسې يې انتظار کوئ زه هم ستاسې په شان انتظار کوونکی یم."},{"id":94,"translation":"او کله چې زمونږ حکم راغی نو مونږ شعیب او د هغه مومن ملګري د خپلې مهربانۍ له مخې خلاص کړل او ظالمان یوی چیغې ونیول نو ټول په خپلو کورونو کې پړمخ ځای په ځای هلاک شول."},{"id":95,"translation":"ته به وايې لکه چې له سره په دې کورونو کې اوسیدلي نه وو. واورئ د مدین خلک له رحمت نه لرې دي لکه څنګه چې ثمودیان ترې لرې شوي وو."},{"id":96,"translation":"او مونږ موسی له خپلو ایتونو او څرګنده دلیل سره لیږلی وو."},{"id":97,"translation":"فرعون او د هغه د واکمنۍ د سر سړیو ته خو هغوی د فرعون حکم ته غاړه کیښوده. سره له دې چې د فرعون حکم په سمه برابر نه ؤ."},{"id":98,"translation":"د قیامت په ورځ به د خپل قوم په وړاندې روان او ټول به اور ته ننه باسي. د ورتګ خورا بد ځای همدا اور دی چې دوی پرې ورننویستل کیږي."},{"id":99,"translation":"په دنیا کې پرې لعنت دی او د قیامت په ورځ هم. دا خورا بده ورکړه ده چې دوي ته ورکول کیږي."},{"id":100,"translation":"دا د څو کلیو کیسې دي چې مونږ يي تا ته اوروو ځینې يي اوس هم ولاړ او ځينې نور يي نړیدلي دي."},{"id":101,"translation":"مونږ پرې تیری نه وو کړې بلکې هغوی په خپله پر ځانونو تیری کړی وو خو کله چې ستا د رب حکم راغی هغو خدایانو چې پرته له الله نه يي رابلل هیڅ دفاع ترې ونه شوه کړای او پرته له هلاکوالي او بربادۍ نه يې بل هیڅ شی ورته رانه وړ."},{"id":102,"translation":"او چې کله ستا رب کومې ظالمې سیمي نیسي نو همدا ډول کړنه ورسره کوي. بې شکه چې ستا د رب نیونه خورا دردناکه او سخته وي."},{"id":103,"translation":"هو! همدا خبره د هغوی خلکو لپاره چې د اخرت ډار ورسره وي لویه نښه او دلیل دی. د اخرت ورځ هغه ورځ ده چې ټول خلک به ورته راټول او هر څه به پکې رامیدان ته کړای شي."},{"id":104,"translation":"مونږ هغه ورځ نه وروسته کوو بلکې د هغې لپاره مو په شمار موده ټاکلې ده."},{"id":105,"translation":"کله چې هغه ورځ راشي د الله له اجازی پرته به هیڅ ساه لرونکی څه نه شي ویلای نو ځیني به يې بدمرغه او ځینې به يي نیکمرغه وي."},{"id":106,"translation":"کوم کسان چې بدمرغه وي په اور کې به په لوړو او ټیټو [۱۳] اوازونو یانګیږي.","footnotes":"[۱۳] زفیر د خره یانګلو اواز ته وايي او شهیق يي د یانګلو ټیټ اواز ته وایي( فتح القدی د امام الشوکاني)"},{"id":107,"translation":"د تل لپاره به هملته وي تر څو چې اسمانونه او ځمکه ولاړ وي[۱۴] مګر دا چې ستا رب بل څه وغواړي. بې له شکه چې ستا رب څه وغواړي همغه کوي.","footnotes":"[۱۴] معنا يې ده چې د تل لپاره ځکه د عربي محاوري له مخې دا جمله دوام لپاره استعمالیږي او یا يې معنا دا ده چې د اخرت اسمانونونه او ځمکې ځکه چې قیامت شروع کیږي نو دنیا اسمانونه او ځمکه له مینځ ځي( ابن جریر الطبري)."},{"id":108,"translation":"او کوم کسان چې نیک مرغه کړای شي نو د تل لپاره به په جنت کې وي تر څو چې اسمانونه او ځمکه ولاړ وي مګر دا چې ستا رب نور څه وغواړي. په هغوی به د نه پرې کیدونکي ورکړې لورینه وکړای شي."},{"id":109,"translation":"نو ای پیغمبره! د هغه څه په هکله چې دا کافران يې رابلي په شک او ګومان کې مه پریوزه. دوی د همغه څه عبادت کوي چې وړاندې يې پلرونو عبادت کاوه. مونږ به هم د هغوی برخه په پوره ډول بې له کموالي ورکړو."},{"id":110,"translation":"دا خبره پخه ده چې مونږ موسی ته کتاب ورکړ خو د هغه په هکله اختلاف وشو. که ستا د رب له لورې له وړاندې نه خبره نه وای شوې نو خامخا به د هغوی په مینځ کې پریکړه شوې وه. او دا خبره هم ډاګیزه ده چې ننه ني کافران هم د قران په هکله شکمن او د تردد په څپو کې لالهانده دي."},{"id":111,"translation":"او په دې کې هیڅ شک نشته چې ستا رب د هغوی د کړنو پوره بدله ورکړې. ځکه چې له ټولو کړنو نه يې خبر دی."},{"id":112,"translation":"ای محمده! ته اوستا هغه ملګري چې د حق لور ته ګرځیدلي دي همغه شان په حق برابر اوسئ چې حکم يې درته شوی دی او له پولو نه وړاندې مه ځئ. الله پاک ستاسې کړنې ډیرې ښي ویني."},{"id":113,"translation":"د ظالمانو په لور مه کږیږئ که نه نو اور به مو راښکیل کړي او له الله برته به مو نه دوستان وي او نه به څوک ملاتړ وکړای شي."},{"id":114,"translation":"او دورځې په دواړو اړخونو او د شپې په اوږدو کې لمونځ کوه. بې له شکه چې نیکي بدي له مینځه وړي. دا خبره د پند اخیستونکو لپاره ښه پند دی."},{"id":115,"translation":"او زغم خپل کړه ځکه چې الله پاک هیڅکله هم د نیکو کارانو بدل نه بابیزه کوي."},{"id":116,"translation":"ولې له تاسې نه په پخوانیو خلکو کې د عقل او هوښ څښتنان نه وو چې په ځمکه کې يي د فساد مخه نیولې وای؟ هو! که وو هم خورا لږ وو چې مونږ له عذاب نه خلاص کړي وو. او ظالمان په هغه څه پسې ولاړل چې پر دوی يې لورینه شوې وه([۱۴]ج) او هغوی ګناه ګاران وو.","footnotes":"[۱۴] د هغو نعمتونو غلامان شو چې الله ورکړی وو( ابن جریر الطبری)."},{"id":117,"translation":"او ستا رب هغه کلي په ناحقه نه دړې، وړې کوي چې اوسیدونکي يي سمون راوستونکي وي."},{"id":118,"translation":"که ستا رب غوښتې وای نو ټول خلک به يي[۱۵] یو ملت ګرځولی وو( خو دا يې د خدايي غوښتنه نده) نو ځکه به دوی یو له بل سره د تل لپاره په اختلاف کې وي.","footnotes":"[۱۵] دا د الله غوښتنه نه ده چې خلک په زور مسلمانۍ ته مجبور کړي بلکې دنیا يې د همدې لپاره اباده کړي ده چې خلک په خپله خوښه دنیکۍ او یا بدۍ لار ونیسي( ابن جریر الطبري)."},{"id":119,"translation":"مګر یوازې هغه خلک به ترې وژغورل شي چې ستا رب پرې مهربان شي. او د همدغه ( واک د ترلاسه کولو) لپاره يي انسانان پیدا کړي دي. او ستا ر هغه خبره پوره شوه چې زه به خامخا جهنم له پیریانو او انسانانو نه ډکوم."},{"id":120,"translation":"او ای محمده! مونږ تا ته د پیغمبرانو کیسې په تفصیل سره بیانوو چې ستا زړه پرې کلک او مطمئن کړو. او د همدې کیسو په اوږدو کې تا ته ححق او د مؤمنانو لپاره پند او یادونه راغلې ده."},{"id":121,"translation":"او هغو کسانو ته چې ایمان نه راوړي ووایه چې تاسې په خپل دریځ مخ په وړاندې ولاړ او مونږ په خپل لار ځو."},{"id":122,"translation":"تاسې انتظار وکړئ مونږ هم منتظر یو."},{"id":123,"translation":"د اسمانونو او ځمکي ټول پټ رازونه د الله په واک کې دي او یوازې همغه ته د ټولو کارونو بیرته ورګرځیدل دي نوا ی محمده! د هغه عبادت وکړه او پر هغه توکل وکړه، ستا رب ستاسو له کړنو نه بې خبره نه دی."}]},{"id":12,"verses":[{"id":1,"translation":"الر- دا د بیانوونکي کتاب ایتونه دي."},{"id":2,"translation":"مونږ دا کتاب قران په عربي ژبه نازل کړی دی تر څو تاسې پرې پوه شئ."},{"id":3,"translation":"ای محمده مونږ تا ته د قران د وحې په اوږدو کې هغه غوره کیسې بیانوو چې پخوا ترې ته بالکل ناخبره وې."},{"id":4,"translation":"او یوه کیسه هغه ده چې یوسف خپل پلار ته وویل ای پلاره ما خوب ولید چې یوولس ستوري، لمر او سپوږمۍ ما ته په سجده پراته دي[۱۶]","footnotes":"[۱۶] علماوو(۱۱) ستوري په (۱۱) ورونو لمر په پلار او سپوږمۍ په مور سره معنا کړي ( ابن جریر الطبري)."},{"id":5,"translation":"پلار یې ورته وویل ځوی جانه! دا خوب ورونو ته مه وایه هسې نه چې هغوی تاته د بدۍ ناوړه هڅه وکړي. ځکه چې شیطان د انسان ډیر ښکاره دښمن دی."},{"id":6,"translation":"او په همدې توګه به ستا رب تا غوره او د خبرو په معنا او مفهوم به دې پوه[۱۷] او خپله لورینه به پر تا او د یعقوب پر کورنۍ هغه ډول بشپړه کړي لکه څنګه یې چې ستا پر پخوانیو پلرونو ابراهیم او اسحق پوره کړی وه بې شکه چې ستا رب په هر څه پوه او د حکمت څښتن دی.","footnotes":"[۱۷] له دې نه د هرې خبرې په پوره معنا پوهیدل او د خوب په تغبیر پوهیدل دي."},{"id":7,"translation":"د یوسف او د هغه ورونو په کیسه کې د پوښتونکو لپاره خورا غوره او پخې نښې دي."},{"id":8,"translation":"کله چې هغوی سره وویل: یوسف او د هغه ورور[۱۸] زمونږ په انډول د پلار زړه ته ډیر نژدې دي په داسې حال کې چې مونږ یوه لویه ډله یو. نوښکاره همدا ده چې زمونږ پلار پوره بې لارې دی.","footnotes":"[۱۸] دا یوسف علیه السلام سکنې ورور دی( ابن جریر الطبری)."},{"id":9,"translation":"راځئ یوسف ووژنئ او یا يې په یوه لرې ځای کې وغورځوئ تر څو درته د پلار مخه خلاصه او وروسته به بیا په توبې کولو سره نیکان شئ."},{"id":10,"translation":"د دوی له مینځ نه یوه وویل که خامخا مو دې کار ته ملا تړلې وي نو وژنئ يې مه بلکې په یوه ژوره تیاره څاه کې يې ورواچوئ تر څو یې ځینې مسافر خلک له ځان سره پورته کړي."},{"id":11,"translation":"ټولو پلار ته وویل: پلار جانه! څه خبره ده چې ته د یوسف په برخه کې په مونږ باور نه کوې سره له دې چې مونږ هغه ته پرته له ښیګڼې بل څه نه غواړو؟"},{"id":12,"translation":"سبا ته يې له مونږ سره ولیږه تر څو تازه میوې وخوري او ښکته او پورته منډې وکړي ته بې غمه اوسه ساتنه يې پر مونږ ده."},{"id":13,"translation":"پلار وویل: تاسې چې دی بیايې زما زړه دربیږي ځکه زه ډاریږم چې لیوه به يې وخوري او ستاسې به هیڅ خیال ورته نه وي."},{"id":14,"translation":"هغوی ورته وویل که ددې لویي ډلې په مینځ کې يې هم لیوه خوري نو بیا خو به مونږ ډیر بدبخته یو."},{"id":15,"translation":"نو کله يې چې له ځان سره یوړ او پریکړه يې وکړه چې په ژوره تیاره څاه کې يي وغورځوي. همغه وخت مونږ یوسف ته وحې وکړه چې یو وخت به راشي چې ته به دوی د خپل کار ورانۍ ته متوجه کړې په داسې حال کې چې اوس هغوی ته هیڅ پته نشته."},{"id":16,"translation":"هغوی ماښام په ژړا او چغو پلار ته راغلل."},{"id":17,"translation":"او ويې ویل پلار جانه! مونږ یو له بل سره په مسابقه کې وو یوسف مو د خپل سامان او اسبابو سره پریښی و چې ناببره لیوه وخوړ. ته خو زمونږ خبره نه منې که مونږ هر څومره رښتیا ووایو."},{"id":18,"translation":"د یوسف کمیس یې په درواغو په وینو لړلی راووړ. پلار يې وویل: زړه ته مې نه غورزیږي بلکې ستاسې نفسونو تاسې ته یو لويي کار اسان کړی دی. نو دلته پرته له ښه او غوره صبر نه بل څه نه شي کیداې. او څه چې تاسې وايې د هغو په هکله یوازې له یو الله نه کومک غوښتل کیدای شي او بس."},{"id":19,"translation":"او یو کاروان رغی او خپل سړی یې د اوبو پسې ولیږه هغه څاه ته بوکه ښکته کړه. له بوکې سره جوخت یې د هلک په لیدلو په لوړ غږ وویل [۲۰]مبارک! دلته هلک دی او په خپلو مینځو کې يي خبره پټه او دی ي د تجارت مال وباله. الله د دوی په ټولو کړنو ښه پوه دی.","footnotes":"[۲۰] یوسف په بوکه پورې ونښت او له اوبو سره جوخت له څاه نه راووت."},{"id":20,"translation":"بیا يې په څو کمو شمیر کړی[۲۲] شوو روپو خرڅ کړ په داسې حال کې چې له یوسف نه ناهیلي وو.[۲۳].","footnotes":"[۲۲]هغه وخت ډیري روپي تلل کیدي او لږي شمیر کیدي.\n[۲۳] ډار ورسره وو هسې نه چې وارث يي پیدا شي."},{"id":21,"translation":"د مصر هغه اوسیدونکي[۲۴] چې یوسف يي وپیره خپلې ښځې ته وویل: ښّ يې وساته کیدای شي چې مونږ ته ګټور او یا يې په ځوی ولۍ سره ونیسو. او په دې توګه مونږ یوسف ته د مصر په ځمکه کې عزت من ځای ورکړ تر څو چې مونږ هغه ته د خبرو د پوهې علم وروښایو. الله پاک پر خپل کار ښه پرلاسی دی خو ډير خلک نه پوهیږي.","footnotes":"[۲۴] وايي چې اخیستونکی د مصر پاچا د خزاني وزیر وو( ابن جریر الطبری)"},{"id":22,"translation":"او کله چې یوسف پاخه عمر ته ورسید نو مونږ حکمت او پوهه ورکړه. او مونږ له نیکو کارانو سره همدا ډول چال چلن کوو."},{"id":23,"translation":"او هغې ښځې چې دی يې په کور کې اوسیده ترې د ځان غوښتنه وکړه. ټولې دروازې يې بندې او ورته يې وویل هله ژر شه زه درته تیاره یم. یوسف وویل : په الله له دې بدۍ نه پنا غواړم او برسیره پر دې زما بادار زه ډير ښه ساتلی یم. او ظالمان [۲۵] هیڅکله خلاصیدلی نشي.","footnotes":"[۲۵] هر څوک چې د خپل محسن له کورنۍ سره خیانت کوي هغه لويي ظالم دی."},{"id":24,"translation":"او په یقین هغې د یوسف په لور پخه هڅه کړې وه او یوسف هم د هغې هڅه کړې وه که د خپل رب غوڅ دلیل نه وای لیدلی. په همدې توګه مونږ یوسف وژغوره تر څو له هغه نه د ټولو بدیو او ناکارو کارونو مخ واړوو. ځکه چې هغه زمونږ له غوره او سوچه کړی وو بنده ګانو څخه ؤ."},{"id":25,"translation":"او دواړو دروازې په لور یو له بل نه [۲۶] د لومړي والي هڅه وکړه او ښځې د یوسف د کمیس د شاه لمن څیري او دواړه د دروازې په خول کې د هغې له خاوند [۲۷] سره مخ په مخ شول. او ښځې ورته وویل: د هغه چا جزا څې ستا حرم ته په بده وګوري بې له دې نه بل څه کیدای شي چې بندي[۲۸] او یا په دردناک عذاب وربړول شي.","footnotes":"[۲۶] یوسف د وتلو او زلیخا د رانیولو لپاره منډه کړه \n[۲۷] د دروازې په خوله د زلیخا خاوند او د یوسف له بادار سره مخ شول الله پاک تړلې دروازې په خپله وازي کړي.\n[۲۸] دا چې زلیخا (یسجن) مجهوله کلمه استعمال کړي علماء وايي چې نه يي وښتل خپل معشوق ته سخته سزا ورکړي ( روح المعاني)."},{"id":26,"translation":"یوسف وویل: دې له مانه زما ځان غوښتی دی او د زلیخا د کورنۍ یوه غړي شهادت ورکړ چې که د یوسف کمیس له مخې نه څیرې [۲۹] شوی وي نو زلیخا رښتینې ده او یوسف له درواغجنو نه دی.","footnotes":"[۲۹] معنا دا چې یوسف حمله کړې او د ښځې دفاع ."},{"id":27,"translation":"او که کمیس يې د شا[۳۰] له لورې څیرې شوی وي نو زلیخا درواغ وايې او یوسف له رښتینو نه دی.","footnotes":"[۳۰] معنا دا چې یوسف تیښته کوله او ښځې رانیو( تفسیر الماوردی)."},{"id":28,"translation":"کله چې عزیز ولیده کمیس د شا له لورې څیرې شوی ویې ویل دا کار ستاسې ښځینه مکر او چل دی بې له شکه چې ستاسې مکر او فریب ډیر لوی دی."},{"id":29,"translation":"ای یوسف! دا خبره [۳۱] پریږده او ای زلیخا د خپلې ګناه بښنه وغواړه بې له شکه چې همدا ته ګناه کاره يې.","footnotes":"[۳۱] چا ته يې مه وايه( فتح القدیر د امام الشوکاني)."},{"id":30,"translation":"د ښار څو ښځو وویل د عزیز ښځه د خپل غلام پسې شوې[۳۲] او د هغه مینې يي د زړه پردې ورشکولي دي. زمونږ په نزد هغه په څرګنده غلط کار کوي.","footnotes":"[۳۲] چې له غلام سره يې عشق بازې شروع کړي: یعنې بد کاري جرم نه وو بلکې جرم دا وو چې له غلام سره يي کوي."},{"id":31,"translation":"زلیخا چې د هغوی له مکر نه ډکې خبرې واوریدی نو څوک یې ورپسې ولیږه او د هغوی لپاره يې میلمستیا جوړه او د خوراک په دوران کې يي هرې میلمنې ته یوه چاړه[۳۳] ورکړه او په همغه وخت يې یوسف ته وویل میلمنو ته ورشه!","footnotes":"[۳۳] چاړه يي د میوو لپاره وه. او یا کیدای شي چې همغه وخت د اشرفو خوراک په قاشق او پنجه چې چاړه ورسره وي وه."},{"id":32,"translation":"زلیخا وویل: بس دا همغه څوک دی چې تاسې پرې زه ملامته کړې وم. او رښتیا هم ما ترې ځان[۳۴] وغوښت خو هغه ځان وساته او قسم دی که چیرې زما په وینا عمل ونه کړي بندي او ډیر خوار او ذلیل به کړای شي.","footnotes":"[۳۴] په یوه مجلس کې په بدکارۍ اعتراف د فساد اخرنی پړاو څرګندوي."},{"id":33,"translation":"یوسف وویل: ای زما ربه د هغه څه نه چې دوی مې ورته بلي زندان راته ډیر ښه دی. او ای زما ربه! که ته له ما نه د دوی فریب او دوکه ونه ګرځوې نو کیداي شي چې زه د هغوی په لور میلان وکړم او زه هم د ناپوهانو او جاهلانو په ډله کې وشمیرل شم."},{"id":34,"translation":"رب يې دعا قبوله او د ښځو چلونه يې ترې دفع کړل بې شکه چې الله ښه اوریدونکی او په هر څه ښه پوه دی."},{"id":35,"translation":"بالاخر د مصر واکمنو ته سره له دې چې( د یوسف د بي ګناهۍ او د ښځو د ناپاکۍ) ټول دلایل يې ولیدل دا خبره ښه په نظر ورغله چې یوسف تر یو وخته [۳۵] بندي کړي .","footnotes":"[۳۵] یوه اجتماع چې داسې پړاو ته رسیدلي وي چې ناپاک برملا چیغي وهي او پاک زندان ته ځي . نو دا وړ پاک اناس پرته له معصوم پیغمبر نه بل څوک ډیر مشکل دی."},{"id":36,"translation":"او له ده سره دوه نور ځوانان هم زندان ته ولاړل. یوه يې وویل زه خوب ګورم چې پاچا ته شراب زبیښم او هغه بل وویل: په سر مې خوراک ایښی وي او مرغان يي خوري. ای یوسفه مونږ ته د خوبونو تعبیر وکړه. بې له شکه چې ته مونږ ته نیکو کاره ښکارې."},{"id":37,"translation":"یوسف وویل پخوا له دې چې تاسې ته د نن ورځې خوراک راشي زه به مو د خوب [۳۶] تعبیر وکړم. دا هغه څه دي چې ماته خپل رب راښوولي دي. ما د هغه قوم دین پریښی دی چې په الله ایمان نه راوړي او له اخرت نه منکر دي.","footnotes":"[۳۶] د خوب تعبیر هومره انسان دی چې زه به يي د نن له ډوډۍ راتګ نه وړاندې تاسې ته ووایم( معارف القران)."},{"id":38,"translation":"د خپلو مشرانو ابراهیم، اسحق او د یعقوب دین مې منلی دی. له مونږ سره نه ښايي چې له الله سره نور څه شریک کړو. دا پر مونږ او پر ټولو خلکو د الله پاک مهرباني او احسان دی خو زیات خلک شکر نه پر ځای کوي."},{"id":39,"translation":"ای زما د زندان ملګرو! خواره واره باداران ښه دي او که یو زوره ور الله؟."},{"id":40,"translation":"هغه څیزونه چې تاسې يې پرته له الله نه عبادت کوئ هسې نومونه دي چې تاسې او ستاسې پلرونو ایښي دي الله پاک پرې کوم دلیل نه دی نازل کړی واکمني یوازې د یو الله ده. هغه امر کړی دی چې پرته له هغه نه د بل هیچا عبادت باید ونه کړئ او همدا سم او روغ دین دی خو ډیر خلک نه پوهیږي."},{"id":41,"translation":"ای د زندان ملګرو! ستاسې یو تن به خلاص او خپل بادار به په شرابو خړوبوي. او هغه بل په سولۍ وڅړول شي او مرغان به يې د سر غوښې وخوري. هغه خبره خلاصه شوې ده چې تاسې دواړه یې معلومات غواړئ."},{"id":42,"translation":"یوسف هغه یوه ته چې خلاصیدونکي باور يې پرې راغی[۳۷] وویل: د بادار په وړاندې دې زما عرض هم وړاندې کړه خو شیطان له هغه نه د بادار په وړاندې د یوسف یادونه له یاده وویستله نو ځکه یوسف څو کاله په زندان کې پاتې شو.","footnotes":"[۳۷] یوسف خلاصیدونکي ته وویل: زما موضوع هم پاچا ته وریاده کړه چې زه بې ګناه یم خو هغه په دربار کې په مزو او چړچو اخته، زندان او دزندان ملګري يي له یاده ووتل( تفسیر الماوری)."},{"id":43,"translation":"او پاچا وویل: زه خوب ګورم چې اوه چاغې غواګانې دي چې اوه خوارې غواګانې يي خوري او د غلې اوه شنه تازه وږی دي او اوه نور وچ. ای د دربار مشرانو! زما خوب را معنا کړئ که تاسې د خوب په معنا بوهیږئ."},{"id":44,"translation":"هغوی وویل: دا ګډوډ خیالي خوبونه دي او مونږ د خیالونو او چرتونو په معنا نه پوهیږو."},{"id":45,"translation":"هغه یوه سړې چې له دوه تنو بندیانو نه راخلاص شوی او له اوږدې مودې وروسته یوسف ور په زړه شو وویل: زه به تاسې ته دا خوب معنا کړم ما لږ هغه ته ولیږئ[۳۸].","footnotes":"[۳۸] د یوسف نوم يې له له دې ډاره وانه خیست چې بل څوک ورنشي او دا شرف وګټې."},{"id":46,"translation":"ای رښتیه یوسفه! مونږ ته ددې خوب معنا وښایه چې: اوه څربي غواګانې دي[۳۹] اوه خوارې غواګانې يي خوري او اوه شنه تازه وږي دي او اوه نور وچ. تر څو زه بیرته خلکو ته ورشم هیله ده چې هغوی پوه شي.","footnotes":"[۳۹] د (۷) څربو غواګانو معنا (۷) د کښت کلونه او د (۷) خوارو غواګانو معنا ده (۷) وچ کلونه."},{"id":47,"translation":"یوسف وویل: تاسې به د خپل پخواني عادت په شان اوه کلونه کښت وکړئ چې و مو ریبل پرته له لږو هغو دانو چې تاسې يې خورئ نور ټول په وږو کې پریږدئ."},{"id":48,"translation":"بیا به له دې وروسته (۷) وچ کلونه راشي چې د هغو په اوږدو کې به تاسې ټول هغه څه وخورئ چې ددې وچ کالۍ لپاره به مو وړاندې ذخیره کړي وي او یوازې هغه څه به پاتې شي چې تاسې يي د تخم لپاره وژغورئ."},{"id":49,"translation":"بیا به له دې وروسته یو داسې کال هم راشي چې د خلکو دعاګانې به قبولې او باران به پرې وشي او خلک به پکې میوې وزبیښي."},{"id":50,"translation":"او پاچا وویل: دا سړی ماته راولئ. کله چې استازی یوسف ته ورغی یوسف ورته وویل: بادار ته دې بیرته ورشه او پوښتنه ترې وکړه چې د هغو ښځو کیسه څه وه چې لاسونه يې پرې کړي وو؟ بې شکه چې زما رب د هغوی له مکر نه ډير ښه خبر دی."},{"id":51,"translation":"پا چا وویل: ای د ښار ښځو! ستاسې خبره څه وه چې تاسې له یوسف نه د هغه ځان غوښتی ؤ؟ ټولو وویل پاک یوازې یو الله دی مونږ له یوسف نه هیڅ بد ندي لیدلي. او د عزیز ښځې هم وویل اوس حق په رښتیني توګه رامنځ ته شو. ما له هغه نه د هغه ځان غوښتی ؤ خو هغه له ډیرو رښتینو څخه ؤ."},{"id":52,"translation":"یوسف وویل: دا پوښتنه او ګرویګنه مې ځکه وکړه چې عزیز پوه شي چې ما په پټه ورسره خیانت نه و کړی او بې له شکه چې الله پاک د خائنانو مکر او فریب د بري په لار نه سموي."},{"id":53,"translation":"زه خپل ځان نه پاکوم ځکه چې هر نفس د بدۍ په لور هڅه کونکی دی مګر دا چې په چا باندې زما د رب رحمت وي. بې له شکه چې زما رب ښه بښونکی او ډیر مهربان دی."},{"id":54,"translation":"پاچا وویل: یوسف ماته راولئ چې د ځان لپاره يې مخصوص کړم. نو کله يې چې خبرې ورسره وکړې نو ورته يي وویل له نن وروسته ته زمونږ په دربار کې لوړ مقام او بارو څښتن يې."},{"id":55,"translation":"یوسف وویل د هیواد خزانې ما ته راوسپارئ زه ښه ساتونکی او پوه یم."},{"id":56,"translation":"او په دې توګه مونږ یوسف ته د ځمکې پر مخ لوړ مقام ور په برخه کړ چیرته به يي چې خوښه وه هلته يې ځای نیولای شو. زمونږ چې چاته خوښه شي خپل رحمت پرې لوروو او د نیکو کارانو اجر نه ضایع کوو."},{"id":57,"translation":"او د اخرت اجر د هغو لپاره ډیر غوره دی چې ایمان يي راوړی او پرهیزګاري يې کړې ده."},{"id":58,"translation":"او د یوسف ورونه مصر ته راغلل [۱] د یوسف دربار ته ورغلل هغه خپل ورونه وپيژندل خو هغوی یوسف ونه پیژانده.","footnotes":"[۱] د وچ کالۍ له کبله په ټوله منطقه کې کاتي وه یوازې مصر د پروګرام له مخې ذخیره درلوده نو له هري لورې به خلک مصر ته د خوراک ترلاسه کولو لپاره راتلل چې په دې توګه د یوسف ورونه هم د خوراکي موادو لپاره خپل واکمن ورور ته راغلل( تفهیم القران)."},{"id":59,"translation":"او کله چې یوسف د خپلو ورونو څټې تیارې کړې نو هغوی ته ي وویل خپل میرنی ورو مو ماته راولئ. تاسې نه ګورئ چې زه پیمانه ډکه ورکوم او ډیر ښه میلمه پال یم."},{"id":60,"translation":"نو که هغه ورور مو ماته رانه ووست نو له ماسره ستاسې لپاره غله نشته او ماته بیا مه راځئ[۲].","footnotes":"[۲] کیدای شي چې هغوی د خپل یوولسم ورور برخه غوښتي وي نو ځکه به ورته واکمن ویلي وي چې باید ورور مو راولئ. هسي نه په درواغو د یوه کور برخه اضافه یوسئ( تفهیم القران)."},{"id":61,"translation":"هغوی وویل: مونږ به د پلارنه هغه په ډیره ټینګه وغواړو او مونږ به خپله اخرنۍ هڅه خامخا کوو."},{"id":62,"translation":"او یوسف خپلو کار کوونکو ته وویل: ددوی مال په څټو کې بیرته ورواچوئ کیدای شي چې کور ته له رسیدلو وروسته هغه وپيژني او کیدای شي چې دوی یو ځل بیا راشي."},{"id":63,"translation":"نو کله چې پلار ته ولاړ نو هغه ته يي وویل پلار جانه نوره غله پر مونږ بنده شوه زمونږ ورور له مونږ سره ولیږه ټول به غله راوړو او ورور به خامخا مونږ ساتو."},{"id":64,"translation":"پلار يې وویل: ایا زه پر تاسې د بنیامین په هکله باور وکړم؟ لکه څنګه مې چې پخوا دده د ورور په هکله پر تاسې کړی ؤ؟ نو الله ښه ساتونکی او هغه له ټولو مهربانانو نه غوره مهربان دی."},{"id":65,"translation":"او کله چې هغوی خپل سامان خلاص کړ نو ويې لیده چې مال او روپۍ يې بیرته دوي ته ورکړای شوي دي. نو پلار ته يي وویل پلار جانه نور نو مونږ څه غواړو؟ دغه دی زمونږ روپۍ بیرته مونږ ته راکړای شوي دي. مونږ باید بیا ولاړ شو چې خپلې کورنۍ ته خوراک راوړو ورو به مو ساتو او یو اوښ بار به زیات ترلاسه کړو. دا یو اسانه بار دی."},{"id":66,"translation":"پلار يې وویل: زه به هیڅکله هغه له تاسې سره ونه لیږم تر څو تاسې له ما سره د الله په نوم کلک تعهد ونه کړئ چې تر څو تاسې ټول د بل چا په ولکه کې نه وئ راغلي نو خامخا به بنیامین بیرته ماته راولئ. نو کله چې هغوی تعهد وکړ یعقوب وویل: الله پاک زمونږ پر خبرو څارونکی دی."},{"id":67,"translation":"او ویې ویل: ځامنو! ټول له یوې دروازې مه ننوځئ بلکې په جلا جلا دروازو ولاړ شئ او زه تاسې د الله له غوښتنې نه شم ژغورلای واکمني یوازې د هغه ده. او ما پر هغه توکل کړی دی او څوک چې توکل کوي نو باید یوازې پر هغه يې وکړي."},{"id":68,"translation":"او کله چې له هغې لارې ورننوتل چې پلار ورته امر کړی و. د الله د غوښتنې په مقابل کې دغه احتیاطي تدبیر د هیڅ شي مخه ونه شوه نیولای مګر دا د یعقوب د زړه یوه هیله وه چې پوره ئې کړه. او بې له شکه چې یعقوب ته مونږ ډیر زیات علم ورکړی و. خو ډیر خلک نه پوهیږي."},{"id":69,"translation":"او کله چې ورونه یوسف ته ورغلل نو خپل ورور يې ځان ته رانژدې او ورته يې وویل: زه ستا همغه ورک ورور یوسف یم نو ته اوس د هغه څه اندیښنه مه کوه چې دوی به کولو."},{"id":70,"translation":"نو کله چې یوسف د هغوی بارونه پوره او برابر کړل نو جام يي د خپل ورور په بار کې کیښود بیا جار اعلان وکړ چې ای کاروانیانو تاسې غله يې."},{"id":71,"translation":"هغوی مخ را واړاوو او ويې ویل : څه ورکه لټوئ؟"},{"id":72,"translation":"د پاچا نوکرانو وویل د پاچا د پیمانه مو ورکه کړې او هر چا چې رامینده کړه نو یو اوښ بار به په انعام ورکړ شي او زه يې ضامن یم."},{"id":73,"translation":"هغوی وویل: قسم په الله چې تاسې ښه پوهیږئ چې مونږ دغې خاوری ته د فساد لپاره نه یو راغلي او نه مونږ غله یو."},{"id":74,"translation":"د پاچا نوکرانو وویل: ښه نو د غله جزا به څه وي که چیرې تاسې درواغجن وختلئ."},{"id":75,"translation":"هغوی وویل د غلا جزا همدا ده چې د چا په بار کې جام راووت همغه سړی [۳] په غلا کې ورکول کی.ي. او مونږ په همدې توګه ظالمانو ته جزا ورکوو.","footnotes":"[۳] په ابراهیمي شریعت کې د غلا جزا همدا وه چې غل به غلام ګرځول کیده ( تفسیر الماروردی)"},{"id":76,"translation":"یوس د خپل ورو له څټې نه وړاندې د نورو څټو په پلټنه پیل وکړ بیا يي د خپل ورور له څټې نه جام راوویست. په دې توګه مونږ یوسف ته تدبیر وښوولو. یوسف نه غوښتل چې خپل ورور د مصر نظام په رڼا کې ونیسي[۴] مګر چې د الله خوښه شوه نو همدا تدبیر يي وروښود زمونږ چې چاته خوښه شي نو درجې ې ورورته کوو. او دهر لوی عالم نه پورته بل لوی عالم شته.","footnotes":"[۴] پاچا نظام کې د غله وهل او تاواني کول وو په بندي کولو او غلامول."},{"id":77,"translation":"هغوی وویل که بنیامین غلا وکړي نو څه لرې خبره نده ځکه چې دده بل ورور هم له ده نه مخکې غلا کړې وه[۵] یوسف دا خبره وزغمله او هغوی ته يي راونه سپړله. خو ورته يې وویل تاسې ډير بد خلک يې . تاسې چې څه وايي الله پاک پرې ښه پوهیږي.","footnotes":"[۵] په دی هکله مختلفې خبرې نقل شوي یوسف په کوچنیوالي کې کړي وه."},{"id":78,"translation":"د یوسف ورونو وویل: ای پاچا! دی یو سپین ږیری بوډا پلار لري دده پر ځای مونږ کوم یو درسره ونیسه بې له شکه ته مونږ ته نیکو کاره ښکارې."},{"id":79,"translation":"یوسف وویل له الله پناه ده چې مونږ پرته له هغه چا چې لوښی مو ورسره میندلی بل څوک د هغه پر ځای ونیسو که مونږ دا کار وکړ نو مونږ به ظالمان وو."},{"id":80,"translation":"نو کله چې له پاچا نه مایوسه شول په یوه ګوښه کې يې سره مشوره وکړه. مشر يې وویل ایا تاسې ته معلومه نه ده چې پلار مو در څخه د الله په نوم کلک تعهد اخیستی او له دې وړاندې تاسو د یوسف په هکله هم هغه ته پاتې راغلي واست، نو زه به تر هغو همدلته وم چې یا راته پلار اجازه وکړي او یا الله پاک د حل کومه لار راوباسي. الله پاک له ټولو حکم کوونکو نه غوره حاکم دی."},{"id":81,"translation":"تاسې پلار ته ولاړ او ورته ووايې چې پلار جانه! ځوی دې غلا وکړه او مونږ یوازې هغه څه وایو چې مونږږ پرې[۶] پوه یو او د غیبو ساتونکي خو مو مونږ نه یو.","footnotes":"[۶]هڅه وکه چې له ځان سره يې یوسي خو یعقوب نه منله ترورني خپل ملابند د یوسف په ملا کې وتاړه او بیا يي شور او فریاد وکړ چې ملا بند مې ورک دی چې ملابند له یوسف سره ښکاره شو نو له ځان سره يي یووړ او تر څو چې ژوندی وه یوسف ورسره وو( تفسیر الماوردی)."},{"id":82,"translation":"له هغه د کلي[۷] نه پوښتنه وکړه چې مونږ پکې وو او له هغه کاروان نه پوښتنه وکړه چې مونږ ورسره را روان وو. او مونږ بالک رښتیا وایو.","footnotes":"[۷] مونږ دا نه وایو چې بنیامین رښتیا غلا کړی بلکې مونږ یو چې همدا وایو چې جام دده په بار نه راووتلو ځکه مونږ په خپلو سترګو ولیدلو یا مونږ له تاسر هوعده کړې وه چې مونږ به يې ساتو خو له دې نه و خبر چې د غلا پیښه به منځ ته رځي چې له مونږ د غله د جزا پوښتنه وشو مونږ د خپل علم رڼا کې د ابراهیمي شریعت هغه جزا وروښوله چې غله ته ټاکل شوي مونږ له دې نه خبر وو چې غلا به ده کړي وي( تفسیر الماوردی)"},{"id":83,"translation":"یعقوب وویل: نه بلکې ستاسې نفسونه تاسې ته یو لوی کار اسنا کړی دی نو زما پر صبر دی او ښه صبر. الله ته ګرانه نه ده چې زما ټول ځامن ماته راولي بې له شکه چې هغه پر هر څه پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":84,"translation":"بیا له هغوی نه یو اړخ ته شو او ویې ویل هۍ هۍ یوسفه! له غمه يې د سترګو ترو، سپین او غم خوړونکی وو."},{"id":85,"translation":"ځامنو يې وویل: قسم په الله چې ته یوسف له خولې نه غورځوې نژدې ده چې مرګ ته ورنژدې او یا له مینځه ولاړ شې."},{"id":86,"translation":"یعقوب وویل: زه خپل غم او خفګان یوازې یو الله ته څرګندوم او د الله له لورې ماته هغه څه ښوول شوي دي چې تاسې پرې نه پوهیږئ."},{"id":87,"translation":"ای ځامنو! ولاړ شئ یوسف او د هغه ورور ولټوئ او د الله له مهربانۍ نه مه مایوسه کیږئ. ځکه چې د هغه له رحمت او مهربانۍ نه یوازې کافران مایوسه کیږي."},{"id":88,"translation":"کله چې د یوسف ورونه بیا یوسف ته ورغلل نو ویې ویل: ای واکمنه! مونږ او زمونږ کورنۍ په سختو ستونزو اخته ده مونږ یو څه نیمګړې پانګه له ځان سره راوړې ده خو ته پرې مونږ ته پوره غله راکړه او خیرات راباندې وکړه. الله پاک د خیرات کوونکو بدله خامخا ورکوي."},{"id":89,"translation":"یوسف وویل ایا تاسو پوهیږئ چې تاسې د ناپوهۍ په دوران کې یوسف او د هغه له ورور سره څه کړي وو؟"},{"id":90,"translation":"هغوی وویل ته یوسف یې؟ هغه وویل هو! زه یوسف یم او دا مې ورور دی الله پاک په مونږ لورینه کړې ده. او بې شکه چې څوک له الله نه وډار شي او ستونزې وزغمي نو الله پاک د دا ډول نیکو کارانو بدل نه ضایع کوي."},{"id":91,"translation":"هغوی وویل: قسم په الله چې ته الله پاک پر مونږ غوره کړی يې او په رښتیا چې مونږ وران کاري وو."},{"id":92,"translation":"یوسف وویل: نن پرتاسې کومه پړه نشته. الله پاک دې تاسې ته بښنه وکړي او هغه تر ټولو مهربانانو زیات مهربان دی."},{"id":93,"translation":"ولاړ شئ او زما دغه کمیس درسره یوسئ او زما د پلار په مخ يې وغوړوئ هغه به بینا شي[۸] او تاسې ټول له خپلو کورنیو سره ماته راشئ.","footnotes":"[۸] ځینو يي معنا کړي ده چې زما په کیسه به پوه شي ځکه چې له کمیس نه به زما بوي وپیژاني( تفسیر الماوردی)"},{"id":94,"translation":"او کله چې کاروان له مصر نه ووات نو پلار يې وویل: که تاسې نه وايې چې زه بوډاتوب او غمونو کا واکه کړی یم نو ماته د یوسف بوي راځي."},{"id":95,"translation":"هغوی وویل قسم په الله چې ته په همغه پخوانۍ سودا کې غورځیدلی يې."},{"id":96,"translation":"نو چې زیر ورکوونکی راغی او کمیس يې د هغه پرمخ را وغوړاوو نو په همغه ساعت یعقوب بینا. او ویې ویل ایا تاسې ته ما نه وو ویلي چې زه د الله له لورې په هغه څه پوهیږم چې تاسې پرې نه پوهیږئ."},{"id":97,"translation":"هغوی ټولو وویل پلارجانه! مونږ ته زمونږ د ګناهونو بښنه وغواړه بې له شکه چې مونږ خطاکاران وو."},{"id":98,"translation":"هغه وویل: زه به ډیر ژر له خپل رب نه تاسې ته بښنه وغواړم بې له شکه چې هغه بښونکی او ډیر مهربان دی."},{"id":99,"translation":"نو کله چې ټول یوسف ته ورسیدل نو مرو[۹] او پلار يې له ځان سره او ويي ویل: ټول ښار ته ولاړ شئ که د الله خوښه وه په امن او ډاډ سره اوسیږئ.","footnotes":"[۹] ځیني مفسیرین وايي خپله موريي ژوندۍ وه او هغه چې وايي چې مړه وه نو ايي چې دا يي میره و پالنې دده د مور خور واده کړې وه نو هم يي ترور وه او هم مور( ابن جریر الطبری)"},{"id":100,"translation":"مور او پلار يې له ځان سره په تخت کینول او ټول یوسف ته په سجده [۱۰] پریوتل. یوسف وویل پلارجانه! دا زما د همغه پخواني خوب تعبیر وو چې زما رب رښتیا کړ او له ماسره يي ښیګڼه وکړه چې زه يي له زندان نه راوویستم او تاسې يي له بیدییا راوستئ[۱۱] په داسې حال کې چې شیطان زما او زما د ورونو ترمنځ شخړه اچولې وه. بې له شکه چې زما رب په خورا باریکو تدبیرونو سره خپله غوښتنه پوره کوي. او بې له شکه چې هغه په هر څه پوه او زیات حکمت والا دی.","footnotes":"[۱۰] ځیني وايي دا سجده په پخوانیو امتونو کې او ځيني نور وايي چې دا مروجه سجده نه وه احترام او تعظیم پر ځای کول( ابن جریر الطبری).\n[۱۱]ځینې وايي چې (بدو) د یو ځای نوم دی. او ځينې وايي( من ) د (في) په معنا دی یعنې تاسې په دښټه کې راغلئ( تفسیر الماوردی)."},{"id":101,"translation":"ای زما ربه ته ماته واکمني راکړې او د خبرو اپه اصلي معنی دې پوه کړی یم ای د اسمانونو او ځمکې پیدا کوونکیه! همدا ته مې په دینا او اخرت کې سرپرست يې مسلمان مې مړ او له صالحانو سره مې یو ځای کړه."},{"id":102,"translation":"ای محمده دا کیسه د غیبو له خبرو نه ده چې مونږ يې تاته وحې کوو که نه نو ته خو هغه وخت له هغوی سره نه وې چې هغوی ټول په یوه خوله دسیسه جوړه کړې وه."},{"id":103,"translation":"او ای محمده که ته هر څومره حرص وکړې د خلکو زیاته برخه ایمان نه راوړي."},{"id":104,"translation":"او ته له هغوی نه په دې قران څه بدل هم نه غواړې. دا قران یو پند او نصیحت د ټول عالم لپاره دی."},{"id":105,"translation":"او په اسمانونو او ځمکه کې خورا ډيرې نښاني دي چې هغوی پرې تیریږي خو بیا هم ترې مخ اړوي."},{"id":106,"translation":"او زیاتره ئی الله مني خو نور ورسره شریکوي."},{"id":107,"translation":"ایا دوی له دې نه ډاډه دي چې د الله له لورې يې کومه هر اړخیزه بلا ونیسي؟ او یا ورته په ناببره توګه قیامت راشي؟ په داسې حال کې چې هغوی يې هیڅ اټکل نه کوي؟."},{"id":108,"translation":"ای محمده! ووایه چې دا زما لار ده چې په ښه بصیرت او پوهې سره زه او زما پیروان د الله په لور بلنه کوو. ټولې پاکۍ الله ته دي او زه د مشرکانو له ډلې څخه نه یم."},{"id":109,"translation":"او مونږ له تانه وړاندې هم یوازې سړي[۱۲] د رسولانو په توګه لیږلي مونږ هغوی ته وحې لیږله او د همدغو ښارونو او کلیو [۱۳] خلک وو. ایا دوی په ځمکه کې نه ګرځيږي چې وویني چې له دوی نه د پخوانیو خلکو پای څه شوه؟ او هو! د اخرت کور د هغو کسان لپاره ډیر غوره دی چې له شرک نه ځان وژغوري. ایا نو تاسې له عقل نه کار نه اخلئ.","footnotes":"[۱۲] رسولان یوازې سړي وو ملائک، پیریان او ښځې هیڅکه د رسول په توګه نه دي ټاکل شوي( ابن جریر الطبری).\n[۱۳] د همدغو کلیو خلک به وو کوم نابلد او نا اشنا خلک به نه وو."},{"id":110,"translation":"د پخوانیو امتونو خبره ان تر دې رسیدلي وه چې رسولان به مایوسه او قوم به ګومان کاوو چې رسول ورته درواغ [۱۴] ویلي دي په ناڅاپي توګه پیغمبرانو ته زمونږ مرسته راغلې او هغه چا ته نجات ورکړای شوی چې زمونږ خوښه وه. او له بد کارانو نه زمونږ د عذاب مخه هیڅکله نه شي اړول کیدای.","footnotes":"[۱۴] رسول يي ورته درواغ ویلي که ایمان رانه وړي عذاب به پرې راشي او یايي معنا ده چې د رسولانو باور راغی چې دوراغجن وګڼل شول( ابن جریر الطبری)."},{"id":111,"translation":"په باوري توګه په دې کیسو کې د عقل څښتنانو لپاره لوی پند او عبرت دی دا قران کومې د ځانه جوړ شوې خبرې نه بلکې د ټولو هغو کتابونو تائید کوي چې له ده وړاندې راغلي د هر څه بشپړ بیان او د ایمان راوړنکي اولس لپاره هدایت او رحمت دی."}]},{"id":13,"verses":[{"id":1,"translation":"المر ـ دا د الهي کتاب ایتونه دي. هغه څه چې ستا د رب له لورې تاته نازل شوي دي حق دي خو ډیر خلک پرې ایمان نه راوړي."},{"id":2,"translation":"الله هغه ذات دی چې اسمان يې پرته له ستنو ودرولی دی تاسې يې په خپله ګورئ بیا يې په عرش استواء وکړه. لمر او سپوږمۍ يې په واک کې اخیستې. چې هر یو تر ټاکلي وخت پورې چلیږي. د چارو واګي يې په لاس کې نیولي او خپل دلایل وړاندې کوي تر څو تاسې د خپل رب په ملاقات باور وکړئ."},{"id":3,"translation":"او الله هغه ذات دی چې ځمکه يې غوړولي، په دې کې يې د غرونو میخونه ټک وهلي او سیندونه يې پکې بیه ولي. او هر ډول میوي يې جوړه جوړه پيدا کړي شپه پر ورځې ور خوري. په دې ټولو کې د هغو خلکو لپاره پوره دلایل دي چې له غور او فکر نه کار اخلي."},{"id":4,"translation":"او په ځمکه کې جلا، جلا سیمې دي چې یو له بل سره نښتې دي، د انګورو باغونه دي کښتونه دي او خُرما دي چې د ځینو جلا، جلا ښاخونه له یوه ډډ نه پورته شوي او ځينې يې له هر ډډ نه یوازې یوه ونه پورته شوې وي ټولو میوو ته یو شان اوبه ورکول کیږي. خو بیا هم مونږ ځینې په ځینو نورو په خوند اومزه کې غوره کوو. په دې ټولو کې د هغو خلکو لپاره ډیرې نښانې دي چې له عقل نه کار اخلي."},{"id":5,"translation":"او که ته تعجب کوې نو رښتیا هم د هغوی خبره د تعجب وړ ده چې وايي ایا چې مونږ خاورې شو نو بیا به له سره ژوندي کیږو؟ دا هغه کسان دي چې په خپل رب کافران شوي دي. او د همدغو کسانو په غاړو کې به د اوسپنې ځنځیرونه وي. او همدوی د اور ملګري دي چې تل به پکې وي."},{"id":6,"translation":"او هغوی له تا نه بده ورځ له ښې ورځې نه وړاندې په منډه غواړي سره له دې چې له دوی نه وړاندې دا وړ عذابونه ډیر تیر شوې دي. او بې له شکه چې ستا رب د خلکو د تیریو ښه بښونکی او هم ستا رب د سخت عذاب ورکولو والا دی."},{"id":7,"translation":"او کافران دا هم وايې چې په دې پیغمبر د خپل رب له لورې ولې یوه ښکاره نښه نده نازله شوې؟ ای محمده! پخه خبره همدا ده چې ته یوازې یو ډاروونکی يې او د هر قوم لپاره یو لار ښود وي."},{"id":8,"translation":"الله پاک ته هغه ټول ښه معلوم دي چې ښځې يې په خپلو ګیډو کې پالي او په رحمونو کې چې څه زیاتوالی یا کموالی راځي له هغه نه هم خبر دی. د هغه له لورې هر شي ته اندازه ټاکل شوې ده."},{"id":9,"translation":"په پټ او ښکاره هر څه پوه، له هر چا لوي او تر هر چا لوړ او بر دی."},{"id":10,"translation":"که له تاسې نه څوک ورو خبره وکړي یا په زوره او یا څوک ځان دشپې په تیاره کې پټ او یا د ورځې په رڼا کې ښکاره کړي د هغه لپاره ټول یو شان دي."},{"id":11,"translation":"د هر چا په وړاندې او وروسته څارونکې ملائکې دي چې د الله په حکم سره د هغه ساتنه کوي. حقیقت دا دی چې الله د یوه قوم حالت نه بدلوي تر څو هغوی د خپلو ځانو ګرویګنو کې بدلون رانه ولي. او کله چې الله پاک کوم قوم ته سزا ورکولو پریکړه وکړي نو هیڅوک یې مخه نه شي نیولای. او نه به دا وړ خلک پرته له الله نه څوک ملاتړ او سر پرست پیدا کړای شي."},{"id":12,"translation":"الله هغه ذات دی چې بريښنا درته ځلوي چې هم ترې ډاریږئ او هم مو ورته هیلې وي او هم له اوبو ډکې او درنې وريځې راپورته کوي."},{"id":13,"translation":"د وریځو کړ سهار يې له تسبیح سره حمد او ثنا وايې او ملائکې يې له ډار او ویرې نه، او تندرونه رالیږي چې پر چايې خوښه شي په همغه وخت يې پرې ورغورځوي چې د الله په هکله یو له بل سره په جګړو اخته وي. هو! د هغه عذاب او پیاوړتیا له هر چا وړاندې ده."},{"id":14,"translation":"یوازې د هغه رابلل حق دي. او هغه کسان چې پرته له هغه نور څه بلي خدایان يې هیڅ بلنه نه شي پوره کولی د الله نه پرته د نور څه بلل داسې دي لکه څوک دواړه لاسونه اوبو ته اوږده کړي چې اوبو راشئ زما خولې ته راشئ او اوبه ورته نه رسیږي. په همدې توګه د کافرانو بلنه هم پرته له زیان او تاوان نه بله ګټه نه لري."},{"id":15,"translation":"د اسمانونو او څمکې ټول څیزونه او د هغوی سیوري خوښ وي که ناخوښه سهار او ماښام یوازې یو الله ته په سجده پریوزي"},{"id":16,"translation":"ای محمده! ووایه چې د اسمانونو او ځمکې رب څوک دی؟ ورته ووایه چې یوازې یو الله دی. ای محمده! ووایه چې خبره همدا ده نو تاسې ولې پرته له هغه نه داسې دوستان نیولي چې خپلو ځانو ته د ګټې او تاوان واک نه لري؟ ای محمده! ووایه ایا ړوند او بینا یو برابر دي؟ او ایا تیارې او رڼا سره یو شان دي؟ او ایا دوی له الله سره شریکان نیولي؟ ایا د دوی شریکانو د الله په شان پیدایښت کړی؟ چې له دې کبله پر هغوی د پیدایښت موضوع د اشتباه وړ ګرځیدلې؟ ووایه چې الله پاک د هر شي پیدا کوونکی، یو، او په هر څه برلاسی او زورور دی."},{"id":17,"translation":"الله پاک له اسمان نه اوبه راښکته، په هره کنده کې په خپله اندازه اوبه رواني او سیلابونو له ځان سره د اوبو په سر زګ هم را روان کړی وي. او همدا وړ زګ د هغو څیزونو په سر هم وي چې د ګاڼو او لوښو د جوړولو لپاره په اور ویلي کيږي. همدا مثال الله پاک د حق او باطل په وړاندې کوي په دې معنا چې زګ اخوا دیخوا بې ګټې ولاړ شي او هغه چې خلکو ته ګټه من وي په ځمکه کې تم کیږي. هو! په دې ډول الله مثالونه بیانوي."},{"id":18,"translation":"کومو کسانو چې د خپل رب مننه وکړه د هغوی لپاره ښیګڼه ده. او هغو کسانو چې د هغه مننه نه ده کړي که د ځمکې ټوله شتمني او دومره نوره هم د هغوی په واک کې وي نو له عذاب نه د بچ کیدلو په هیله به يې خامخا په بدل کې ورکړي. له دې خلکو سره به بد حساب وشي[۱۵] او ورتګ يې جهنم ته دی چې د ورتګ خورا بد ځای دی.","footnotes":"[۱۵] په ټولو ګناهونو به ونیول شي او د هیڅ شي عفوه به ورته ونه شي( ابن جریر الطبری)."},{"id":19,"translation":"ایا نو هغه څوک چې په دې پوهیږي چې تاته ستا د رب له لورې نازل شوي څیزونه حق دي د هغه چا په شان دی چې له دې هر څه نه ړوند وي؟ خبره همدا ده چې پند یوازې د عقل څښتنان اخلي."},{"id":20,"translation":"عقل من خلک هغه دي چې له الله سره خپلې وعدې پوره کوي او تړون نه ماتوي."},{"id":21,"translation":"او هغه کسان دي چې هغه اړیکي ساتي چې الله پاک ئې د ساتلو غوښتنه کړې ده. له خپل رب نه ډاریږي او هم د بد حساب ډار ورسره وي."},{"id":22,"translation":"او هغه کسان دي چې د خپل رب د خوښۍ د تر لاسه کولو لپاره زغم خپلوي لمونځونه ودروي او څه چې مونږ ورکړي پټ او ښکاره ترې خیراتونه کوي او بدۍ مخه په نیکۍ سره نیسي نو اخرنی کور د همدغو خلکو لپاره دی."},{"id":23,"translation":"تل پاتې جنتونه دي چې دوی، د دوی نیک عمله پلرونه د ژوند جوړې او بچیان به يې ورننه ووځي او ملائکې به هم له هرې دروازې پرته ور ننه ووځي."},{"id":24,"translation":"او ورته وايې به چې د صبر په بدل کې درته تل پاتې سلامتیا ده هو! دا له هر څه نه غوره کور دی."},{"id":25,"translation":"او کوم کسان چې له الله سره تړلی تړون له پوخوالي وروسته ماتوي او هغه اړیکي پرې کوي چې الله يې د نښلولو حکم کړی او په ځمکه کې فساد او ګډوډي کوي. لعنت يې په برخه او د همدوی لپاره بد کور دی."},{"id":26,"translation":"الله د خپلې خوښې په رڼا کې چاته ورزي پراخوي او پر چايې تنګوي کافران یر دنیوي ژوند خوښ دي. په داسې حال کې چې دنیوي ژوند د اخرت په پرتله له یوې کوچنۍ توښې پرته د بل څه ارزښت نه لري."},{"id":27,"translation":"او کافران وايي چې پر دغه سړي د خپل رب له لورې ولې یوه معجزه نه راښکته کیږي؟ ای محمده! ووایه چې د الله چا ته خوښه شي بې لاري کوي يې او هغه چا ته لار ښايې چې د الله په لور راګرځيدلي وي."},{"id":28,"translation":"الله ته یوازې هغه خلک ورګرځیږي چې ایمان يې راوړی او دالله پر ذکر يې زړونه ارام نیسي. خبر دار چې زړونه یوازې دالله په ذکر ارا نیسي او بس."},{"id":29,"translation":"د هغو کسانو چې ایمان يې راوړی او نیک عملونه يې کړي نیک بختي په برخه او ښه ځای ته يې ورتګ دی."},{"id":30,"translation":"او ای محمده! مونږ په همدې توګه ته په یو وم کې لیږلی يې چې له دوی نه وړاندې هم ډیر قومونه تیر شوي دي تر څو ورته هغه څه ووایې چې مونږ تا ته وحې کړي دي که څه هم هغوی له رحمن خدای نه منکر دي. ای محمده! ووایه چې همدا رحمن خدای زما رب دی پرته له هغه بل هیڅ حق معبود نشته. یوازې پر هغه مې توکل دی. او یوازې هغه ته زما بیرته ورتګ دی."},{"id":31,"translation":"او که د قران په وسیله غرونه روان کړي شوي وای[۱۶] یا ځمکه ټوټه ټوټه شوې او مړو پرې خبرې کړی وای بیا به هم دوی ایمان نه وای راوړی. ځکه چې د هر کار واک یوازې له الله سره دی. ایا مسلمانانو لا تر اوسه د کافرانو د مسلمانیدلو له هیلې څخه نه دي مایوسه؟ سره له دې چې هغوی پوهیږي چې که د الله خوښه شوې وای نو ټولو خلکو ته به يې لار ښوولې وای. او کافرانو ته د هغوی د بدو کړنو له کبله د تل لپاره زړه لړزوونکې غمیزه رسیږي او یا د هغوی د اوسیدانې په چاپیریال کې راپریووزي او دا سلسله به د الله د وعدې تر پوره کیدلو جاري وي. بې له شکه چې الله پاک د کړې وعدې خلاف نه کوي.","footnotes":"[۱۶] کافرانو به چې کله ویل محمد دې داغرونه لږ لري، شام دې رانژدې او زمونږ مړه پلرونه دي راژوندي کړي: نو د ځینو مسلمانانو په زړونو کې به هم ګرځیدله چې کاشکې دا کارونه شوي وای. نو دې خلکو به ایمان راوړی واې. نو الله دا ایت نازل کړ( ابن جریر الطبری)."},{"id":32,"translation":"او ای محمده! تانه وړاندې پر ډیرو پیغمبرانو ملنډې وهل شوي دي او مونږ همیش کافرانو ته وخت ورکړی دی خو بالاخره مونیولي. نو وګوره چې زمونږ عذاب څرنګه ؤ؟"},{"id":33,"translation":"ایا هغه ذات چې د هر ساکښ پر ټولو کړنو ولاړ او ترې خبر وي( او ددوی بې وسه خدایان سره برابر دي؟) مګر بیا هم هغوی له الله سره شریکان نیولي دي. ای محمده! ووایه د الله د شریکانو نومونه واخلئ. او که تاسې الله ته هغه څه ورښآيې چې هغه ته په ځمکه کې نه دي معلوم؟ او که هسې بابیزه خبره کوئ؟ بلکې واقعیت همدا دی چې کافرانو ته خپل فاسد چلونه ښایسته ښکاره شوي اوله روغې لارې نه منع شوي دي. او څوک چې د الله له لورې بې لارې شي نو بیا يې هیڅ لار ښوونکی نشته."},{"id":34,"translation":"دا وړ خلکو ته په دنیا کې عذاب دی او د اخرت عذاب خورا ډیر سخت دی. او هیڅ څوک به نه وي چې له الله يې وژغوري."},{"id":35,"translation":"د هغه جنت چې له متقیانو سره يې وعده شوې ده صفت دا دی چې لاندې له ونو او ماڼیو به يې ویالې. میوې به يې تل تر تله تازه او سیوری به يې تل پاتې وي. دا د متقیانو پای او د کافرانو اخرنی ځای اور دی."},{"id":36,"translation":"او ای محمده! کومو کسانو ته چې ما پخوا کتاب ورکړی دی په هغه څه هم خوښیږي چې تا ته نازل کړای شوي دي خو په مختلفو ډلو کې داسې خلک هم شته چې ستا د کتاب ځینې برخې نه مني. هغوی ته ډانګ پیلي ووایه چې ماته یوازې د یو الله د بندګۍ کولو امر شوی دی او له دې منع شوی یم چې له هغه سره بل څوک شریک کړم. نو ځکه یوازې د هغه په لور بلنه کوم او یوازې هغه ته زما بیرته ورتګ دی."},{"id":37,"translation":"او په همدې توګه مونږ په عربي ژبه حکم کوونکی قران نازل کړ نو که بیا هم وروسته له دې چې پوره علم او پوهه درکړای شوه ته د هغوی غوښتنې ومنې نو دالله په مقابل کې به هیڅوک ستا ملاتړ نه وي او نه به دې څوک وژغورلای شي."},{"id":38,"translation":"او په تحقیق چې له تا نه وړاندې مونږ ډير رسولان لیږلي او هغوی مو د ښخو او اولادونو خاوندان ګرځولي وو. او د هیڅ رسول په توان نه وه چې د الله له خوښې پرته کومه معجزه راوړي. هره نیټه په کتاب کې ښکل شوې ده."},{"id":39,"translation":"د الله چې څه ته خوښه شي له مینځه يې وړي او څه ته يي چې خوښه شي په خپل ځای يې کلکوي د هر څه بنسټیزه لیکنه له هغه سره ده."},{"id":40,"translation":"او ای محمده! که مونږ تاته ځینې هغه څه دروښایو چې کافران او ظالمان پرې ډار وو او یا تا وفات کړو بیا پرې هغوی وربړوو. ( نو ته څه زیاته وسوسه مه کوه ځکه چې) ستا دنده یوازې رسونه ده او پوښتنه زما کار دی."},{"id":41,"translation":"ایا دغه خلک نه ګوري چې مونږ په دغه ځمکه را روان او له څنډو یې [۱۷] پر هغوی راتنګوو؟ الله ښې پریکړې کوي د هغه پرکړې هیڅوک نه رد او نه وروسته کولای شي. او د هغه حساب خورا ډیر تیز دی.","footnotes":"[۱۷] اسلامي دعوت ورځ په ورځ ددوی په چاپیریال کې خپریږي او دوي ته رانژدې کيږي( ابن جریر الطبری)."},{"id":42,"translation":"او له دوی نه وړاندې خلکو هم ډیر چلونه او دوکې کړي دي. خو د ټولو چلونو واکمن یوازې یو الله دی. ټول هغه څه ورته معلوم دي چې هر ساکښ يې کوي. او کافران به ډیر ژر پوه شي چې اخرنی کور د چا په برخه دی؟"},{"id":43,"translation":"او کافران وايې چې ته د الله له لورې استول شوی نه يې. ورته ووایه چې زما او ستاسې په مینځ کې د الله شاهدي او د هغه چا شاهدي بس بس ده چې د اسماني کتاب علم ورسره دی.[۱۸]","footnotes":"[۱۸] هغه مسلمان چې په پخوانیو کتابونو پوه او په قران يې ایمان راوړی وي لکه عبدالله بن سلام او نور ( ابن جریر الطبری)."}]},{"id":14,"verses":[{"id":1,"translation":"الر. ای پیغمبره! دا کتاب مونږ تاته نازل کړی دی چې ته پرې خلک د هغوی د رب په مرسته له تیارو نه د رڼا په لور چې د برلاسي او ستایل شوي رب لاره ده راوباسي."},{"id":2,"translation":"الله هغه ‌ذات دی چې د اسمانونو او ځمکې د ټولو هستیو واکمني له هغه سره ده. او د سخت او درانه عذاب هلکت د کافرانو په برخه دی."},{"id":3,"translation":"هغه کافران چې دنیوي ژوند په اخروي ژوند غوره ګڼي، د الله د لارې نه خلک منع کوي او هڅه کوي چې د الله لار کږه واښايې. نو همدغه کسان په خورا لرې بې لارۍ کې دي."},{"id":4,"translation":"او مونږ هر قوم ته د هغوی په ژبه پیغمبر لیږلی دی تر څو ورته د الله لار روښانه کړي. خو د الله پاک چې چاته خوښه شي بې لارې کوي يې او چاته يې چې خوښه شي روغه لار ورښايې. او هغه په هر څه برلاسی او دحکمت څښتن دی."},{"id":5,"translation":"او مونږ موسی ته د خپلو پوره دلایلو سره لیږلی او ورته مو ویلي وو چې قوم دې له تیارو نه رڼا ته وباسه. د الله ښې ورځې وریادې کړه. بې له شکه چې په همغو پیښو کې د هر صبر کوونکي اوشکر ګذار لپاره پوره دلایل وو."},{"id":6,"translation":"او هم هغه در یاد کړه چې موسی خپل قوم ته وویل: ای قومه! د الله هغه نعمت رایادکړئ چې تاسې يې د فرعون له لښکرو نه خلاص کړئ هغوی به تاسې په سخت عذاب ربړولئ، ستاسې ځامن يې حلالول او ښځې به يې درته ژوندۍ پریښوولې. په دې کې ستاسې د رب لوی ازمیښت وو."},{"id":7,"translation":"او هغه وخت رایاد کړئ چې رب مو اعلان وکړ چې که تاسې شکر وکړ نو خامخا به زه لورینه در زیاته او که ناشکري مو وکړه نو زما عذاب ډير سخت دی."},{"id":8,"translation":"او موسی دا هم وویل: که تاسې او د ځمکې ټول ژوي کافران شئ ن والله ته يې څه باک نشته ځکه چې الله پاک له هر څه بې پروا او ښه ستایلی شوی دی."},{"id":9,"translation":"ایا تاسې ته د هغو قومونو حال نه دی څرګند شوی چې له تاسې نه وړاندې تیر شوي وو؟ د نوح قوم، عادیان، ثمودیان. او هغه نور قومونه چې له دوی نه وروسته تیر شوي وو. چې بشپړ معلومات يې پرته له الله نه د بل هیچا سره نشته؟ دوی ټولو ته پیغمبرانو پاخه دلایل راوړي وو خو هغوی خپلې ګوتې په خوله[۱۹]او ويې ویل: هغه پیغام مونږ نه منو چې تاسې پرې رالیږلي شوي يې او د څه په لور چې تاسې بلنه راکوئ هغه مونږ ته خورا بابیزه او شکمن ښکاري.","footnotes":"[۱۹] له قهر نه يې خپلې ګوتې په خوله او په قهر يې خبرې وکړي. او یا يې معنی ده چې: له ډیرې مستۍ او لیونتوب نه يې د پیغمبرانو په خولو، ګوتې ور دننه او د هغو د چوپ کولو هڅه يې وکړه ( ابن جریر الطبری)."},{"id":10,"translation":"پیغمبرانو يې ورته وویل: ایا د هغه الله په هکله مو شک دی چې د اسمانونو او ځمکې پیدا کوونکی دی؟ هغه تاسې ته بلنه درکوي چې ستاسې ځیني ګناهونه وبښي او تر یو وخته مهلت درکوي. خو هغوی وویل: تاسې خو کټ مټ زمونږ په شان خلک يې. غواړئ چې: له هغه څه نه مونږ منع کړئ چې زمونږ پلرونو يې عبادت کاوو نو یو ښکاره دلیل راوړاندې کړئ."},{"id":11,"translation":"رسولانو يې ورته وویل: هو! مونږ ستاسې په څیر خلک یو خو دا د الله خوښه ده چې په خپلو بنده ګانو کې پر چا احسان کوي؟ او دا مونږ نه شو کولای چې د الله له حکم نه پرته تاسې ته کوم دلیل راوړو. او باید پر یو الله مؤمنان توکل وکړي."},{"id":12,"translation":"او مونږ به ولې پر یو الله توکل نه کوو؟ په داسې حال کې چې هغه مونږ ته د ژوند لارې ښوولې دي. او مونږ به خامخا ستاسې له لورې ربړونه زغمو. او باید چې توکل کوونکی یوازې په یو الله توکل وکړي او بس."},{"id":13,"translation":"او کافرانو خپلو پیغمبرانو ته وویل: مونږ به خامخا تاسې له خپلې خاورې نه وباسو او یا به تاسې زمونږ دین ته راوړئ. الله پاک پیغمبرانو ته وحې وکړه چې مونږ به خامخا ظالمان هلاک کړو."},{"id":14,"translation":"او له هغوی وروسته به همدا تاسې په ځمکه کې میشته کړو. دا لورینه یوازې له هغو سره ده چې زما په وړاندې له ودریدلو نه ډاریږي او زما د اخطار ډار ور سره وي."},{"id":15,"translation":"پیغمبرانو له الله بری وغوښت هغه وو چې هر سرغړوونکی متکبر له زیان او تاوان سره مخ شو."},{"id":16,"translation":"په مخ کې يې جهنم دی چې هلته به د زوو او وینو ډکې اوبه ورڅښل کیږي."},{"id":17,"translation":"هغوی به یې غړپوي خوله ، ستوني نه به يې نه تیریږي له هرې لورې به ورته د مرګ مخه وي خو مري به نه. او د یو سخت غداب په لور به ور روان وي."},{"id":18,"translation":"د هغو کسانو چې له خپل رب نه منکر دي ټول عملونه هغو ایرو ته ورته دي چې په سخته بادجنه ورځ پرې تیزه هوا راوالوزي. دوی به د خپلو کړنو هیڅ ګټه تر لاسه نه شي کړای او همدا خورا لویه بدبختي ده."},{"id":19,"translation":"اې انسانه ته نه ګورې چې الله اسمانونه او ځمکه په حقه پیدا کړي؟ او که هغه وغواړي نو تاسې به له مینځه یوسي او پرځای به مو نوي خلک راولي؟."},{"id":20,"translation":"او دا کار الله ته هیڅ سختي نه لري."},{"id":21,"translation":"او کله چې دا خلک د الله په وړاندې څرګند شي نو بې وزلي خلک به متکبرینو ته ووايي چې مونږ خو په دنیا کې ستاسې هره یوه منله ایا اوس تاسې کولای شئ چې د الله د عذاب څه برخه له مونږ نه لرې کړئ؟ هغوی به ورته ووایې که الله مونږ ته له عذاب نه د بچ کیدلو کومه لار راښوولې وای نو مونږ به هم تاسې ته درښوولې وای. اوس یوه خبره ده که چیغې او سورې وکړو او که شته ورځ وزغمو په هیڅ توګه مو د خلاصون ځای نشته."},{"id":22,"translation":"او کله چې پریکړه[۲۰] وشي نو شیطان به ووايې بې له شکه چې الله له تاسې سره رښتیني وعده کړې وه او ما هم درسره وعده کړې وه او پوره مې نه کړه. خو زما پر تاسې کوم زور نه وو زما ټوله واکمني همدا وه چې ما بلنه درکړه او تاسې ومنله. نو اوس ما مه ملامتوئ خپل ځانونه ملامت کړئ. اوس نه زه ستاسې ستونزو ته رسیدای او نه تاسې زما ستونزو ته رسیدای شئ. زه له هغه څه نه چې تاسې پکې زه د الله شریک ګڼلی وم خپله بي زاري اعلانوم. هو! د ظالمانو لپاره[۲۱] دردناک عذاب دی.","footnotes":"[۲۰] جنتیان جنت ته او دوزخیان دوزخ ته ولاړ شي ( ابن جریر الطبری).\n[۲۱] د شیطان له خبرو وروسته الله پریکړه کوي چې شیطان او منونکي يي دواړه ظالمان دي."},{"id":23,"translation":"او داخل به کړای شي مؤمنان او د نیکو کړنو څښتنان هغو جنتونو ته چې د نعمتونو ویالې به پکې بهیږي د الله د حکم له مخې به تل تر تله هملته وي. او د سلام په ویلو سره به ښه راغلاست ورته ویل کیږي[۲۲].","footnotes":"[۲۲] سلام په دنیا کې د روغتیا غوښتلو دعا د او په اخرت کې د ورغتیا او سلامتیا میندلو مبارکي ده."},{"id":24,"translation":"ای انسانه! ته نه وینې چې الله پاک د پاکیزه خبرې مثال څرنګه ښوولی دی؟ مثال يې د هغې غوره ونې دی چې جړړې يې په ځمکه کې خښې او څانګې يې تر اسمان لوړې شوې وي."},{"id":25,"translation":"د خپل رب په حکم هر وخت میوه ورکوي. دا وړ مثالونه الله پاک بیانوي ترڅو خلک ترې پند واخلي."},{"id":26,"translation":"او د ناپاکې خبرې مثال د هغې ناپاکې ونې دی چې د ځمکې په سر راټوکیدلې وي او هیڅ کلکوالی يې نه وي."},{"id":27,"translation":"الله پاک مومنان په دنیا او اخرت کې په روغه خبره کلک ودروي[۲۳].الله ظالمان لار ورکي کوي او د الله چې څه خوښه شي همغه کوي.","footnotes":"[۲۳] په دنیا کې يې په اسلام ټینګوي او له مرګ وروسته يي د قبر او قیامت په سوال ځواب کې بریمن کوي( تفهیم القران)."},{"id":28,"translation":"اي محمده! ایا تا هغه خلک نه دي لیدلي چې د الله د نعمتونو په دبدل کې يي ناشکري وکړه؟ اوخپل قوم يې هم د هلاکت کندې ته وغورځاو."},{"id":29,"translation":"ځای يې جهنم دی هلته به ورننوځي. او د اوسیدلو خورا بد ځای دی."},{"id":30,"translation":"او هغوی له الله سره ځینې شیان شریکان ګرځولي وو تر څو خلک د الله له لارې بې لارې کړي. اې محمده! ووایه واخلئ څه خوند! خو بې له شکه ستاسې ورتګ اور ته دی."},{"id":31,"translation":"ای محمده! زما ایماندارو بنده ګانو ته ووایه چې لمونځ ودروي زما له ورکړي مال څخه دې په پټه او ښکاره د هغې ورځې له راتګ نه وړاندې خیرات ورکړي چې هلته به نه اخیستل او حرڅول وي او نه دوستي او اشنايې."},{"id":32,"translation":"او ورته ووایه چې : الله هغه ذات دی چې اسمانونه او ځمکه يې پیدا کړي له بره نه يې اوبه راښکته کړي او د هغو په واسطه يې ستاسې د خوراک لپاره ډیرې میوې راوښکلي. کښتۍ يې ستاسې په واک کې درکړي چې د الله په حکم په بحر کې رواني شي. او سیندونه يې هم ستاسې په واک کې درکړل."},{"id":33,"translation":"تل په یو شان روان لمر او سپوږمۍ يې ستاسې لپاره ګټور کړي. او شپه او ورځ يې ستاسې لپاره په کار اچولي دي."},{"id":34,"translation":"او څه چې تاسې غوښتي هغه ټول يې درکړي. که تاسې وغواړئ چې د الله لورینې وګڼئ هیڅکله يې پوره نه شئ شمیرلی بې له شکه چې انسان ډیر تیری کوونکی او ډير ناشکره دی."},{"id":35,"translation":"او اې محمده! هغه وخت یاد کړه چې ابراهیم وویل: ای زما ربه! دغه د مکې ښار د امن ځای وګرځوه او ما او زما اولاده له دې نه وژغوره چې د بوتانو عبادت وکړو."},{"id":36,"translation":"اې زما ربه! دغو بوتانو ډیر خلک لار ورکې کړي دي. نو چا چې زما مننه وکړه هغه زما د ډلې دی. او چا چې له ما نه سرغړونه کړې ده نو ته ښه بښونکی [۲۴] او ډیر مهربان يې.","footnotes":"[۲۴] ته کولای شي چې له ګناهونو سره يي وبښي او یا ته د توبي توان ورکړې چې توبه وباسي او ته يي وبښي( البحر المحیط لابي حیان الاندلسي الغرناطي)."},{"id":37,"translation":"ای زما ربه! ما خپل ځیني بچیان په یوه بې کښته او بې اوبو ناو کې ستا د ویاړمن کور تر څنګ میشت کړل او ای پروردګاره! دا مې ځکه وکړل چې لمونځ قائم کړي نو ته د خلکو زړونه د هغوی په لور را مات کړه او ته هغوی ته هر ډول میوې ور په برخه کړه ښايې چې هغوی شکر وباسې."},{"id":38,"translation":"ای زمونږ ربه! تاته زمونږ پټ او ښکاره ټول معلوم دي او په ځمکه او اسمان کې داسې څه نشته چې له الله نه دې پټ وي."},{"id":39,"translation":"د ثنا وړ یوازې همغه الله دی چې په آخري عمر کې يي اسماعیل او اسحق راته وبښل بې له شکه چې زما رب ارو مرو د دعا اوریدونکی (منونکی) دی."},{"id":40,"translation":"اي زما ربه! ما لمونځ ودروونکی وګرځوه او زما اولدې ته هم همدا توان ورکړه. اې زمونږ ربه! دعا مې ومنه."},{"id":41,"translation":"پروردګاره! ما زما مور[۲۵] او پلار او ټول مؤمنان په هغه ورځ وبښّ چې حساب او کتاب روان وي.","footnotes":"[۲۵] که دا دعاء يې د هغوی په ژوند کې کړی وي نو عني يي ده چې مؤمنا يي کړه چې ته يي وبښي او که له مرګ نه وروسته يي کړې وي نو له منع کیدلو نه له مرګ وروسته بیرته را ژوندی شو. وړاندې به يي کړې وي ځکه د الله له لورې له منخ کیدلو وروسته يې کافر ته دعا نه ده کړي( البحر المحیط لابی حیان الاندلسي الغر ناطي.)"},{"id":42,"translation":"او ای محمده! ګمان مه کوه چې الله پاک د ظالمانو له کړنو څخه غافله دی. خبره یوازې همدا ده چې الله يې هغې ورځې ته وروسته کوي چې سترګې پکې ټیغې راووځي."},{"id":43,"translation":"په منډه به وي سرونه به يې پورته پاتې د سترګو باڼه به يې ولاړ او زړونه به تش خالي ګوکل وي."},{"id":44,"translation":"ای محمده! خلک له هغې ورځې نه وډار کړه چې عذاب ورته راشي نو د کفر او شرک تري کوونکي به وايي ای زمونږ ربه! مونږ ته تر یوې نیټې مهلت راکړه مونږ به ستا بلنه ومنو او د رسولانو پسې به ولاړ شو. الله به ورته ووايي: ایا تاسې همغه نه يي چې په قسمونو به مو ویل چې مونږ زوال[۲۶] نه لرو؟","footnotes":"[۲۶] چې( البحر المحیط لابي حیان الاندلسي الغر ناطي)."},{"id":45,"translation":"په داسې حال کې چې تاسې د همغو خلکو په ځایونو کې اوسیدلئ چې په خپلو ځانو يې تیری کړی و او دا هم درته په ډاګه شوې چې مونږ پرې څه کړي وو؟ او تاسې ته مې ښه مثالونه وړاندې کړل."},{"id":46,"translation":"هو! هغوی خپل ټول چلونه او دوکې وکړی او ټول چلونه یې الله ته ښه معلوم وو. او له ټولو هلو ځلو سره سره هومره نه وو چې په خپلو چلونو غرونه[۲۷] بې ځایه کړای شي.","footnotes":"[۲۷] د الله واکمنۍ ته هیڅ تاوان نشي رسولای او ځینو علماوو يي معنا کړي چې دوکي يي هومره پیاوړي وي چې نژدې وو غرونه پرې ونړوۍ خو الله ناکامي کړې( البحر المحیط لابي حیان الاندلسیي الغرناطي)."},{"id":47,"translation":"نو ته ګمان مه کوه چې الله به د خپلو رسولانو سره له کړې وعدې نه واوړي. بې شکه چې الله په هر څه برلاسی او بدل اخیستونکی دی."},{"id":48,"translation":"او دوی له هغې ورځې نه وډار کړه چې دا ځمکه په بله ځمکه بدله او اسمانونه هم بدل او ټول د یو او پیاوړي الله په وړاندې ښکاره شي."},{"id":49,"translation":"او ته به مجرمان ووینې چې په ځنځیرونو به کلک تړل شوي وې."},{"id":50,"translation":"د نانزوړ[۲۸] یا قیر لباس به يې اغوستی او د اور لمبو به يې مخونه پټ کړي وي.","footnotes":"[۲۸] داسې لباس به وي چې ژر اور اخلي کله د نانزړو تیل او یا قیر ( البحر المحیط لابی حیان الاندلسي الغرناطي)."},{"id":51,"translation":"دا ورځ ځکه راځي تر څو الله هر ساه کښ ته د هغه د کړو بدل ورکړي. بې شکه چې د الله حساب ډير ګړندی دی."},{"id":52,"translation":"هو! دا د ټولو انسانانو لپاره یو پیغام دی چې هغوی پرې وډارول شي او پوه شي چې معبود یوازې همغه یو ذات دی او بالاخره د عقل څښتنان پند واخلي."}]},{"id":15,"verses":[{"id":1,"translation":"الر: دا د الهي کتاب د څرګند او ښکاره قرآن ایتونه دي."},{"id":2,"translation":"ډير ځلي به کافران هیله او ارزو کړي چې کاشکې هغوی هم مسلمانان وای."},{"id":3,"translation":"ای محمده! پریږده يې چې خوراک وکړي، ګټې تر لاسه او اوږدې هیلي يې ښه مصروف وساتي ډيرژر به ورته پته ولګیږي."},{"id":4,"translation":"مونږ چې هر اولس تباه کړی د هغوی لپاره یوه ټاکلې نیټه لیکل شوې وه."},{"id":5,"translation":"هیڅ امت له خپلې نیټې څخه نه وړاندې او نه ترې وروسته کیږي."},{"id":6,"translation":"او کافران وايې چې: ای هغه سړیه چې اسماني پند درته راغلی دی ته خو سوچه لیونی یې."},{"id":7,"translation":"که ته رښتینی يې نو ولې مونږ ته ملایکې نه راولې؟"},{"id":8,"translation":"( الله پاک ځواب ورکوي) چې مونږ ملایکې یوازې د یوې حقې او ثابتې خبرې لپاره راښکته کوو او بیا په هغه وخت کې هیچا ته مهلت نه ورکول کیږي."},{"id":9,"translation":"بې شکه چې ذکر مونږ نازل کړی دی او مونږ به يې ساتو."},{"id":10,"translation":"او ای محمده! مونږ له تانه وړاندې هم په ډیرو ولسونو کې پیغمبران لیږلي دي."},{"id":11,"translation":"او هر اولس ته چې پیغمبر راغلی دی هغوی پرې ملنډې او مسخرې کړي دي."},{"id":12,"translation":"هو! په همدې توګه مونږ د مجرمانو په زړونو کې پر حق ملندو ته ځای ورکو."},{"id":13,"translation":"نو دوی پرې ایمان نه راوړي په داسې حال کې چې د دواړو پخوانیو په هکله یوه لار جوړه شوي ده ."},{"id":14,"translation":"او بالفرض که مونږ دوي ته د اسمان دروازه خلاصه کړې وای نو دوی به په منډه پرې ورختل."},{"id":15,"translation":"خامخا به يي ویلي وای چې په مونږ سترګې تړل شوي دي بلکې پر مونږ جادو شوی دی."},{"id":16,"translation":"او مونږ په اسمان کې لوی او کلکې کلاګانې[۱] جوړې کړي او اسمان مو د کتونکو لپاره ښکلی کړی دی.","footnotes":"[۱] بروج د لغت له مخې کلکې کلا ته وايي دلته ترې ستوري یا د لمر، سپوږمۍ او د نورو ستورو، د حرکت مدار یا د هر شمسي نظام مدار مراد دی( فتح القدیر د امام الشوکاني)."},{"id":17,"translation":"او له رټل شوي شیطان نه مو پوره ژغورلی دی."},{"id":18,"translation":"مګر که کوم شیطان په غلا د کومې خبري د اوریدلو هڅه وکړي. نو یوه ځلانده پلوشه ورپسې شي."},{"id":19,"translation":"او مونږ ځمکه غوړولې.، او په هغې کې مو غرونه ورټومبلي او هره زرغونه مو پکې په ټاکلې اندازه ټوکولې ده."},{"id":20,"translation":"او تاسو ته مو په ځمکه کې د ژوند بندوبست کړی او داسې نور څیزونه[۲] مو هم درکړي چې د هغوی د روزی بوج ستاسې په غاړه نه دی.","footnotes":"[۲] بله معنې يي ده په ځمکه کې مو ستاسې او د هغو څیزونو دروزۍ بندوبست کړی دی چې روزي يي ستاسې په غاړه نده لکه ماهیان او نور ځناور( فتح القدیر د امام الشوکاني)."},{"id":21,"translation":"او داسې شی نشته چې د هغه خزانه له مونږ سره نه وي. خو هر شی په یوه ټاکلې اندازه راښکته کوو."},{"id":22,"translation":"بارداره ووونکي بادونه مونږ رالوزولي او له بره نه اوبه هم راښکته کړي او تاسو مې پرې ښه خړوبه کړي يې. او ددې شیانو خزانې ستاسې په لاس کې نه دي ."},{"id":23,"translation":"او همدا زه یم ژوندي کول او مړه کول او همدا مونږ ته به هر څه پاتې کیږي."},{"id":24,"translation":"له تاسې نه وړاندې تیر شوي ټول خلک مونږ ته معلوم دي او له تاسې نه وروسته راتلونکې هم مونږ ته معلوم دي."},{"id":25,"translation":"له شک نه وتلې خبره ده چې ستا رب به دغه ټول یو ځای ته راټولوي. په هر څه کې يي حکمت او په هر څه شه پوه دی."},{"id":26,"translation":"او مونږ انسان له وچي کړنګیدونکې تورې ورستې خټې نه پیدا کړې و."},{"id":27,"translation":"او له هغه نه وړاندې مو د پیریانو پلارجان له سوزوونکي او وژونکي اور نه پیدا کړی و."},{"id":28,"translation":"او هغه را یاد کړه چې ستا رب ملایکو ته وویل: زه له وچې کړنکیدلي تورې او وروستې خټې نه یو بشر جوړوم."},{"id":29,"translation":"نو کله مې چې جوړ او خپل روح مې پکې پو کړ نو تاسې ټول ورته [۵] په سجده پریوزئ.","footnotes":"[۵] دا سجده د عبادت نه بلکې د احترام سجده وه او یا ادم مو قبله کړئ او سجده ما ته وکړئ لکه مونږ چې کعبي معظمي ته سجده کوو. ( فتح القدیر د امام الشوکاني)."},{"id":30,"translation":"نو ټولو ملایکو سجده وکړه."},{"id":31,"translation":"پرته له ابلیس نه او هغه ونه منله چې د سجده کوونکو په ډله کې وګڼل شي."},{"id":32,"translation":"الله وفرمایل: ابلیسه! څه خبره وه چې ته له سجده کوونکو سره یو ځای نه شوې؟"},{"id":33,"translation":"ابلیس وویل: له ما سره نه ښايې چې زه یو داسې چا ته سجده وکړم چې هغه تا له وچې کړنکیدلي تورې ورستې کړی شوې خټې نه جوړ کړی دی."},{"id":34,"translation":"الله ورته وفرمایل: ته له دې ځایه ووځه ځکه چې ته رټل شوی یې."},{"id":35,"translation":"او پر تا به د قیامت تر ورځې لعنت وي."},{"id":36,"translation":"ابلیس وویل: پروردګاره! ما ته تر هغې ورځې وخت راکړه چې خلک بیرته راپورته کولای شي."},{"id":37,"translation":"الله وفرمایل! تا ته وخت او مهلت دی."},{"id":38,"translation":"تر هغې ورځې چې نیټه يې مونږ ته معلومه ده."},{"id":39,"translation":"ابلیس وویل: پروردګاره! څنګهچې تا زه بې لارې کړم په همغه شان به زه دوی ته د ځمکې ډیر څیزونه ښکاره او ټول د مخې به له لارې واړوم."},{"id":40,"translation":"خو یوازې ستا ځانګړي بنده ګان به رانه خلاص شي."},{"id":41,"translation":"الله وفرمایل: هو! همدا لار روغه رمټه ماته راغلې ده."},{"id":42,"translation":"زما په غوره بنده ګانو ستا هیڅ وس او توان نه رسي. یوازې پر هغو بې لارو ته برلاسی يې چې ستا مننه يي کړې ده."},{"id":43,"translation":"او له تاسو ټولو سره جهنم وعده ده."},{"id":44,"translation":"دوزخ اووه دروازې لرې هره دروازه د جلا جلا خلکو لپاره ویشل شوې ده[۷]","footnotes":"[۷] اووه دروازې یعنې اووه طبقې لري یا اووه دروازې لري چې هره دروازه يې ځانګړي خلک ننوځي( البحر المحیط)."},{"id":45,"translation":"او بې شکه چې پرهیزګاران به په باغونو او چینو کې وي."},{"id":46,"translation":"( هغوی ته به وویل شي) جنتونو ته په روغه سټه ډاډمن ننه ووځئ."},{"id":47,"translation":"د دوی په زړونو کې چې یو د بل په هکله څه خبری وي هغه به هم ترې وباسو. نو د ورونو په څیر به په تتختونو یو بل ته مخامخ ناست وي."},{"id":48,"translation":"هلته به ته له ستونزو سره مخ کیږي. او نه به له جنت څخه ویستلای شي."},{"id":49,"translation":"ای محمده! زما بنده ګانو ته اعلان وکړه چې زه بښونکی او مهربان یم."},{"id":50,"translation":"او زما عذاب هم خورا دردناک عذاب دی."},{"id":51,"translation":"او د ابراهیم د میلمنو کیسه هم ورته وکړه."},{"id":52,"translation":"کله چې ابراهیم ته راغلل نو سلام يې پرې ووایه! ابرهیم وویل: مونږ در نه ډاریږو."},{"id":53,"translation":"هغوی وویل: ډاریږه مه مونږ د یوه هوښیار هلک زیری درکوو."},{"id":54,"translation":"ابراهیم وویل: ایا سره له دې چې زوړوالي راګیر کړی یم د ځوی زیری راکوئ؟ تاسې لږ وګورئ چې دا څه زیری دی؟"},{"id":55,"translation":"میلمنو وویل: مونږ په حقه زیری درکوو تاسې مایوسه کیږئ مه."},{"id":56,"translation":"ابراهیم وویل: د خپل رب له رحمت نه خو یوازې بې لارې خلک مایوسه کیږي."},{"id":57,"translation":"ابراهیم پوښتنه وکړه چې ای د الله استازو! د کوم کار لپاره راغلي یاست؟"},{"id":58,"translation":"هغوی وویل مونږ یوه مجرم قوم ته رالیږلي شوي یو."},{"id":59,"translation":"ده چې مونږ به ټول ژغورو."},{"id":60,"translation":"خو ښځه يې[۸] نه ځکه مونږ د هغې په هکله پریکړه کړې ده چې په پاتې کیدونکو کې به وي.","footnotes":"[۸] دا یاد ملایکو خبره ده. او یا د الله . دواړه صحیح دي( فتح القدیر د امام الشوکاني)"},{"id":61,"translation":"کله چې استازي د لوط کورنۍ ته راغلل."},{"id":62,"translation":"لوط ورته وویل: تاسو خو نا اشنا خلک يې."},{"id":63,"translation":"هغوی وویل: زمونږ انسانان نه بلکې پرښتي یو، او هغه څه مو درته راوړي دي چې ستا قوم پکې شکمن ؤ."},{"id":64,"translation":"او مونږ رښتیا وایو چې تا ته مو حق راوړی دی."},{"id":65,"translation":"نو خپله کورنس د شپې په یوه برخه کې روانه او ته هم ورپسې شه او ستاسې یو تن هم باید شاته ونه ګوري او مخامخ همغه لور ته ولاړ شئ چې خکم يي درته کیږي."},{"id":66,"translation":"او په دې توګه مو لوط ته خپله اخرنۍ پریکړه واوره وله چې د سهار له ختلو سره جوخت به هغوی ريښې پرې کړای شي."},{"id":67,"translation":"په همدې ترڅ کې د ښار خلک یو بل ته د زیري ورکولو له خوښۍ سره د لوط کور ته راغلل."},{"id":68,"translation":"لوط ورته وویل دا زما میلمانه دي پام چې رسوا مې نه کړئ."},{"id":69,"translation":"له الله نه وډار شئ او پام چې سپک مې نه کړئ."},{"id":70,"translation":"هغوی وویل: ایا ته مونږ نه وي منع کړی چې له خلکو سره به اړیکې نه ساتې؟"},{"id":71,"translation":"لوط وویل: که تاسې زما[۹] په وینا عمل کوئ نو زما لوڼې شته.","footnotes":"[۹] علماء وايې دلته مراد د قوم جینکۍ دي ځکه پیغمبر د ټول قوم د پلار حیثیت لري او ځیني نور وايي مراد ترې د هغه خپلې لورګانې دي( یعنې نکاح ورسره وکړئ ( فتح القدیر امام الشوکاني)"},{"id":72,"translation":"ای محمده! ستا په عمر زما قسم دی چې دوی په خپله مستۍ کې خورا لالهانده وو."},{"id":73,"translation":"لمر څرک یوې هیبت ناکې چیغې ونیول."},{"id":74,"translation":"هغه کلی مو په بل مخ واړاوه. او په اور پاخه کاڼې مو پرې ووروله."},{"id":75,"translation":"هو! په دې کیسه کې د پند اخیستونکو لپاره ډير دلایل شته دی."},{"id":76,"translation":"او د لوط کلی د هغوی په سمه لار کې پروت دی."},{"id":77,"translation":"دا پیښه د هغو لپاره چې په خبره باور کوي د عبرت درس دی."},{"id":78,"translation":"او د ځنګل څښتنان هم تیري کوونکي وو."},{"id":79,"translation":"نو مونږ له هغوی نه بدل واخیست او دا دواړه کلي د لوی لارې په سر پراته دي."},{"id":80,"translation":"د حجر[۱۰] خلکو هم استازي درواغجن وګڼل.","footnotes":"[۱۰] د مدیني او شام ترمینځ دیوه ځای نوم دی( تفسیر الماوردی)"},{"id":81,"translation":"مونږ خپل دلایل ښه پوره ورکړل خو هغوی ترې مخ واړاوو."},{"id":82,"translation":"هغوی په خورا ډاډمنه فضا کې ډبرې توګلې او کورونه يې ترې جوړول."},{"id":83,"translation":"خو په پای کې سهار وختي یوې هیبت ناکې چیغې ونیول."},{"id":84,"translation":"او ګټلي مال يې هیڅ ګټه ورته ونه رسوله."},{"id":85,"translation":"او مونږ اسمانونه، ځمکه او ددې ترمینځ پراته څيزونه یوازې د حق پر بنسټ پیدا کړی دي. او د پریکړې ساعت هرو، مرو راتلونکی دی نو ای محمده! د دوی له بابیزو کړنو غوره مخ اړونه وکړه."},{"id":86,"translation":"بې له شکه چې ستا رب د هر څه کوونکی او په هر څه ښه پوه دی."},{"id":87,"translation":"او پخه خبره ده چې مونږ تاته اوه تل تکراریدونکي[۱۱] ایتونه او او عظیم الشان قران درکړی دی.","footnotes":"[۱۱] مراد ترې د فاتحې سورت دی او مثاني ورته ځکه وايي:۱- د لمانځه په هر رکعت کې تکراریږي ۲- دا سورت د الله او بنده ترمینځ په دوه برخو ویشل شوی دی ۳- دوه ځلې نازل شوی دی یو ځل په مکه او بل په مدینه کې."},{"id":88,"translation":"او د هغو څیزونو په لورسترګې مه نیسه چې مونږ مختلفو [۱۲] کافرانو ته ورکړې دي او مه پرې خفه کیږه بس ته خپله خوا مومنانو ته نرمه کړه.","footnotes":"[۱۲] د کافرانو ډیر خیلونه دي کله یهود او... یا معنی يي ده چې کافرانو ته مې په دنیا کې هر ډول نعمتونه ورکړي دي ته ورپسی هوس مکوه."},{"id":89,"translation":"او ووایه بې له شکه زه یو ښکاره ډاروونکی یم."},{"id":90,"translation":"لکه چې پر تقسیم کوونکو مې عذاب نازل کړی وو( پر دوی به يي هم نازل کړم)."},{"id":91,"translation":"هغغوی چې قران يي ټوټه، ټوټه کړی وو."},{"id":92,"translation":"نو ستا په رب مې لوړه ده چې له دې ټولو نه به پوښتنه وکړم."},{"id":93,"translation":"چې څه يي کول."},{"id":94,"translation":"نو ای محمده! هغه څه په ډاګ کړه چې تا ته پرې امر کیږي او د مشرکانو هیڅ باک مه لره."},{"id":95,"translation":"د ملنډو وهونکو لپاره مونږ درته بس یو"},{"id":96,"translation":"هغوی چې له الله سره نور معبودان نیسي، نو ژر دی چې په خپله غلطۍ به پوه شي."},{"id":97,"translation":"او مونږ پوهیږو چې ستا زړه په هغو خبرو تنګیږي چې هغوی يې وايې."},{"id":98,"translation":"نو ته د خپل رب تسبیح او ثنا وایه. او تل له سجده کوونکو څخه اوسه."},{"id":99,"translation":"او د مرګ تر راتګ پورې د خپل رب عبادت کوه."}]},{"id":16,"verses":[{"id":1,"translation":"د الله حکم راغلی دی تاسې پکې ډیر تلوار مه کوئ. الله جل جلاله پاک دی او له هغه څه نه ډير لوړ دی چې کافران يې ورسره شریکان نیسي."},{"id":2,"translation":"الله پاک ملایکي د خپل حکم سره ځینو هغو بنده ګانو ته چې خوښه يي ورته وشي لیږي چې خلکو ته خبر ور کړي چې: پرته له ما نه بل هیڅ حق معبود نشته نو له ما نه وډار شئ."},{"id":3,"translation":"الله اسمانونه او ځمکه په حقه پیدا کړي او له هغه څه نه ډير لوړ دی چې کافران يې ورسره شریکان نیسي."},{"id":4,"translation":"انسان يې د منۍ له یوه څاڅکي نه پيدا کړ خو له هغه نه یو ښکاره جګړه مار جوړ شو."},{"id":5,"translation":"او څاروي يې ستاسې لپاره پیدا کړل چې له همغو تاسې تودوښه او رنګا رنګ ګټې تر لاسه کوئ. او د ځینو غوښې هم خورئ."},{"id":6,"translation":"او همدا څاروي چې کله يې ماښام کور ته راولئ او یا يې سهار څړ ځای ته وباسئ ستاسې لپاره د خورا ښایست او ښکلاء منظره ده."},{"id":7,"translation":"او همدغه څاروي ستاسې درانه بارونه هغو ځایونو ته رسوي چې له دوی پرته يې د ځانونو په کړاو او ربړولو سره رسولای شئ. په رښتیا چې ستاسې رب د ډیرې مهربانۍ او رحم څښتن دی."},{"id":8,"translation":"او اسونه، کچرې، او خره يې پیدا کړي دي چې تاسې پرې سپاره او ښایست ترې ترلاسه کړئ. او هومره نور څه پیدا کوي چې تاسې يې لا تر اوسه هیڅ نه پيژنئ."},{"id":9,"translation":"د دروغې، مینځنۍ لارې ښوونه د الله کار دی. او ځينې لارې کږې وي. که الله غوښتي وای نو تاسې ټولو ته به يي روغه لار ښوولې وای."},{"id":10,"translation":"الله هغه ذات دی چې له بره نه يې تاسې ته اوبه راښکته کړي هم يې څښئ او هم پرې هغه ونې او بوټي زرغونیږي چې تاسې پکې خپل څاروي څروئ."},{"id":11,"translation":"او په همدې اوبو يې تاسې ته کښت، زیتون، د خرماوو او انګورو ونې او هر ډول میوې زرغونه کړي. رښتیا چې د غور کوونکي قوم لاره په دې کې لوی دلیل دی."},{"id":12,"translation":"شپه، ورځ لمر او سپوږمۍ يې ستاسې د ګټې لپاره تابع ګرځولي. او ستوري هم د هغه په حکم څرخي. دا ټول شیان د عقل من قوم لپاره ډیر لوی دلایل دي."},{"id":13,"translation":"او د جلا جلا رنګونو والا څيزونه يي په ځمکه کې تاسې ته پیدا کړي دي هو! دا ټول د هغه قوم لپاره چې پند اخلي ډیر لوی دلیل دی."},{"id":14,"translation":"او الله هغه ذات دې چې بحر يې ستاسې تابع کړ تر څو ترې تازه غوښه وخورئ او ګاڼه ترې راوباسئ چې بیا يي واغوندئ. او ګورئ چې کښتۍ د بحر مینځ څیرې کوي تر څو تاسېئ د الله فضل او مهرباني ولټوئ. او بلاخره د الله د نعمتونو شکر وکړئ."},{"id":15,"translation":"په ځمکه کې يې درانه غرونه واچول چې تاسې ته کراره او ارامه وي. ویالي يې درکړې او لارې يې دروښوولې تر څو پرې تاسې د خپلو اهدافو په لور روان شئ."},{"id":16,"translation":"او نورې ډیر نښې يې هم پیدا کړي. او په ستورو هم هغوی لارې میندلای شي."},{"id":17,"translation":"ایا هغه څوک چې پیدایښت کوي د هغه چا په څير دی چې هیڅ نشي پیدا کولی؟ نو ولې پند نه اخلئ."},{"id":18,"translation":"او که د الله نعمتونه وشمیرئ نو هیڅکله ټول نشئ شمیرلی. بې له شکه چې الله پاک ښه بښونکی ډير مهربان دی."},{"id":19,"translation":"او الله ته هغه ټول ښه معلوم دي چې تاسې يي پټوئ او هغه چې تاسې يي ښکاره کوئ."},{"id":20,"translation":"او کوم کسان چې پرته له الله نور څه بلي. هغوی هیڅ شی نه پیدا کوي بلکې په خپله پیدا کولای شي."},{"id":21,"translation":"مړه دي ژوندي نه دي. او په دې هم نه پوهیږي چې دوی او منونکي به يې کله بیرته راپورته کولای شي."},{"id":22,"translation":"ستاسې حق معبود یکې یو الله دی نو هغه کسان چې اخرت نه مني، زړونه يې د حق له منلو نه اووښتي او دوی لويي کوونکي دي."},{"id":23,"translation":"حقه خبره همدا ده چې الله پاک ته ښه معلوم دي هغه څه چې دوی يې پټوي او هغه چې دوي يي ښکاره کوي. او همدا کره خبره ده چې الله پاک لويي کوونکي نه خوښوي."},{"id":24,"translation":"او کله چې تکبر کوونکي ته وویل شي چې ستاسې رب څه نازل کړي دي؟ نو وايي [۱۳] پخوانۍ کیسي.","footnotes":"[۱۳] الله نه دي نازل کړي بلکه پخوانۍ زړې کیسي دي ( البحر المحیط)."},{"id":25,"translation":"ددې خبرو جزا همدا ده چې د قیامت په ورځ به يي خپل ټول ګناهونه په اوږو بار او د هغو کسانو ګناهونه به هم پرې باو وي چې دوی يې په ناپوهۍ سره بې لارې کوي. خبردار چې دوی ډير بد پیټې په اوږو کړی دی."},{"id":26,"translation":"له دوی نه وړاندې هم ځینو خلکو دسیسې جوړې کړې وي. الله دهغوی د دسیسو ماڼۍ له بیخه ونړوله او پر هغوی يې رانسکوره کړه او د هغې لورې پرې عذاب راغی چې پرې هیڅ پوه نه وو."},{"id":27,"translation":"بیا به يې د قیامت په ورځ لاپسې رسوا او ورته به ووايې چې : اوس نو زما هغه شریکان چیرې دي چې تاسې به د هغوی په هکله شخړې کولې؟ د علم خاوندان به وايي چې: پرته له شکه نن ټوله رسوايي او بده ورځ د کافرانو په برخه ده."},{"id":28,"translation":"هغه کسان چې پر ځان د تیرې کولو په دوران کې يې ملایکې د مرګ لپاره راونیسي نو دوی به د روغي او جوړښت وړاندیز وکړي او وايې به چې مونږ خو هیڅ بد نه کول. برښتې به ووايي : داسې نه ده بلکې الله ستاسې له کړنو ښه خبر دی."},{"id":29,"translation":"د جهنم په دروازو د تل لپاره ور ننوځئ. رښتیا هم چې د تکبر کوونکو ورتګ ډیر بد ځای ته دی."},{"id":30,"translation":"او چې له پرهیزګارانو نه پوښتنه شوې چې ستا رب څه نازل کړي دي؟ هغوی وايي ښیګڼه يې نازله کړې. د هغو لپاره چې نیکۍ يې کړي په دې دنیا کې ښیګڼه ده. او د اخرت کور يې ډیر غوره دی. او هو! د پرهیزګارانو کور ډیر غوره او ښه دی."},{"id":31,"translation":"د هغوی کور هغه تل پاتې جنتونه دي چې لاندې له ونو او ماڼیو به يي ویالې روانې او څه چې غواړي په لاس به ورځي. هو! الله پاک پرهیزګارانو ته همدا ډول بدل ورکوي."},{"id":32,"translation":"هغه پرهیزګاران چې کله پرښتې د سپیڅلتیا په حال کې د هغوی روح اخلي نو ورته وايې به چې سلا دې وي پر تاسې، د هغو کړنو په بدل کې چې پخوا به مو کولې نن نن لاړ شئ جنت ته ننوځئ."},{"id":33,"translation":"ای محمده! دوی اوس د څه انتظار کوي؟ خبره همدا ډول قدم اخیستی و. الله پر هغوی تیری نه وو کړی بلکې هغوی په خپله له خپلو ځانو سره تیر کاوو."},{"id":34,"translation":"د خپلو کړنو بد عواقب ورته ورسیدل. او همغه څه ترې چاپیر شول چې ملنډې به يې پرې وهلې."},{"id":35,"translation":"او مشرکان وايې چې: که الله غوښتي وای نو نه به زمونږ او نه به زمونږ پلرونو له هغه پرته د بل څه عبادت کړی وای او نه به مو د هغه له حکم نه پرته کوم څیز حرام ګرځولی وای. هو! همدا وړ خبرې پخوانیو هم کړې وې. نو ایا د رسولانو پر غاړه د څرګندې رسونې پرته د بل څه ذمه واري شته."},{"id":36,"translation":"او مونږ په هر امت کې د همدې خبرې لپاره استازی لیږلی دی چې: ای خلکو! د یو الله عبادت وکړئ، او له طاغوت نه ځان وژغورئ خو ځینو ته الله لار وښووله، او ځینې يې پاخه لار ورکي کړل. نو ای د مکې خلکو! په ځمکه کې وګرځئ او وګورئ چې د هغو خلکو پایله څه شوه چې پیغمبران به يي درواغجن ګڼل؟."},{"id":37,"translation":"ای محمده! که ته د دوی د لارې میندنې هر څومره لیوال شي خو چې الله څوک بې لارې کوي بیا هغه ته لار نه ښآيې. او بل څوک يې هم ملا نشي تړلی."},{"id":38,"translation":"او هغوی د الله په نوم پاخه قسمونه اخلي چې: الله به هیڅ کله مړه ژوندي نه کړي نه! داسې نه ده بلکې الله پر ځان پخه کړې ده چې هرو، مرو به يي راژوندي کوي خو ډیر خلک نه پوهیږي."},{"id":39,"translation":"( او بیا ژوندون ځکه ضرور دی) چې تر څو دوی ته هغه څه په ډاک شي چې دوی پکې اختلاف کاو او کافران پوه شي چې رښتیا هم همدوی درواغجن وو."},{"id":40,"translation":"( او د بیا پیدا کولو) خبره همدا ده چې مونږ د یو شي د پیدا کولو اراده وکړه نو چې ورته ووایو، وشه! نو بس وشي."},{"id":41,"translation":"او هغو کسانو ته به چې له ظلم ګاللو وروسته يې د الله په لار کې هجرت کړی دی په دنیا کې ښیګڼه ورکړو. او د اخرت اجر ډیر لوی دی. که دوی پوهیږي."},{"id":42,"translation":"هغه مظلومان چې زغم يې کړی او پر خپل رب توکل کوي."},{"id":43,"translation":"او ای محمده! مونږ له تا نه وړاندې هم پرته له سړیو بل څوک خپل استازي نه دي لیږلي. او هغوی ته به مو وي کوله. نو ای قریشو! که تاسو په خپله نه پوهیږئ نو له علماوو[۱۴] پوښتنه وکړئ.","footnotes":"[۱۴] د پخوانیو اهل کتابو حق لیدونکي علماء."},{"id":44,"translation":"پخواني استازي مو له ښکاره دلایلو او کتابونو سره لیږلي. او تاته مو هم پند ورکوونکی قران نازل کړی چې خلکو ته هغه څه بیان کړې چې ورته نازل شوي او کیدای شي چې هغوی په خپله هم فکر وکړي."},{"id":45,"translation":"ایا هغه کسان چې د بدۍ چلونه يې کړي دي له دې نه بې غمه شوي دي چې الله يې په ځمکه کې ډوب، او یا له داسې لورې ورته عذاب راشي چې دوی يې اټکل نشی کولای."},{"id":46,"translation":"او یا یې د ورځني ژوند په اوږدو کې ونیسي؟ نو دوی الله نشي ناتوانه کولی."},{"id":47,"translation":"او یا يې قدم په قدم د ډار او ویرې په فضاء کې ونیسي؟ نو بې شکه چې ستاسې رب ډیر مهربان او د ډير رحم څښتن دی."},{"id":48,"translation":"ایا نه ګوري چې د الله د پیدایښت د هر څیز سیوری ښي او کیڼ اړخ ته د عاجزۍ او ناتوانۍ په حال کې الله ته سجده کونکی پریوزي."},{"id":49,"translation":"او ټول خوځیدونکي[۱۵] او ملایکي چې په اسمانونو او ځمکه کې دي پرته له لوې خاص الله ته سجده کوي.","footnotes":"[۱۵] که ټول ژوي چې کافر هم پکې دي واخیستل شي نو مراد غیر اختیاري متابعت دی لکه لوئیدل. زړیدل او مړه کیدل او که یوازې ملایکي او نور څاروي مراد شی نو مشکل حل دی."},{"id":50,"translation":"له خپل بر لاسي رب نه ډار یږي او هغه څه کوي چې امر يې ورته وشي."},{"id":51,"translation":"او الله فرمایلي دي چې : دوه خدایان مه نیسئ. خدای بس همدا یو الله دی نو یوازې له ما نه وډار شئ."},{"id":52,"translation":"د اسمانو او ځمکې ټول موجودات د هغه په واک کې دي. او دین پکې یوازې د هغه چلیږي. نو ایا تاسې د بل چا نه هم ډاریږئ؟"},{"id":53,"translation":"او کومه لورینه چې په تاسې شوې د الله له لورې ده. او تاسې ته هم چې کوم مصیبت ورسیږي نو منډه مو یوازې د هغه په لور وي."},{"id":54,"translation":"خو کله چې در څخه کړنه لرې کړي نو بیا ستاسې ځیني خلک له خپل رب سره شریکان نیسي."},{"id":55,"translation":"تر څو د هغه څه ناشکري وکړي چې مونږ ورکړي دي. ښّ نو د ژوند نه ګټه واخلئ ډیر ژر به درته معلومه شي."},{"id":56,"translation":"او ځینې هغه روزي چې مونږ ورکې د هغو بتانو په نوم یادوي چې په هیڅ نه پوهیږي. قسم په الله چې له تاسې به خامخا ستاسې د درواغ تړلو پوښتنه وشي."},{"id":57,"translation":"مشرکان الله ته لورګانې ثابتوي په داسې حال کې چې الله پاک دی. او د ځانو لپاره خپله خوښه یعنې ځامن ښه ګڼي."},{"id":58,"translation":"او کله هم چې ددوی کوم یوه ته د لور د پیدایښت خبر وشي نو مخ يې تک تور، له قهر او عضب نه ډک وي."},{"id":59,"translation":"د هغه بد زیري له کبله چې پرې شوی له خپل قوم نه پټ ګرځي او په دې فکر کې وي چې له سپکوالي سره يې وساتي او که ژوندۍ يې په خاورو ننه باسي؟ خبردار چې دوی د الله په هکله ډيره بده پریکړه کوي."},{"id":60,"translation":"په ناوړو صفتونو سره د ستایلو وړ هغه کسان دي چې په اخرت ایمان نه لري. او د الله جل جلاله لپاره تر ټولو لوړ صفتونه دي. او هغه پر هر څه برلاسی او د حکمت څښتن دی."},{"id":61,"translation":"او که چیرې الله خلک په خپلو ظلمونو سم له لاسه نیولی نو د ځمکي په مخ به هیڅ ساه لرونکی نه و پاتې خو هغه تر ټاکلې مودې پورې مهلت ورکوي. او کله چې د هغوی د له مینځه وړلو نیټه راشي، نو بیا یوه لحظه نه وروسته کیږي او نه وړاندې کیږي."},{"id":62,"translation":"او مشرکان هغه څه الله پاک ته ټاکي چې د خپلو ځانو لپاره یط بدګڼي او ژبي درواغ وايي چې ښیګڼه يې په برخه ده. دا خبره بالکل پخه ده چې اور يې په برخه او هملته به پریښوولی شی."},{"id":63,"translation":"ای محمده! قسم په الله چې: مونږ له تانه وړاندې ډیر قمومونو ته پیغمبران لیږلي وو. خو شیطان ورته د هغوی شرکي کارونه ښایسته( او د پیغمبرانو خبره يې ونه منله) نو نن يې همدا شیطان ملګری او د ټولو په برخه دردناک عذاب دی."},{"id":64,"translation":"او مونږ پر تا یوازې ددې لپاره کتاب نازل کړی دی چې ته خلکو ته هغه اختلاف روښانه کړې چې هغوي پکې اخته شوي دي او هو! د کتاب هدایت او رحمت دی، خو د هغه چا لپاره چې ويې مني."},{"id":65,"translation":"او دا الله دی چې له بره نه یې اوبه راښکته کړې او بیا يې پرې مړه او وچه ځمکه را ژوندۍ کړې ده. بې له شکه چې د اوریدونکي قوم لپاره په دې کې لویه نښه او دلیل دی."},{"id":66,"translation":"او دا پخه خبره ده چې په څارویو کې هم تاسې ته یو لوی درس دی. مونږ تاسې ته د هغوی له ګیډو نه د خوشایو او وینې ترمینځه خالصې شیدي درڅښو چې د څښونکو لپاره ډیرې خوندورې او اسانې تیریږي."},{"id":67,"translation":"او په همدې توګه د خرما او انګورو له ونو نه هم تاسې نشه لرونکي او نور ښه خوراکونه جوړوئ. بې له شکه چې دعقل لرونکي قوم لپاره په دې کې لویه نښه او دلیل دی."},{"id":68,"translation":"او ستا رب د شاتو د مچۍ زړه کې ورواچوله چې په غرونو، ونو او هغو لوړو او دنګو ځایونو کې چې خلک يې جوړوي ځانو ته جالې جوړې کړئ."},{"id":69,"translation":"بیا هر ډول میوې وخورئ، او په هغو لارو والوزئ چې رب درته اسانې کړي دي. د هغوی له ګیډو نه په مختلفو رنګونو شربت راووځي چې په هغه کې د خلکو لپاره شفا ده. په رښتیا چې دفکر کوونکي قوم لپاره په دې کې لویه نښه او دلیل دی."},{"id":70,"translation":"او دا الله دی چې تاسې يې پيدا کړي يې. بیا مو مړه کوي او ځينې مو تر ناکاره عمر رسوي تر هغې چې په هر څه له پوهې وروسته په هیڅ باندې ونه پوهیږي. بې شکه یوازې د یو الله په هر څه پوه او پوره توانا دی."},{"id":71,"translation":"او الله ستاسې ځینو ته په ځینو نورو په روزۍ کې لوړتیا وربښلې ده. نو کومو کسانو ته چې لوړتیا وربښل شوې تیار نه دي چې خپل مال خپلو غلامانو ته ورکړي چې دواړه یو شان مالدار شي. ایا دا خلک د الله له نعمت نه انکار کوي؟"},{"id":72,"translation":"او الله دی چې تاسې ته يې له تاسې نه ښځې پیدا کړي. او له ښځو نه يې بچي او لمسیان در کړل او ښه پاک خوراکونه يې درکړي. نو ایا په باطل باور لري او د الله له نعمت نه انکار کوي؟"},{"id":73,"translation":"او مشرکان له الله نه پرته د هغه څه عبادت کوي چې نه د اسمان له لورې د روزۍ ورکولو واکمني ورسره شته او نه د ځمکې. او نه د هیڅ توان لري."},{"id":74,"translation":"الله ته مشابه مه پیدا کوئ. بې له شکه چې الله په هر څه پوه او تاسې نه پوهیږئ."},{"id":75,"translation":"الله پاک یو مثال بیان کړی یو غلام د بل په لاس کې دی. د هیڅ توان ورسره نشته او بل هغه سړی دی چې مونږ له خپلې لورینې ښه روزي ورکړې او هغه يې په پټه او ښکاره مصرفوي. ایا دواړه سره یو شان دي؟ د ټولې ستاینې وړ یوازې یو الله دی. خو د هغوی ډیر خلک نه پوهیږي."},{"id":76,"translation":"او الله یو بل مثال راوړي دوه سړي دي: یو ګونګې، له هر څه نه بې وسې او د خپل بادار په اوږو پیټی چې په هر څه يې وګوماري، ښیګڼه نه راوړي. ایا دی او هغه څوک سره برابر دي چې نور د انصاف په لور بلي او په خپله هم په روغه لار روان وي؟"},{"id":77,"translation":"او د اسمانونو او ځمکې پټ څیزونه یوازې یو الله ته معلوم دي. او د قیامت راتګ د سترګو د رب په اندازه بلکې له هغه نه هم نژدې دی. بې شکه چې الله پر هر څه پیاوړی دی."},{"id":78,"translation":"او الله دی چې تاسې يې د مورګانو له ګیډو نه راویستلي يي په هیڅ نه پوهیدئ د اوریدلو توان، سترګې او زړونه يې درکړل تر څو د هغه د نعمتونو شکر وکړئ."},{"id":79,"translation":"ایا مرغانو ته يې نه دي لیدلي چې: په بره فضا کې الوتلو ته تابع کړي شوي. او پرته له الله نه بل څوک نشته چې هملته يې لوړساتي. د ایمان راوړونکي قوم لپاره په دې کې ډیر دلایل شته."},{"id":80,"translation":"او الله دی چې تاسې ته يې ستاسې کورونه دمه ځای ګرځولي او دڅارویو له پوستکو نه يې داسې کورونه درکړل چې د سفر او دمې په دواړو حالاتو کې يې سپک مومئ او د هغوی له وړیو، پشمونو او وژغنو څخه يې ډیر وسایل او اسباب درکړي چې د ژ،ند تر یوې ټاکلې مودې ترې ګټه واخلئ."},{"id":81,"translation":"او الله له هغه څيزونو څخه چې پیدا کړي يې دي تاسې ته سیوری برابر کړی. او په غرونو کې يې پناه ګاوې در په برخه کړي او پوښاکونه يې درکړي چې له ګرمیو مو وژغوري. او داسې پوښاک يې هم درکړی چې د جنګ په اوږدو کې ستاسې ژغورنه کوي. په همدې توګه الله خپل نعمتونه در پوره کوي تر څو تاسې منونکي شئ."},{"id":82,"translation":"ای محمده! که هغوی مخ اړوي باک پرې مه لره ځکه ستا دنده په ښه شان رسول دي او بس."},{"id":83,"translation":"هغوی د الله نعمتونه ښه پيژني خو بیا هم انکار ترې کوي او ډير خلک حق منلو ته تیار نه دي."},{"id":84,"translation":"او په هغه ورځ چې مونږ له هر امت نه یو شاهد راپاڅوو نو بیا به کافرانو ته نه مهلت ورکول کیږي او نه به له هغوی نه د رب د راضي کولو غوښتنه کولای شي."},{"id":85,"translation":"او ظالمان چې عذاب وګوري نو بیا به يې عذاب نه کمیږي او نه به مهلت ورکاوه شي."},{"id":86,"translation":"او کله هم چې مشرکان خپل انګیرلي شریکان وویني نو وبه وايې: ای زمونږ ربه! دا همغه دي چې مونږ به له تا نه پرته رابلل. خو معبودان به يې خبره ورځواب کړي چې : تاسې درواغجن یاست."},{"id":87,"translation":"په نن ورځ به هغوی ټول د الله په وړاندې غاړه کیږدي او هغه درواغ به ترې ورک شي چې په دنیا کې به يې جوړول."},{"id":88,"translation":"مونږ به هغو کسانو ته چې کافران شوي او د الله له لارې نه یې خلک منع کړي یو عذاب د بل عذاب له پاسه ورزیات کړو ځکه چې دوي ورانکاري وو."},{"id":89,"translation":"او ای محمده! له هغې ورځې نه يې خبر کړه چې مونږ په هر امت کې د هغوی یو تن د شاهد په توګه راپورته او تا به هم په دغه قوم شاهد راولو. او مونږ داسې کتاب پر تا نازل کړی دی چې: هر څه يې پوره بیان کړي. او دمسلمانانو لپاره هدایت، رحمت او د خوښۍ زیر دی."},{"id":90,"translation":"بې له شکه چې الله پاک د انصاف، ښیګڼې او خپلوۍ پاللو امر کوي او له بې خیايي بدۍ او سرغړونې نه منع کوي. هغه تاسې ته پند درکوي تر څو تاسې عبرت واخلئ."},{"id":91,"translation":"او ای مؤمنانو! د الله په نوم کړې وعدې مو پوره کړئ او هغه قسمونه مه ماتوئ چې په کلکه يې واخلئ، او الله مو پر ځان شاهد نیولی وي. بې له شکه الله ستاسې پر ټولو کړنو ښه پوهیږي."},{"id":92,"translation":"او د هغې ښځې په شان مه کیږئ چې له اوبدلو وروسته به يې خپل وریښل بیرته خلاصول او تار، تار کول به يې. ایا تاسې خپل قسمونه په خپلو مینځونو کې د دوکې او چل ول لپاره په کار اچوئ؟ چې کیداې شي دا یوه ډله پر هغې بلې لویه شي؟ هو! الله پاک تاسې په دې وعدې سره ازمايې او د قیامت په ورځ به هرو، مرو هغه څه درته په ډاګه کړي چې نن پکې یو له بل سره اختلاف کوئ."},{"id":93,"translation":"او که الله غوښتي وای تاسې به یې یوه ډله ګرځولې وای خو د الله چې چا ته خوښه شي بې لارې کوي يې او چاته يې چې خوښه شي لار ورښايې. او خامخا به له تاسې نه ستاسې د کړنو پوښتنه وشي."},{"id":94,"translation":"او ای مؤمنانو! قسمونه مو په خپلو مینځو کې د غولولو وسیله مه ګرځوئ هسې نه چې قدم مو له ټینګیدلو وروسته وښوئیږي او له دې کبله چې د الله له لارې نه مو خلک منع کړي دي ناوړه نتیجه يې وڅکئ. او په اخرت کې مو لوی عذاب په برخه دی."},{"id":95,"translation":"او د الله په نوم وعدو په بدل کې بې ارزښته پیسې مه اخلئ. ځکه هغه څه چې له الله سره دي، تاسې ته ډير غوره دي که پوهیږئ."},{"id":96,"translation":"هغه چې له تاسې سره دي له مینځه ځي او هغه چې له الله سره دي تل پاتې دي. او مونږ د الله په لار کې د زغم کوونکو د نیکو کړنو بدل هرو، مرو ورکوو."},{"id":97,"translation":"هر نارینه او ښځینه مؤمن چې نیک کارونه وکړي نو مونږ به پاک ژوند ور په برخه او په اخرت کې د دوی د نیکو کړنو بدل هرو، مرو ورکوو."},{"id":98,"translation":"او کله چې د قران په ویلو پیل وکړې، نو د الله په نوم له رټل شوې شیطان نه پناه وغواړه."},{"id":99,"translation":"دا پخه خبره ده چې شیطان پر هغو کسانو برلاسي نه لري چې ایمان يې راوړی او په خپل رب توکل کوي."},{"id":100,"translation":"برلاسي یوازې پر هغو کسانو ده چې له ده سره دوستي کوي او پر هغو ده چې له الله سره شریکان نیسي."},{"id":101,"translation":"او کله چې مونږ یو ایت د بل ایت پر ځای بدل کړو، او الله ښه پوهیږي چې څه يې نازل کړي نو کافران وايې چې محمده! دا تا له ځانه جوړ کړي دي. نه : بلکې ددوی ډیر خلک نه پوهیږي."},{"id":102,"translation":"ووایه چې قران جبرائیل ستا د رب له لورې په حقه راوړی دی چې مؤمنان په ایمان پاخه، او د امر منوونکو لپاره ښوونه او زیری دی."},{"id":103,"translation":"او مونږ ته معلومه ده چې هغوی وايې: قران ورته یو بل انسان ورښايي. په داسې حال کې چې د کوم انسان په لور هغوی اشاره کوي د هغه ژبه عجمي[۱۷] ده او د قران ژبه فصیحه سوچه عربي ده.","footnotes":"[۱۷] یوه رومي غلام ته ئي نسبت کاو په نوم کې يي اختلاف دی په مکه کې اوسیده. د تورات او انجیل پوه ورسره وه او مسلمان شوی و( فتح القدیر امام الشوکاني)"},{"id":104,"translation":"حقیقت همدا دی چې الله پاک هغو خلکو ته لار نه ښايې چې د الله په ایتونو ایمان نه راوړي او په اخرت کې يې دردناک عذاب په برخه دی."},{"id":105,"translation":"او دا هم وتلې خبره ده چې درواغ یوازې هغه کسان جوړوي چې د الله په ایتونو ایمان نه راوړي او همدوی پاخه درواغجن دي."},{"id":106,"translation":"څوک چې له ایمان راوړولو وروسته بیرته په الله کافر شي، که په زوره کفر ته مجبور او زړه يې په ایمان پوخ وي بیا خو خیر دی. او که د زړه له تله يې کفر ومانه نو پر هغوی د الله غضب دی. او لوی عذاب يې په برخه دی."},{"id":107,"translation":"دا ځکه چې: دنیوي ژوند يې له اخرت نه غوره وګاڼه او دا پخه خبره ده چې الله پاک هغه قوم ته لار نه ښايې چې د هغه له ایتونو نه انکار کوي."},{"id":108,"translation":"دا هغه خلک دي چې الله يې په زړونو، غوږونو او سترګو مهر لګولی دی. او همدوی خورا بې پروا خلک دي."},{"id":109,"translation":"په دې کې هیڅ شک نشته چې اخرت کې خورا تاواني او زیانمن خلک همدوي دي."},{"id":110,"translation":"او ستا رب پر هغو خلکو چې له ازمیښتونو او ربړونو ګاللو وروسته يې هجرت کړی او بیا يې د ستونزو له منلو سره سره جهاد ته ملا تړلې له دې ټولو وروسته[۱۸] ښه بښونکی او مهربان ذات دی.","footnotes":"[۱۸] د هغې ګناه نه يي ورتیر شي چې بخوا يې د کارانو تر څنګ ژوند کاوه( فتح القدیر د امام الشوکاني)"},{"id":111,"translation":"الله په هغه ورځ ښه بښونکی خورا مهربان دی چې هر نفس به د خپل ځان په غم کې وي او هر چا ته به خپل کړه ور کړای او پر هیچا به تیر ونه شي."},{"id":112,"translation":"الله پاک د یوه کلي[۱۹] مثال وړاندې کوي چې : خورا ډاډمن او هوسا وو. له هر لورې ورته د خوراکونو کاروانونه را روان وو. خو دالله د نعمتونو ناشکري يي وکړه، الله هم د خپلو کړو وړو خوند ور وڅاکه، او د لوږې او ډار په لباس کې يي ونغښتل.","footnotes":"[۱۹] ځیني مفسرین وايي دا یو مثال دی خاص کلې نه دی او ځينې وايي د مکې کلی دی چې له رسول الله صلی الله علیه وسلم سره يې دښمني کوله او ځيني وايي چې د حضرت عثمان رضي الله عنه د شهادت په دوران کې د مدیني کلی دی( ابن جریر الطبری)."},{"id":113,"translation":"او د همغوی یو سړی ورته د استازي په توګه راغی خو هغوی درواغجن وګاڼه، هغه وو چې عذاب ونیول ځکه چې هغوی ظالمان وو."},{"id":114,"translation":"نو ای خلکو! هغه حلال او پاک څیزونه وخورئ چې الله در روزي کړې او دالله د لورینې شکر وکړئ که په رښتیني توګه د هغه عبادت کوونکي یاست."},{"id":115,"translation":"الله پر تاسې یوازی مرداره، بهیدونکې وینه، د خنزیر غوښه او هغه څاروي حرام کړي دي چې د حلالولو په وخت کې پرې پرته له الله د بل چا نوم وویل شي. او هغه څوک چې ددې څیزونو خوراک ته اړ شو نو چې د الله له قانون نه يي سرغړونې ته بډې نه وي وهلي او د اړتیا له اندازې نه ډیر ونه خوري ( نو هیڅ باک يې نشته) ځکه چې الله پاک ډيربښونکی خورا مهربان دی."},{"id":116,"translation":"او له ځانه مه وايي چې دا حلال او دا حرام دي تر څو په دې توګه پر الله درواغ تړئ. ځکه هغه څوک چې په الله درواغ وتړي خلاصیدی نشي."},{"id":117,"translation":"دا ډیره لږ ګټه ده. او د دوی لپاره دردناک عذاب دی."},{"id":118,"translation":"او هغه څه مو چې په یهودیانو حرام کړي د هغوی بیان وړاندې [۲۰] مونږ تاته کړی دی. مونږ پر هغوی تیری نه دی کړی بلکې هغوی به خپله پر خپلو ځانونو ظلم کاوه.","footnotes":"[۲۰] د سورت الانعام ۱۴۶ ایت."},{"id":119,"translation":"دا پخه خبره ده چې څوک په ناپوهۍ کوم بدکار وکړي او بیا وروسته توبه وباسي، او ځان سم کړي نو ستا رب له دې ټولو ور تیر دی. ځکه چې هغه بښونکی خورا مهربان دی."},{"id":120,"translation":"بې له شکه ابراهیم یو امت وو، د الله هر حکم ته يي غاړه ایښې، د اسلام په لار سم روان، او هیڅکله هم له مشرکانو څخه نه ؤ."},{"id":121,"translation":"د الله د نعمتونو ښه شکر کوونکی وو. الله د خپلې دوستۍ لپاره غوره کړی او سمه لار يي ورښوولې وه."},{"id":122,"translation":"مونږ په دنیا کې ښیګڼه ورکړې او په اخرت کې ه هرو، مرو له صالحانو نه وي."},{"id":123,"translation":"ای محمده! بیا مونږ تاته وحې وکړه چې: د هغه ابراهیم دین خپل کړه چې د اسلام په لاره سم روان او له مشرکانو څخه نه و."},{"id":124,"translation":"او د شنبې د ورځي احترام یوازې پر هغو خلکو لازم شوی وو چې د محترمې ورځې په ټاکلو کې يې سره اختلاف کړی ؤ. او ستا رب به رښتیني فیصله د قیامت په ورځ د هغو خلکو په مینځ کې وکړي چې په دې هکله يې اختلاف کړی ؤ."},{"id":125,"translation":"ای پیغمبره! د خپل رب د لارې په لور په حکمت او نیک اسلوب بلنه وکړه. او په خورا نیکه او غوره توګه ورته خپل هدف وړاندې کړه. ځکه چې ستا رب ته ښه معلوم دی چې څوک د هغه له لارې نه اووښتی او څوک په سمه لار روان دی."},{"id":126,"translation":"او که تاسې غچ اخیستلو نو همغومره يې واخلئ څومره پر تاسې تیری شوی ؤ او که صبر مو وکړ نو پوه شئ چې دا کار د صبر کوونکو لپاره غوره دی."},{"id":127,"translation":"او ای محمده! صبر وکړه. ستاصبر یوازې د یو الله په مرسته او کومک سره دی. او د هغوی په ناورینو مه غمژن کیږه او هم يې په دسیسو او چلونو مه زړه تنګی کیږه."},{"id":128,"translation":"بې له شکه چې الله د هغو مل دی چې له بدۍ ځانونه ژغوري او غوره چارې سرته رسوي."}]},{"id":17,"verses":[{"id":1,"translation":"پاک دی هغه ذات چې یوه شپه[۱] يې خپل بنده له مسجد حرام نه تر لرې جومات یعنې بیت المقدس چې د هغه چاپیریال مونږ له برکتونو نه ډک کړی دی بوتلو چې د خپل قدرت ځینې نښې وروښایو. بې له شکه چې الله ښه اوریدونکی او ښه لیدونکی دی.","footnotes":"[۱] دا پيښه د معراج د سفر په نوم مشهوره ده. دا یو بدنې سفر و چې رسول الله صلی الله علیه وسلم په یوه شپه کې له مکې مکرمې نه بیت المقدس ته تللی او بیا پورته ختلی او په همدې لار بیرته مکې ته راغلی و( معارف القران)."},{"id":2,"translation":"او له دې وړاندې مو موسی ته هم کتاب ورکړی او هغه مو د بني اسرائیلو لپاره لارښود ګرځولی ؤ. چې باید له ما پرته بل هڅوک خپل کار جوړوونکی ونه ګڼي."},{"id":3,"translation":"هو! تاسې د همغو خلکو اولاده يې چې مونږ له نوح سره په کښتۍ کې بار کړي وو. او په رښتیا چې نوح یو شاګر بنده ؤ."},{"id":4,"translation":"او مونږ په خپل کتاب کې بنې اسرائیلو ته اعلان کړی ؤ چې تاسې به په ځمکه کې دوه ځله[۲] فساد او لویه سرغړونه وکړئ.","footnotes":"[۲] اول فساد یعنې د ذکریا علیه السلام وژل او دویم فساد یعنې د ذکریا علیه السلام ځوی یحیی علیه السلام وژل او یا لومړنی فساد د موسی علیه السلام نه منل او دویم فساد د عیسی علیه السلام نه منل وه( تفسیر الماوردی)."},{"id":5,"translation":"نو کله چې د لومړنۍ وعدې نیټه راورسیده نو مونږ پرتاسې خپل باتور او جنګیالي بنده ګان راپورته کړل هغوی د کورونو ټولې څنډې او کونجونه ولټول او دا یوه پوره کیدونکي وعده وه."},{"id":6,"translation":"بیا مو بیرته پر هغوی برلاسي درکړه او هم مو ډیر مالونه او ځامن در په برخه او ستاسې ګڼه ګوڼه مو خورا ډیره کړه."},{"id":7,"translation":"نو که تاسې نیکي وکړه نو ښیګڼه یې ستاسې خپله ده او که بدي مو وکړه هغه هم ستاسې خپله ده. او کله چې د دویمې سرغړونې نیټه راغله نو مونږ خپل ځیني بنده ګان پر تاسې برلاسي کړل تر څو تاسې سپک او د پخوا په شان یو ځل بیا بیت المقدس ته داخل او په څه یې چې وسه رسیږي ټول له مینځه یوسي."},{"id":8,"translation":"اوس نژدې ده چې ستاسې رب په تاسې مهربان شي. خو که تاسې بیرته فساد ته وګرځیدئ، مونږ به هم ستاسې ربړولو او هلاکولو ته وګرځو. او مونږ کافرانو ته د جهنم بندي خانه جوړه کړې ده."},{"id":9,"translation":"بې له شکه چې قران د سیخې او نیغې لارې ښوونه کوي او هغو مؤمنانو ته چې نیکي کوي زیری ورکوي چې د هغوی لپاره لوی اجر دی."},{"id":10,"translation":"او د هغو کسانو لپاره چې په اخرت ایمان راوړي مونږ دردناک عذاب تیار کړی دی."},{"id":11,"translation":"او انسان همغومره شر غواړي چې هغه ته خیر غوښتل پکار وو. او انسان ډیر تلوار کوونکی دی."},{"id":12,"translation":"او مونږ شپه او ورځ دوه نښآنې ګرځولي دي چې د شپي نښه مو تیاره او ورکه کړه. او د ورځې نښه مو روښانه او ځلیدونکې وګرځوله تر څو تاسې د خپل رب فضل ولټوئ. او د کلونو شمیر او نور حساب پرې معلوم کړئ او مونږ هر شی ښه پوره بیان کړی دی."},{"id":13,"translation":"مونږ هر انسان ته د هغه عمل نامه په غاړه کې ور زوړنده کړې ده چې د قیامت په ورځ به يې د یو لوی کتاب په شکل کې ورته راوباسو او له یوه پرانستي کتاب سره به مخ شي."},{"id":14,"translation":"ورته به وویل شي: کتاب دی ولوله نن دخپل ځان د حساب لپاره په خپله همدا ته بس یې."},{"id":15,"translation":"څوک چې په سمه روان شي نو د خپل ځان په ګټه يي لار ومیندله او چا چې لار ورکه کړه، نو د لار ورکونې تاوان د همده لپاره دی. او هیڅوک د بل پیټی نه شي پورته کولی. او مونږ چې پیغمبر نه وي لیږلی هیڅوک نه په عذابوو."},{"id":16,"translation":"او کله هم چې مونږ د کوم کلي د هلاکولو تکل کړی. نو مشرانو او بډایانو ته مو امر کړی، هغوی پکې وران کاري کړې نو د هغه کلي د ورانولو خبره پخه او ښه پوره مو دړې وړې کړی دی."},{"id":17,"translation":"او مونږ له نوح نه راپه دیخوا خورا ډیر نسلونه هلاک کړي. او ستا رب د خپلو بنده ګانو د ګناهونو په خبریدلو او لیدلو کې یو دی."},{"id":18,"translation":"څوک چې سملاسې ګټه غواړي مونږ په دنیا کې هغه څه همدلته ژر ورکوو چې زمونږ ورته خوښه وشي. بیا مو جهنم ورته تیار کړی دی چې ملامته او له ټولو مهربانیو بې برخې به ورننوځي."},{"id":19,"translation":"او څوک چې د اخرت هیله من وي او د لاس ته راوړلو لپاره يې ټولې اړونده هلې ځلې وکړي او ایمان ورسره وي. نو د دا وړ خلکو هلې ځلې منلې شوي دي."},{"id":20,"translation":"مونږ له هرې ډلې سره لاس کوو. له دنیاوالاو او له اخرت والاو دواړو سره ستا د رب له لورې لورینه کیږي. او ستا د رب لورینه هیڅوک نه شي منع کولی."},{"id":21,"translation":"وګوره چې مونږ څرنګه دلته یو پر بل غوره کړي دي؟ او د اخرت درجې یو له بل نه خورا ډیرې لويې، او ډیرې غوره دي."},{"id":22,"translation":"له الله سره بل څوک معبود مه نیسه که نه نو پړ او بې ملاتړه به پاتې شې."},{"id":23,"translation":"اوستا رب پریکړه کړې ده چې: پرته له هغه نه د بل هیچا عبادت مه کوئ او له مور او پلار سره ښه چال چلن کوئ. که له هغوی نه یو یا دواړه زړښت ته ورسیږي. نو اف[۴] هم ورته وايې. او مه يې رټئ او خورا نرمې او مهرباني خبرې ورته کوئ.","footnotes":"[۴] داسې خبره باید ونه کړئ چې هغوی پرې وزوریږي ان که د (اف) غوندي وړه خبره هم وي( معارف القران) ."},{"id":24,"translation":"د ډیرې مهربانۍ لپاره ورته د ماتې او تسلیمی ورزونه کاږه او همیشه ورته دعاء غواړه چې پروردګاره! پر هغوی رحم وکړه څنګه يې چې په کوچنیوالي کې زه په مهربانۍ سره لوی کړیم یم."},{"id":25,"translation":"ستاسې رب ښه پوهیږي چې په زړونو کې مو څه دي؟ نو که تاسې نیکان یاست نو ډاډه اوسئ چې الله پاک د هغه په لور ګرځیدونکو ته ښه بښونکی دی."},{"id":26,"translation":"د خپل مسکین او مسافر حق ورکړه او بې ځایه لګښت مه کوه."},{"id":27,"translation":"په دې کې شک نشته چې بې ځایه لګښت کوونکی د شیطانانو وروڼه دي د شیطان د خپل رب شکر نه دی پر ځای کړی."},{"id":28,"translation":"او که تاسې له اړو خلکو نه په دې تکل څنګ وکړ چې د خپل رب د رحمت او مهربانۍ د ترلاسه کولو هڅه کوئ نو هغوی ته خورا نرم ځواب ورکړه."},{"id":29,"translation":"مه خپل لاس له غاړې سره تړه او مه يې داسې پراخوه چې بالاخره په خپله بې وسي او پښیمانه پاتې شي."},{"id":30,"translation":"ستا رب چې چاته وغواړي روزي ور پراخوي او چاته يي چې خوښه شي پرې تنګوي يې هغه له خپلو بنده ګانو نه ښه خبر او ښه یې ویني."},{"id":31,"translation":"او خپل اولادونه د بې وزلۍ له ډاره مه وژنئ. مونږ هغوی او تاسو ټولو ته روزي درکوو. بې له شکه د هغوی وژل لویه ګناه ده."},{"id":32,"translation":"او زنا ته مه نژدې [۵] کیږي. بې له شکه چې هغه ډیر ناوړه کار. او ډیره بده لار ده.","footnotes":"[۵] هغه څه مکوئ چې د زنا په لور مو بیايي."},{"id":33,"translation":"او هغه نفس مه وژنئ چې الله يې وژل حرام کړي دي. مګر په حق[۶] سره يي وژلی شئ. او څوک چې مظلوم وژل شوی وي مونږ يي وارث ته د غچ غوښتنې توان [۷] ورکړی دی نو باید په وژنه کې له پولي وانه وړي.[۸] بې له شکه له ده سره کومک کړی شوی دی.","footnotes":"[۶] فقهاوو دری ځایه ښوولي: الف: قصاص ب: د واده والا چې زنا وکړي ج: مرتد.\n[۷] د الله له خوا قانوني حق ورکړ شو او حکومت مکلف دی چې حق يي پوره کړي.\n[۸] اسراف یعنې چې د یو پر ځای ډیر ووژنۍ یا د قاتل پر ځای د قاتل د کورنۍ بل غړی ووژنئ ( تفسیر الماوردی)."},{"id":34,"translation":"او د یتیم مال ته تر څو چې هغه خپلې ځوانۍ ته رسیږي پرته له ښه والي مه ورنژدې کیږئ. او وعده مو پوره کړئ بې له شکه چې د وعدې په هکله پوښتنه کیدای شي."},{"id":35,"translation":"او چې پيمانه ورکوئ نو پوره يي ورکوئ او ټول په سمه تله وکړئ. دا ډیر غوره او ښه پای لري."},{"id":36,"translation":"په هغه څه پسې مه ځه چې پرې پوه نه يې. بې له شکه چې غوږ، سترګه او زړه هر یو پوښتل کیدونکی دی."},{"id":37,"translation":"په خیال سره په ځمکه مه ځه ، ته نه ځمکه څیرلی او نه د غرونونو څوکو رسیدای شي."},{"id":38,"translation":"ددې ټولو کارونو بد اړخ ستا د رب په وړاندې خورا ناکاره دی."},{"id":39,"translation":"هو! دا د حکمت خبرې دي چې ستا رب تا ته وحې کړي دي او له الله سره بل معبود مه نیسه، که نه نو په جهنم کې به پړ شوی او له ټولو مهربانیو به يې برخې وغورځول شي."},{"id":40,"translation":"ایا ستاسې رب تاسې په ځامنو ونازولئ او په خپله يې د ځان لپاره ملایکې د لورګانو په توګه ونیولې؟ بې له شکه تاسې خورا لویه خبره کوئ."},{"id":41,"translation":"او مونږ په قران کې هر څه بشپړ بیان کړي دي تر څو هغو پند واخلي. خو هغوی له حق نه لا په تیښته کې دي."},{"id":42,"translation":"ای محمده! ووایه: که له الله سره نور معبودان وای لکه چې هغوی يې وائې نو هرو، مرو به يې د عرش د څښتن په لور د رسیدلو لار لټولې وای."},{"id":43,"translation":"پاکي ټوله د الله ده. او له هغه څه نه ډیر لوړ دی چې هغوی يې وايي."},{"id":44,"translation":"اوه اسمانونه. ځمکه او هغه څه چې پکې دي ټول د هغه تسبیح وايې او هیڅ شی نشته چې د هغه حمد او ستاینه ونه وايي خو تاسې پرې نه پوهیږئ. بې له شکه چې الله پاک تحمل والا او بښونکی دی."},{"id":45,"translation":"او کله چې ته قران لولي نو مونږ ستا او د هغو خلکو ترمینځ چې په اخرت ایمان نه راوړي. یوه پټه کړې شوي[۹] پرده غوړولې ده.","footnotes":"[۹] پرده پښوونکي او یا پرده له خلکو نه پټه ده چې نه يي ویني( تفسیر الماوردی)."},{"id":46,"translation":"او د هغوی زړونه مو په پردو پوښلي چې په قران پوه نه شي او په غوږونو کې يې دروندوالی دی. او چې کله هم تا په قران کې یو الله یاد کړي نو هغوی مخ په ځټ تیښته کړې ده."},{"id":47,"translation":"مونږ پوهیږو چې هغوی د څه لپاره تاته غوږ نیسي؟ کله چې غوږ نیسي او کله چې په پټه مشوره کوې نو دا ظالمان وايې: تاسو د یوه داسې سړي پسې روان یاست چې سحر پرې شوی دی."},{"id":48,"translation":"محمده! وګوره چې هغوی ستا په هلکه څه ډول خبرې کوي؟ لار يې ورکه کړې او نشي کولای چې روغه لارو ومومي."},{"id":49,"translation":"او هغوی وايې : ښه نو کله چې مونږ زاړه هډوکي او میده خاورې شو نو بیا به هم له نوي سره را ژوندي کیږو."},{"id":50,"translation":"ای محمده! ووایه چې ډبره او یا اوسپنه شئ."},{"id":51,"translation":"او یا بل داسې حه چې بیرته را ژوندي کیدل يې تاسې ته ناشوني شکارې( نو بیا هم هرو، مرو به راژوندي شئ) نو دوی به يې له درنګه ووايي: ښه نو کوم ذات به مونږ بیرته د ژوند په لور اړوي؟ ووایه چې: همغه ذات چې لومړی يې تاسي پیدا کړي واست نو بیا به د ملنډو په توګه د هو! سر وخوزوي ووايې به چې: ښه نو کله؟ ورته ووایه کیدای شي ډیر نژدې."},{"id":52,"translation":"په کومه ورځ چې هغه تاسې د بیا ژوندون په لور وبلي نو تاسې ټول به د هغه د ثنا او ستایلو په حال راپورته او ګومان به کوئ چې ډير لږ وخت مو ( په قبرونو او یا په دنیا کې) تیر کړی دی."},{"id":53,"translation":"ای محمده! زما بنده ګانو ته ووایه چې تل ښه او غوره خبره وکړئ. په رښتیا چې شیطان د هغوی په مینځ کې دښمني اچوی ځکه چې شیطان د انسان ډانګ پیلی دښمن دی."},{"id":54,"translation":"ستاسې رب ته تاسې ښه معلوم یاست که خوښه يې شي نو رحم به دربانې وکړي او که خوښه يې شوه نو په عذاب به مو کړي."},{"id":55,"translation":"او ستا رب ته هغه ټول څیزونه ډیر ښه معلوم دي چې په اسمانونو او ځمکه کې دي. او مونږ ځینې پیغمبران پر ځینو غوره کړي او داود ته مو زبور ورکړی و."},{"id":56,"translation":"ای محمدهْ! ووایه چې هغه خدایان مو راوبلئ چې تاسې له الله نه پرته پرې د خدی ګومان کوئ له هغوی سره واک نشته چې له تاسې نه سختي او ضرر لري. او یا يې مخه په بل لور واړوي."},{"id":57,"translation":"هغه څوک[۱۰] چې کافران يې د خدایانو په توګه بلي خدایان يي په خپل د خپل رب په لور وسیله لټوي چې یو له بل نه هغه ته ډیر نژدې شي د هغه د رحمت هیله ورسره او له عذاب نه يې ډاریږي ځکه چې ستا د رب عذاب د ویرې وړ دی.","footnotes":"[۱۰] دا ایت د هغو پیریانو په اړه نازل شوی چې کافرانو په خدايي نیولي وو بیا وروسته پیریاو مسلمانان او عابدین يي په شرک کې پاتي شول( تفسیر الماوردی)"},{"id":58,"translation":"او هیڅ داسې سیمه نشته چې هغه مونږ د قیامت له راتګ نه وړاندې هلاکه نه کړو او یا يې په سخت عذاب ونه ربړوو دا په ازلي کتاب کې لیکل شوي دي."},{"id":59,"translation":"او د معجزو له لیږلو نه یوازې همدې خبرې منعه کړي یو چې پخوانیو درواغ ګڼلي دي مونږ ثمودیانو ته اوښه د ښکاره معجزې په توګه ورکړه خو هغوی پرې تیری وکړ او مونږ معجزې یوازې د خلکو د ډارولو لپاره لیږ."},{"id":60,"translation":"او هغه په زړه کړه چې مونږ تاته وویل چې ستا رب ټول خلک په خپل واک کې را ایسار کړي دي او هغه څه چې مونږ تاته د معراج په پیښه کې وښوول هغه د خلکو لپاره یو ازمیښت ؤ او هغه ونه هم یو ازمیښت دی چې په قران کې پرې لعنت [۱۱] ویل شوی دی مونږ هغوی ډار وو خو د ډارولو سره سره لا پسې سر اخلي.","footnotes":"[۱۱] د زقوم ونه(تفسیرالماوردی)"},{"id":61,"translation":"او هغه وخت را یاد کړه چې مونږ ملایکو ته وویل: ادم ته سچده وکړئ؟ ټولو پرته له ابلیس نه سجده وکړه ابلیس وویل : ایا زه هغه چا ته سجده وکړم چې تا له خټې نه پیدا کړی دی."},{"id":62,"translation":"او ويې ویل: په دې مې پوه کړه چې دا سړی دې ولې پر ما غوره کړ؟ قسم دی که چیرې ته ما تر قیامته پریږدې نو پرته له لږ کیونه د نورې ټولې اولادې بیخ او بنیاد به ېي وباسم."},{"id":63,"translation":"الله وفرمایل ښه ده ولاړ شه کوم یو چې ستا ومني نو تاسو ټولو ته د پوره جزا ځای جهنم دی."},{"id":64,"translation":"او چې توان دې وي نو ځینې يې په خپل غږ راګیر او خپل سپاره او پیاده لښکر پرې راټول، په مالونو او اولادونو کې يې ځان ورننه باسه او وعدې وکړه. او شیطان هغوی ته پرته له غولونې او چل نه بله وعده نه شي ورکولی."},{"id":65,"translation":"بې له شکه زما په سوچه بنده ګانو ته کوم برلاسي نه لرې. او ای محمده! ستا رب د ساتنې لپاره بس دی."},{"id":66,"translation":"ستاسې رب هغه ذات دی چې په بحر کې ستاسې بیړۍ چلوي چې فضل يې ولټوئ. بې شکه هغه پر تاسې ډیر مهربان دی."},{"id":67,"translation":"او کله چې تاسې ته د بحر په مینځ کې کومه سختي رسیدلې نو پرته له الله چې څومره شیان تاسې رابلئ ټول در نه ورک شوي او چې کله مو وچې ته په راویستلو سره ژغورلي يې نو مخ مو اړولی. په رښتیا چې انسان ډیر ناشکره دی."},{"id":68,"translation":"له دې نه بې غمه يې چې په وچه کې مو په ځمکه کې ننه باسي؟ او یا درباندې ډبرې وروونکی طوفان راوالوزوي؟ بیا به مو هیڅ ساتونکی نه وي."},{"id":69,"translation":"او ایا له دې نه ډاډمن يې چې: تاسې په بل ځای بخر ته بوځي او هلته درباندې بل مخ اړوونکی باد راوالوزوي. او د ناشکرۍ په بدل کې مو غرق کړي؟ بیا به مو هیڅ ملاتړ نه وي چې له مونږ نه مو پوښتنه وکړي."},{"id":70,"translation":"او په رښتیا چې مونږ بنې ادم ډیر عزت من کړی. په وچه او لمده کې مو هغه ته سپرلۍ ورکړې. له پاکو څیزونو نه مو هغه ته روزي ورکړې او په خپلو ډیرو مخلوقاتو مو هغه ته ډیر زیات غوره والی وربښلی دی."},{"id":71,"translation":"او هغه ورځ په پام کې نیسه چې مونږ په هره ډله د هغوی له مشرانو سره راوغواړو نو چاته چې خپله عملنامه په ښي لاس ورکړای شوه نو هغوی به خپله عملنامه لولي او یو بڅری ظلم به هم پرې ونه کړای شي."},{"id":72,"translation":"او څوک چې په دنیا کې د حق له لیدلو او پیژندلو نه ړوند وي نو په اخرت کې به هم ړوند، بلکې له هغه نه به هم لار ورکی وي."},{"id":73,"translation":"او ای محمده! نژدې وو چې مشرکان تا د هغه څه په هکله چې مونږ در ته وحې کړې په ازمیښت کې واچوي تر څو پر مونږ زمونږ له وحې نه جلا بل څه وتړې نو که دا کار دې کړی وای بیا به يې خپل دوست نیولی وای."},{"id":74,"translation":"او که مونږ ته کلک کړی نه وای نژدې وو چې د هغوی په لور لږ څه ور کوږ شي."},{"id":75,"translation":"نو که ته ورکوږ شوی وای نو مونږ به په دنیا کې دوه برابره عذاب درڅکلی وای او په اخرت کې هم بیا به تا زمونږ پر خلاف ملاتړ نه وای میندلای."},{"id":76,"translation":"او هغوی دې ته نژدې وو چې تا له دې خاوري[۱۳] نه بې ځایه اوباسي. نو که ته يي ویستلی وای نو هغوی به هم له تا نه وروسته پرته له لږ وخت نور نه وو پاتي.","footnotes":"[۱۳] د مکي کافرانو له مکي نه او د مدیني یهودیانو له مدیني څخه تا په دې چل وباسي چې پیغمبرانو ځای شام دی هلته ولاړ شئ (البحر المحیط)."},{"id":77,"translation":"همدا زمونږ لار ده چې د پخوانیو رسولانو په هکله مو هم چلولې ده. او زمونږ په کړنلاره کې به ته هیڅ بدلون ونه مومې."},{"id":78,"translation":"لمونځ قائم کړه د لمر له زوال نه د شپې تر تیارې او د سهار قران هم لوله ځکه چې د سهار قران ته د شپې او ورځي دواړه ملاکیکي حاضریږي."},{"id":79,"translation":"او دشپې په څه برخه کې هم د قران په تلاوت ویښ اوسه دا زیاتوالی یوازې ستا لپاره دی. کیدای شي چې تا خپل رب په مقام محمود[۱۴] کې ودروي.","footnotes":"[۱۴] لوی شفاعت کوونکی( تفسیر الماوردی)."},{"id":80,"translation":"او وایه : ای زما ربه! ما چې چیرته بیا يې نو له رښتینولۍ سره مې بوځه او له کوم ځای نه مې چې وباسې نو په رښتینولۍ مې وباسه او ستا له لورې یو ملاتړ را په برخه کړه."},{"id":81,"translation":"او ووایه : حق راغی او باطل له مینځه ولاړ. بې له شکه باطل له مینځه تلونکی دی."},{"id":82,"translation":"او مونږ تاته هغه قران نازلوو چې د مؤمنانو لپاره شفا او رحمت دی. خو ظالمانو ته پرته له تاوان نه بل څه نه زیاتوي."},{"id":83,"translation":"او مونږ چې کله هم په انسان لورینه کړې. هغه مخ اړولی او یو اړخ ته شوی. او چې کله هم کومه ستونزه ورته رسیدلې بیا ډیر مایوسه او بې هیلي وي."},{"id":84,"translation":"ای محمده! ووایه چې هر څوک په خپله کړنلاره ځي. ستاسې رب ته ښه معلومه ده چې څوک په سمه لار دي؟"},{"id":85,"translation":"او هغوی له تانه د روح په هکله پوښتنه کوي ووایه چې روح زما د رب حکم دی او تاسې ته دعلم ډیره لږه برخه درکړ شوې ده."},{"id":86,"translation":"او که مونږ وغواړو نو هغه څه به له تا نه بیرته واخلو چې مونږ درته وحې کړې او بیا به څوک نه وي چې په دې هکله زمونږ په مقابل کې ستا مرستندوي وي."},{"id":87,"translation":"خو دا ستا د رب رحمت دی او بې شکه چې د هغه مهرباني پر تا ډیره زیاته ده."},{"id":88,"translation":"او ای محمده! ووایه که ټول انسانان او پیریان په دې کې یو شي چې قران ته ورته بل قران راوړي. نو راوړای يې نه شي که څه هم یو تر بل پوره لاسونه سره ورکړي."},{"id":89,"translation":"او مونږ په دې قران کې خلکو ته هر ډول مثالونه وړاندې کړل خو ډيرو خلکو پرته له ناشکرۍ بل عکس العمل ونه ښود."},{"id":90,"translation":"او وايې چې: محمده! مونږ به تر هغو په تا ایمان رانه وړو تر څو مونږ ته له ځمکې نه چینې ونه خوټوي."},{"id":91,"translation":"او یا ستا لپاره د خرما او انګورو یو باغ پیدا او ته پکې ښې ویالې وبیوې."},{"id":92,"translation":"او یا پر مونږ د خپلې وعدې او وینا مطابق اسمان ټوټه ټوټه راوغورځوي او یا لله او ملایکي مونږ ته مخامخ راولې."},{"id":93,"translation":"او یا دسرو زرو یوه برخه ولري او یاسمان ته وخیژې. او یوازې اسمان ته ختل دې هم نه منو ترڅو ته په مونږ هر یوه یو کتاب نازل نه کړې. چې مونږ يي ولولو. ای محمده! ووایه: پاک دی زما پروردګار ایا زه پرته له یو لیږل شوي انسان نه بل څه یم؟"},{"id":94,"translation":"او کله چې خلکو ته هدایت راغی نو یوازې یوي خبرې له ایمان راوړلو نه منع کړې وو چې ویل به يي ایا الله زمونږ په شان یو انسان رسول رالیږلی دی؟"},{"id":95,"translation":"ای محمده! ووایه که چیري ملایکي په ځمکه کې په ارام سره ګرځيدای نو مونږ به دوی ته هم د اسمان له لورې ملایکه د رسول په توګه لیږلې وه."},{"id":96,"translation":"او ووایه چې زمونږ او ستاسې په میځ کې الله د شاهد په توګه بس دی. هغه له خپلو بنده ګانو نه ښه خبر او هر څه يې ویني."},{"id":97,"translation":"او چا ته چې الله لار وښووله نو همغه لار میندونکی دی. او څوک يې چې لار ورکي کړل نو هیڅکله به پرته له الله د هغوی ملاتړي مینده نه کړې. او مونږ به همدا خلک د قیامت په ورځ پړمخ په داسې حال کې چې ړانده، ګونګیان او کاڼه به وي راټول او د ورتګ ځای يې جهنم دی. او چې کله هم د اور لمبې څه غلې او ښکته کیږي مونږ به يې لا ورته تیز وو."},{"id":98,"translation":"دا جزا ځکه ورکوو چې هغوی زمونږ په ایتونو کافر او ویلې به يي چې: کله مونږ زاړه هډوکي او ورستې خاورې شو بیا به هم له سره بیرته پیدا کیږو؟"},{"id":99,"translation":"ایا دې ته يې فکر نه رسیږي چې هغه الله چې اسمانونه او ځمکه يې پیدا کړي توان لري چې د پخوا په شان يې بیا پیدا کړي او د دوی لپاره يې یوه پخه نیټه ټاکلې ده. خو ظالمانو پرته له دې چې ناشکري وکړي نور يې هر څه ته شاه کړه."},{"id":100,"translation":"ای محمده! هغوی ته وایه که زما د رب د رحمتونو خزانې ستاسې په واک کې وای، نو د فقر او مسکینۍ له له ډار نه به مو پوره بخیلي کړې وه. انسان خورا زړه تنګی او بخیل دی."},{"id":101,"translation":"او مونږ موسی ته نهه ښکاره معجزې ورکړې وي. نو د هغو په هکله بنې اسرائیل پوښته. کله چې موسی هغوی ته ورغی نو فرعون ورته وویل: زه باور لرم چې جادو درباندې شوی دی."},{"id":102,"translation":"موسی ورته وویل: ته ښه پوهیږې چې زما ښکاره معجزې د اسمانونو او ځمکې د رب له لورې دي. او ای فرعونه! زما پوخ باور دی چې ته به هلاک شې."},{"id":103,"translation":"فرعون هڅه وکړه چې موسی او ملګري يي له هیواد نه وشړي خو مونږ فرعون او د هغه ټول ملګري له یوې مخې په اوبو کې غرق کړل."},{"id":104,"translation":"او له دې وروسته مونږ بني اسرائیلو ته وویل: چې اوس تاسې په هغه ځمکه کې اوسئ او کله چې د اخرت د ورځې وخت راشي نو بیا به تاسې او هغوی ټول یو ځای سره راولو."},{"id":105,"translation":"مونږ دا قران په حقه نازل کړی او له حق سره تاته رسیدلی. او ای محمده! ته یوازې د زیري ورکولو او ډارولو لپاره لیږل شوی یې."},{"id":106,"translation":"او مونږ قران مرحله په مرحله په تا نازل کړی چې ته يې ښه مهلت او درنګ سره په خلکو ووایې: هو! دا قران مونږ قدم په قدم نازل کړی دی."},{"id":107,"translation":"ای محمده! ووایه: تاسې پرې ایمان راوړئ که نه ( دا ستاسې کار دی) خو کومو کسانو ته چې پخوا له قران نه علم ورکړیا [۱۵] شوی دی. کله چې پرې کله چې پرې قران تلاوت شي نو پړمخ سجدکوونکي پریوزي.","footnotes":"[۱۵] کله عبدالله بن سلام او نور چې له یهودیت څخه بیزار او مسلمانان شوي وو( تفسیر الماوردي)."},{"id":108,"translation":"او وايي چې: پاک دی زمونږ رب بې شکه زمونږ د رب هره وعده خامخا کیدونکې ده."},{"id":109,"translation":"او په داسې حال کې چې ژاړي او لا يې خشوع او عاجزي زیاتیږي پړ مخ په قران ور پریووزي."},{"id":110,"translation":"ای محمده! ووایه: د الله په نوم یادوئ او که د ( الرحمن) په نوم. هر نوم يې چې تاسې اخلئ همغه صحیح دی ځکه چې هغه د غوره نومونو څښتن دی. او په لمانځه کې مه ډیرې چیغي وهه. او مه ډیر ورو بلکې د دواړو د مینځ لار ونیسه."},{"id":111,"translation":"او وایه چې: ثنا ده هغه الله پاک لره چې: نه یې څوک زوی نیولی. او نه په واکمنۍ کې ورسره شریک شته او نه يې د بي وسۍ له کبله کوم دوست شته او هر وخت د هغه لويې یادوه."}]},{"id":18,"verses":[{"id":1,"translation":"د ثنا او ستاینې وړ هغه الله دی چې پر خپل بنده يې داسې کتاب نازل کړ چې کوم کوږوالی یې پکې نه دی پریښی."},{"id":2,"translation":"د سمو خبرو والا دی چې د الله له لورې خلک له سخت عذاب نه وډاروي. او نیکو کارو مؤمنانو ته د ښه بدل زیر ورکړي."},{"id":3,"translation":"چې تل تر تله به هملته اوسیږي."},{"id":4,"translation":"او هغه کسان وړاروي چې وايې: الله پاک ځوی نیولی دی."},{"id":5,"translation":"په دې خبره نه هغوی پوهیږي او نه يې پرې پلرونه. ډیره لویه خبره يې له خولو راوځي هو! خبره یې پرته له درواغو بل څه نه دي."},{"id":6,"translation":"ای محمده! ښايې چې ته په دغو خلکو پسې ځان له غم نه مړ کړې چې ولې په دغه دین ایمان نه راوړي."},{"id":7,"translation":"مونږ د ځمکې څیزونه د هغې ښایست ګرځولی تر څو پرې انسانان وازمایو چې څوک د ښو کړنو خاوندان دي؟"},{"id":8,"translation":"او مونږ د هغې د ټولو څيزونو په له مینځه وړلو سره هغه یو خالي ډاګ ګرځوو."},{"id":9,"translation":"ایا ته ګومان کوي چې دغار او لوحې[۱۶] خاوندان زمونږ له ډیرو حیرانوونکو نښانو[۱۷] څخه وو؟","footnotes":"[۱۶] د رقیم په معنا کې مختلفې خبرې شوي: د هغوی د سپي نوم، د غره د کندې یا د کلي نوم هغه تخته چې نوم يې پرې لیکل شوی( تفسیر الماوردی). \n[۱۷] بلکې نه وو ځکه حیرانوونکي پیښې نوري ډير دي( تفسیر الماوردی)."},{"id":10,"translation":"کله چې څو تنو زلمیانو غار ته پناه یوړه. او ویل یې چې: ای زمونږ ربه! مونږ ته ستا له لورې رحمت را په برخه، او زمونږ کار سم او برابر کړه."},{"id":11,"translation":"مونږ په همغه غار کې د زیاتو کلونو لپاره د هغوی غوږونه ټپ کړل."},{"id":12,"translation":"بیا مو راژوندي کړل تر څو ښکاره کړو چې کومې ډلې د هغوی د اوږده خوب زمانه ښه اټکل کړې."},{"id":13,"translation":"مونږ د هغوی رښتیني کیسه تاته وایو. یوه ډله ځوانان وو چې په خپل رب یې ایمان راوړی و. او مونږ بشپړه ښوونه ورته کړې وه."},{"id":14,"translation":"او مونږ د هغوی زړونه هغه وخت لا پسې کلک کړل چې پاڅون يې وکړ او ویې ویل : زمونږ رب هغه ذات دی چې د اسمانونو او ځمکې رب هم دی او مونږ به هیڅکله پرته له هغه نه بل څوک په خدایې سره ونه بلو. هو!( که دا کار مو وکړ نو) زمونږ دا کار به ډیره لویه سهوه او درواغ وي."},{"id":15,"translation":"زمونږ قوم يې له دې چې کوم پوخ دلیل وړاندې کړې پرته له الله یې نور خدایان نیولي دي نو له هغه چا نه به لوی ظالم څوک وي چې پر الله یې درواغ تړلي وي؟"},{"id":16,"translation":"اوس نو چې تاسو قوم او پرته له الله نه د هغوی نور خدایان پریښوول نو غار ته پناه یوسئ ستاسې رب به پر تاسې د خپل رحمت لمن پراخه او ستاسې د کار لپاره به لارې چارې برابرې کړې."},{"id":17,"translation":"او ته ګورې چې لمر راخیژې او غار نه ښي اړخ ته اوړي. او چې پریووځي نو غار کیڼ لور ته پاتې شي. او هغوی د غار په خلاصه برخه کې پراته دي. دا د الله لویه نښه ده . چا ته چې الله لار وښووله نو همغه لار میندونکی دی او څوک يې چې لار ورکی کړ نو هیڅکله به د هغه لپاره کوم لارښوونکی دوست مینده نه کړې."},{"id":18,"translation":"په لیدلو کې به درته ویښ ښکاره شي خو هغوی ویده دي. مونږ يې په ښي او کیڼ اړخ اړوو. او سپي يې خپلې داوړه څنګلې د سمڅې په خوله کې غزولي دي. که لږ غوندې هم ورپورته او هغوی دې لیدلي وای نو مخ په څټ به دې تیښه کړې او د هغوی له کبله به پر تا باندې د ډار هیبت ناست وای"},{"id":19,"translation":"او په دې توګه مونږ هغوی بیرته پاڅول، تر څو یو له بل نه پوښتنه وکړي. یوه یې نورو ته وویل: څومره ځنډ مو کړی دی؟ هغوی وویل: پوره یوه ورځ یا له [۱۸] ورځې نه لږ کم. بیا هغوی وویل رب مو ښه پوه دی. چې څومره درنګ مو کړی دی. اوس یو تن له دغو سپینو زرو سره ښار ته ولیږئ. هغه دې ښه وګوري چې د کوم ښاري خوراک ډیر پاک دی. نو له هغه نه خوراک راوړي. او باید دیره هوښیارتیا وکړي. او هیڅوک خبر نه کړي.","footnotes":"[۱۸] د لمر ختلو په وخت کې ویده شوي او په غرمه کې راپورته شوي وو، نو فکر يي وکړ که همغه ورځ وي نو د ورځي څه برخه ده او که بله ورځ وي نو پوره ورځ تیره شوې ده( ابن جریر الطبری)."},{"id":20,"translation":"په دې کې هیڅ شک نشته که هغوی پر تاسې برلاسي شول نو له ډیرو لاندې به مو مړه کړي. او یا به مو خپل دین ته بیرته وګرځوي که دا کار وشو نو هیڅکله به بری ونشي میندلای."},{"id":21,"translation":"او په دې توګه مونږ د ښار خلک پر هغوی خبر کړل تر څو پوه شي چې د الله وعده حقه، او په قیامت کې هیڅ شک نشته. ( او د ښار خلک مو هغه وخت پرې خبر کړل) چې د ښار خلکو د خپل [۱۹] دین په هکله یو له بل سره جګړه کوله د ښار خلکو وویل: یو تعمیر پرې جوړ کړئ رب يې ترې ښه خبر دی. خو هغو خلکو چې ددوی کارنې تر ګوتو کړي وو، وویل: مونږ به خامخا پرې جومات جوړوو.","footnotes":"[۱۹] ځینو وویل له مرګ نه وروسته بیا ژوندون نشته، ځینو ویل شته خو یوازې روحي ژوند دی او ځینو ویل چې روحی او جسمي دواړه دی او ځینو نور څه ویل ځینو علماوو ددې ایت ترجمه داسې کړې ( خلکو د اصحاب کهف په هکله اختلاف کوو چې څر پرې وکړي؟( ابن جریر الطبری)."},{"id":22,"translation":"ځینې خلک به ووايي چې هغوی درې او څلورم یې سپی ؤ. او ځینې به ووایې چې پنځه او شپږم يې سپی ؤ. دا ټول د غیبو کاڼې ویشتل دي. او ځینې نور به ووايي چې اوه تنه وو او اتم يې سپی ؤ. ای محمده! ورته ووایه چې د هغوی پوره شمیر زما رب ته ښه معلوم دی ډیر لږ خلک د هغوی په شمیر پوهیږي ته د سر سرې خبرې پرته د هغوی په برخه کې له خلکو سره بحث مه کوه او مه له چا ته د هغوی په هکله پوښتنه کوه."},{"id":23,"translation":"او د هیڅ شي په هکله مه وایه چې زه به سبا دا کار کوم."},{"id":24,"translation":"که ودې ویلې نو ورسره وایه چې: که دالله پاک خوښه شي. او چې له یاده دې ووتله نو خپل رب یاد کړه او ووایه چې هیله من یم چې زما رب به د نیکۍ په لور له دې هم ماته ښه نژدې لار راوښايې."},{"id":25,"translation":"او په خپل غار کې يې درې سوه کلونه تیر کړل او ځینو لا(نهه ) کلونه د پاسه ښوولي دي[۲۰].","footnotes":"[۲۰] دا د الله له لورې د خلکو د خبرو حکایت دی چې خلک وايي(۳۰۰) کلونه او ځینې نور وايي(۳۰۹) کلونه يي درنګ کړي وو( ابن جریر الطبری)."},{"id":26,"translation":"ای محمده! ووایه چې: د هغوی د درنګ اصلي موده الله ته معلومه ده. او د اسمانونو او ځمکې ټول پټ هغه ته ښه معلوم دي. هغه څه ښه لیدونکی او څه ښه اوریدونکی دی؟ مخلوق له الله نه پرته بل هیڅ کار جوړوونکی نه لري. او الله په خپله واکمنۍ کې هیڅوک له ځان سره نه شریکوي."},{"id":27,"translation":"او ای محمده! د خپل رب هغه کتاب خلکو ته ووایه: چې تا ته وحې شوی دی. د هغه خبرې هیڅوک نه شي بدلولی. او نه به له هغه پرته په هیڅ ځای کې پناه ترلاسه کړای شئ."},{"id":28,"translation":"او له هغو کسانو سره خپل زړه ډاډمن کړه چې خپل رب سهار او ماښام رابلي. او د هغه خوښي تر لاسه کول یې یوازینۍ هیله وي. ستا سترګي باید له هغوی نه وانه وړي. ایا ته د دنیا ښکلا خوښوې؟ او د هغه چا اطاعت مه کوه چې د هغه زړه مو له خپل ذکر نه غافل کړی، په خپلو خواهشاتو پسې روان او د ژوند کار يې له پولي وراووښتی دی."},{"id":29,"translation":"او ای محمده! د خپل رب له لورې په زغرده حق ووایه. څوک چې ایمان راوړي ایمان دې راوړي. او څوک چې کافر کیږي کافر دې شي. مونږ د تیرې کوونکو لپاره اور تیار کړی دی چې هغوی به په خپلو پردو کې ګیر کړي. او هلته که د کومک غوښتنه وکړي نو د زوو په شان اوبو کومک به ورسره وشي چې مخونه به وریتوي. دا ډیر ناوړه څښاک او ډیر ناوړه استوګنځای دی."},{"id":30,"translation":"ایمان راوړونکي د نیکیو کوونکي باید پوه شي چې مونږ د هغه چا ثواب نه ضایع کوو چې ښّ کارونه يې کړي دي."},{"id":31,"translation":"اوسیدنه به يې په تل پاتې هغو جنتونو کې وي چې: لاندې به ترې ویالی روانې وي، هلته به د سرو زرو په بنګړیو سنګار او د نریو او پیړو وریښمنو شنې جامې به يې په تن، او په لوړو تختونو به يې تکیه کړي وي. هو! همدا ډیر ښه بدل او د اوسیدانې ډیر ښه ځاي دی."},{"id":32,"translation":"او ای محمده! هغوی ته یو مثال وړاندې کړه، دوه تنه وو، یوه ته يې مونږ د انګورو دوه باغونه ورکړل چې د دواړو په چار چاپیر کې مو د خرماوو د ونو کتارونه جوړ او په مینځ کې مو کښت پیدا کړ."},{"id":33,"translation":"دواړو باغونو ښې میوې ورکولې او هیڅ کموالی پکې نه وو. او د دواړو باغونو په میځ کې مو ویاله هم بیه وله."},{"id":34,"translation":"او هر ډول میوې يې درلودې. نو یوه ورځ یې خپل ملګري ته په خبرو اترو کې وویل: زه له تا نه ډیر ډیر بډای او د سړیو ملاتړ مې درنه ډیر دی."},{"id":35,"translation":"بیا خپل باغ ته په داسې حال کې چې له خپل ځان سره يې ظلم کاوو، ننوت. او ویې ویل: ګومان نه کوم چې دا باغ به کله له مینځه ولاړ شي."},{"id":36,"translation":"او ګومان مې نشته چې قیامت به مینځ ته راشي. او هو! بالفرض که زه د خپل رب خوا ته ور وګرځول شوم، نو هلته به له دې نه هم غوره ځای ومومم."},{"id":37,"translation":"ملګري یې په خبرو اترو کې ورته وویل: ایا ته اوس له هغه ذات نه منکریږي چې ته يې لومړی له خاورې او بیا له نطفې نه پیدا او بالاخر يې ورغ رمټ سړی درنه جوړ کړ؟"},{"id":38,"translation":"خو زه، بس همغه الله زما رب دی، او زه له خپل رب سره هیڅوک نه برابروم."},{"id":39,"translation":"او ته چې کله خپل باغ ته ننوتلې نو ولې دې ونه ویلې؟ ماشاء الله لاقوة الابالله[۲۱] که ته اوس ګورې چې زه له تا نه په مال او اولاد کې کم یم.","footnotes":"[۲۱] څه چې د الله خوښه وي همغه کیږي او هیڅ توان نشته مګر یوازې د یو الله په کومک"},{"id":40,"translation":"نو له خپل رب نه هیله من یم چې ستا له باغ نه ښه ما ته راکړي او ستا پر باغ یو اسماني تندر راښکته او خالي وچ میدان يې وګرځوي."},{"id":41,"translation":"یا يې اوبه په ځمکه کې پریووځي او ته یې په هیڅ شان راونشي ویستلی."},{"id":42,"translation":"په پای کې د هغه د باغ ټولې میوې تباه او پر هغه لګښت چې پر باغ يې کړی ؤ خپل لاسونه مروړل او لیدل يې چې باغ يې پر چتونو چپه غورځیدلی نو ویل يې: کاشکې ما له خپل پروردګار سره څوک شریک نه وای ګڼلی."},{"id":43,"translation":"نه له الله پرته کومه ډله وه چې د هغه ملاتړيې کړی وای او نه يې په خپله څه کولای شو."},{"id":44,"translation":"همغه وخت ښه څرګنده شوه چې واک یوازې له یو الله سره دی ثواب همغه ښّ دی چې الله يې ورکړي. او پای هم همغه ښه ده چې الله يې ښه کړې."},{"id":45,"translation":"او ای پیغمبره! هغوی ته د دنیا ژوند په مثال سره څرګند کړه چې: مونږ اوبه له اسمان نه راښکته ځمکه ورسره زرغونه او تازه شوه خو ډیر ژر زرغون څیزونه وچ کلک او بادونه يې هره خوا الوزي. او الله په هر څه قادر او توانا دی."},{"id":46,"translation":"مال او ځامن یوازې د دنیا ښایست او سینګار دی. نیک پاتې کارونه ستا د رب په وړاندې د غوره اجر او د غوره هیلو ارزښت لري."},{"id":47,"translation":"هغه ورځ په زړه کړه چې مونږ غرونه له خپلو ځایونو بې ځایه او ځمکه بیخي لغړه ومومي. او ټول انسانان له مخې راټول کړو چې یو هم رانه پاتې نه شي."},{"id":48,"translation":"او ټول کتار، کتار ستا رب ته وړاندې کړای شي. الله به ووایې دا دی اوس ماته راغلئ لکه څنګه مې چې لومړی ځل پیدا کړي واست که نه نو ستاسې ګومان خو دا وو چې مونږ به تاسې ته د وعدې کوم ځای او وخت ونه ټاکو."},{"id":49,"translation":"او عمل پاڼې به کیښوولی شي ته به ګورې چې ګناهګاران به له هغه څه نه چې په عمل پاڼو کې يې ښکل شوې ډیر ډاریدونکي او وايې به: های زمونږ بده بخته! دا څه دي؟ په دې لیکنه کې زمونږ هره کوچنۍ او لویه راټوله شوې ده. او خپلې کړنې به مخامخ وګوري. ستا رب به په هیچا تیری ونه کړي."},{"id":50,"translation":"او یاد کړه کله چې مونږ پریښتو ته وویل: ادم ته سجده وکړئ هغوی سجده وکړه خو ابلیس ونه کړه هغه له پیریانو څخه وو او د خپل رب د امر له منلو نه ووت. نو ای مسلمانانو! ایا تاسې هغه او د هغه اولاده پرته له ما نه په دوستۍ نیسئ؟ په داسې حال کې چې هغوی ستاسې دښمنان دي؟ دا ډیر ناوړه بدل دی چې ظالمانو غوره کړی دی."},{"id":51,"translation":"ما ته د اسمان او د ځمکې په پیدایښت کې هغوی را حاضر کړي وو او نه د هغوی په خپل پیدایښت کې او زه هیڅکله له لارې ویستونکي خپل مټ او ملاتړ نه ګرځوم."},{"id":52,"translation":"او هغه ورځ یاده کړه چې الله پاک ووايي: اوس زما هغه شریکان راوبلئ چې تاسې به خپل ګومان نیولي وو هغوی به يې راوبلي. خو مرستې ته به يې رانشي. او د هغوی او خدایانو ترمینځ به يې جهنم حایل وګرځوو."},{"id":53,"translation":"مجرمان به اور وویني. او پوخ باور به يې راشي چې نور پکې ورغورځیدونکي دي. او هیڅ پناه ځای به ترې پیدا نشي کړای."},{"id":54,"translation":"او مونږ په قران کې د خلکو لپاره هر ډول مثالونه وړاندې کړي خو انسانان د هر څه نه زیات جګړه مار دي."},{"id":55,"translation":"او کله چې خلکو ته هدایت راغی نو څه شي له ایمان راوړلو. او له رب نه د بښنې غوښتلو څخه منع کړل؟ یوازینۍ خبره همدا ده چې هغه څه ورسره وشي چې له پخوانیو نه منونکو امتونو سره شوي وو. او یا سم له لاسه له عذاب سره لاس او ګریوان شي."},{"id":56,"translation":"او مونږ رسولانو ته پرته له زیري ورکولو او ډارولو نه بله دنده نه ده سپارلي. او کافرانو باطلې هڅې خپلې کړي چې حق پرې له مینځ یوسي. زمونږ ایتونه او ورکړ شوی اخطار ټوکې او مسخرې ګڼي."},{"id":57,"translation":"او له هغه چا به بل لوی ظالم څوک وي چې د الله په ایتونو پند ورکړای شي. نو ترې مخ اړوي، او هغه کړنې له یاده وباسي چې له خپله لاسه يې وړاندې لیږلي دي؟ مونږ دا وړ خلکو په زړونو پوښ غوړولی دی او په غوږونو کې يې دروندوالی دی چې د قران په خبره پوه نه شي. ته يې که هر څومره د هدایت په لور وبلي خو هغه به هیڅکله سمه لار ونه مومي."},{"id":58,"translation":"او ستا رب ډیر بښونکی او د رحمت څښتن دی. که خلک يې په خپلو کړنو نیولای، نو ډیر ژر به يې پرې عذاب نازل کړی وو. خو د هغوی لپاره یوه نیټه ټاکل شوې ده چې له الله پرته به بل هیڅ د خلاصون ځای ونه مومي."},{"id":59,"translation":"او دا کلی [۲۲] مونږ هغه وخت هلاک کړل چې تیر يي وکړ، او د هغو د هلاکولو لپاره مو یوه نیټه ټاکلې وه.","footnotes":"[۲۲] هغه بې شمیره کلي چې د تاریخ په اوږدو کې هلاک شوي لکه نوح، هود، ثمود، او نور قومونه ( ابن جریر الطبری)."},{"id":60,"translation":"او هغه کیسه یاده کړه چې موسی خپل خدمت ګار ته [۲۳] وویل: زه به تر هغو ولاړ شم چې د دواړو سیندونو یو ځای کیدلو ځای ته ورسم[۲۴] که نه نو زه به تر ډیرې زماني همداسې روان وم.","footnotes":"[۲۳] یو شع بن نون( ابن جریر الطبری)\n[۲۴]د دجلي او فرات سیندونه چې یوځای بحر ته ښکته کیږي یا د افریقا دوه سیندونه چې سره نژدې شي( البحر المحیط تفسیر لابن حبان الاندلسي الفردطی)"},{"id":61,"translation":"نو چې د سیندونو د یو ځای کیدلو ځای ته ورسیدل. کب ته يې خیال نه وو چې ناببر په سیند کې داسې ولاړ چې پخه لار يې ځان ته جوړه کړه."},{"id":62,"translation":"چې ښه وړاندې ولاړل نو موسی خپل خدمت ګار ته وویل: غرمه ناری راوړاندې کړه ننه ني سفر خورا ستړي کړي یو."},{"id":63,"translation":"خادم يې وویل: ستا خیال دی چې کله مونږ غټې ډبرې ته تکیه وکړه بس په همغه ځای کې مې کب له یاده ووت او شیطان رانه هیره کړه چې تاته يي کیسه وکړم. کب خو په ډیره عجیبه توګه په سیند کې مخ په وړاندې ولاړ."},{"id":64,"translation":"موسی وویل: بس دا همغه څه دي چې مونږ يي لټوو. نو بیرته پر خپلو راغلو پلونو ولاړل ."},{"id":65,"translation":"نو هلته يي زمونږ یو داسې بنده ومیند چې مونږ خپل رحمت ور په برخه کړی او له خپلې لورې مو ډیر څه ورښوولي و."},{"id":66,"translation":"موسی ورته وویل: ایا زه له تا سره پاتې کیدای شم چې هغه لار ښوونې ماته راوښايي چې تاته در ښوول شوي دي؟"},{"id":67,"translation":"خضر ورته وویل: ته له ما سر هزغم نه شي کولای."},{"id":68,"translation":"او څرنګه به هغه څه وزغمې چې ته ترې هیڅ خبر نه يې؟"},{"id":69,"translation":"موسی وویل: که الله کول ډیر صبرناک به مې ومومي او په هیڅ کار کې به له تا نه سر ونه غړوم."},{"id":70,"translation":"خضر وویل: ښه ده که له ماسره پاتې شوې او د هیڅ په هکله به له ما نه پوښتنه نه کوي تر څو زه په خپله درته د هغه یادونه وکړم."},{"id":71,"translation":"هغه وو چې دواړه روان او په یوه کښتۍ کې سواره شول. خضر کښتۍ سورۍ کړه. موسی وویل ایا کښتۍ دې سورۍ کړه چې سپرلۍ يې غرقه کړې؟ دا خو دې ډیر لوی بې سره کار وکړ."},{"id":72,"translation":"خضر وویل: تاته ما نه وو ویلي ته له ماسره صبر نه شې کولای."},{"id":73,"translation":"موسی وویل :په هیره مې مه نیسه او له داسې حال سره مې مه مخ کوه چې زما انډیوالي له تاسره سخته شي."},{"id":74,"translation":"بیا دواړه روان او له یوه کوچني هلک سره مخ شول. خضر هغه وواژه موسې ورته وویل یو بې ګناه انسان دې پرته له دې چې پر هغه د بل انسان پور وي، وواژه په رښتیا چې ډير بد او نامنلی کار دې وکړ."},{"id":75,"translation":"خضر وویل:ایا تاته مانه وویلي چې ته له ماسره صبر نه شې کولئ؟"},{"id":76,"translation":"موسې وویل:که له دې وروسته مې د بل څه پوښتنه در څخه وکړه نو بیا مې له ځان سره مه پریږده رښتیا چې ته زما له اړخه د عذر حد ته رسیدلې یې."},{"id":77,"translation":"بیا دواړه مخ په وړاندې روان وو،تر څو یوه کلي ته ورسیدل او د هغه ځای له خلکو نه یې خوراک وغوښت خلک تیار نه شول چې میلمه پالنه یې وکړي.خو هلته یې یو دیوال ولید چې نړیدونکی و،هغه یې له سره کلک ودراو.موسې ورته وویل:که دې غوښتي وای نو مزدوري به دې پرې اخیستي وای."},{"id":78,"translation":"خضر ورته وویل:بس همدلته زما او ستا لیارې جلا دي.خو د هغه څه حقیقت به در وښایم چې تا پرې صبرونه شو کړای."},{"id":79,"translation":"د کښتۍ خبره داسې وه چې هغه د څو مسکینانو کښتۍ وه چې په بحر کې یې چلوله.ماوغوښتل چې هغه عیب جنه کړم ځکه چې وړاندې داسې یو پاچا ؤ چې هره روغه کښتۍ یې په زور اخیستله."},{"id":80,"translation":"او د کوچني خبره داسې وه چې د هغه مور او پلار مؤمنان وو مونږ وډار شو چې ځوی به یې په سرغړونه او کفر کې وغورځوي."},{"id":81,"translation":"نو ځکه مونږ وغوښتل چې د هغوی رب،د ځوی په بدل کې بل داسې اولاد ورکړي چې په اخلاقو کې له هغه غوره او د مهرباني هیله ورته ډیره وي."},{"id":82,"translation":"او دیوال د ښار د دوه یتیمو کوچنیانو ملکیت ؤ.لاندې ترې د هغوی خزانه وه،پلار یې صالح سړی ؤ،نو ستا رب وغوښتل چې دواړه یتیمان پاخه زلمیان او بیا خپله خزانه راوباسي.دا ستا د رب له لورې مهرباني وه.ما په خپل سر یو کار هم نه دی کړی.هو!همداوه د هغو خبرو اصلي بڼه چې تا پرې صبرونه شو کړای."},{"id":83,"translation":"ای محمده!هغوی له تانه د ذوالقرنین[۱]په هکله پوښتنه کوي.ووایه چې زه به ډیر ژر تاسې ته د هغه څه حال ووایم.","footnotes":"[۱] ذوالقرنین څوک وو؟په دې هکله روایتونه دي څوک وايي دا سکند اعظم څوک یې نور څوک بولي او د ذوالقرنین معنې ده دوه ښکرونو والا.دې سړي ته د دوه ښکرونو والا لقب ځکه ورکړی شو چې دختیځ او لویدیځ واکمن وو.دوه قرنه یې عمر وو.تاج یي دوه پاڼې درلودې.په سر کې یې دویښتانو دوه کوڅۍ وې.ظاهرې او باطنې علم ورسره وو(تفسیر الماوردی)."},{"id":84,"translation":"مونږ هغه ته په ځمکه کې واک ورکړی او هر ډول وسایل مو وربښلي وو."},{"id":85,"translation":"نو هغه څه وسایل ترمخه کړل."},{"id":86,"translation":"او تر هغو ولاړ چې د لمر پریوتلو تر پولې ورسید. لمر یې ولید چې په تورو اوبو کې ډوبیږي.هلته له یو قوم سره مخ شو.مونږ ورته وویل:ذوالقرنینه!ستا خوښه چې دا خلک ربړوي او که ښه لیار ورسره نیسې."},{"id":87,"translation":"ذوالقرنین وویل:څوک چې د ظلم لیار ونیسي نو مونږ به اې له درنګه هغه وربړو او بیا به خپل رب په لور وګرځول شي او په نااشنا،عذاب به یې وربړوي."},{"id":88,"translation":"او هر چا چې ایمان راوړی او نیک کارونه یې کړي نو د هغه لپاره غوره بدله ده او مونږ به هم اسان حکمونه ورکړو."},{"id":89,"translation":"بیا یې څه وسایل په مخکې واچول."},{"id":90,"translation":"او تر هغو ولاړ چې د لمر ختلو تر ځایه ورسید هلته یې ولیدل چې لمر په یوه داسې قوم راخیژي چې مونږ هغوی ته له لمر پټیدلو هیڅ بندوبست نه وو ورکړی."},{"id":91,"translation":"هو!حالات همداسې وو.او مونږ د ذوالقرنین له ټولو وسایلو نه پوره خبر وو."},{"id":92,"translation":"بیا یې ځینې وسایل ترمخه کړل."},{"id":93,"translation":"او تر هغو ولاړ چې د دوه لویو غرونو ترمینځ ورسید هلته له یوه داسې قوم سره مخ شو چې په خبره پوهیدل ورته ډیر ګران وو."},{"id":94,"translation":"خلکو وویل:ای ذوالقرنینه!زوزي،او زما زوزي په ځمکه کې فساد خوروي.که مونږ باج درکړو نو کولای شی چې زمونږ او د هغوی تر مینځ یو بند جوړ کړې."},{"id":95,"translation":"ذوالقرنین وویل:هغه څه چې ماته خپل رب راکړي ډیر غوره دي نو تاسې ماته یوازې بشري قوه راکړئ زه به ستاسې او هغوی تر مینځ یو کلک دیوال جوړ کړم."},{"id":96,"translation":"د اوسپنو غټې ټوټې راوړئ.او کله چې هغه د دواړو غرونو ترمینځ د غرونو په اندازه له اوسپنې ډکه کړه نو وئې ویل:اوس اوربل او تیزيي کړئ.او چې نوی دیوال د اور په شان سور شونو خلکو ته یې وویل:ماته ویلي مس راوړئ چې پر دیوال یې وڅڅوم."},{"id":97,"translation":"نو زوزو،او ما زوزو ونه شو کولای چې پر دیوال راواوړي او یا یې سوری کړي."},{"id":98,"translation":"ذوالقرنین وویل:دا زما د رب مهرباني ده.او کله چې زما د رب وعده راغله نو دیوال به اوار کړي هو!زما د رب وعده حقه ده."},{"id":99,"translation":"په هغه ورځ به مونږ پریږدو چې خلک د سمندر د څپو په شان یو له بل سره موجونه ووهي.شپیلۍ به پو او ټول به یوه ځای ته را ټول کړو."},{"id":100,"translation":"او په همدې ورځ به کافرانو ته جهنم په ډاګیز ډول ور وړاندې کړو."},{"id":101,"translation":"هغو کافرانو ته چې زما له ذکر نه یي سترګې په پرده او د هیڅ شي اوریدلو ته تیار نه وو."},{"id":102,"translation":"ایا کافران ګومان کوي چې زما بنده ګان به له ما پرته دوستان او کار جوړوونکي ونیسي(دا به ئې په ګټه وي؟نه:ځکه چې)مونږ د کافرانو لپاره د جهنم میلمستیا تیاره کړې ده."},{"id":103,"translation":"ای محمده!ووایه چې هغه څوک در په ګوته کړو چې ټولې کړنې یې زیانمنې دي؟"},{"id":104,"translation":"هغه خلک دي چې د دنیوي ژوند ټولې هلې ځلې یې بابیزه او بیا هم ګومان کوي چې په ښو کړنو اخته دي."},{"id":105,"translation":"دا همغه کسان دي چې د الله په ایتونو کافر او د هغه له ملاقات نه منکر دي.نو ټولې کړنې یې بابیزه او مونږ به د قیامت په ورځ هیڅ ارزښت ور نه کړو.[۲]","footnotes":"[۲] لله معنا ئې ده د قیامت په ورځ د هغوی د عملونو د تللو لپاره تله نه ودروو.یعنې عملونه به ئې نه تلل کیږي ځکه چې نیک عملونه به هیڅ پکې نه وي (ابن جریر الطبری)"},{"id":106,"translation":"همدا جهنم یې جزا ده.ځکه چې زما په ایتونو کافران او زما په رسولانو یې ملنډې وهلې."},{"id":107,"translation":"او کومو کسانو چې ایمان راوړی او نیک کارونه یې کړي نو د هغوی میلمستون به د فردوس جنتونه وي."},{"id":108,"translation":"تل تر تله به هملته وي او هیڅ وخت به یې زړه ونه غواړی چې بل خوا ولاړ شي."},{"id":109,"translation":"ای محمده!ووایه که ټول بحرونه رنګ شي چې زما د رب خبرې پرې ولیکل شي.نو بحرونه به پځوا لدې چې زما د رب د خبرو لیکل خلاص شي وچ شي.هو!که څه هم همدومره نور بحرونه او سیندونه ور زیات هم شي."},{"id":110,"translation":"او ای محمده!ووایه چې زه ستاسې په څير یو انسان یم ماته وحې کیږي چې ستاسې معبود یوازې یو الله دی نو که څوک د خپل رب دلیدنې هیله من وي نو باید چې نیک کارونه وکړي او د خپل رب په عبادت کې هیڅوک شریک نه کړي."}]},{"id":19,"verses":[{"id":1,"translation":"کهیعص"},{"id":2,"translation":"دا ستا د رب د هغو مهربانیو یادونه ده چې په خپل بنده زکریایې لور ولې وه."},{"id":3,"translation":"کله چې هغه خپل رب په پټه وباله."},{"id":4,"translation":"اوویې ویل ای زما ربه!زما هډوکي زاړه او سرمې له زوړوالي نه سپین پړک وهي زما ربه!ما چې کله هم له تانه څه غوښتي بې برخې شوی نه یم."},{"id":5,"translation":"زه له ځانه وروسته د خپلوانو له کړنو څخه ډاریږم زما میرمن شنډه ده نو د خپلې لورینې له مخې یو ملاتړ را وبښه."},{"id":6,"translation":"چې زما وارث شي.او هم د یعقوب د کورنۍ وارث وي.او هغه یو منلی شوی انسان وګرځوه."},{"id":7,"translation":"الله وفرمایل:ای زکریا!مونږ د یحیې نومي هلک زیری در کوو له ده وړاندې مو هیڅوک په دې نوم نه دی نومولی."},{"id":8,"translation":"زکریا وویل:پروردګاره!ځوی به مې څنګه پیدا شي په داسې حال کې چې ښځه مې شنډه او زه د زوړوالي اخرنۍ پولې ته رسیدلې یم؟"},{"id":9,"translation":"الله وفرمایل:هو!همداسې ده.ستا رب فرمائي چې دا ماته خورا اسانه ده او ته نه ګورې چې له دې نه وړاندې مې له نشت نه پیدا کړې."},{"id":10,"translation":"زکریا وویل:ای زما ربه یوه نښه راته وټاکه الله وفرمایل:ستا نښه داده.سره له دې چې ته به روغ رمټ وې درې شپې به له خلکو سره خبرې نه شې کولای."},{"id":11,"translation":"نو هغه له استوګن او عبادت ځای نه راووت او په اشارو سره یې خپل قوم ته وویل چې: سهار او ماښام د الله پاک تسبیح ووایې."},{"id":12,"translation":"ای یحیې د الله کتاب ښه ټینګ ونیسه. او مونږ هغه ته په کوچنیوالي کې پوهه،او د پریکړې صلاحیت ورکړی و."},{"id":13,"translation":"او له خپلې لورې نه مو هغه ته زړه سواندي او پاکي ور په برخه کړې.او هغه خورا پرهیزګاره ؤ."},{"id":14,"translation":"له مور او پلار سره ډیر نیکي کوونکی و او زور زیاتی کوونکی او سرغړوونکی نه و."},{"id":15,"translation":"سلام دې پرې، د پیدایښت په ورځ د مړینې په ورځ او په هغه ورځ وي چې بیرته ژوندی راپورته کړای شي."},{"id":16,"translation":"او ای محمده!په دې کتاب کې د مریمې حال بیان کړه.چې له خپلو خلکو نه ختیځې خواته ګوښه شوه."},{"id":17,"translation":"هلته یې له خلکو نه پرده ونیوه مونږ خپل روح ورولیږه هغه ورته خپل ځان د یو روغ زلمي سړي په شان ښکاره کړ."},{"id":18,"translation":"مریم وویل:زه د مهربان الله په نوم له تانه پناه غواړم که ته له هغه نه ډاریدونکی یې."},{"id":19,"translation":"هغه وویل:زه ستا د رب استازی یم چې تاته یو پاک او ښکلی ځوی دروبښم."},{"id":20,"translation":"مریم وویل:زما ځوی به له کومه شي؟ماته نه چا لاس راوړی او نه زه کومه بدلمنه ښځه یم."},{"id":21,"translation":"هغه وویل:هو!همداسې ده.خو ستا رب فرمایلي دي چې د هغه پيدایښت ماته ډیر اسان دی.او دهمدې لپاره یې پیدا کوم چې خلکو ته یي معجزه وګرځوم.او هم له خپلې لورې یو رحمت.او دا کار هرو،مرو سرته رسیدونکی دی."},{"id":22,"translation":"حمل یې واخیست او حمل لرې ځای ته ګوښه کړه."},{"id":23,"translation":"د لنګوال دردونو د خرما یوه ښاخ ته بوتله.او هلته یې له ډیر غم نه وویل:کاشکې چې له دې پیښې ډيره پخوا مړه او اوس د هیچا په یاد نه وای."},{"id":24,"translation":"له لاندې لورې یې ورته غږ کړ چې:خفه کیږه مه ستا رب له تانه لاندې د اوبو یوه ویاله او چینه بیه ولې ده."},{"id":25,"translation":"د خرما ښاخ وخوزه وه.پرتا به تازه خوږې خرما راتوی شي."},{"id":26,"translation":"وخوره او وڅښه او په ځوی دې سترګې یخې کړه.که کوم یو انسان دې ولیده نوم ورته ووایه چې ما د رحمن لپاره روژه نذر کړې نن به له هیچا سره خبرې ونه کړم."},{"id":27,"translation":"بیا یې بچی په خپله غیږ کې قوم ته راووړ. هغوی ټولو وویل:مریمې!های دا څومره لوی بدکار دې کړی؟"},{"id":28,"translation":"د هارون خوری!ستا خو نه پلار بد سړی ؤ او نه دې مور زنا کاره وه."},{"id":29,"translation":"مریم،خپل ځوی ته اشاره وکړه.هغوی وویل:مونږ به د ځانګو له ماشوم سره څنګه خبرې وکړو؟"},{"id":30,"translation":"کوچني وویل:زه د الله بنده یم.ماته یې کتاب راکړی او زه یې پيغمبر کړی یم."},{"id":31,"translation":"او هر چیرې چې یم برکت به راسره وي او امر یې راته کړی چې د ژوند تر پایه به لمونځ او زکات ادا کوم."},{"id":32,"translation":"له مور سره د نیکۍ خوی یې راکړی او ناروا تیری کوونکی بدبخته یې نه یم ګرځولی."},{"id":33,"translation":"سلام دی پرما د پيدایښت په ورځ،د مرګ په ورځ او په هغه ورځ هم چې بیا ژوندی راپاڅول شم."},{"id":34,"translation":"دا دی د مریمې ځوی عیسی او دا هغه حق اورښتینې خبره ده چې خلک پکې شک کوي."},{"id":35,"translation":"دا د الله کار نه دی چې څوک په ځوی ولۍ ونیسي هغه له دې نه پاک دی.کله چې د یو کار د کړنې پریکړه وکړي نو ورته ووایې:وشه.بس هغه وشي."},{"id":36,"translation":"او عیسې وویل الله زما رب دی.او ستاسې هم نو یوازې د هغه عبادت وکړئ.او همدغه روغه او سمه لیار ده."},{"id":37,"translation":"نو بیا جلا،جلا ډلو په خپلو مینځونو کې اختلاف وکړ.نو هغو کسانو ته چې کافران شوي لوی ورځې ته په ور حاضریدلو لویه تباهي او هلاکت دی."},{"id":38,"translation":"په هغه ورځ چې مونږ ته راځي څومره ښه اوریدونکي او څومره ښه لیدونکي به وي.خو نن دا ظالمان په ښکاره بي لیارۍ سر شوي دي."},{"id":39,"translation":"او ای محمده!د افسوس له هغې ورځې نه يې وډاروه چې هلته،به فیصله او پریکړه کیږي.خو اوس ترې غافله دي او ایمان نه راوړي."},{"id":40,"translation":"هو!بالاخره مونږ د ځمکې او د هغې ټولو شیانو وارثان یو او ټول به زمونږ په لور راوګرځول شي."},{"id":41,"translation":"او ای محمده!په دې کتاب کې د ابراهیم یادونه وکړه.بې له شکه هغه یو رښتینی پیغمبر ؤ."},{"id":42,"translation":"او یاد کړه چې ابراهیم خپل پلار ته وویل:پلار جانه!ته ولې د هغو څيزونو عبادت کوې چې نه څه اوري،نه څه ویني او نه تاته کومه ګټه رسولای شي؟"},{"id":43,"translation":"پلار جانه!ماته هغه علم راغلی دی چې تاته نه دی راغلی. زما ومنه زه روغه لیار در ښایم."},{"id":44,"translation":"پلار جانه! دشیطان بندګي مه کوه. بې له شکه چې شیطان له رحمن نه سرغړوونکی دی."},{"id":45,"translation":"پلار جانه!زه ډاریږم چې د مهربان خدای په عذاب به اخته او د شیطان ملګری به وګڼل شې."},{"id":46,"translation":"پلار یې وویل:ابراهیمه!ایا ته زما له خدایانو اووښتی یې؟ که منع نه شوې نو په ډبرو به دې ساه وباسم.د تل لپاره مې له مخې لرې شه."},{"id":47,"translation":"ابراهیم وویل:سلام پرتا.زه به له خپل رب نه تاته بښنه وغواړم.هغه پرما ډیر مهربان دی."},{"id":48,"translation":"زه تاسې او ستاسې هغه خدایان پریږدم چط پرته له الله یې تاسې بلئ او یوازې خپل رب رابلم زما باور دی چې زه به د خپل رب په بلنه بې برخې نه شم."},{"id":49,"translation":"کله چې ابراهیم له هغوی او د هغوی له خدایانو چې پرته له الله یې بلل جلا شو،نو مونږ اسحق او یعقوب وروبښل او هر یو مو پیغمبر کړ."},{"id":50,"translation":"هغوی ته مو خپلې مهربانۍ ور په برخه،او رښتینۍ او اوچت نوم مې پرې ولوراوو."},{"id":51,"translation":"او ای محمده په دې کتاب کې د موسې یادونه وکړه.بې له شکه هغه یو غوره رسول او پيغمبر و."},{"id":52,"translation":"او هغه ته مو د طور غره له ښي اړخ نه غږ وکړ.او په داسې حال کې مې ځان ته رانژې کړ چې له مونږ سره یې راز او نیاز کاوه."},{"id":53,"translation":"او د خپلې لورینې له مخې مو د هغه ورور هارون هم د نبي په توګه وروباښه."},{"id":54,"translation":"او ای محمده په دې کتاب کې د اسماعیل یادونه هم وکړه بي له شکه هغه د وعدې رښتینی،رسول او پيغمبر و."},{"id":55,"translation":"خپلې کورنۍ ته ئې د لمانځه او زکات امر کاو او د خپل رب په وړاندې منلی شوی ؤ؟"},{"id":56,"translation":"او په دې کتاب کې د ادریس یادونه وکړه بې له شکه هغه یو رښتینی پیغمبر ؤ."},{"id":57,"translation":"او مونږ لوړ مقام ته رسولی ؤ."},{"id":58,"translation":"دا همغه پیغمبران دي چې مونږ پرې لورینه کړې ده.دادم له اولادې او د هغو خلکو له ځوځات نه چې له نوح سره مو په کښتۍ کې سپاره کړي او د ابراهیم او اسرائیل له اولادې نه هو!دا همغه خلک دي چې مونږ ورته ښوونه کړې او غوره کړي مو دي،او کله چې د رحمن ایتونه پرې ولوستل شي نو پړ مخ په سجده پریووزي او ژړاګانې کوي."},{"id":59,"translation":"له هغوی وروسته داسې نااهله خلک پاتې شول چې لمونځ یې ضایع او د نفسي غوښتنو پسې ولاړل نو ژر به د بې لیارۍ له عاقبت سره مخ شي."},{"id":60,"translation":"مګر که څوک توبه وباسي او نیکې کړنې وکړي.نو دا وړ خلک به جنت ته ولاړ او هیڅ تیری به پرې ونه شي."},{"id":61,"translation":"دا هغه جنتونه دي چې مهربان خدای له خپلو بنده ګانو سره په نالیدنه کې وعده کړې او د هغه وعده ضرور راتلونکې ده."},{"id":62,"translation":"هلته به هیڅ بابیزه خبره نه اوري یوازې روغې خبرې به اوري.او سهار او ماښام به یې روزي ورته رسیږي."},{"id":63,"translation":"دا جنتونه مونږ خپلو پرهیزګارو بنده ګانو ته په میراث ورکوو."},{"id":64,"translation":"او ای محمده!مونږ ملایکې یوازې ستا د رب په حکم راښکته کیږو.څه چې زمونږ په وړاندې وروسته او د دواړو په مینځ کې دي د هغو ټولو څښتن دی.او ستا رب هیروونکی نه دی."},{"id":65,"translation":"د اسمانونو،ځمکې او د هغو ټولو شیانو رب دی چې د دواړو په مینځ کې دي نو یوازې د هغه عبادت وکړه او ښه کلک پرې اوسه.ایا د هغه کوم سیال پیژنې؟"},{"id":66,"translation":"او کافر انسان وايې:ښه!کله چې زه مړ شم نو بیرته به ژوندۍ راویستل کیږم؟"},{"id":67,"translation":"ایا انسان دیته نه ګوري چې مونږ له نشت څخه پيدا کړی دی؟"},{"id":68,"translation":"نو قسم ستا په رب چې زه به خامخا هغوی او شیطانان ټول رایو ځای او بیا به یي دجهنم په چاپيریال کې په ګونډو کړم."},{"id":69,"translation":"او بیا به له هرې ډلې نه هغه راجلا کړم چې له مهربان خدای نه ډیر سر غروونکي وو."},{"id":70,"translation":"مونږ ښه پوهیږو چې جهنم ته دورننوتلو تر هر چا وړ څوک دي؟"},{"id":71,"translation":"ستاسې هر یو به یو ځل پر جهنم ورځي.دا اخرنۍ خبره ده پوره کول یې ستا د رب په غاړه دي."},{"id":72,"translation":"بیا به پرهیزګاران ترې خلاص او ظالمان به په ګونډو پکې پریږدو."},{"id":73,"translation":"او کله چې زمونږ روښانه ایتونه پر هغوی ولوستل شي نو کافران مؤمنانو ته وايي: وګورئ په مونږ او تاسې کې د چا غوندې شاندارې دي."},{"id":74,"translation":"مونږ له وړاندې څومره ډیر قومونه هلاک کړي دي چې له دوي نه یې اسباب او وسایل ډیر او په شان او شوکت کې ترې لوړ ښکاریدل."},{"id":75,"translation":"ای محمده!ووایه هغه څوک چې بې لارې دی رحمان خدای ښه اوږد وخت ورکوي. تر هغو چې هغه څه وګوري چې وعده ورسره کیږي عذاب وي که قیامت نو بیا به پوه شي چې د چا ځای ډیر خراب او د چا ډله ډيره کمزورې ده؟"},{"id":76,"translation":"او الله لار میندونکو ته لا پسې ښه والی زیاتوي.او پاتې نیک کارونه ستا د رب په وړاندې د ښه ثواب وړ او پایله یې ډیره غوره ده."},{"id":77,"translation":"ایا تا هغه څوک نه دي لیدلي چې زمونږ له ایتونونه منکر؟او وايي:چې ماته به مال او اولاد راکول کیږي."},{"id":78,"translation":"ایا په غیبو خبر شوی او که له رحمان نه یې کومه ژمنه اخیستي ده؟"},{"id":79,"translation":"نه هیڅکله داسې نه ده.مونږ به ډیر ژر د هغوی ویناوې ولیکو او عذاب به لاور زیات کړو."},{"id":80,"translation":"دی چې هر څه یادوی ټول به مونږ ته پاتې او یوازې به مونږ ته راشي."},{"id":81,"translation":"او هغوی پرته له الله نه نور خدایان نیولي تر څو یې ملاتړي وي."},{"id":82,"translation":"نه هیڅکله به یې ملاتړي نه،بلکې له عبادت نه به یې منکر او پر ضد به یي دریځ ونیسي."},{"id":83,"translation":"ایا ته نه ګوري چې مونږ شیطانان پر کافرانو ورخوشې کړي دي چې ښه پوره یې د بدۍ په لور وهڅوي؟"},{"id":84,"translation":"ته یي د عذاب تلوار مه کوه مونږ یې ورځې شمیرو."},{"id":85,"translation":"هغه ورځ را یاده کړه چې مونږ به پرهیزګاران د میلمنو په توګه رحمان ته وړاندې کړو."},{"id":86,"translation":"او مجرمان به تندې اخیستي د جهنم په لور وشړو."},{"id":87,"translation":"هلته به هیڅوک دخیر غوښتنې واک نه لري مګر یوازې هغه به یې کولای شي چې له مهربان خدای یي ژمنه اخیستي وي."},{"id":88,"translation":"او وايې چې:مهربان خدای ځوی نیولی دی"},{"id":89,"translation":"تاسې خورا لویه ناورینه خبره کړې ده."},{"id":90,"translation":"نژدې ده چې په دې سره اسمانونه وچوي.ځمکه څیرې او غرونه ټوټه،ټوټه را پریوځي."},{"id":91,"translation":"ځکه چې هغوی مهربان خدای ته ځوی ثابتوي."},{"id":92,"translation":"دا د رحمان شان نه دی چې ځوی ونیسي."},{"id":93,"translation":"څه چې په اسمانونو او ځمکه کې دي ټول به مهربان خدای ته د بنده ګانو په توګه را وړاندې شي."},{"id":94,"translation":"ټول یي معلوم کړي او له مخې یي ګڼلي دي."},{"id":95,"translation":"او ټول به یو،یو د قیامت په ورځ د هغه مخې ته وړاندې شي."},{"id":96,"translation":"بې له شکه کومو کسانو چې ایمان راوړۍ او نیک کارونه یې کړي دی ډير ژر به مهربان خدای د خلکو په زړونو کې له هغوی سره مینه پيدا کړي."},{"id":97,"translation":"ای محمده!دا قران مونږ ستا په ژبه اسان کړی دی.چې پرهیزګارانو ته پرې زیری ورکړې.او جګړه مار قوم پرې وډاروې."},{"id":98,"translation":"او مونږ له دوی نه وړاندې سخت ډیر قومونه هلاک کړي. ایا ته د کوم یوه نښه وینې؟ او یا یې ګونګوسی اورې؟"}]},{"id":20,"verses":[{"id":1,"translation":"طه."},{"id":2,"translation":"ای محمده!دا قران مونږ ددې لپاره پر تانه دی نازل کړی چې ته په کړاو کې اخته شې."},{"id":3,"translation":"بلکې دا د هغو خلکو لپاره چې ډارولري پند دی."},{"id":4,"translation":"هغه ذات نازل کړی دی چې ځمکه او هسک اسمانونه یي پیدا کړي دي."},{"id":5,"translation":"خورا مهربان ذات په عرش استواء کړې ده."},{"id":6,"translation":"هغه ټول څیزونه یي په واک کې دي چې په اسمانونو،ځمکه،د هغو دواړو په مینځ او د ځمکې په تل کې دي."},{"id":7,"translation":"که ته خبره په زوره وکړې هغه په پټه څه بلکې په پس پسکو هم پوهیږي."},{"id":8,"translation":"الله هغه ذات دی چې پرته له هغه بل معبود نشته او دغوره نومونو څښتن دی."},{"id":9,"translation":"او ای محمده!تاته د موسې کیسه معلومه ده؟"},{"id":10,"translation":"کله ئې چې اور ولیدنو خپلې ماندینې ته یي وویل:تاسې همدلته اوسئ،اور مې له سترګو شو کیدای شی چې څه لمبه ترې راوړم او یا هلته د لارې په هکله څه ښوونه ومومم."},{"id":11,"translation":"او چې هلته ورغی نو غږ پرې وشو چې ای موسې."},{"id":12,"translation":"په یقین چې زه ستا رب یم.څپلۍ دې وباسه.ته د طوی په پاکه وادۍ کې یي."},{"id":13,"translation":"او ته ما غوره کړی یې نو هغه څه ته غوږ ونیسه چې درته وحې کیږي."},{"id":14,"translation":"بې شکه همدا زه الله یم،پرته له ما بل هیڅ معبود نشته نو یوازې زما عبادت وکړه.او زما د یاد لپاره لمونځ وکړه."},{"id":15,"translation":"قیامت هرو،مرو راتلونکی دی،تر څو هر چاته د خپلو هلو ځلو بدله ور کړای شي خو د راتلو وخت یې ما خورا زیات پټ کړی دی."},{"id":16,"translation":"نو باید تا هغه څوک چې په قیامت ایمان نه لري او د خپلو نفسي غوښتنو پسې روان وي د قیامت له فکر نه بې پروانه کړي که نه نو هلاک به شي."},{"id":17,"translation":"او ای موسې په ښي لاس کې دې څه دي؟"},{"id":18,"translation":"موسې وویل:دا زما امساده.چې تکیه پرې کوم خپلو میږو ته پرې پاڼې څنډم او هم پرې خپلې نوری اړتیاوې پوره کوم."},{"id":19,"translation":"الله وفرمایل:موسې دا وغورځوه."},{"id":20,"translation":"نو چې ویې غورځوله ناببره ترې څغلیدونکی مار جوړ شو."},{"id":21,"translation":"ویي وفرمایل:ویې نیسه او ډاریږه مه.مونږ به هغه بیرته د پخوا په شان کړو."},{"id":22,"translation":"او لاس دې تخرګ ته نژدې کړه،تک سپين پړک وهونکی به بې له کوم توروالی راووځي.هو!دا یوه بله معجزه ده."},{"id":23,"translation":"تر څو مونږ تا ته خپلې لویې معجزې دروښایو."},{"id":24,"translation":"فرعون ته ورشه هغه خپل سری شوی دی."},{"id":25,"translation":"موسې وویل:زما ربه!زما سینه پراخه کړه."},{"id":26,"translation":"او کار مې راته اسان کړه."},{"id":27,"translation":"او زما د ژبې غوټه وسپړه."},{"id":28,"translation":"تر څو زما په خبره پوه شي."},{"id":29,"translation":"او زما د کورنۍ یو غړی زما مرستیال وټاکه."},{"id":30,"translation":"هارون زما ورور."},{"id":31,"translation":"ملامې پرې کلکه کړه."},{"id":32,"translation":"او په کار کې یې را سره برخه وال کړه."},{"id":33,"translation":"تر څو ستا پاکې ډیره بیان کړو."},{"id":34,"translation":"او تا ډير یاد کړو."},{"id":35,"translation":"ته مونږ ښه وینې."},{"id":36,"translation":"الله وفرمایل:موسې!څه دې چې غوښتل در کړای شول."},{"id":37,"translation":"او مونږ پر تا یو ځل پخوا هم احسان کړی و."},{"id":38,"translation":"کله مو چې ستا مور ته په دې هکله پیغام لیږلی وو."},{"id":39,"translation":"چې ځوی دې په یوه صندک کې واچوه.او صندک په سیند کې ور واچوه سیند به یې غاړې ته وباسي.زما او د هغه دښمن به يي راواخليږماله خپلې لورې پر تا مینه خپره کړه.او داسې لار مې برابره کړه چې ته زما په څارنه کې وپالل شې."},{"id":40,"translation":"ای موسې هغه را په زړه کړه چې ستا خور به روانه او ویل به یې:ایا زه تاسې ته داسې څوک دروښایم چې دا کوچنۍ په ښه شان وروزي؟په دې توګه مونږ ته بیرته د مور غیږې ته راتاو کړې تر څو د هغې سترګې یخې او اندیښمنه نشي. او تا یو څوک وژلی و مونږ له دغه غم خلاص اوله راز،راز ازمیښتونو نه مو تیر کړې.د مدین په خلکو کې دې څو څو کلونه تیر او دغه دی اوس په خپله نیټه راغلی يي."},{"id":41,"translation":"او ته ما د خپل کار لپاره جوړ کړې."},{"id":42,"translation":"ته او ستا ورور زما له نښانو سره ولاړ شئ!خو پام چې زما په یاد کې سستي ونه کړئ."},{"id":43,"translation":"ورځئ دواړه فرعون ته ورشئ هغه خپل سری شوی دی."},{"id":44,"translation":"په نرمۍ ورسره خبرې وکړئ.کیدای شي چې خبره ومني او یا وډار شي."},{"id":45,"translation":"دواړو وویل: زمونږ پالونکیه!مونږ ډاریږو هسې نه چې سم له لاسه پر مونږ تیری وکړي او یا لاپسې سرو اخلي."},{"id":46,"translation":"الله وفرمایل:مه ډاریږئ زه درسره یم هر څه اورم او هر څه وینم."},{"id":47,"translation":"ورشئ او ورته ووايې چې مونږ ستا رب رالیږلی یو.بني اسرائیل پریږده چې له مونږ سره ولاړ شي،او نور یې مه ربړوه.مونږ تاته ستا د رب له نښانې سره راغلي یو.او سلامتی د هغه چا په برخه ده چې سمه لار ومني."},{"id":48,"translation":"او مونږ ته وحې شوې ده چې:عذاب د هغه چا په برخه دی چې د حق استازي درواغجن ګڼي او مخ ترې اړوي."},{"id":49,"translation":"فرعون وویل:نو ستاسو دواړو رب څوک دی؟"},{"id":50,"translation":"موسې ځواب ورکړ چې:زما رب هغه ذات دی چې هر شي ته یي د هغه جوړښت وباښه او بیا یې ښوونه ورته وکړه."},{"id":51,"translation":"فرعون وویل:د پخوانیو تیروشوو خلکو حال څه ؤ؟"},{"id":52,"translation":"موسی وویل: د هغوی معلومات زما له رب سره لیکل شوی دی. هغه نه څه ورکوي او نه څه ترې هیریږي."},{"id":53,"translation":"او زما رب هغه ذات دی چې ځمکه يي تاسې ته فرش غوړولې او په هغې کې یې ستاسې د تګ لارې جوړې کړي دي او له پاسه یي اوبه راورولي.او د اوبو په وسیله مونږ راز راز او جلا،جلا زرغون څیزونه راوټو کول."},{"id":54,"translation":"وخورئ او څاروي مو وڅروئ.بې له شکه چې په دی کې د عقلمنو خلکو لپاره ډیرې نښانې دي."},{"id":55,"translation":"له ځمکې مې پيدا کړئ همدې ته به مو بیرته ورولو،او له همدې نه به مو یو ځل بیا راوباسو."},{"id":56,"translation":"مونږ خپل ټول دلایل فرعون ته وروښوول خو هغه درواغ وګڼل،او منلو ته يي تیار نه وو."},{"id":57,"translation":"او ويي ویل:موسې!آیا ته د همدې لپاره راغلی يي چې د خپل جادو په واسطه مونږ له خپلې خاورې نه وباسي."},{"id":58,"translation":"نو مونږ به هم ستا د سحر په شان سحر رامینځ ته کړو ته د مقابلې لپاره په یوه خلاص میدان کې وخت وټاکه چې نه به ترې مونږ وروسته کیږو او نه ته."},{"id":59,"translation":"موسې وویل:وعده مو د جشن او سیل ورځ ده،او خلک به څاښت راټولیږي."},{"id":60,"translation":"فرعون له حق نه مخ واړولو ټول تدبیر يي په کار واچاو او بیا راغی."},{"id":61,"translation":"موسې ساحرانو ته وویل:هلاک شئ.په الله درواغ مه جوړوئ که نه نو په سخت عذاب به مو هلاک کړي.او چا چې درواغ تړلې هغه زیانمن شوی دی."},{"id":62,"translation":"هغوی د خپل کار په هکله په خپلو کې نانندرۍ شروع او په پټه یي سره مشورې وکړې."},{"id":63,"translation":"خو بالاخره یې وویل:خلکو!دا دواړه جادوګر دي غواړي چې د خپل جادو په واسطه تاسې له خپلې خاورې نه وباسي او ستاسې د ژوند غوره کړنلاره له مینځه یوسي."},{"id":64,"translation":"نو نن خپل ټول توان یو ځای او په یو کتار کې راشئ میدان هغه چا ګټلی دی چې زوره ورشو."},{"id":65,"translation":"او بیا یي وویل:ای موسې! یا به اول ته خپل شې میدان ته کوې او یا به مونږ لومړني شو؟"},{"id":66,"translation":"موسې ورته وویل:تاسې یې اول وغورزوئ.نو هغه وو چې سحر وهلې رسۍ او امساګانې یې موسی ته داسې وبریښیدلی چې ګڼې ځغلي."},{"id":67,"translation":"موسې په خپل زړه کې څه ډارومیند."},{"id":68,"translation":"مونږ ورته وویل:ډاریږه مه تر ټولو لویه برلاسي یوازې ستا ده."},{"id":69,"translation":"هغه څه وغورځوه چې ستا په لاس کې دي هغه ټول څیزونه به تیر کړي چې هغوی جوړ کړي دي. هغوی د جادو ټګي جوړه کړې.او جادوګر چې هر چیرې په هره بڼه کې راشي بریمن کیدای نه شي."},{"id":70,"translation":"هغه وو چې ټول ساحران په سجده پریوتل او اعلان یې وکړ چې:مونږ د هارون او موسې په رب ایمان راوړی دی."},{"id":71,"translation":"فرعون ورته وویل:ایا زما له اجازې پرته مو پرې ایمان راووړ؟دا ستاسې مشر ساحر دی چې تاسې ته یي هم سحر درښوولی دی.ستاسې لاسونه اوپښې به ادل پرې او د خرما وو په ښاخونو کې به مو راوځړوم.بیا به درته ښه معلومه شي چې زمونږ د کوم یوه عذاب ډیر سخت او پایښت لرونکی دی؟"},{"id":72,"translation":"هغوی ځواب ورکړ چې:مونږ به هیڅکله تا په هغو روښانو دلایلو چې مونږ ته راغلي او په هغه ذات چې مونږ یې پیدا کړي یو غوره نه کړو.نو څه چې دې په توان وي ويي کړه.ستا توان یوازې او یوازې د همدې دنیا د کړنو دی او بس؟"},{"id":73,"translation":"مونږ په خپل رب ایمان راوړی چې زمونږ ګناهونه او هغه څه راته وبښي چې تا په زور مونږ سحر ته ودرولي وو.الله ډير غوره او یوازې هغه تل پاتې کیدونکی دی."},{"id":74,"translation":"دا کره ده چې څوک هم خپل رب ته په ګناهونو ډک ورشي.نو د هغه لپاره یو داسې دوزخ دی چې نه به پکې مري او نه به پکې ژوندۍ کیږي."},{"id":75,"translation":"او څوک چې له ایمان سره ورشي.او نیکې کړنې هم ورسره وي نو د هغوی لپاره ډیرې لوړې درجې دي."},{"id":76,"translation":"د همیشني ژوند لپاره داسې باغونه دي چې لاندې به ترې ویالې روانې او تل تر تله به هملته وي.هو!همدا د هغه چا مکافات دی چې سپیڅلتیا خپلوي."},{"id":77,"translation":"او مونږ موسې ته وحې وکړه چې زما بنده ګان په شپه کې روان،او په دریاب کې ورته وچه لپاره جوړه کړه. دا ډار دې درسره نه وي چې وبه نیول شې یا به په اوبو کې غرق شې."},{"id":78,"translation":"نو سم له لاسه فرعون د خپل لښکر سره د هغوی پسې شو خو سیند ښه پوره راګیر کړل."},{"id":79,"translation":"فرعون خپل قوم بي لارې کړ او سمه لار یې نه وه ورښوولې."},{"id":80,"translation":"ای بني اسرائیلو!مونږ تاسې له دښمن نه خلاص کړئ له تاسې سره مي د طور غره په ښي اړخ کې وعده وکړه او هم مې درته من او سلوی راښکته کړل."},{"id":81,"translation":"زمونږ درکړي پاکه روزي وخورئ خوله پولومه اوړئ.که نه نو زما عذاب به در باندې راښکته شي.او په چا چې زما عذاب راښکته شو نو په رښتیا چې ښه پوره وښوئید."},{"id":82,"translation":"او زه دهغو کسانو ښه بښونکی یم چې ماته راګرځیدلي ایمان يي راوړی.نیکه کړنه يي کړې او بیا په همدې لار پاتې شي."},{"id":83,"translation":"او ای موسې!څه شي ته له خپل قوم نه ژر راوستلې؟"},{"id":84,"translation":"موسې وویل:هغوی دغه دي په ما پسې را روان دي خو زما ربه!ما ځکه تلوار وکړ چې ته رانه خوښ شي."},{"id":85,"translation":"الله وفرمایل:مونږ له تا وروسته ستا قوم په ازمیښت کړ او سامري بې لارې کړ."},{"id":86,"translation":"موسې خورا له قهر نه ډک او ډیر غمژن قوم ته ورستون او ويي ویل:ای زما قومه!ایا رب مو درسره ښه وعده نه وه کړې؟ ایا پر تاسې وخت ډيرو اووښت او که غوښتل مو چې د خپل رب قهر در باندې راښکته شي؟ نو ځکه مو زما له وعدې نه مخ واړاوه؟"},{"id":87,"translation":"هغوی وویل:مونږ له تاسره په خپله خوښه وعده خلافي نه ده کړې خبره داده چې پر مونږ د فرعون د قوم ګاڼې درنې شوې وې هغه مو وغورځولې.او سامري هم زمونږ په شان وغورځولې."},{"id":88,"translation":"خو بیا یې د هغوی لپاره رمباړه وهونکی خوسی راوویست او ورته یي وویل:بس همدا ستاسې خدای دی،او د موسې خدای هم دی.خو له هغه نه هیر شوی دی."},{"id":89,"translation":"ایا دا خلک دیته نه ګوري چې جوړ کړی خدای يي نه د خبرې ځواب ورکوي.او نه هغوی ته د تاوان او ګټې رسولو واک او وس لري؟"},{"id":90,"translation":"هارون د موسې له راتګ نه وړاندې هغوی ته ویلی وو چې:قومیانو!تاسې له یوه ازمیښت سره مخ شوي یاست. او رب مو یوازې رحمان ذات دی،نو زما لاره ونیسئ او زما خبره ومنئ."},{"id":91,"translation":"هغوی وویل:مونږ به تر هغو همدا کار کوو تر څو چې موسې بیرته راشي."},{"id":92,"translation":"موسې وویل:هارونه! ته څه منع کړې کله چې تا ولیدل چې هغوی بې لارې شوي دي؟"},{"id":93,"translation":"ولې دې زما لار ونه نیوله؟ ایا زما له حکم نه دې سروغړاوه؟"},{"id":94,"translation":"هارون وویل:زما د مور ځویه!له ږیرې او سرنه مې مه نیسه،زه ډاریدم چې ته به بیا وايي:په بنې اسرائیلو کې دې بیلتون راوست،او زما تر خبرې دې نه دي کتلي."},{"id":95,"translation":"موسې وویل:ای سامریه!ستا څه خبره ده؟"},{"id":96,"translation":"سامري وویل:ما هغه څه ولیدل چې خلکو نه وو لیدلي. ما د جبرائیل له پښو نه یو موټی خاوره واخیسته او هغه مې وغورځوله.او په دې توګه زما نفس ماته دا کار راوښود."},{"id":97,"translation":"موسې وویل:ولاړ شه او په ټول ژوند کې به نارې وهې چې:ماته لاس مه راوړئ.او ستا لپاره د حساب او کتاب یو وخت ټاکل شوی چې هیڅکله به ترې بچ نه شې.او اوس دې هغه معبود ته وګوره چې ته پرې پړ مخ پریوتلی وې.مونږ به یي وسوزوو بیا به یې خاورې په سیند کې وپاشو."},{"id":98,"translation":"او ای خلکو!ستاسې خدای یوازې یو الله دی.پرته له هغه بل هیڅ معبود نشته.او د هغه علم او پوهه هر څه ته رسیږي."},{"id":99,"translation":"ای محمده!په دې توګه مونږ تاته پخواني حالات بیانوو.او مونږ له خپلې لورې تاته پند درکړی دی."},{"id":100,"translation":"هر څوک چې ترې مخ واړوي نو هغه به د قیامت په ورځ د ګناه دروند پنډ پورته کړي."},{"id":101,"translation":"هو!ْ ډير بد پیټی دی چې د قیامت په ورځ به يې پورته کړی وي."},{"id":102,"translation":"په هغه ورځ چې په شپیلۍ کې پوکی وکړای شي نو مونږ به په دې ورځ په داسې حال کې مجرمان راولو چې سترګې به يې شنې ختلې وي."},{"id":103,"translation":"په خپلو مینځونو کې به په پټه سره وایې چې: په دنیا کې به مو ایله لس ورځې تیرې کړي وي."},{"id":104,"translation":"مونږ ښه پوهیږو چې هغوی به څه وايې؟ کله يې چې تر ټولو هوښیار او عقلمن ووايې: نه: په دنیا کې مو یکې یوه ورځ تیره کړې ده."},{"id":105,"translation":"او مشرکان در څخه پوښتنه کوي چې په هغه ورځ به دا لوی غرونه څه کیږي؟ووایه چې زما رب به يي خواره واره کړي."},{"id":106,"translation":"او ځمکه به یو لوي خالي هوار میدان پاتې شي."},{"id":107,"translation":"چې نه به درته پکې کوږوالی ښکاري او نه لوړوالی او ټیټوالی."},{"id":108,"translation":"په هغه ورځ به ټول په یوه لیکه د بلونکي په لور روان.او د رحمان له ډاره به ټول غږونه بند او چپه چوپتیا به وي چې پرته د پښو له کښار څخه به بل څه نه اوریدل کیږي."},{"id":109,"translation":"په هغه ورځ سپارښت هیڅ ګټه نه لري.خو یوازې هغه چاته به یي ګټه وي چې رحمان اجازه ورکړې او خبره یي ومني."},{"id":110,"translation":"الله ته د خلکو وړاندې او وروسته ټول معلوم دي خو د هغوی په علم کې د الله پاک ذات نشي راتلای."},{"id":111,"translation":"هلته به ټول مخونه د تل ژوندي او د کائناتو د چلوونکي ذات په وړاندې ټيټ او خوار شي.او همغه به زیانمن وي چې د ظلم پیټۍ یې بار کړی وي."},{"id":112,"translation":"او هر څوک چې نیک کارونه وکړي.او ایمان ورسره وي.له تیرې او حق خوړلو څخه دې نه ډاریږي."},{"id":113,"translation":"او ای محمده!مونږ تاته په عربې ژبه قران نازل کړی دی او په دې کې مو د ډارونې هر ډول خبرې بیان کړي دي کیدای شي چې هغوی وډار شي. او د پند او عبرت اخیستلو ولوله راپورته کړي."},{"id":114,"translation":"لوړ را پورته دی الله رښتینی او حقیقي واکمن:او ای محمده!د قران په لوستلو کې تر هغو تلوار مه کوه چې تاته يي په بشپړ ډول وحې وشي.اووایه ای زما ربه!علم مې را ډیر کړه."},{"id":115,"translation":"او مونږ له دې نه وړاندې ادم ته حکم کړی و،خو هغه هیر کړ او مونږ په هغه کې کلک هوډونه میند."},{"id":116,"translation":"او یاد کړه چې مونږ ملایکو ته وویل:ادم ته سجده وکړئ ټولو سجده وکړه خو یوازې ابلیس انکار وکړ."},{"id":117,"translation":"مونږ وویل:ادمه!دا ابلیس ستا او ستا د میرمنې دښمن دی باید له جنت نه موونه باسي که نه نو له کړاوونو سره به مخ شئ."},{"id":118,"translation":"او په دې جنت کې نه ته وږی کیږې،او نه بربنډ."},{"id":119,"translation":"نه پکې تږی کیږې،او نه دې لمر وهي."},{"id":120,"translation":"خو شیطان په زړه کې خبره ورواچوله او ورته یي وویل:ادمه!ایا د تل پاتې کیدلو او د واکمنۍ د نه تیریدلو ونه دروښایم؟"},{"id":121,"translation":"هغوی دواړو له ونې نه خوراک وکړ هغه وو چې عورت یي بربنډ او د جنت د پاڼو د اچولو هڅه يي پرې وکړه.ادم له خپل رب نه سروغړاو،نو وښوئید."},{"id":122,"translation":"بیا رب يي هغه غوره،توبه یې قبوله او لارښوونه يي ورته وکړه."},{"id":123,"translation":"او ويي فرمایل:تاسې دواړه له جنت نه ښکته ځیني به مو د ځینو نورو دښمنان وي.نو که چیرې زما له لورې ښوونه درته راغله نو چا چې زما ښوونه ومنله،نه به بې لارې کیږي. او نه به په کړاوونو اخته شي."},{"id":124,"translation":"او څوک چې زما له پند نه مخ واړوي نو د هغه لپاره به په دنیا کې تنګ ژوندوي او د قیامت په ورځ به یې ړوند را پاڅوو."},{"id":125,"translation":"هغه به ووایې:پرودګاره!زه دې ولې ړوند راپاڅولم!زه خو په دنیا کې سترګه وروم."},{"id":126,"translation":"الله به وفرمايې:هو!همداسې وه تاته زما ایتونه راغلي وو،تا هیر کړل.نو نن ته هم هماغه شان هیرول کیږې."},{"id":127,"translation":"او په همدی شان مونږ هغو ته چې له پولي نه اوړي،او د خپل رب په ایتونو ایمان نه راوړي ـ په دنیا کې جزا ورکوو او د اخرت عذاب خورا سخت او تل پاتې دی."},{"id":128,"translation":"ایا دې خلکو ته دې خبرې څه ونه ښوول چې له دوی نه وړاندې مونږ د څومره ډیرو زمانو خلک هلاک کړي دي؟ دوی اوس د هغوی د اوسیدانې ځایونو ته ځي او راځي؟هو!همداپیښې د عقل څښتنانو ته خورا لویې نښې او ستر دلایل دي."},{"id":129,"translation":"که چیرې ستا د رب له لورې پخوا خبره نه وای شوې،او د هر څه لپاره نیټه نه وای ټاکلې شوې نو عذاب به تړلی ؤ."},{"id":130,"translation":"نو د هغوی خبرې وزغمه،او د خپل رب پاکې ستایه سره له ثنا ویلو يي له لمر خاته او پر یواته نه وړاندې.د شپې په اوږدو او د ورځې په دواړو څنډو کې ښایې چې ته راضي او خوښ شې."},{"id":131,"translation":"او د دنیوي ژوند هغه ځل بل ته سترګې مه نیسه چې مونږ مختلفو خلکو ته د ازمیښت لپاره ور کړی دی.او ستا د رب له لورې پاکه روزي،خورا غوره او ډيره پایښت لورنکې ده."},{"id":132,"translation":"خپلي کورنۍ ته د لمانځه امر وکړه او په خپله هم پرې کلک اوسه،مونږ له تانه روزي نه غواړو بلکې مونږ یو چې تاته روزي در کوو.او اخرنی بری د پرهیزګارۍ په برخه دی."},{"id":133,"translation":"او هغوی وايي چې محمد ولې مونږ ته د خپل رب له لورې کومه معجزه نه راوړي؟ ایا همدا معجزه یې بس نه ده چې یو داسې کتاب ورته راغلی چې د پخوانیو کتابونو د رښتین والي د ثابتولو لپاره ښکاره دلیل دی."},{"id":134,"translation":"او که مونږ هغوی ددې کتاب له راتګ نه وړاندې په عذاب هلاک کړي وای،نو ویلي به یي چې:زمونږ ربه!مونږ ته دې ولې یو استازی راونه لیږه چې د سپکوالي او رسوا یې له مخ کیدلو نه وړاندې مو ستا ایتونه منلی وای."},{"id":135,"translation":"ای محمده!ووایه چې هر څوک د خبرې اخر ته ګوري.نو تاسې هم منتظر اوسئ ډیر ژر به درته څرګنده شي چې څوک په سمه لار روان دی او چا لار میندلې ده؟"}]},{"id":21,"verses":[{"id":1,"translation":"د خلکو حساب را نژدې شوی خو بیا هم په ناخبرۍ کې مخ اړوونکي دي."},{"id":2,"translation":"د هغوی د رب له لورې چې هر نوی پند ورته راشي،نو په داسې ډول یې اوري چې په لوبو اخته وي."},{"id":3,"translation":"زړونه یې د لوبو له کبله غافل او ظالمان له پټو مشورو وروسته وايې:دا سړی پرته له دې چې ستاسې په شان یو انسان دی بل هیڅ کمال نه لري.ښه نو تاسې په رڼا سترګو د کوډو په جال کې نښلئ؟"},{"id":4,"translation":"پيغمبر وویل:په اسمان او ځمکه کې چې هره خبره وشي زما رب ته معلومه وي.ځکه چې هغه ښه اوریدونکی او په هر څه ښه پوه دی."},{"id":5,"translation":"بلکې هغوی وایې چې دا ګډوډ خوبونه دي او کله وایې چې له ځانه یې جوړ کړی. او کله لا وایې چې دا سړی شاعر دی.که دا یو هم نه وي نو مونږ ته دې د پخوانیو پيغمبرانو په شان یوه لویه معجزه راوړي."},{"id":6,"translation":"هغه پخواني امتونه چې ایمان ئې نه وو راوړی مونږ هلاک کړي وو.ایا دوی به ایمان[۱]راوړي؟","footnotes":"[۱] پخوانیو امتونو ته چې معجزه راغلې او نه یې ده منلې نو هغوی مو هلاک کړل.نو اوس یې که ته دوی ته راوړې ایمان به پرې راوړې که نه؟"},{"id":7,"translation":"او ای محمده!له تانه وړاندې مونږ یوازې سړي د پيغمبرانو په توګه لیږلي وو چې وحي به مو ورته کوله. که تاسې په دې خبره نه پوهیږئ نو له اهل کتابونه پوښتنه[۲]وکړئ.","footnotes":"[۲] چې پخوانې پيغمبران انسانان وو که ملایکې؟"},{"id":8,"translation":"او هغوی ته مو داسې بدنونه،نه وو ورکړي چې خوراک یې نه کاو او نه داسې څوک وو چې تل پاتې کیدای شول."},{"id":9,"translation":"بالاخره مو له هغوی سره وعده رښتیني او هغوی او نور هغه چې مونږ یې اراده کړې وه خلاص او له پولو اووښتي خلک مو له مینځه یووړل."},{"id":10,"translation":"ای خلکو!مونږ تاسې ته یو داسې کتاب نازل کړی دی چې په هغه کې ستاسې وقار او پتمنتیا ده.تاسې ولې له عقل نه کار نه اخلئ."},{"id":11,"translation":"او مونږ څومره ډير ظالم کلي وران او په ځای مو له هغوی وروسته نور خلک را پورته کړل."},{"id":12,"translation":"هغوی ته چې کله هم زمونږ عذاب مخ په مخ ورغلی،نو ناببره یې ترې منډه اخیستې."},{"id":13,"translation":"ملایکو به ورته وویل:منډې مه وهئ،بیرته مو همغو ځایونو او کورونو ته ولاړ شئ چې تاسې پکې خورا نازول شوي واست کیدای شي چې ستاسې پوښتنه[۳]وشي.","footnotes":"[۳] چې جناب څه امر او خدمت دی مونږ خدمت ته ولاړ یو.او یا دا چې کیدای شي تاسې وپوښتل شئ چې نعمتونه او مالونه مو څه شول؟څه مو پکې وکړل؟(البحر المحیط في التفسیر)."},{"id":14,"translation":"هغوی به ویل:های زمونږ بدمرغۍ بې له شکه چې مونږ ظالمان وو."},{"id":15,"translation":"او تر هغو یې همدا چیغې وې تر څو چې مونږ د ریبلو شوو بوټو په شان د تل لپاره چپ کړل."},{"id":16,"translation":"او مونږ اسمان، ځمکه او ددې دواړو په مینځ کې ټول څيزونه د لوبې په ډول نه دي پیدا کړي."},{"id":17,"translation":"که چیرې مو د لوبو اراده وای او هرو مرو مو دا کار کولای نو له خپلې لورې به مو ځانته یو څه پیدا کړي وای."},{"id":18,"translation":"بلکې مونږ پر باطل د حق ګوزار کوو.په کاري ګوزاریې ولو او د تل لپاره له[۴]مینځه ځي.او ستاسې د وینا له کبله تاسې ته هلاکت په برخه دی.","footnotes":"[۴] دمغ د دماغ هغو ویشتلو ته وایې چې زخم یې دماغ ته ورسیږي.(فتح القدیر د امام الشوکاني)."},{"id":19,"translation":"او په اسمانونو او ځمکه کې چې څه دي ټول د الله دي. او هغه ملایکې چې له الله سره دي نه يي له عبادت نه سر غړوي او نه پکې سستي ښکاره کوي."},{"id":20,"translation":"شپه او ورځ پرته له دې چې ستړي شي هغه په پاکۍ ستايې."},{"id":21,"translation":"ایا په ځمکه کې یې داسې خدایان نیولي چې مړي ژوندي[۵]را پاڅوي؟","footnotes":"[۵] ـ نه هرګز یې داسې خدایان نه دي نیولي،ځکه د مړو ژوندي راپورته کولو واک یوازې له یو الله سره دی.(فتح القدیر)."},{"id":22,"translation":"که چیرې په ځمکه او اسمان کې پرته له الله نور خدایان وای نو د دواړو نظام به ګډوډ شوی ؤ.د عرش څښتن الله له هغه څه نه پاک دی چې مشرکان یې وایې."},{"id":23,"translation":"له الله څخه د هغه د کړنو پوښتنه نه کیږي بلکې مخلوق پوښتل کیږي."},{"id":24,"translation":"ایا پرته له هغه یې نور خدایان نیولي دي؟ووایه دلیل مو را وړاندې کړئ.دغه کتاب موجود دی چې زما د زمانې خلکو لپاره نصیحت دی او هغه څه هم پکې شته چې د پخوانیو قومونو لپاره نصیحت و. خو د دوی ډیر خلک له حقیقت نه ناخبره دي نو ځکه مخ اړوي."},{"id":25,"translation":"او له تانه وړاندې چې مونږ هر پیغمبر لیږلی دی، نو هغه ته مو همدا وحي کړې ده چې:پرته له ما بل معبود نشته نو یوازې زما عبادت وکړئ."},{"id":26,"translation":"او دوی وایې چې رحمان ذات ځوی نیولی دی،الله پاک دی.بلکې هغوی د خدای عرتمند[۶]بنده ګان دي.","footnotes":"[۶] ـ عیسې،عزیر یا ملایکې چې دوی یې د خدای د ځوی په نوم پيژني د خدای نیک بنده ګان دي چې خدای ورته ډیر قدر او ارزښت ور کړی دی.(البحر المحیط فی التفسیر)."},{"id":27,"translation":"د هغه له اجازې پرته خبره نه کوي او یوازې د هغه په امر کار ته وړاندې کیږي."},{"id":28,"translation":"الله ته د هغوی وړاندې او وروسته ټول معلوم او هغوی یوازې د هغه چا لپاره سپارښتنه کوي. چې الله ترې خوښ وي او هغوی د الله له ډار او ویرې لړزیدونکي دي."},{"id":29,"translation":"او که د دوی کوم یو ووایې چې زه له الله نه پرته خدای یم.نو هغه ته به مونږ د دوزخ جزا ورکړو.هو!ظالمانو ته زمونږ همدا جزا ده."},{"id":30,"translation":"ایا کافرانو دې ته ژور ندي کتلي چې اسمانونه او ځمکه سره نښتي وو.مونږ دواړه سره جلا،او له اوبو نه مو هر شي ته ژوند وربښلی دی ایا دوی یې نه مني؟"},{"id":31,"translation":"په ځمکه مو غرونه ټک وهل چې ونه خوزیږي.او په هغو کې موارتي لارې جوړې کړې تر څو خپلې لارې ومومي."},{"id":32,"translation":"او اسمان مو یو ساتلی شوی چت جوړ کړ.خو کافران د هغه نښانو ته هیڅ پاملرنه نه کوي."},{"id":33,"translation":"او الله هغه ذات دی چې شپه،ورځ،لمر او سپوږمۍ یې پیدا کړي.هر یو په خپل مدار کې لامبو وهې."},{"id":34,"translation":"ای محمده!له تانه وړاندې مونږ هیڅ انسان ته تل پایښت نه دی ورکړی.که ته مړ شوی نو دوی به تل تر تله ژوندي وي؟"},{"id":35,"translation":"نه:هر ساکښ د مرګ خوند څکونکی دی. او مونږ د ناوړه او ښو حالاتو په مخ کولو سره تاسې ازمایو،او بیا مو زما په لور راګرځیدل دي."},{"id":36,"translation":"او ای محمده!کله چې کافران تا ووینې،نو پرته له ملنډو وهلو بله اړیکه نه ساتي او وایې:ایا دا هغه سړی دی چې ستاسې خدایان یادوي؟ او کافران د مهربان خدای له یاد نه منکر دي."},{"id":37,"translation":"انسان تلواري پيدا شوی دی.ډير ژر به زه خپلې نښې تاسې ته وښایم تلوار مه کوئ."},{"id":38,"translation":"او وایې:دا وعده کله پوره کیږي؟که ستاسې خبره رښتیا وي؟"},{"id":39,"translation":"که کافرانو ته هغه وخت معلوم وای چې نه به له خپلو مخونو او نه به له خپلو څټونو اور په څنګولای شي،او نه به ورسره کومک کاوه شي.(نو هیڅکله به یې قیامت ژر نه وغوښتی)."},{"id":40,"translation":"بلکې ناببره به پرې راشي نو هک پک به پاتې،نه به یې مخه نیوای شي او نه به څه مهلت تر لاسه کولای شي."},{"id":41,"translation":"له تانه وړاندې هم په ډيرو پيغمبرانو ملنډې وهل شوې او ملنډ وهونکو ته د خپلو ملنډو جزا رسیدلې ده."},{"id":42,"translation":"ای محمده!ووایه چې څوک به مو له رحمان نه په شپه او ورځ کې وژغوري؟ (هیڅوک نشته)خو دوی د خپل رب له یادولو نه مخ اړوي."},{"id":43,"translation":"ایا هغوی خدایان لري چط له مونږ نه یې وژغوري؟خدایان یې له خپلو ځانو سره لاس نشي کولی او نه ورسره زمونږ خواخوږي شته."},{"id":44,"translation":"خو اصلي خبره همداده چې:مونږ دغو خلکو او پلرونو ته یې له اوږدې زمانې راسې ښه ژوند ورکړی. ایا نه ګوري چې مونږ ځمکه له هرې لورې راکموو؟ ایا هغوی به برلاسي شي؟"},{"id":45,"translation":"ای محمده!ووایه چې زه دوحې په وسیله تاسې ډاروم. خو کاڼه چې هر څومره وډارول شي بلنه نه اوري."},{"id":46,"translation":"او که ستا د رب د عذاب ډیره لږه برخه هم هغوی ته ورسیږي،نو چیغې به کړي چې های زمونږ بده بخته په رښتیا چې مونږ ظالمان وو."},{"id":47,"translation":"مونږ به د قیامت په ورځ د انصاف تلې کیږدو نو په هیچا به هیڅ ډول تیری ونه شي. که څه هم د وري دانې په اندازه عمل وي،مونږ به یې په تله کې واچوو.او د حساب کولو لپاره مونږ بس یو."},{"id":48,"translation":"او مونږ موسې او هارون ته پریکړه کوونکی(کتاب)روښنايې او پند ورکړی ؤ چې پرهیزګاران ترې ګټه واخلي."},{"id":49,"translation":"همغه کسان چې په غیبو له خپل رب نه ډاریږي،او د قیامت له ډاره تل په لړزان وي."},{"id":50,"translation":"او دادی له برکت نه ډک ذکر مې تاسې ته نازل کړ. ایا تاسې یې نه منئ؟"},{"id":51,"translation":"او له دې وړاندې مونږ ابراهیم ته زیرکتیا ورکړې او مونږ هغه ډیر ښه پيژنده."},{"id":52,"translation":"هغه وخت یاد کړه چې هغه خپل پلار او قوم ته وویل:دا څه دي چې تاسې پرې پړ مخ ورغورځیدلي یاست؟"},{"id":53,"translation":"هغوی وویل:بس زمونږ پلرونو یې عبادت کاو."},{"id":54,"translation":"ابراهیم وویل:تاسې لار ورکه کړې او پلرونه مو هم ښکاره بې لارې وو."},{"id":55,"translation":"هغوی وویل:ایا تا مونږ ته کومه حقه خبره راوړې او که ساعت تیروي؟"},{"id":56,"translation":"ابراهیم وویل:ټوکې او ساعت تیري نه ده بلکې ستا رب همغه ذات دی چې د اسمانونو او ځمکې رب او پيدا کوونکی دی.او زه ستاسې په وړاندې پر دې خبره شاهدي وایم."},{"id":57,"translation":"او قسم په الله چې زه به ستاسې د نشتوالي په وخت کې ستاسې د بتانو چاره وکړم."},{"id":58,"translation":"پرته له غټ بت نه یې نور ټوټه،ټوټه کړل تر څو ورته هغوی[۷]راوګرځي.","footnotes":"[۷] بوتانو ته راوګرځي چې کله یې عبادت کوي.یا لوی بوت ته ورشي چې دا بوتان چامات کړل؟یا ابراهیم ته راوګرځي چې دا کار دي ولې کړی؟(معارف القرآن،مولانا محمد شفیع)."},{"id":59,"translation":"هغوی وویل:چا دا کار زمونږ له خدایانو سره کړی؟په رښتیا چې هغه ډیر لوی ظالم دی."},{"id":60,"translation":"سره ویې ویل:مونږ د یوه ځوان نه اوریدل چې زمونږ خدایان یې یادول.هو!نوم یي ابراهیم دی."},{"id":61,"translation":"ویې ویل:د خلکو په وړاندې یي راولئ تر څو یې ټول وویني."},{"id":62,"translation":"هغوی وویل:ابراهیمه!زمونږ له خدایانو سره دا کار تا کړی دی؟"},{"id":63,"translation":"ابراهیم وویل:بلکې کړی یې دی[۹]لوی یې دغه دی پوښتنه ترې وکړئ،که هغوی خبرې کوي؟","footnotes":"[۹] ددی معنا له مخې(بله فعله)جلا جمله ده چې ځان یې غائب ښوولې چې(هو!دا کار همدغه سړي کړی چې تاسې یې یادوئ)خو عبارت داسې دی چې هغوی ترې دا معنا نشي اخیستی.او بله معنا یې داسې شوې چې(بلکې دا کار لوی بوت کړی)والله اعلم(البحر المحیط)."},{"id":64,"translation":"نو بیا خپل وجدان ته وګرځیدل،او پخپلو کې ئې سره ویل:په رښتیا چې تاسې ډیر ظالمان یې."},{"id":65,"translation":"خو ډير ژر له خبرې نه واووښتل او ویې ویل:تاته خو معلومه ده چې دوی خبرې نه کوي."},{"id":66,"translation":"ابراهیم وویل:ایا تاسې له الله پرته دداسې څیز عبادت کوئ چې نه درته ګټه رسولای شي او نه تاوان."},{"id":67,"translation":"افسوس پر تاسې او ستاسې پر هغو خدایانو چې پرته له الله نه یې عبادت کوئ. لږ له عقل نه کار واخلئ."},{"id":68,"translation":"هغوی وویل:ویې سوزوئ.او د خپلو خدایانو ملاتړوکړئ.که د څه کولو والایاست."},{"id":69,"translation":"مونږ اورته وویل:اوره پر ابراهیم سوړ او سلامتیا شه."},{"id":70,"translation":"هغوی د ابراهیم لپاره دسیسه جوړه کړې وه.خو مونږ له زیان سره مخ کړل."},{"id":71,"translation":"او مونږ ابراهیم او لوط د هغې ځمکې په لور خلاص کړل چې د ټولو خلکو لپاره مو برکت ناکه ګرځولې وه."},{"id":72,"translation":"او مونږ هغه ته اسحق وروباښه.او یعقوب پر هغه سربیره.او هر یو مو له نیکانو ګرځولی و."},{"id":73,"translation":"او ټول مو مخ کښان ګرځولي وو چې زمونږ په امر به یې ښوونه کوله. او د وحې په واسطه مو د غوره کارونو،د لمانځه ودرولو او زکات ورکولو هدایت ورکړ.او هغوی زمونږ عبادت کوونکی وو."},{"id":74,"translation":"او لوط ته مو هم حکم او علم ورکړی او د هغه کلي له خلکو نه مو ژغورلی و چې وران کارونه یې کول.او په رښتیا چې هغوی ډیر بد کاره فاسق قوم و."},{"id":75,"translation":"په خپله مهربانۍ کې مو شامل کړ.ځکه چې هغه د صالحانو له ډلې نه و."},{"id":76,"translation":"او نوح را یاد کړه چې ډیره پخوا يي دعاء کړې وه مونږ یې دعاء ومنله،هغه او د هغه کورنۍ مو له لوی کړاونه خلاص کړل."},{"id":77,"translation":"او د هغه قوم په مقابل کې مودده ملاتړ وکړ چې زمونږ ایتونه یې درواغ ګڼلي وو.په رښتیا چې هغوی ډير بد چلنه قوم و نو ځکه مونږ ټول له مخې په اوبو کې ډوب کړل."},{"id":78,"translation":"او داود او سلیمان هم یاد کړه چې کله یې د هغه کښت په هکله پریکړه کوله چې د شپې له لوری پکې د نورو خلکو پسونه څریدلي وو.او مونږ ته یې پریکړه ښه معلومه وه."},{"id":79,"translation":"مونږ د پریکړه صحیح صورت سلیمان ته ښوولی و.او هر یوه ته مو حکم او پوهه ورکړې وه.غرونه او مارغان مو له داود سره همغاړه کړي وو چې پاکي به یې بیانوله.هو!دا کار همدا مونږ کړی و."},{"id":80,"translation":"او د زغرو جوړول مو هم ور ښوولی وو تر څو تاسې یو د بل له ګوزارنه وژغوري.نو ایا شکر کوونکي یاست؟"},{"id":81,"translation":"او مونږ سلیمان ته تیز او تند باد تابع کړی ؤ چې د هغه په حکم به د هغې ځمکې په لور الوته چې مونږ پکې برکت اچولی ؤ.او مونږ په هر څه ښه پوه یو."},{"id":82,"translation":"او ځینې پيریان او سرکښه شیطانان مو هم د هغه تابع کړي وو چې غوپې به یې ورته وهلې.او له دې پرته به یې نور هم ډیر کارونه کول.او مونږ د ټولو څارونکي وو."},{"id":83,"translation":"او ایوب هم یاد کړه چې کله هغه خپل رب سره راز او نیاز کاو چې:زما ربه!ماته ناروغتیا پیښه شوې.او ته ارحم الرحمین يې."},{"id":84,"translation":"مونږ یې دعا قبوله،ور پیښه ناروغتیا مو ترې لرې د هغه کورنۍ مو بیرته جوړه.او په همغه انډول نورې لورینې مو هم پرې وکړې،دا زمونږ لورینې وې چې د ټولو عبادت کوونکو لپاره پند او درس ؤ."},{"id":85,"translation":"او اسماعیل ادریس او د برخې څښتن[۱۰]هم رایاد کړه ټول خورا زغم لرونکی وو.","footnotes":"[۱۰] ددی سړي په هکله اختلاف دی چې څوک دی؟پيغمبر و او که نه؟خو دا خبره ټول مني چې دلوړو اخلاقو یو نمونه سړی و.(البحر المحیط)."},{"id":86,"translation":"او مونږ هغوی په خپل رحمت کې داخل کړل.ځکه چې هغوی له صالحانو نه وو."},{"id":87,"translation":"او د کب خاوند[۱۱]هم رایاد کړه چې کله هغه قهرجن ولاړ او ګومان یې کړی و چې مونږ به ورسره ټینګ او سخت حساب ونه کړو.نو بیا یي د تیارو[۱۲]په مینځ کې غږ کړ چې:پرته له تانه بل هیڅ معبود نشته.ته پاک او زه له تیري کوونکو نه یم.","footnotes":"[۱۱] ـ حضرت یونس علیه السلام(فتح القدیر).\n[۱۲] ـ د کب په ګیډه کې چې په خپله هم تیاره،د بحر په تل کې چې هلته هم تیاره او د شپې تیراه وي (البحر المحیط)."},{"id":88,"translation":"مونږ یې دعا ومنله.او له غم نه مو خلاص کړ. په همدې شان مونږ مؤمنان خلاصوو."},{"id":89,"translation":"او زکریا هم یاد کړه.کله یې چې له خپل رب نه سوال وکړ چې زما ربه!ما یوازې مه پریږده.او ډیر غوره وارث همدا ته یې."},{"id":90,"translation":"مونږ یې سوال ومانه.او یحیې مو وروباښه،او میرمن مو ورته جوړه او برابره کړه.بي له شکه چې دوی په ښیګڼو کې زغلیدونکي خلک وو چې:په هیلو او ډار سره یې مونږ بللو.او زمونږ په وړاندې غاړه ایښوونکي وو."},{"id":91,"translation":"او هغه انجلۍ هم را یاده کړه چې خپله لمن یې پاکه ساتلې وه. مونږ پکې خپل روح پو،هغه او د هغې ځوی مو د ټولو خلکو لپاره یوه نښه وګرځوله."},{"id":92,"translation":"هو!ستاسې د ټولو دین یو او زه مو رب یم.نو یوازې زما عبادت وکړئ."},{"id":93,"translation":"خو خلکو خپل کار په خپله ټوټه،ټوټه او په جلا،جلا لارو ولاړل.په داسې حال کې چې ټول به بیرته ماته راګرځیږي."},{"id":94,"translation":"نو هر څوک چې ښې کړنې وکړي او ایمان ورسره وي نو هڅې به یې بابیزه نه،بلکې مونږ یې لیکونکي یو."},{"id":95,"translation":"دا خبره پخه ده چې د کومو خلکو د هلاکولو تکل مونږ کړی وي.هغوی بیرته توبې ته نشي راګرځیدای."},{"id":96,"translation":"تر هغو چې د زو زو،مازو زو مخه خلاصه او هغوی له هر لوړ ځای نه په منډو وي."},{"id":97,"translation":"او د حقې وعدې د پوره کیدو وخت رالنډ شو نو ناببره به د هغو کسانو چې کافران شوي،سترګې ټیغې راووځي.او وایې به وای زمونږ بده بخته!مونږ خو له دې کار نه بالکل بې پروا،بلکې په رښتیا چې ظالمان وو."},{"id":98,"translation":"الله به ورته وفرمايې تاسې او هغه چې تاسو یې پرته له الله عبادت کاوه د دوزخ د سون مواد یاست.تاسې هملته ورتلونکي یاست."},{"id":99,"translation":"که چیرې ستاسې نیول شوي خدایان رښتیا خدایان وای نو هلته به نه وو ننوتلي او ټول به[۱۳]د تل لپاره په جهنم کې وي.","footnotes":"[۱۳] مشرکان او نیولي خدایان به یي لکه بوتان،شیطانان او هغه چې د دوی په عبادت کولو خوښ وو.ټول په جهنم کې یو ځای تل تر تله وي.(فتح القدیر)"},{"id":100,"translation":"هلته به یې چیغې او کوکارې وي او هیڅ به نشي اوریدای."},{"id":101,"translation":"خو د کومو کسانو په هکله چې زمونږ د ښیګڼې پریکړه له وړاندې نه شوې ده له جهنم نه لرې[۱۴]کړي شوي دي.","footnotes":"[۱۴] لکه عزیر،عیسي،مریم او د الله نور نیک بنده ګان چې دوی په خدایې نیولي وو(البحر المحیط)."},{"id":102,"translation":"د دوزخ کښهار به نه اوري.او په هغه څه کې به تل تر تله وي چې د دوی زړونه یې هیله من دي."},{"id":103,"translation":"لویه وارخطایې به یې هیڅ غمژن نکړي. او ملایکې به په مخامخ کیدلو ورته وایې:دا مو همغه ورځ ده چې وعده یي ورسره کیده."},{"id":104,"translation":"هغه ورځ را یاد کړه چې:مونږ اسمان داسې راونغاړولکه لیکنه چې د دفتر په مینځ کې راونغښتل شي.او لکه څرنګه چې لومړی ځل مو پیدایښت کړی وو همغه شان به یې بیاوکړو.دا زمونږ وعده ده.او مونږ یې پوره کوونکي یو."},{"id":105,"translation":"او مونږ په زبور کې له پند ورکولو وروسته لیکلي دي چې: [۱۵] (الف)ځمکه به زما د نیکو بنده ګانو په لاس کې پریوزي.","footnotes":"[۱۵] ـ الف:سعید بن جبیر او مجاهد وايې(ربور)د آسماني کتاب په معنا او(ذکر)د لوح محفوظ په معنا دی یعني په لوح محفوظ او ټولو آسماني کتابو کې لیکنه شوې چې ځمکه به زما د نیکو بنده ګانو په لاس کې پریوځي.(ابن جریر الطبری)."},{"id":106,"translation":"بې له شکه چې په دې خبره کې د عبادت کوونکو خلکو لپاره یو لوی پيغام دی."},{"id":107,"translation":"او ای محمده!ته مو د ګردو نړیوالو لپاره رحمت لیږلی یي."},{"id":108,"translation":"او ووایه چې:ماته وحې کیږي چې:ستاسې معبود ایکې یو الله دی.نو ایا تاسې منونکي یاست؟"},{"id":109,"translation":"نو که مخ یي واړاو ورته ووایه چې ما خپله خبره پوره تاسې ته ورسوله.زه نه پوهیږم چې هغه څه نژدي دي که لرې چې له تاسې سره یې وعده کولای شي."},{"id":110,"translation":"الله پاک په ټولو هغو خبرو پوهیږي چې په زوره ویل کیږي او په هغو هم پوهیږي چې تاسې یې په پټه کوئ."},{"id":111,"translation":"او زه نه پوهیږم(چې ولي مو عذاب وروسته کیږي؟)کیدای شي چې دا ستاسې یو ازمیښت وي.او یا تر یوه ټاکلې وخت پورې ګټه وي."},{"id":112,"translation":"بالاخره پیغمبر وویل:ای زما ربه!په حقه پریکړه وکړه.او زما رب دیر مهربان او د هغه څه په هکله چې تاسې یي بیانوئ یوازې له هغه نه کومک غوښتل کیدای شي."}]},{"id":22,"verses":[{"id":1,"translation":"ای خلکو!له خپل رب نه ودار شئ.او پوه شئ چې د قیامت زلزله خورا درنه ده."},{"id":2,"translation":"په کومه ورځ چې ورسره مخ شي نو وبه ګورې چې هره تي ور کوونکي به له خپل تي خورنه بې پروا،او هره بلار به،به په خیټه بچی ګوزار او خلک به درته نیشه ښکاره شي هغوی به له مستۍ نیشه نه وي بلکې د الله عذاب خورا ډیر سخت دی."},{"id":3,"translation":"او ځینې خلک د الله په هکله د ناپوهۍ خبرې کوي او د هر سرکښه شیطان پسې ځي."},{"id":4,"translation":"د شیطان په هکله دا خبره پخه ده چې هر څوک ورسره دوستي وکړي،نو هغه به یې بې لارې او د دوزخ د عذاب په لور به ښوونه ورته وکړي."},{"id":5,"translation":"ای خلکو!که له مرګ نه وروسته په بیا ژوند کې مو څه شک وي نو باید پوه شئ چې تاسې مو له خاورې([۱۵]ب)پيدا کړي یې بیا له نطفي،بیا د ویني له یوې ټوټې،بیا د غوښې له یوی بوټۍ چې روغ بدن ترې جوړ شوی وي او یا ترې پوره بدن نه وي جوړ شوی. تر څو درته خپل قدرت او حکمت څرګند کړو.او چې زمونږ خوښه شي.نو په رحمونو کې ځینې نطفې تر ټاکلي مودې پورې ساتو.بیا مو کوچني راوباسو،بیا مو پالو[۱۶] تر څو چې بشپړې ځوانۍ ته ورسیږئ.ځینې مو مړه کیږي،او ځینې مو د ناکاره عمر خواته ګرځول کیږي چې په هر څه باندې له پوهیدلو وروسته بیا په هیڅ ونه پوهیږي.او ته ګورې چې ځمکه وچه کلکه وي خو کله چې مونږ پرې اوبه راوور وو نو تاسره ډډه او خوزیږي او هر ډول ښکلي او تازه بوټي را زرغون کړي.","footnotes":"[۱۵] ـ یوه معنا یې داسې کیدای شي چې:د هر څیز اصل له خاورې نه دی یعنې له کومو عناصرو چې انسان جوړ شوی دی او یا معنا دا چې ستاسې اولنې پیدایښت له خاورې وشو چې ادم علیه السلام په مستقیم ډول له خاورې نه پيدا شو.او بیا د پيدایښت سلسله له نطفې نه دوامداره شوه.\n[۱۶] ـ له پیدایښت وروسته تاسې دری ډوله یاست:۱:ځینې له ځوانۍ نه مخکې مړه کیږئ۲:ځينې تر ځوانۍ رسیږئ۳:او ځینې تر بوډا توب رسیږئ."},{"id":6,"translation":"دا هر څه ځکه دي چې الله حق دی او همغه مړي راژوندي کوي.او پر هر څه پیاوړی دی."},{"id":7,"translation":"او قیامت ارومرو راتلونکی او الله پاک به هغه ټول بیرته ژوندی راپورته کړي چې،په قبرونو کې پراته دي."},{"id":8,"translation":"او ځینې خلک د الله په هکله پرته له دې چې پوهه،هدایت او روښنایې ورکوونکی کتاب ورسره وي شخړې او جګړې کوي."},{"id":9,"translation":"د حق له منلو ځکه مخ اړوي،چې نور دالله له لارې نه وښویوي.په دنیا کې یې رسوايې په برخه ده. او د قیامت په ورځ به سوزوونکی عذاب وروڅکو."},{"id":10,"translation":"هو!دا د همغه څه له لاسه چې تا په خپلو لاسونو وړاندې لیږلي که نه نو الله پاک په خپلو بنده ګانو هیڅ ډول تیری نکوي."},{"id":11,"translation":"او ځینې خلک د الله عبادت په شک سره کوي. که ګټې ورته مخه کړه نو ډاډه وي او که له ازمیښت سره مخ شي نو په بل مخ اوړي.دنیا یې هم ولاړه او اخرت هم.او همدغه دی څرګند تاوان."},{"id":12,"translation":"له الله پرته هغه څه رابلي چې نه ورته تاوان پیښولای شي او نه ګټه.همدا خورا پخه بي لارې ده."},{"id":13,"translation":"هغه څه رابلي چې تاوان یي له ګټې نه ډير نژدې دی.ډیر بد دي د هغه دوستان،ملګري او خپلوان."},{"id":14,"translation":"بې له شکه الله پاک مؤمنان او د نیکو کړو څښتنان داسې جنتونو ته ننه باسي چې لاندې به ترې ویالې بهیږي.بې له شکه الله هغه څه کوي چې خوښه یې شي."},{"id":15,"translation":"که د چا دا ګومان[۱۷]وي چې الله پاک به له محمد(صلی الله علیه وسلم) سره په دنیا او اخرت کې کومک ونه کړي نو د خپل کور په چت کې دې یو پړی کلک،په خپله غاړه کې دې واچوي،او بیا دې همدا پړی غوڅ او ودې ګوري چې ایا د هغه څه مخه یي ونیوله چې دده قهر راپاروي؟","footnotes":"[۱۷] ـ که د چا ګومان وي چې الله پاک به د محمد (صلی الله علیه وسلم)دین بریمن نه کړي،نو د مرګ ترپولی دي خپلې ټولې هلې ځلې په کار واچوي،بیا دې وګوري چې د اسلام د بري چې دی پرې ناخوښه دی مخه نیولې ده که نه؟(فتح القدیر)."},{"id":16,"translation":"په همدې توګه مونږ دا قران له روښانو ایتونو سره نازل کړی دی او د الله چې چاته خوښه شي لار ورښایې."},{"id":17,"translation":"بي له شکه چې چا ایمان راوړی،او څوک یهودیان،ستوری بلونکي،عیسویان اوربلونکي او یا مشرکان شوي،نو الله پاک به د قیامت په ورځ د دوی په مینځ کې پریکړه وکړي.په رښتیا چې الله پاک په هر څه شاهد دی."},{"id":18,"translation":"او ایا ته نه ګورې چې د اسمان او ځمکې ټول اوسیدونکي او لمر،سپوږمۍ،ستوري،غرونه،ونې،څاروي او د خلکو ډيره برخه ـ او زیات هغه کسان چې د عذاب وړ ګرځیدلي دي.یوازی یو الله ته[۱۸]سجده کوي ـ او الله چې څوک سپک کړي هیڅوک یې عزتمن کولای نه شي.او د الله چې څه خوښه شي همغه کوي.","footnotes":"[۱۸] ـ د الله د امر تابع دي که خوښه یې وي او که نه؟د کافرانو د متابعت معنې داده چې له ناخوښۍ سره سره د همغه نظام تابع دي چې د دوی د بدن او چاپيریال لپاره الله پاک جوړ کړی دی.(فتح القدیر د امام شوکاني)"},{"id":19,"translation":"دا ډوه ډلې دي چې د خپل رب په هکله یي سره شخړه ده.نو څوک چې کافران شوي دي، د هغوی لپاره اور لباس غوڅ شوی دی. او د سرونو له پاسه به پرې خوټیدلي اوبه اړولای شي."},{"id":20,"translation":"په دې اوبو به یې په ګیډه کې دننه پراته ټول څيزونه او د بدن بیرونې پوستکي هم خوړین او ویلي شي."},{"id":21,"translation":"او د هغوی دوهلو لپاره به داوسپنې ګرزونه وي."},{"id":22,"translation":"او چې کله هم د ډیر غم له لاسه د دوزخ نه د وتلو هڅه وکړي بیرته به پکې ورټیل وهل کیږي. او ورته به ویل کیږي چې وڅکئ د سوزوونکي عذاب خوند."},{"id":23,"translation":"بې له شکه الله پاک هغه کسان چې ایمان لري او نیک کارونه یې کړي دي،داسې جنتونو ته داخلوي چې لاندې به ترې ویالې روانې وي.هلته به د سرو زرو په بنګړیو او ملغلرو سینګار کړای شي.او جامې به یې وریښمیني وي."},{"id":24,"translation":"او هغوی ته د نیکې او پاکې خبرې او د ستایلې شوې لارې په لور ښوونه شوې ده."},{"id":25,"translation":"بې له شکه کوم کسان چې کافران شوي او دالله له لارې او له هغه مسجد الحرام نه خلک منع کوي چې: مونږ د اوسیدونکو او له بیرون نه د راتلونکو خلکو لپاره یو شان ګرځولی دی.او څوک چې په هغه کې د تیري او تجاوز هڅه وکړي نو مونږ به دردناک عذاب وروڅکو."},{"id":26,"translation":"او هغه را په زړه کړه چې مونږ ابراهیم ته د کعبي د خونې ځای وښولو.او ورته مو وویلي چې:له ماسره هیڅ شی مه برابره وه.او زما کور دطواف کوونکو،قیام کوونکو،رکوع کوونکو او سجده کوونکو لپاره پاک کړه."},{"id":27,"translation":"او خلکو ته د حج په لور یوه عامه بلنه ورکړه چې هغوی تاته پلي،او پر ستړو ستومانو اوښانو سپاره له لرې نه راشي."},{"id":28,"translation":"تر څو هغو ګټو ته حاضر شي چې دلته ورته موجودې دي او په ټاکلو ورځو کې پر هغو بې ژبو څارویو د الله نوم یاد کړي،چې الله پاک ورکړي دي.په خپله یې ترې وخورئ او په تنګ لاسو بې وزلانو یې هم وخورئ."},{"id":29,"translation":"بیا دې خپلې خبرې او ګردونه لرې،خپل نذرونه دې پوره او د لرغونې خونې[۱۹]طواف دې وکړي.","footnotes":"[۱۹] ـ د عتیق معنا ده پخوانۍ لکه چې الله فرمایې(ان اول بیت الایه)بله معنا یې ده ازاده چې هیڅ ظالم پرې واکمن شوی نه دی یا د ازادوونکې په معنا ده چې دا له اورنه ازادوونکې ده یا دا چې د نوح له طوفان نه خلاصه شوی اویا عتیق د محترمې او غوري په معنا دی(فتح القدیر د امام شوکاني)"},{"id":30,"translation":"خبره همدا ده.او هر څوک چې د الله د حرمتونو درناوی وکړي نو دا ورته د رب په وړاندې ډیره غوره ده.او څاروي ټول درته حلال شوي دي مګر یوازې هغه حرام دي چې پر تاسې لوستل کیږي[۲۰]نو د بوتانو له پلیتۍ نه ځان وژغورئ او له درواغو خبرونه ډډه وکړئ.","footnotes":"[۲۰] چې عبارت دي له مردارې،د حلالولو دوخت خو ټییدونکې وینه.د خوګ غوښه او هغه روا څاروي چې پرته له الله د بل چا په نوم حلال شي."},{"id":31,"translation":"یوازې یو الله ته غاړه کیږدئ او له هغه سره هیڅ مه برابروئ.او څوک چې له الله سره بل څه برابر کړي نو داسې یې وګڼه لکه چې له اسمان نه راختاء او مارغان یي سره وتښتوي.او یایې باد په یوه لرې او ژور ځای کې ور ګوزار کړي."},{"id":32,"translation":"خبره همداده ـ او څوک چې د الله د نښو درناوی کوي نو بې له شکه چې دا یې د زړونو تقوی ده."},{"id":33,"translation":"تاسې تر یوې ټاکلې مودې له همدغو څارویو نه ګټه اخیستلای شئ او د قربانۍ ځای يې له لرغونې خوني سره دی."},{"id":34,"translation":"او مونږ د هرامت لپاره د قربانۍ یوه لاره ټاکلې ده چې:د الله نوم د الله په وروزي کړو څارویو یاد کړي.نو ستاسې معبود ایکې یو الله دی نو همغه ته غاړه کیږدئ ـ او ای محمده! عاجزی کوونکو ته زیری ورکړه."},{"id":35,"translation":"هغو کسانو ته چې د الله په یادولو سره یې زړونه لړزیږي د رسیدلو پيښو په وړاندې صبر کوونکي لمانځه و دروونکي،او زمونږ چې څه ورکړي دي له هغو نه خیراتونه کوي."},{"id":36,"translation":"او اوښان او نور غټ څاروي مونږ تاسې ته په شعاير الله کې شامل کړي دي. په هغو کې ستاسې دنیوي او اخروي ښیګڼه ده.په اوښانو په ولاړه د الله نوم واخلئ.او چې له حلالولو وروسته په ځمکه پریووځي نو په خپله یې وخورئ.او مسکینانو ته یې هم ورکړئ سوال کوي او که نه ـ دا څاروي مونږ ستاسې په واک کې در کړي دي ښايې چې تاسې شکر وباسئ."},{"id":37,"translation":"الله ته نه د هغې غوښې رسیږي او نه یې وینې بلکې هغه ته یوازې ستاسې تقوی رسیږي.او په دې توګه یي څاروي ستاسې په واک کې در کړي دي تر څو تاسې الله پاک د هغه د ښوونو په رڼا کې په لویې سره یاد کړئ او نیکو کارانو ته زیری ورکړه."},{"id":38,"translation":"بې له شکه چې الله پاک تل تر تله له مؤمنانو نه دفاع کوي ـ او دا هم پخه خبره ده چې الله پاک هیڅ خاین او ناشکره نه خوښوي."},{"id":39,"translation":"هغو کسانو ته چې جنګ پرې کیږي د جنګ اجازه وشوه،ځکه چې تیری پرې شوی دی.او الله یې پر ملاتړ ښه پياوړی دی."},{"id":40,"translation":"هغه کسان دي چې له خپلو کورونو څخه په ناحقه یوازې په دې ګناه وشړلی شول چې ویل به یې:زمونږ رب ایکي یو الله دی.هو!که الله پاک د ځینو خلکو په واسطه د نورو مخه نه نیوای نو د راهبانو چیله خانې،د عیسویانو او د یهودیانو کلیساګانې او د مسلمانانو هغه جوماتونه به ټول نړول شوي وای چې د الله نوم پکې ډیر یادیږي. او الله به خامخا د هغو کسانو ملا وتړي چې د هغه د دین ملاتړي وي.بي له شکه الله ډیر توانا او په هر څه برلاسی دی."},{"id":41,"translation":"دا همغه خلک دي چې که مونږ یې په ځمکه کې شته کړو نو لمونځ دروي،زکات ورکوي،په نیکۍ امر کوي،او د بدۍ مخه نیسي.او د ټولو کارونو پای الله ته ده."},{"id":42,"translation":"او ای محمده!که ته خپل قوم درواغجن وګڼلې،(نو باک مه کوه ځکه چې)له دوی نه وړاندې د نوح قوم عادیانو او ثمودیانو هم خپل پيغمبران درواغجن ګڼلي وو."},{"id":43,"translation":"د ابراهیم،او لوط قومونو هم همدا کار کړی و."},{"id":44,"translation":"او د مدین خلکو هم.او موسي هم درواغجن ګڼلی شوی و ما کافرانو ته مهلت ورکړ بیا مې ونیول نوو ګوره چې زمونږ د ناخوښۍ نیونه څنګه وه؟"},{"id":45,"translation":"مونږ زښت ډير تیري کوونکي کلي تس،نس کړل چې اوس هغوی پرچتونو پړ مخ پراته،څاه ګانې یي وچې او دنګې او پخې ماڼۍ یي دړې وړې دي."},{"id":46,"translation":"ایا په ځمکه کې نه دي ګرځیدلي چې زړونو ئې پوهه او غوږونو یې اوریدانه کولای شوای؟ځکه سترګې نه بندیږي بلکې په سینو کې پراته زړونه ړانده شي."},{"id":47,"translation":"او ای پیغمبره!له تانه په تلوار سره عذاب غواړي او الله به هیڅکله له خپلې وعدې نه مخالفت ونه کړي. مګر دا یو واقعیت دی چې ستا د رب په وړاندې یوه ورځ ستاسې د شمار د زرو کلونو سره برابره وي."},{"id":48,"translation":"او څومره ډیرو ظالمو کلیو ته مونږ وخت ور کړی او بیا مو ونیول؟ او هر څه به بیرته ماته راځي."},{"id":49,"translation":"ای محمده!ووایه چې:خلکو!زه تاسې ته یو ډانګ پیلی اخطار درکوونکی یم."},{"id":50,"translation":"نو چا چې ایمان راوړ او نیکې کړنې یې وکړې،نو د هغوی لپاره بښنه او غوره روزي ده."},{"id":51,"translation":"او چا چې زمونږ په ایتونو کې زمونږ د لاندې راوستلو په تکل هڅې کړي.نو همدوی د اور ملګري دي."},{"id":52,"translation":"او ای محمده!مونږ چې له تا وړاندې هر رسول او نبي لیږلی او د څه هیله یې کړې ده،نو شیطان د هغه د هیلو[۲۱]په لار کې خنډونه اچولي دي خو الله د شیطان ټول اچولي خنډونه له مینځه وړي. او بالاخره خپل ایتونه کلک پر ځای دروي.او الله په هر څه پوه او د حکمت څښتن دی.","footnotes":"[۲۱] ـ د تمنی یوه معنی همداده چې مونږ کړې او د پیغمبر هیله همدا وي چې دین یي بریمن شي بله معنا یي لوست او تلاوت دی.او د ایت معنا به بیا دا شي چې پیغمبر چې هر څه لوستلي دي. شیطان تشویشونه او اشتباه ګانې اچولي چې خلک یې ونه مني خو الله پاک د شیطان اچول شوي تشویشونه له منځه وړي او خپل دین يي بریمن کړی دی ددی ایت په هکله ځینو معتبرو تفسیرونو ځینې اسرائیلي روایتونه نقل کړی دي چې د احادیثو علماوو هغه ټول درواغ ګڼلي دي د زیات تفصیل لپاره د شیخ الهند کابلی تفسیر او مولانا مودودي تفسیر باید وکتل شي."},{"id":53,"translation":"او الله پاک ځکه ددې کار د کولو فرصت ورکړ تر څو د شیطان له لورې اچول شوې وسوسه د هغو کسانو لپاره چې په زړونو کې یې مرض او سختوالی دی یو ازمیښت وګرځوي.او پخه خبره ده چې ظالم خلک په دښمنۍ کې لرې پړاو ته رسیدلي دي."},{"id":54,"translation":"او تر څو چې په علم سنبال شوي خلک ښه پوه شي چې دا ستا د رب له لورې حق دی.نو ایمان پرې راوړي او زړونه یې ورته نرم او مات شي.او بي له شکه چې الله پاک خامخا مومنانو ته د روغې لارې ښوونه کوي."},{"id":55,"translation":"او کافرانو به تر هغو د قران په هکله په شک کې ډوب وي تر څو د قیامت ورځ ورته ناببره رادمخه،او یا ورته د شنډې ورځې عذاب[۲۲]راورسیږي.","footnotes":"[۲۲] ـ عقیم وايې شنډې ته:یعنې هغه ورځ چې له هغې وروسته شپه نه راځي له دې نه د قیامت ورځ هدف دی.او یا د عذاب هغه ورځ چې کافران پکې هلاک او یا مغلوب شي.لکه د بدر ورځ(البحر المحیط)."},{"id":56,"translation":"په دې ورځ به واکمني یوازی د یو الله وي.د خلکو په مینځ کې به غوڅه پریکړه وکړي.نو چا چې ایمان راوړی او نیکې کړنې یې کړي دي.له نعمتونو ډکو باغونو ته به ځي."},{"id":57,"translation":"او څوک چې کافران شوي او زمونږ ایتونه یي درواغ ګڼلي رسوا کوونکی عذاب یې په برخه دی."},{"id":58,"translation":"او هغو کسانو چې د الله په لار کې هجرت کړی،بیا په همدې لار کې وژل شوي او یا په خپل مرګ مړه شوي الله پاک به غوره او ښه روزي ورکړي ـ بې له شکه الله پاک ډیر ښه روزي ور کوونکی دی."},{"id":59,"translation":"او ارو،مرو به یې د هغوی د خوښۍ ځای ته ننه باسي ـ اوبې له شکه الله پاک په هر څه پوه او د اوږده زغم والا دی."},{"id":60,"translation":"هو! همدا یي برخه ده او هغه څوک چې د ورسره شوي تیري په شان خپله بدله واخلي او بیا پرې نور تیری وشي نو الله به یې ضرور ملاوتړي.بې له شکه چې الله پاک عفوه کوونکی او بښونکی دی."},{"id":61,"translation":"دا هر څه د الله په وس کې دي ځکه چې شپه په ورځ او ورځ په شپه کې ورننه باسي او الله پاک هر څه اوري،او هر څه ویني."},{"id":62,"translation":"او دا واکمني یي ځکه پر ځای ده چې:حق یوازې یو الله دی.او هغه څه چې مشرکان یي پرته له الله نه رابلي،ټول باطل،او بې له شکه الله ډیر پورته او ډیر لوی دی."},{"id":63,"translation":"ای انسانه!تا نه دي لیدلي چې الله پاک له بره اوبه راښکته کړي او بیا پرې ځمکه تکه شنه او تازه ګرځوي؟ بې له شکه الله پاک لطیف[۲۳]او له هر څه نه باخبره دی.","footnotes":"[۲۳] ـ لطیف د مهربان په معنې دی.او دا معنې یي هم ده چې داسې باریک کارونه کوي چې دانسان فکر ورته نه رسیږي.(فتح القدیر د امام الشوکاني)."},{"id":64,"translation":"د اسمانونو او ځمکې ټول موجودات د هغه په واک کې دی.او بې له شکه له هر څه نه بي پروا او ستایلی شوی ذات یوازې یو الله دی."},{"id":65,"translation":"او ای انسانه!ته نه ګورې چې الله پاک د ځمکې ټول څیزونه درته تابع کړي.او هغه کښتۍ هم چې د الله په حکم په بحر کې چلیږي.او اسمان یې ټینګ نیولی چې د هغه له اجازې پرته په ځمکه را پرې نه وزي.بي له شکه الله پاک په خلکو ډیر مهربان او ډیر رحم والا دی."},{"id":66,"translation":"او الله هغه ذات دی چې تاسې یې ژوندي کړئ.بیا مو مړه کړي او بیا مو بیرته را ژوندي کوي.رښتیا هم چې انسان ډیر ناشکره دی."},{"id":67,"translation":"مونږ د هر امت لپاره ځانکړی نظام ټاکلی دی چې هر چا خپل نظام اخیستی دی.نو باید له تاسره ستا د کار په هکله جګړه ونه کړي.د خپل رب په لور بلنه کوه.له شکه نه وتلې خبره ده چې ته پره سمه یې."},{"id":68,"translation":"او که جګړه درسره کوي نو ورته ووایه چې:الله ته ستاسې کړنه ښه معلومه ده."},{"id":69,"translation":"او الله به د قیامت په ورځ ستاسې په مینځ کې د هغه څه پریکړه وکړي چې تاسې پکې په بیلو،بیلو لارو یاست."},{"id":70,"translation":"ایا په دې نه پوهیږئ چې داسمان او ځمکې ټول څیزونه د الله په علم کې دي؟ دا ټول هر څه په یوه لیکنه کې دي.او دا کار الله پاک ته ډیر اسان دی."},{"id":71,"translation":"نابوهان له الله پرته د داسې څیزونو عبادت کوي چې نه پرې الله کوم دلیل راښکته کړی،او نه پرې هغوی خپله پوهیږي.او د ظالمانو لپاره هیڅ ملاتړی نشته."},{"id":72,"translation":"او کله چې پر هغوی زمونږ روښانه ایتونه ولوستل شي،نو د کافرانو په مخونو کې د ناخوښۍ نښې ښکاره او نژدې وي چې پر هغو خلکو برید وکړي چې پر هغوی زمونږ ایتونو لولي.ای محمده!ووایه:آیا هغه څه دروښایم چې تاسې ته له دې نه خطرناک دی؟اور. الله ئې له کافرانو سره وعده کړې ده.او هغه د ورتګ ډیر بد ځای دی."},{"id":73,"translation":"ای خلکو! یو مثال وړاندې کولای شي ښه غوږ ورته کیږدئ.بې له شکه کوم څیزونه چې تاسې يي پرته له الله نه رابلئ که ټول سره راټول شي یو مچ نه شي پیدا کولی. بلکې که مچ له هغوی څه پورته کړي دوی یې خلاصولای ترې نه شي.او غوښتونکی[۲۴]او هغه چې غوښتنه ترې کیږي دواړه بې وسې دي.","footnotes":"[۲۴] ـ له طالب نه هدف مشرکان او له مطلوب نه مطلب بوتان دي.او ځینو له طالب نه بوت او له مطلوب نه مچ اخیستی دی.او ځینو له طالب نه مچ او له مطلوب نه بوتان مراد ګڼلي دي.(فتح القدیر)."},{"id":74,"translation":"الله یې په رښتیني توګه نه دی پیژندلی.بې له شکه الله پاک ډیر پیاوړی او په هر څه برلاسی دی."},{"id":75,"translation":"او الله پاک په ملایکو او انسانانو کې ځینې خلک د پيغام رسونې لپاره غوره کوي.بې له شکه الله ښه اوریدونکی،او د هر څه لیدونکی دیږ"},{"id":76,"translation":"د هغوی وړاندې او وروسته ټول ورته معلوم دي.او یوازې الله ته به ټول کارونه ور ګرځول کیږي."},{"id":77,"translation":"ای مؤمنانو!رکوع او سجده وکړئ،او د خپل رب عبادت وکړئ،او نیکیو ته ملاوتړئ.تر څو مو خلاصون په برخه شي."},{"id":78,"translation":"د الله په لار کې داسې حق جهاد وکړئ چې له هغه سره ښايي. هغه تاسې غوره کړي یي،او په دین کې یې پر تاسو کوم سختوالی او تنګي نه ده ټاکلې. د خپل پلار ابراهیم[۲۵]پر ملت ټینګ ودریږئ.او الله پاک پخوا هم تاسې (مسلمان)نومولي واست او په دې قران کې هم ستاسې همدا نوم دی،تر څو رسول پر تاسې او تاسې پر ټولو خلکو شاهدان واست.نو لمونځ ودروئ،زکات ورکړئ،او له الله سره ځانونه وتړئ.یوازې همغه ستاسې بادار دی.ډیر ښه بادار او ډیر ښه ملاتړ مو په برخه دی.","footnotes":"[۲۵] ـ ابراهیم علیه السلام د ټولو مسلمانانو معنوی پلار دی.او یا په دې حساب چې زمونږ د پیغمبر(صلی الله علیه وسلم) په نیکونو کې راځي.نو زمونږ پلار هم شو(معارف القران د مولانا محمد شفیع صاحب)."}]},{"id":23,"verses":[{"id":1,"translation":"په باوري ډول مؤمنان بریمن دي."},{"id":2,"translation":"هغوی چې په خپل لمانځه کې زارۍ او عاجزي کوي."},{"id":3,"translation":"له ورانو کارونو مخ اړوي."},{"id":4,"translation":"زکات ورکوي."},{"id":5,"translation":"او خپل شرم ځایونه ساتي."},{"id":6,"translation":"خو نه له خپلو ښځو او خپلو وینځو. ځکه چې په هغوی کې څه باک نشته."},{"id":7,"translation":"او که چا له دې نه اخوا نور څه وغوښتل نو همدوی له پولې اوښتي دي."},{"id":8,"translation":"او هغوی چې د خپلو امانتونو او وعدې پالنه کوي."},{"id":9,"translation":"د خپلو لمونځونو ساتنه کوي."},{"id":10,"translation":"همدغه کسان وارثان دي."},{"id":11,"translation":"فردوس جنت به په میراث وړي ـ او تل تر تله به هملته وي."},{"id":12,"translation":"او مونږ انسان له نچوړ شوې خټې نه جوړ کړ."},{"id":13,"translation":"بیا مو په یوه خوندي ځای کې د اوبو یو څاڅکی وګرځاوو."},{"id":14,"translation":"بیا مو د اوبو له څاڅکې نه د ویني ټوټه جوړه، نو بیا مو د ویني له ټوټې نه د غوښي یوه بوټۍ جوړه او بیا مو د غوښي له بوټۍ نه هډوکي جوړ او بیا مو هډوکو ته غوښه وروپوښله. بیا مو هغه په یو بل[۲] پیدایښت سره ژوندی کړ، الله د ډیر لوړ شان څښتن او له ټولو پیداکوونکو نه ښه بیدا کوونکی دی.","footnotes":"[۲] معنی دا چې روح ورکړای شو. ویښتان او نوکان عقل او نور امتیازي خصوصیتونه ور په برخه شول( فتح القدیر د امام الشوکانی)"},{"id":15,"translation":"بیا تاسې له دې وروسته اور ، مرو مړه کیدونکي یاست."},{"id":16,"translation":"او بیا د قیامت په ورځ بې له شکه ژوندي راپورته کړای شئ."},{"id":17,"translation":"او مونږ ستاسې له پاسه اوه اسمانونه هم پیدا کړي. او مونږ له موجوداتو څخه ناخبره یو."},{"id":18,"translation":"او مونږ له بره په برابره اندازه اوبه راښکته کړي او په ځمکه کي مو تم کړي او په بیرته وړلو يې هم ښه پیاوړي یو."},{"id":19,"translation":"او په اوبو مو تاسو ته د خرماوو او انګورو باغونه پیدا کړل چې تاسې ته پکې ډیرې میوې په لاس درځی. او له هغو نه خوراک هم کوئ."},{"id":20,"translation":"او مونږ د سیناء طور په غره کې هغه ونه پیدا کړی چې تیل هم لري، او د خوړونکو لپاره انګولی هم."},{"id":21,"translation":"او پخه خبره همدا ده چې په څارویو کې تاسې ته یوه ښوونه ده. په هغو شیدو چې د هغوی په بدن کي دي مونږ تاسې خړوبه وو او په همدې څارویو کې ستاسې نورې ډیرې ګټې هم دي او له همدې څارویو نه تاسې خوراک هم کوئ."},{"id":22,"translation":"او په همدې څارویو او کښتیو تاسو بارول کیږئ هم."},{"id":23,"translation":"او مونږ نوح خپل قوم ته استولی وو. هغه وویل: ای زما قومه! د یو الله عبادت وکړئ پرته له هغه مو بل خدای نشته نو ولې له هغه نه ډاریږئ."},{"id":24,"translation":"د هغه د قوم کافرو مشرانو وویل: نوح ستاسې په شان یو انسان دی غواړي چې ځان پر تاسې لوړ کړې او که الله غوښتي وای، نو یوه ملایکه به يې رالیږلې وای. مونږ د انسان د پیغمبرۍ خبره له خپل پلار نیکه نه نده اوریدلي."},{"id":25,"translation":"بس دا یو سړی دی چې لیونتوب پرې حمله کړي. لږ څه نور هم ورته وګورئ."},{"id":26,"translation":"نوح وویل: ای زما ربه! زما ملا وتړه ځکه چې هغوی زه درواغجن وګڼلم."},{"id":27,"translation":"مونږ هغه ته وحې وکړه چې : زمونږ د څارنې او وحې په رڼا کې کښتۍ جوړه کړه. کله چې زمونږ حکم راشي، او په تنور کې اوبه راوخوټيدې نو له هر ډول څارویو نه جوړه، جوړه دوه دانې، او د کورنۍ له هغو غړو پرته چې د هغوی په هکله وړاندې پریکړه شوی نور ټول درسره په کښتۍ کې سپاره کړه. او پام چې د ظالمانو په هکله له ماسره خبرې ونه کړې ځکه چې هغوی غرقولای شي."},{"id":28,"translation":"او کله چې ته سره له خپلو کسانو پر کښتۍ ښه برابر شوي نو ووایه چې: ټوله ثنا[۳] یوازې هغه الله ته ده چې مونږ يي له ظالم قوم نه خلاص کړي یو.","footnotes":"[۳] دا د سپریدو وخت دعا ده."},{"id":29,"translation":"او ووایه چې: ای زما ربه! مونږ یوه ښه او مبارک ځای [۴] ته ښکته کړه بې له شکه چې ته ښه ځای ورکوونکی یې.","footnotes":"[۴] دا د ښکته کیدلو د وخت دعا ده( فتح القدیر د امام الشوکاني)"},{"id":30,"translation":"هو! په دې کیسه کې ډیرې سترې نښاني دي او مونږ ارو، مرو ازمیښت کوونکي یو."},{"id":31,"translation":"له دوی وروسته مو د نورې زمانې خلک راپیدا کړل."},{"id":32,"translation":"او په هغوی کې مو د هغوی یو سړی رسول ولیږه چې: د یو الله عبادت وکړئ او پرته له هغه ستاسې بل خدای نشته نو ولې نه ډاریږئ."},{"id":33,"translation":"د هغه د قوم هغو مشرانو چې له منلو يې انکار کړی وؤ د اخرت ملاقات یې درواغ ګڼلی او مونږ پرې په دنیوي ژوند کې ښه لورینه کړې وه، وویل: دا سړی پرته له دې چې ستاسې غوندې یو انسان دی بل هیڅ نه دی هغه څه خوري چې تاسې يې خورئ او هغه څه څښي چې تاسې يې ځښئ."},{"id":34,"translation":"او قسم دی که تاسې د خپل ځان پشان په یوه بل انسان پسې ولاړئ نو ډیر تاوانیان يې."},{"id":35,"translation":"ایا دی له تاسې سره وعده کوي چې کله تاسې مړه، خاورې او هډوکي شئ نو بیرته به راویستلای شئ؟"},{"id":36,"translation":"ناشوني دی، ناشونی دی، هغه کار چې له تاسې سره يې وعده کیږي."},{"id":37,"translation":"بس زمونږ همدا یو د دنیا ژوند دی چې مړه کیږو او ژوندي کیږو. او له مرګ نه وروسته بیا ژوندي نه راپاڅول کیږو."},{"id":38,"translation":"بس دغه سړی پر الله درواغ تړي او مونږ يې هیڅکله منوونکي نه یو."},{"id":39,"translation":"پیغمبر وویل: ای زما ربه! زما ملا وتړه ځکه چې هغوی زه درواغجن وګڼلم."},{"id":40,"translation":"الله پاک وفرمایل: ډير ژر به هغوی پښیمانه شي."},{"id":41,"translation":"نو ناڅاپې چیغې په رښتیا ونیول او د سیلاب وړوغوندی مو وګرځول. ظالم قوم له مهربانۍ څخه لرې شو[۶].","footnotes":"[۶] د الله له رحمت او لورینې نه لرې شو."},{"id":42,"translation":"بیا مونږ له هغوی وروسته نور قومونه پیدا کړل."},{"id":43,"translation":"هیڅ قوم نه له خپلې ټاکلې نیټې وړاندې مري او نه ترې وروسته کیږي."},{"id":44,"translation":"له دی وروسته مونږ په مسلسل ډول خپل استازي ولیږل. هر امت ته به چې پیغمبر ورغې نو درواغجن به يې وباله. نو مونږ هم هغوی یو په بل پسې له مینځه یوړل. چې بالاخره هغوی تشې کیسې شوې. نو لری او بي برخې دې وي هغه خلک چې ایمان نه راوړي."},{"id":45,"translation":"بیا مو خپل رسولان، موسی او د هغه ورور هارون له خپلو نښانو او ښکاره دلایلو سره ولیږل."},{"id":46,"translation":"چې فرعون او د هغه واکمني ډلې ته ورشي. خو هغوی لوي يې وکړه او لويې يې پخوانی عادت ؤ."},{"id":47,"translation":"نو ویي ویل: ایا مونږ د داسې دوه سړیو خبره ومنو چې زمونږ په شان انسانان او دهغوی قوم زمونږ غلامان دي؟"},{"id":48,"translation":"دواړه پیغمبران يې درواغجن وګڼل نو ځکه ټول له مخې هلاک شول."},{"id":49,"translation":"او مونږ موسی ته کتاب ورکړی ؤ تر څو پرې هغوی لار ومومي."},{"id":50,"translation":"او د مریمی ځوی او د هغه مور مو یوه نښانه ګرځولي او دواړو ته مې په هغه هسکه مینه کې ځای ورکړی وو. چې د ډاډ ځای او د پاکو او صافو اوبو چینې پکې روانې دي."},{"id":51,"translation":"ای پیغمبرانو! پاک څیزونه وخورئ او نیک کارونه وکړئ زه ستاسو له ټولو کړنو ډیر ښه خبر یم."},{"id":52,"translation":"او ستاسې ټولو دین، یو او زه مو رب یم نو له ما نه وډار شئ."},{"id":53,"translation":"خو له هغوی نه وروسته خلکو خپل کار په خپله ټوټه، ټوټه کړ. او هر ه ډله په همغه څه خوښه ده چې ورسره دي."},{"id":54,"translation":"نو ای محمده! دوی پریږده چې تر ټاکلې نیټې په خپل غفلت کې ډوب وي."},{"id":55,"translation":"ایا د دوی ګومان دی چې مونږ ورسره د مال او اولاد لورینه کړې."},{"id":56,"translation":"ګنې مونږ ورته د ښیګڼو مخه ژر کړې ؟ نه : بلکې هغوی نه پوهیږي."},{"id":57,"translation":"بې له شکه هغه کسان چې د خپل رب له ډار نه په لړ زان دي."},{"id":58,"translation":"او هغوی چې د خپل رب په ایتونو ایمان راوړي."},{"id":59,"translation":"او هغوی چې له خپل رب سره هیڅ شې نه برابر وي."},{"id":60,"translation":"او هغوی چې د الله په لار کې د هغه ورکړی مال مصرفوي او په زړونو کې يې ډاروي چې خپل رب ته خامخا بیرته ورتلونکي دي."},{"id":61,"translation":"نو همدغه کسان په ښیګڼه کې تلوار کوي او له هر چا وړاندی وردانګې."},{"id":62,"translation":"او مونږ پر هیچا له توان نه پورته بار نه ږدو او له مونږ سره داسې لیکنه ده چې هر څه کټ مټ په ګوته کوي. او پر هغوی به هیڅ تیری ونه کړای شي."},{"id":63,"translation":"بلکې د هغوی زړونه له دې حقو خبرو نه بې خبره، او له دې پرته په نورو پریوتو کړنو اخته دي."},{"id":64,"translation":"تر څو يې مونږ په نعمتونو کې ډوب مشران په عذاب اخته کړو. نو بیا به چیغې او فریادونه کوي."},{"id":65,"translation":"نن چیغې مه وهئ له مونږ نه مو څوک خلاصولای نشي."},{"id":66,"translation":"ځکه چې زما ایاتونه به پر تاسو لوستل کیدل خو تاسو به مخ په څت په منډه واست."},{"id":67,"translation":"په هغو مو لويې کوله. د شپې به په کیسو اخته او زما ایاتونه مو پریښې وو."},{"id":68,"translation":"ایا هغوی خبرې ته فکر نه دی کړی؟ او که داسې څه ورته راغلي چې پخوانیو پلرونو ته يې نه وو راغلي؟"},{"id":69,"translation":"او که خپل پیغمبر نه پیژني چې اوس ورسره نا اشنا دي؟"},{"id":70,"translation":"او که وايې چې پیغمبر لیونی دی. نه! دا یوه هم نه ده بلکې حق ورته راغلی او د هغوی ډير خلک حق نه خوښوي."},{"id":71,"translation":"که حق د دوی د هیلو پسې تللی وای نو نو اسمانونه، ځمکه او په هغوی کې ټول څیزونه، به خراب شوی وو. نه داسې نه ده بلکې مونږ هغوی ته پند راوړی خو هغوی ترې مخ اړوي."},{"id":72,"translation":"او که ته له دوی نه څه غواړې؟ نو ستا د رب ورکړه ډیره غوره ده. او هغه تر هر چا ښه روزي ورکوونکی دی."},{"id":73,"translation":"او بې له شکه چې ته هغوی سمې لارې ته بلې."},{"id":74,"translation":"خو کوم کسان چې په اخرت ایمان نه لرې له سمې لارې نه کاږه دي."},{"id":75,"translation":"او که مونږ پر هغوی مهربان شوی او اخته کړ او مو ترې لرې کړی وای نو بیا به هم په خپله سرغړونه کې لا کلک او لالهانده به وو."},{"id":76,"translation":"ځکه مو په عذاب اخته کړل خو بیا يې هم خپل رب ته غاړه کیښوده او نه ورته زارۍ کوي."},{"id":77,"translation":"تر هغو چې مونږ پری د سخت عذاب دروازه را خلاصه کړو نو بیا به له هر څه نه مایوسه وي."},{"id":78,"translation":"او الله هغه ذات دی چې تاسې ته يې غوږونه، سترګې او زړونه درکړې. خو تاسې ډیر لږ شکر ویستونکي یاست."},{"id":79,"translation":"او هغه ذات دی چې تاسې يې په ځمکه کې خواره واره کړي يي او د همغه په لور به بیرته وروستلای شئ."},{"id":80,"translation":"او هغه دی چې ژوند بښي او وژنه کوي او د شپې او ورځې اړول را اړول د هغه کار دی. ایا تاسې له عقل نه کار نه اخلئ."},{"id":81,"translation":"خو دوی همغه څه وايې چې پخوانیو یې ویلي وو."},{"id":82,"translation":"پخوانیو يې ویلي وو: ایا چې مونږ مړه، خاورې او هډوکي شو بیا به هم ژوندي راپاڅول کیږو؟"},{"id":83,"translation":"همدا یوه وعده له مونږ سره کیږې او زمونږ له پلرونو سره لا پخوا شوې وه. دا پرته له زړو کیسو نور هیڅ نه دي."},{"id":84,"translation":"ای محمده! ووایه: که تاسې پوهیږئ نو ووایاست چې ځمکه او د هغې هر څه د چا دي؟"},{"id":85,"translation":"ارو، مرو به وايي د الله، ورته ووایه نو ولې ځان په خبره نه رسوئ."},{"id":86,"translation":"ورته ووایه: د اووه اسمانونو او د لوی عرش واکمن څوک دی؟"},{"id":87,"translation":"ارو، مرو به هغوی ووایي: الله. ووایه: نو لوې له هغه نه ډار نه لرئ؟"},{"id":88,"translation":"ووایه: د هر شي واک د چا په لاس کې دی؟ هسې واکمن چې پناه ورکوي. خو د هغه پر خلاف هیڅوک پناه نه شي ورکولای؟ نو که پوهیږئ ووایاست؟"},{"id":89,"translation":"ژر به ووايې د الله، ورته ووایه نو بیا ولې غولول کیږئ."},{"id":90,"translation":"بلکې مونږ هغوی ته حق راوړی ،ا وپه دې کې هیڅ شک نشته چې هغوی درواغجن دي."},{"id":91,"translation":"نه الله کوم اولاد نیولې او نه له هغه سره کوم بل خدای شته. که نه نو هر خدای به خپل پیدایښت جلاء کړی او ځینو به پر نورو د برلاسۍ هڅه کړې وای. الله له دغو خبرو نه پاک دی چې دوی يې بیانوي."},{"id":92,"translation":"په پټو او ښکاره وو ټولو پوه او له هغه څه نه ډیر لوړ دی چې هغوی يې ورسره شریکوي."},{"id":93,"translation":"ای محمده! دعاء وکړه! ای زما ربه! که ته زما د سترګو په وړاندې هغه څه پر هغوی راولې چې وعده يې ورسره شوې."},{"id":94,"translation":"نو زما ربه! ما په ظالمانو کې مه شاملوه."},{"id":95,"translation":"او په دې کې شک نشته چې دا زمونږ په وس ده چې ستا د سترګو په وړاندې پری هغه څه راولو چې وعده يې ورسره کوو."},{"id":96,"translation":"او د بدۍ مخه په نیکۍ سره ونیسه. مونږ ته هغه څه ډیر ښه معلوم دي چې مشرکان يې وايې."},{"id":97,"translation":"او ووایه چې: ای زما ربه! زه له تا نه د شیطانانو له وسوسو او ټونګو نه پناه غواړم."},{"id":98,"translation":"او په تاسره د شیطانانو له راتګ نه پناه غواړم."},{"id":99,"translation":"او مشرکان به تر هغوی په بدیو سر وي چې د مرګ نښې ورته راشي نو وايې به چې: ای زما ربه! ما بیرته وګرځوه."},{"id":100,"translation":"کیدای شي چې زه په پاتې شوې دنیا کې ښه کارونه وکړم. نه داسې نه کيږي. دا هسي یوه بابیزه خبره ده چې هغه يې وايې. اوس د دوی په وړاندی د بیا ژوندون تر ورځې یوه لویه پرده ده."},{"id":101,"translation":"نو کله چې شپیلۍ پو[۹] کړای شي نو بیا به يې خپل مینځي ټولي اړيکي پرې، او یو له بل نه به پوښتنه هم نه کوي.","footnotes":"[۹] د ابن عباس قرائت له مخې( الصور) د (صاد پيښ او د (واو) زور د (صورة) بدن جمع ده. یعنې په بدنو کې روح واچول شي.( البحر المحیط)."},{"id":102,"translation":"نو په هغه ورځ چې د هر چا تلې درنې شوې نو بس همغوی بریمن دي."},{"id":103,"translation":"او د چا چې تلې سپکې شوې نو ځانونه يې تاواني، او تل به په جهنم کې پاتې وي."},{"id":104,"translation":"مخونه به يې اور کې سوزي او تل به چینګ داړي وي."},{"id":105,"translation":"ورته به وایه شي چې ایا پر تاسو زما ایتونه، نه وو لوستل شوي؟ چې تاسو به درواغ ګڼل."},{"id":106,"translation":"هغوی به وایې زمونږ ربه! پر مونږ بدبختۍ زور کړی او مونږ بې لارې وو."},{"id":107,"translation":"ای زمونږ ربه! مونږ ترې اوس وباسه که مونږ بیا په همغې پخوانۍ لار تاو شو نو مونږ به رښتیا ظالمان وو."},{"id":108,"translation":"الله به وفرمايې په دوزخ کې پراته او له ما سره خبرې مه کوئ."},{"id":109,"translation":"ځکه چې په دنیا کې به زما ځینو بنده ګانو ویل: زمونږ ربه! مونږ په تا ایمان راوړی. مونږ وبښه او راباندې مهربانه شه ته له هر چا ښه مهربان یې."},{"id":110,"translation":"تاسو به پرې ملنډې وهلي او تر هغو په دښمنۍ کې وړاندې ولاړئ چې زما پند مو هیر او پر هغوی به مو خنداګانې کولې."},{"id":111,"translation":"نن مې د هغوی د صبر له مخې د بریالیتوب پاڼه ورکړه."},{"id":112,"translation":"بیا به يې الله وپوښتي چې: په ځمکه کې څو کلونه واست؟"},{"id":113,"translation":"په ځواب کې به ووايې: ورځ یا څه برخه د ورځې. ته له حساب کوونکو نه پوښتنه وکړه."},{"id":114,"translation":"الله به په خپله وفرمايي: پرته له ډیر لږ وخت مو هیڅ درنګ نه دی کړی، کاشکي هغه وخت پرې پوهیدای."},{"id":115,"translation":"ایا تاسې ګومان کاوو چې مونږ هسې بابیزه پیدا کړی يئ؟ او مونږ ته بیرته نه راتاوول کیږئ."},{"id":116,"translation":"لوړ او پورته دی الله پاک، رښتینې، او حق واکمن. له هغه پرته بل هیڅ خدای نشته. د ستر عزت ناک عرش څښتن دی."},{"id":117,"translation":"او څوک چې د الله تر څنګ بل خدای بل خدای چې هیڅ دلیل هم پرې نه لري راوبلي نو حساب يې له رب سره دی. او دا خبره پخه ده چې کافران بریمن کیدای نشي."},{"id":118,"translation":"او ای محمده! زما ربه! ما وبښه او راباندې مهربان شه او ته له ټولو مهربانانو څخه غوره مهربان يې."}]},{"id":24,"verses":[{"id":1,"translation":"دا یو سورت دی چې مونږ نازل کړی او مونږ فرض کړی او په هغه کې مو څرګند ایتونه نازل کړي ښايې تاسې پند واخلئ."},{"id":2,"translation":"زنا یې ښخه او زنا يې سړی هر یو په سلو درو ووهئ او باید د الله د حکم د تطبیق په برخه کې پر هغوی زړه ونه سوزوئ که تاسې په الله او د قیامت په ورځ پوخ باور لرئ. او د مسلمانانو یوه ډله باید د عذاب ورکولو ځای ته حاضره شي."},{"id":3,"translation":"زنا يې سړی یوازې زنايې ښځه او یا مشرکه ښځه په نکاح اخلي. او زنا يې ښځه هم یوازې زنايې سړی او یا مشرک سړی په نکاح اخلي دا کار پر مؤمنانو حرام کړای شوی دی."},{"id":4,"translation":"او هغه کسان چې په پاک لمنو ښځو تور ولګوي بیا څلور شاهدان رانه ولي نو اتیا درې يې ووهئ او هیڅکله يې شهادت ونه منئ. او همدوی فاسقان دي."},{"id":5,"translation":"خو که څوک له دې وروسته توبه وباسي او ځانونه اصلاح کړي نو الله پاک ښه بښونکی او مهربان دی."},{"id":6,"translation":"او کوم کسان چې پر خپلو میرمنو تور لګوي او پرته له ځان څخه بل شاهد ورسره نه وي نو څلور ځل به د الله په نوم قسم اخلي چې: بې له شکه دی رښتیا ویونکی دی."},{"id":7,"translation":"او پنځم ځل به وايې چې د الله لعنت دې پرې وي که دی درواغ ویونکي وي."},{"id":8,"translation":"او ښځه په دې توګه له عذاب نه بچ کیدای شي چې څلور ځل د الله په نوم قسم واخلي چې: خاوند يې درواغ ویونکي دی."},{"id":9,"translation":"او په پینځم ځل به وايي چې د الله قهر دی پر هغې وي که میړه يې رښتیني وي."},{"id":10,"translation":"که د الله فضل او مهرباني پر تاسې نه وای، او که دا خبره نه وای چې الله ښه توبه منونکی او د لوی حکمت څښتن دی( نو له ناشونو سره به مخ شوي وای)."},{"id":11,"translation":"کومو کسانو چې لوی درواغ جوړ کړي دي[۱۲] هغوی ستاسې له مینځ نه یوه ډله ده. دغه پيښه د ځان لپاره شر مه ګڼئ. دا ستاسې لپاره خیر دی. د هر چا لپاره د هغه د کړنې په اندازه ګناه ده. او چا يې چې لویه برخه[۱۳] په غاړه اخیستې وه، د هغه لپاره ډیر لوی عذاب دی.","footnotes":"[۱۲] دا هغه درواغ دي چې د بني مصطلق غزا په اوږدو کې پر بي بي عایشي رضي الله عنها تړل شوي وو ( ابن جریر الطبری).\n[۱۳] عبدالله بن ابی ابن سلولو چې ددې بهتان جوړوونکی وو ( ابن جریر الطبری)."},{"id":12,"translation":"که دا پيښه تاسې واوریده، نو ولې مؤمنو سړیو او مؤمنو ښځو پر خپلو ځانو د خیر ګومان ونه کړ؟ او ولې يي ونه ویل چې دا ډانګ پیلي درواغ دي؟"},{"id":13,"translation":"او لوې درواغ جوړوونکو څلور شاهدان وړاندی نه کړل؟ نو چې شاهدان یې رانه وستل نو په ډاګ ده چې همغوی د الله په وړاندې درواغجن دي."},{"id":14,"translation":"که پر تاسې په دنیا او اخرت کي د الله فضل او مهرباني نه وای، نو د هغه څه په بدل کې به چې تاسو پکې غوپي وهلې، لوی عذاب در رسیدلی وای."},{"id":15,"translation":"هغه وخت چې تاسې درواغ د ژبو په سر اخیستي او هغه څه مو ویل چې په بشپړ ډول ترې ناخبره واست او ګومان مو کاوو چې دا کومه بابیزه خبره ده. په داسې حال کې چې هغه د الله په وړاندې ډیره لویه وه."},{"id":16,"translation":"او کله چې تاسې هغه واوریده، نو ولې مو ونه ویل: له مونږ سره نه ښايې چې په دې هکله څه ووایو سبحان الله! دا ډیر لوی بهتان دی."},{"id":17,"translation":"الله تاسې ته پند درکوي هسې نه چې بیا دا وړ کار وکړئ که تاسې مؤمنان یاست."},{"id":18,"translation":"او الله پاک همدا تاسې ته ایاتونه بیانوي او الله په هر څه پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":19,"translation":"بې له شکه د هغو کسانو لپاره چې د مؤمنانو په مینځ کې د فحشاوو خپرول خوښوي، په دنیا او اخرت کې دردناک عذاب دی. الله پوهیږي او تاسې نه پوهیږئ."},{"id":20,"translation":"او که پر تاسې د الله فضل او مهرباني نه وای او هم الله ښه نرمي کوونکی او ډیر رحم والا نه وای( نو له لوی رسوايې او عذاب سره به مه شوي واست)."},{"id":21,"translation":"ای مؤمنانو! د شیطان پر پلونو مه ځئ او هر څوک چې دشیطان پر پلونو ولاړ نو هغه به په فحشاوو او ناروا کارونو ورته امر وکړي. او که پر تاسې د الله فضل او احسان نه وای، نو هیڅکله به مو کوم یو له ګناه څخه پاک شوی نه وو. خو الله پاک هغه خلک پاکوي چې خوښه يي شي او الله اوریدونکی او پوه دی."},{"id":22,"translation":"ستاسې مهربان او مالدار خلک دې لوړه نه کوي چې خپلوانو، تش لاسو، او د الله په لار کې مهاجر خلکو ته به څه ورنه کړي. باید عفوه ورکړي او ترې تیر شي. تاسې نه خوښوئ چې الله درته بښنه وکړي؟ الله ښه بښونکی او مهربان دی."},{"id":23,"translation":"کوم کسان چې پر پاک لمنو ناخبره، مؤمنو ښځو تور تپي پر هغوی په دنیا او اخرت کې لعنت وکړای شو. او ډیر لوی عذاب يي په برخه دی."},{"id":24,"translation":"په هغه ورځ چې په کړو وړو به يې ژبې، لاسونه او پښې شاهدي ووايې."},{"id":25,"translation":"په هغه ورځ به الله پاک پوره حساب په لاس ورکړي او هغوی ته به په ډاګ شي چې حق او څرګند یوازې د الله ذات دی."},{"id":26,"translation":"ناپاکې ښځې د ناپاکو نارینه وو لپاره دي او ناپاک نارینه د ناپاکو ښځو لپاره دي او پاکې ښځې د پاکو سړیو او پاک سړي دپاکو ښځو لپاره دي. د دوی لمن له هغو خبرو نه پاکه ده چې منافقان يې په درواغو جوړوي. د دوی لپاره بښنه ده او ښه روزي."},{"id":27,"translation":"ای مؤمنانو! له خپلو کورونو پرته نورو کورونو ته تر هغه مه ننوځئ، تر څو چې اجازه يي ترلاسه او په اوسیدونکو يې سلام ووايې. دا ستاسې لپاره ډیر غوره دی ښآيې چې تاسې پند واخلئ."},{"id":28,"translation":"نو که څوک مو هلته مینده نه کړل، نو ترڅو چې اجازه درته نه وي شوی مه ورننوځئ او که درته وویل شو چې : بیرته وګرځئ نو وګرځئ، بیرته ګرځیدل درته ډیره پاکه کړنلاره ده. او الله ستاسې په کړنو ډیر ښه پوهیږي."},{"id":29,"translation":"په تاسې کوم باک نشته چې هغو کورونو ته بې له اجازې ولاړ شئ چې هلته څوک نه اوسي، او هلته ستاسې څه ګټي او اړتیاوې پرتې وي. الله ته هغه ټول ښه معلوم دي چې تاسې يې ښکاره کوئ او یا يې پټوئ."},{"id":30,"translation":"ای پیغمبره! مؤمنانو ته ووایه چې خپلې سترګي ټيټي او د شرم ځایونه پټ وساتي. دا د دوی لپاره پاکه کړنلاره ده. الله پاک يې له ټولو کړنو ښه خبر دی."},{"id":31,"translation":"او مؤمنو ښځو ته ووایه چې: خپلې سترګې ټیټې او د خپل شرم ځایونه پټ وساتي. او خپل ښایست دې پرته له هغه چې ښکاره دي[۱۴] نه په ډاګه کوي او خپل پوړني دی، پر خپلو سینو او ټټرونو خپاره کړي او خپل سینګار او ښایست دې نه ښکاره کوي مګر یوازې د دغو خلکو په وړاندی. میړونه يې ، پلرونه يې، د میړونو پلرونه، خپل ځامن، د میړونو ځامن(بنزیان) ورونه، وریرونه، خوریونه، خپلې ښځې، خپل غلامان د خپل لاس لاندی هغه نارینه چې څه خواهش ونه لري. او هغه کوچنیان چې لا تر اوسه د ښځو د پټو رازونو سره اشنا نه وي. او پښې دی په زوره نه ږدي تر څو يې پټ کړې ښایست ډاګیز شي. او ای مؤمنانو! ټول الله ته توبه وباسئ. ښايې چې خلاصون مو په برخه شي.","footnotes":"[۱۴] عبدالله ابن مسعود رضي الله عنه لباس ښوولې او عبدالله ابن عباس رضي الله عنهما مخ او ورغوي ښوولي او ځینو نورو دواړه ښوولي( معارف القران)."},{"id":32,"translation":"او نا واده هلکان او پیغلې، نیک غلامان او وینځې مو واده کړئ. که بې وسې وي نو الله به يې له خپلې لورې ماړه کړي. د الله هر څه پراخ او په هر څه ښه پوه دی."},{"id":33,"translation":"او هغه خلک چې نکاح يې په وس کې نه وي باید پاک لمنه اوسي تر څو يې الله پاک له خپلې لوری بډایان کړي. او ستاسې هغه غلامان او وینځې چې د بدل په ورکولو سره د ازادئ غوښتنه کوي. که تاسې ته په هغوی کې څه خیر ښکاري نو دا تړون ورسره وکړئ او د الله له هغه مال نه برخه ورکړئ چې تاسې ته يې درکړی دی. او که ستاسو وینځو د پاک لمنۍ ژوند خوښولو نو د څو ټکو د تر لاسه کولو په تکل يي فاحشه توب ته مه اړباسئ او هر څوک چې هغوی اړ باسي نو له دې اړویستنې څخه وروسته الله د اړ شوو خلکو لپاره ښه پښونکی او مهربان دی."},{"id":34,"translation":"او مونږ تاسې ته ښه روښانه، بیانوونکي ایاتونه او د تیرو خلکو کیسې او مثالونه او د پند اخیستونکو لپاره پندونه درلیږلي دي."},{"id":35,"translation":"الله د اسمانونو او ځمکې نور او روښانيې ده. د هغه د روښنايې مثال داسې دی لکه په یو تاخچه کې ډیوه بله وي. ډیوه په یوه ښیښه کې وي. ښیښه د ځلیدونکې ستوري په شان وي او هغه ډیوه د ښوون له یوي مبارکي او بختورې ونې چ نه ختیزه وي او نه لویدیزه له تیلو نه بلولای شي د هغې تیل هومره روښانه او صاف وي چې نژدې پرته له اور لګیدلو نه خپل په خپله رڼا وکړي. او په دی توګه د رڼا له پاسه رڼا ده، د الله چې چا ته خوښه شي د خپلې روښنايې په لور ښوونه ورته کوي. الله خلکو ته مثالونه وړاندې کوي. او په هر څه ښه پوه دی."},{"id":36,"translation":"په هغو کورونو کې چې الله پاک يي د لوړ ساتلو او هلته د خپل نوم یاولو حکم کړی سهار او ماښام د هغه ثنا او صفت ویل کیږي."},{"id":37,"translation":"هسې سړي يې ثنا او صفت وايې چې تجارت او راکړه ورکړه يې د الله له یادولو، د لمانځه له ودرولو او د زکات له ورکولو څخه نه بې پروا کوي له هغې ورځې نه ډاریږي چې زړونه پکې اړوي را اړوي او سترګې رډې خیژې."},{"id":38,"translation":"تر څو الله پاک د هغو د کړنو ښه بدله ورکړي. او د خپلې لورینې لا زیاتوالی ور په برخه کړي. اود الله چې چا ته خوښه شي له اندازې وتلې روزي ورکوي."},{"id":39,"translation":"او کوم کسان چې کافران شوي عملونه یې د لوی دښتې هغه سراب ته ورته دي چې تږی پرې د اوبو ګومان وکړي. خو کله چې هلته ورشي هیڅ نه وي. او هلته يي د الله عذا ب وموند، نو حساب يې ښه پوره ورکړـ او الله خورا ژر حساب کوونکی دی."},{"id":40,"translation":"یا د هغوی عملونه د ژور بحر هغو تیارو ته ورته دي چې څپه پرې خوره شوې واو د هغې له پاسه بله څپه او بیا د هغې له پاسه وریځې وي. دا یو د بل له پاسه تیارې دي. که په دغو تیارو کې پریوتی خپل لاس بیرون وباسي، نو نه بریښي چې ودې ګوري. حقه خبره همدا ده چې چا ته الله پاک رڼا ور نه کړي، د هغه به هیڅ ډول روښنايې نه وي."},{"id":41,"translation":"ای اوریدونکیه! ته نه ویني چې د اسمانونو او ځمکې ټول موجودات ان د هواء مارغان چې د وزرونو په خوزولو الوزي د الله پاک ثنا او صفت واي؟ دوی هر یوه ته د الله د شان سره مناسب لمونځ او ثناء معلومه ده ـ او الله پاک ته د هغوی ټولي کړنې ښې معلومې دي."},{"id":42,"translation":"د اسمانونو او ځمکې واکمني یوازې د الله ده. او د هر څه بیرته ورتګ یوازی یو الله ته دی."},{"id":43,"translation":"او ای اوریدونکیه! ته نه وینې چې الله پاک وریځې هر لور ته خورې ورې، بیا يې سره یو ځای او یو د بل د پاسه يې کت په کت کړي؟ نو ته ګورې چې له چاودونو یې باران را څڅیږي. او الله دی چې له بره وريځو داسې غرونه راښکته کوي چې ږلۍ ورسره وي. د الله پاک چې چاته خوښه شي همدا ږلۍ پری وروي او چې چاته يې خوښه شي ترې يې په څنګ کوي. نژدې وي چې د وریځو د بریښنا رڼا يې د سترګو رڼا له مینځه یوسي."},{"id":44,"translation":"او الله دی چې شپې او ورځې سره اړوي را اړوي. په رښتیا هم چې په دې خبرو کې د سترګه ورو لپاره لوی درس او عبرت دی."},{"id":45,"translation":"او الله پاک ټول خوځیدونکي له اوبو نه پیدا کړي. چې ځیني يې پر ګيډو ښوئیږي. ځیني يې په دوه پښو او ځيڼې يي په څلورو پښو تګ کوي د الله چې څه خوښه وي هغه پیدا کوي. ځکه چې هغه د هر څه وس لري."},{"id":46,"translation":"په رښتیا چې مونږ ښه ښکاره کوونکي او بیانوونکي ایاتونه نازل کړي دي. او چې د الله چاته خوښه شي د سمې لارې په لور ښوونه ورته کوي."},{"id":47,"translation":"او منافقان وايې[۱۵] چې مونږ په الله او رسول ایمان راوړی. او مننه مو کړی ده، خو بیا د هغوی ځینې خلک له دې وینا وروسته مخ اړوي، نو رښتیني مؤمنان نه دي.","footnotes":"[۱۵] د یوه یهودي او منافق سره جګړه وه، یهودي ورته ویل چې پریکړه په محمد صلی الله علیه وسلم کوو، خو منافق پوهیده چې حق دده په خوا نه دی نو ځکه رسول الله صلی الله علیه وسلم ته د پریکړې لپاره نه تلو. نو دا ایت نازل شو( تفسیر ابن کثیر)."},{"id":48,"translation":"او کله چې هغوی د الله او د هغه د رسول په لور وبلل شي چې رسول به د هغوی په مینځ کې پریکړه وکړي. نو ځینې يي ناببره ډډه کوي."},{"id":49,"translation":"که حق د هغوی په خوا وي نو بیا غاړه ایښوونکې د پیغمبر په لور را روان وي."},{"id":50,"translation":"ایا د هغوی زړونه ناروغه دي؟ او که هغوی شکمن دي؟ او که له دې ډاریږي چې الله او رسول به پرې تیری وکړي؟ اصلي خبره همدا ده چې دوی په خپله ظالمان دي."},{"id":51,"translation":"او مؤمنان چې کله هم د الله او د هغه د رسول په لور وبلل شي چې رسول د هغوی په مینځ کې پریکړه وکړي نو وايې: مونږ بلنه واوریده، او ومو منله. او خلاصون د همدوی په برخه دی."},{"id":52,"translation":"او هغه کسان چې د الله او رسول مننه وکړي، له الله وډار شي او له سرغړوني څخه يې ځان وژغوري نو همدوی بریمن دي."},{"id":53,"translation":"منافقان ډیرې سختي لوړې کوي چې: والله که ته ورته امر وکړی نو ارو مرو به ووځي. ای محمده! ورته ووایه ډیرې لوړې مه کوئ. مننه ښکاره ده. او بې شکه چې الله پاک ستاسې له کړنو ډير ښه خبر دی."},{"id":54,"translation":"ووایه چې: د الله او رسول مننه وکړئ نو که مخ مو واړاوو نو پوه شئ چې د پیغمبر دنده یوازې هغه ده چې په غاړده يي ور اچول شوې او له تاسې به د هغه څه پوښتنه کيږي چې په غاړه در اچول شوې. او که تاسې د هغه مننه وکړئ نو سمه لار به ومومئ. که نه نو د پیغمبر دنده پرته له ښکاره او ډاګیزه رسونې بل څه نه ده."},{"id":55,"translation":"الله پاک ستاسې له هغو کسانو سره چې ایمان يې راوړی او نیک کارونه يې کړي وعده کړې ده چې خامخا به يې په ځمکه همغه شان خلیفه ګان وګرځوي، لکه چې له دوی وړاندې خلک يې ګرځولي وو او هغه دین به يي په پښو ودروي چې الله ورته خوښ کړی دی. او ډار به يي په ډاډ بدل کړي. هغوی به زما عبادت کوي او له ماسره به هیڅ شی نه شریکوي. او څوک چې له دې وروسته هم کافر شي همدوی ډیر غټ فاسقان دي."},{"id":56,"translation":"او لمونځونه ودروئ زکات ورکړئ او د رسول مننه وکړئ چې رحم درباندې وکړای شي."},{"id":57,"translation":"او ګومان مه کوه چې کافران په ځمکه کې د الله بې وسې کوونکي دي. د هغوی ورتګ اور ته دی او هغه د ورتګ ډیر بد ځای دی."},{"id":58,"translation":"ای مؤمنانو! ستاسې غلامان او ستاسې هغه کوچنیان چې بلوغ ته نه وي رسیدلي په دریو وختونو کې باید له اجازې اخیستلو وروسته در شي. سهار له لمانځه وړاندې او غرمه چې کله تاسې جامې وباسئ. او د ماخستن لمانځه وروسته. بس دا درې وختونه ستاسې د ځان بربنډولو وختونه دي. او له دې دریو وختونو پرته نه پر تاسې څه ګناه شته او نه پر هغوی ـ ځکه ستاسې یو بل ته بیا، بیا تګ راتګ وي. په همدې توګه الله پاک تاسې ته ایاتونه څرګندوي. او الله په هر څه پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":59,"translation":"او چې کوچنیان مو بالغ شي نو باید همغه ډول اجازه وغواړي کله چې نور بالغ خلک يي غواړي. په همدې توګه الله پاک تاسې ته خپل ایاتونه څرګندوي. او الله په هر څه پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":60,"translation":"او له ځوانۍ نه ناستې زړې ښځې چې د واده کولو شوقمنې نه وي که خپل پوړني[۱۶] کیږدي څه ګناه پرې نشته خو په دې شرط چې د خپل ښایست ښوونه به نه کوي. خو که بیا هم ځان پټ وساتي ډير يي په ګټه ده الله هر څه اوري او په هر څه پوه دی.","footnotes":"[۱۶] هدف هغه پوړنی یا ټوټه ده چې سینګار او ښایست پرې پټولا شي. نه دا چې ځان به لوڅوي او پوړنی به نه استعمالوي( معارف القران)."},{"id":61,"translation":"پر ړانده، ګوډ، ناروغ او پر تاسې هیڅ ګناه نشته چې له خپلو کورونو یا د پلرونو، مورګانو، ورونو، خورګانو، ترونو، ترورګانو، ماماګانو، توړیو او یا له هغو ګورونو چې واک يې تاسې ته سپارل شوی او یا د دوستانو له کورونو نه خوارک وکړئ. او پر تاسې هیڅ ګناه نشته چې یو ځای خوراک کوئ او که جلا، جلا خو کله چې کورونو ته ننوځئ نو پر خپلو ځانونو د هغو برکتناکو او پاکیزه ټکو سلام ووایې چې د الله له لورې ټاکل شوی. په دې توګه الله پاک تاسې ته ایاتونه بیانوي، ښايې تاسې له عقل نه کار واخلئ."},{"id":62,"translation":"بې له شکه رښتیني مؤمنان هغه کسان دي چې په الله او د هغه په رسول يې ایمان راوړی او کله چې په کوم ټولنیز کار کې له رسول سره مل وي نو د هغه له اجازې برته نه ځي. هو! کوم کسان چې له تانه اجازه غواړي همغوی په الله او د هغه په رسول ایمان راوړي. نو کله چې هغوی د خپلو ځینو اړتیاوو له مخې له تانه اجازه وغواړي نو چا ته دې چې خوښه شي اجازه ورکړه او له الله نه ورته بښنه وغواړه. بې له شکه الله پاک ښه بښونکی او مهربان دی."},{"id":63,"translation":"ای مؤمنانو! ستاسې په مینځ کې د پیغمبر بلل لکه ستاسې یو د بل بلنې غوندی مه ګڼئ[۱۶] الله پاک ته ستاسې هغه کسان ښه معلوم دي چې یو، یو، دوه، دوه کښیږي او یو د بل ترڅنګ په ځان پټولو سره ووځي. د پیغمبر له حکم نه سرغړوونکي باید وډار شي هسي نه چې په کومه فتنه کې اخته او یا ورته دردناک عذاب ورسیږي.","footnotes":"[۱۶] بله معنې يې دا ده چې پیغمبر ته هسې نارې مه وهئ په خپلو مینځونو کې يې یو بل ته وهئ، دریمه معنا يي دا ده چې پیغمبر ښیرا او دغاء داسې مه ګڼئ لکه په خپلو مینځونو کې يي چې تاسې یو بل ته کوئ( تفسیر الماوردی) مړ په (۴۵۰)."},{"id":64,"translation":"واورئ٬ په اسمانونو او ځمکه کې ټول موجودات یوازې د یو الله دي. هغه ته تاسې ښه بربنډ یاست. او په کومه ورځ چې خلک هغه ته بیرته وروستل شي نو د هر چا په وړاندې به د هغه خپل کړه ورته کیږدي. او الله په هر څه ډیر ښه پوه دی."}]},{"id":25,"verses":[{"id":1,"translation":"ډیر لوړ او برکت ناک دی هغه ذات چې پریکړه کوونکی قرآن يي پر خپل بنده نازل کړی تر څو د ټولو خلکو لپاره ډاروونکی وي."},{"id":2,"translation":"هغه ذات دی چې د اسمانونو او ځمکې واکمني یوازې د هغه ده نه يې ځوی نیولی او نه ورسره څوک په واکمنۍ کې برخه من دی هر څه يې پیدا کړي او هر څه ته يي یوه ټاکلي اندازه ښوولي ده."},{"id":3,"translation":"خو کافرانو له هغه پرته داسې څه په خدایانو نیولي دي چې هیڅ نه شي پیدا کولي. بلکې هغوی په خپله پیدا کولای شي، نه یې د خپلو ځانونو تاوان او ګټه په واک کې شته. او نه ورسره د مرګ او ژوند او نه د بیا ژوندي راپورته کولو توان شته."},{"id":4,"translation":"او کافران وايې چې دا قران پرته له درواغو بل څه نه دی محمده له ځان نه جوړ کړی او نورو خلکو هم ورسره پکي لاس کړی دی. په رښتیا چې ډيره لویه د ظلم درواغجنه خبره يي وکړه."},{"id":5,"translation":"او وايې چې قران یوازې د پخوانیو خلکو کیسي دي چې محمد پر بل چا لیکلي او اوس سهار او ماښام ورته اورول کیږي."},{"id":6,"translation":"ای محمده! ووایه چې دا قران هغه ذات نازل کړی دی چې د اسمانونو او ځمکې پټ ورته ښه معلوم دي. بې له شکه هغه ښه بښونکی او ډیر مهربان دی."},{"id":7,"translation":"او کافران وايي: دا څنګه پیغمبر دی چې خواړه خوري او په بازارونو کې ګرځي راګرځي. ولي کومه ملایکه ور ونه لیږل شوه چې د هغه دښمنان يي ډارولی؟"},{"id":8,"translation":"یا باید یوه خزانه ورکړ شوې وای، او یا یې باید یو ښه باغ درلودای چې ښه خوراک یي ترې کولی. او ظالمان وايې: تاسې خو په یو جادو وهلي سړي پسې روان يې."},{"id":9,"translation":"وګوره ای محمده! چې تا په څه ډول مثالونه سره یادوي؟ ښه پوره يې لار ورکه کړی، هیڅکله به سمه لار نشي برابریدای."},{"id":10,"translation":"ډیر برکتناک دی هغه ذات چې که غواړي نو له دې څیزونو څخه ډیر غوره درکولای شي چې هغه به داسې باغونه وي چې لاندې به ترې ویالې روانې وي او ډيرې ماڼۍ به درکړي."},{"id":11,"translation":"بلکې هغوی قیامت درواغ ګڼي او هر څوک چې قیامت درواغ وګڼي مونږ ورته تاوجن اور برابر کړی دی."},{"id":12,"translation":"کله يي چې اور له لرې وویني نو دوی به يې د قهر او تاو غرار واوري."},{"id":13,"translation":"او چې لاس او پښې تړل شوي د اور په کوم تنګ ځای کې وروغورځول شي نو د خپل مرګ غوښتنه به وکړي."},{"id":14,"translation":"هلته به ورته وویل شي چې: نن یو مرګ نه [۱۷] بلکې ډیر مرګونه وغواړئ.","footnotes":"[۱۷] معنې دا چې یوازې مرګ نه بلکي ټول غمونه ځان ته وغواړئ، او یا دا چې ستاسې ګناهونه ډیر دي د هر یوه له کبله یو مرګ وغواړئ، او یا دا چې د هر اندام او عضوي لپاره بیل بیل مرګ وغواړئ ( ابن جریر الطبری)."},{"id":15,"translation":"ای محمده! ووایه چې دا ښه دي او که تل پاتې هغه جنت چې له پرهیزګارانو سره يې وعده شوې؟ د هغوی د کړنو بدل او ورتګ ځای دی."},{"id":16,"translation":"هلته به د جنتیانو لپاره د هغوی د غوښتنې هر څه تل تر تله وي. ستا رب د هغوی د غوښتنې د پوره کولو پخه وعده کړې ده."},{"id":17,"translation":"او هغه ورځ رایاده کړه چې الله به کافران او هغه خدایان يې چې پرته له الله يي بلل ګرد سره راټول او ورته به ووايې: ایا تاسې واست چې زما دغه بنده ګان مو بې لارې کړي وو؟ او که دوی په خپله لار وکه کړې وه؟"},{"id":18,"translation":"هغوی به ووايي: ای زمونږ ربه! ته پاک يې زمونږ توان نه وو چې د ځان لپاره له تا پرته بل څوک ملاتړ ونیسو. خو تا دوی او پلرونو ته يې ښه ژوند او وسایل ورکړي وو ان تر دې چې پند يې هیر او په هلاکت کې وغورځیدل."},{"id":19,"translation":"نو خدایانو مو ستاسې خبرې درواغ ګڼلې تاسې نه د عذاب د اړولو او نه د یو بل سره د کومک کولو توان لرئ او ستاسې هر څو چې ظلم او تیری وکړي نو مونږ به لوی عذاب ور وڅکو."},{"id":20,"translation":"او ای محمده! له تا نه وړاندې چې مونږ څومره پیغمبران لیږلي دي ټول خوراک کاوو او په بازارونو کې ګرځیدل. مونږ تاسې یو د بل لپاره ازمیښت ګرځولي يې . ایا تاسې زغم کوئ؟ او ستا رب هر څه ویني."},{"id":21,"translation":"او هغه کسان چې زمونږ د ملاقات هیله من نه دي وايې چې ولې پر مونږ ملایکې نازلې نه شوې؟ او ولې مونږ خپل رب ونه لید؟ هو! د خپلو ځانو په هکله يې ډیره لويې وکړه او سرغړونه کې تر تولو پولو ور واوښتل."},{"id":22,"translation":"په کومه ورځ چې ملایکې وویني، نو په هغې ورځ به د مجرمانو. خیر نه وي او وايي به چې رانه يې منعه کړئ."},{"id":23,"translation":"او مونږ د هغوی تولې کړنې د دوړو په شان تیت او پرک او تس، نس کوو."},{"id":24,"translation":"په هغې ورځ به د جنتیانو هستوګن ځای خورا غوره او غرمه ځای به يې خورا ښه وي."},{"id":25,"translation":"په هغه ورځ به اسمان له وریځو نه ټوټه، ټوټه څیرې او د ملایکو کتارونه به راښکته شي."},{"id":26,"translation":"په هغه ورځ به واکمني یوازې د مهربان خدای وي. او پر کافرانو به خورا سخته ورځ وي."},{"id":27,"translation":"په هغه ورځ به ظالم انسان خپل لاسونه چیچې [۱] او وايې به چې کاشکې ما د رسول لار نیولې وای.","footnotes":"[۱] دا د هغو ناپوهو انسانانو بیان دی چې په دنیا کې د رسول د ملګرتیا او لارې پریښي وي. او دشیطان او د هغه د انډیوالانو په لار ولاړ شي. کله عقبة چې د رسول الله صلی الله علیه وسلم ملګرتیا پريښوده او دا بۍ خبره يي ومنله( البحرالمحیط في التفسیر)."},{"id":28,"translation":"ای زما بدې ورځې کاشکې چې ما فلانی سړی په دوستۍ نه وای نیولی."},{"id":29,"translation":"زه يې له هغه پند نه بې لارې کړم چې ماته راغلی وو. او رښتیا هم چې شیطان د انسانان غولوونکی دښمن دی."},{"id":30,"translation":"او پیغمبر به وايې چې : ای زما ربه ! زما قوم دغه قران بالکل پریښی وو."},{"id":31,"translation":"مونږ په همدې توګه مجرمان د هر پیغمبر دښمنان ګرځولي دي. او ستا رب د ښوونې او ملاتړ لپاره بس دی."},{"id":32,"translation":"او کافران وايې چې: قران پرې ولې یو ځل نازل نه شو؟ هو! مونږ لږ لږ نازل کړ چې ستا زړه پرې ښه کلک او تا پرې ښه پوه کړو."},{"id":33,"translation":"او هغوی چې ستا په هکله هره خبره کوي مونږ د هغې حق ځواب په ښه شان سره بیانوو."},{"id":34,"translation":"او کوم کسان چې د جهنم په لور پرمخونو(۲) بیول کیږي د هغوی هستوګنځآی خورا بد او هغوی خورا لار ورکي دي."},{"id":35,"translation":"او په تحقیق چې مونږ موسی ته کتاب ورکړی او د هغه ورور هارون مو د هغه ملاتړ ګرځولی وو."},{"id":36,"translation":"مونږ ورته وویل: تاسې دواړه هغه قوم ته ولاړ شئ چې زما ایاتونه يې درواغ ګڼلي دي په پای کې مو هغه قوم هلاک کړ."},{"id":37,"translation":"او د نوح قوم مو هم چې پیغمبران يې درواغجن وګڼل په اوبو کې غرق او د خلکو لپاره مو د عبرت نښه وګرځول او مونږ د تیري کوونکو لپاره دردناک عذاب تیار کړی دی."},{"id":38,"translation":"په همدغه شان مو عادیان، ثمودیان، د څاه خاوندان[۳] او په دې اوږدو کې د پیړیو پیړیو خلک تس، نس کړل.","footnotes":"[۳] ځینې علماء وايې چې دا د شعیب (عَ) قوم وو، او نور وايي چې دا یو قوم وو چې خپل پیغمبر يي وواژه او بیا يي په څاه کې واچاوو( فتح القدیر)."},{"id":39,"translation":"مونږ د هیر یوه د پوهولو لپاره هر ډول مثالونه وړاندې کړل خو بالاخره مو ټول هلاک او تار، مار کړل."},{"id":40,"translation":"او د مکې کافران خامخا په هغه کلي تیر شوي دي چې خورا بد ورښت پرې شوی ؤ . ایا هغوی يې نه ګوري؟ ښه يې ګوري خو دوی په بیا ژوندي کیدو نا باوره دي."},{"id":41,"translation":"او چې تا وګوري نو پرته له ملنډو بل څه نه کوي او وايې چې: ښه دا همغه څوک دی چې الله پیغمبر رالیږلی دی؟"},{"id":42,"translation":"که مونږ ټینګار نه وای کړی، لرې نه وه چې مونږ به يې له خپلو خدایانو نه اړولي وو خو کله چې د الله عذاب ووینې پوه به شي چې ډیر لار ورکي څوک دي؟"},{"id":43,"translation":"ایا تا هغه څوک لیدلی چې خپله هوا او هوس يي خپل خدای ګرځولی؟ ایا نو ته پر هغه څارونکی يې؟"},{"id":44,"translation":"ایا ته انګیرې چې د هغوی زیات خلک اوري؟ یا پوهیږي؟ نه! هغوی د څارویو په شان بل:ې له هغوی هم خورا ډیر لار ورکي دي."},{"id":45,"translation":"ایا ته نه ګورې چې ستا رب څرنګه سیوری خور کړی؟ که هغه غوښتي وای نو تل به يې ودرولی وو. مونږ لمر د هغه ښوونکی وګرځاو[۴].","footnotes":"[۴] د لمر په واسطه سیوری معلومیږي چې شته که نه؟ ( فتح القدیر)"},{"id":46,"translation":"او بیا مو د ځان په لور په ډيره اسانۍ او چپتیا سره راټول کړ."},{"id":47,"translation":"او الله هغه ذات دی چې شپه يې درته لباس، خوب يي ارام او ورځ يې د ښکته او پورته خوریدلو وخت ګرځولی دی."},{"id":48,"translation":"او الله همغه ذات دی چې له خپل رحمت نه وړاندې زیري ورکوونکي بادونه لیږي. او همدا مونږ یو چې له بره مو پاکې او پاکوونکی اوبه لیږلي دي."},{"id":49,"translation":"تر څو پرې مړه ښارونه ژوندي او هغه ډیر څاروي او انسانان چې زمونږ د پیدایښت یوه برخه ده پرې خړوبه کړو."},{"id":50,"translation":"او مونږ یو چې د باران اوبه د هغوی په مینځ کې ویشو تر څو پند واخلي خو زیات خلک د کفر او ناشکرۍ نه پرته بله لار نه نیسي."},{"id":51,"translation":"که مونږ غوښتي وای نو په هر کلي[۵] کې به مو یو ډاروونکی لیږلی وو.","footnotes":"[۵] په هر کلي کې به مو یو پیغمبر لیږلی وو خو مونږ داسې ونه کړل بلکې ته مو د ټول بشر لپاره ولیږلې نو ځکه ته باید د هیڅ کافر پسې ولاړ نه شې( فتح القدیر)."},{"id":52,"translation":"نو ای پیغمبره! د کافرانو مه منه! او په دې قران ورسره ستر جهاد وکړه."},{"id":53,"translation":"او الله همغه ذات دی چې دوه سیندونه يي سره یو ځای کړي دا یو ډیر خوږ او تنده ماتوونکی، او دا بل ښه تریو مالګین دی. او بیا يې د دواړو په مینځ کې پرده پیدا کړی چې یو له بل ښه جلا ساتي."},{"id":54,"translation":"او الله هغه ذات دی چې له اوبو نه يي بشر پیدا او بیا يي د نسب او خوسرګنۍ په مزو سره وتړل[۶] او ستا رب د هر څه توان لري.","footnotes":"[۶] په دنیا کې انسانان یو له بل سره د نسب په خپلوۍ او یا له هر چا سره د خوسرګنۍ په مزو تړي."},{"id":55,"translation":"او هغوی له الله پرته د هغه څه عبادت کوي چې نه ورته ګټه رسوي او نه تاوان. او کافر انسان د خپل رب دښمنۍ ته ملا تړلې ده."},{"id":56,"translation":"او ای محمده! ته مونږ یوازې زیری ورکوونکی او ډاروونکی لیږلی يې."},{"id":57,"translation":"ای محمده! ووایه چې زه د دین په رسونه له تاسې نه کوم بدل نه غواړم. زما مزدوري یوازې همدا ده چې د چا خوښه وی د خپل رب لار دې غوره کړي."},{"id":58,"translation":"پر هغه ژوندي ذات توکل وکړه چې هیڅکله نه مري، له ستاینې سره يې پاکي بیان کړه، او د خپلو بنده ګانو له ګناهونو څخه یوازې د هغه باخبر توب کافي دی."},{"id":59,"translation":"او الله هغه ذات دی چې اسمانونه، ځمکه او د دواړو په مینځ کې ټول موجود څیزونه يي په شپږو ورځو کې پیدا او بیا يي پر عرش استواء وکړه خورا ډیر مهربان دی، د هغه د شان پوښتنه له ډیر پوه نه وکړه[۷].","footnotes":"[۷] په انسانانو کې د الله جل جلاله د شان په هکله زیات پوه حضرت محمد صلی الله علیه وسلم دی. ( تفسیر ابن کثیر)."},{"id":60,"translation":"او کله چې هغوی ته وویل شو چې رحمن خدای ته سجده وکړئ! نو ويې ویل: چې رحمن څه وي؟ ایا ته چې څوک ښايې مونږ به هغه ته سجده کوو؟ دغې بلنې د هغوی کرکه لا پسې زیاته کړې ده."},{"id":61,"translation":"بابرکته دی هغه ذات چې په اسمان کې يي برجونه[۸] پیدا کړي او په هغه کې يي څراغ او روښنايې ورکوونکې سپوږمۍ پیدا کړې ده.","footnotes":"[۸] بروچ د برج جمع چې د تبرج نه اخیستی شوی په معنې د ښکاره دی( فتح القدیر)."},{"id":62,"translation":"او الله هغه ذات دی چې شپه او ورځ يې یو د بل پسې کړي تر څو که د چا اراده وي پند واخلي او یا دشکر ویستلو هیله ورسره وي."},{"id":63,"translation":"او د مهربان خدای بنده ګان هغه کسان دي چې په خورا وقار سره په ځمکه ځي او چې ناپوهان ورسره په خبرو وي نو روغي خبرې[۹] ورته کوي.","footnotes":"[۹] داسي ځواب ورکوي چې د هغوی د ذهن سره برابر او د هغوی په ګټه وي."},{"id":64,"translation":"او هغه کسان دي چې شپه خپل رب ته په سجده او ولاړه تیروي."},{"id":65,"translation":"او تل يي همدا وینا وي چې: ای زمونږ ربه! د جهنم عذاب له مونږ نه واړه وه بې شکه چې د هغه عذاب خوراک کلک تړلی وي."},{"id":66,"translation":"بې له شکه چې هغه د ورتګ او پاتې کیدلو لپاره خورا بد او ناکاره ځای دی."},{"id":67,"translation":"او هغه کسان دي چې کله مال لګوي نو نه اسراف کوي او نه بیخي لاس نیسي بلکې د دواړو په مینځ کې روان وي."},{"id":68,"translation":"او هغه کسان دي چې د الله ترڅنګ نور خدیان نه بلي او هغه ساه نه وژني چې پرته له حق نه يي[۱۰] الله وژل حرام کړي دي او زناء نه کوي، او هر څوک چې پورتني کارونه وکړي هرو، مرو به يي له جزا سره مخ کیږي.","footnotes":"[۱۰] الله پاک یوازې په لاندی حالاتو کې د یو چا وژل رواء کړي دي( اول د قصاص په صورت کې، دوهم چې وادو والا زنا وکړي، دریم د ارتداد په صورت کې)."},{"id":69,"translation":"د قیامت په ورځ به عذاب ورته دوه چنده او سپک او خوار به پکې د تل لپاره وي."},{"id":70,"translation":"مګر هغه چا چې توبه کړي ایمان یي راوړی، او نیکې کړني يې خپلې کړي نو الله پاک د همدغو کسانو بدي په نیکیو سره بدلوي. او الله ډير بښونکی او مهربان دی."},{"id":71,"translation":"او چا چې توبه وښکلې او کړنه يې نیکه کړې نو په رښتیا يي الله ته پناه یووړه."},{"id":72,"translation":"او هغه کسان دي چې درواغو ته نه حاضریږي او چې په نارواء تیریږي نو خورا په عزت پرې تیریږي."},{"id":73,"translation":"او هغه کسان دي چې کله هم د الله په ایاتونو پند ورکړای شي نو کاڼه او ړانده پرې نه پریوزي."},{"id":74,"translation":"او هغه کسان دي چې وايې: ای زمونږ ربه! سترګې یخوونکې ښځې او اولادونه راوبښه او دپرهیزګارانو مقتداء مو وګرځوه."},{"id":75,"translation":"همدغو کسانو ته به د دوی د صبر په بدل کې په جنت کې لوړې درجې ورکړای شي. او په ښه راغلاست او سلام ویلو سره بې استقبال وشي."},{"id":76,"translation":"تل تر تله به هملته وي. هغه د اوسیدني او پاتې کیدلو لپاره خورا ښه ځای دی."},{"id":77,"translation":"ای محمده! ووایه که ستاسې دعاء او عبادت نه وای نو زما رب ستاسې پرواء نه لري نو اوس خو تاسې حق درواغ وګاڼه، ژر د چې عذاب به يي هم ورسره تړلی وي."}]},{"id":26,"verses":[{"id":1,"translation":"ظسم."},{"id":2,"translation":"دا د یوه روښانه کتاب ایتونه دي."},{"id":3,"translation":"ښايې ته ځان د مرګ تر پولې غمجن کړې چې هغوی ولې ایمان نه راوي؟"},{"id":4,"translation":"که مونږ وغواړو نو اسمان څخه به پرې یوه نښه راښکته او هغوی به په خپله ورته غاړه ټیټه کړي."},{"id":5,"translation":"د مهربان خدای له لورې چې ورته هر نوی پند راشي نو دوی ترې مخ اړوي."},{"id":6,"translation":"هو! خبره يي درواغ وګڼله نو ژر دی چې د هغې خبرې پای ورته راشي چې دوی پرې ملنډې وهلې."},{"id":7,"translation":"ایا ځمکې ته نه ګوري چې مونږ پکې څومره غوره جنسونه راپورته کړي دي؟"},{"id":8,"translation":"په رښتیا چې په دې کې غټه نښه شته خو د هغوی ډیر خلک خبره نه مني."},{"id":9,"translation":"او بې له شکه ستا رب په هر څه برلاسی او خورا مهربان دی."},{"id":10,"translation":"او هغه را په زړه کړه چې ستا رب پر موسی غږ وکړ چې د ظالم قوم په لور ولاړ شه."},{"id":11,"translation":"د فرعون قوم ته هغوی ولې له خپل رب څخه نه ډاریږي؟"},{"id":12,"translation":"موسی وویل: ای زما ربه! له ماسره ویره ده چې ما به درواغجن وګڼي."},{"id":13,"translation":"زړه مي تنګیږي او ژبه مې هم ښه روانه نه ده. نو هارون هم د پیغمبر په توګه ولیږه."},{"id":14,"translation":"او هغوی پر ما د یوې ګناه دعوه لري ډاریږم چې وبه مي وژني[۱۱].","footnotes":"[۱۱] ما به ووژني او د دعوت رسولو کار به نیمګړی پاتې شي( البحر المحیط)."},{"id":15,"translation":"الله وفرمایل: نه! هغوی هیڅ نشي کولی. تاسې دواړه زما له ایتونو سره ورشئ زه له تاسې سره یم او هر څه اورم."},{"id":16,"translation":"دواړه فرعون ته ورشئ او ورته ووايې چې: مونږ د رب العالمین استازي یو."},{"id":17,"translation":"بنې اسرائیل له مونږ سره پریږده."},{"id":18,"translation":"فرعون وویل: ایا ته مې په خپله غیږ کې د کوچنې ځوی په توګه نه يي روزلی؟ او تا زمونږ په مینځ کې څو کلونه ژوند نه دی تیر کړی؟"},{"id":19,"translation":"او بالاخره دې خپل هغه کار وکړ چې تا کړی او زمونږ له نظام نه سرغړوونکی وې."},{"id":20,"translation":"موسی وویل: هو! هغه کار له ما نه په خطايې سره وشو."},{"id":21,"translation":"او بیا ستاسې له ډار نه وتښتیدم. نو زما رب ما ته پوهه را په برخه او زه يي له رسولانو نه وګرځولم."},{"id":22,"translation":"او دا ستا لورینه ده چې په ما يې باروې چې بني اسرائیل دې خپل غلامان ګرځولي وو؟"},{"id":23,"translation":"فرعون وویل: رب العالمین څه شی دی؟"},{"id":24,"translation":"موسی وویل: د اسمانونو او ځمکې او د هغه څه رب دی چې ددې دواړو په مینځ کې دي. که تاسې باور کوونکي یاست."},{"id":25,"translation":"فرعون چاپیریال ته وویل: ایا نه اورئ چې دا سړی څه وايې؟"},{"id":26,"translation":"موسی وویل: ستاسې رب دی او ستاسې د نیکونو رب هم دی."},{"id":27,"translation":"فرعون وویل: په رښتیا چې تاسې ته رالیږل شوی استازی لیونی دی."},{"id":28,"translation":"موسی وویل: ختیځ او لویدیځ او د هغه څه چې د دواړو په مینځ کې دي د ټولو رب دی که تاسې عقلمن یاست."},{"id":29,"translation":"فرعون وویل: قسم دی که چیرې پرته له ما بل څه په خدايي ونیسې نو خامخا به دې په زندان کې واچوم."},{"id":30,"translation":"موسی وویل: که څه هم یو ښکاره دلیل وړاندې کړم؟"},{"id":31,"translation":"فرعون وویل: را وړاندې يې کړه که ته له رښتینو څخه يې."},{"id":32,"translation":"موسی خپله امسا وغورځوله ناببره هغه یو لوی ښامار شو."},{"id":33,"translation":"او چې لاس يې را وویست نو د کتونکو لپاره سپین پړکیدونکی وو."},{"id":34,"translation":"فرعون خپلو نژدې درباریانو ته وویل: په رښتیا چې دا سړی یو پوه ساحر دی."},{"id":35,"translation":"غواړي چې په خپل سحر تاسې له خپل وطن نه وشړي. نو مشوره او نظر مو څه دی؟"},{"id":36,"translation":"هغوی وویل: ده او ورور ته يي وخت ورکړه او ښارونو ته جارچیان ولیږه."},{"id":37,"translation":"چې ډير زیات پوه او رسیدلی ساحران درته راولي."},{"id":38,"translation":"نو ساحران ټاکلې ورځې ته راټول کړای شول."},{"id":39,"translation":"او خلکو ته وویل شو چې ایا راټولیدونکي یاست؟"},{"id":40,"translation":"ښايې چې مونږ د ساحرانو مننه وکړو که هغوی برلاسي شول."},{"id":41,"translation":"کله چې ساحران راغلل نو فرعون ته يې وویل: که مونږ برلاسي شو نو څه انعام مو شته؟"},{"id":42,"translation":"فرعون وویل: هو! او بیا به تاسې زما له نژدې خلکو یاست."},{"id":43,"translation":"موسی ساحرانو ته وویل: وغورځوئ هغه څه چې تاسې يي غورزوونکي یاست."},{"id":44,"translation":"نو هغوی خپلې رسۍ او امساګانې وغورزولې او ويې ویل: د فرعو په دبدبه لوړه ده چې مونږ برلاسي یو."},{"id":45,"translation":"بیا موسی خپله امسا وغورځوله، امسا ټول هغه شیان تیر کړل چې هغوی درواغ جوړ کړي وو."},{"id":46,"translation":"هغه وو چې ساحران پړ مخ په سجده پریوتل."},{"id":47,"translation":"او ویې ویل: مونږ د عالمیانو په رب ایمان راوړی دی."},{"id":48,"translation":"د موسی او هارون په رب."},{"id":49,"translation":"فرعون ویل: ایا زما له اجازې نه وړاندې مو په هغه ایمان راووړ؟ بې له شکه موسی ستاسې هغه لوی ساحر دی چې تاسې ته يي سحر ښوولی دی. نو ډیر ژر به تاسې پوه شئ. زه خامخا ستاسې لاسونه او پښې ادل بدل پرې کوم او تاسې ټول به په دار وځړوم."},{"id":50,"translation":"هغوی وویل: هیڅ باک نشته مونږ په هر صورت د خپل رب په لور ورتلونکي یو."},{"id":51,"translation":"مونږ هیله من یو چې رب مو ټول ګناهونه راوبښي ځکه چې مونږ لومړني ایمان راوړنکي یو."},{"id":52,"translation":"او مونږ موسی ته وحې وکړه چې زما بنده ګان د شپې روان کړه فرعونیان به په تاسې پسې را ووځي."},{"id":53,"translation":"فرعون ښارونو ته جارچیان ولیږل."},{"id":54,"translation":"چې دغه یوه کوچنۍ ډله ده."},{"id":55,"translation":"او همدوی زمونږ قهر راپارولی دی."},{"id":56,"translation":"او بې شکه مونږ ښه بیدار او تیار یو."},{"id":57,"translation":"نو مونږ فرعونیان له باغونو او چینو نه وښکل."},{"id":58,"translation":"او له خزانو او غوره ماڼیو نه."},{"id":59,"translation":"هو! همدا مو وکړل. او هغه ټول مو بنې اسرائیلو ته په میراث ورکړل."},{"id":60,"translation":"نو هغوی په مؤمنانو پسې، او د لمرخاته په وخت کې ور ورسیدل."},{"id":61,"translation":"نو کله چې دواړو ډلو یو بل ولیدل نو د موسی ملګرو وویل: بې له شکه اوس مونږ نیول کیږو."},{"id":62,"translation":"موسی وویل: نه : مه وار خطا کیږئ مه رب مې مل دی ډیر ژر به ښوونه راته وکړي."},{"id":63,"translation":"نو مونږ موسی ته وحې وکړه چې په امساء دې سیند ووهه. نو هغه وو چې سیند څیرې او هره برخه يې د لوی غره په شان ودریده."},{"id":64,"translation":"او هلته مو هغه نور هم رانژدې کړل."},{"id":65,"translation":"موسی او د هغه ملګرو ته مو نجات ورکړ."},{"id":66,"translation":"او بیا مو هغه غرق کړل."},{"id":67,"translation":"په رښتیا چې په دې پیښه کې د عبرت لویه نښه ده. خو د هغوی ډیر خلک ایمان نه راوي."},{"id":68,"translation":"او په رښتیا چې ستا رب په هر څه برلاسی او مهربان دی."},{"id":69,"translation":"او دوی ته د ابراهیم کیسه ووایه."},{"id":70,"translation":"کله چې هغه خپل پلار او قوم ته وویل: تاسې د څه عبادت کوئ؟"},{"id":71,"translation":"هغوی وویل: مونږ د بوتانو عبادت کوو او تل ورته لاس په نامه یو."},{"id":72,"translation":"ابراهیم وویل: تاسې يې چې رابلئ خبره مو اوري؟"},{"id":73,"translation":"یا څه ګټه او تاوان در رسوي؟"},{"id":74,"translation":"هغوی وویل: نه دا خبره نه ده بلکې مونږ ته همدا راپاتې ده زمونږ نیکونو همداسې کړي دي."},{"id":75,"translation":"پوهیږئ چې د کوم څه تاسې عبادت کوئ؟"},{"id":76,"translation":"تاسې او ستاسې پخوانیو نیکونو يې کړی."},{"id":77,"translation":"دا ټول زما دښمنان دي یوازې رب العالمین زما ملاتړ دی."},{"id":78,"translation":"هغه ذات چې زه يې پیدا کړی او لار يې راته ښايې."},{"id":79,"translation":"او هغه ذات چې خوراک او څښاک راکوي."},{"id":80,"translation":"او چې ناروغ شم نو روغوي مې."},{"id":81,"translation":"او هغه ذات دی چې مړ کوي مې او بیا مې راژوندی کوي."},{"id":82,"translation":"او هغه ذات دی چې زه ترې هیله من یم چې د حساب په ورځ به زما ټول ګناهونه وبښي."},{"id":83,"translation":"ای زما ربه! ما ته علم او پوهه را په برخه او له نیکانو سره مې یو ځای کړه."},{"id":84,"translation":"او په راتلونکو نسلونو کې مې په ښه نوم سره یاد کړه."},{"id":85,"translation":"او له نعمتونو نه د ډک جنت په وارثانو کې مې وګڼه."},{"id":86,"translation":"او پلار مې وبښه په رښتیا چې هغه لا لارې ورکو څخه وو."},{"id":87,"translation":"او په هغه ورځ مې مه رسواء کوه چې ټول خلک راپورته کړای شي."},{"id":88,"translation":"په هغه ورځ چې نه مال ګټه رسولای شي او نه ځامن."},{"id":89,"translation":"مګر ګټه یوازې د هغه چا ده چې الله ته په پاک زړه ورشي."},{"id":90,"translation":"او نژدې کړای شي پرهیزګارانو ته جنت"},{"id":91,"translation":"او ښکاره کړای شي لار ورکو ته دوزخ."},{"id":92,"translation":"او ورته وویل شي چې اوس چیرې دي هغه چې تاسې به يې عبادت کولو؟"},{"id":93,"translation":"ایا پرته له الله، خدایان ستاسې ملاتړکوي؟ او یا له خپلو ځانو څخه دفاع کوي؟"},{"id":94,"translation":"نو دوی او بې لارې خلک به په جهنم کې پړمخ وغورځول شي."},{"id":95,"translation":"او هم د ابلیس ټول لښکر."},{"id":96,"translation":"هغوی به په ورځ کې د ناندریو په اوږدو کې وايې."},{"id":97,"translation":"قسم په الله چې مونږ ښکاره بې لارې وو."},{"id":98,"translation":"چې تاسو مو د ټول عالم له رب سره برابرولئ."},{"id":99,"translation":"او همدا لوی مجرمان وو چې مونږ يې بې لارې کړي وو."},{"id":100,"translation":"نو ځکه نن زمونږ هیڅ غوښتونکي نشته."},{"id":101,"translation":"او نه مو خوږ او مهربان دوست."},{"id":102,"translation":"کاشکې چې یو ځل بیرته تللي وای نو ایمان به مو راوړی وو."},{"id":103,"translation":"هو! په دې کې ډیر لوی دلیل دی خو د هغوی ډیر خلک ایمان نه راوړي."},{"id":104,"translation":"او بې له شکه ستا رب په هر څه برلاسی او مهربان دی."},{"id":105,"translation":"د نوح قوم پیغمبران درواغجن وګڼل."},{"id":106,"translation":"هغه وخت یاد کړه چې ورور يې نوح ورته وویل: ایا له الله څخه نه ډاریږئ؟"},{"id":107,"translation":"زه ستاسې په لور یو امین استازی یم."},{"id":108,"translation":"له الله نه وډارشئ او زما مننه وکړئ."},{"id":109,"translation":"او زه له تاسې نه په دې کار کوم بدل نه غواړم او زما بدل او اجر یوازې پر رب العالمین دی."},{"id":110,"translation":"نو له الله وډار شئ او زما مننه وکړئ."},{"id":111,"translation":"هغوی وویل: ایا مونږ ستا خبره ومنو سره له دې چې یوازې پریوتو[۱۲] خلکو ستا مننه کړې؟","footnotes":"[۱۲] د هغوی غوښتنه وه چې پریوتي خلک لرې کړه مونږ به ستا ملګري شو نوح ځواب ورکړ چې د خلکو د کړنو سره زما کار نشته. زه د خلکو اخلاص او صداقت ته ګورم( تفهیم القران)."},{"id":112,"translation":"نوح وویل: د هغوی له کړنو زه خبر نه یم."},{"id":113,"translation":"د هغوی د حالاتو ګرویګنه زما د رب کار دی که په څه پوه یاست."},{"id":114,"translation":"او زه مؤمنان نه شړم."},{"id":115,"translation":"زه پرته له یوه څرګند ډاروونکي بل څه نه یم."},{"id":116,"translation":"هغوی وویل: نوحه! لوړه ده که له دې کارونو دې لاس وانه خیست نو خامخا به په ډبرو وویشتل شې."},{"id":117,"translation":"نوح وویل: ای زما ربه! زه خپل قوم درواغجن وګڼلم."},{"id":118,"translation":"اوس ته زما او هغوی ترمینځ اخرنۍ پریکړه وکړه! او ما او زما مؤمن ملګري له شر څخه خلاص کړه."},{"id":119,"translation":"نو مونږ هغه او د هغه ملګرو ته په یوه ډکه کښتۍ کې نجات ورکړ."},{"id":120,"translation":"او بیا مو نور پاتې خلک ډوب کړل."},{"id":121,"translation":"بې له شکه په دې کې یو دلیل دی. خو د هغوی ډیر خلک مؤمنان نه وو."},{"id":122,"translation":"او بې له شکه ستا رب پر هر څه برلاسی مهربان دی."},{"id":123,"translation":"عادیانو پیغمبران درواغجن وګڼل."},{"id":124,"translation":"هغه وخت رایاد کړه چې ورور يې هود ورته وویل: ایا له الله څخه نه ډاریږئ؟"},{"id":125,"translation":"بې له شکه زه ستاسې په لور امین استازی یم."},{"id":126,"translation":"نو له الله وډار شئ او زما مننه وکړئ."},{"id":127,"translation":"او زه له تاسې نه ددې کار په بدل کې کوم اجر نه غواړم. زما اجر یوازې پر رب العالمین دی."},{"id":128,"translation":"ایا تاسې په هره لوړه د لوبو په توګه نښه جوړوئ؟"},{"id":129,"translation":"او هسې دنګې ماڼۍ جوړوئ ګنې تاسې به تل تر تله واست؟"},{"id":130,"translation":"او چې څوک مو په لاس درغی نو د تیري کوونکو او ظلم کوونکو کړنه ورسره کوئ."},{"id":131,"translation":"نو له الله وډار شئ او زما مننه وکړئ."},{"id":132,"translation":"له هغه ذات نه وډار شئ چې تاسې ښه پوهیږئ چې په څه ډول لورینې يې درسره کړي؟"},{"id":133,"translation":"د څارویو او ځامنو لورینه يي درسره کړې."},{"id":134,"translation":"او د باغونو او چینو لورینه."},{"id":135,"translation":"زه پر تاسې د یوې لوی ورځې له عذاب نه ډاریږم."},{"id":136,"translation":"هغوی وویل: مونږ ته یو شان ده چې نصیحت راته وکړې او که نه؟"},{"id":137,"translation":"همدا د پخوانیو[۱۳] زوړ خوی دی.","footnotes":"[۱۳] د پخوا نه همدا خبره روانه ده چې ځینې خلک ځان ته پیغمبران وايې خو دا هسې خبره ده یا معنې دا چې که ته مونږ ته هر نصیحت وکړې مونږ درته غوږ نه ږدو ځکه چې مونږ د خپلو پخوانیو خلکو په لار روان یو( فتح القدیر)."},{"id":138,"translation":"او مونږ به هیڅکله ونه ربړول شو."},{"id":139,"translation":"قوم يي هغه درواغجن وګاڼه، نو مونږ هم هغوی هلاک کړل. بې له شکه په دې کې یو لوی دلیل وو. او ډير خلک يې ایمان راوړونکي نه وو."},{"id":140,"translation":"او بې له شکه چې ستا رب په هر څه برلاسی او مهربان دی."},{"id":141,"translation":"ثمودیانو پیغمبران درواغجن وګڼل."},{"id":142,"translation":"هغه وخت یاد کړه چې د هغوی ورور صالح هغوی ته وویل: ایا تاسې له الله نه ډاریږئ؟"},{"id":143,"translation":"زه ستاسې په لور یو امین استازی یم."},{"id":144,"translation":"نو له الله وډار شئ او زما مننه وکړئ."},{"id":145,"translation":"زه ددې کار په بدل کې له تاسې څه نه غواړم زما بدل او اجر یوازې پر رب العالمین دی."},{"id":146,"translation":"ایا تاسې به په دې ژوند کې ډاډمن پریښوول شئ؟"},{"id":147,"translation":"په باغونو او چینو کې؟"},{"id":148,"translation":"په کښتونو؟ او نرمو او خوږو خرماګانو کې؟"},{"id":149,"translation":"او په داسې حال کې چې په ښه پوهه[۱۴] په غرونو کې کورونه تراشئ؟","footnotes":"[۱۴] بله معنايي دا ده چې عیش او عشرت پکې کوئ او یا دا چې په زور او توان يي جوړوئ( فتح القدیر)."},{"id":150,"translation":"نو له الله وډارشئ او زما مننه وکړئ."},{"id":151,"translation":"او له پولو نه د اووښتو خلکو حکم مه منئ."},{"id":152,"translation":"د هغو چې په ځمکه کې فساد کوي او هیڅکله روغ کار نه کوي."},{"id":153,"translation":"قوم وویل: پیغمبره! پر تا سحر شوی دی."},{"id":154,"translation":"ته پرته له دې چې زمونږ په شان یو انسان يې بل څه نه يې. نو که ته رښتینی يي دلیل را وړاندې کړه."},{"id":155,"translation":"صالح وویل: دغه اوښه ده څښل د هغې خپل، او ستاسې د څښلو لپاره ورځ ټاکل شوې ده."},{"id":156,"translation":"هغې ته په بده لاس مه ورړئ که نه نو د لوی ورځې عذاب به مو ونیسي."},{"id":157,"translation":"اوښه يې زخمي کړه خو بالاخره په خپل کار پښیمانه وو."},{"id":158,"translation":"عذاب ونیول ـ بې شکه چې پدې پيښه کې د عبرت لوی دلیل وو. خو د هغوی ډیر خلک مؤمنا نه وو."},{"id":159,"translation":"او ستا رب پر هر څه برلاسی او مهربان دی."},{"id":160,"translation":"د لوط قوم پیغمبران درواغجن وګڼل."},{"id":161,"translation":"هغه وخت یاد کړه چې د هغوی ورور لوط هغوی ته وویل: ایا تاسې له الله څخه نه ډاریږئ؟"},{"id":162,"translation":"زه ستاسې په لور یو امین استازی یم."},{"id":163,"translation":"نو له الله وډار شئ او زما مننه وکړئ."},{"id":164,"translation":"زه ددې کار په دبل کې له تاسې اجر نه غواړم. زما بدل او اجر یوازې پر رب العالمین دی."},{"id":165,"translation":"ایا په خلکو کې یوازې له نارینه وو سره جنسي اړیکي ساتئ؟"},{"id":166,"translation":"او خپلې هغه ښځې پریږدئ چې الله پاک درته پیدا کړي دي؟ رښتیا هم چې تاسې له ټولو پولو اووښتی قوم يې."},{"id":167,"translation":"هغوی وویل: ای لوطه! لوړه ده که له دې خبرو لاس وانه خلې نو له دې ځایه به وشړل شې."},{"id":168,"translation":"لوط وویل: زه ستاسې د کړنو پوره مخالف یم."},{"id":169,"translation":"ای زما ربه! ما او زما کورنۍ د دوی له کړنو څخه وژغوره."},{"id":170,"translation":"نو مونږ هغه او ټولې کورنۍ ته نجات ورکړ."},{"id":171,"translation":"خو یوازې یوه زړه ښخه وه چې په پاتې شوو کې وه."},{"id":172,"translation":"بیا مو هغه نور ټول هلاک کړل."},{"id":173,"translation":"او پر هغوی مو د ډبرو باران و وراو. نو په ډارول شوو په خلکو د ډبرو سخت باران وو."},{"id":174,"translation":"بې له شکه په دې کې د عبرت لوی دلیل وو. خو د هغوی ډیرخلک مؤمنا نه وو."},{"id":175,"translation":"او بې له شکه ستا رب په هر څه برلاسی او مهربان دی."},{"id":176,"translation":"د ګڼو ځنګلونو خاوندانو پیغمبران درواغجن وګڼل."},{"id":177,"translation":"هغه وخت یاد کړه چې شعیب هغوی ته وویل: ایا تاسې له الله څخه نه ډاریږئ؟"},{"id":178,"translation":"زه ستاسې په لور یو امانتګر استازی یم."},{"id":179,"translation":"نو له الله وډار شئ او زما مننه وکړئ؟"},{"id":180,"translation":"زه ددې کار په بدل کې له تاسې څه نه غواړم. زما بدل یوازې پر رب العالمین دی."},{"id":181,"translation":"پیمانې ښې پوره کوئ او چاته يې کمې مه ورکوئ."},{"id":182,"translation":"او په سمه روغه تله تول کوئ."},{"id":183,"translation":"د خلکو شیان مه کموئ. او په ځمکه کې د فساد هلې ځلې مه کوئ."},{"id":184,"translation":"له هغه ذات نه وډار شئ چې تاسې او پخواني ټول خلک يې بیدا کړي دي."},{"id":185,"translation":"هغوی وویل: ته کوډ لاندې کړی يې."},{"id":186,"translation":"ته پرته له دې چې زمونږ په شان یو انسان يې بل څه نه يې او مونږ پر تا د درواغجنو ګمان کوو."},{"id":187,"translation":"که ته رښتینی يي نو پر مونږ له اسمان څخه کومه ټوټه راوغورځوه!."},{"id":188,"translation":"شعیب وویل: زما رب ستاسې پر کړنو ښه پوهیږي."},{"id":189,"translation":"هغوی شعیب درواغجن وګاڼه نو هغه و چې د تیارې ورځې[۱۵] پرې راغی. په رښتیا چې هغه د یوی لوی ورځې عذاب و.","footnotes":"[۱۵] له عبدالله بن عمر (رض) نه روایت دی (۷) ورځې پرې سخته ګرمي راغله. بیا وريځ راښکاره شوه د کلي یو سړی د وریځي په لور ولاړ او په سیورې کې يي له ګرمۍ څخه ځان وژغورلو، قوم يې خبر شو ورغلل، او له وریځې لاندې کیناستل، الله پاک پرې اور راښکته او ټول يي وسوزول( تفسیر ابن کثیر)."},{"id":190,"translation":"په دې کې د عبرت یو نښه وه خو د دوی ډیر خلک ایمان راوړوونکي نه وو."},{"id":191,"translation":"او بې له شکه چې ستا رب خامخا برلاسی مهربان دی."},{"id":192,"translation":"او بې له شکه دا قران رب العالمین نازل کړی دی."},{"id":193,"translation":"یوې امانت ګرې ساه راوړی دی."},{"id":194,"translation":"ستا زړه ته، تر څو ته له ډاروونکو شې."},{"id":195,"translation":"په روښانه عربي ژبه."},{"id":196,"translation":"او همدغه د مخکینیو خلکو په کتابونو کې هم شته."},{"id":197,"translation":"ایا دا خبره ورته لویه نښه نه ده چې د بنې اسرائیلو علماء پرې پوهیږي؟"},{"id":198,"translation":"بالفرض که مونږ په ځینو عجمي خلکو نازل کړای وای."},{"id":199,"translation":"او هغه پر دوی لوستلی وای بیا به هم پرې ایمان نه وای راوړی."},{"id":200,"translation":"په همدې توګه مونږ د قران دښمني د مجرمانو په زړونو کې ورننویستلې ده."},{"id":201,"translation":"چې د دردناک عذاب تر لیدلو پرې ایمان نه راوړي."},{"id":202,"translation":"نو چې ناببره په ناخبرۍ کې پرې عذاب راشي."},{"id":203,"translation":"بیا به وايې ایا مونږ ته به لږ ونه کتل شي؟"},{"id":204,"translation":"ایا هغوی زمونږ په عذاب تلوار کوي؟"},{"id":205,"translation":"ایا ته پوهیږې: که مونږ هغوی ته کلون کلونه وخت ورکړو؟"},{"id":206,"translation":"او بیا ورته وعده کړی شوی عذاب راشي؟"},{"id":207,"translation":"نو ورکړی شوی مهلت او ورکړې شوې ګټې به ترې هیڅ شی دفع نه کړای شي."},{"id":208,"translation":"مونږ هیڅ کلی د ډاروونکو له راتګ څخه وړاندې ندی هلاک کړی."},{"id":209,"translation":"پند يي ورکړی ـ او مونږ هیڅ کله ظلم او تیری ندی کړی."},{"id":210,"translation":"او دا قران شیطانانو ندی راوړی."},{"id":211,"translation":"دا نه د هغوی وړ او نه يي په وس پوره ده."},{"id":212,"translation":"ځکه چې هغوی يي له اوریدنې څخه لرې او بې برخې کړي شوي دي."},{"id":213,"translation":"نو ای محمده! له الله سره بل خدای مه رابله که نه نو ته به هم له سزا موندونکو څخه شې."},{"id":214,"translation":"او خپل نژدې خپلوان وډاروه."},{"id":215,"translation":"او ستا منونکو مومنانو ته وزر ټیټ کړه."},{"id":216,"translation":"که له تانه يي غاړه وغړوله نو ورته ووایه چې زه ستاسې له کړنو څخه بیزاره یم."},{"id":217,"translation":"او یوازې په برلاسې مهربان ذات توکل وکړه."},{"id":218,"translation":"هغه ذات چې ته پاڅیږې نو تا وینې."},{"id":219,"translation":"او هغه وخت هم چې ته سجده کوونکو په مینځ کې اوړې را اوړې."},{"id":220,"translation":"ځکه چې هغه هر څه اوري او په هر څه پوه دی."},{"id":221,"translation":"ای خلکو! زه تاسې ته وښایم چې شیطانان چاته نازلیږي؟"},{"id":222,"translation":"پر هر درواغجن ګناهکار نازلیږي."},{"id":223,"translation":"اوریدلې خبرې یو بل ته وايې او ډیر يې درواغجن وي."},{"id":224,"translation":"او په شاغرانو پسې غولیدلي خلک روان وي."},{"id":225,"translation":"ایا ته نه ګورې چې هغوی په هره کنده کې لالهانده وي."},{"id":226,"translation":"او زیات هغه څه وايې چې کوي يې نه ."},{"id":227,"translation":"خو یوازې هغه خلک دا وړ ندي چې ایمان يي راوړی، نیکې کړنې يي خپلې کړي، الله پاک يي ډير یاد کړی او د ظلم او تیري په بدل کې يي غچ ایستی دی ـ هو! ظالمان به ډير ژر پوه شي چې اخرنۍ برخه لیک به يي څه وي؟"}]},{"id":27,"verses":[{"id":1,"translation":"طس. دا د قران او څرګندوونکي کتاب ایاتونه دي."},{"id":2,"translation":"د مؤمنانو لپاره لارښوونه او زیری دی."},{"id":3,"translation":"د هغو لپاره چې لمونځ ودروي، زکات ورکوي او په اخرت پوره باور لري."},{"id":4,"translation":"له شک نه وتلې ده چې مونږ هغو خلکو ته د هغوی کړنې ښایسته کړې دي چې په اخرت ایمان نه لري. نو ځکه لالهانده او سرګردان وي."},{"id":5,"translation":"او همدا خلک دي چې بد عذاب يي په برخه او په اخرت کې به خورا زیانمن وي."},{"id":6,"translation":"او ای محمده! په رښتیا چې تاته د قران د یوه حکیم او علیم ذات له لورې درکول کیږي."},{"id":7,"translation":"او هغه وخت یاد کړه چې موسی خپلې کډې ته وویل: ما اور ولید. زه به ډير ژر تاسې ته له هغه ځای نه کوم خبر راوړم او یا به بله لمبه راوړم چې ځان پرې ګرم کړئ."},{"id":8,"translation":"نو چې هلته ورغی غږ وشو: مبارک دی هغه چې په اور کې [۱۶] دی او هغه چې په چاپیریال کې يې دی. او پاک دی الله چې رب د ټولو موجوداتو دی.","footnotes":"[۱۶] ځینو مفسیرینو هغه چې په اور کې دي ملایک وايي او چې په چاپیریال کې يي دی موسی ښوولی او ځینو نورو يي عکس خبره کړې ده( فتح القدیر)."},{"id":9,"translation":"ای موسی! زه الله یم، پر هر څه برلاسی او د حکمت څښتن."},{"id":10,"translation":"او وغورزوه خپله امسا، نو چې ويي لیده د تیز مار په شان خوزیږي شا يې واړه وله، وتښتید او شا ته يې ونه کتل. ای موسی! مه ډاریږه! زما په وړاندې پیغمبران نه ډاریږي."},{"id":11,"translation":"مګر یوازې هغه څوک باید وډار شي چې تیر يې کړی وي، خو که هغه هم له بدۍ وروسته نیکي خپله کړي نو زه بښونکی مهربان یم."},{"id":12,"translation":"او خپل لاس په خپل ګریوان کې ننه باسه بې له کوم عیبه به تک سپین راووځي. دا د هغو نهو نښو څخه ده چې فرعون او د هغه قوم ته څرګندیږي. بې له شکه چې هغوی ورانکاري خلک دي."},{"id":13,"translation":"نو کله چې زمونږ څرګندې او روښانه نښې هغوی ته راغلې نو ويې ویل چې: دا ښکاره جادو دی."},{"id":14,"translation":"نو د ظلم او غرور له کبله يې ترې انکار وکړ سره له دې چې زړونه يي ښه پرې باوري شوي وو نو وګوره چې د مفسدانو پای څنګه وه؟"},{"id":15,"translation":"او مونږ داود او سلیمان ته پوهه ورکړې وه. دواړو وویل: ټولې ستاینې هغه الله ته دي چې مونږ يي په خپلو ډیرو مؤمنو بنده ګانو غوره کړي یو."},{"id":16,"translation":"او سلیمان او د داود وارث شو او ویې ویل: ای خلکو! مونږ ته د مارغانو خبرې ښوول شوي او مونږ ته هر څه راکړای شوي دي. په رښتیا چې همدا ډير ښکاره غوره والی دی."},{"id":17,"translation":"او سلیمان ته د پیریانو، انسانانو، او مارغانو لښکرې راټولې او هغوی ښه په نظم او دسپلین ساتلي شوي وو."},{"id":18,"translation":"تر دې چې کله هغوی د میږیانو پر یوه کنده تیریدل نو مشر میږي وویل: ای میږیانو! خپلو کورونو ته ننه ووځئ هسې نه چې سلیمان او د هغه لښکر مو په ناخبرۍ کې چیت کړي."},{"id":19,"translation":"سلیمان د هغه پر خبره په خندا او ویې ویل: ای زما ربه! ما ته ښوونه وکړه چې زه ستا د هغو لورینو شکر پر ځای کړم چې پر ما او زما پر مور او پلار دې کړي دي او توان راکړه چې هغه ښه کړنه وکړم چې ته يي خوښوي او د خپلې مهربانۍ له مخې مې په خپلو نیکو بنده ګانو کې داخل کړه."},{"id":20,"translation":"او د مارغانو پلټنه يې وکړه نو ویې ویل: څه دي چې ملا چرګک نه وینم؟ ایا هغه ورک شوی دی؟"},{"id":21,"translation":"زه به هغه ته سخته سزا ورکړم او یا به يي حلا کړم، او یا خو به ما ته یو ښکاره دلیل راوړي."},{"id":22,"translation":"له لږ درنګ وروسته ملاچرګک راغی او ویې ویل: ما داسې څه معلوم کړل چې لا تر اوسه تاسې ته نه دي څرګند.او تاسط ته مې له سباء نه یوه پخه خبره راوړې ده."},{"id":23,"translation":"ما ولیده چې د ښار واکمنه یوه ښځه ده چې هر څه ښه پوره ورکړای شوي او د خورا لوی تخت څښتنه ده."},{"id":24,"translation":"ما ولیده چې هغه او قوم يي پرته له الله نه لمر ته سجده کوي او شیطان يي کړنې ورته ښایسته کړي، او له سمې لارې يي اړولي دي نو ځکه لار نه مومي."},{"id":25,"translation":"هغه الله ته سجده نه کوي چې د اسمانونو او ځمکې پټ څیزونه راوباسي او په هغه څه ډیر ښه پوهیږي چې تاسې يې پټوئ، او یا يي ښکاره کوئ."},{"id":26,"translation":"الله یو دی بل معبود ورسره نشته، د لوی عرش څښتن دی."},{"id":27,"translation":"سلیمان وویل: اوس به مونږ وګورو چې تا رښتیا ویلي او که له درواغجنو څخه يې؟"},{"id":28,"translation":"زما دا لیک یوسه! هغوی ته يي وروغورځوه! بیا ترې په څنګ، او وګوره چې د هغوی غبرګون څه دی؟"},{"id":29,"translation":"ملکې وویل: ای د قوم مشرانو! ما ته یو مهم او پیاوړی لیک راغورځول شوی دی."},{"id":30,"translation":"هغه د سلیمان له لورې دی او لیکلې يي دي چې: بسم الله الرحمن الرحیم."},{"id":31,"translation":"پر ما ځانونه لوړ مه ګڼئ او غاړه راته کیږدئ."},{"id":32,"translation":"ملکې وویل: ای د قوم مشرانو! په دې هلکه ما ته مشوره راکړئ ـ زه له تاسې پرته هیڅ پریکړه نه کوم."},{"id":33,"translation":"هغوی ځواب ورکړ: مونږ د زور او تورې خلک یو، واک ستاسې په لاس کې دی، وګوره چې مونږ ته څه امر کوې."},{"id":34,"translation":"ملکې وویل: پاچایان چې کله هم په زور کلي ته ننوځي، نو ورانوي ي او عزتمن خلک يي سپکوي. هو! همدا يي کړنه وي."},{"id":35,"translation":"او زه اوس هغوی ته هدیه لیږم ګورم چې زما استازي يي څه ځواب راوړي."},{"id":36,"translation":"کله چې استازی سلیمان ته راغی نو سلیمان ورته وویل: ایا تاسې غواړئ چې په مال زما مرسته وکړئ خو هغه چې الله ما ته راکړي دي، له هغه څه نه ډیر غوره دي چې تاسې ته [۱۷] يي درکړي دي. او دا تاسې يي چې په خپلو سوغاتونو خوښي څرګندوئ.","footnotes":"[۱۷] الله پآک چې ماته کوم دولت، پوهه، حکمت او پیغمبري راکړې ده. ستاسې له هر څه نه غوره ده( تفسیر الماوردی)."},{"id":37,"translation":"ای استازیه! بیرته ورشه، ډير ژر به مونږ د ماتې نه خوړونکي لښکر سره هلته ورشو، او خورا سپک، ورک به يې له ښار نه وشړو."},{"id":38,"translation":"سلیمان وویل: ای درباریانو! څوک به د بلقیس تخت مخکې له دې راوړي چې هغوی غاړه ایښوونکي ماته راشي؟"},{"id":39,"translation":"یوه چالاک او پیاوړي پیري وویل: زه به يي درته وړاندې له دې راورسوم چې تاسې له خپل دربار نه پورته شئ. او زه پرې ښه پیاوړی او ښه امانت ګر یم."},{"id":40,"translation":"له کوم سړي سره چې د کتاب علم و هغه وویل: زه به ي د سترګو په رپ کې درته راوړم. څنګه چې سلیمان همغه تخت له خپل ځان سره ایښوول شوی ولید نو ويې ویل: دا زما د رب فضل دی. تر څو ما وازمايې چې شکر کوم او که ناشکري. او هر څوک چې شکر کوي نو ګټه يې خپله ده. او څوک چې ناشکري کوي نو بې له شکه چې زما رب له هر څه بې پروا او د کرم والا دی."},{"id":41,"translation":"سلیمان وویل تخت يې ورته نا اشنا کړئ، وګورو چې په خبره پوهیږي او که له هغو کسانو څخه ده چې په هیڅ يې سر نه خلاصیږي."},{"id":42,"translation":"کله چې بلقیس راغله، چا ورته وویل: ایا ستا تخت همدا وړ دی؟ هغې وویل: دا خو کله همغه چې وي. او مونږ ته لا پخوا خبره څرګنده شوې، او مونږ غاړه ایښې وه."},{"id":43,"translation":"او هغو بوتانو چې هغې يې پرته له الله عبادت کاو له روغ دین نه منع کړې وه. ځکه چې هغه د یو کافر قوم عړې وه."},{"id":44,"translation":"هغې ته وویل شو چې ماڼۍ ته ننه وځه ـ هغي چې وکتل نو ګمان يي وکړ چې د اوبو حوض دی او د ښکته کیدلو لپاره يي پونډۍ لوڅي کړې. سلیمان ورته وویل: دا د ښیښې روڼ هوار فرش دی. هغې وویل: پروردګاره! ما له ځان سره تیر کړی، اوس مې له سلیمان سره هغه الله ته غاړه ایښې ده چې د ټول عالم رب دی."},{"id":45,"translation":"او مونږ ثمودیانو ته د هغوی ورور صالح له دې پیغام سره ولیږه چې د یو الله عبادت وکړئ. خو هغوی دوه دښمنې ډلې شوي[۱۸].","footnotes":"[۱۸] یو يي مؤمنه بله کافره یا يوې ډلې صالح ومنلو او بلې ډلې ونه منلو( تفسیر الماوردی)."},{"id":46,"translation":"صالح وویل: ای زما قومه! ولې د بدۍ په لور ځغلۍ او نیکۍ ته مو شا کړې؟ او ولې له الله نه بښنه نه غواړئ؟ ښايې چې پر تاسې رحم وشي."},{"id":47,"translation":"هغوی ځواب ورکړ چې: مونږ ته او ستا ملګري په بد فال نیولي یاست. صالح وویل: بده ورځ مو د الله له لورې ده. او اصلي خبره همدا ده چې پر تاسې ازموینه کیږي."},{"id":48,"translation":"او په ښار کې نهه ډلې وې چې په ځمکه کې يې ورانی کاو[۱۹] او هیڅ روغ کار يې نه کاو.","footnotes":"[۱۹] رهط هغې ډلې ته وايي چې له لسو نه لږ او دریو نه ډیر وي لته د نهو سړیو تعبیر په نهو ډلو ځکه شوی دی چې هر یو سړي د یوې ډلې په شان له شر نه ډک وو( البحر المحیط فی التفسیر)."},{"id":49,"translation":"وئي ویل: د الله په نوم سره ژمنه وکړئ چې د شپې له لورې به پر هغه او د هغه په کورنۍ یرغل کوو او بیا به يي د قوم مشرته وایو چې مونږ يي د کورنۍ په هلاکولو کې برخه من نه وو. او مونږ بیخي رښتیا وايو."},{"id":50,"translation":"هغوی یوه دسیسه جوړه او مونږ يي هم تدبیر ونیو او هغوی ترې خبر نه وو."},{"id":51,"translation":"وګوره چې د هغوی د دسیسې پای څه شوه؟ مونږ هغوی او د هغوی ټول قوم هلاک کړل."},{"id":52,"translation":"نو دا دی د ظلم له کبله يي کورونه تش او وران پراته دي. او په رښتیا چې د پوهیدونکي قوم لپاره دا یو لوی دلیل دی."},{"id":53,"translation":"او مونږ مؤمنانو او هغو کسانو ته نجات ورکړ چې له بدۍ يې ځانونه وژغورل."},{"id":54,"translation":"او دلوط کیسه یاده کړه چې هغه خپل قوم ته وویل: ایا تاسې په رڼو سترګو بدۍ ته وړاندې کیږئ."},{"id":55,"translation":"ایا تاسې ښځې پریږدئ او د شهوت پوره کولو لپاره سړیو ته ورځئ. هو! تاسې د خورا ناپوهۍ کار کوئ."},{"id":56,"translation":"د قوم ځواب يې پرته له دې بل نه و چې ویل يي لوط کورنۍ له خپل کلي نه وباسئ! ځکه چې خپل ځانونه ډير پاکان نیسي."},{"id":57,"translation":"نو مونږ هغه او کورنۍ ته نجات ورکړ خو یوازې د هغه ښځه وه چې مونږ به بیرته پاتې کیدونکو کې ټاکلې وه."},{"id":58,"translation":"او پر هغوی مو ورښت ووراوو. د ډارول شوو خلکو ورښت خورا ډیر بد وو."},{"id":59,"translation":"ای محمده! ووایه ټولې ستاینې د یو الله دي. او پر هغو بندګانو يي سلام دی چې هغه غوره کړي دي. ایا الله غوره دی او ک هغه چې هغوی يي له الله سره شریک نیسي؟"},{"id":60,"translation":"څوک دی هغه ذات چې اسمانونه او ځمکه يې پیدا کړې؟ له بره نه يې ستاسې لپاره اوبه راښکته کړي؟ مونږ په همدغو اوبو ښایسته باغونه را زرغون کړي. چې د یوې ونې رازرغونول يې هم ستاسې په توان نه و. او له الله سره بل خدای شته؟ نه: بلکې هغوی له روغې لارې کاږه روان دي."},{"id":61,"translation":"څوک دی هغه ذات چې ځمکه يې ارام ځای وګرځوله؟ سیندونه يې پکې وبیول؟ د غرونو میخونه يې پکې ټک وهل؟ او د دوه سیندونو په مینځ کې يې پرده راوسته؟ ایا له الله سره بل خدای شته؟ بلکې د هغوی ډیر خلک ناپوهان دي."},{"id":62,"translation":"او څوک دی هغه ذات چې د اړمن سوال مني؟ کړاو لرې کوي؟ او تاسې د ځمکې خلیفه ګان ګرځوي؟ ایا له الله سره بل خدای شته؟ تاسې ډیر لږ پند اخلئ."},{"id":63,"translation":"څوک دی هغه ذات چې د وچې او سمندر په تیارو کې تاسې ته لار ښايې؟ او څوک دی چې له خپل رحمت نه وړاندې زیري ورکوونکي بادونه لیږي؟ ایا له الله سره بل خدای شته؟ الله له هغه څه نه ډیر لوړ دی چې هغوی يې ورسره شریکوي."},{"id":64,"translation":"څوک دی هغه ذات چې د پیدایښت پیل کوي؟ او بیا يې تکراروي؟ او څوک دی چې تاسې ته له اسمان او ځمکې نه روزي درکوي؟ ایا له الله سره بل خدای شته؟ ووایه! که تاسې رښتینې يې نو دلیل مو را وړاندې کړئ!"},{"id":65,"translation":"ای محمده! ووایه چې: د اسمانونو او ځمکې په پټو څیزونو پرته له الله بل هیڅوک نه پوهیږي او په دې هم نه پوهیږي چې دوی کله ژوندي راپورته کیږي."},{"id":66,"translation":"بلکې د اخرت په هکله هغوی بیخي ناپوه، بلکې شکمن، او بلکې ړانده دي."},{"id":67,"translation":"او کافران وايې: چې مونږ او زمونږ پلرونه خاورې شو نو بیا به هم له قبرونو نه راوویستل شو؟"},{"id":68,"translation":"په رښتیا چې دا یوه تشه وعده ده چې له مونږ او زمونږ له پخوانیو پلرونو سره شوې ده، پرته له زړو کیسو نور څه نه دي."},{"id":69,"translation":"ای محمده! ووایه چې په ځمکه کې وګرځي، نو وګورئ چې د مجرمانو پای څه وه؟"},{"id":70,"translation":"او ای محمده! بر هغوی مه غمجن کیږه، او نه يې له ټکیو او دسیسو نه زړه تنګی شې."},{"id":71,"translation":"او هغوی وايې دا وعده کله ده ؟ که تاسې رښتینې یاست؟"},{"id":72,"translation":"ووایه نژدې ده چې ځینې هغه څه چې تاسې يې په منډه غواړئ په تاسې پسې وي."},{"id":73,"translation":"او له شک نه وتلې ده چې ستا رب پر انسانانو ډیر مهربان دی، خو اکثره يې ناشکره دي."},{"id":74,"translation":"او په دې کې شک نشته چې ستا رب ته هغه ښه معلوم دي چې هغوی يې په زړونو کې پټوي او یا يي څرګندوي."},{"id":75,"translation":"د اسمانونو او ځمکې هیڅ پټه خبره نشته مګر په یوه څرګند کتاب کې ښکل شوې ده."},{"id":76,"translation":"او دا قران بنې اسرائیلو ته ډیرې خبرې په ګوته کوي چې هغوی پکې یو له بل سره اختلاف لري."},{"id":77,"translation":"او له شک نه وتلې ده چې: همدا قران د منونکو خلکو لپاره ښوونه او رحمت دی."},{"id":78,"translation":"او بې له شکه ستا رب به د هغوی په مینځ کې په خپل حکم سره پریکړه وکړي. او هغه په هر څه برلاسی او په هر څه ډیر پوه دی."},{"id":79,"translation":"نو ای محمده! پر الله توکل وکړه. په یقین ته پر حقه يې."},{"id":80,"translation":"بې له شکه ته مړي نشي اورولی، او نه هغو کڼو ته خپله بلنه رسولی شې چې شاه اړوي او تیښتي."},{"id":81,"translation":"او نه ړانده له بې لارۍ نه را اړولای شي. بلکې ته خپله خبره یوازې هغو کسانو ته اورولای شې چې زمونږ پر ایاتونو ایمان راوړي او غاړه ایښوونکي وي."},{"id":82,"translation":"او کله چې پر هغوی خبره پخه شوه نو مونږ به له ځمکې نه یو څاروی[۱] راوباسو چې ورته به ووايې: چې خلکو زمونږ ایتونه نه منل.","footnotes":"[۱] دا د قیامت له غټو نښو نه یو نښه ده. غټې نښې عبارت دي له:( دجال راوتلو نه، له ځمکې نه د څاروي راوتل، لوګې او له لویديځ نه د لمر راختل) همدا نښې یو له بل سره تړلي دي( تفسیر ابن کثیر)."},{"id":83,"translation":"او هغه ورځ را یاده کړه چې مونږ به د هر امت هغه خلک چې زمونږ ایتونه يې درواغ ګڼل ژوندي راپورته، او بیا به ټول سره یو ځای تم شي."},{"id":84,"translation":"تر څو ټول راشي، نو رب به يې ورته ووایې: ایا تاسې زما ایتونه درواغ ګڼلي وو؟ په داسې حال کې چې هغه مو له بشپړې علمي څیړني لاندې نه وو راوستلي؟ او یا تاسې څه کړنه درلوده؟"},{"id":85,"translation":"نو د هغوی د ظلم او تیري له کبله پرې د ربړولو خبره پخه او هیڅ خبرې به نه کوي."},{"id":86,"translation":"ایا هغوی نه ګوري چې مونږ شپه د هغوی د سکون او ارام لپاره ګرځولې؟ او ورځ مو روښانه کړې؟ په رښتیا چې د ایمان راوړونکي قوم لپاره په دې کې ډير زیات دلایل دي."},{"id":87,"translation":"او هغه ورځ را یاده کړه چې: په شپیلۍ کې پو وشي نو د اسمانونو او ځمکې ټول ژوي به پرته له هغو چې الله يې وساتي له ډار سره مخ ـ او په خورا عاجزۍ به د الله په وړاندې حاضر شي."},{"id":88,"translation":"په غرونو ګومان کوې چې په ځای ولاړ دي، مګر هغه به د وریځو په شان الوزي. دا د هغه الله جوړښت دی چې هر څه يي ښه کلک کړي دي. او بې شکه چې هغه ستاسې له ټولو کړنو څخه ښه خبر دی."},{"id":89,"translation":"څوک چې له نیکۍ سره راشي نو غوره بدله يې په برخه او د همدې ورځې له ډار نه به ډاډمن وي."},{"id":90,"translation":"او څوک چې له بدۍ سره راشي نو پړمخ به په اور کې وغورځول شي. او ورته به وویل شي چې: تاسې ته چې څه درکول کیږي دا ستاسې د کړنو بدل دی او بس."},{"id":91,"translation":"او ما ته امر شوی دی چې زه د مکې د ښار د هغه رب عبادت وکړم چې دا ښار يې غوره ګرځولی او د هر څیز واکمن دی. او ما ته امر شوی دی چې زه باید هغه ته له غاړه ایښوونکو څخه وم."},{"id":92,"translation":"او راته امر شوی دی چې قران ولولم. نو چا چې لار ومیندله نو د خپل ځان لپاره يې ومیندله، او چا چې لار ورکه کړه نو ورته ووایه چې زه یوازې یو ډاروونکی یم."},{"id":93,"translation":"او ای محمده! ووایه چې ټولی ثناوی یوازې یو الله ته دي ډیر ژر به تاسې ته خپلې نښې دروښايې او تاسې به يې وپیژنئ او ستا رب ستاسې له کړنو نه بې خبره نه دی."}]},{"id":28,"verses":[{"id":1,"translation":"طسم(طا.سین.میم)."},{"id":2,"translation":"دا د روښانه کتاب ایتونه دي."},{"id":3,"translation":"مونږ تا ته د موسی او فرعون کیسه د ایمان راوړونکي قوم لپاره بیانوو."},{"id":4,"translation":"په رښتیا چې فرعون په ځمکه کې لويې وکړه او د هغې اوسیدونکي يي په ډلو وویشل. ځينې يي خورا بي وسې کول چې ځامن به يي ترې وژل او ښځې به يې ورته ژوندۍ پريښوولې. په رښتیا چې هغه له وران کارو څخه وو."},{"id":5,"translation":"او مونږ غواړو چې له هغو خلکو سره چې په ځمکه کې بې وزلي کړای شوي وو ښیګڼه وکړو مشران او د ځمکې وارثان يي وګرځوو."},{"id":6,"translation":"په ځمکه کې يې واکمن او فرعون، هامان، او د هغوی لښکرو ته د بنې اسرائیلو په واسطه همغه څه وښایو چې ډار يې ورسره وو."},{"id":7,"translation":"او مونږ د موسی مور ته وحې وکړه چې خپل ځوی ته تی ورکړه. که پرې ډاریدلې نو په سیند کې يې وغورځوه. هیڅ ډار او اندیښنه مه کوه. مونږ يي بیرته تاته راولو. او د پیغمبرانو له ډلې نه به يي وګرځوو."},{"id":8,"translation":"د فرعون کورنۍ هغه مینده کړ تر څو يې دښمن او غم شي په رښتیا چې فرعون، هامان او د هغوی لښکرې خورا ناپوهان وو."},{"id":9,"translation":"او د فرعون ښځې وویل: دا به زما ستا د سترګو یخوالی وي. مه يې وژنه. کیدای شي چې مونږ ته ګټه وکړي، یا يې په ځوی ولۍ ونیسو او هغوی نه پوهیدل."},{"id":10,"translation":"او د موسی د مور زړه تش ګوګل و. که مونږ يي زړه نه وای کلک کړی نو نژدې وه چې دا خبره ټوله ښکاره کړي خو مونږ يي زړه کلک کړ تر څو له ایمان راوړونکو وګرځي."},{"id":11,"translation":"او د موسی خور ته يي وویل: ورځه هغه ولټوه. خور يي له لرې نه داسې وڅاره چې هغوی پرې نه پوهیدل."},{"id":12,"translation":"او مونږ لا د مخه پر هغه تي ورکوونکې ښځې بندې کړې وې خور يې وویل: زه تاسې ته یوه داسې کورنۍ ونه ښایم چې دده پالنه وکړي او په ښه شان يي درته وساتي؟"},{"id":13,"translation":"او په دې توګه مونږ هغه بیرته مور ته راووست تر څو يي پرې سترګې یخې، غم يي ورک او پوه شي چې د الله وعده رښتینې ده. خو ډیر خلک نه پوهیږي."},{"id":14,"translation":"او کله چې موسی زور ته ورسید او برابر شو نو مونږ حکمت او پوهه ورکړه ـ او مونږ نیکو کارانو ته همدا ډول بدل ورکوو."},{"id":15,"translation":"په داسې وخت کې ښار ته دننه شو چې هلته بالکل چپه چوپتیا وه ګوري چې دوه سړي یو له بل سره په جګړه دي. دغه یو يې له ملګرو څخه دی او دغه بل يې له دښمنانو څخه. نو هغه چې له ملګرو څخه يې ؤ د هغه چا پر خلاف يې ترې د کومک غوښتنه وکړه. چې له دښمنانو څخه يې وو موسی دښمن یو سوک وواهه، او د هغه کار يي پوره کړ[۲] موسی وویل: دا د شیطان کړنه ده. بې شکه چې هغه بې لارې کوونکی ښکاره دښمن دی.","footnotes":"[۲] ويې واژه."},{"id":16,"translation":"موسی وویل: ای زما ربه! ما پر ځان تیری وکړ ما ته بښنه وکه الله ورته بښنه وکړه. په رښتیا چې هغه بښونکی ډیر مهربان دی."},{"id":17,"translation":"موسی وویل: ای زما ربه! له دې کبله چې پر ما دې لورینه کړې زه به له دې وروسته هیڅکله مجرمانو ملاتړی نه شم."},{"id":18,"translation":"بل سهار په ښار کې په داسې حال کې چې له ډار سره مخ او د حالاتو څارنه يې کوله ناببره ګوري چې چا ترې پرون کومک غوښتی ؤ، نن بیا ورته چیغې وهي. موسی ورته وویل: همدا ته ډیر ښکاره بې لارې يې."},{"id":19,"translation":"او چې اراده يې وکړه چې هغه څوک ونیسي چې د دواړو دښمن دی. فریاد کوونکي وویل: موسی! غواړی چې ما هم ووژنې لکه پرون دې چې یو سړی وواژه؟ ته غواړې چې د ځمکې یو سر زوری سړی وې. او نه غواړې چې له اصلاح کوونکو څخه اوسې."},{"id":20,"translation":"د ښار له اخر نه یو سړی په منډه راغی. ویې ویل: موسی! د ښار مشران ستا په هکله مشورې کوي چې تا ووژني ووځه! بې له شکه زه ستا خیر غوښتونکی یم."},{"id":21,"translation":"نو موسی له ښار نه د ډار په حال کې چې د هرې لورې څارنه نه يي کوله ووت او ويې ویل: ای زما ربه! له ظالم قوم نه مې وژغوره!"},{"id":22,"translation":"او چې کله موسی د مدین په لور مخه کړه نو ویې ویل: زما هیله ده چې رب مې سمه لار راوښايې."},{"id":23,"translation":"کله چې د مدین اوبو ته ورسید نو هلته يي یوه ډله خلک مینده کړل چې له څاه يې خپل مالونه خړوبه ول. او هلته يې په یوه څنډه کې دوه ښځې هم ولیدې چې خپل مالونه يې ایسارول. موسی هغوی ته وویل: تاسې ولې داسې يئ؟ هغوی وویل: مونږ تر هغو خپلو څارویو ته اوبه نه ورکوو تر څو ټول شپانه ولاړ شي او زمونږ پلار خورا ډیر بوډا دی."},{"id":24,"translation":"موسی د دواړو څاروي خړوبه او بیا د یوه سیورې په لور ولاړ او ویې ویل: زما ربه! هره ښیګڼه چې دې پر ما نازله کړې ړه ورته اړ یم."},{"id":25,"translation":"نو له دواړو څخه یوه خور په حیا کې راغله ـ او ويي ویل زما پلار تا غواړي تر څو ستا هغه مزدوري درکړي چې زمونږ څاروي دې خړوبه کړي دي. کله چې موسی شعیب ته ورغی او خپله کیسه يې ورته وکړه نو شعیب ورته وویل: مه ډاریږه. ته اوس له ظالمو خلکو څخه خلاص شوی يي."},{"id":26,"translation":"له هغو دوه وو نه یوې يي وویل: پلارجانه! دا سړی مزدور کړه. بې شکه هغه غوره مزدور چې ته نیسې باید ډیر پیاوړی او امین وي."},{"id":27,"translation":"شعیب وویل: زه له دغو دوه لورګانو یوه تاته په نکاح کوم خو ته باید له ما سره اته کلونه مزدوري وکړې، که لس کلونه دې پوره کړل دا به ستا لورینه وي. او زه پر تا سختي نه کوم. که د الله خوښه وه نو ته به وګورې چې زه له نیکانو نه یم."},{"id":28,"translation":"موسی وویل: دا خبره زما او ستا ترمینځ پخه شوه ـ هر یوه موده چې ما پوره کړه پر ما به بیا تیری نه وي. او الله پاک زمونږ پر خبرو شاهد دی."},{"id":29,"translation":"نو کله چې موسی نیټه پوره او خپل ټبر يې روان کړ د طور غر په اړخ کې يي اور ولید. خپلې ښځې ته يي وویل: تاسې دلته اوسئ ما اور ولید کیدای شي چې زه له هغه ځایه څه خبر راوړم، او یا د اور کومه بله سکروټه چې تاسې پرې ځان ګرم کړئ."},{"id":30,"translation":"نو کله چې موسی هلته ورغی نو د ناوې دښي غاړې د برکتي ټوټې له ونې څخه غږ وشو چې: ای موسی! همدا زه الله یم د عالمونو واکمن."},{"id":31,"translation":"امسا دې وغورځوه ـ ناببره ګوري چې امسايي د یوه مار په خیر خوځیږي. مخ په څټ يې منډه او هیڅ يي ونه کتل. ای موسی مخ کړه مه ډاریږه ـ بې له شکه ته له امن موندونکو څخه يې."},{"id":32,"translation":"لاس دې په خپل ګریوان کې ننه باسه او پرته له کوم عیب نه يې سپین پړ کیدونکی راوباسه. او د ډار لرې کولو لپاره دې خپل مټ له ځان سره جوخت کړه نو دغه دواړه هغه دلایل دي چې تا ته د خپل رب له لورې د فرعون او د هغه د قوم د مقابلې لپاره درکړای شول. بې له شکه هغوی فاسقان دي."},{"id":33,"translation":"موسی وویل: ای زما ربه! ما له هغوی څخه یو تن وژلی دی. زه ډاریږم چې هغوی به ما ووژني."},{"id":34,"translation":"او زما د ورور هارون ژبه له مانه ښه روانه ده. نو هغه هم له ما سره پیغمبر کړه چې زما ملاتړی او تائیدکوونکی وي زه ډاریږم چې هغوی به ما درواغجن وګڼي."},{"id":35,"translation":"الله وفرمایل: مونږ به ستا مټ ستا پر ورور پیاوړی او تاسې دواړو ته به برلاسي در په برخه کړو او هغوی تاسې ته هیڅ تاوان نه شي رسولی - تاسې او ستاسې منونکي زمونږ د نښانو په زور سره برلاسي یاست."},{"id":36,"translation":"کله چې موسی زمونږ له ښکاره نښو سره راغی نو هغوی وویل: دا پرته له ځانه جوړ شوي سحر څخه بل څه نه دی او مونږ دا وړ خبرې په خپلو پخوانیو پلرونو کې ندي اوریدلي."},{"id":37,"translation":"موسی وویل: زما ربه تا ته هغه څوک ښه معلوم دي چې د هغه له لورې يې هدایت راوړی، او دا هم ورته معلومه ده چې پای به د چا په ګټه وي؟ او دا خبره ډاګیزه ده چې ظالمان بریمن کیدای نه شي."},{"id":38,"translation":"او فرعون وویل: ای د قوم مشرانو! زه پرته له ځان څخه ستاسې بل خدای نه پيژنم. نو هامانه! ماته خښتې پخې او یوه دنګه ماڼۍ راته جوړه کړه کیدای شي چې زه پرې د موسی خدای ته وروخیژم او زه پوخ باور لرم چې هغه له درواغجنو څخه دی."},{"id":39,"translation":"فرعون او د هغه لښکر په ناحقه په ځمکه کې لويي وکړه او ګومان يي کاوو چې مونږ ته به بیرته راونه ګرځول شي."},{"id":40,"translation":"مونږ هغه او لښکریان يي ونیول او په سیند کې مو لاهو کړل نو وګوره چې دظالمانو پاې څه شو؟"},{"id":41,"translation":"او مونږ هغوی د اور په لور د بلنې مشران وګرځول. او د قیامت په ورځ به هیڅ مرسته ورسره ونه شي."},{"id":42,"translation":"په دې دنیا کې مې پرې لعنت کړی او د قیامت په ورځ به له غندلو شوو نه وي."},{"id":43,"translation":"او مونږ وروسته له دې چې پخوانۍ ډیرې پيړۍ مو هلاکې کړې موسی ته مو یو داسې کتاب ورکړ چې د خلکو لپاره لارښود، هدایت او رحمت و. تر څو هغوی پند واخلي."},{"id":44,"translation":"او ای محمده! ته هغه وخت په لویدیځه څنډه کې نه وي چې مونږ موسی ته کار وروسپاره. او نه ته له شاهدانو[۳]څخه وي","footnotes":"[۳] هغه شاهدان چې موسی علیه السلام له ځان سره د طور غره ته وړي وو( البحر المحیط فی التفسیر)."},{"id":45,"translation":"خو مونږ ډیر خلک مینځ ته راوستل چې اوس پرې یوه اوږده زمانه تیره شوې ده. او ای محمده! ته د مدین خلکو په مینځ کې هم نه يي اوسیدلی چې زمونږ ایتونه دې پر هغوی لوستل بلکې همدا مونږ لیږونکي یو."},{"id":46,"translation":"او ای محمده! ته د طور غره په څنډه کې هغه وخت هم نه وې چې مونږ په موسی غږ وکړ خو تاته د خپل رب له لورې رحمت درکړ شو تر څو هغه قوم وډاروي چې له تا وړاندې ورته کوم ډارونکی نه و راغلی ښايې چې هغوی پند واخلي."},{"id":47,"translation":"او ته مو ځکه ور ولیږلې هسې نه چې د خپلو کړنو له کبله له غمونو سره مخ او بیا به يې ویلي چي: ای زمونږ ربه! ولې دې مونږ ته کوم استازی را ونه لیږه؟ چې مونږ ستا د ایتونو پیروي کړي او مؤمنان وای؟"},{"id":48,"translation":"خو چې کله هم زمونږ له لورې ورته حق راغی ویې ویل: دې سړي ته هغه څه ولې نه ورکول کیږي چې موسی ته ورکړای شوي وو؟ ایا له دې وړاندې له هغه څه منکر شوي نه وو چې موسی ته ورکړای شوي وو؟ او یلي يې وو چې دا دواړه کتابونه [۴] یو د بل ملاتړ کوډې او سحر دي. او هم يې ویلي وو چې مونږ یو هم نه منو.","footnotes":"[۴] تورات او قران دواړه یو د بل ملاتړ کوونکی سحر او جادو دی( معارف القران)."},{"id":49,"translation":"ای محمده! دوی ته ووایه که تاسې رښتیني یاست نو له الله نه یو بل کتاب راوړئ چې له دې دواړو کتابونو څخه ښه لارښوونکی وي؟ زه به يي هم درسره ومنم."},{"id":50,"translation":"نو که ستا غوښتنه يې پوره نه کړه نو پوه شه چې دوی په خپلو هیلو او هوسونو پسې روان دي. او له هغه به لوی بې لارې څوک وي؟ چې د الله هدایت او ښوونه پریږدي او د خپلو هوسنو پسې روانیږي؟ بې له شکه الله پاک ظالم قوم ته روغه لار نه ښايې."},{"id":51,"translation":"او مونږ د نصیحت او خیر خبره په پرله پسې توګه هغوی ته رسولې ده ښايې چې هغوی پند واخلی."},{"id":52,"translation":"کومو کسانو ته چې مونږ له قران نه وړاندې کتاب ورکړی هغنی په دې قران هم ایمان راوړي[۵].","footnotes":"[۵] دا د هغې پیښې یادونه ده چې د اهل کتابو یو هیئت مکي مکرمي ته راغلی او په رسول الله صلی الله علیه وسلم يي ایمان راوړی وو( ابن هشام ۳۲۲)"},{"id":53,"translation":"او کله چې پرې زمونږ ایتونه ولوستل شي نو وايي چې مونږ پرې ایمان راوړی زمونږ د رب له لورې په حقه راغلی، مونږ لا له پخوا نه غاړه ورته ایښې وه."},{"id":54,"translation":"هغوی ته به دوه ځل[۶] اجر وکړای شي ځکه چې صبرناک دي او د بدۍ ځواب په نیکۍ سره ورکوي او زمونږ ورکړی مال د الله په لار کې لګوي.","footnotes":"[۶] یو اجر له دې کبله چې په خپل پیغمبر او کتاب يي ایمان درلود او بل له دې کبله چې په محمد او قران يي هم ایمان راوړ(البحر المحیط)."},{"id":55,"translation":"او چې کومه بابیزه خبره اوري نو مخ ترې اړوي او وايي: مونږ ته خپلې کړنې دي او تاسې ته ستاسې کړنې ـ تاسې ته سلام دی مونږ د ناپوهانو لار نه خپلوو."},{"id":56,"translation":"ای محمده! ته چې چا ته وغواړي هدایت نه شي کولی، مګر الله چې چاته وغواړي هدایت ورته کوي. او هغه ته لار میندونکي ډیر ښه معلوم دي."},{"id":57,"translation":"او کافران وايې که مونږ ستا ښوونه ومنو، نو له خپلې خاورې نه به وتښتول شو. ایا مونږ دوی ته د امن ټاټوبې حرم شریف نه دی ورکړی؟ چې هغه ته زمونږ له لورې هر ډول میوي له هر اړخ نه د روزۍ په توګه را روانې دي؟ خو د هغوی ډیر خلک نه پوهیږي."},{"id":58,"translation":"او څومره ډیر کلي مونږ هلا ک کړي دي چې ژوند يې له پولې نه اووښتی ؤ؟ نو دغه يې وران کورونه دي چې له هغوی وروسته پرته له لږ وخت نه بل څوک پکې نه دي اوسیدلي. او همدا مونږ ته هر څه راپاتې دي."},{"id":59,"translation":"او ستا رب تر هغو کلي نه هلاکوي تر څو يې په مرکز کې یو داسې رسول ولیږي چې زمونږ ایاتونه پرې لولي ـ او مونږ یوازې هغه کلي ورانوو چې اوسیدونکي يې ظالمان وي."},{"id":60,"translation":"هغه چې تاسې ته درکړای شوې د دنیا ګټه او ښایست دی او هغه چې له الله سره دي ګټور او تل پاتې دي ـ ایا تاسې له عقل نه کار نه اخلئ."},{"id":61,"translation":"ایا هغه څوک چې مونږ ورسره نیکه او ښه وعده کړې او هغه يې میندونکی هم وي د هغه چا په شان دی چې مونږ یوازې د دنیا ګټې ورکړې وي بیا به دقیامت په ورځ د هغو کسانو په ډله کې وي چې عذاب ته حاضرولای شي؟"},{"id":62,"translation":"او هغه ورځ یاده لرئ چې الله پرې غږ وکړي چې اوس چیرې دي زما هغه شریکان چې تاسو پرې ګومان کاوو؟"},{"id":63,"translation":"په هغو خلکو چې خبره پرې کره شوې وايې به پروردګاره! دا خلک مونږ هغه شان بې لارې کړي وو چې مونږ په خپله بې لارې شوي وو. مونږ اوس تاته له دوی نه خپله بې زاري اعلانوو دوی زمونږ عبادت نه کاو."},{"id":64,"translation":"دوی ته به وویل شي چې اوس خپل شریکان راوبلئ؟ هغوی به يې وبلي خو هیڅ ځواب به ورنه کړي، او عذاب به په رڼو سترګو ګوري، او ارمان به وکړي چې کاشکې مونږ هم لار میندلې وای."},{"id":65,"translation":"او هغه ورځ یاده کړه چې الله پرې غږ وکړي او ورته ووايې چې تاسې رسولانو ته څه ځواب ویلی و؟"},{"id":66,"translation":"نو په دې ورځ به ترې ټولي خبرې ورکې او یو به له بل نه پوښتنه هم نه کوي."},{"id":67,"translation":"خو که نن چا توبه وښکلې، ایمان يې راوړی او نیکې کړنې يې کړې وي کیدای شي چې دا وړ خلک له نجات میندونکو څخه وي."},{"id":68,"translation":"او ستا رب چې څه وغواړي پیدا کوي ئې او غوره کوي يې. په دې کې د هغوی څه واک نشته. الله له هغه څه نه ډیر پاک او لوړ دی چې هغوی يې ورسره شریکوي."},{"id":69,"translation":"او ستا رب ته هغه ټول څیزونه ښه معلوم دي چې هغوی يي په سینو کې پټوي او یا يې ښکاره کوي."},{"id":70,"translation":"او الله هغه ذات دی چې پرته له هغه بل معبود نشته. د دنیا او اخرت ټولې ستاینې یوازې د هغه دي. واکمني یوازې د هغه او یوازې هغه ته به تاسې ورګرځول کیږئ."},{"id":71,"translation":"ای محمده! هغوی ته ووایه په دې هکله تاسې کله فکر کړی که چیري الله تر قیامت شپه اوږده کړي نو پرته له الله نه بل معبود شته چې رڼا درته راولي؟ ایا تاسې خبره نااورئ؟"},{"id":72,"translation":"او ورته ووایه چې په دې مو څه فکر کړی که چیرې الله دا ورځ تر قیامت اوږده کړي نو ایا پرته له الله بل خدای شته چې ستاسې د ارام لپاره شپه راولي؟ ایا تاسې وینئ نه؟"},{"id":73,"translation":"هو! د خپلې مهربانۍ له مخې يي تاسې ته شپه او ورځ درکړې تر څو پکې ارام وکړئ، او د هغه فضل ولټوئ او شکر يې پر ځای کړئ."},{"id":74,"translation":"او هغه ورځ رایاده کړه چې الله پرې غږ وکړي او ورته ووايې چې اوس چیرې دي زما هغه شریکان چې تاسو پرې ګومان درلود؟"},{"id":75,"translation":"او مونږ به له هر امت نه یو شاهد راوباسو بیا به ووایو چې اوس مو دلیل راوړاندې کړئ؟ نو هلته به پوه شي چې حق یوازې د یو الله په خوا دی او هغه درواغ به ټول ورک شي چې له ځان نه يې جوړول."},{"id":76,"translation":"بې له شکه چې قارون د موسی علیه السلام د قوم یو غړی و، خو له خپل قوم نه يې سرغړونه وکړه او مونږ هغه ته هومره خزانې ورکړې وې چې یوازې کلي ګانې يې په یوه زوره ور او توانا ټولي درنې وي. د قوم خلکو هغه ته وویل: په ډیر مال مه ویاړه بې له شکه چې الله کبرجن ویاړونکي نه خوښوي."},{"id":77,"translation":"او کومه شتمني چې الله درکړې ده په هغې سره اخرت خپل کړه او د دنیوي ژوند برخه هم مه هیره وه، او ښیګڼه کوه لکه څنګه چې الله له تاسره ښیګڼه کړې ده. په ځمکه کې د فساد د راپورته کولو هڅه مکوه ـ بې له شکه چې الله پاک فساد کوونکي نه خوښوي."},{"id":78,"translation":"قارون وویل: دا مال ما ته زما د پوهې له برکته راکړی شوی دی. ایا په دې نه پوهیده چې له ده نه وړاندې الله د ډیرو زمانو هغه خلک هلاک کړي دي چې له ده نه يې زور زیات او مال يې ترې ډیر ؤ؟ او له مجرمانو څخه به هغوی د ګناهونو پوښتنه نه کیږي."},{"id":79,"translation":"یوه ورځ هغه په خپل شان او شوکت سره د قوم په وړاندې راغی ـ نو هغو کسانو چې ددنیا لیوال وو وویل: کاشکې چې مونږ هم هغه څه درلودای چې قارون ته ورکړای شوي دي په رښتیا چې دی د لويې برخې خاوند دی."},{"id":80,"translation":"او د علم او پوهې خاوندانو وویل: ستاسې په حال افسوس: د الله ثواب د هغه چا لپاره ډیر غوره دی چې ایمان يې راوړی او نیکي يې کړي وي. او دا لویه برخه یوازې زغم کوونکو ته ورکولای شي او بس."},{"id":81,"translation":"په پای کې مونږ قارون او د هغه کور په ځمکه کې ننویست ـ هیڅ ډله نه وه چې د الله په مقابله کې يې د هغه ملاتړ کړی وای او نه هغه په خپله د ځان مرسته وکړای شوه."},{"id":82,"translation":"او کومو کسانو چې پرون د هغه د مقام ارمان کولو نن يې په افسوس سره وویل: افسو زمونږ په حال چې دا خبره مو هیره کړې وه چې الله پاک خپل کوم بنده ته وغواړي روزي ور پراخوي، او یا يې پرې تنګوي. که الله پر مونږ مهربان شوی نه وای نو مونږ به يي هم په ځمکه کې ننویستلي وو. افسوس زمونږ په حال ځکه چې کافران نجات نه شي میندلی."},{"id":83,"translation":"دا د اخرت کور مونږ یوازې هغو خلکو ته ورکوو چې په ځمکه کې د لويي او فساد هڅې نه کوي او اخرنی بری د پرهیزګارانو په برخه دی."},{"id":84,"translation":"څوک چې له نیکیو سره راشي بدل به يې لا ښه ورکړای شي ـ او څوک چې له بدۍ سره راشي نو بدکارو ته یوازې دهغوی د کړنو بدله ورکول کیږي."},{"id":85,"translation":"بې له شکه کوم ذات چې پر تا قران فرض کړی دی هغه به تا هرو، مرو د وعدې ځای ته رسوي ـ او ای محمده! ووایه چې زما رب ته هغه معلوم دي چې هدایت يې خپل کړی او هغه هم ورته ښه معلوم دی چې په ښکاره ګمراهۍ کې اخته دي."},{"id":86,"translation":"محمده! تا هیڅکله هیله نه وه کړې چې کتاب درکړای شي دا ستا د رب یوه لورینه ده نو باید هیڅکله د کافرانو ملاتړ نه شي."},{"id":87,"translation":"او چې د الله ایاتونه درته نازل شول نو باید هیڅ شی دې ترې وانه ړوي د خپل رب په لور بلنه کوه! او باید هیڅکله په مشرکانو کې شامل نه شي."},{"id":88,"translation":"او له الله سره نور خدایان مه بله. له هغه پرته بل هیڅ معبود نشته له هغه پرته هر شی هلاکیدونکی دی. واکمني یوازې د هغه ده او تاسې ټول د هغه لورې ته ورګرځول کیږئ."}]},{"id":29,"verses":[{"id":1,"translation":"الم."},{"id":2,"translation":"ایا خلکو ګومان کړی چې په دې به پریښوول شي چې ووايې مونږ ایمان راوړی او ازمایل کیږي نه؟"},{"id":3,"translation":"په داسې حال کې چې مونږ له دوی نه وړاندې خلک ټول ازمایلي وو الله به هرو، مرو معلوموي چې رښتیني څوک دي؟ او درواغجن څوک؟"},{"id":4,"translation":"او ایا بدچلنو خلکو ګومان کړی چې له مونږ نه به وړاندې شي؟ دا ډیره غلطه پریکړه ده چي دوی يې کوي."},{"id":5,"translation":"څوک چې د الله د ملاقات هیله من وي نو باید باوريې وي چې د الله نیټه هرو، مرو راتلونکې ده. او هغه ښه اوریدونکی او په هر څه پوه دی."},{"id":6,"translation":"او هر څوک چې هلې ځلې کوي ـ نو د خپل ځان لپاره يې کوي ځکه چې الله پاک له خلکو نه بې پروا دی."},{"id":7,"translation":"او کومو کسانو چې ایمان راوړی او نیکې کړنې يي کړي مونږ به خامخا بدۍ ترې لرې او د غوره کړنو مکافات به يې ورکړو."},{"id":8,"translation":"او مونږ انسان ته امر کړی دی چې له مور او پلار سره ښیګڼه وکړي. او که هڅه يې کوله چې ته له ما سره هغه څه شریک کړې چې ته يې زما د شریک په توګه نه پيژنې نو خبره يي مه منه. تاسې ټول به ماته راځئ نو تاسې ټول به له خپلو کړنو نه خبر کړم."},{"id":9,"translation":"او کومو کسانو چې ایمان راوړی او نیکې کړنې يې خپلې کړي دي خامخا به يې په صالحانو کې داخل کړم."},{"id":10,"translation":"او ځینې خلک وايې چې مونږ په الله ایمان راوړی خو چې د الله لپاره وربړول شي نو د خلکو سختي داسي ګڼي لکه د الله عذاب. او قسم دی که چیرې ستا د رب له لورې مرسته راشي خامخا به وایې چې مونږ خو له تاسو سره وو. ایا الله ته د خلکو د سینو د پټو رازونو معلومات نشته؟"},{"id":11,"translation":"او الله به هرو، مرو معلوموي چې مؤمنان څوک دي؟ او منافقان څوک؟"},{"id":12,"translation":"او کافران مؤمنانو ته وايې زمونږ لار ومنئ ستاسې ګناهونه به مونږ په سر واخلوـ په داسې حال کې چې د هغوی هیڅ ډول ګناه ترې نشي اخستی ـ بې له شکه هغوی درواغ وايې."},{"id":13,"translation":"هو! هغوی به هرو، مرو خپل پیټي پورته کوي او له خپلو پیټو سره همغومره نور هم او د قیامت په ورځ به ترې خامخا د درواغو جوړولو پوښتنه کیږي."},{"id":14,"translation":"او مونږ نوح خپل قوم ته لیږلی و نوح(۹۵۰) کلونه د هغوی په مینځ کې و اوسید. خو قوم يي په طوفان کې غرق شو ځکه چې د ظلم لار يي نیولې وه."},{"id":15,"translation":"مونږ نوح او د کښتۍ سپرلۍ ته نجات ورکړ او هغه مو د نړیوالو لپاره یوه نښه وګرځوله."},{"id":16,"translation":"او ابراهیم مو هم ولیږه هغه خپل قوم ته وویل: د یو الله عبادت وکړئ. او یوازې له هغه نه وډار شئ نو همدا ستاسې لاره ډیره غوره ده که پوهیږئ."},{"id":17,"translation":"تاسې چې پرته له الله څخه د کوم څه عبادت کوئ هغه تش بوتان او ستاسې جوړ کړي درواغ دي. په دې کې هیڅ شک نشته چې د کومو څیزونو عبادت تاسې پرته له الله نه کوئ، هغوی ستاسې د روزۍ واک نه لري، روزي یوازې له یو الله نه غواړئ ، یوازې د هغه عبادت وکړئ، او د هغه شکر پر ځای کړئ. خاص هغه ته تاسې بیرته ګرځول کيږئ."},{"id":18,"translation":"او که تاسې پیغمبر ته د درواغو نسبت کوئ نو له تاسې وړاندې هم ډیرو ملتونو پیغمبران درواغجن ګڼلي وو. د رسول پر غاړه پرته له ښکاره رسونې څخه بل څه نشته."},{"id":19,"translation":"ایا هغوی نه دي لیدلي چې الله پاک څرنګه د هستوني پیل کوي؟ بیا يي بیرته راګرځوي؟ بیرته راګرځونه الله پاک ته لا زیاته اسانه ده."},{"id":20,"translation":"ای محمده! ووایه چې په ځمکه کې وګرځي او وګوري چې الله پاک د هستوني پیل په څه ډول کړی دی؟ بیا دویم ځل پیدایښت ور په برخه کوي. بې شکه الله پاک پر هر څه پیاوړی دی."},{"id":21,"translation":"چاته چې وغواړي عذاب ورکوي او چا ته يي چې خوښه شي رحم پرې کوي، او خاص د هغه لور ته تاسې ور تاوه ول کیږئ."},{"id":22,"translation":"او تاسې نه په ځمکه او نه په اسمان کې بې وسې کوونکي يې. او د الله په مقابل کې تاسې نه کوم دوست لرئ او نه کومک کوونکی."},{"id":23,"translation":"او کوم کسان چې د الله له ایاتونو او ملاقات نه منکر شوي دي زما له رحمت نه مایوسه، او دردناک عذاب يې په برخه دی."},{"id":24,"translation":"د ابراهیم علیه السلام د قوم ځواب پرته له دې بل څه نه وو چې ویې ویل: ویې وژنئ یا يې وسوځوئ خو الله له اور نه وژغورلو. په رښتیا چې په دې کې د ایمان راوړونکي قوم لپاره ډیرې لوی نښې دي."},{"id":25,"translation":"او ابراهیم وویل: تاسې په دنیوي ژوند کې له الله پرته بوتان د خپل مینځي میني او محبت وسله ګرځولي دي خو د قیامت په ورځ به یو له بل نه منکر او یو پر بل به لعنت ووایې اور مو د ورتګ ځای او هیڅوک به مو ملاتړي نه وي."},{"id":26,"translation":"یوازې لوط پرې ایمان راوړ. او ابراهیم وویل: زه د خپل رب لور ته هجرت کوم بې له شکه چې هغه په هر څه برلاسی او د حکمت والا دی."},{"id":27,"translation":"او مونږ هغه ته اسحق او یعقوب وروبښل او د هغه په اولاده کې مو پیغمبري او کتاب کیښود، په دنیا کې مو د هغه اجر پوره ورکړـ او په اخرت کې به په باوري توګه له صالحانو څخه وي."},{"id":28,"translation":"او لوط را یاد کړه: هغه خپل قوم ته وویل: تاسې یوه داسې فاحش او وران کار ته ملاتړلې ده چې له تاسې څخه وړاندې هیچا نه دی کړی."},{"id":29,"translation":"ایا تاسې له نارینه وو سره یو ځای کیږئ؟ لارې شکوئ؟ او په خپلو غونډو کې په ډاګیزه ناروا کارونه کوئ؟ د هغه له قوم سره پرته له دې بل هیڅ ځواب نه ووچې ویې ویل: که ته رښتینی يې نو د الله عذاب راوله!."},{"id":30,"translation":"لوط وویل: ای زما ربه! ددې فاسد قوم په مقابل کې زما ملا وتړه."},{"id":31,"translation":"او کله چې زمونږ استازی له زیري[۷] سره ابراهیم ته راغلل نو ورته يي وویل مونږ ددې کلي خلک له مینځه وړو ځکه چې ظالمان دي.","footnotes":"[۷] د اسحق او یعقوب پیدایښت زیری يې ورکړ( فتح القدیر)."},{"id":32,"translation":"ابراهیم ورته وویل: په دې کلي کې خو لوط هم دی. هغوی ځواب ورکړ چې هو! مونږ ته د کلي ټول اوسیدوکي ښه معلوم دي. مونږ په لوط او د هغه کورنۍ له عذاب نه وژغورو خو یوازې ښځه به يې هلاکه شي ځکه چې هغه له بیرته پاتې کیدونکو څخه ده."},{"id":33,"translation":"او کله چې زمونږ استازي لوط ته ورغلل نو په ورتګ يې خورا سخت خفه او زړه تنګی شو، هغوی ورته وویل: مه ډاریږه او خفګان هم مه کوه مونږ به تا او ستا کورنۍ وژغورو، خو یوازې ستا ښځه به هلاکه شي ځکه چې هغه له بیرته پاتې کیدونکو څخه ده."},{"id":34,"translation":"مونږ ددې کلي پر خلکو د هغوی د فسق له کبله له اسمان څخه عذاب نازلوو."},{"id":35,"translation":"او مونږ د هغو خلکو لپاره چې له عقل نه کار اخلي د کلې یوه څرګنده نښه [۸] پریښې ده.","footnotes":"[۸] دا نښه د بحرمیت هغه برخه ده چې نن هم ورته بحر لوط ویل کیږي( فتح القدیر)."},{"id":36,"translation":"او مونږ مدین ته د هغوی ورور شعیب ولیږه. شعیب هغوی ته وویل: ای زما قومه! د یو الله عبادت وکړئ او د وروستۍ ورځې د نیکبختیو هیله من اوسئ او په ځمکه کې د فساد هڅې مه کوئ."},{"id":37,"translation":"خو هغوی درواغجن وګاڼه، نو هغه و چې سهار په خپلو کورونو کې پړمخ پراته وو."},{"id":38,"translation":"او مونږ عادیان او ثمودیان هم هلاک کړل، تاسې هغه ځایونه وینئ چې هغوی پکې اوسیدل شیطان د هغوی کړه وړه ښایسته او له سمې لارې نه يې واړول سره له دې چې هغوی ښه هوښیار او په خبره پوه خلک وو."},{"id":39,"translation":"او مونږ قارون، فرعون او هامان هم هلاک کړل موسی هغوی ته له څرګندو معجزو سره راغی، هغوی په ځمکه کې لويې وکړه خو له مونږ نه وړاندې کیدای نه شول."},{"id":40,"translation":"مونږ هر یو په خپله ګناه ونیول، پر ځینو مو نیز کاڼي ویشتونکي[۹] باد راوالوزاوه ـ ځینې یوې چیغې[۱۰] او تندر ونیول، ځيني مو په ځمکه کې ننویستل[۱۱] او ځینې مو په اوبو کې غرق کړل[۱۲] الله پاک پر هغوی ظلم نه دی کړی بلکې هغوی په خپله په خپلو ځانو ظلم کاو.","footnotes":"[۹] په کاڼې وروونکي باد عادیان او د لوط قوم هلاک شوي وو.\n[۱۰] ثمودیان پرې هلاک شوي وو.\n[۱۱] قارون.\n[۱۲] فرعون، هامان او د نوح قوم ( البحرالمحیط او فتح القدیر)."},{"id":41,"translation":"کومو کسانو چې پرته له الله نه دوستان نیولي د هغوی مثال د غڼې به شان دی. چې خپل ځان ته کور جوړوي او له ټولو کورونو څخه کمزوری کور د غڼي کور وي. کاشکې چې دغه خلک په دې خبره پوهیدای."},{"id":42,"translation":"الله ته هغه څیزونه ډیر ښه معلوم دي چې دوی يې پرته له هغه رابلي او هغه په هر څه برلاسی او حکمت والا دی."},{"id":43,"translation":"دا مثالونه مونږ د خلکو د پوهونې لپاره وړاندې کووـ خو یوازې د علم څښتان پرې پوهیږي."},{"id":44,"translation":"الله پاک اسمانونه او ځمکه په حقه پیدا کړي دي. او په همدې پیدایښت کې د منونکو خلکو لپاره لویه نښه ده."},{"id":45,"translation":"ای محمده!هغه کتاب ولوله چې تاته وحې کیږي او لمونځ و دروه بې له شکه لمونځ د بې حیایې او ناروا کارونو مخه نیسي.او د الله یاد[۱]له هر څه نه ډیر لوی دی. او الله ته ستاسې کړنې ډیرې ښي معلومې دي.","footnotes":"[۱] ـ بله معنې یې ده چې الله خپل کوم بنده یاد کړي دا ډیر لوی نعمت دیږ(معارف القران)."},{"id":46,"translation":"او له اهل کتابو سره پرته له غوره اسلوب په بل ډول بحث مه کوئ مګر له هغو سره چې بې انصافي یې کړې(د انډول ځواب ورکولو حق لرئ ـ (غوره اسلوب دادی چې:)ووایئ:مونږ په هغه څه ایمان راوړی چې مونږ ته نازل شوی او په هغه مو هم ایمان راوړی چې تاسې ته نازل شوی او زمونږ او ستاسې معبود یو دی.او مونږ همغه ته پورته غاړه ایښې ده."},{"id":47,"translation":"او ای پيغمبره!په همدې ډول مونږ تاته کتاب نازل کړ.کومو خلکو ته چې مونږ مخکې کتاب ورکړی هغوی اوس په دې کتاب هم ایمان راوړي ـ او د مشرکانو ځینې خلک هم پرې ایمان راوړي.او زمونږ له ایتونو یوازې کافران انکار کوي او بس."},{"id":48,"translation":"او ای محمده!له دې قران نه وړاندې تا نه څه لوستل او نه دې په خپل ښي لاس څه لیکلی شول که نه نو باطل منونکو به هر ډول شکونه کړي وای."},{"id":49,"translation":"بلکې دا قران د هغو خلکو په سینو کې چې پوهه ور کړای شوې ده ښکاره نښې دي. او زمونږ له ایتونو پرته له ظالمانو څخه بل څوک انکار نه کوي."},{"id":50,"translation":"او ظالمان وایې چې پر محمد ولې د خپل رب له لورې معجزې نه راښکته کیږي؟ ووایه چې معجزې د الله له لورې وي.ا زه یوازې یو ډانګ پيلی ډاروونکی یم او بس."},{"id":51,"translation":"ایا همدا معجزه یي بس نه ده چې مونږ پر تا کتاب نازل کړی چې هر وخت پر هغوی لوستلی شي؟بې له شکه چې په دې کتاب کې د هغه قوم لپاره چې ایمان راوړي رحمت او پند دی."},{"id":52,"translation":"ای محمده!ووایه چې الله زما او ستاسې په مینځ کې د شاهدۍ لپاره بس دی.هغه د اسمانونو او ځمکې په هر څه ښه پوهیږي. او کوم کسان چې باطل مني او له الله نه انکار کوي نو همدوی زیانمن دي."},{"id":53,"translation":"او دغه خلک له تانه د ژر عذاب راوستلو غوښتنه کوي که نیټه ټاکل شوې نه وای نو خامخا به عذاب ورته راغلی و.او یو وخت به ناببره چې د دوی خیال هم نه وي عذاب پرې راشي."},{"id":54,"translation":"دوی له تانه د ژر عذاب راوستلو غوښتنه کوي.په داسې حال کې چې جهنم په باوري توګه پر کافرانو راتاوشوی دی."},{"id":55,"translation":"هغه ورځ به یې دوي وویني چې له پاسه او د پښو له لورې یې عذاب راپټ او الله ورته ووايي چې:اوس د خپلو کړنو خوند وڅکئ!"},{"id":56,"translation":"ای زما مؤمنو بنده ګانو! زما ځمکه پراخه ده یوازې زما بندګې وکړئ."},{"id":57,"translation":"هر ساکښ د مرګ څکونکی دی. بیا به ماته تاسې ټول راګرځول کیږئ."},{"id":58,"translation":"او هغو کسانو ته چې ایمان ئې راوړی او نیکې کړنې یې کړي هرو،مرو د جنت په هغو لوړو ماڼیو کې د استوګنې ځای ورکوم چې لاندې به ترې ویالې بهیږي.او تل تر تله به هملته وي.هو!د عمل کوونکو اجر غوره دی."},{"id":59,"translation":"دا همغه کسان دي چې زغم یې کړی.او پر خپل رب توکل کوي."},{"id":60,"translation":"او ډیر ژوندي څیزونه دي چې یو هم خپله روزي شاه کړی نه ګرځي الله پاک هغوی او هم تاسې ته روزي درکوي.او هغه ښه اوریدونکی او په هر څه پوه دی."},{"id":61,"translation":"او قسم دی که ته له دې خلکو نه پوښتنه وکړې چې اسمانونه او ځمکه چا پيدا کړي دي؟او چا لمر او سپوږمۍ تابع کړي دي؟ نو هرو،مرو به ووایې چې:الله:نو بیا ولې غولول کیږي؟"},{"id":62,"translation":"الله دی چې په خپلو بنده ګانو کې یې چاته خوښه شې روزي پرې پراخوي او یا یې پرې تنګوي.الله پاک په هر څه ښه پوه دی."},{"id":63,"translation":"او قسم دی که ته له دوی نه پوښتنه وکړې چې:چا له بره نه اوبه راښکته کړي چې بیا یې پرې مړه او وچه ځمکه را ژوندۍ کړې؟ خامخا به ووايي:الله.ورته ووایه:ټولې ستاینې یوازې الله ته دي.خو د دوی ډیر خلک عقل نه کاروي."},{"id":64,"translation":"د دنیا ژوند پرته له ساعت تیرۍ او لوبو بل څه نه دی.اصلي ژوند د اخرت کور دی دریغه چې دوی پوهیدای."},{"id":65,"translation":"او کله چې مشرکان په کښتۍ کې سپاره شي نو له الله نه په داسې توګه غوښتنې کوي چې د هغه سوچه دین یي خپل کړی وي.خو چې الله یې وچې ته وباسي.بیا نو شریکان نیسي."},{"id":66,"translation":"تر څو زمونږ له ورکړو نعمتونو څخه منکر او څه لنډه ګټه ترلاسه کړي.نو ژر به پوه شي."},{"id":67,"translation":"ایا نه ګوري چې مونږ حرم د ډاډ ځای ګرځولی دی؟ په داسې حال کې چې په چاپيریال کې یې خلک اختطاف کیږي.ایا باطل مني، او د الله له نعمت نه انکار کوي؟"},{"id":68,"translation":"له هغه چا به لوی ظالم څوک وي چې پر الله يي درواغ تړلي؟ او یایي راغلی حق درواغ ګڼلی وي؟ ایا د دغسې کافرانو استوګن ځای دوزخ نه دی؟"},{"id":69,"translation":"او چا چې زمونږ په لار کې هلې ځلی کړي دي،مونږ به خامخا خپلې لارې وروښیو.الله پاک د نیکو کارو مل دی."}]},{"id":30,"verses":[{"id":1,"translation":"الم."},{"id":2,"translation":"رومیانو ماتې وخوره."},{"id":3,"translation":"په نژدې ځمکه[۲]کې مات شول خو ډیر ژر به بیرته برلاسي شي.","footnotes":"[۲] ـ شام ته نژدې (تفسیر الماوردی)."},{"id":4,"translation":"په لږو کلونو کې[۳] د چاروواګې له ماتې نه وړاندې او وروسته له الله سره دي.او د بري په ورځ به مؤمنان خورا خوښ وي.","footnotes":"[۳] ـ بضع په عربي محاوره کي له(۳)څخه تر(۹)عدد پورې استعمالیږي.(تفسیر الماوردی)"},{"id":5,"translation":"د الله چې چاته خوښه شي نو په خپل کومک سره یې ملاتړ کوي،هغه په هر څه برلاسی رحم والا دی."},{"id":6,"translation":"دا د الله وعده ده او الله هیڅکله له خپلې وعدې څخه نه وروسته کیږي.خو ډیر خلک نه پوهیږي."},{"id":7,"translation":"دوی د دنیوي ژوند په ښکاره اړخ پوهیږي.او له اخرت نه بالکل ناخبره دي."},{"id":8,"translation":"ایا هغوی د خپلو ځانو په هکله فکر نه دی کړی؟الله پاک اسمانونه،ځمکه او د دواړو د مینځ څيزونه پرته له حق او له ټاکلې نیټې څخه په بله توګه نه دي پیدا کړي.او بي شکه چې ډیر خلک د خپل رب له ملاقات نه منکر دي."},{"id":9,"translation":"ایا په ځمکه کې نه دي ګرځیدلي چې وګوري چې د هغو خلکو پای څه شوه چې وړاندې تیر شوي دي؟سره له دې چې له دوی نه ځواکمن وو،ځمکه یي له دوی نه ښه سپړلې او ډیره اباده کړې وه او پيغمبران هم د څرګندو دلایلو سره ورغلي وو.الله پاک پر هغوی تیری نه وو کړی.بلکې په خپله یې له خپلو ځانو سره تیری کاو."},{"id":10,"translation":"بالاخر د هغو کسانو پای بده شوه چې بدي یي خپله کړې وه ځکه چې د الله پاک ایتونه یي درواغ ګڼلي او ملنډې به یې پرې وهلې."},{"id":11,"translation":"الله دی چې له نشت نه مخلوق پیدا کوي.بیا یې را ګرځوي.او بیا تاسې هغه ته وروستل کیږئ."},{"id":12,"translation":"د قیامت د ودریدلو په ورځ به مجرمان خورا پښیمان او مایوسه وي."},{"id":13,"translation":"ځکه چې شریکان به یې سپارښت کوونکي نه او دوی به هم ترې منکر وي[۴]","footnotes":"[۴] ـ دوی ته چې کله جوته شي چې شریکان یې هیڅ نه شي کولای نو خپله بی زاري به ترې ښکاره،ترې به مایوسه او اعلان به وکړي چې مونږ غولیدلي وو(فتح القدیر)."},{"id":14,"translation":"او د قیامت د ودریدلو په ورځ به هر څه خواره واره شي."},{"id":15,"translation":"نو چا چې ایمان راوړی او نیکۍ یې کړي دي،نو په باغچو کې به خوښ کړي شوي وي."},{"id":16,"translation":"او څوک چې کافران شوي،زمونږ ایاتونه او د اخرت د ورځې لیدنه یې درواغ ګڼلې ده،نو همدغه خلک به په عذاب کې حاضر کړای شي."},{"id":17,"translation":"ماښام[۵]او سهار د الله پاکي یا دوئ.","footnotes":"[۵] ـ علماء وايې چې له دې ایتونو څخه پنځه وخته لمونځ ثابت دی.له تمسون نه د ماښام او ماخستن،له تصیحون نه د سهار،له عشیا څخه د مازیګر او تظهرون نه د ماسپښین لمونځ(تفسیر الماوردی)."},{"id":18,"translation":"ځکه چې په اسمانونو او ځمکه کې د هغه ستاینه ده او د ورځې په اخر او ماسپښین کي هم هغه په پاکۍ سره یادوئ."},{"id":19,"translation":"ژوندی له مړي ـ او مړی له ژوندي نه را وباسي او ځمکې ته د هغې له وچیدو وروسته تازه والی وربښي.او په همدې توګه به تاسې هم بیرته راووستلای شئ."},{"id":20,"translation":"د هغه له سترو نښو نه یوه داده چې تاسې یې له خاورې پیدا کړئ.بیا تاسې بشر یې چې په ناببره ډول په ځمکه کې خوریږئ."},{"id":21,"translation":"او له نښو نه یې یوه دا هم ده چې له تاسې نه یې ستاسې جوړه پیدا کړه چې ارام ورسره وکړئ. او ستاسې په مینځ کې یي مینه او خواخوږي پیدا کړې ده.په رښتیا چې په دې کې د هغه قوم لپاره چې فکر کوي ډیرې لوی نښې ديږ"},{"id":22,"translation":"او له نښو نه یي د اسمانونو او ځمکې پیدایښت او ستاسې د ژبو او رنګونو جلا والی او بیلوالی دی.په باوري توګه په دې کې د پوهانو لپاره ډيرې لوی نښې دي."},{"id":23,"translation":"او له نښو نه یې د شپې او ورځې ستاسې ویده کیدل او د هغه د مهربانیو دلټولو هڅه ده.په رښتیا چې په دې کې د هغو خلکو لپاره لویې نښې دي چې خبره اوري."},{"id":24,"translation":"او له نښو نه یې د ډار او هیلې په توګه تاسې ته د بریښنا ښوونه ده، او دا يي هم یوه نښه ده چې له بره نه اوبه راښکته کوي او ځمکې ته پرې د هغې له مرګ او وچیدو وروسته ژوند بښي. په باوري ډول په دې کې د هغو خلکو لپاره ډیرې نښې دي چې له عقل نه کار اخلي."},{"id":25,"translation":"او له نښو نه یې یوه دا هم ده چې:اسمان او ځمکه د هغه په امر ټینګ دي.او بیا چې کله هم تاسې له ځمکې نه راوبلي نو ناببره به راووځئ."},{"id":26,"translation":"د اسمانونو او ځمکې هر څه د هغه په واک،او ټول د هغه منوونکي دي."},{"id":27,"translation":"او الله هغه ذات دی چې لومړی ځل د هستونې پیل او بیا یې بیرته راګرځوي او دا ورته لا اسانه ده. په اسمانونو او ځمکه کې د هغه صفت تر ټولو لوړ دی.او هغه پر هر څه برلاسی او د حکمت څښتن دی."},{"id":28,"translation":"الله پاک ستاسې له ذات نه تاسې ته یو مثال بیانوي.ایا ستاسې له غلامانو څخه چې ستاسې په واک کې دي کوم یو داسې شته چې زمونږ په در کړای شوي مال کې له تاسې سره مساوي او برابر برخه وال وي؟ او تاسې له هغوی نه هماغسې ویریږئ،لکه څنګه چې له خپلو سیالانو څخه ویریږئ؟هو!مونږ په همدې توګه د هغو خلکو لپاره چې له عقل نه کار اخلي ایاتونه ښه څرګند وړاندې کوو."},{"id":29,"translation":"ظالمان په ناپوهۍ سره د خپلو هیلو او تلوسو پسې ځغلي.نو څوک هغه چاته لار ښوولای شي چې الله پاک بې لارې کړی وي؟او د داسې خلکو به هیڅ ملاتړي نه وي."},{"id":30,"translation":"نو ای محمده!په دانګ پيلي توګه خپل مخ ددغه دین په لور برقرار وساته.اود الله په هغه فطرت کلک شه چې ټول خلک یې پرې پيدا کړي دي.د الله پيدایښت بدلون نه مومي. همدا سم دین دی خو ډير خلک نه پوهیږي."},{"id":31,"translation":"په ځانګړې توګه الله ته ورمات او له هغه نه وډارشئ .لمونځ ودروئ.او له مشرکانو څخه مه کیږئ."},{"id":32,"translation":"له هغو کسانو څخه مه کیږئ چې خپل دین یې ټوټه،ټوټه کړی دی،په ډلو ویشل شوي او هره ډله چې څه ورسره دي،په همغه خوشحاله ده."},{"id":33,"translation":"او کله چې خلکو ته کومه ستونزه ورسیږي.نو په خورا ماته خوله خپل رب رابلي.خو که الله د خپلې لوري مهرباني وروڅکي نو ناببره ځینې خلک له خپل رب سره شریکان ونیسي."},{"id":34,"translation":"تر څو زمونږ د کړې ښیګڼې ناشکري وکړي.ښه نو مزې چړچې وکړئ.ډیر ژر به معلومه شي."},{"id":35,"translation":"ایا مونږ کوم داسې دلیل او سند پر هغوی نازل کړی چې د هغه شرک په سموالي شاهدي ووايي چې دوی یې کوي؟"},{"id":36,"translation":"او کله چې مونږ په خلکو د مهربانۍ لورینه کوونو خوښي پرې ښکاره کوي.او که د خپلو کړو له مخې له بدې ورځې سره مخ کیږي نو بیا له هر څه نه مایوسه کیږي."},{"id":37,"translation":"ایا نه یي دي لیدلي چې الله پاک هغه چاته روزي پراخوي چې خوښه یې ورته وشي او په همدې توګه یې تنګوي هم.په رښتیا چې په دې کې د هغو خلکو لپاره لوی نښې دي چې ایمان راوړي."},{"id":38,"translation":"نو خپلوانو،مسکینانو او مسافرو ته خپل حق ورکړه.دا کړنلاره د هغو خلکو لپاره ډیره غوره ده چې د الله خوښي غواړي.او همدوی خلاصیدونکي دي."},{"id":39,"translation":"او کوم سود چې تاسې ورکوئ چې د خلکو له مالونوسره د یو ځای کیدلو له کبله نور هم زیات شي له الله سره نه زیاتیږي.او چې د الله د خوښې لپاره زکات ورکوئ نو همدغه کسان په حقیقت کې خپل مالونه څو برابره کوي."},{"id":40,"translation":"الله هغه ذات دی چې تاسې یې پيدا کړي یې بیا یې روزي در کړی.بیا مو مړه کوي.او بیا به مو ژوندي کوي. ایا ستاسې په شریکانو کې کوم یو داسې شته چې:له دغو کارونو نه یو هم وکړای شي؟ پاکي یوازی دهغه او له هغه څه ته پورته دی چې دوی یي ورسره شریکوي."},{"id":41,"translation":"د هغو بدیو له کبله چې خلکو په خپلو لاسونو کړي دي په وچه او لمده کې فساد ښکاره شوی دی.تر څو الله پاک د هغوی دځینو کړنو خوندوروڅکي کیدای شي چې هغوی حق ته راوګرځي."},{"id":42,"translation":"ای محمده! هغوی ته ووایه چې په ځمکه کې وګرځي او وګورئ چې د هغو پخوانیو خلکو پای څه شو چې ډیر یې مشرکان وو؟"},{"id":43,"translation":"ای پيغمبره! خپل مخ د روغ او سم دین په لور د هغې ورځې له راتګ نه وړاندې واړه وه چې د راتګ مخنیوي یي په هیڅ صورت د الله له لورې نشته.او خلک به ټول سره تیت او پرک شي."},{"id":44,"translation":"څوک چې کافر شوی دی نو د خپل کفر پیټې یې پر غاړه دی.او چا چې نیکې کړی نو د خپلو ځانو لپاره د ارام ځایونه برابر وي."},{"id":45,"translation":"تر څو الله پاک هغو کسانو ته چې ایمان یې راوړې او نیکې کړني یې خپلي کړي دي ښه مکافات ورکړي.دا باوري خبره ده چې الله پاک کافران نه خوښوي."},{"id":46,"translation":"د الله له نښانو نه یوه داده چې زیری ورکوونکي بادونه لیږي.تر څو خپل رحمت تاسې ته دروڅکي.او تر څو کښتۍ د هغه په امر رواني او هغه فضل ولټوئ او شکر ویستونکي شئ."},{"id":47,"translation":"مونږ له تانه وړاندې هم ډیر رسولان خپلو قومونو ته لیږلي دي.هغوی ته يي ښکاره نښي راوړي.خو بالاخره مونږ له مجرمانونه غچ واخیست.ځکه چې د مؤمنانو ملاتړ پر مونږ و."},{"id":48,"translation":"الله هغه ذات دی چې بادونه لیږي. وریځي راپورته او بیا یې د اسمان په څنډو کې د خپلې خوښي په رڼا کې غړوسکي،غړوسکي خپروي بیا نو ته ګورې چې له مینځ نه یې باران راوریږي. نو کله چې هم الله پاک خپل کوم بنده ته باران ورورسوي نو ناببره هغوی خوښي څرګند وي."},{"id":49,"translation":"که څه هم د باران له راښکته کیدلو وړاندې خورا مایوسه او ناهیلي وو."},{"id":50,"translation":"د الله د رحمت نښو ته وګوره چې: مړه ځمکه څرنګه را ژوندۍ کوي؟ بې له شکه چې همدغه ذات مړي هم را ژوندي کوي او هغه پر هر څه توانا او پياوړی دی."},{"id":51,"translation":"او قسم دی که مونږ پرې باد راوالوزوو او هغوی خپل کښت تک زیړ وچ بخن ولید،نو خامخا له دی پيښي وروسته ټول ورکړي نعمتونه هیروي."},{"id":52,"translation":"نو ای پيغمبره! ته مړي نشي اورولې اونه هغو کڼو ته غږ اورولې شې چې مخ اړولي شا کړې روان وي."},{"id":53,"translation":"او نه ته ړانده په لار کولای شي ته یوازی هغو ته خبره اورولای شي چې زمونږ په ایتونو ایمان راوړي او غاړه ایښوونکي دي."},{"id":54,"translation":"الله هغه ذات دی چې تاسې يې کمزوري او بوډاوالې ته ورسولئ.هغه چې هر څه وغواړي پیدا کوي یې.او پر هر څه پوه او په هر څه توانا دی."},{"id":55,"translation":"د قیامت په ورځ به مجرمان قسمونه خوري چې په دنیا کې یې پرته له یوه ساعت نه نور وخت نه دی تیر کړی. هو!په همدی توګه هغوی په دنیا کې هم له حقیقت څخه اړولي چلیدل."},{"id":56,"translation":"او هغه کسان به چې له علم او ایمان نه برخه من شوي و دوی ته وايې چې د الله په لیکنه کې تاسې د بیرته ژوندون تر ورځې ځنډولي یاست. او همدا د بیا ژوندون ورځ ده خو تاسې هلته نه پوهیدئ."},{"id":57,"translation":"په دی ورځ به ظالمانو ته نه د هغوی عذر غوښتنه څه ګټه وکړي.او نه به ترې غوښتنه وشي چې بښنه وغواړي."},{"id":58,"translation":"مونږ د خلکو لپاره په دی قران کې هر ډول مثالونه وړاندی کړي دي.او قسم دی که ته ورته هر ډول نښه وړاندی کړی انکار کوونکي به هرو،مرو ووايې:چې همدا تاسې پر باطله یې."},{"id":59,"translation":"په همدی توګه الله پاک د هغو خلکو پر زړونو ټاپه وهې چې په خبره نه پوهیږي."},{"id":60,"translation":"نو ای محمده!صبر وکړه.په باوري توګه د الله وعده رښتیانی ده او باید چې باور نه کوونکي خلک تابي ثباته او غمونه ماته کړی ونه مومي."}]},{"id":31,"verses":[{"id":1,"translation":"الم."},{"id":2,"translation":"دا له حکمتونو څخه د ډک کتاب ایتونه دي."},{"id":3,"translation":"د نیکو کارو لپاره هدایت او رحمت دی."},{"id":4,"translation":"د هغو کسانو لپاره چې لمونځ ودروي.زکات ورکوي او په اخرت باور لري."},{"id":5,"translation":"همدغه خلک د خپل رب له لورې پر سمه دي او همدوي خلاصیدونکي دي."},{"id":6,"translation":"او په انسانانو کې داسې شته چې بابیزه خبرې پيري تر څو خلک د الله له لارې نه په بي علمی سره واړه وي. او د الله لار په ملنډو او مسخرونیسي.نو د همدغو خلکو لپاره سپکوونکې عذاب دی."},{"id":7,"translation":"او کله چي پرې زمونږ ایاتونه ولوستل شي په ډیر غرور او لویې سره په داسې شان مخ اړوي لکه چې له سره یي اوریدلي نه وي ګواکې غوږونه یې درانه دي.نو د دردناک عذاب زیرې ورکړه."},{"id":8,"translation":"بي له شکه چې چا ایمان راوړی او نیکې کړنې یې خپلې کړي د هغوی لپاره له نعمتونو ډک جنتونه دي."},{"id":9,"translation":"تل به هملته وي.دا د الله پخه وعده ده.او هغه پر هر څه برلاسې او د حکمت څښتن دی."},{"id":10,"translation":"اسمانونه یې پرته له ستنو چې تاسې یي ووینئ پیدا کړي او په ځمکه کې یې درانه میخونه ټک وهلي هسې نه چې پر تاسې ولړزیږي.او هم یې پکې هر دول خوځنده څيزونه خواره کړي دي.او مونږ یو چې له پاسه مو اوبه راښکته کړي او هر ډول ښکلي او غوره جوړې مو په ځمکه کي رازرغوني کړي دي."},{"id":11,"translation":"دا د الله پیدایښت دی.ماته وښايي چې له الله نه پرته نورو خدایانو څه پيدا کړي دي؟هو!ښکاره خبره همداده چې ظالمان په څرګنده ګمراهۍ کې غورځیدلي دي."},{"id":12,"translation":"او مونږ لقمان ته پوهه او عقل ورکړی و چې الله ته شکر وکړه،او هر څوک چې شکر وکړي نو د خپل ځان لپاره یي کوي او څوک چې کافر شوي نو باید پوه شي چې الله پاک له هر څه بي پروا او ښه ستایلې شوی دی."},{"id":13,"translation":"او هغه یاد کړه چې لقمان خپل ځوی ته د نصیحت په توګه وویل:ای زما بچوړیه!له الله سره شریک مه نیسه.بې له شکه شرک خورا لوی ظلم دی."},{"id":14,"translation":"او مونږ هر انسان ته امر کړی دی چې د مور او پلار مننه وکړي.ځکه مور یې د کمزورۍ له پاسه په کمزورۍ کي له ځان سره بار کړی و او له تي نه په جلا کیدلو یې هم دوه کلونه پوره شول نو ځکه مونږ ورته امر کړی دی چې زما شکروکړه او د مور او پلار شکر پر ځای کړه همدا ماته مو راګرځیدل دي."},{"id":15,"translation":"اوکه دواړو هڅه کوله چې له ماسره هغه څه شریک کړی چې ستا په پوهه کې نه راځي نو مننه يي مه کوه.او په دنیوی ژوند کې ورسره ښه غوره ملتیا وکړه.او د هغه چا په لار ولاړ شه چې ماته یي رجوع کړی ده.ستاسو راتګ ماته دی.نو زه به مو هغه کړنې په مخ کې کیږدم چې تاسې کولې."},{"id":16,"translation":"ای زما بچوړیه!که د اوري دانې په اندازه کوچنې عمل د ډیرې لوی ډبرې په مینځ یا د اسمانونو او یا د ځمکې په کوم لری کونج کې وي الله به هغه راوباسي.بي له شکه چې الله پاک ډير ژورلیدونکې او له هر څه ښه خبر دی."},{"id":17,"translation":"ای زما زوی کیه!لمونځ ودره وه نیکیو ته بلنه وکړه او له بدیو نه منع کوه او په دې لار کې چې څه در رسیدل هغه زغمه. بې له شکه چې دا خورا مهم کارونه دي."},{"id":18,"translation":"له خلکو نه مخ مه کږه وه،او خیالولۍ سره په ځمکه مه ځه.بې له شکه چې الله پاک هیڅ لویې کوونکې،خوښي ښکاره کوونکې نه خوښوي."},{"id":19,"translation":"په خپل تګ کې مینځنې حال غوره او خپل غږ تیټ کړه.بې له شکه چې له ټولو بد اواز د خرو انګاء ده."},{"id":20,"translation":"ایا نه وینی چې الله د اسمانونو او ځمکې ټول شیان تاسې ته تابع کړي او خپل ښکاره او پټ نعمتونه یې ټول پر تاسې تمام کړي دي؟ خو بیا هم ځیني خلک شته چې پرته له کومې پوهي،هدایت او روښنايې ښوونکي کتاب څخه د الله په هکله شخړې کوي."},{"id":21,"translation":"کله چې ورته ویل شوي:د الله د نازل شوي دین مننه وکړئ.وايي چې:مونږ یوازی هغه څه منو چې خپل پلرونه مو پرې لیدلي دي.ایا دوی یوازی همغو مني که څه هم شیطان یي د لمبه وهونکي اور په لور بلي؟"},{"id":22,"translation":"هر څوک چې خپل خان الله ته وسپاري او په نیکیو ښکلې وي نو په رښتیا چې ښه کلکه کړی یي نیولي ده او د ټولو کارونو پای یوازی یو الله ته دی."},{"id":23,"translation":"او څوک چې کافر شو،باید چې کفر منل یې تا غمجن نه کړي.راتګ یې ماته دی زه به یې کړني ورته په مخ کې کیږدم.په باوري ډول الله پاک ان د سینو د پټو رازونو څخه هم خبردی."},{"id":24,"translation":"دلته به څه ګټه ورکړو، خو بالاخره به يې د هغوی د ناخوښۍ سره سره د سخت عذاب په لور راکاږو."},{"id":25,"translation":"او قسم دی که ته له هغوی نه پوښتنه وکړې چې اسمانونه او ځمکه چا پیدا کړي دي؟خامخا به ووایې چې:الله.ای محمده!ووایه ټولې ستاینې یوازې یو الله ته دي.خو د هغوی ډیر نه پوهیږي."},{"id":26,"translation":"د اسمانونو او ځمکې ټول څیزونه یوازې دیو الله دي.او بې پروا او هراړخیز ستایلی شوی هم یوازې یو الله دی."},{"id":27,"translation":"او که د ځمکې ټولې ونې قلمونه او بحريې رنګ شي.او ددې بحر له پاسه اوه[۷]نور بحرونه هم ورسره یو ځای شي بیا به هم د الله خبرې په لیک پای ته ونه رسیږي.بې له شکه چې الله په هر څه برلاسۍ او د حکمت څښتن دی.","footnotes":"[۷] ـ له اوه څخه مطلب ډیروالی دی نه ټاکلی شمیر.(تفسیر ابن کثیر)"},{"id":28,"translation":"ستاسې ټولو پيدایښت او بیا ژوندي را پورته کول همداسې دي لکه یوازې د یوه تن.په رښتیا چې الله د هر څه اوریدونکی او د هر څه لیدونکی دی."},{"id":29,"translation":"او ایا تا نه دي لیدلي چې الله شپه او ورځ کې ننه باسي او ورځ په شپه کې؟ او لمر او سپوږمۍ یې مسخر کړي دي؟ټول تر ټاکلي نیټي پورې روان دي.او الله ستاسو له کړنونه ډیر ښه خبر دی."},{"id":30,"translation":"هو!پخه خبره همدا ده چې حق یوازې یو الله دی.او هغه خدایان باطل دي چې هغوی یې پرته له الله نه رابلي او له شک نه وتلې ده چې پورته او لوی ذات همدا یو الله دی."},{"id":31,"translation":"ایا تا نه دي لیدلي چې کښتۍ د الله په فضل سره په بحر کې چلیږي. تر څو تاسې ته خپلې ځینې نښې در وښايي.په رښتیا چې په دې کې د هر صبر کوونکي شکر کوونکي لپاره ډيرې نښي دي."},{"id":32,"translation":"او کله چې کومه څپه پرې د لویو سیورو په څير راخوره شي نو په داسې حال کې الله رابلي چې دین یي یوازې او سوچه د هغه منلی وي.خو چې کله یې مونږ دوچې په لور وژغورو نو ځینې یي د مینځ لار چې حق لار ده نیسي.او زمونږ له نښانو څخه پرته له سترو غدارانو او ناشکره خلکو بل څوک سترګې نه پټوي."},{"id":33,"translation":"ای خلکو!له خپل رب نه وډار شئ او له هغې ورځي نه وویریږئ چې هیڅ پلار به د خپل ځوی په بدل کې څه نشي ورکولی او نه به ځوی د خپل پلار په ځای د څه بدلې ورکوونکی وي.او پوه شئ چې د الله وعده حقه ده.نو باید چې ددنیا ژوند مو ونه غولوي. او نه مو باید هیڅ غولوونکی[۸]د الله په باره کې وغولوي.","footnotes":"[۸] ـ بله معني يي داسې کیداشي چې:د دنیا ژوند باید تاسې مغرور نه کړي او نه مو باید د الله په مهربانۍ هیڅ مغرورونکی مغرور کړي چې عمل پریږدئ او په ځینو څيزونو لکه ځیني ښه اعمال،د الله غفوه او یا په نورو څیزونو تکیه وکړئ.(فتح القدیر)"},{"id":34,"translation":"بې له شکه چې د قیامت علم یوازې له یو الله سره دی باران هم یوازې هغه وروي.او هغه څه هم ورته معلوم دي چې په رحمونو کې دي. او هیڅ نفس په دې نه پوهیږي چې سبا ته به څه کوي؟او هیڅ نفس په دې نه پوهیږي چې په کومه ځمکه به مړ کیږي؟ یوازې یو الله دی چې په هر څه پوه او له هر څه نه خبر دی."}]},{"id":32,"verses":[{"id":1,"translation":"الم."},{"id":2,"translation":"بې له شکه ددغه کتاب نزول د رب العالمین له لورې دی."},{"id":3,"translation":"ایا هغوی وايې چې محمد دا قران له ځان نه جوړ کړی دی؟نه بلکې دا ستا د رب له لورې راغلی دی تر څو ته هغه قوم وډار وې چې له تا وړاندې ورته کوم ډاروونکی نه وو راغلی کیدای شي چې سمه لار ومومي."},{"id":4,"translation":"الله هغه ذات دی چې اسمانونه،ځمکه او د دواړو د مینځ څيزونه یې په شپږو ورځو کې پیدا او بیا یې په عرش استوا وکړه.تاسې پرته له هغه هیڅ دوست او سپارښت کوونکی نه لرئ.نو ولې پند نه اخلئ."},{"id":5,"translation":"له اسمان نه تر ځمکې پورې چارې اداره کوي بیا دا چارې هغه ته په یوه داسې ورځ کې ورخیژي چې ستاسې د شمیر له مخې یې اندازه زر کلونه ده."},{"id":6,"translation":"همدغه ذات په ټولو پټو او ښکاره وو خبر،په هر څه برلاسۍ او ډیر مهربان دی."},{"id":7,"translation":"هغه چې هر څه یې پيدا کړي ښه کره یې پیدا کړي،او د انسان د جوړښت پيل یې له خټې څخه کړی."},{"id":8,"translation":"بیا یې د هغه ځوځات د کمو او لږو څڅیدونکو اوبو له نچوړ څخه وغزاو."},{"id":9,"translation":"بیا یې د هغه شکل پوره له خپلې لورې یي پکې روح ورپو،او تاسې یې د غوږونو،سترګو او زړونو څښتنان وګرځولئ.خو تاسې ډیر لږ شکر وباسئ."},{"id":10,"translation":"او هغوی وایې:ایا کله چې مونږ په خاورو کې ورک شو نو له نوي سره بیا جوړول کیږو؟اصلي خبره همداده چې دوی له رب سره له مخامخ کیدلو نه منکر دي."},{"id":11,"translation":"ای محمده!ووایه چې همغه ملایکه به مو مړه کړي چې پر تاسې ټاکل شوې ده او بیا به د خپل رب په لور بیرته وګرځول شئ."},{"id":12,"translation":"او چې ته ووینې چې مجرمان سرښکته د خپل رب په وړاندې ولاړ او وایې:ای زمونږ ربه!مونږ اوس ولیدل،او وامووریدل،نو مونږ بیرته ولیږه.مونږ به شه کارونه وکړو اوس مو پوخ باور راغلی دی."},{"id":13,"translation":"که مونږ غوښتلی نو هر چاته به مو په زور لار ښوولې وای خو زما هغه خبره پخه شوه چې ما ویلي وو چې:زه به دوزخ له پيریانو او انسانانو ډک کړم."},{"id":14,"translation":"نو اوس یې خوند وڅکئ،ځکه چې تاسې له دې ورځې سره مخامخ کیدل هیر کړي وو.اوس مونږ تاسې هیر کړي یې.د خپلو کړنو په بدل کې د تل پاتې عذاب خوندوڅکئ."},{"id":15,"translation":"زمونږ په ایاتونو یوازې هغه خلک ایمان راوړي چې کله هغوی ته پرې نصیحت وشي،نو پړ مخ پریوزي د خپل رب ثنا او ستاینه کوي. او له لویې نه ځانونه ژغوري."},{"id":16,"translation":"اړخونه یې د خوب له بسترو څخه بیلیږي،خپل رب ته د ډار او هیلو په رڼا کې خپلې غوښتنې وړاندې کوي او څه چې مونږ ورکړي ځینې یې د الله په لار کې لګوي."},{"id":17,"translation":"هیچا ته معلومه نه ده چې الله پاک یې د سترګو د یخوالي لپاره د دوی د عملونو په رڼا کې کوم څه پټ کړي دي؟"},{"id":18,"translation":"ایا هغه څوک چې مؤمن و د هغه چا په شان و چې قاسق وو؟هیڅ سره برابره دي."},{"id":19,"translation":"کومو کسانو چې ایمان راوړی او نیک عملونه یي کړي دي،د ورتګ ځای یې جنت دی.دا يي د هغو عملونو په بدل کې میلمستیا ده چې دوی به کول."},{"id":20,"translation":"او چا چې فسق خپل کړی ورتګ یې اور ته دی،کله هم چې هغوی ترې د وتلو هڅه وکړي بیرته به پکې ورګرځول کیږي.او ورته ویلی به شي چې اوس د هغه اور د عذاب خوند درواخلئ چې تاسو درواغ ګاڼه."},{"id":21,"translation":"او مونږ به له ستر له ستر عذاب نه وړاندې د کوچني عذاب خوند هرو،مرو وروڅکو.کیدای شي چې سمي لارې ته راتا وشي."},{"id":22,"translation":"او له هغه نه به لوی تیری کوونکی څوک وي چې:د خپل رب په نښانو ور کړای شي خو هغه ترې مخ واړوي؟له شک نه وتلې ده چې مونږ له مجرمانو نه غچ اخیستونکي یو."},{"id":23,"translation":"او په باروي توګه مونږ موسی ته کتاب ورکړی و.نو ای محمده!ته هم باوري اوسه چې له داسې کتاب سره به مخ شې[۹]او د موسي کتاب مو د بني اسرائیلو لارښود ګرځولی و.","footnotes":"[۹] ـ ځینو مفسرینو داسې ترجمه کړې ده:ای محمده!باور ولره چې ته به له موسې سره مخ شي او د الله جل جلاله دا وعده د معراج په شپه پوره شوه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم له موسې علیه السلام سره ولیدل.(تفسیر الماوردی)."},{"id":24,"translation":"او د هغوی ځینې هغه خلک مو چې صبر یي وکړ،او زمونږ په ایتونو یي پوخ باور وو.لارښوونکي وګرځول چې زمونږ په امر به یې لارښوونه کوله."},{"id":25,"translation":"او دا خبره پخه ده چې ستا رب به د قیامت په ورځ د هغوی د خپل مینځي اختلافاتو پریکړه کوي."},{"id":26,"translation":"ایا دې خلکو له دې نه درس نه دی اخیستې چې:مونږ د څومره ډیرو زمانو خلک هلاک کړي دي؟دا کافران یې په ورانو کورونو تیریږي.په رښتیا چې په دې کې ډیرې لویې نښې دي.ایا څه نه اوري؟"},{"id":27,"translation":"ایا نه یي دي لیدلي چې مونږ و چې شاړې ځمکې ته اوبه روانې او بیا ترې کښت راټوکه وو چې د هغوی څاروي او هم په خپله ترې خوراک کوي.ایا څه نه ویني؟"},{"id":28,"translation":"او کافران وایې چې که تاسې رښتیني یاست نو د پریکړې ورځ به کله وي؟"},{"id":29,"translation":"اې محمده!ورته ووایه چې د پریکړې په ورځ به کافرانو ته نه د هغې ورځې ایمان راوړل څه ګټه ورسوي. او نه به نور مهلت ورکړای شي؟"},{"id":30,"translation":"په خپل حال یې پریږده او څار کوه باوري خبره ده چې هغوی هم څار کوي."}]},{"id":33,"verses":[{"id":1,"translation":"ای پیغمبره!له الله وډار شه.او د کافرانو او منافقانو مه منه.بي له شکه چې الله په هر څه پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":2,"translation":"او یوازې په هغه څه پسې ولاړ شه چې د خپل رب له لورې درته وحي کیږي.بې له شکه الله پاک ستاسې له کړنو پوره خبر دی."},{"id":3,"translation":"او پر الله توکل وکړه.د کار جوړولو لپاره الله بس دی."},{"id":4,"translation":"الله د چا په ګوګل کې دوه زړونه نه دي ایښي.او نه یې ستاسې هغه ښخې ستاسې مورګانې ګڼلي دي،چې تاسې ترې[۱۰]ظهار کوئ.او نه یې په ځوی نیول شوي ځامن ستاسې رښتیني ځامن ګرځولي دي.دا ستاسې د خولې خبرې دي.او الله حقه خبره او د سمې لارې ښوونه کوي.","footnotes":"[۱۰] ـ ظهار دیته وایې چې یو سړی خپله پنځه یا د هغې د بدن کومه برخه له مور یا د مور له بدن سره مشابه کړي لکه چې ورته ووایې:ته په ماحرامه یې لکه مور چې را باندې حرامه ده.یا ستا شا و ستا ګیډه زما د مور د شا او یا ګيډې په شان پر ما حرامه ده.(البحر المحیط)."},{"id":5,"translation":"په ځوی نیول شوي خلک د خپلو اصلي پلرونو په نوم وبلئ.دا د الله په وړاندې ډيره عادلانه خبره ده.او که پلرونه یي نه پيژنئ.نو بیا ستاسې دیني وروڼه او ملګري دي.او په هغه خبره کې په تاسې کومه ګناه نشته چې تاسې يي په ناپوهۍ سره وکړئ.ګناه په هغې کې ده چې له زړه نه یي وکړئ.الله پاک ډیر بښونکی او مهربان دی."},{"id":6,"translation":"پيغمبر مؤمنانو ته له خپلو ځانونو څخه ډير نژدې او د هغه بیبیانې یې مور ګانې دي.د الله د کتاب په رڼا کې د عامو مؤمنانو او مهاجرینو په پرتله خپلوان مؤمنان یو تر بله زیات حقدار دي مګر که د خپلو دوستانو او ملګرو سره څه ښیګڼه کوئ نو کولای یې شئ.دا خبرې ټولي د الله په کتاب کې ښکل شوی دي."},{"id":7,"translation":"او هغه په زړه کړه چې مونږ له ټولو پيغمبرانو وعده واخیسته له تا له نوح،ابراهیم،موسې او عیسې بن مریمې څخه مو هم اخیستې وه هو!مونږ پځه وعده واخیسته."},{"id":8,"translation":"تر څو الله له رښتینو خلکو[۱۱]څخه د هغوی د رښتینولۍ پوښتنه وکړي.او د کافرانو لپاره یې دردناک عذاب تیار کړی دی.","footnotes":"[۱۱] ـ له پیغمبرانو څخه پوښتني کیږي چې خلکو څه معامله درسره وکړه.(البحر المحیط)"},{"id":9,"translation":"ای مؤمنانو!د الله هغه لورینه رایاده کړئ چې کله پر تاسې لښکرې راغلې نو مونږ پرې باد را والوزاوو،او داسې لښکرې مو پرې مسلطې کړې چې تاسې نه لیدلي.او الله ستاسې کړنې ډیرې ښې وینې."},{"id":10,"translation":"هغه وخت را یاد کړئ چې دښمنان له پاسه[۱۲]او دښکې له خوا پر تاسې راغلل.هغه وخت چې سترګي ټیغې وختلې او زړونه ستوني ته راغلل او د الله په باب مو راز،راز ګومانونه وکړل.","footnotes":"[۱۲] ـ د نجد او خیبر خلک له پاسه او د مکي یرغلګر او یا یې مطلب دادی چې تاسې یې را ایسار کړئ لکه چې یو څوک د بل چا له لورې له هر اړخیزي حملي لاندې راغلي نو وایې چې له پاسه اوښکې یې پر ما حمله وکړه(البحر المحیط)."},{"id":11,"translation":"هلته وو چې مسلمانان ښه وازمایل شول او ښه ټکانونه ور کړای شول."},{"id":12,"translation":"او هغه وخت هم را یاد کړه چې منافقانو او په زړه ناروغه خلکو به ویل:الله او د هغه رسول چې کومه وعده له مونږ سره کړې وه،پرته له تیرویستلو بل څه نه وه."},{"id":13,"translation":"او هغه هم را په زړه کړه چې یوې ډلې یې وویل:ای د یثرب خلکو!دلته ستاسې د ټیکې ځای نشته بیرته ولاړ شئ.او ځینو به یې له پیغمبر نه اجازه غوښتله او ویل به یې:زمونږ کورونه بې څوکه دي.نه:کورونه یي بي څوکه نه،بلکې د تیښتې لار لټوي."},{"id":14,"translation":"او که دښمن له هر لورې پرې ور ننوتلی او بیا یې له دوی نه غوښتنه کړې وای چې د اسلام او مسلمانانو پر خلاف ورسره یو شي خامخا به ورسره مل او هیڅ درنګ به یې نه وو کړی"},{"id":15,"translation":"او سره له دې چې له دې نه وړاندې یې له الله سره پخه وعده کړې وه چې شاوې به نه اړوي.او له الله سره د تړلې شوې وعدې پوښتنه کیږي."},{"id":16,"translation":"ای پیغمبره!ورته ووایه که تاسې د مرګ یا د وژلو له ډارنه تیښتئ نو هیڅ ګټه درته نه کوي.او په هغه صورت کې به تاسې ته له ژوند نه د خوند اخیستلو ډیر لږ وخت په لاس درشي"},{"id":17,"translation":"ورته ووایه:څوک شته چې تاسې له الله وژغوري؟که الله ستاسې د بدۍ اراده کړې وي؟یا يي پر تاسې لورینه کړې وي؟له الله نه پرته به هیڅ دوست او ملاتړ ونه میندلای شي"},{"id":18,"translation":"الله ته ستاسي هغه خلک ښه معلوم دي چې له چنګ نه منع کوي.او خپلوانو ته وایې چې:راشئ زمونږ خواته.او ډیر لږ بیښیږي چې هغوی جنګ ته ولاړ شي."},{"id":19,"translation":"ستاسې په ملتیا کې سخت بخیلان دي.د ډار او ویرې په وخت کې به یې وینې چې د مرګوني په شان به په ټیغو ټيغو سترګو درته ګوري.او چې ډار یې له مینځه ولاړ شي. نو په خورا تیروژبو به له تاسې سره د ښیګڼو د ترلاسه کولو په تکل نانندرۍ وهي. هیڅکله دوی ایمان نه دی راوړی.نو الله یې ټولې کړنې بابیزه کړې.او دا کار الله ته ډیر اسان دی."},{"id":20,"translation":"ګومان کوي چې لاتر اوسه د کافرانو ډلې بیرته نه دي تللي.او که کافران بیا یرغل وکړی نو خوښوي چې په دښتو کې له بانډه چیانو سره واوړي او له لرې نه ستاسي حالات وڅاري. او که ستاسې په مینځ کې هم وي نو دیر لږ به په جګړه کې برخه واخلي."},{"id":21,"translation":"په یقین چې د الله رسول د هغو خلکو لپاره ښه او غوره نمونه ده. چې الله او د اخرت د ورځې هیله من او الله ډیر یادوي."},{"id":22,"translation":"او چې مؤمنانو کله هم د دښمنانو مختلفې پرګني ولیدې نو ویې ویل:دا همغه څه دي چې الله او د هغه رسول له مونږ سره وعده کړې وه.د الله او د هغه د رسول خبره بالکل رښتیا وه.هو!دغې پيښې د هغوی ایمان او الله ته ځان سپارل لاپیاوړي کړل."},{"id":23,"translation":"په مؤمنانو کې داسې سړي شته چې له الله سره یې خپله وعده پوره کړه.ځینو يي خپل نذر پوره او ځیني یي په انتظار کط دی.او خپله لار یې نه ده بدله کړې."},{"id":24,"translation":"تر څو الله رښتینو ته د هغوی د رښتینولۍ بدل ور پوره او که خوښه یې شوه نو منافقان وربړوی او یا يي توبه ومني.بې له شکه چې الله ښه بښونکی ډير مهربان دی."},{"id":25,"translation":"الله پاک کافران له غصې نه خوټیدونکي په داسې حال کې په ستنه کړل چې هیڅ ګټه یې نه وه ترلاسه کړې.او مؤمنانو ته په جنګ کې یوازې یو الله بس دی.او الله پیاوړی او برلاسۍ دی."},{"id":26,"translation":"او الله هغه اهل کتاب چې د کافرانو ملاتړ یې کړی و له خپلو لویو کلاګانو څخه راوښکل او په زړونو کې یې ډار ور واچاو چې دادی نن یي تاسې ځیني وژنئ او ځیني نور یې لاس تړلي وړئ."},{"id":27,"translation":"د هغوی ځمکه،کورونه او مالونه یي ستاسې په برخه او هغه ځمکه یې هم درکړه چې لا تر اوسه ستاسې قدمونه هلته نه دی رسیدلي.او الله پر هر شي پیاوړی دی."},{"id":28,"translation":"ای پیغمبره!خپلو ښځو ته ووایه:که تاسي دنیوي ژوند او ښایست غواړئ؟نو راشئ چې ښه څوري درکړم او بیا مو په ښه وضعیت سره خوشې کړم."},{"id":29,"translation":"او که الله،د هغه رسول او د اخرت کور غواړئ نو پوه شئ چې الله پاک ستاسې نیک عملو ته ډیر لوی اجر تیار کړی دی."},{"id":30,"translation":"ای د پیغمبر میرمنو!که ستاسې هره یوه ښکاره بد کار وکړي،نو دوه برخې عذاب به ور کړای شي.او دا کار الله ته ډیر اسان دی."},{"id":31,"translation":"او له تاسې نه چې څوک الله او دهغه رسول ته پوره غاړه کیږدي، او نیک عمل وکې نو مونږ به هغې ته دوه چنده اجر ورکړو او مونږ ورته غوره روزي تیاره کړې ده."},{"id":32,"translation":"ای د پیغمبر ښځو! تاسو د عامو ښځو په شان نه یاست، که تاسې پرهیزګاره یاست نو داسې نرمې خبرې مه کوئ چې په زړه ناروغه خلکو ته تمه پیدا شي، بلکې سمې روغې خبرې کوئ."},{"id":33,"translation":"په خپلو کورونو کې اوسئ او د تیر جاهلي دور په شان ځانونه مه بربنډوئ، لمونځ وکړئ. زکات ورکړئ. او د الله او د هغه د رسول منې وکړئ. ای د نبوت کورنۍ! بې له شکه الله پاک غواړي چې له تاسې څخه ټوله پلیتي لرې، په بشپړ ډول مو پاک او سپیڅلي کړي."},{"id":34,"translation":"د الله هغه ایتونه او د حکمت خبرې چې ستاسې په کورونو کې ویل کیږي باید د تل لپاره په یاد وساتئ. بې له شکه چې الله پاک ژور لیدونکی او له هر څه خبردار دی."},{"id":35,"translation":"بې شکه د مسلمانو سړیو او مسلمانو ښځو، مؤمنو سړیو او مؤمنو ښځو، منونکو سړیو او منونکو ښځو، رښتینو سړیو، او رښتینو ښځو، صبرناکو سړیو او صبرناکو ښځو، عاجزي کوونکیو سړیو او عاجزو سځو، خیرات ورکوونکو سړیو او خیرات ورکوونکو ښځو، روژه تي سړیو او روژه تي ښځوـ د خپلو شرم ځایونو ساتونکي سړیو او ښځو د الله ډیر ذکر کوونکو سړیو او ښځو لپاره الله پاک بښنه او لوی اجر تیار کړی دی."},{"id":36,"translation":"کله چې الله او د هغه رسول د کوم کار په هکله پریکړه وکړي نو هیڅ مؤمن سړی او مؤمنه ښځه حق نه لري چې د خپل همغه کار په هکله اختیارمن اوس. او هر چا چې له الله او رسول نه يې سر وغواو، نو په رښتیا چې په ښکاره يې لار ورکه کړه."},{"id":37,"translation":"او ای پیغمبره! هغه یاد کړه چې تا هغه سړي ته چې الله پرې د اسلام او تا پرې د ازادۍ لورینه کړې وویل چې: ښځه دې درسره وساته وله او له الله نه وډار شه. او په دې توګه تا هغه خبره په زړه کې پټه پریښووله چې الله پاک يې ښکاره کول غوښتل[۱].او له خلکو ډاریدلې. په داسې حال کې چې الله زیات حق دار دی چې تا ورڅخه وویریږې. نو کله چې زید له هغې نه خپل حاجت پوره کړ مونږ هغه تا ته په نکاح کړه. تر څو په مؤمنانو د خپلو بللو شوو ځامنو د هغه ښځو په نکاح کولو کې کومه ستونزه نه وي چې هغوی ترې خپل حاجت پوره کړی وي. او د الله کار کیدونکی دی.","footnotes":"[۱] پیغمبر صلی الله علیه وسلم خوښوله چې له زینب سره يې د نکاح کولو پریکړه پټه پاتې او خلک ترې خبر نشي. ځکه چې زینب د هغه د خولې د ځوی زید ښځه وه او د خولې د ځوی له ښځې سره نکاح کول خورا ناوړه کار و( تفسیر الماوردی)"},{"id":38,"translation":"پر پیغمبر په هغه کار کې هیڅ حرج نشته چې الله پاک ورته ټاکلی دی. د الله همدغه کړنلاره د هغو ټولو خلکو په هکله راغلې ده چې وړاندې تیر شوي دي. او د الله هر کار په ټاکلې اندازه وي."},{"id":39,"translation":"هو! همدا کړنلاره د هغو پیغمبرانو په هکله ده چې د الله پیغامونه رسوي له هغه نه ډاریږي او پرته له یو الله د بل هیچا ډار ورسره نه وي. او د حساب کتاب لپاره همدا یو الله بس دی."},{"id":40,"translation":"محمد ستاسې د هیڅ یو سړي پلار نه، بلکې د الله استازی، او اخرنی پیغمبر دی. او الله پر هر څه ښه عالم دی."},{"id":41,"translation":"ای مؤمنانو! الله ډیر یاد کړئ."},{"id":42,"translation":"سهار او ماښام يې تسبیح ووایې."},{"id":43,"translation":"الله پر تاسې مهربان او ملایکې يي ستاسې د بښنې غوښتنه کوي. ترڅو تاسې له تیارو نه رڼا ته وباسي او الله پر مؤمنانو ډیر مهربان دی."},{"id":44,"translation":"د الله سره د مخ کیدلو په ورځ به يې د ( سلام کلمه) ښه راغلاست وي. او الله د هغوی لپاره ویاړمن بدل تیار کړی دی."},{"id":45,"translation":"ای پیغمبره! همدا مونږ ته شاهدي ویونکی، زیری ورکوونکی، او ډاروونکی لیږلی يې."},{"id":46,"translation":"د الله په حکم مو د هغه په لوربلونکی او روښانه څراغ لیږلی يې."},{"id":47,"translation":"ای پیغمبره! مؤمنانو ته زیری ورکړه چې د الله په فضل يي په برخه دی."},{"id":48,"translation":"د کافرانو او منافقانو مننه مه کوه او د هغوی د ضرر رسولو هیڅ پروا مه ساته او پر الله توکل وکړه. الله د کار جوړوونکې په توګه بس دی."},{"id":49,"translation":"ای مؤمنانو! کله مو چې مؤمنې ښځې نکاح کړې او بیا مو له لاس وروړلو وړاندې طلاقې کړې نو حق پرې نه لرئ چې عدت تیرولو ته يي اړباسئ ښه توښه ورکړئ. او په خورا ښه وضعیت او خوښۍ سره يې خوشې کړئ."},{"id":50,"translation":"ای پیغمبره! مونږ درته هغه ښځې روا کړې دی چې تا يې مهر ورکړی او هغه وینځې مو هم درته روا کړي چې الله ستاسې په واک کې درکړي دي او ستاسې د تره، ترور، ماما، او توړۍ هغه لوڼې موهم درته روا کړي چې له تاسې سره يې هجرت کړی دی[۲] او هغه[۳] مومنه ښځه هم درته روا ده چې خپل ځان پیغمبر ته بښي[۴] او پیغمبر يي هم د واده کولو هیله من وي. دا لورینه پرته له مؤمنانو یوازې او یوازې پرتا ده. مونږ ته معلوم دي چې مونږ پر مؤمنانو د هغوی دښځو او وینځو په هکله مقررات [۵] ټاکلي دي. او ځينې ځانګړې لورینې مو یوازې پر تا ځکه وکړې چې ته له ستونزو سره مخ نه شې او الله ښه بښونکی مهربان دی.","footnotes":"[۲] د هجرت شرط یوازې پیغمبر لپاره ؤ پر مسلمانانو نه هغه وخت لازم و او نه اوس( تفسیر الماوردی).\n[۳] مسلمان له کتابي ښځې سره نکاح کولای شي خو پر پیغمبر لازم وه چې ښځه ئي باید مسلمانه وی( فتح القدیر).\n[۴] پیغمبر ته اجازه وه چې بې له مهر نه چې څوک ځان ور وبښي نکاح ورسره وکړي خو نور مسلمانان يې له مهر نه نکاح نه شي کولی بلکې له نکاح سره مهر پخپله ورباندې لازمیږي( فتح القدیر).\n[۵]له څلورو به زیاتي نه کوي. مهر او شاهدان به پکې وي( تفسیر الماوردی)."},{"id":51,"translation":"دا هم ستا حق دی چې د خپلې خوښې په رڼا کې خپله کومه ښځه له ځان نه لرې کړې او یايې ځان ته رانژدې. او یا هغه بیرته راوغواړې چې تا پریښې. په دې هکله پر تا هیڅ باک نشته. هو! په دې توګه هیله کیدای شي چې د ټولو سترګې یخې او له غمونو لرې او ستا په ورکړه ټولې خوښ منې وي. الله ته ستاسې د زړونو پټ رازونه ټول معلوم دي او پر هر څه ښه پوه او زغموونکی دی."},{"id":52,"translation":"ای پیغمبره! له دې وروسته درته نورې ښځې نه دي رواء او نه درته اجازه شته چې ددوی پر ځای نورې ښځې واده کړې که څه هم د هغوی ښایست ستا زړه منلی وي. خو د وینځو په برخه کې درته عامه اجازه ده. او الله د هر شي څارنه کوي."},{"id":53,"translation":"ای مؤمنانو! د پیغمبر کور ته مه ننوځئ خو که د خوراک لپاره اجازه درکړای شوه، نو هغه وخت هم د پوخوالي او جوړښت لپاره يې اوږد انتظار مه کوئ او چې بلنه درکړای شوه، نو ورشئ او چې خوراک مو وکړ نو سره خواره شئ. او هلته په اوږدو کیسو ځانونه مه اخته کوئ. ستاسې دا وړ کار پیغمبر ربړوي خو له تاسې نه حیا کوي او الله پاک حق ویل نه پریږدي او چې کله هم د پیغمبر له بیبیانو څه غواړئ، نو د پردې تر شاه يي ترې وغواړئ. په دې توګه ستاسې زړونه او هم د هغوی زړونه ښه پاک ساتل کیږي. او تاسې حق نه لرئ چې د الله رسول وربړوئ او دا هم درته د تل لپاره نه ده رواء چې له مرګ وروسته بیبیانې نکاح کړئ. دا وړ کارونه مو دالله په وړاندې ډیره لویه ګناه ده."},{"id":54,"translation":"که تاسې یو شی ښکاره کوئ او که پټوئ يې ، الله پاک په هر څه ښه عالم دی."},{"id":55,"translation":"او د پیغمبر په بیبیانو هیڅ ګناه نشته چې د هغوی پلرونه، ځامن، ورونه، وریرونه، خوریونه، نورې مسلمانې ښځې او مسلمانې وینځې يې کورونو ته ورشي. او ای بیبیانو! له الله وډار شئ بې له شکه چې الله پاک په هر څه نظر لري."},{"id":56,"translation":"بې له شکه چې الله او د هغه ملایکې پر پیغمبر درود وايې. نو ای مؤمنانو! تاسو هم پر هغه دورد او سلام ووايې."},{"id":57,"translation":"کوم کسان چې الله او د هغه رسول ته ضرر رسوي الله پاک په دنیا او اخرت کې په لعنت کړي دي او سپکوونکی عذاب يې ورته تیار کړی دی."},{"id":58,"translation":"او څوک چې مؤمن سړي او مؤمني ښځې ایله په ایله ربړوي نو په رښتیا چې د لویو درواغو ښکاره ګناه پیټی يي په سر کیښود."},{"id":59,"translation":"ای پیغمبره! خپلو ښځو، لوڼو او د مؤمنانو ښځو ته ووایه چې د خپلو پوړنو یوه څنډه پر ځانو را خوره کړي دا ډیره غوره اسلوب دی چې وپيژندل شي نو نه به ربړول کیږي. او الله ښه بښونکی او مهربان دی."},{"id":60,"translation":"قسم دی که چیرې منافقان او په زړه ناروغه خلک او په مدینه کې د بدو اوازو خپرونکي له خپلو بدیو نه لاس وانه خلي نو مونږ به ډیر ژر تا پرې برلاسی کړو بیا به هغوی پرته له ډیر لږ وخت په دې ښار کې ستاسې ګاونډي پاتې نه شي."},{"id":61,"translation":"رټلي شوي به وي. هر چیرې چي وي وبه نیول او په پراخه پیمانه به ووژل شي."},{"id":62,"translation":"د دا وړ خلکو په هکله له پخوا نه همدا د الله سنت دی، او ته به ونه ویني چې د الله سنت بدلون ومومي."},{"id":63,"translation":"ای پیغمبره! خلک له تانه د قیامت پوښتنه کوي. ووایه چې د هغه علم یوازې له الله سره دی. ته څه خبر يې؟ ښآيې ډیز نژدې وي."},{"id":64,"translation":"بې له شکه الله پر کافرانو لعنت کړی او لمبه وهونکی اور يې ورته تیار کړی دی."},{"id":65,"translation":"تل تر تله به پکې وي. هیڅ دوست او ملاتړ به ونه مومي."},{"id":66,"translation":"په کومه ورځ چې د هغوی مخونه په اور کې ښه واړول راواړول شي وبه وای کاشکې چې مونږ د الله او رسول منلې وای."},{"id":67,"translation":"او وايې به چې: ای زمونږ ربه! مونږ د خپلو سردارانو او مشرانو پسې تللي وو خو هغوی مونږ بې لارې کړو."},{"id":68,"translation":"نو ای زمونږ ربه! هغوی ته دوه برابره عذاب ورکړه او په لوی لعنت يې ککړ کړه."},{"id":69,"translation":"ای مؤمنانو! د هغو خلکو په شان مه کیږئ چې موسی علیه السلام يي ربړولی و[۶] الله موسی د هغوی له خبرو نه پاک کړ. او هغه د الله په وړاندې خورا مخور او عزتمن ؤ.","footnotes":"[۶] موسی ي په دې ربړولی و چې ویل يې خپل ورور هارون يې وژلی یا دا چې یوې زناکارې ښځې ته ځینو ظالمانو روپی ورکړی چې پر موسی د زنا تور وتړي( البحر المحیط)"},{"id":70,"translation":"ای مؤمنانو! له الله وډار شئ او روغه خبره کوئ."},{"id":71,"translation":"الله به ستاسې کړني سمې کړي او ګناهونه به مو درته وبښي. او هر چا چې د الله او د هغه د رسول مننه وکړه نو خورا لوی بری يې تر لاسه کړ."},{"id":72,"translation":"مونږ چې دغه امانت اسمانونو، ځمکې او غرونو ته وړاندې کړ نو هغوی يي له اخیستلو نه ډډه وکړه او ترې وډاریدل خو انسان خپل کړ. په رښتیا چې انسان خورا تیری کوونکی او ډیر ناپوه دی."},{"id":73,"translation":"ترڅو بالاخره الله منافقو سړیو منافقو ښخو مشرکو سړیو او مشرکو ښځو ته سزا ورکي او د مومنو سړیو او مومنو ښځو توبه قبوله کړي. الله ښه بښونکی او مهربان دی."}]},{"id":34,"verses":[{"id":1,"translation":"ټولې ستاینې هغه الله ته دي چې د اسمانونو او ځمکې د هر څه څښتن دی او د اخرت ستاینې هم یوازې هغه ته دي. د حکمت والا او له هر څه نه خبر دی."},{"id":2,"translation":"هغه ټول ورته ښه معلوم دي چې په ځمکه کې ننووځي یا ترې راووځي او هغه هم ورته معلوم دي چې له سمان څخه راښکته کیږي او یا پورته ورخیژي. خورا مهربان او بښونکی دی."},{"id":3,"translation":"کافران وايې چې هيڅکله به قیامت پر مونږ رانه شي. ای محمده! ورته ووایه چې نه . داسې نه ده. قسم زما په پټو عالم رب چې هغه به خامخا پر تاسې راشي. د اسمانونو او ځمکې هیڅ کوچنۍ ذره ترې نه شی ورکیدای. او له ذرې نه کوچنی او غټ ټول څیزونه په یوه روښانه لیکنه کې ښکل شوي دي."},{"id":4,"translation":"(قیامت به خامخا راځي) تر څو الله مؤمنانو او نیک عملو ته ښه بدله ورکړي. بښنه او ښه روزي هم د همدغو خلکو په برخه ده."},{"id":5,"translation":"او کومو کسانو چې زمونږ په ایتونو کې زمونږ د بي وسې کولو هڅه کړې ده. د هغوی لپاره خورا بد او دردناک عذاب دی."},{"id":6,"translation":"او هغو کسانو ته چې پوهه ورکړای شوې ده، په رډو سترګو ویني چې یوازینی حق همدغه کتاب دی چې تاته درکړای شوی دی او دبرلاسي او ستایلي شوي ذات د لارې په لور ښوونه کوي."},{"id":7,"translation":"او کافران وايې: ایا مونږ یو داسې سړی درونه ښایو چې وايې کله چې هم تاسې ټوټه ټوټه او بڅري، بڅري کړای شئ بیا به له نوي سره پیدا شئ.؟"},{"id":8,"translation":"نو پوهیږو چې دا سړی له ځانه پر الله درواغ تړي؟ او که لیونی شوی دی؟ نه ! نه يي درواغ تړلي او نه لیونی شوی دی بلکې هغه کسان چې په اخرت ایمان نه راوړي په عذاب به اخته او همغوی په خورا لرې بې لارۍ کې پریوتي دي."},{"id":9,"translation":"ایا هغه اسمان او ځمکه يي نه دي لیدلي چې له وړاندې او وروستو يې راچاپیر شوي دي؟ که مونږ وغواړو ځمکه به ورته څیرې او دوی به پکې ډوب کړو او یا به پرې له پاسه څه ټوټې راوغورځوو. په رښتیا چې په دې کې د هغه چا لپاره چې الله ته رجوع کوي خورا لویه نښانه ده."},{"id":10,"translation":"او مونږ داود ته له خپل لورې پوره غوره والی ورکړی، او غرونو ته مو ویلي وو چې ای غرونو! له هغه سره یو ځای تسبیح وواې. او مارغانو ته مو هم همدا ډول وینا کړې وه او هم مو اوسپنه ورته نرمه او پسته کړې وه."},{"id":11,"translation":"او ورته ویلي وو چې زغرې جوړ وه خو د کړیو او وښیو پیوند يې په ښه ځیرکتیا اندازه کوه. ای د داود کورنۍ! ښې کړنې خپلې کړئ. زه ستاسې ټولې کړنې وینم."},{"id":12,"translation":"او مونږ سلیمان ته هغه باد تابع کړی و چې د یو سهار الوتل به يې د یوې میاشتې د تګ په اندازه او د یو ماښام الوتل به يې هم د یوې میاشتې د تګ په اندازه و، د ویلي شوو مسو چینه مو ورته بیولې وه. او ځینې پیریان مو هم د هغه تابع کړي وو چې د پروردګار په حکم يي د هغه په وړاندې کار کاو. هر پیری چې زمونږ له حکم نه سر وغړوي نو د سوزوونکي عذاب خوند به وروڅکو."},{"id":13,"translation":"هغوی به د سلیمان د خوښې په رڼا کې لوړې ماڼۍ، ډول ډول عکسونه،، د تالاوونو په شان لوی لګنونه او له خپله ځایه نه خوځيدونکي درانه دیګونه جوړول. ای د داود کورنۍ شکر پر ځای کړئ. زما ډير لږ بندګان شکر کوونکي دي."},{"id":14,"translation":"نو کله چې مونږ د هغه د مړینې پریکړه وکړه نو پرته له یوې ویانې چې د هغه امسا خوړله بل هیڅ شی د سلیمان د مرګ نه خبر نه کړل. کله چې سلیمان پړمخ وغورځید نو پیریانو ته څرګنده شوه چې که دوی په پټو پوهیدای نو به سپکوونکي عذاب کې به يې دومره اوږد وخت نه و تیر کړی."},{"id":15,"translation":"د سبا د خلکو لپاره د هغوی په خپل استوګنځي کې لویه نښه موجوده وه.ښې او کیڼ لور ته دوه باغونه دي. د خپل رب روزي خورئ او شکر يې پر ځای کوئ. ځکه چې هیواد مو سپیڅلی او رب مو ډیر بښونکی دی."},{"id":16,"translation":"خو هغوی مخ واړاو، مونږ پرې بند نړوونکی[۷] سیلاب راووست، او د پخوانیو دوه ښکلو باغو پر ځای مو دوه نور باغونه ورکړل[۸] چې بې خونده تروې میوې د ځنګلي غزوني، او ګوته په شمار بیرې پکې وی.","footnotes":"[۷] هغه سیلاب چې د بند له نړیدلو بر هغوی راغلی و( فتح القدیر او تفهیم القران).\n[۸] جوړ باغونه يي له مینځه ولاړل او د سیلابونو له کبله په دښتو کې ځنګلونه رازرغون شول( فتح القدیر او تفهیم القران)."},{"id":17,"translation":"دا يې د کفر بدل و چې مونږ ورکړ. او دا وړ بدل مونږ پرته له ناشکرانو بل هیچا ته نه ورکوو."},{"id":18,"translation":"او مونږ د دوی او هغو کلیو ترمینځ چې مونږ پکې برکت اچولی و[۹] نور ښکاره کلي میشته کړي وو او د هغوی ترمینځ سفر مو په اندازه کړی و او لورینه مې پرې کړې وه چې ددې ښارونو په مینځ کې د شپې او ورځې ښه په ډاډه زړه سفر کوي.","footnotes":"[۹] دا د بل نعمت یادونه ده: دوی په یمن کې وو او برکت نا ښارونه له شام او فلسطین څخه عبارت وو او تر هغه ځایه ټوله لار اباده وه( فتح القدیر)."},{"id":19,"translation":"خو هغوی وویل: ای زمونږ ربه! زمونږ سفرونه او دمه ځایونه سره لرې کړه. په خپلو ځانونو يي تیری وکړ نو هغه و چې مونږ د تاریخ کیسه وګرځول او پوره مو تیت او پرک[۱۰] کړل ـ په رښتیا چې په دې کار کې د هر صبر کوونکي او شکر کوونکي لپاره لوی نښانې دي.","footnotes":"[۱۰] سیلاب پرې راغي. وطن يي وران ویجاړ شو او دوی د ځمکې په مخ خوار واره شول: مصر، نجد، مدینې او نورو ځایونو ته ولاړل( فتح القدیر د امام الشوکاني)."},{"id":20,"translation":"د دوی په هکله د ابلیس ګومان[۱۱] رښتینی شو چې پرته له لږو مؤمنو بنده ګانو نورو ټولو د هغه مننه وکړه.","footnotes":"[۱۱] ابلیس د رټل کیدلو په وخت ویلي وو( زه به پرته له مخلصو بنده ګانو ټول بې لارې کړمة (سورة الحجر۳۹-۴۰ ایتونه)."},{"id":21,"translation":"ابلیس پر هغوی زور نه درلود، خو مونږ دا وړ ځکه وکړل چې په اخرت ایمان لرونکي له هغو نه جلاء کړو چې د اخرت په هکله شکمن دي. او ستا رب د هر څه ښه څارونکی او ښه ساتونکی دی."},{"id":22,"translation":"ای محمده! خلکو ته ووایه چې خپل هغه معبودان راوبلئ چې تاسې يي پرته له الله نه خدایان ګڼئ! نه په اسمانونو او نه په ځمکه کې د یوې ذرې په اندازه واک لري. او نه له الله سره په ځمکه او اسمانونو کې څه برخه او نه يې کوم یو د الله ملاتړی او مرستندوۍ دی."},{"id":23,"translation":"د الله په وړاندې هیڅ سپارښت ګټور نه دی خو یوازې د هغه چا سپارښت اوریدل کیږي چې الله ورته اجازه کړې وي. ان تر هغو چې د هغوی له زړونو ډار پورته شي نو په خپلو مینځونو کې به سره ووايې: رب مو څه وفرمایل؟ سره به ووایې چې حق يې وفرمایلي او هغه له هر څه پورته او لوی دی."},{"id":24,"translation":"ای محمده! خلکو ته ووایه: تاسې ته څوک له اسمانونو او ځمکې نه روزي درکوي؟ ورته ووایه یو الله. دا خبره له شک نه وتلې ده چې په مونږ او تاسې کې به یو لورې په سمه لار او یا په ښکاره بې لارۍ اخته وي."},{"id":25,"translation":"ورته ووایه چې نه به تاسې زمونږ د کړو ګناهونو په هکله وپوښتل شئ او نه به مونږ ستاسې له کړنو وپوښتنل شو."},{"id":26,"translation":"ووایه چې: زمونږ رب به مونږ او تاسې راټول او بیا به مو په مینځ کې حق پریکړه وکړي. او هغه ښې پریکړې کوي او په هر څه پوه دی."},{"id":27,"translation":"ای محمده! ووایه چې : هغه معبودان مو ما ته راوښايې چې تاسې يي له الله سره شریکوئ؟ نه: هیڅکله هغه شریک نه لري بلکې الله پر هر څه برلاسی او د حکمت څښتن دی."},{"id":28,"translation":"او ای محمده! ته مونږ ټولو خلکوته زیری ورکوونکی او ډاروونکی لیږلی يې خو ډیر خلک نه پوهیږي."},{"id":29,"translation":"او هغوی وايې چې که تاسې رښتیني یاست نو د قیامت د راتلو وعده به کله پوره کیږي؟"},{"id":30,"translation":"ورته ووایه: له تاسې سره د داسې یوې ورځې د راتګ ژمنه ده چې نه به تاسې یوه لحظه له هغې وروسته او نه به ترې وړاندې شئ."},{"id":31,"translation":"او کافران وايې چې مونږ به هیڅکله په قران او هغو کتابونو چې له ده نه وړاندې نازل شوي ایمان را نه وړوـ څه ښه به و چې تا هغه صحنه لیدلې وای چې کله ظالمان د خپل رب په وړاندې ولاړ او یو له بل سره ناندرۍ وهي ـ بې وسې کړي شوي خلک به تکبر او غرور خپلوونکو ته ووايي: که تاسې نه وای نو مونږ به هرو، مرو مؤمنان وو."},{"id":32,"translation":"تکبر او غرور خپلوونکي به بې وسې کړو شوو خلکو ته ځواب ورکړي چې : ایا مونږ تاسې له هغه هدایت نه منع کړي واست چې تاسې ته راغلی و؟ نه: هیڅکله نه: بلکې تاسې په خپله ورانکاري واست."},{"id":33,"translation":"بې وسې کړي شوي خلک به لويې او غرور خپلوونکو ته بیا ووايې: نه : بلکې تاسو هغو هلو ځلو مونږ بې لارې کړو چې شپه او ورځ به مو مونږ هڅولو چې له الله نه منکر شو او له هغه سره شریکان ونیسو. د عذاب په لیدلو سره جوخت به ټول په زړونو کې پښیمانه شي او مونږ به د کافرانو په غاړه کې ځنځیرونه ور واچوو. او ایا پرته له دې چې د خپلو کړنو بدل يې ولید بله جزاء ورکړای شوې ده؟"},{"id":34,"translation":"او مونږ چې کله هم کوم کلي ته ډاروونکی لیږلی نو خپل سرو مشرانو يي ورته ویلي چې مونږ ستاسې پیغام منلو ته تیار نه یو."},{"id":35,"translation":"او ویلي يې دي چې: زمونږ مالونه او اولادونه هم له تاسو نه ډیر او زمونږ سزا موندونکي نه یو."},{"id":36,"translation":"ای پیغمبره! ووایه زما د رب چې چاته خوښه شي نو پراخه روزي ورکوي او چې چاته يې خوښه شي پرې تنګوي يې. خو ډیر خلک په دې خبره نه پوهیږي."},{"id":37,"translation":"او ستاسې مالونه او ستاسې اولادونه مو ما ته نشي نژدې کولای. هو! چا چې ایمان راوړی او نیکه کړنه يې خپله کړې نو هغوی ته د خپلو اعمالو دوه برابر بدل دی او د جنت په لویو او دنګو ماڼیو کې به ډاډمن اوسیږي."},{"id":38,"translation":"او کوم کسان چې زمونږ ایتونو کې زمونږ د بې وسې کولو هڅې کوي په عذاب کې به نیغ ولاړ وي."},{"id":39,"translation":"او ای پیغمبره! ووایه چې زما رب د خپلې خوښې په رڼا کې خپلو ځینو بنده ګانو ته روزي پراخوي او پر ځینو يي تنګوي. او چې د الله په لار کې هر څه ولګوئ نو همغه يې بیرته بدل درکوي. الله تر هر چا ښه روزي ورکوونکی دی."},{"id":40,"translation":"او هغه ورځ یاده لرئ چې: الله به ټول خلک یو ځای او بیا به ملایکو ته ووایې: ایا دغو خلکو ستاسې بنده ګي کوله؟"},{"id":41,"translation":"ملایکي به ووایې: ته پاک يې، زمونږ مولا یوازې ته ېي اوبس. دوی زمونږ بندګي نه بلکې د پیریانو او شیطانانو بندګي کوله. او ډیرو يې پرې ایمان راوړی و."},{"id":42,"translation":"نن ورځ ستاسې یو هم بل ته نه ګټه رسولای شي او نه تاوان. او مونږ به ظالمانو ته ووایو: اوس د هغه ارو عذاب وڅکئ چې تاسې به درواغ ګاڼه."},{"id":43,"translation":"او چې کله به هم زمونږ روښانه ایاتونه پرې لوستل کیدل نو یول به يې چې : دا سړی پرته له دې بل هیڅ دنده نه لري چې: بډی يې وهلي دي چې تاسې له هغو خدایانو نه واړوي چې ستاسې پلار، نیکه يي عبادت کاوو. او هم يې ویل: دا قران پرته له جوړو شوو درواغو بل څه نه دی. او چې کافرانو ته کله هم حق راغلی نو ویلي يې دي چې دا حق نه بلکې ښکاره کوډې او جادو دی."},{"id":44,"translation":"په داسې حال کې چې مونږ دوی ته نه پخوا کوم کتاب لیږلی چې اوس يې ولولي. او نه مو له تا نه وړاندې کوم ډاروونکی ورلیږلی ؤ."},{"id":45,"translation":"له دوی نه پخوانیو حق درواغ وګاڼه په داسې حال کې چې ستا قوم لا د هغه څه لسمې برخې ته هم نه دی رسیدلی چې مونږ پخوانیو ته ورکړي و. زما رسولان يي درواغجن وګڼل. نو وګوره چې زما بد ګنل څنګه و."},{"id":46,"translation":"ای محمده! ووایه زه تاسې ته د یوې خبرې نصیحت کوم چې د الله لپاره ده، دوه او یو، یو شئ او بیا ښه ژور فکر وکړئ چې ایا ستاسې په ملګري کې لیونتوب شته؟! هغه تاسې ته د یوه سخت عذا ب له راتګ نه وړاندې وړاندې له ډار وونکي څخه پرته بل څه ندی."},{"id":47,"translation":"ای محمده! ووایه زه چې له تاسې څخه کوم بدل غواړم په هغه کې ستاسې ګټه ده. پاتې شوه زما خپله خبره، زما مزدوري یوازې پر یو الله ده. او هغه پر هر څه ښه خبردار دی."},{"id":48,"translation":"ووایه چې زما رب هرو مرو حق رالیږي او هغه په پټو ډیر ښه پوهیږي."},{"id":49,"translation":"ووایه چې حق راغی باطل نه له سر جوړښت مومي ـ او نه پخوانی بیرته راګرځیدای شي."},{"id":50,"translation":"ای محمده! ووایه چې که زه بې لارې وم نو تاوان يي زما دی او که په سمه روان یم نو دا هغې وحي برکت دی چې زما رب ېې ما ته کوي. بې له شکه چې هغه ښه اوریدونکی او خورا نژدې دی."},{"id":51,"translation":"او څه ښه به و چې تا هغه صحنه لیدلي وای چې: هغوی ډار اخیستي او د خلاصون هیڅ ځای نه وي. او لاس په لاس ونیول شي."},{"id":52,"translation":"او وايې به چې مونږ پرې اوس ایمان راوړی دی او له دومره لرې ځای نه به څرنګه ایمان ترلاسه کړای شي؟"},{"id":53,"translation":"په داسې حال کې چې له دې نه وړاندې پرې کافر شوي وو او په پټو سترګو به يې له لرې نه ورپورې خبرې ویشتلې."},{"id":54,"translation":"هلته به د دوی او هیلو ترمینځ يي پرده راشي. کله چې همدا ور کړنه د دوی له پخوانیو سیالانو سره هم شوې ده، په رښتیا چې په حیرانوونک شک کې غورځیدلي وو."}]},{"id":35,"verses":[{"id":1,"translation":"د ټولو ستاینو وړ یوازې هغه الله دی چې د اسمانونو او ځمکې پیدا کوونکی او د دوه، دوه، درې، درې او څلورو، څلورو وزرونو والا ملایکو رالیږونکی دی. الله د خپلې خوښې په رڼا کې په پیدایښت کې نور هم ډیروالی کوي. بې شکه چې هغه پر هر څه پیاوړی دی."},{"id":2,"translation":"د کوم رحمت دروازه چې پر خلکو خلاصه کړي نو بیا يې بندوونکي نشته. او هغه لورینه چې بنده کړي نو له هغه پرته يي بل لیږونکی نشته. او هغه پر هر څه برلاسی او حکمت والا دی."},{"id":3,"translation":"ای خلکو! پر خپلو ځانونو د الله لورینې رایادی کړئ. ایا پرته له الله بل پیداکوونکی شته چې له اسمان او ځمکې نه تاسې ته روزي درکوي؟ پرته له یو الله بل هیڅ خدای نشته نو تاسې په کوم لور اړول کیږئ؟"},{"id":4,"translation":"او ای محمده! که دوی تا درواغجن وګڼي نو باک مه لره ځکه له تا نه وړاندې نور پیغمبران هم درواغجن ګڼل شوي وو. د الله په لور د ټولو کارونو ورګرځیدل دي."},{"id":5,"translation":"ای خلکو! د الله پاک وعده بالکل پخه ده نو باید د دنیوي ژوند مو ونه غولوي. او باید د الله په هکله مو هیڅ غولوونکی ونه غولوي."},{"id":6,"translation":"باوري خبره ده چې شیطان ستاسې دښمن دی. نو دښمن يې وګڼئ. هغه خپل انډیوالان خپلې لارې ته بلي چې ټول د بلیدونکي اور له ورتلونکو څخه شي."},{"id":7,"translation":"د هغو کسانو لپاره چې کافرران شوي دي ډیر سخت عذاب دی. او د هغو کسانو لپاره چې ایمان يې راوړی او نیکې کړنې يې خپلې کړي دي، بښنه او لوی اجر دی."},{"id":8,"translation":"ایا د هغه چا( له غمه ته مړ کیږې) چې خپلې بدې کړنې ورته ښایسته او غوره ښکاري؟ پخه خبره همدا ده چې د الله چا ته خوښه شي بې لارې کوي يي او چې چاته يي خوښه شي نو ښوونه ورته کوي. نو ای پیغمبره! ددې خلکو له غم او اندیښنې څخه باید ستا ځان اوبه نه شي. بې له شکه چې الله ته د دوی کړني ډیرې ښې معلومې دي."},{"id":9,"translation":"او الله هغه ذات دی چې بادونه رالیږي، بادونه وریځې راپورته کوي او مونږ همدا وریځې د وچو سیمو په لور بیایو او وچې ځمکې پرې راژوندۍ کوو. هو! په همدې توګه د انسانانو بیرته راژوندي کول هم دي."},{"id":10,"translation":"څوک چې عزت غواړي نو باید پوه شي چې عزت یوازې له یو الله سره دی. پاکې خبرې د هغه په لور خیژي او سپیڅلي عملونه يې لوړې پوړۍ ته رسوي. او د هغو کسانو لپاره چې بدي او ناروا دسیسي جوړوي دردناک عذاب دی او دسیسې يي د تل لپاره له مینځه تلونکي دي."},{"id":11,"translation":"او الله دی چې تاسې يې له خاورې او بیا له نطفي نه پیدا او بیا يي جوړه، جوړه ګرځولي یاست. هیڅ ښځه بار نه اخلې او نه زیږوي مګر الله ته معلوم دی. او نه د چا عمر زیاتیږي او نه کمیږي مګر دا هر څه په تل پاتې کتاب کې ښکل شوي دي. بې له شکه چې دا کار الله ته اسان دی."},{"id":12,"translation":"او دواړه سیندونه برابر نه دي. ددې یوه اوبه خوږې، خوندورې او ښې هضمیدونکې دي. او ددې بل اوبه مالګینې، تروې دي. خو له دواړو نه تاسې تازه غوښې ترلاسه کوئ. او د اغوستلو لپاره ترې ګاڼې راوباسئ. او وینئ چې کښتۍ بحر څیروي او وړاندې پکې ځي تر څو تاسې د الله فضل ولټوئ. او پکار ده چې شکر يې پر څای کړئ."},{"id":13,"translation":"همغه ده چې شپه په ورځ او ورځ په شپه کې ننه باسي لمر او سپوږمۍ يې ایل کړي دي. دا هر څه به تر ټاکلې مودې پوری چلیږي. نو همدغه الله ستاسې رب دی. پاچايې یوازې د همده ده. او کوم څه چې تاسې پرته له هغه نه رابلئ د خورما د زړي د نري پوستکي واک هم ورسره نه شته."},{"id":14,"translation":"که تاسې يي رابلئ نو ستاسې بلنه نه اوري او که وايې اوري هم نو ستاسې غوښتنې نشي پوره کولی. او د قیامت په ورځ به ستاسې له شریک نیولو نه انکار هم وکړي. او هیڅوک تاسې د خبیر ذات به څیر له څه نشي خبرولی."},{"id":15,"translation":"ای خلکو! تاسې الله ته اړ او هغه له هر څه نه بې پروا او ستایلی شوی دی."},{"id":16,"translation":"که وغواړي نو تاسې به له مینځه یوسي او نوي خلک به مینځ ته راولي."},{"id":17,"translation":"او دا کار پر الله ګران نه دی."},{"id":18,"translation":"او هیڅ پیټی اخیستونکی به د بل چا بار او پیټی وانخلي. که د درانه بار والا بل څوک راوبلي چې بار يې ترې کم یا لرې کړي هیڅ شی به ترې لرې نه کړاي شي که څه هم ډیر نژدې خپل يي رابللی وي. ای محمده! ته یوازې هغه کسان ډاروې چې په غیبو له خپل رب نه ډاریږي په بشپړ ډول لمونځ ادا کوي. او هر څوک چې ځان پاک کړي نو د خپل ځان ښیګڼه يي ده. او یوازې د یو الله په لور بیرته ورتګ دی."},{"id":19,"translation":"او ړوند او بینا برابریدای نه شي."},{"id":20,"translation":"او نه تیارې او رڼا"},{"id":21,"translation":"او نه یخ سیوری او ګرمه هوا."},{"id":22,"translation":"او نه ژوندي او مړي سره برابریدای شي. د الله چې چاته خوښه شي ور اوروي يي او ته يې هغه چا ته نه شې اورولی چې په قبرونو کې دي."},{"id":23,"translation":"ته یوازې یو ډاروونکی يې."},{"id":24,"translation":"مونږ ته په حقه زیری ورکوونکی او ډاروونکی لیږلی يې. او هیڅ داسي امت نه دی تیر شوی چې هغوی ته ډاروونکی نه وي راغلی."},{"id":25,"translation":"او ای محمده! که دې خلکو ته درواغجن وګڼلې نو باک پرې مه کوه ځکه چې له دوی نه وړاندې خلکو هم هغه پیغمبران درواغجن ګڼلي وو چې له ښکاره دلایلو، لیکلو صحیفو او روښانه کوونکې کتاب سره ورته راغلي وو."},{"id":26,"translation":"خو بلاخره مونږ کافران ونیول، نو وګوره چې زمونږ بد ګڼل څرنګه وو."},{"id":27,"translation":"ایا ته نه ګوری چې الله له اسمان نه اوبه وروي. او همدا مونږ د اوبو په واسطه د ډول ډول رنګونو والا میوې راوباسو. او په غرونو کې هم سپینې، سرې او تکې تورې لارې او لیکي ډي چې رنګونه يي سره جلا، جلا دي ."},{"id":28,"translation":"او په همدی توګه د انسانانو، خوځنده وو، او څارویو شکلو او رنګونه سره جلا، جلا دي. پخه خبره همدا ده چې: د الله په بنده ګانو کې یوازې عالمان او پوهان له هغه نه ډاریږي. بې له شکه چې الله په هر څه برلاسی، بښونک دی."},{"id":29,"translation":"کوم کسان چې د الله کتاب لولي، لمونځ ودروي او زمونږ له ورکړې روزۍ نه په پټه او ښکاره ورکړه کوي په رښتیا چې همدوی د یوه داسې تجارت هیله من دي چې هیڅکله تاوان نه لري."},{"id":30,"translation":"تر څو الله د هغوی مزدوري پوره ورکي او له خپلې لورینې څخه لا نور هم ورزیاته کړي. بې له شکه چې هغه بښونکی او ښه شکر منونکی دی."},{"id":31,"translation":"او ای پیغمبره! کوم کتاب چې مونږ تاسې ته وحي کړی دی، حق یوازې همدا دی چې پخواني کتابونه هم حق ګڼي ـ بې له شکه چې الله له خپلو بنده ګانو نه ډیر خبر او د هغوی هر څه ویني."},{"id":32,"translation":"بیا مونږ هغه کسان ددې کتاب وارثان کړل چې مونږ له خپلو نورو بنده ګانو څخه غوره کړي وو. نو ځینو يي پر خپلو ځانونو تیری وکړ. او ځینې يي نیمه خوا. او ځینې نور يې په نیکیو کې د الله په حکم یو له بل نه لومړی والی کوي او دا غوره صفت خورا لوی فضل دی."},{"id":33,"translation":"تل پاتې جنتونو ته به ورځي هلته به د سرو زرو او ملغلرو په بنګړیو سینګار او وریښمین کالي به يې اغوستن وي."},{"id":34,"translation":"او وايې به چې د ټولو ستاینو وړ هغه الله دی چې غمونه يي له مونږ نه لرې کړل. او په رښتیا چې زمونږ رب بښونکی او شکر منوونکی دی."},{"id":35,"translation":"هغه ذات دی چې مونږ يي د خپلې لورینې له مخې په تل پاتې ځای کې میشته کړو. چې نه پکې مونږ ته تکلیف او ستونزه رسیږي او نه پکې له ستړتیا او غم سره مخ کیږو."},{"id":36,"translation":"او کوم کسان چې کافران شوي دي د هغوی لپاره د دوزخ اور دی نه به خبره پای ته رسیږي چې مړه شي. او نه به يې په عذاب کې سپکوالی او کموالی راځي هو! مونږ هر کافر او ناشکره ته همدا وړ جزاء ورکوو."},{"id":37,"translation":"هلته به چیغې او سورې کړي. چې : ای زمونږ ربه! مونږ وباسه مونږ به د پخوانیو کړنو پر خلاف ښه عملونه وکړو. الله به وفرمايي: ایا ما تاسې ته هومره عمر نه وو درکړی چې چا پکې پند اخیسته نو اخیستلی يي شو؟ او تاسې ته ډاروونکی هم راغلی و. نو اوس يي خوند واخلئ! د ظالمانو لپاره هیڅ ملاتړ نشته."},{"id":38,"translation":"بې له شکه چې الله پاک د اسمانونو او ځمکې په پټو څیزونو عالم دی. او ان د سینو په پټو رازونو هم ډیر ښه پوهیږي."},{"id":39,"translation":"او هغه دی چې تاسې يې په ځمکه کې خلیفه ګان ګرځولي يې. نو څوک چې کافر شو، کفر يې د خپلې غاړې دی او کافرانو ته د هغوی کفر د الله له قهر او غضب نه پرته بل څه نه شي دیرولای. او هو! کافرانو ته د هغوی کفر پرته له تاوان نه بل څه نشي ډیرولای."},{"id":40,"translation":"ای محمده! مشرکانو ته ووایه چې ستاسې د هغو شریکانو په هکله چې تاسې يې پرته له الله نه رابلئ ما پوه کړئ چې ایا په ځمکه کې يي څه پيدا کړي دي؟ او یا يې په اسمانونو کې څه ونډه شته؟ او یا هغوی ته مونږ کوم کتاب ورکړی دی چې د هغه په رڼا کې د خپل شرک لپاره څرګند دلیل وښايي؟ نه دا یو هم نشته خو ظالمان یو بل ته د غولونې وعدې ورکوي."},{"id":41,"translation":"بې له شکه الله پاک اسمانونه او ځمکه له بې ځایه کیدلو څخه ژغوري. او قسم دی که چیرې دواړه بې ځایه شول نو پرته له الله يي بل هیڅوک نه شي ژغورلی. په رښتیا چې هغه ډیر زغمونکی او ښه بښونکی دی."},{"id":42,"translation":"د مکې مشرکانو خورا پاخه قسمونه خوړل چې قسم دی که چیرې ورته ډارروونکی راشي نو له بل هر امت نه به زیات په سمه لار وي. خو چې کله ورته ډاروونکی راغی نو راتللو يې پرته له تیښتې بل څه ور زیات نه کړل."},{"id":43,"translation":"په ځمکه کې يې د لويې غوښتلو او د بدو چلونو او دوکو لپاره هلې ځلې وکړي په داسې حال کې چې بدجلونه او دوکي بالاخره د دوکه باز د غاړې هار شي. نو ایا پرته له دې د څه انتظار کوي چې هغه څه ورسره وشي چې له پخوانیو خلکو سره شوي وو؟ نو که داسې ده نو د الله په راروانه کړنه کې به هیڅکله بدلون ونه مومې او نه به دا ووینې چې د الله دکړنې مخه دې په بل لور واووښتل شي."},{"id":44,"translation":"او ایا هغوی په ځمکه کې نه دي ګرځیدلي چې وګوري چې د پخوانیو خلکو پای څه شوه؟ سره له دې چې هغوی ترې پیاوړي هم وو. او د اسمانونو او ځمکې د هیڅ شي په توان نه ده چې الله بې وسې کړي بې له شکه چې الله پر هر څه پوه او دهر څه توان لري."},{"id":45,"translation":"او که چیرې الله پاک انسانان په خپلو کړو ونیسي نو د ځمکې پر مخ به هیڅ ژوندی پاتې نه شي. خو تر یوې ټاکلې نیټې وخت ورکوي. او کله يي چې ټاکلې نیټه پوره شي نو الله خپل بنده ګان ګوري."}]},{"id":36,"verses":[{"id":1,"translation":"یس."},{"id":2,"translation":"قسم په قران حکیم."},{"id":3,"translation":"بې له شکه ته له رسولانو څخه يې."},{"id":4,"translation":"پر سمه لار يې."},{"id":5,"translation":"دا قران د برلاسي او مهربان خدای له لورې نازل شوی دی."},{"id":6,"translation":"تر څو هغه قوم وډاروې چې پلرونه يي لا هم چا نه وو ډارولي نو ځکه هغوی په غفلت کې دي."},{"id":7,"translation":"په ډیرو يي خبره پخه شوي ده نو ځکه ایمان نه راوړي."},{"id":8,"translation":"مونږ يي په غاړو کې ځنځیرونه اچولي او تر زنو مو کش کړي دي. نو سرونه پورته نیولي ولاړ دي."},{"id":9,"translation":"مونږ یو دیوال د هغوی په مخ او بل مو د هغوی په شا کې درولی دی. نو هغوی پکې رانغښتي او هیڅ نه ویني."},{"id":10,"translation":"هغوی ته یو شان ده چې ويې ډاروې او که نه؟ ایمان نه راوړي."},{"id":11,"translation":"ته یوازې هغه څوک ښه ډارولای شې چې: پند مني، او له نالیدلي رحمن نه ډاریږي. نو دا وړ خلکو د بښنې او غوره اجر زیر ورکړه."},{"id":12,"translation":"او همدا مونږ یو چې مړي راژوندي کوو او د هغوی ټول وړاندې لیږل شوي کارونه او هغه چې وروسته ترې پاتې دي له یوې مخې لیکو. او مونږ هر څه په یوه څرګنده لیکنه کې تر شمیر لاندې راوستلي دي."},{"id":13,"translation":"او ای پیغمبره! د مثال په توګه ورته د هغه کلي د خلکو کیسه واوروه چې پیغمبران ورته راغلي وو."},{"id":14,"translation":"مونږ دوه تنه ور ولیږل. خو خلکو دواړه درواغجن وګڼل نو مونږ يي په درییم ملاتړ وکړ او ټولو ورته وویل: دا خبره بالکل پخه ده چې مونږ همدا تاسو ته رلیږل شوی یو."},{"id":15,"translation":"د کلي خلکو وویل: تاسې زمونږ په شان انسانان يې او مهربان خدای هیڅ شی نه دی نازل کړی تاسې پرته له دې چې درواغ جوړوئ بل هیڅ درسره نشته."},{"id":16,"translation":"رسولانو وویل: زمونږ رب ته معلومه ده چې مونږ همدا تاسې ته رالیږلی شوي یو."},{"id":17,"translation":"او زمونږ دنده یوازې ښکاره رسونه ده او بس."},{"id":18,"translation":"خلکو وویل: مونږ تاسې سپیره ګڼو. قسم دی که لاس وانه خلئ نو له ډیرو به مو لاندې او زمونږ له لورې به دردناک عذاب در ورسیږي."},{"id":19,"translation":"استازو وویل: تاسو او ستاسې بدفالي. اوس چې پند درکړای شو( تاسو دا خبره کوي؟ نه) : بلکې روغه خبره همدا ده چې تاسې له پولو اووښتي خلک يې."},{"id":20,"translation":"د ښار له لرې برخې یو سړی په منډه راغی او ویې ویل: ای زما قومه! د رسولانو مننه وکړئ."},{"id":21,"translation":"د هغو خلکو مننه وکړئ چې له تاسې هیڅ امتیاز نه غواړي او په خپله هم په سمه لار روان دي."},{"id":22,"translation":"او زه به ولې د هغه ذات عبادت نه کوم چې زه يي پیدا کړې یم او تاسې به هم بیرته ورګرځول کیږئ."},{"id":23,"translation":"ایا زه پرته له هغه نور خدایان ونیسم؟ که رحمن خدای ما ته کوم زیان رسول وغواړي نو د هغوی سپارښت ما ته هیڅ ګټه نه شي کولی او نه مې خلاصولی شي."},{"id":24,"translation":"که زه دا وکړم نو زه به په ښکاره ګمراهۍ اخته وم."},{"id":25,"translation":"ای خلکو! واورئ ما ستاسې په رب ایمان راوړی دی."},{"id":26,"translation":"ورته وویل شو[۱] چې جنت ته داخل شه. هغه وویل: دریغه زما قوم پوه شوی وای[۲].","footnotes":"[۱] د شهادت په وخت کې چې روح يې قبض کولی شو. او یا له شهادت وروسته ورته ملایکو یا الله جل جلاله په خپله وفرمایل( ابن جریر الطبري).\n[۲] چې د جنت نعمتونه يې ولیدل نو دا ارما يي وکړ( ابن جریر الطبری)."},{"id":27,"translation":"په هغه بښنه چې زما رب ماته کړې او زه يي د عزتمنو خلکو په کتار کې کڼلی یم."},{"id":28,"translation":"مونږ له ده وروسته دده پر قوم له اسمان نه کوم لښکر راونه لیږه او نه مونږ لښکرې لیږو."},{"id":29,"translation":"بس یوه چیغه وه چې ټول ناببره مړه ولویدل."},{"id":30,"translation":"افسوس پر داسې خلکو، هر پیغمبر چې ورته راغلی نو ټوکې او ملنډې يې پرې کړي دي."},{"id":31,"translation":"ایا نه ویني چې مونږ پخوا څومره ډیر قومونه هلاک کړي؟ یو يې هم بیرته ددوی په لور راتاویدونکی نه دی؟"},{"id":32,"translation":"دوی ټول به یوه ورځ خامخا زمونږ په وړاندې حاضر کړای شي."},{"id":33,"translation":"د هغوی لپاره یوه لویه نښه مړه او وچه ځمکه ده چې مونږ يې ژوندۍ کوو او غلې دانې ترې راوباسو چې هغوی يي خوري."},{"id":34,"translation":"مونږ په همدې ځمکه کې د خرما او انګورو ډول ډول باغونه پیدا کړي او چینې مو پکې راخوټولې دي."},{"id":35,"translation":"تر څو دا میوې او هغه چې ددوی لاسونو جوړ کړي دي وخوري ایا نو شکر نه وباسي؟"},{"id":36,"translation":"پاک دی هغه ذات چې د هر څه جوړې يي پیدا کړي دي د ځمکې له زرغونو شیانو او پخپله د انسانانو په مینځ، او په ډیرو هغو څیزونو کې چې دوی يي لا نه پیژني."},{"id":37,"translation":"او د هغوی لپاره شپه لویه نښه ده چې مونږ ترې ورځ د څرمن پشان وباسو او ناببره پرې تیارې راخورې شي."},{"id":38,"translation":"او لمر د خپل استوګنځي په لور روان دی دا د ډیر پیاوړي برلاسي او په هر څه پوه ذات اندازه ده."},{"id":39,"translation":"او مونږ د سپوږمۍ لپاره پړاوونه ټاکلې ترڅو بالاخره هغه د خرما د یوې زړې وچې او کږې شوې څانګې په شان وګرځي."},{"id":40,"translation":"نه د لمر په توان ده چې سپوږمۍ ونیسي او نه شپه له ورځې نه لومړی کیدای شي. او هر څه په یو مدار کې چورلیږي."},{"id":41,"translation":"او د هغوی لپاره یوه لویه نښه دا ده چې مونږ د هغوی ځوځات د نوح په ډکه کښتۍ کې سپاره کړل."},{"id":42,"translation":"او د همغې کښتۍ په شان مو نور داسې څیزونه ورته پیدا کړي چې پرې سپریږي."},{"id":43,"translation":"که مونږ وغواړو نو غرق به يي کړو نه به يي چیغه وي او نه به يې څوک خلاص کړای شي."},{"id":44,"translation":"یوازې زمونږ لورینه ده او ترټاکلې مودې د ګټې اخیستلو فرصت دی."},{"id":45,"translation":"او کله چې هغوی ته وویل شي چې له هغه څه ځانونه وژغورئ چې مخې ته مو را روان او پخوا هم تیر شوي دي کیدای شي چې پر تاسې لورینه وشي."},{"id":46,"translation":"( دا خبره ناببزه ګڼي)) بلکې دوی ته چې د خپل رب له لورې هره لویه نښه راغلې مخ يي ترې اړولی دی."},{"id":47,"translation":"او کله چې هغوی ته وویل شي چې: د هغه مال څه برخه د الله په لار کې ورکړئ چې تاسې ته يې درکړی دی نو کافران مؤمنانو ته وايې: ایا مونږ هغو ته خوراک ورکړو چې که الله خوراک ورکول غوښتل نو ورکړی به يي وای؟ تاسې په یوه ښکاره لار ورکتیا اخته شوي يې[۴].","footnotes":"[۴] بله معنا يې دا ده چې: دا د الله خبره شي: چې ای کافرانو! ستاسې دا خبره ښکاره ګمراهي ده( تفسیرالماوردی)."},{"id":48,"translation":"او هغوی وايي چې که تاسې رښتیني یاست نو د قیامت نیټه کله ده؟"},{"id":49,"translation":"هغوی پرته له دې د بل هیڅ شي انتظار نه کوي چې یوه چیغه يې په داسې ناببره توګه ونیسي چې په خپل ژوند کې سره اخته وي."},{"id":50,"translation":"نو هغه وخت به نه د وصیت کولو توان ورسره وي او نه به خپلو کورونو ته بیرته ورتلای شي."},{"id":51,"translation":"او په شپیلۍ کې به پو وکړای شي نو ټول به له قبرونو څخه د خپل رب په لور ځغلي."},{"id":52,"translation":"کافران به وايې: آه دا چا مونږ له خپلو بسترو نه راپاڅولو؟ دا هغه څه دي چې رحمن خدای يې وعده کړې او پیغمرانو رښتیا ویلي وو."},{"id":53,"translation":"بس یوه سخته کړیکه به وي ناببره به له یوې مخې زمونږ په وړاندې حاضر کړی شوي وي."},{"id":54,"translation":"نن ورځ به په هیچا هیڅ ډول تیری نه کیږي او تاسې ته به پرته له هغه چې تاسې به کولو د بل څه بدل درنه کړای شي."},{"id":55,"translation":"نن به جنتیان په خوندونو اخیستلو بوخت وي."},{"id":56,"translation":"هغوی او میرمني به يې په کڼو سیورو کې پرتختونو تکیه کوونکي وي."},{"id":57,"translation":"په جنت کې به يې هر ډول میوې په برخه او د څه هیله چې وکړي ورته به حاضر وي."},{"id":58,"translation":"د مهربان رب له لورې به ورته سلام وي."},{"id":59,"translation":"او ای مجرمانو! نن تاسې جلا شئ."},{"id":60,"translation":"ای د ادم اولادې! ایا تاسې ته مو نه وو ویلي چې د شیطان مننه مه کوئ؟ بې له شکه چې هغه ستاسې ډاګیز دښمن دی."},{"id":61,"translation":"او یوازې زما بندګي وکړئ! بس همدغه روغه لار ده."},{"id":62,"translation":"شیطان ستاسې سخت ډیر خلک بې لارې کړي وو ایا تاسې له عقل څخه کار نه اخیست؟"},{"id":63,"translation":"او دا هغه دوزخ دی چې له تاسې سره يي وعده شوې وه."},{"id":64,"translation":"د هغو کفري کارونو په بدل کې چې تاسو به کول نن همدغه دوزخ ته ورننوځئ!"},{"id":65,"translation":"نن به مونږ د هغوی خولې بندې کړو او لاسونه به يې له مونږ سره خبرې وکړي او پښې به يې په هغه څه شهادت ووايې چې دوی کول."},{"id":66,"translation":"او که مونږ غوښتي وای نو د هغوی سترګې به مو له مخ سره اوارې کړې وای نو چې لارې ته وړاندې شوي وای نو څرنګه به يې لیدلې وای؟"},{"id":67,"translation":"او که مونږ غوښتې وای نو ځای په ځای به مو مسخ کړي وای بیا به نه د وړاندې تګ توان ورسره وو او نه به بیرته ګرځیدای شو."},{"id":68,"translation":"او چې چاته مونږ اوږد عمر ورکووو نو جوړښت يې په بل مخ اړوو[۵] ایا دوی له عقل نه کار نه اخلي؟","footnotes":"[۵] ورو، ورو په همغه شان کیږي چې په اول پیدایښت کې ؤ( فتح القدیر د امام الشوکاني)"},{"id":69,"translation":"مونږ محمد ته نه شعر ښوولی او نه له هغه سره شعر او شاعري وړ ده. مونږ هغه ته پند ورکوونکی روښانه قران ورکړی دی."},{"id":70,"translation":"تر څو ژوندي خلک وډاروي. او پر کافرانو اخرنۍ خبره پخه شي."},{"id":71,"translation":"ایا هغوی نه دي لیدلي چې مونږ ورته د خپلو لاسونو له جوړ شوو څیزونو څخه څاروي پیدا او اوس يې هغوی واکمن دي؟"},{"id":72,"translation":"او ښه مو ورته تابع کړل په ځینو يي سپرلۍ کوي، او له ځینو يي خوري."},{"id":73,"translation":"په همدغو څارویو کې يې ډيرې نورې ګټې او څښل دي ایا شکر نه پر ځای کوي؟"},{"id":74,"translation":"او د الله پرته يي نور خدایان په دې هیله نیولي دي چې کومکیان به يي شي."},{"id":75,"translation":"په داسې حال کې چې له خدایانو سره يي د دوی د ملاتړ هیڅ وش نشته خو بیا يې هم دوی لاس په نامه لښکر دی."},{"id":76,"translation":"ای پیغمبره! د هغوی خبره باید تا غمجن نکړي. ځکه چې مونږ ته يې پټ او ښکاره ټول معلوم دي."},{"id":77,"translation":"ایا انسان دې ته نه دي کتلي چې مونږ د اوبو له یوه څاڅکي نه پیدا کړی خو بیا هم ډانګ پیلی جګړه مار وي."},{"id":78,"translation":"خپل پیدایښت ترې هیر او زمونږ په هکله مثالونه وړاندې کوي او وايي: چې وراسته شوي هډوکې څوک ژوندي کولای شي؟"},{"id":79,"translation":"ای محمده! ووایه چې هغه ذات به يې را ژوندي کړي چې لومړی يې پیدا کي وو. او هغه پر هر پیدایښت ډیر ښه پوهیږي."},{"id":80,"translation":"هغه ذات دی چې تاسې ته يي له شنې[۶] ونې څخه اور پیدا کړی او تاسې له همغې ونې نه اور بلوئ.","footnotes":"[۶] هغه دوه شنې وني دي چې عربانو به يې ښاخونه یو پر بل وهل او اور به ترې بلیده او یا معنی دا چې هره شنه ونه بالاخر د اور."},{"id":81,"translation":"او ایا هغه ذات چې اسمانونه او ځمکه يي پیدا کړي ددي توان نه لري چې ددوی په شان پیدایښ وکړي؟ هو! توان يي شته او هغه د هر څه ښه پیداکوونکی او په هر څه ښه عالم دی."},{"id":82,"translation":"د هغه شان دا دې چې کله د یوه څیز اراده وکړي نو ورته وايې چې شه! نو هغه کیږي."},{"id":83,"translation":"نو هغه ذات پاک دی چې د هر څه واکمني يي په لاس او تاسې ټول د هغه په لور بیرته ورګرځول کیږئ."}]},{"id":37,"verses":[{"id":1,"translation":"قسم پر کتار او صف جوړوونکو."},{"id":2,"translation":"او قسم پر شړونکو."},{"id":3,"translation":"او قسم پر ذکر کوونکو"},{"id":4,"translation":"چې بې شکه ستاسې معبود یکې یو دی."},{"id":5,"translation":"د اسمانونو، ځمکې، د دواړو په مینځ کې د ټولو څیزونو او د بي شمیرو ختیځونو رب دی."},{"id":6,"translation":"مونږ نږدې اسمان د ستورو په ښایست سره سینګار کړی دی."},{"id":7,"translation":"او هم مو له هر خپل سري شیطان څخه ژغورلی دی."},{"id":8,"translation":"شیطانان د پورته عالم خبر وته غوږ نه شي نیولی او له هرې لورې ویشتلی شي."},{"id":9,"translation":"ښه پوره شړل کیږي او تل پاتې عذاب يې په برخه دی."},{"id":10,"translation":"بیا هم که کوم یو يې په منډه څه وتښتوي نو سوزوونکې لمبه ورپسې شي."},{"id":11,"translation":"نو اوس کافران وپوښته چې د هغوی پیدایښت سخت دی او که د هغو څیزونو چې مونږ پیدا کړي دي؟ له شکه وتلې ده چې دوی مو له سریښناکې خټې نه پیدا کړي."},{"id":12,"translation":"ته د عالم هر څه ته په تعجب کې يې او هغوی پرې ملنډې وهي."},{"id":13,"translation":"او چې پند ورکړای شي نه يې اخلي."},{"id":14,"translation":"او چې هره لویه نښه وویني نو ملنډې وهي."},{"id":15,"translation":"او وايې چې دا پرته له ښکاره جادو بل هیڅ نه دی."},{"id":16,"translation":"او وایې چې ایا مونږ مړه، خاورې او هډوکې شو نو بیرته به ژوندي راپاڅول کیږو؟"},{"id":17,"translation":"او زموږ تیر پلرونه او نیکونه هم؟"},{"id":18,"translation":"ای محمده! وووایه چې: هو! او تاسې خورا سپک او بې وسې يې."},{"id":19,"translation":"قیامت خو بس یو ټکان دی. ناببره به هر څه په خپله وویني."},{"id":20,"translation":"او و به وايې چې: افسوس پر مونږ دا خو د جزا ورځ ده."},{"id":21,"translation":"ورته به وویل شي چې: هو! دا د پریکړې هغه ورځ ده چې تاسې به درواغ ګڼله."},{"id":22,"translation":"الله به امر وکړي چې ظالمان د هغوی ښځې، انډیوالان او هغه خدایان چې پرته له الله يي هغوی عبادت کاوه راټول کړئ."},{"id":23,"translation":"او ټولو ته د دوزخ لار ور وښايئ."},{"id":24,"translation":"او ويي دره وئ چې پوښتنه ترې کیږي."},{"id":25,"translation":"په تاسې څه وشول؟ ولې یو له بل سره لاس نه کوي؟"},{"id":26,"translation":"هو! نن ټول ځانونه تسلیموي."},{"id":27,"translation":"یو به پر بل مخ واړوي او سره به پوښتي."},{"id":28,"translation":"تاسې واست چې له ښي ړخ نه پر مونږ راتلئ."},{"id":29,"translation":"نور به ځواب ورکړي چې : نه: بلکې تاسې په خپله ایمان راوړونکي نه واست."},{"id":30,"translation":"زمونږ خو پر تاسې کوم زور نه و. بلکې تاسې په خپله سرغړوونکي خلک واست."},{"id":31,"translation":"هو! زمونږ د رب خبره پر مونږ پخه شوه نو ځکه د عذاب څکونکي یو."},{"id":32,"translation":"هو! مونږ تاسې ته د همغو بې لاریو په لور بلنه درکړې چې مونږ پرې وو."},{"id":33,"translation":"بې له شکه نن به ټول په عذاب کې برخه من وي."},{"id":34,"translation":"او مونږ مجرمانو ته همدا وړ جزا ورکوو."},{"id":35,"translation":"دوی وو چې کله به ورته وویل شو چې: پرته له الله بل معبود نشته نو لويې به يې کوله."},{"id":36,"translation":"او ویلي به يې: ایا مونږ خپل خدایان د یوه لیونی شاعر په خوله پریږدو؟"},{"id":37,"translation":"نه: هغه لیونې نه: بلکې حق يي راوړی او پخواني پیغمبران رښتیني ګڼي."},{"id":38,"translation":"بې له شکه به تاسې دردناک عذاب وڅکئ."},{"id":39,"translation":"او د خپلو عملونو جزا به درکړای شي."},{"id":40,"translation":"خو د الله غوره بنده ګان به له دې بدي ورځې نه خوندي وي."},{"id":41,"translation":"د هغوی لپاره ټاکلې روزي ده."},{"id":42,"translation":"هر ډول میوې او هلته به عزتمن وي."},{"id":43,"translation":"د نعمتونو په باغونو کې به وي."},{"id":44,"translation":"یو بل ته پر مخامخ تختونو به وي."},{"id":45,"translation":"د خالصو او پاکو شرابو ډکې پیالې به پرې ګرځول کیږي."},{"id":46,"translation":"تک سپین، پاک او څښونکي به ترې خوند اخلي."},{"id":47,"translation":"نه به پکې څه تاوان او ضرر او نه به پرې هغوی نیشه کیږي."},{"id":48,"translation":"نظر ژغورونکي د ښایسته غټو سترګو لرونکي ښځې به ورسره وي."},{"id":49,"translation":"ګواکې پوښل شوي هکۍ دي."},{"id":50,"translation":"جنتیان به یو پر بل مخ اړوي او سره به پوښتي"},{"id":51,"translation":"نو یو به ووایې چې: زما یو دوست و."},{"id":52,"translation":"ماته به يې ویل: ایا ته له رښتیاویونکو يې؟"},{"id":53,"translation":"چې کله مونږ مړه، خاورې، او هډوکي شو نو مونږ ته به جزا راکولای شي؟"},{"id":54,"translation":"نو غواړئ چې ددې سړي له حال نه خبر شئ؟"},{"id":55,"translation":"چې معلومات يي واخیست نو هغه يي دوزخ په مینځ کې مینده کړ."},{"id":56,"translation":"نو ورته به ووایې قسم په الله چې ته خو نژدې وې چې ما هم هلاک کړې."},{"id":57,"translation":"که زما د رب لورینه پر ما نه وای نو نن به زه هم له تاسره پروت وم."},{"id":58,"translation":"اوس مونږ مړه کیدوونکي نه یو"},{"id":59,"translation":"یوازې یو مرګ و چې یو ځل تیر شوی دې او مونږ ته به هیڅ ډول عذاب نه وي."},{"id":60,"translation":"په رښتیا همدغه لوی بری دی."},{"id":61,"translation":"او باید د همدغه بري د ترلاسه کولو لپاره خلک هڅه وکړي."},{"id":62,"translation":"ایا دا غوره میلمستیا ده او که د زقوم ونه؟"},{"id":63,"translation":"مونږ پرې ظالمان ازمایو."},{"id":64,"translation":"هغه یوه ونه ده چې د دوزخ په بیخ کې راټوکیږي."},{"id":65,"translation":"د هغي غوټۍ داسې دي لکه د شیطانانو سرونه."},{"id":66,"translation":"دوزخیان به يې خوري او خیټې به ترې ډکوي."},{"id":67,"translation":"او بیا به ګرمي او جوش اوبه د پاسه پرې څښي."},{"id":68,"translation":"بیا يي ورتګ دوزخ ته دی."},{"id":69,"translation":"دا هغه خلک وو چې خپل پلرونه يي بې لارې میندلي وو."},{"id":70,"translation":"او د هغوی پر پلونو[۸] زغولای شول.","footnotes":"[۸] پرته له دې چې له عقل څخه کار واخلي د پلرونو پر دین بیولی شول( تفسیر ابن کثیر)"},{"id":71,"translation":"او په رښتیا چې پخواني ډیر خلک يي بې لارې شوي وو."},{"id":72,"translation":"او مونږ ښه ډیر ډاروونکي ورولیږلي وو."},{"id":73,"translation":"نو وګوره چې د ډارول شوو خلکو پای څه شوه؟"},{"id":74,"translation":"یوازې د الله سوچه او پاک شوي بنده ګان ژغورل شوي وو."},{"id":75,"translation":"او مونږ ته غږ کړی او مونږ ډير ښه ځواب ورکوونکي یو."},{"id":76,"translation":"مونږ هغه او د هغه کورنۍ له ستر غم نه وژغورله."},{"id":77,"translation":"او یوازې د هغه ځوځات مو پاتې کړل."},{"id":78,"translation":"او په وروستیو نسلونو کې مو پر هغه لورینه پريښووله."},{"id":79,"translation":"په ګرد عالم کې دې پر نوح سلام وي."},{"id":80,"translation":"مونږ نیکو کارانو ته همدا ډول بدله ورکوو."},{"id":81,"translation":"او په رښتیا چې هغه زما له مؤمنو بنده ګانو څخه و."},{"id":82,"translation":"او بیا مو نور خلک غرق کړل."},{"id":83,"translation":"او ابراهیم د نوح په لار روان و."},{"id":84,"translation":"چې په پاک زړه سره يي خپل رب ته پنا یووړه."},{"id":85,"translation":"خپل پلار او قوم ته يي وویل: دا څه دي چې تاسې يي عبادت کوئ؟"},{"id":86,"translation":"ایا پرته له الله نه په درواغو جوړ شوي معبودان غواړئ؟"},{"id":87,"translation":"نو د رب العالمین په هکله ستاسې ګومان څه دی؟"},{"id":88,"translation":"ابراهیم د ستورو په لور وکتل[۹]","footnotes":"[۹] په فکر کې شو عربان هغه چاته چې فکر کوي وايي: ستورو ته ګوري( تفسیر الماوردي)"},{"id":89,"translation":"نو ويي ویل چې زه ناروغ یم."},{"id":90,"translation":"هغوی ټول ترې په ستنه په څټ شول."},{"id":91,"translation":"نو په خورا پټه د هغوی خدایانو ته ورغی او ورته يې وویل: ولې[۱۰] خوراک نه کوئ؟","footnotes":"[۱۰] دغه د خوراک څیزونه چې ستاسې په وړاندې ایښي ولې يي نه خورئ( تفسیر الماوردی)."},{"id":92,"translation":"ولې خبرې نه کوئ؟"},{"id":93,"translation":"په خورا زور او قوت سره يي پرې ګوزار وکړ."},{"id":94,"translation":"ټول قوم يي ابراهیم ته په منډه ورغی."},{"id":95,"translation":"ابراهیم ورته وویل: ایا تاسې د هغه څه عبادت کوئ چې په خپلو لاسونو يي تراشئ؟"},{"id":96,"translation":"په داسې حال کې چې الله تاسې او هغه ټول پیدا کړي دي چې تاسې يې جوړوئ؟"},{"id":97,"translation":"هغوی سره وویل: یو ځای ورته جوړ کړئ او په تاوجن اور کې يې ورواچوئ."},{"id":98,"translation":"د هغه پر خلاف يې شوم پلان درلود خو مونږ پاتې راوستل."},{"id":99,"translation":"ابراهیم وویل: زه د خپل رب لور ته ځم هغه به ماته ښوونه وکړي."},{"id":100,"translation":"ای زما ربه! ما ته یو ځوی راکړه چې له صالحانو وي."},{"id":101,"translation":"مونږ هغه ته د زغم لرونکي هلک زیری ورکړ."},{"id":102,"translation":"کله چې کوچنۍ تر هلو ځلو ورسید نو ابراهیم وویل: ځوی جانه! زه په خوب کې ګورم چې تا حلالوم ته وایه چې ستا نظر څه دی؟ ځوی يي وویل: پلارجانه! څه چې درته حکم کیږي هغه وکړه! ان شاء الله چې ما به صابر وویني."},{"id":103,"translation":"بالاخره دواړو غاړه کیښووله او ځوی يي پړمخ پر تندي وګورځاو."},{"id":104,"translation":"مونږ پرې غږ وکړ چې ای ابراهیمه!"},{"id":105,"translation":"تا خوب پوره کړ. مونږ په همدې توګه نیکو کارانو ته بدل وکوو."},{"id":106,"translation":"په رښتیا چې دا خورا ښکاره ازمیښت و."},{"id":107,"translation":"او مونږ هغه ته یوه لویه قرباني هدیه کړه."},{"id":108,"translation":"او په وروستنیو نسلونو کې مو پر هغه لورینه پریښووله."},{"id":109,"translation":"سلام پر ابراهیم."},{"id":110,"translation":"هو! مونږ نیکو کارانو ته همدا ډول بدله ورکوو."},{"id":111,"translation":"په رښتیا چې هغه زما له مؤمنو بنده ګانو څخه و."},{"id":112,"translation":"او مونږ هغه ته دپیغمبر او صالح اسحق زیری ورکړ."},{"id":113,"translation":"او مونږ پر هغه او پر اسحق برکت وکړ او د هغوی دواړو له ځوځات نه ځينې نیکو کار او ځیني يي پر خپلو ځانونو ښکاره تیري کوونکي دي."},{"id":114,"translation":"او مونږ پر موسی او هارون لورینه وکړه."},{"id":115,"translation":"هغوی او قوم يي مونږ له غم نه خلاص کړل."},{"id":116,"translation":"له هغوی سره مو کومک وکړ نو برلاسي شول."},{"id":117,"translation":"او هغوی ته مې څرګندوونکی کتاب ورکړ."},{"id":118,"translation":"او روغه او سمه لار مو هم وروښووله."},{"id":119,"translation":"او په وروستنیو امتونو کې مو پر هغوی لورینه پریښووله."},{"id":120,"translation":"سلام پر موسی او هارون"},{"id":121,"translation":"هو! مونږ نیکوکارانو ته همدا ډول بدل ورکوو."},{"id":122,"translation":"په رښتیا چې هغوی دواړه زما له مؤمنو بنده ګانو څخه وو."},{"id":123,"translation":"او له شک نه وتلې ده چې الیاس هم له پیغمبرانو څخه و"},{"id":124,"translation":"یاد کړه چې خپل قوم ته يي وویل: ایا تاسې نه ډاریږئ؟"},{"id":125,"translation":"ایا بغل نومی بوت رابلئ او تر ټولو ښه پیدا کوونکی پریږدئ؟"},{"id":126,"translation":"ایا هغه الله پریږدئ چې ستاسې او ستاسې د پلرونو رب دی."},{"id":127,"translation":"خو هغوی درواغجن وګاڼه نو ځکه به هغوی عذاب ته حاضر کړای شي."},{"id":128,"translation":"یوازې د الله هغه بنده ګان له عذاب نه خلاص دي چې خاص کړي شوي وو."},{"id":129,"translation":"او مونږ په ورستیو امتونو کې پرهغه لورینه پریښووله."},{"id":130,"translation":"سلام پر الیاس."},{"id":131,"translation":"هو! مونږ نیکوکارو ته همدا وړ بدل وکووو."},{"id":132,"translation":"په رښتیا چې هغه زمونږ له مؤمنو بنده ګانو څخه وو."},{"id":133,"translation":"او له شک نه وتلې ده چې لوط هم پیغمبرانو څخه و."},{"id":134,"translation":"هغه یاد کړه چې مونږ هغه او د هغه ټولې کورنۍ ته نجات ورکړ."},{"id":135,"translation":"یوازې یوه سپین سرې وه چې په پاتې کیدونکو کې وه."},{"id":136,"translation":"بیا مو نور ټول هلا کړل."},{"id":137,"translation":"او ای قریشو! تاسې ګهیځ پر هغوی تیریږئ."},{"id":138,"translation":"او د شپې له لورې هم. ایا له عقل نه کار نه اخلئ"},{"id":139,"translation":"او له شک نه وتلې ده چې یونس هم له پیغمبرانو څخه و."},{"id":140,"translation":"هغه يي یاد کړه چې د یوې ډکې کښتۍ په لور وتښتید"},{"id":141,"translation":"چې په خپلو مینځونو کې ي پچه واچوله نو یونس ماتې خوړونکی و."},{"id":142,"translation":"نو هغه وو چې یوه کب تیر کړ او ځان يې پړ ګاڼه"},{"id":143,"translation":"که هغه له تسبیح ویونکو څخه نه وای؟"},{"id":144,"translation":"نو د بیرته ژوندي راپاڅیدلو تر ورځې به د کب په خیټه کې پاتې شوی ؤ"},{"id":145,"translation":"په یوه هوار، خالي ‌ډاګ کې مو بې وسې او ناتوانه وغورځاو."},{"id":146,"translation":"او زیلۍ لرونکې[۱۲] ونه مو پرې رازرغونه کړه.","footnotes":"[۱۲] هغه بوټي ته وايي چې ډډ ونه لري او د ځمکي په مخ خوریږي( تفسیر الماوردی)"},{"id":147,"translation":"او له یو لک نه زیاتو خلکو په لور مو ولیږه."},{"id":148,"translation":"ټولو ایمان راوړ نو تر یوه وخته مې مهلت ورکړ."},{"id":149,"translation":"نو ته کافران وپوښته: چې ستا د رب دې لروګانې وي او د هغوی ځامن؟"},{"id":150,"translation":"او ایا دوی حاضر وو چې مونږ ملایکې ښځینه پیدا کړې؟"},{"id":151,"translation":"خبردار چې دوی د خپلو درواغو له مخې وايي."},{"id":152,"translation":"الله زیږول کړي او په رښتیا چې ډیر درواغجن دي."},{"id":153,"translation":"ایا الله لورګانې پر ځامنو غوره کړي دي؟"},{"id":154,"translation":"په تاسې څه شوي؟ او څه ډول پریکړه کوئ؟"},{"id":155,"translation":"ایا پنده نه اخلئ؟"},{"id":156,"translation":"او که له تاسې سره کوم څرګند دلیل شته؟"},{"id":157,"translation":"هغه لیکنه مو راوړاندې کړئ که تاسې رښتیني یاست"},{"id":158,"translation":"او هغوی د الله او ملایکو ترمینځ خپلوي جوړوي. په داسې حال کې چې ملایکې پوه دي چې ددې خبرې ویونکي به عذاب ته حاضر کړای شي."},{"id":159,"translation":"الله له هغه څه پاک دی چې دوی يي بیانوي"},{"id":160,"translation":"مګر یوازې د الله غوره بنده ګان يې په ښو نومونو ستايي."},{"id":161,"translation":"نو ای مشرکانو! تاسې او ستاسې بللي خدایان"},{"id":162,"translation":"هیڅوک په دې بوت بلنې سره په ازمیښت کې نه شئ اچولی"},{"id":163,"translation":"مګر یوازې هغه خلک ښویولي شئ چې دوزخ ته تلونکي دي."},{"id":164,"translation":"او زمونږ د هرې ملایکې ځای په ګوته کړی شوی دی."},{"id":165,"translation":"او مونږ د الله په وړاندې صف په صف ولاړې یو"},{"id":166,"translation":"او یوازې د هغه تسبیح وایو"},{"id":167,"translation":"کافرانو به همیش ویل"},{"id":168,"translation":"که مونږ ته د پخوانیو خلکو په شان کتاب راغلی وای"},{"id":169,"translation":"نو مونږ به هم د الله غوره بنده ګان وای"},{"id":170,"translation":"چې کتاب ورته راغی نو ترې منکر شول ډیر ژر به په عاقبت پوه شي"},{"id":171,"translation":"او د پیغمبرانو په هکله زمونږ پریکړه پخوا صادره شوې ده"},{"id":172,"translation":"چې کومک به ورسره کیږي"},{"id":173,"translation":"او یوازې زمږ لښکرې بریمني او برلاسي دي"},{"id":174,"translation":"نو ای محمده! تر ټاکلې مودې ترې مخ واړه وه"},{"id":175,"translation":"ورته ګوره ډیر ژر به هغوی خپل عاقبت وویني"},{"id":176,"translation":"ایا هغوی په تلوار زمونږ عذاب غواري؟"},{"id":177,"translation":"کله چې د هغوی پر سیمه عذاب راښکته شي نو د ډارول شوو خلکو سهار به خورا ناورین وي."},{"id":178,"translation":"او ای محمده! تر ټاکلې مودې ترې مخ واړوه."},{"id":179,"translation":"او ورته ګوره ډیر ژر به هغوی خپل عاقبت وویني"},{"id":180,"translation":"ستا رب، د عزت څښتن، له هغه څه نه پاک دی چې هغوی يې بیانوي."},{"id":181,"translation":"او سلام پر پیغمبرانو"},{"id":182,"translation":"او ټولې ستاینې یوازې د یو الله دي چې رب د ټول عالم دی."}]},{"id":38,"verses":[{"id":1,"translation":"ص. قسم په پند ورکوونکي قران."},{"id":2,"translation":"هغه کسان چې کافران دي، په غرور، لوي او دښمنۍ کې اخته دي."},{"id":3,"translation":"مونږ له دوي نه وړاندې څومره دیرخلک هلاک کړل؟ ډیرې چیغې يې ووهلې خو خلاصون نه وو."},{"id":4,"translation":"او کافرانو ته د حیرانتیا خبره ښکاري چې خپل یو سړی يې د ډاروونکی په توګه ورته راغلی. او کافران وايې چې دا پیغمبر یو کوډګر درواغجن دی."},{"id":5,"translation":"ایا ډیر معبودان پر یوه خدای بدلوي؟ رښتیا چې دا د تعجب وړ خبره ده."},{"id":6,"translation":"د هغوی مشران پورته او سره يي وویل: په خپلو خدایانو ټینګ اوسئ. په رښتیا چې دا خبره د یوه هدف[۱۴] لپاره شوې ده.","footnotes":"[۱۴] چې د محمد صلی الله علیه وسلم تابع شو او یا معنا دا ده چې : په خپلو خدایانو ټینګ شئ او همدغه د کولو کار دی او باید وشي(فتح القدیر)"},{"id":7,"translation":"دا خبره مونږ په بل دین کې نه اوریدلې. دا پرته له ځانه جوړو شوو درواغو نه بل څه نه دي."},{"id":8,"translation":"ایا په مونږ کې یوازې ده ته پند نازل شو؟بلکې اصلي خبره دا ده چې دو زما د پند په هکله شکمن دي او لاتر اوسه يي زما عذاب نه دی څکلی."},{"id":9,"translation":"ایا ستا د برلاسي او بخشش والا رب د مهربانیو خزانې د دوی په واک کې دي؟"},{"id":10,"translation":"ایا د اسمانونو، ځمکې او په مینځ کې د ټولو څیزونو واکمني ددوی په لاس کې ده؟ که څه واکمني يي ورسره وي نو پورته دې وخیژي؟"},{"id":11,"translation":"دوی له لویو ډلو نه یو کوچنی ټولګی دی چې هلته يي ماتې په برخه ده."},{"id":12,"translation":"له دوی نه وړاندې د نوح قوم، عادیانو او د میخونو څښتن فرعون پیغمبران درواغجن ګڼلي وو."},{"id":13,"translation":"ثمودیانو، د لوط قوم او د ځنګلونو خاوندانو هم پیغمبران درواغجن ګڼلي وو. هو! هغوی لويي ډلې وې."},{"id":14,"translation":"ټولو رسولان درواغجن ګڼلي وو، نو ځکه پرې عذاب پوخ شو."},{"id":15,"translation":"او دا خلک د یوې چیغې انتظار وباسي چې بیا به هیڅ مهلت نه وي."},{"id":16,"translation":"او وايي ای زمونږ ربه! زمونږ برخه د حساب له ورځې نه وړاندې په بیړه راکړه."},{"id":17,"translation":"ای محمده! د هغوی پر خبرو صبر وکړه او زمونږ پیاوړی بنده داوود ریاد کړه. په رښتیا چې هغه ښه رجوع کوونکی و."},{"id":18,"translation":"مونږ غرونه ورسره همغږي کړي وو چې سهار او ماښام به يې تسبیح ویله."},{"id":19,"translation":"او مارغان مو هم ټول د هغه تابع کړي او ټولو ورته غاړه ایښي وه."},{"id":20,"translation":"مونږ يي پاچايي پیاوړي کړې پوهه او حکمت مو ورکړی او د شخړو او جګړو د پریکړې هنر مو وربښلی وو."},{"id":21,"translation":"او ایا تاته د هغو جګړه مارو کیسه معلومه ده چې د داود د ماڼۍ په دیوال وروختل."},{"id":22,"translation":"کله چې داود ته ورننوتل نو هغه ترې وډار شو هغوی وویل: مه ډاریږه! مونږ دوه جګړه مارې ډلې یو، ځینو مو پر ځینو نورو تیری کړی دی نو ته مو په مینځ کې د حق پریکړه وکړه د هیچا پلوي مه کوه او مونږ ته سمه لار وښایه."},{"id":23,"translation":"زما له دغه ورور سره نهه نوي میږې دي او زه یکی یوه میږه لرم. راته وایي چې هغه یوه میږه هم زما په واک کې راکړه او په خبرو کې په ما زورور دی."},{"id":24,"translation":"داود وویل: پر تا يې تیری کړی دی چې ستا یوه میږه له خپلو میږو سره یوخای کوي. او له شک نه وتلې ده چې ډير شریکان یو پر بل تیری کوي خو یوازې هغه کسان تیری نه کوي چې ایمان يې راوړی او نیک عمله وي خو دا وړ خلک ډیر لږ دي. داوود ډیر ژر پوه شو چې مونږ په ازمیښت کې اچولی له خپل رب نه يي بښنه وغوښته پړمخ په سجده پریووت او په بشپړ ډول يي الله ته رجوع وکړه."},{"id":25,"translation":"مونږ يي دا کار وباښه. په یقین چې هغه زمونږ په وړاندې د لوړې رتبې خاوند او ښه ځای ته ورتلونکی دی."},{"id":26,"translation":"ای داوده! مونږ ته د ځمکې خلیفه ګرځولی يي. نو د خلکو په مینځ کې په حقه پریکړه کو. او په هیلو پسې مه ځه، که ه نو د الله لار به در څخه ورکه کړي او د هغو کسانو لپاره چې د الله لار ترې ورکه شي سخت عذاب دی ځکه چې د حساب ورځ یي هیره کړې ده."},{"id":27,"translation":"او مونږ اسمان، ځمکه د دوی د مینځ څیزونه بابیزه نه دي پیدا کړي. دا د هغه چا ګومان دی چې کافران شوي دي نو د کافرانو لپاره د اور لویه کنده ده."},{"id":28,"translation":"ایا مونږ به هغه کسان چې ایمان ي راوړی او نیکې کړنې يې کړي دي د هغه چا په شان کړو چې په ځمکه کې فساد کوي؟ او یا پرهیزګاران به د بدکارانو په شان کړو؟"},{"id":29,"translation":"دا یو برکت ناک کتاب دی چې مونږ تاته نازل کړی دی ترڅو يې هغوی په ایتونو کې فکر وکړي او د عقل څښتنان ترې پند واخلي."},{"id":30,"translation":"او مونږ داود ته سلیمان وباښه. هغه غوره او الله ته پوره پناوړونکی بنده و."},{"id":31,"translation":"کله چې سلیمان ته په لمر پرتواته کې خورا ښه اصیل او ګړندی اسونه وړاندې کړای شول."},{"id":32,"translation":"نو سلیمان وویل: دغه اسونه ما د الله د ذکر له کبله خوښ کړي دي. او تر هغو ورسره وو چې لمر پرې ډوب شو."},{"id":33,"translation":"غږیې کړ: بیرته يي ماته راولئ. او بیا يي د هغو په پوندیو او غاړو لاس راکش کړ."},{"id":34,"translation":"مونږ سلیمان په ازمیښت کې واچاو او د هغه پر تخت مو یوه تنه وغورځوله، هغه الله ته رجوع وکړه."},{"id":35,"translation":"او ويې ویل: ای زما ربه! ما وبښه او یوه داسې پاچايې راکړه چې له مانه وروسته د هیچا وړ نه وي. په رښتیا چې ته ښه بخشش ورکوونکی يي."},{"id":36,"translation":"نو باد مو د هغه تابع کړ چې په کوم لور به د سلیمان هیله وه په هغه لور به خورا په نرمۍ سره تلو."},{"id":37,"translation":"او هر ډول ماڼۍ جوړوونکي او غوټه وهونکي پیریان مو هم د هغه تابع کړي وو."},{"id":38,"translation":"او نور خپل سري پیریان په ځنځیرونو تړل شوي وو."},{"id":39,"translation":"هو! دا زمونږ پریمانه او بې حسابه لورینه ده."},{"id":40,"translation":"خوښه ستا چې چا ته څه ورکوې او که نه؟ بې له شکه چې زمونږ په وړاندې د هغه لپاره نژدې مقام او غوره پای ده."},{"id":41,"translation":"او زمونږ بنده ایوب یاد کړه. چې خپل رب ته غږ کړ چې: شیطان په ستونزو او کړاو اخته کړی یم."},{"id":42,"translation":"مونږ ورته وویل: خپله پښه په ځمکه ووهه. دغه دي د لمبلو او څښلو لپاره یخې اوبه."},{"id":43,"translation":"او هغه ته مو د هغه کورنۍ او په همغه اندازه نور خپلوان د خپلې لورینې له مخې وروبښل چې د عقل خاوندانو لپاره پند وي."},{"id":44,"translation":"او مونږ ورته وویل: د کڼکو یو ګیډی په لاس کې واخله او وهل پرې وکړه او خپل قسم مه ماتوه. مونږ هم زغم لرونکي ومینده. ډیر غوره بنده و. په رښتیا چې الله ته رجوع کوونکی و."},{"id":45,"translation":"او ای پیغمبره! زمونږ پیاوړی او سترګور بنده ګان ابراهیم اسحق او یعقوب رایاد کړه."},{"id":46,"translation":"مونږ ځکه هغوی پوره سوچه کړي وو چې د اخرت کور به يي تل یاداو."},{"id":47,"translation":"او په رښتیا چې هغوی زمونږ په وړاندې له غوره کړو شوو ښو خلکو څخه وو."},{"id":48,"translation":"او اسماعیل یسع او ذالکفل هم رایاد کړه دوی ټول له ښو خلکو څخه وو."},{"id":49,"translation":"هو! دا یو پند دی او پرهیزګارانو ته د ورتګ ډیرښه ځای په برخه دی."},{"id":50,"translation":"د تل اوسیدلو هغه جنتونه دي چې دروازې به يې د دوی په مخ خلاصې وي."},{"id":51,"translation":"هغوی به پکې تکیه کوونکي او هرډول میوې او دڅښلو څیزونه به غواړي."},{"id":52,"translation":"او هم به ورسره حیاناکې همځولې ښځې وي."},{"id":53,"translation":"هو! دا همغه نعمتونه دي چې له تاسې سره يي وعده کیدله چې د حساب په ورځ به درکول کیږي."},{"id":54,"translation":"او هو! دا زمونږ روزي ده چې هیڅ نه خلاصیږي."},{"id":55,"translation":"هو! دا د پرهیزګارانو ځای دی. او د سرغړونکو ورتګ ډیر بدځای ته دی."},{"id":56,"translation":"دوزخ ته به ورننوځي. هغه ډیر بد استوګنځی دی."},{"id":57,"translation":"هو! همدا عذاب دی نو باید هغوی د جوشیدلو اوبو او زوو خوند وڅکي."},{"id":58,"translation":"او په همدې توګه نور ډول ډول عذابونه."},{"id":59,"translation":"د خپلو پیروانو په لیدلو به سره ووايې: دا لښکر به هم له تاسې سره ننووځي ورځ يي بده ده ځکه چې اور ته ننوتونکي دي."},{"id":60,"translation":"تابعان به يي ځواب ورکړي چې ستاسې ورځ دې بده وي ځکه چې تاسو واست چې مونږ ته مو دا هر څه راوړاندې کړل دا څومره د استوګنې بد ځای دی."},{"id":61,"translation":"او بیا به ووايې: زمونږ ربه! هغو خلکو ته په اور کې دوه برخې عذاب ورکړه چې مونږ ته يي دا هر څه له وړاندې برابر کړي."},{"id":62,"translation":"او بیا به سره ووايي: مونږ ولې هغه سړي نه وینو چې مونږ به په دنیا کې اشرار ګڼل؟"},{"id":63,"translation":"ایا مونږ به پرې ملنډې وهلي؟ او که اوس ترې سترګې چپې شوي دي؟"},{"id":64,"translation":"هو! خامخا به دا وړ جګړې د دوزخیانو ترمینځ روانې وي."},{"id":65,"translation":"ای محمده! ووایه چې زه یو ډاروونکی یم. او پرته له یو الله چې پر هر څه زورور او ډیر قهرجن دی بل هیڅ رب نشته."},{"id":66,"translation":"د اسمانونو، ځمکې او د هغوی ترمینځ څیزونو رب، په هر څه برلاسی او ښه بښونکی دی."},{"id":67,"translation":"ای محمده! ووایه چې دا قران لویه خبره ده."},{"id":68,"translation":"خو تاسې ترې مخ اړوونکي يې."},{"id":69,"translation":"ماته د پورتنی عالم د خپل مینځي بحثونو او مناقشو په هکله هیڅ معلومات نشته."},{"id":70,"translation":"ماته یوازې همدا یوه خبره وحي کیږي چې زه یو ښکاره ډاروونکی یم."},{"id":71,"translation":"هغه رایاد کړه چې ستا رب ملایکو ته وویل: زه له خټې یو بشر پیدا کوم."},{"id":72,"translation":"کله مې چې هغه په بشپړ ډول برابر او خپل روح مې پکې پو کړ نو تاسې ورته په سجده پریوځئ."},{"id":73,"translation":"هغه وو چې ګردو ملایکو له یوی مخې سجده وکړه."},{"id":74,"translation":"خو یوازې ابلیس لويي وکړه او له کافرانو څخه ؤ."},{"id":75,"translation":"الله وفرمایل: ابلیسه! ته څه پرې نښوولې چې هغه چا ته سجده وکړې چې ما په خپلو دواړو لاسونو جوړ کړی دی؟ ایا تکبر کوې؟ او که له لویانو نه يي؟"},{"id":76,"translation":"ابلیس وویل: زه له هغه نه غوره یم ځکه چې زه دې له اور او هغه دې له خټې نه پیدا کړی دی."},{"id":77,"translation":"الله وفرمایل: نو ووځه ته رټل شوی يې."},{"id":78,"translation":"او تر قیامته پر تا زما لعنت دی."},{"id":79,"translation":"ابلیس وویل: ای زما ربه! د بیا ژوندي راپورته کیدلو تر ورځې مهلت راکړه."},{"id":80,"translation":"الله وفرمایل: ښه ده ته له مهلت ورکړی شوو نه يې."},{"id":81,"translation":"تر ټاکلې ورځې پورې."},{"id":82,"translation":"ابلیس وویل: ستا په عزت دی زما قسم وي چې زه به دوی ټول وښویوم."},{"id":83,"translation":"خو پرته ستا له سوچه کړو شوو بنده ګانو."},{"id":84,"translation":"الله وفرمایل: حق دا دی او زه تل حق وایم."},{"id":85,"translation":"چې زه به دوزخ له تا او له هغو ټولو انسانانو څخه ډک کړم چې ستا مننه وکړي."},{"id":86,"translation":"ای محمده! ووایه چې ددې قران په رسونه زه له تاسې څخه نه کوم بدل غواړم او نه زه له ځان نه[۱۷] جوړوونکو څخه یم.","footnotes":"[۱۷] قران ما له ځان څخه نه دی جوړ کړی( تفسیر الماوردی او معارف القران)."},{"id":87,"translation":"قران پرته له دې چې د ټول عالم لپاره پند وي بل څه نه دی."},{"id":88,"translation":"او تاسې به د هغه په وینا څه وخت وروسته خامخا[۱۸] پوه شئ.","footnotes":"[۱۸] له مرګ نه وروسته یا د قیامت په ورځ ( فتح القدیر)"}]},{"id":39,"verses":[{"id":1,"translation":"دا کتاب د برلاسي او حکیم ذات له لورې نازل شوی دی."},{"id":2,"translation":"ای محمده! بې له شکه مونږ په حقه تاته کتاب نازل کړی دی نو د الله عبادت په داسې توګه وکړه چې دین دي یوازې هغه ته سوچه کړی وي."},{"id":3,"translation":"خبردار! چې سوچه دین د الله دی. او کوم کسان چې پرته له الله نور دوستان نیسي. نو وایي چې: مونږ یې یوازې ددې لپاره عبادت کوو چې الله ته مو نژدې کړي. الله به هرو مرو د هغه څه پریکړه وکړي چې دوی پکې یو له بل نه جلا دي. بې له شکه چې الله پاک درواغجن او ناشکرو ته لار نه ښايي."},{"id":4,"translation":"که د الله پاک اراده وای چې ځوی ونیسي نو له خپل مخلق نه يي چې چا ته خوښه وه غوره کړی به يي و. خو هغه له دي هر څه نه پاک او یکی یو الله دی چې پر هر څه برلاسی دی."},{"id":5,"translation":"اسمانونه او ځمکه يي په حقه پیدا کړي دي شپه پر ورځ او ورځ پر شپه رانغاړي، لمر او سپوږمۍ يي تابع کړي. او دا هر یو تر ټاکلې مودې روان دي. خبردار! چې هغه په هر څه برلاسی او ښه بښونکی دی."},{"id":6,"translation":"تاسې يې له یوه ساکښ نه پیدا او بیا يي له هغه نه ښځه درته پیدا او تاسې ته يې اته جوړې څاروي پیدا کړي دي تاسې د میندو په خیټو کې د درې تیارو په مینځ کې مرحله په مرحله پیدا کوي. همدغه الله ستاسې رب دی واکمني یوازې د هغه ده. او پرته له هغه بل هیڅ معبود نشته. نو تاسې په کوم لور اړول کیږئ؟"},{"id":7,"translation":"که تاسې کافر شئ نو الله له تاسې بې نیازه دی. خو هغه د خپلو بنده ګانو لپاره کفر نه خوښوي او که شکر وکړئ نو درته يي خوښويی. هیڅوک به د بل چا بار پورته نه کړي بالاخره ستاسو ټولو ورتګ د خپل رب په لور دی هلته به مو له خپلو کړنو څخه خبر کړي، او پوه شئ چې الله د سینو له پټو څیزونو څخه ښه خبر دی."},{"id":8,"translation":"او کله چې انسان ته کوم کړاو ورسیږي نو خورا په زارۍ سره خپل رب رابلي خو چې له خپلې لورې لورینه پرې وکړي نو هغه څه هیر کړي چې وړاندې به يي باله او د الله لپاره شریکان نیسي تر څو نور خلک د الله له لارې واړوي ای محمده! ورته ووایه چې له خپل کفر نه دې لږ ورځې ګټه واخله بې له شکه ته د اور له خاوندانو يې."},{"id":9,"translation":"ایا هغه څوک چې غاړه يې ایښې، د شپې په اوږدو کې په سجده او ولاړه له اخرت نه په ډار او د خپل رب د مهربانیو هیله من وي؟ ( او هغه سره برابر دي چې د هیڅ پروا نه ساتي) ای محمده! ووایه ایا هغه چې پوهیږي له هغو سره یو شان دي چې نه پوهیږي خبره همدا ده چې پند یوازې د عقل څښتنان اخلي."},{"id":10,"translation":"ای محمده! د الله له لورې ووایه چې ای زما مؤمنو بنده ګانو! له خپل رب نه وډار شئ کومو کسانو چې په دې دنیا کې ښیګڼې کړي د هغوی لپاره ښیګڼه ده او د الله ځمکه پراخه ده له شک نه وتلې ده چې صبر کوونکو ته به له حساب نه پورته اجر ورکړای شي."},{"id":11,"translation":"ای محمده! ووایه چې امر شوی دی چې په داسې شان د الله عبادت وکړم چې دین مې یوازې هغه ته سوچه کړی وي."},{"id":12,"translation":"او راته امر شوی چې زه باید له هر چا ته لومړی غاړه کیږدم."},{"id":13,"translation":"ای محمده! ووایه زه ډاریږم که له خپل رب نه سروغړوم د لوی ورځې له عذاب سره به مخ شم."},{"id":14,"translation":"ووایه چې یوازې د یو الله عبادت په داسې شان کوم چې دین مې هغه ته سوچه کړی دی."},{"id":15,"translation":"او تاسې له هغه پرته هر چاته او هر څه ته مو چې خوښه وي عبادت وکړئ. ووایه چې رښتیني زیانمن هغه دي چې خپل ځانونه او خپلوان يي د قیامت په ورځ زیانمن کړل. او خبردار! چې ښکاره توان یوازې همدا دی."},{"id":16,"translation":"پر هغوی به د اور چترۍ له پاسه خورې وي او له لاندې نه هم. دا هغه څه دي چې الله پاک پرې خپل بنده ګان ډاروي. نو ای زما بنده ګانو! له ما نه وډار شئ."},{"id":17,"translation":"او د هغو کسانو لپاره زیری دی چې د شیطان له بندګۍ نه يي ځان ژغورلی او الله ته پناه وړې ده. نو اې پیغمبره! زما بنده ګانو ته زیری ورکړه."},{"id":18,"translation":"هغو کسانو ته زیر ورکړه چې په غور خبره اوري او د ښه اړخ متابعت يي کوي. همدغو کسانو ته الله ښوونه کړې ده او همدوی د عقل څښتنان دي."},{"id":19,"translation":"ایا نو هغه څوک چې د عذاب خبره پرې پخه شوې وي؟ ( له عذاب نه بچ کیدای شي؟) او ایا ته هغه څوک خلاصولای شي چې په اور کې پروت وي؟"},{"id":20,"translation":"خو د هغو کسانو لپاره چې له خپل رب نه ډار شوي دي داسې ماڼۍ دي چې له پاسه پرې نوری دنګۍ ماڼۍ جوړې شوې او لاندې به ترې ویالې بهیږي. دا د الله وعده او الله له خپلې وعدې نه په شا نه ځي."},{"id":21,"translation":"ایا تا نه دي لیدلي چې الله له اسمان نه اوبه راښکته کړي؟ او همغه اوبه يي د ځمکې په چینو کې ننویستلي؟ او بیا په همدغو اوبو د مختلفو رنګونو کښتونه راوباسي بیا هغه کښت وچ او تک ژیړ ښکاري بیا يي مات او ټوټه ټوټه کړي. په رښتیا چې په دې کې د عقل څښتنانو ته لوی پند او عبرت دی."},{"id":22,"translation":"ایا نو هغه څوک چې الله يې د اسلام لپاره سینه پراخه کړې او د خپل رب له لورې په رڼا روان وي. ( د هغه چا په شان دی چې له دې نعمت نه بې برخې وي؟) هلاک شول هغه خلک چې د الله په ذکر يې لاپسې زړونه سخت شول. همدغه خلک په خورا ښکاره بې لارۍ سرشوي دي."},{"id":23,"translation":"الله غوره کلام نازل کړی دی. داسې کتاب دی چې معنا يې یو بل ته ورته او په وار وار تکراریږي. په اوریدلو يي د هغو کسانو څرمن ځیږه کیږي چې له خپل رب نه ډاریږي او بالاخره يي ټول څرمن او زړونه د الله د ذکر په لور ماتیږي دا د الله هدایت دی چا ته يې چې خوښه شي لار پرې ورته ښايي. او هر څوک چې الله بې لارې کړ نو بیا ورته هیڅ لارښود نشته."},{"id":24,"translation":"ایا هغه څوک چې د قیامت په ورځ له بدترین عذاب نه په خپل مخ ځان ژغوري؟ ( د هغه چا په شان دي چې عذاب ورته هیڅ مخ نشي؟) او بیا به ظالمانو ته وویل شي چې: د خپلو کړو خوند مو وڅکئ."},{"id":25,"translation":"الهل دوی ته وړاندې خلکو هم د درواغو نسبت کړی وو او هغوی ته له داسې لورې عذاب راغی چې هیڅ به پرې نه پوهیدل."},{"id":26,"translation":"الله په دنیوي ژوند کې رسوايې ور په برخه کړه او که پوهیدای نو د اخرت عذاب له دې نه هم ډیر لوی دی."},{"id":27,"translation":"او مونږ په دې قران کې د خلکو لپاره هر ډول مثالونه بیان کړي دي تر څو پند واخلي."},{"id":28,"translation":"په عربي ژبه قران دی هیڅ کوږوالی پکې نشته پکار ده چې هغوی له عذاب نه ځانونه وژغوري."},{"id":29,"translation":"الله یو مثال بیانوي یو سړی دی چې څو بدخویه او په خپلو مینځونو کې وران خلک پرې شریکان دي او بل سړی دی چې یوازې د یو تن په واک کې دی. ایا د دواړو حال یو شان دی؟ ټولې ستاینې یوازې د یو الله دي. خو د هغوی ډیر خلک نه پوهیږي."},{"id":30,"translation":"ای محمده! ته مړ کیږې. او دوی هم مړه کیږي."},{"id":31,"translation":"بیا به د قیامت په ورځ تاسې د خپل رب په وړاندې یو له بل سره بحث او جګړې کوئ."},{"id":32,"translation":"له هغه نه به لوي ظالم څوک وي چې پر الله يي درواغ تړل او چې رښتیني پیغام ورته راغی نو درواغ يي وګاڼه ایا دداسې کافرانو استوګنځی دوزخ نه دی؟"},{"id":33,"translation":"او هغه چا چې رښتینی پیغام راوړ او هغوی چې پیغام رښتیا وګاڼه نو همدوی پرهیزګاران دي."},{"id":34,"translation":"هغوی ته د خپل رب له لورې ټول هغه څيزونه ورکولای شي چې هغوی هیله وکړي. او همدا د نیکو کارانو بدله ده."},{"id":35,"translation":"ترڅو ترې الله د هغوی بدې کړني ورژوي او د ښو او نیکو کړنو يې پوره بدل ورکړي."},{"id":36,"translation":"ایا الله د خپل بنده لپاره بس نه دی؟ او کافرانو تا له هغو خدایانو څخه ډاروي چې پرته له الله نه يې نیولي دي. او هر څوک چې الله بې لارې کړ بیا هیڅوک ورته لار نشي ښوولی."},{"id":37,"translation":"او چا ته چې الله ښوونه وکړي بیا يي هیڅوک بي لارې کولی نشي ایا الله په هر څه برلاسی او پوره انتقام اخیستونکی نه دی؟"},{"id":38,"translation":"او قسم دی که ته له دوی پوښتنه وکړې چې اسمانونه او ځمکه چا پیدا کړي دي؟ نو خامخا به وايې: الله، ورته ووایه په دې مې پوه کړه که چیرې الله ما ته ضرر رسول وغواړي نو هغه خدایان چېتاسې يي پرته له الله بلئ له ما نه ضرر لرې کولای شي؟ او که الله په ما مهربانه شي نو هغوی د الله د مهربانۍ مخه نیولای شي؟ ورته ووایه چې: یو الله زما بس دی... او توکل کوونکي باید یوازې پر هغه توکل وکړي."},{"id":39,"translation":"ای محمده! ووایه چې: ای زما قومه! تاسې په خپله کړنلاره اوسئ او زه به په خپله کړنلاره وم ډیر ژر به درته پته ولګیږي."},{"id":40,"translation":"چې رسوا کوونکی عذاب چا ته راځي؟ او پر چا تل پاتې عذاب نازلیږي؟"},{"id":41,"translation":"ای محمده! مونږ دغه حق کتاب په تا نازل کړی دی چا چې سمه لار غوره کړه نو خپله ګټه يې ده او چا چې لار ورکه کړه او تاوان يي هم د هغه دی. ته د هغوی ساتونکی او پالونکی نه يي."},{"id":42,"translation":"الله دی چې هره ساه د مرګ په مرحله کې پوره اخلي. او هغه هم اخلي چې د خوب په مرحله کې لا مړه شوې نه ده نو هغه له ځان سره ټینګوي چې د مرګ پریکړه يې شوې وي او نورې ساه ګانې تر ټاکلې مودې پورې راخوشې کوي. بې له شکه په دې کې د هغه قوم لپاره چې فکر کوي ډيرې لويې نښې دي."},{"id":43,"translation":"ایا هغوی له الله نه پرته نور سپارښت کوونکي نیولي دی؟ ورته ووایه: تاسې يې نیسئ که څه هم هیڅ يې په واک کې نه وي او نه څه پوهه لرې؟"},{"id":44,"translation":"ورته ووایه چې سپارښت ټول د الله په واک کې دی. د اسمانونو او ځمکې واک له هغه سره دی. او بیا تاسې یوازې همغه ته بیرته ورستنول کیږئ."},{"id":45,"translation":"او کله چې د الله نوم یوازې یاد شي نو د هغو کسانو زړونه رپریږي او تنګ شي چې په اخرت ایمان نه لري. او چې له الله نه پرته نور خدایان ياد شي نو ګورې يې چې خوښي ښکاره کوي."},{"id":46,"translation":"ووایه: ای الله! د اسمانونو او ځمکې پیداکوونکیه! په پټو او ښکاره وو پوهیدونکیه! همدا ته به د خپلو بنده ګانو په مینځ کې د هغه څه پریکړه وکړې چې هغوی پکې اختلاف کوي."},{"id":47,"translation":"او که چیرې د ظالمانو په لاس کې د ځمکې ټول څیزونه، او د هغوی په انډول نور هم وي نو د قیامت په ورځ به يې د ناوړه عذاب نه د خلاصون په تکل خیرات او فدیه کړي. او د الله له لورې به هغه څه ورښکاره شي چې هغوی يې اټکل نه و کړی."},{"id":48,"translation":"او د خپلو کړنو بدې نتیجې به ور څرګندې شي او هغه څه به ترې چاپیر شي چې دوی پرې ملنډې وهلې"},{"id":49,"translation":"انسان ته چې کله هم کوم کړاو ورسیږي نو مونږ بلي او چې د خپلې لورینې له مخې پرې پیرزوینه وکړو نو بیا وايې دا خو زما د پوهې له مخې راکړای شوي دي نه داسې نه ده بلکې دا یو ازمیښت دی خو د هغوی زیات خلک نه پوهیږې."},{"id":50,"translation":"همدا وړ خبره له دوی نه وړاندې خلکو هم کړې وه خو عملونو يې د هیڅ عذاب مخه ونه نیولای شوه."},{"id":51,"translation":"او د کړنو بدې نتیجې يي ور ورسیدې. او په همدې توګه به ستا د قوم خلکو ته هم چې بدي يې کړې ده د خپلو بدو اعمالو نتیجې خامخا رسیږي او دوی مونږ نشي بې وسې کولی."},{"id":52,"translation":"ایا په دې نه دې پوه چې: د الله چاته خوښه شي نو ښه پراخه روزي ورکوي او په چا يې تنګوي. په رښتیا چې په دې کې د هغه قوم لپاره چې ایمان راوړي لويي نښې دي."},{"id":53,"translation":"ای پیغمبره! زما هغو بنده ګانو ته چې پر ځانونو ي تیری کړی دی ووایه چې د الله له رحمت نه مه مایوسه کیږئ. ځکه چې الله ټول ګناهونه بښي او بې شکه چې هغه ښه بښونکی او ډیر مهربان دی."},{"id":54,"translation":"او له هغه نه وړاندې خپل رب ته پناه یوسئ او پوره غاړه ورته کیږدئ چې عذاب درته راشي که نه نو بیا به هیڅ ډول ملاتړ درسره نه شي کیدلی."},{"id":55,"translation":"او د هغه ښې خبرې ومنې چې تاسې ته د خپل رب له لورې نازلې شوي دي. پخوا له دې چې ناببره درته عذاب راشي او تاسې ترې ناخبره واست."},{"id":56,"translation":"هسې نه چې بیا به وایي: افسوس زما پر بې پروايي چې د الله په هکله مې کړې ده او په رښتیا چې زه له ملنډو وهونکو څخه وم."},{"id":57,"translation":"او یا وايي چې که الله ما ته لار ښوولې وای نو زه به هم اوس له پرهیزګارانو سره وم."},{"id":58,"translation":"او یا د عذاب په لیدلو په وخت کې ووایي دریغه چې زه یو ځل بیرته دنیا ته ولاړ شم. نو زه به له نیکانو څخه شم."},{"id":59,"translation":"هو![۱] ولې نه: تاته زما ایتونه راغلي وو تا درواغ وګڼل، لويي دې خپله او له کافرانو څخه وې.","footnotes":"[۱] د الله له لورې په ځواب ورکړ شي( تفسیر ابن کثیر)."},{"id":60,"translation":"او د قیامت په ورځ به هغه کسان تورمخي ووینې چې پر الله يې درواغ تړلي دي. ایا په دوزخ کې د کافرانو هستوګن ځای نشته."},{"id":61,"translation":"او الله به هغه کسان له عذاب نه خلاص کړي چې پرهیزګاري يې خپله کړې وه. نه به هغوی ته کومه سختي ورسیږي او نه به غمجن شي."},{"id":62,"translation":"الله د هر شي پیدا کوونکی او د هر شي ساتونکی دی."},{"id":63,"translation":"د اسمانونو او ځمکې کیلي ګانې یوازې له هغه سره دي او کوم کسان چې د الله په ایاتونو کافران شوي دي. نو همدوی زیانمن دي."},{"id":64,"translation":"ای محمده! ووایه چې ای ناپوهو خلکو! تاسو له ما نه غوښتنه کوئ چې پرته له الله د بل چا عبادت وکړم؟"},{"id":65,"translation":"او په یقین چې تاته او له تا نه وړاندې پیغمبرانو ته وحې شوې ده چې: که چیرې تا شرک وکړ نو کړنه به دي باببزه او خامخا به له زیان کارانو نه شي."},{"id":66,"translation":"نو ځکه یوازې د یو الله عبادت وکړه او له شکرکوونکو څخه اوسه."},{"id":67,"translation":"هغوی الله په رښتینې توګه نه دی پیژندلی[۲] په داسې حال کې چې د قیامت په ورځ به ځمکه د هغه یو موټي[۳] او اسمانونه به يې په ښي لاس کې نغښتي وي الله له هغه څه نه پاک او لوړ دی چې کافران يي ورسره شریکوي.","footnotes":"[۲] یا معنا دا ده چې: د الله يې د هغه دشان سره مناسب تنظیم کړي( تفسیر ابن کثیر).\n[۳]د الله قبضه او د الله یمین هغه الفاظ دي چې سلف صالح يې په همدغو الفاظو او معناو سره بې له تاویل، تشبیهاو تحریف نه مني او ځیني متاخرین علماء يي په تصرف او قوت سره تاویل کوي( معارف القران)."},{"id":68,"translation":"او په شپیلۍ کې به پوو کړای شي د اسمانونو او ځمکې ټول څیزونه پرته له هغو شیانو چې د الله خوښه وي نور ټول به مړه پریوزي. بیا به بله شپیلۍ ووهلل شي نو ټول به ولاړ او هک پک به ګوري."},{"id":69,"translation":"ځمکه به د خپل رب په نور ځلانده او د عملونو کتاب به کیښوول شي، پیغمبران او شهیدان به حاضر او د خلکو په مینځ کې به په انصاف او عدالت پریکړه وشي او هیڅ تیری به له هیچا سره ونه شي."},{"id":70,"translation":"او هر چا ته به د خپل عمل پوره بدل ورکړای شي. او الله ته دهغوی کړنې ډیرې ښې معلومې دي."},{"id":71,"translation":"کافران به ډلې ډلې د دوزخ په لور وشړل شي. تر څو هلته ورسیږي دروازې به ي ورته خلاصې کړی شي او د جهنم څارونکي او کار کوونکي به ورته ووايې: ایا تاسې ته ستاسې خپل پیغمبران نه وو راغلي؟ چې تاسې ته يي ستاسې د رب ایتونه لوستل؟ او ددغې ورځې له مخامخ کیدلو ي ډارولئ؟ هغوی به ووايي هو! راغلي وو خو د عذاب خبره پر کافرانو پخه شوه[۵]","footnotes":"[۵] پیغمبران راغلي وو خو مونږ د منلو پر ځای له هغوی نه انکار کړی او پرې کافران شوي وو نو نن چې کوم عذاب مونږ ته راکولای شي دا زمونږ د کفر نتیجه ده( ابن جریر الطبري)."},{"id":72,"translation":"وبه ویلل شي چې: د تل لپاره دوزخ پر دوروازو ننه ووځئ دا د تکبر کووونکو لپاره د اوسیدنې ډیر بد ځای دی."},{"id":73,"translation":"او هغه کسان به د جنت پّ لور ډلې، ډلې روان کړای شي چې له خپل رب نه ویریدل تر هغو چې جنت ته رسیږي نو له پخوا نه به يې دروازې پرانستلې شوې ويی او کارکوونکي به يي ورته وايي: روغ اوسئ تاسې ډیر پاک ژوند کړی وو نو اوس د تل لپاره جنت ته ننوځئ."},{"id":74,"translation":"او دوی به وايې: یوازې هغه لله د ستاینې وړ دی چې خپله وعده يي له مونږ سره رښتینې کړه او مونږ يي د ځمکې وارثان وګرځولو، اوس چې مونږ په جنت کې هر ځای وغواړو ځانته ځای نیولای شو ، نو دا ډیر ښه اجر دی چې عمل کوونکو ته ورکولی شي."},{"id":75,"translation":"او ته به ګورې چې: ملایکو به د عرش په چاپیریال کې حلقه جوړه کړي او د خپل رب ثنا اوصفت به وايې. د خلکو په مینځ کې به د حق پریکړه وشي او اعلان به وشي چې ټولې ستاینې یوازې هغه الله لره دي چې رب د ټولو عالمونو دی."}]},{"id":40,"verses":[{"id":1,"translation":"حم"},{"id":2,"translation":"ددې کتاب نازلیدل د برلاسي او عالم الله له لورې ده."},{"id":3,"translation":"بښونکی د ګناه، مونکی د توبې، د سخت عذاب څښتن او د ډیر مهربانۍ خاوند دی. له هغه پرته بل هیځ معبود نشته. او خاص د هغه په لور د هر څه ورګرځیدل دي."},{"id":4,"translation":"د الله په ایتونو کې پرته له هغو کسانو چې کافران شوي بل هیڅوک جګړې نه کوي. نو باید چې په هیوادونو کې د هغوی ډاډمن ښکته او پورته کیدل تا ونه غولوي."},{"id":5,"translation":"له دوی نه وړاندې د نوح قوم او له هغوی نه وروسته ډیرو قومونو خپل پیغمبران درواغجن ګڼلي وو. او هر چا هڅه کړي وه چې خپل پیغمبر ونیسي او بډې يې وهلې وي چې د باطل په واسطه حق له مینځه یوسي خو مونږ نیول. نو ګوره چې زمونږ عذاب څرنګه و؟"},{"id":6,"translation":"او په دې توګه ستا د رب دا خبره چې کافران اور ته ورتلونکي دي پر ټولو کافرانو ثابته او پخه شوه."},{"id":7,"translation":"هغه ملایکې چې عرش يې پورته کړی او هغه چې د عرش په چاپیریال کې دي د خپل رب ثنا او ستاینه کوي، پر هغه پوخ ایمان لري، او د مؤمنانو لپاره بښنه غواړي چې: زمونږ ربه! ستا رحمت او علم په هر څه خپور شوی دی نو هغه کسان وبښه او د دوزخ له اور نه يي وژغوره چې توبه يي ویستلې او ستا لار يې نیولي ده."},{"id":8,"translation":"ای زمونږ ربه! ته هغوی او د هغوی نیک او صالح پلرونو، ښځې، او اولادونه هغوی تل پاتې جنتونو ته ننه باسه چې تا يې وعده ورسره کړې ده. بې له شکه چې ته په هر څه برلاسی او حکیم ذات يي."},{"id":9,"translation":"او ته يي له بدیو نه وژغوره! تا چې څوک د قیامت د ورځې له بدیو نه وژغوره پر هغه دې لوی رحم وکړ، او همدغه ستره او لویه بریا ده."},{"id":10,"translation":"پر کافرانو به غږ وشي چې نن د عذاب د لیدلو په وخت چې ستاسې پر خپلو ځانو کوم قهر راځي د الله قهر او غوسه له دې نه هغه وخت ډیره زیاته وه چې تاسې به د ایمان په لور بلل کیدئ خو کفر مو خپلولو."},{"id":11,"translation":"وایې به ای زمونږ ربه! تا مونږ دوه ځله مړه او دوه ځله [۲] ژوندي کړو. اوس مونږ پر خپلو ګناهونو اقرار کوو. ایا د وتلو کومه لار شته؟","footnotes":"[۲] دا مفهوم د سورت بقری په ۲۸ ایت کې داسې بیان شوی، تاسې څرنګه له الله نه منکریږئ. سره له دې چې تاسې مړه وئ ژوندي يې کړئ بیا مو مړه کوي او بیا مو ژوندي کوي. نو دقیامت په ورځ دا څلور واړه مرحلې پوره شي."},{"id":12,"translation":"هو! دا تل پاتې عذاب ځکه درکول کیږي چې کله به یوازې د یو الله په لور بلنه وه نو تاسې به نه منله، او که نور څه به ورسره شریک یا د بدل نو تاسې به منله. نو اخرنۍ پریکړه یوازې او یوازې د لوړ او لوی ذات ده."},{"id":13,"translation":"هغه ذات چې تاسې ته د خپل ځواک نښې ښايي. او له اسمان نه درته روزي راښکته کوي. او پند یوازې هغه خلک اخلي چې په پشپړ ډول هغه ته راګرځيږي."},{"id":14,"translation":"په داسې توګه الله وبلئ چې دین مو خالص د هغه لپاره ګرځولی وي که څه هم کافران يې نه خوښوي."},{"id":15,"translation":"د لوړو درجو، صفتونو او عرش څښتن دی. د خپل حکم په رڼا کې خپل هغه بنده ته وحي رالیږي چې خوښه يي ورته وشي تر څو خلک د مخامخ کیدلو له ورځې نه وډاروي."},{"id":16,"translation":"هغه ورځ چې د خلکو هر څه به په ډاګ او هیڅ شی به يي له الله نه پټ نه وي. غږ به وشي چې: نن پاچايې د چا ده؟ الله به په خپله ووایې چې نن د یو او زورور الله پاچايي ده."},{"id":17,"translation":"نن هر چا ته د هغه د کړو بدل ورکاوه شي نن به هیڅ ظلم او تیری نه وي. بې له شکه چې د الله حساب ډیر تیز دی."},{"id":18,"translation":"ای پیغمبره! له هغې ډیر ژر راتلونکې ورځې نه يي وډاره وه چې زړونه به تالو ته رارسیدلي او په غمونو کې به ډوب وي. په دې ورځ به نه د ظالمانو کوم رښتینی دوست او نه کوم منلی شوی سپارښت ګر وي."},{"id":19,"translation":"الله ته هغه ټول ښه معلوم دي چې سترګې يې په غلاء کوي او یا يي سیني پټ ساتي."},{"id":20,"translation":"او الله به د حق پریکړه وکړي او هغه څه چې کافران يې پرته له الله نه بلي د هیڅ شي پریکړه نه شي کولی بې شکه چې همدا الله د هر څه اوریدونکی او د هر څه لیدونکی دی."},{"id":21,"translation":"ایا مشرکان په ځمکه کې نه دي ګرځیدلي چې وګوري چې د خلکو پای څه شوه چې له دوی نه وړاندې تیر شوي دي؟ هغوی له دوی نه ډیر ځواکمن او په ځمکه کې يي ډیرې نښې پریښې دي خو الله په خپلو ګناهونو ونیول. او هیڅوک نه وو چې له الله نه يي وژغوري."},{"id":22,"translation":"او دا يې ځکه ورسره وکړل چې هغوی ته به رسولان له ښکاره دلایلو سره راتلل، خو منل به يې نه نو هغه وو چې الله ونیول، په رښتیا چې هغه ډیر پیاوړې او د سخت عذاب ورکولو والا دی."},{"id":23,"translation":"او مونږ موسی له خپلو ایتونو او ښکاره دلیل سره لیږلی و."},{"id":24,"translation":"فرعون، هامان او قارون ته خو هغوی وویل چې کوډګر او درواغجن دی."},{"id":25,"translation":"نو کله چې موسی ورته زمونږ له لورې ښکاره حق راوړ نو فرعونیانو وویل: د هغو کسانو ځامن ووژنئ او لورګانې يې ژوندۍ پریږدئ چې له موسی سره يې ایمان راوړی دی. د کافرانو مکر او بد تدبیر پرته له رسوايې بل هیڅ نه وو."},{"id":26,"translation":"او فرعون وویل: ما پریږدئ چې موسی ووژنم، هغه دې خپل رب را وبلي. زه ډاریږم چې ستاسې دین به بدل کړی او یا په وطن کې فساد او ګډوډي راپورته کړي."},{"id":27,"translation":"او موسی وویل: زه د خپل رب او ستاسې له رب نه له هر متکبر نه چې د حساب په ورځ ایمان لري پناه غواړم."},{"id":28,"translation":"او د فرعون د کورنۍ یوه مؤمن سړي چې ایمان يې پټ ساته وویل: ایا تاسې یو سړی وژنئ چې هغه وايې: زما رب یو الله دی؟ او ستاسې د رب له لورې يي ښکاره دلایل له ځان سره راوړي دي. نو که هغه درواغجن وي، نو دی او درواغ يې ــ او که چیرې رښتینی وي نو ځینې هغه څه به تاسې ته ورسیږي چې هغه پرې تاسې ډاروي. بې له شکه چې الله هغه چا ته لار نه ښايي چې له پولې اووښتی درواغجن وي."},{"id":29,"translation":"ای زما قومه!نن واکمني ستاسې او په ځمکه کې برلاسي يي نو که د الله عذاب راشي څوک شته له مونږ سره ملاتړ وکړي؟ فرعون وویل: زه تاسې ته هغه رایه درکوم چې ماته غوره ښکاري او زه تاسې ته یوازې د نیکې لارې په لورښوونه کوم."},{"id":30,"translation":"او هغه سړي چې ایمان يي راوړی و وویل: ای زما ربه! زه ډاریږم چې پر تاسې به هغه ورځ راشي چې پر نور قومونو راغلې وه."},{"id":31,"translation":"هغه شان ورځ چې د نوح په قوم، عادیانو، ثمودیانو او پر هغو خلکو راغلې وه چې له دوی نه وروسته تیر شوي دي. او الله هیڅکله پر خپلو بنده ګانو د ظلم اراده نه لري."},{"id":32,"translation":"ای زما قومه! زه ډاریږم چې پر تاسې به د چیغو او فریاد ورځ راشي."},{"id":33,"translation":"هغه ورځ چې تاسې به مخ په څټ تښتئ. هیڅوک به نه وي چې له الله نه مو وساتي. او هر څوک چې الله بې لارې کړ نو بیا به هيڅوک د هغه لار ښوونکی نه وي."},{"id":34,"translation":"له دې نه وړاندې یوسف له ښو ښکاره دلایلو سره تاسې ته راغلی ؤ خو تاسې د هغه د راوړي پیغام په هکله شکمن واست، تر څو چې هغه مړ شو نو بیا تاسې ویل: الله به له دې وروسته هیڅوک د پیغمبر په توګه راونه لیږي. او په همدې توګه الله پاک هغه کسان لار ورکې کوي چې له پولو اوښتي او شکي وي."},{"id":35,"translation":"دوی هغه کسان دي چې د الله په ایتونو کې پرته له دې چې کو علمي دلایل ورته راغلي وي مجادلي او جګړي کوي. هو! دا د الله او مؤمنانو په وړاندې خورا لویه دښمني ده او په همدې توګه الله پاک د هر کبر کوونکي او بې رحمه تیري کوونکي په زړه مهر لګوي."},{"id":36,"translation":"او فرعون وویل: هامانه! ماته یوه لویه ماڼۍ جوړه کړه کیدای شي تر لار ورسیدای شم."},{"id":37,"translation":"د اسمانونو تر لارې تر څو د موسی خدای له لرې ووینم، او زه باور لرم چې هغه درواغجن دی. او په دې توګه د فرعون بدعملونه هغه ته ښایسته او له روغې لارې نه منع کړای شو. او د فرعون ټولو دسیسو پرته له هلاکت نه بل هیڅ ترلاسه نه کړای شول."},{"id":38,"translation":"او هغه سړی چې ایمان يي راوړی و وویل: ای زما قومه! زما مننه وکړئ. زه تاسې ته د نیکۍ لار ښایم."},{"id":39,"translation":"ای زما قومه! د دنیا دغه ژوند معمولي ګټه ده. او تل پاتې کور د اخرت دی."},{"id":40,"translation":"څوک چې بدي وکړي په همغومره انډول بدله به ورکړای شي چې بدي يي کړي وي او څوک چې ښه وکړي نروي او که ښځه خو چې ایمان ورسره وي نو جنت ته به داخل شي او هلته به بې حسابه روزي ورکړای شي."},{"id":41,"translation":"او ای زما قومه دا څه خبره ده؟ چې زه تاسې د خلاصون په لور بلم او تاسې مې د اور په لور؟"},{"id":42,"translation":"تاسې ماته بلنه راکوئ چې له الله نه متګبر، او هغه څه ورسره شریک کړم چې په خدايي والي يي له ماسره هیڅ دلیل نشته. په داسې حال کې چې زه تاسې ته د برلاسي او بښونکي ذات په لور بلنه درکوم."},{"id":43,"translation":"حقه او پخه خبره همدا ده د کوم څه په لور تاسې ما بلئ ته په دنیا کې د خدایې بلنه لري او نه په اخرت کې[۷] او دا هم پخه خبره ده چې مونږ ټول به بیرته یو الله ته ورځو او له پولو اوښتي د اور ملګري دي.","footnotes":"[۷] ددې خبرې ډیر تاویلو ته شوي دي. ته په دنیا کې د چا بلنه منلی شي او نه په اخرت کې، نه په دنیا کې چاته ګټه او تاوان رسولی شي او نه په اخرت کې نه په دنیا کې د چا سپارښت کولای شي او نه په اخرت کې، هغوی نه په دنیاک کې د خدایي دعوا کړي وه او نه به يي په اخرت کې وکړي، بلکې خلک په زور خدایان ګرځولي دي( تفسیر الماوردی، او فتح القدیر)"},{"id":44,"translation":"ډیر ژر به تاسې ته زما خبره دریاده شي. زه خپل کار الله ته سپارم. بې له شکه چې الله خپل بنده ګان ډیر ښه ویني."},{"id":45,"translation":"نو الله پاک د فرعونیانو له بدو دسیسو څخه وژغوره او د فرعون ملګري او کورنۍ په ډیر بد عذاب اخته شول."},{"id":46,"translation":"هر سهار او ماښاماور ته وړاندې کږي او هغه ورځ چې قیامت جوړ شي نو وبه ویل شي چې د فرعون ملګري او کورنۍ ډیر سخت عذاب ته ننه باسئ."},{"id":47,"translation":"او هغه رایاد کړه چې هغوی به په اور کې سره جګړه وکړي بې وزلان او پیروان به تکبر کوونکو ته ووايي: مونږ خو به تاسې پسې روان وو ایا تاسې له مونږ نه د اور څه برخه لرې کولای شئ؟"},{"id":48,"translation":"لويې کوونکې به ورته ووايې: اوس مونږ او تاسې ټول په اور کې یو. الله د بنده ګانو په مینځ کې پریکړه کړې ده."},{"id":49,"translation":"او په دوزخ کې لویلدي کسان به د دوزخ کارکوونکو ته ووايې: تاسې له خپل رب نه غوښتنه وکړئ چې زمونږ په عذاب کې یوه ورځ لږ څه سپک والی راولي."},{"id":50,"translation":"هغوی به ورته ووایې: ایا تاسې ته ستاسې رسولان له ښکاره دلایلو سره نه وو راغلي؟ دوی به ووايي: هو! راغلی وو نو د دوزخ کارکوونکي به ورته ووایي نو تاسې به خپله له الله نه غوښتنه وکړئ. او د کافرانو دعاء(غوښتنه) باببزه او ضایع ده."},{"id":51,"translation":"له شک نه وتلې ده چې مونږ خامخا له خپلو رسولانو او مؤمنانو سره په دنیوي ژوند او هغه ورځ هم مرسته کوو چې شاهدان ودریږي."},{"id":52,"translation":"د ظالمانو عذر غوښتنه هیڅ ـ ګټه هغوی ته نونه کړي. له رحمت نه لرې او ډير بدکور به يي په برخه وي."},{"id":53,"translation":"او مونږ موسی ته لارښوونه وکړه، او بني اسرائیل مو د هغه کتاب وارثان وګرځول."},{"id":54,"translation":"چې د عقل لرونکو لپاره ښوونه او پند و."},{"id":55,"translation":"نو ای پیغمبره! صبر وکړه د الله وعده رښتینې ده. د خپلې ګناه بښنه وغواړه. او ماښام او سهار د خپل رب صفت او ستاینه وایه."},{"id":56,"translation":"په رښتیا چې کوم کسان پرته له کوم راغلي دلیل د الله په ایتونو کې جګړې کوي د هغوی زړونه له کبر او لويي ډک دي. خو دغې لويي ته رسیدای نشي. د الله په نوم پناه غواړه بې له شکه هغه ښه اوریدونکی او ښه لیدونکی دی."},{"id":57,"translation":"د اسمانونو اوځمکې پیدایښت د خلکو له پیدایښت نه ډير لوی او دروند کار دی خو ډير خلک پرې نه پوهیږي"},{"id":58,"translation":"ړوند او بینا سره هیڅکله نه شي برابریدای او نه صالح مؤمنان او بدکاران خو تاسې ډیر لږ پند اخلئ."},{"id":59,"translation":"له شکه نتلې پخه خبره ده چې قیامت هرو، مرو راتلونکی دی خو ډیر خلک يې نه مني."},{"id":60,"translation":"او ستاسې رب فرمايې: ما وبلئ زه به مو غوښتنې ومنم او هر څوک چې زما له عبادت نه لويې کوي ډیر ژر به خوار او سپک دوزخ ته ننوځي."},{"id":61,"translation":"الله هغه ذات دی چې شپه يي ستاسې د ارام او سکون لپاره ګرځوله او ورځ يې رڼا روښانه کړه، بې له شکه چې الله پر خلکو ډیر مهربان دی خو ډیر خلک ناشکري کوي."},{"id":62,"translation":"همدغه الله ستاسې رب دی د هر څه بیدا کوونکی دی پرته له هغه بل هیڅ معبود نشته نو داسې چیرې اړول کیږئ."},{"id":63,"translation":"په همدې توګه هغه کسان اړول شوي دي چې د الله له ایتونو څخه يې انکار کاو."},{"id":64,"translation":"الله هغه ذات دی چې ځمکه يې ستاسې ارام ځای ګرځولی او اسمان يي چت، او دیر ښه شکلونه يي درکړي او د پاکو څیزونو روزي يې درکړه نو همدغه الله ستاسې رب دی. د بې شمیرو برکتونو څښتن دی. هغه الله چې د ټول عالم رب دی."},{"id":65,"translation":"ژودی دی، پرته له هغه بل هیڅ خدای نشته نو په داسې توګه يې راوبلئ چې خپل دین یوازې هغه ته سوچه کړئ. ټولې ستاینې د الله دي چې رب د ټول عالم دی."},{"id":66,"translation":"ای پیغمبره! هغوی ته ووایه چې زه له دې منع کړای شوی یم چې د هغه څه عبادت وکړم چې تاسې يي پرته له الله څخه عبادت کوئ. او زه به څرنګه د هغوی عبادت کوم په داسې حال کې چې ماته د خپل رب له لورې څرګند دلایل راغلي دي؟ او راته امر شوی دی چې د ټول عالم رب ته په بشپړ ډول غاړه کیږدم."},{"id":67,"translation":"الله هغه ذات دی چې تاسې يي له خاورې نه پیدا کړئ بیا له نطفې نه بیا د وینې له یوې ټوټې نه بیا مو د کوچني په شکل راوباسي بیا مو غټوي تر څو خپل قوت او جوش ته ورسیږئ بیا مو لا پسې لویه وي تر څو زوړوالي ته ورسیږئ او ځینې مو له دې وړاندې مړه کولای شي. او د هر څه ددې لپاره دي چې تاسې ټاکلې مودې ته ورسیږئ او کیدای شي چې له عقل څخه کار واخلئ."},{"id":68,"translation":"الله هغه ذات دی چې ژوند بښي او مرګ ورکوي او چې کله هم د یو کار پریکړه وکړي نو ورته وايي چې وشه نو هغه وشي."},{"id":69,"translation":"ایا تا هغو کسانو ته نه دي کتلي چې د الله په ایتونو کې جګړه کوي؟ دوی به کوم لور ګرځولی شي؟"},{"id":70,"translation":"کومو کسانو چې کتاب او هغه څخه درواغ ګڼلي چې مونږ پرې رسولان لیږلي دي ډیر ژر به پوه شي چې په غلطه وو."},{"id":71,"translation":"هغه وخت چې په غاړه کې يي د اور غاړکۍ او ځنځیرونه اچولی او کش کولی به شي."},{"id":72,"translation":"په چوش کړو اوبو کې اچولي او بیا په اور کې سوزولی شي."},{"id":73,"translation":"بیا به ورته وویلي شي چې اوس ستاسې شریکان چیرې دي؟"},{"id":74,"translation":"چې پرته له الله مو نیولي وو. وبه وایې چې له مونږ نه ورک شول ګواکې لکه چې مونږ وړاندې د هیڅ شي عبادت نه وو کړی. هو! په همدې توګه الله کافران لار ورکي کوي."},{"id":75,"translation":"دا ستاسې د هغې خوښۍ نتیجه ده چې تاسې به په ځمکه کې په ناحقه سره ښکاره کوله او تاسو هلته لويي او غرور کاو."},{"id":76,"translation":"د دوزخ پر دروازه ورننه وځئ. او تل هملته اوسئ هو! ډیر بد ځای دی د کبرجنو اوسیدنې ځای."},{"id":77,"translation":"نو ای پیغمبره! صبر وکړه د الله وعده حقه ده.[۸] یا به مونږ تاته خامخا هغه څه دروښیو چې مونږ يي له هغوۍ سره وعده کوو او یا به تا وفات کړو نو پوه شه چې هغوی ټول زما په لور راګرځول شي.","footnotes":"[۸] یا به تا په ژوند کې بریمن او هغوی به ماتې خوري او که په ژوند کې دي دا کار ونه شو تاسو او هغوی ټول به ماته راځۍ هلته به ضرور ستاسې بدل واخلم( ابن جریرالطبری)"},{"id":78,"translation":"او مونږ له تا نه وړاندې ډیر رسولان لیږلي دي چې د ځینو حال مو تاته بیان کړی[۹] او د ځینو مو نه دی بیان کړی. او د یو رسول هم په وس نه وه چې د الله له حکم ا واذن نه پرته کومه معجزه راوړي. او چې کله د الله حکم صادر شو نو په حقه فیصله وشوه او باطل پرستان له زیان سره مخ شول.","footnotes":"[۹] په قران کریم کې یوازې د ۲۵ پیغمبرانو حال بیان شوی دی( تفسیر ابن کثیر) د سورت النساء ۶۴ایت."},{"id":79,"translation":"الله هغه ذات دی چې څاروي يي ستاسې لپاره پیدا کړي دي چې په ځینو يي تاسې سپریږئ. او له ځینو نورو نه خوراک کوئ"},{"id":80,"translation":"او په هغوی کې ستاسې نورې ګټې هم شته. او هغو ځایو ته هم پرې رسیدای شئ چې ستاسې زړونه يې هیله وکړي. په همدي څارویو او پر کښتیو تاسې سپرولای شئ."},{"id":81,"translation":"الله تاسې ته خپل ډیر دلایل درښایې له کوم یو نه به يې انکار کوئ؟"},{"id":82,"translation":"ایا په ځمکه کې نه دي ګرځیدلي چې وګوري چې د پخوانیو خلکو پای څه شوه؟ سره له دې چې له دوی نه په شمیر کې ډیر، په توان کې پیاوړي، او په ځمکه کې د زیاتو نښو پریښوونکي وو خو بیا يې هم ټولو هلو ځلو له هیڅ شي نه بچ نه شو کړای."},{"id":83,"translation":"کله چې رسولان د ښکاره دلایلو سره ورته راغلل نو په خپل موجود علم [۱۰] خوښمن او بالاخره په هغه جال کې ونښتل چې ټوکي او مسخرې به يي ګڼلي.","footnotes":"[۱۰] د پیغمبرانو تعلیماتو ته يي هیڅ پاملرنه ونکړه او د خپلو موجودو رواجونو او علومو په ټینګولو کې يي خوښي ښکاره ( البحرالمحیط فی التفسیر)"},{"id":84,"translation":"خو چې زمونږ عذاب يي ولید نو ویې ویل: مونږ په یوه الله ایمان راوړی او له هغه څه نه بیزار یو چې له دې نه پخوا به مونږ شریکان ګڼل."},{"id":85,"translation":"خو زمونږ د عذاب له لیدلو وروسته يي ایمان راوړلو هیڅ ګټه ورته ونه شوه رسولای. او همدا د الله کړنلاره ده چې له پخوا نه د هغه په بنده ګانو کې را روانه ده. هو! هلته وو چې کافران زیانمن شول."}]},{"id":41,"verses":[{"id":1,"translation":"حم."},{"id":2,"translation":"دا کتاب د رحمن او رحیم خدای له لورې نازل شوی دی."},{"id":3,"translation":"یو کتاب دی چې ایتونه يي په پوره تفصیل سره په عربي ژبه د پوهیدونکي قوم لپاره بیان شوي دي."},{"id":4,"translation":"زیر ورکوونکی او ډاروونکی دی خو د هغوی ډیرو خلکو ترې مخ واړاو او نه يي اوري."},{"id":5,"translation":"او وايي چې: زمونږ زړونه له هغه څه نه په پردو کې دي چې ته مونږ ورته بلي او په غوږونو کې مو دروندوالی دی او زمونږ او ستا په مینځ کې پرده ده. نو ته خپل کار کوه او مونږ به خپل کار کوو."},{"id":6,"translation":"ای محمده! ورته ووایه چې زه ستاسې په څیر یو انسان یم ما ته وحي کیږي چې: ستاسې معبود یکی یو الله دی نو تاسې باید مخامخ د هغه د مننې په لور ولاړ او له هغه نه بښنه وغواړئ. او هلاک او تباه شول مشرکان"},{"id":7,"translation":"هغه کسان چې زکات نه ورکوي او له اخرت نه هم منکر دي"},{"id":8,"translation":"بې له شکه د هغو کسانو لپاره نه پرې کیدونکی اجر او ثواب دی چې ایمان يي راوړی. او نیکې کړنې يي خپلې کړي دي."},{"id":9,"translation":"ای پیغمبره! ورته ووایه: ایا تاسې په هغه ذات کافران کیږئ او شریکان ورسره نیسئ چې: ځمکه يې په دوه ورځو کې پیدا کړې ده؟ هو! همدا ذات د ټول عالم رب دی."},{"id":10,"translation":"او په څلورو ورځو کې يي د هغې له پاسه کلک غرونه ښخ، هغه يي له برکتونو ډکه او د ټولو غوښتونکو د اړتیا وړ خوراکې مواد يې پکې برابر کړل."},{"id":11,"translation":"بیا يي د اسمان په لور هڅه وکړه، او هغه هسې یو لوګی و. اسمان او ځمکې ته يي وویل: مینځ ته راشئ خوښه مو وي او که ناخوښه، دواړو وویل مونږ د فرمان منونکو په توګه مینځ ته راغلي یو."},{"id":12,"translation":"نو په دوه ورځو کې يي اوه اسمانونه پوره جوړ او هر اسمان ته يي اړوند نظام وحي کړ او مونږ د دنیا اسمان په څراغونو ښایسته او هغه مو ښه محفوظ کړ. هو! دا دبرلاسي او پوه ذات اندازه او ټاکنه ده."},{"id":13,"translation":"نو که مخ يي واړاو نو ورته ووایه چې زه له تاسې له هغه یو ناڅاپي عذاب نه ډاروم چې پر عادیانو او ثمودیانو راغلی و."},{"id":14,"translation":"کله چې هغوی ته د مخې او شاه له لورې [۱۱] رسولان راغلل او ورته يي وویل چې پرته له یو الله نه د بل هیڅ شي عبادت مه کوئ هغوی ځواب ورکړ چې: که زمونږ رب غوښتلی چې پیغمبر راولیږي نو ملایکې به يي رالیږلي وای. مونږ ستاسې راوړی پیغام نه منو.","footnotes":"[۱۱] رسولانو په هر شان هڅه وکړه چې هغوی لار ومومي(فتح القدیر)"},{"id":15,"translation":"نو عادیانو په ناحقه په ځمکه کې لويي وکړه او ویل يې: له مونږ نه څوک زورور شته؟ ایا هغوی نه پوهیږي چې هغه الله له دوی نه ډیر زورور دی چې دوی يي پیدا کړي دي؟ او هغوی زمونږ له ایتونو څخه انکار کوي."},{"id":16,"translation":"نو مونږ هم پر هغوی په څو شومو او بدو ورځو کې سخت او طوفاني بادر راوالوزاو تر څو پرې په دنیا کې د رسوا کوونکي عذاب خوند وڅکو. او داخرت عذاب ډیر رسوا کوونکی دی. ځکه چې هلته به هیڅ کومک ورسره نه شي کیدای."},{"id":17,"translation":"او ثمودیانو ته مونږ لار وښووله خو هغوی د ښوونې پر ځای ړوند والی غوره کړ نو ځکه د خپلو بدو کړنو له کبله یوې سختې او هیبت ناکې چیغې ونیول."},{"id":18,"translation":"او هغه کسان مو خلاص کړل چې ایمان يي راوړی او ځانونه يي له بدیو نه ژغورل."},{"id":19,"translation":"او هغه ورځ رایاده کړه چې د الله دښمنان به ګرد له یوی مخې اور ته راټول کړای شي."},{"id":20,"translation":"چې اور ته ورسیږي نو غوږونه، سترګې او پوستکي به يي په کړنو شاهدي ووایې."},{"id":21,"translation":"دوی به خپلو پوستکو ته ووایي ولې مو پر مونږ شاهدي وویله؟ هغوی به ځواب ورکړي چې مونږ هغه الله په خبرو راوستلو چې هر شی يي په خبرو راوستلی دی او هم يي تاسې لومړی خل پیدا کړئ او خاص د هغه په لور بیرته ورګرځول کیږئ."},{"id":22,"translation":"او تاسې خپلې کړنې نه پټولي چې ګنې غوږونه او سترګې او پوستکي به مو درباندې شاهدي ووایې: بلکې باور مو وو چې الله ستاسې له ډیرو کارونو څخه خبر نه دی."},{"id":23,"translation":"او ستاستې همدغه ګومان چې په خپل رب مو کړی وو تاسې هالک کړئ نو ځکه اوس زیانمن شوي یاست."},{"id":24,"translation":"نو که اوس هر څه وزغمي اور يي ځای دی. او که د خلاصون او عفوې غوښتنه وکړي نو هم هیڅ به يي ونه منل شي."},{"id":25,"translation":"او مونږ ورته دوستان ټاکلي وو چې هغوی ورته وړاندې او وروسته هر څه ښایسته او د عذاب هغه خبره پرې پخه شوه چې له دوی نه وړاندې پیریانو او انسانانو په هکله را روانه وه. په رښتیا چې هغوی زیانمن وو."},{"id":26,"translation":"او کافران وايي چې قران ته غوږ مه ږدئ بلکې د لوستلو په وخت کې پکې خلل واچوئ ښايي تاسې برلاسي شئ."},{"id":27,"translation":"مونږ به کافرانو ته د ډیر سخت عذاب خوند وروڅکو او د هغو بدو کړنو بدل به هرو، مرو ورکړو چې دوی یي کوي."},{"id":28,"translation":"د الله د دښمنانو جزا همدغه اور دی همغه کې يي تل تر تله کور دی. هو! دا د هغه څه بدل دی چې زمونږ له ایتونو نه به يي انکار کاو."},{"id":29,"translation":"او هلته به کافران ووايې چې زمونږ ربه! هغه پیریان او انسانان مونږ ته راوښیه چې مونږ يي بې لارې کړي وو مونږ به يي له خپلو پښو لاندې کړو تر څو هغوی له هر چا نه ښکته او پریوتې وي."},{"id":30,"translation":"بې له شکه چې چا ویلي دي چې الله زمونږ رب دی او بیا په همدې خبره ټینګ ولاړ وي نو ملایکې به پرې نازلیږي[۱۴] او ورته وايې به چې مه ویریږئ او مه غم کوئ[۱۵] او د هغه جنت زیری واخلئ چې له تاسې سره يي وعده کیدله.","footnotes":"[۱۴] د مرګ په وخت کې یا د بیا راژوندي کیدلو په وخت کې او یا په قبر کې د سوال او ځواب په مرحله کې او یا په دریواړو حالاتو کې( مختصر تفسیر ابن کثیر للصابوني).\n[۱۵] له خپل راتلونکي حال نه ډاریږي چې له مرګ وروسته به له څه سره مخ کیږي ځکه چې جنت ته روان يي او مه پردې خفه کیږئ چې له تاسې پاتې اولاد، او پلرونه به مو څرنګه کیږي؟ ځکه چې مونږ يي پالنه کوو( مختصر تفسیر ابن کثیر)"},{"id":31,"translation":"مونږ په دنیا کې ستاسې دوستا یو او په اخرت کې هم. او په جنت کې به تاسې ته ټول هغه څیزونه تیاروي چې تاسې يي هلیه وکړئ او ټول هغه څه مو په مخکې وي چې تاسې يي وغواړئ."},{"id":32,"translation":"دا د بښوونکي او مهربان الله میلمستیا ده."},{"id":33,"translation":"او له هغه چا نه به ښه خبره د چا وي چې د الله په لور يي بلنه کړې نیکې يي کړې او ویلي يي وي چې زه له مسلمانانو څخه یم؟"},{"id":34,"translation":"نیکي او بدي سره هیڅکله نشي برابریدای نو د بدۍ مخه په ډیرو ښو سره ونیسئ بیا به نو وګورئ هغه څوک چې له تاسې سره پخه دښمني لري ستاسي د خوا خوږي دوست په شان به وي."},{"id":35,"translation":"او دغه لوړ ملت صفت ته نه شي رسیدای مګر یوازې هغه کسان چې صبر کوي او دغه مقام ته ور په برخه کیږي مګر هغه چا ته چې د لوی برخې خاوند وي."},{"id":36,"translation":"او که شیطان کومه وسوسه درواچوي نو په الله پناه وغواړه، بې له شکه چې هغه ښه اوریدونکی او په هر څه پوه دی."},{"id":37,"translation":"او د الله له نښو څخه شپه، ورځ، لمر او سپوږمۍ ديی لمر او سپوږمۍ ته سجده مه کوئ. بلکې هغه الله ته سجده وکړئ چې دوی يي پیدا کړي دي که په رښتیا یوازې هغه ته عبادت کوئ."},{"id":38,"translation":"نو که هغوی ددې خبرې له منلو نه لويې وکړه باک يي نشته ځکه هغه ملایکې چې ستا د رب په وړاندې دي شپه او ورځ بې له دې چې ستړې شي هغه په پاکۍ سره ستايي."},{"id":39,"translation":"او له نښو يي یوه دا ده. ته ګورې چې ځمکه وچه کلکه ویده پرته وي نو کله چې مونږ پرې اوبه راښکته کړو ناببره غوړیږي او پړسیږي. بې له شکه هغه ذات چې دا ځمکه راژوندۍ کوي مړي هم راژوندي کولای شي او په رښتیا چې هغه په هر څه توانا دی."},{"id":40,"translation":"بې له شکه کوم کسان چې زمونږ په ایتونو کې تحریف کوي له مونږ نه پټ نه دي. ایا هغه څوک غوره دي چې په اور کې وغورزول شي او که هغه چې د قیامت په ورځ ډاډمن وي؟ څه مو چې خوښه وي هغه وکړئ بې له شکه چې الله ستاسې د ټولو کړنو ښه لیدونکی دی."},{"id":41,"translation":"پخه خبره ده چې کومو کسانو ته ذکر رای او هغوی پرې کافران شول( نو خامخا به وربړول شي) او په رښتیا چې دا قران غوره او بې مثله کتاب دی."},{"id":42,"translation":"ته ورته دمخ له لورې باطل راتلای شي او نه د شا له لوري. دا د حکیم او ستایلي شوي ذات رالیږلی کتاب دی."},{"id":43,"translation":"ای پیغمبره! تاته چې څه ویل کیږي دا هغه خبرې دي چې له تا نه وړاندې پیغمبرانو ته هم شوي دي. په رښتیا چې ستا رب د پوره بښنې خاوند او هم د دردناک عذاب څښتن دی."},{"id":44,"translation":"او مونږ دا قران په کومه اعجمي ژبه لیږلی وای نو خامخا به يې ویلي وو چې : ولي يي ایتونه ښه نه دي څیړل شوي؟ د تعجب خبره ده چې کتاب اعجمي او پیغمبر يې عرب دی؟ ای پیغمبره! ورته ووایه چې دا قرآن د مؤمنانو لپاره ( هدایت) ښوونه او علاج دی. او هغه کسان چې ایمان نه راوړي غوږونه يي درانه، او قران پر هغوی حجت دی دا هغه کسان دي چې له لرې ځای نه پرې غږ کاوه شي."},{"id":45,"translation":"او بې له شکه چې مونږ موسی ته کتاب ورکړی او د هغه په برخه کې هم اختلاف شوی ؤ او که چیرې ستا د رب خبره( چې اخرنی عذاب به په قیامت کې وي) وړاندې نه وای شوې نو خامخا به د هغوی په مینځ کې پریکړه شوې وای او پخه خبره ده چې دوی ټول د همغه کتاب په هکله پوره شکمن او په حیرانتیا کې ډوب دي."},{"id":46,"translation":"هر چا چې نیکې کړې د ځان لپاره يي کړې. او چا چې بدي کړې بده نتیجه يي د هغه په غاړه ده او ستا رب پر خپلو بنده ګانو هیڅکله ظلم نه کوي."},{"id":47,"translation":"د قیامت معلومات یوازې له هغه سره دي او هیڅ میوه له خپلو پوښونو نه راووځي او نه کومه ښځینه حمل اخلي او یا يي زیږوي مګر ټول الله ته معلوم دي او هغه ورځ را یاده کړه چې الله پر هغوی غږ وکړي چې: له ماسره انګیرلي شریکان مو چیرې دي؟ هغوی به وايي مونږ تاسې ته وړاندیز کړی دی چې په مونږ کې هیڅوک ددې خبرې شاهد نشته."},{"id":48,"translation":"او هغه ټول ترې ورک شول چې پخوا به يې بلل او پوخ باور يي راغی چې اوس يي د خلاصون هیڅ ځای نشته."},{"id":49,"translation":"انسان د ګټې په غوښتلو هیڅکله نه ستړی کیږي او که ستونزه ور ورسیږي نو خورا مایوسه او له هر څه يي هیله ختلي وي."},{"id":50,"translation":"او که مونږ هغه ته د ورپیښو ستونزو وروسته خپله مهرباني ور په برخه کړو نو وايې چې: زه د همدی وړ یم.او باور مې نه راځي چې قیامت به راشي او بالفرض که زه خپل رب ته وروستلای هم شم نو هلته به هم زه د ښه ژوند څښتن وم. مونږ به خامخا کافرانو ته د هغوی کړني په مخکې کیږدو او خامخا به د دردناک او سخت عذاب خوند ور وڅکو."},{"id":51,"translation":"او کله چې مونږ پر انسان لورینه وکړو نو مخ اړوي. او خپل اړخ بل لور تاو وي.او که کوم افت ور ورسیږي نو بیا اوږدې دعاء ګانې کوي."},{"id":52,"translation":"ای پیغمبره! ورته ووایه: ایا تاسې کله په دې هکله څه غور کړی که رښتیا هم دا قران د الله له لورې وي او بیا ترې تاسې انکار کړی وي. نو له هغه چا نه به بل لوی لار ورکی څوک وي چې د حق په دښمنۍ کې تر ډیرو پولو ور تیر شوی وي؟"},{"id":53,"translation":"مونږ به د کائناتو په مختلفو ګوټونو او د هغوی په ځانونو کې خپل ډیر دلایل وروښایو، تر څو ورته په ډاګه شي چې زمونږ خبره حقه ده. ایا دا خبره کفایت نه کوي چې الله له هر شي نه خبر او پرې شاهد وي؟"},{"id":54,"translation":"خبر اوسئ! دوی د خپل رب سره د مخامخ کیدلو په هکله شکمن دي. او له دې نه هم خبر شئ چې الله په هر څه اخاطه کړې ده."}]},{"id":42,"verses":[{"id":1,"translation":"حم"},{"id":2,"translation":"عسق"},{"id":3,"translation":"په دې توګه تا او هغو پیغمبرانو ته چې له تا وړاندې وو برلاسي او د حکمت والا الله خپل پیغام وحي کوي."},{"id":4,"translation":"د اسمانونو او ځمکې ټول څیزونه یوازې د هغه او هغه له هر څه نه لوړ او لوی دی."},{"id":5,"translation":"نژدې ده چې له ډاره يې اسمانونه یو د بل له پاسه ټوټه، ټوټه راوغورځیږي. او ملایکې په ثنا او صفت سره د خپل رب ستاینه کوي او د ځمکې ټولو اوسیدونکو ته بښنه غواړي، خبردار! الله ښه بښونکی او مهربان دی."},{"id":6,"translation":"او کومو کسانو چې پرته له الله نه دوستان نیولي دي، الله يي د کړنو ساتونکی دی. او ای محمده! ته پر هغوی څارونکی نه يي[۱]","footnotes":"[۱] ددې ایت مفهوم قران کریم د سورت رعد په ۴۰ ایت کې داسې بیانوي( فانما علیک البلاغ وعلینا الحساب ) ستا دنده یوازې ده. حساب زمونږ کار دی."},{"id":7,"translation":"او په همدې توګه مونږ تاته عربي قران وحې کړ چې ته پرې د مرکزي ښار یعنې مکې او د هغې د چاپیریال خلک وډاروي[۲] او د ټولیدو له ورځې چې په راتګ کې يي هیڅ شک نشته وویروې. په هغه ورځ به ځینې خلک په جنت او ځینې نور به په سوزوونکي اور کې وي.","footnotes":"[۲] معنې دا چې ټول بشر( تفسیر ابن کثیر)"},{"id":8,"translation":"او که الله غوښتې وای نو ټول به يې یو امت ګرځولی وای خو د هغه چې چاته خوښه شې په خپل رحمت کې يې داخلوي. او د ظالمانو نه کوم دوست شته او نه ملاتړ."},{"id":9,"translation":"ایا هغوی پرته له الله څخه نور کارجوړونکي نیولي دي؟ رښتینی کارجوړونکی یوازې یو الله دی چې مړي ژوندي کوي او پر هر څه پیاوړی دی."},{"id":10,"translation":"او په هر څه کې چې تاسې اختلاف کوئ د هغه رښتینې پریکړه له الله سره ده همغه الله زما رب دی او یوازې پر هغه مې توکل او یوازې هغه ته مې رجوع ده."},{"id":11,"translation":"د اسمانونو او ځمکې پیدا کوونکی دی چې له تاسې نه يې ستاسې جوړې او له څارویو نه يې د هغوی جوړې پیدا کړي او په دې توګه ستاسې نسل ډیره وي هغه ته ورته هیڅ نشته. د هر څه ښه اوریدونکی او ښه لیدونکی دی."},{"id":12,"translation":"د اسمانو او ځمکې د خزانو کلي ګانې له هغه چا سره دي چا ته يي چې خوښه شي روزې پراخوي او چا ته يې چې خوښه شي پرې یې تنګوي. بې شکه چې هغه په هر څه ښه پوه دی."},{"id":13,"translation":"او تاسې ته يې هغه دین در کړی دی چې نوح ته يي پرې امر کړی و او ای محمده! اوس مې تاته وحي کړې ده او ابراهیم، موسی او عیسی ته مې هم پرې امر کړی و، او هغه دا دی چې دین سم ودروئ. او اختلاف پکې مه کوئ پر مشرکانو هغه څه ډیر درانه او سخت تمامیږي چې ته يې د هغه په لور بلې. الله هغه څوک د خپل ځان په لور راکاږي چې خوښه يې ورته وشي او هغه چا ته لار ښايې چې الله ته رجوع کوي."},{"id":14,"translation":"او دهغې دښمنۍ له کبله چې په خپلو مینځونو کې يي وه، د علم او پوهې له راتک وروسته يي سره اختلاف وکړ. که چیرې ستا د رب وړاندینۍ خبره نه وای چې دا هر څه دې تر نومول شوې ورځې وروسته وي، نو همدا اوس به يي په مینځ کې پریکړه شوی وای. او کومو کسانو ته چې له پخوانیو وروسته کتاب ورکړ شو. د قران په هکله په خورا درانه شک کې غورځیدلي دي."},{"id":15,"translation":"نو ځکه ته هغوی وبله او په خپله هم د امر مطابق سم او برابر اوسه او د غوښتنو پسې يي مه ځه او ووایه چې ما په هغه کتاب ایمان راوړی چې الله نازل کړی دی او ما ته حکم شوی دی چې ستاسې په مینځ کې په انصاف پریکړه وکړم. الله زمونږ او ستاسو ټولو رب دی. زمونږ عملونه زمونږ تر غاړې او ستاسې عملونه ستاسې په غاړه کې دي. زمونږ او ستاسې ترمینځ هیڅ شخړه نشته. الله به مو سره راټول. او د ټولو ورتګ یوازې هغه ته دی."},{"id":16,"translation":"او کوم کسان چې وروسته له دې چې د الله منل شوي وي د الله په هکله جګړې کوي، د الله په وړاندې د هغوی جګړې او دلیل بازي باطلي دي او[۳] د الله قهر پر هغوی او سخت عذاب يي په برخه دی.","footnotes":"[۳] دا هغه چا په هکله دی چې د یو مسلمان د بې لارې کولو او بیرته يې له دین نه د ګرځولو لپاره هلې ځلې کړي( تفسییر ابن کثیر)."},{"id":17,"translation":"الله هغه ذات دی چې کتاب يي په حقه نازل کړی او د انصاف تله هم. او ته څه خبر يې ښايې د پریکړې وخت ډیر نژدې وي."},{"id":18,"translation":"په بیړه يې هغه کسان غواړي چې باور پرې نه لري، او مؤمنان له هغې ورځې نه خورا په ډار کې دي او ښه پوهیږي چې هرو، مرو راتلونکې ده خبردار! کوم کسان چې د قیامت په هکله جګړې کوي له خورا لرې بې لارۍ سره مخ دي."},{"id":19,"translation":"الله پر خپلو بنده ګان ډیر زیات مهربان دی، چاته يي چې خوښه شي ښه روزي ورکوي. هغه ډیر پیاوړی او په هر څه برلاسی دی."},{"id":20,"translation":"هغه څوک چې د اخرت کښت غواړي مونږ يي کښت ور ډیروو. او هر څوک چې یوازې د دنیا کښت غواړي نو مونږ به ترې څه ورکړو. خو په اخرت کې يي هیڅ برخه نشته."},{"id":21,"translation":"ایا داسې شریکان لري چې هغه دین يي ورته وړاندې کړي چې الله يې اجازه نه ده کړې؟ که خبره له پخوا څخه نه وای فیصله شوې نو هرو، مرو به د هغوی په مینځ کې پریکړه شوې وای. او دا خبره پخه ده چې د ظالمانو په برخه دردناک عذاب دی."},{"id":22,"translation":"ته به وګوري چې ظالمان به له خپلو هغو کړنو څخه چې په دنیا کې يي کړي ډاریدونکي وي. خو هغه به پرې راپریووځي. او ته به ګوري چې چا ایمان راوړی او نیکې کړني يي خپلي کړي دي د جنت په باغیچو کې دي. هغوی ته به د خپل رب په وړاندې ټول هغه څیزونه چې دوی يي وغواړي تیار او برابر وي او همدغه ډیره لویه مهرباني ده."},{"id":23,"translation":"او دا هغه زیری دی چې الله يي خپلو هغو بنده ګانو ته ورکوي چې ایمان يي راوړی او نیک عملونه يې کړي وي. او ای محمده! ووایه چې زه په دغه کار له تاسې کوم بدل نه غواړم مګر یوازې د خپلوۍ پالنه در څخه غواړم او هر څوک چې نیکي وکړي نو مونږ به يي ښیګڼه ور زیاته کړو بې شکه چې الله ښه بښونکی او شکر منوونکی دی."},{"id":24,"translation":"ای کافران وايې چې :محمد پر الله درواغ تړلي دي؟ نو که الله وغواړي ستا پر زړه به ټاپه ووهي. الله باطل له مینځه وړي او په خپلو خبرو سره حق د حق په توګه څرګندوي، بې شکه چې هغه دسینو په پټو رازونو ښه پوه دی."},{"id":25,"translation":"او الله هغه ذات دی چې د خپلو بنده ګانو توبه مني او له بدیو نه يي تیریږي او ستاسې ټولې کړنې هغه ته ښې څرګندي دي."},{"id":26,"translation":"او د هغو کسانو بلنه مني او خپله لورینه لا پرې ډیروي چې ایمان يي راوړی او نیکي کړني يي خپلې کړي وي او د کافرانو لپاره ډیر سخت عذاب دی."},{"id":27,"translation":"که الله خپلو بنده ګانو ته روزي پراخه کړې وای نو په ځمکه کې به يي سرغړونه کړې وای خو هغه يي د خپلې خوښې په رڼا کې په ټاکلې اندازه نازل وي بې شکه چې هغه له خپلو بنده ګانو نه ښه خبر او د هغوی هر څه ویني."},{"id":28,"translation":"او الله هغه ذات دی چې د خلکو له مایوسۍ وروسته باران راښکته او خپل رحمت خوروي او کار جوړوونکی ستایلی شوی ذات دی."},{"id":29,"translation":"او هغه له نښانو څخه د اسمانو او ځمکي پیدایښت او هغه خوځیدونکي څیزونه دي چې په دې دواړو کې يي خپاره کړي. او چې کله وغواړي نو په راټولولو او یو ځای کولو يي وسمن دی."},{"id":30,"translation":"او کوم مصیبت چې تاسې ته رسیدلی دی ستاسې د خپلو لاسونو کړنه ده او الله له ډیرو ګناهونو تیریږي."},{"id":31,"translation":"او تاسې په ځمکه کې الله نشئ بې وسې کولی او نه پرته له الله نه کوم کار جوړوونکی او ملاتړ لرئ."},{"id":32,"translation":"او د هغه له نښانو څخه هغه کښتۍ دي چې د لوړو غرونو په شان په بحر کې رواني وي."},{"id":33,"translation":"که هغه وغواړي نو باد به ودروي او کښتۍ به د سمندر پر شا ولاړې پاتې شي. په رښتیا چې په دې کې د صبرکوونکو او شکرکوونکو لپاره سترې نښانې دي."},{"id":34,"translation":"یا به يي د کړنو له مخې کښتۍ ډوبې کړې خو الله له ډیرو ګناهونو تیریږي."},{"id":35,"translation":"تر څو هغه خلک چې زمونږ په ایتونو کې جګړې کوي پوه شي چې د خلاصون او تیښتې ځای يي نشته."},{"id":36,"translation":"هغه چې تاسې ته درکړای شوي دي ډیره لږ د دنیا ګټه ده. او هغه چې له الله سره دي ډیر غوره او تل پاتې د هغو خلکو لپاره دي چې ایمان يي راوړی او پر خپل رب توکل کوي."},{"id":37,"translation":"او د هغو کسانو لپاره دي چې له لویو ګناهونو او له بي حیايي څخه ځانونه ژغوري، او کله هږم چې په قهر شي نو بښنه کوي."},{"id":38,"translation":"او د هغوی لپاره دي چي د خپل رب بلنه يي منلې. لمونځ يې ودرولی او خپل مینځي کارونه يي په مشوره دي. او څه چې مونږ ور روزي کړي د الله په لار کې يې ترې مصرفوي."},{"id":39,"translation":"او هغوی چي کله پرې تیری وشي نو بدل اخلي."},{"id":40,"translation":"د بدۍ بدله همغه شان بدي ده. نو چا چې عفوه وکړه او ځان يې اصلاح کړ نو بدل يي پر الله دی. بې شکه چې الله ظالمان نه خوښوي."},{"id":41,"translation":"او کوم کسان چې له تیري او ظلم وروسته غچ واخلي، پر هغوی هیڅ ملامتي نشته."},{"id":42,"translation":"ملامتي یوازې پر هغو کسانو ده چې پرخلکو ظلم او تیری کوي، په ناحقه په ځمکه کې خپل سري کوي. نو د همدغو خلکو په برخه دردناک عذاب دی."},{"id":43,"translation":"او چې څوک زغم او بښنه وکړي نو بې شکه چې دا له غوره کارونه څخه دي."},{"id":44,"translation":"او الله چې هر څوک بې لارې کړ نو وروسته له الله یې هیڅ کار جوړوونکی نشته. او ته به ظالمان وګورې چې کله عذاب وویني نو وایې به چې: ایا د بیرته تللو کومه لار شته؟"},{"id":45,"translation":"او ته به وګورې چې دوزخ ته وړاندې کولای شي نو د ذلت او سپکاوي له کبله به يې سرونه ښکته وي او د سترګو په کونجونو کې به په پټه، پټه د هغه په لور ګوري. او مؤمنان به وايې چې: رښتیني زیانمن همغه کسان دي چې د قیامت په ورځ يې خپل ځانونه او کورنۍ له زیان سره مخ کړل واورئ چې ظالمان به په تل پاتې عذاب کې وي."},{"id":46,"translation":"او هیڅ ډول دوستان به يي نه وي چې د الله له عذاب نه يې وژغوري او الله چې هر څوک بې لارې کړ نو بیا د هغه لپاره هیڅ لار نشته."},{"id":47,"translation":"ای خلکو! د خپل رب خبره د هغې ورځې له راتګ نه وړاندې ومنئ چې د الله له لورې را روانه او هیڅ ډول تم کیدونکې نه ده. په هغه ورځ به مو د تیښتې ځای نه وي او نه به له خپلو ګناهونو انکار کولی شئ[۴]","footnotes":"[۴] د ایت ددې برخې نورې معنی ګاني دا دی: څوک به نه وي چې ستاسې په عذاب اعتراض وکړي. ۲ـ څانونه به ناکاره کولاری نه شي. ۳ـ ځانونه به ناپیژندلی شوي نشي کولی ۴ـ له کوم حال سره چې مخ شوي یاست هغه به نه شي یادولی ۵- په هغه به تاسې په خپله اعتراض نه شئ کولای ( فتح القدیر د امام الشوکانی)"},{"id":48,"translation":"نو ای محمده! که هغوی مخ واړولو ننو ته مو پرې ساتونکی نه يي لیږلی. ستا دنده یوازې رسونه ده او بس: او مونږ چې کله هم انسان ته د خپلې لورینې له مخې کوم رحمت وروڅکو، نو هغه پرې خوښي ښکاره کوي. او که د هغوی د خپلو لاسونو د کړنو له کبله ورته کومه ستونزه ورسیږي نو بیا همدا انسان ډير ناشکره وي."},{"id":49,"translation":"د اسمانونو او ځمکې واکمني یوازې د یو الله ده. څه يې چې خوښه شي پیدا کوي يې. چاته يي چې خوښه شي ښځینه اولاد ورکوي او چاته چې خوښه شي نارینه اولاد وربښي."},{"id":50,"translation":"او چا ته يې چې خوښه شي نارینه او ښځینه دواړه اولادونه ورکوي. او چا ته يې چې خوښه شي شنډيې ګرځوي. بې له شکه چې هغه په هر څه پوه او د هر څه توان لري."},{"id":51,"translation":"هیڅ بشر ددې توان نه لري چې الله ورسره مخامخ خبرې وکړي. هو! له الله سره خبرې به په وحې وي، یا د پردې تر شا او یا به یو رسول ورلیږي نو په خپل حکم به هغه څه وحي کوي چې خوښه يي وي. په رښتیا چې هغه له هر څه پورته او د حکمت څښتن دی."},{"id":52,"translation":"او ای محمده! په همدې توګه مونږ تاته په خپل حکم روح( قران) وحي کړی دی. ته له دې وړاندې نه پوهیدلې چې کتاب او ایمان څه دی؟ خو مونږ هغه یوه رڼا وګرځوله چې خپلو هغو بنده ګانو ته پرې لار وښایو چې زمونږ خوښه ورته وشي. ای محمده! په دې کې هیڅ شک نشته چې ته د سمې لارې په لور ښوونه کوې."},{"id":53,"translation":"د هغه الهل د لارې په لور ښوونه کوي چې د اسمانونو او ځمکې ټول څیزونه د هغه دي. واورئ چې: ټولې چارې د الله په لور بیرته ورګرځي."}]},{"id":43,"verses":[{"id":1,"translation":"حم."},{"id":2,"translation":"قسم پر څرګند کتاب."},{"id":3,"translation":"بې شکه مونږ دا قران په عربي ژبه ګرځولی دی تر څو پرې تاسې پوه شئ."},{"id":4,"translation":"په لوح محفوظ کې ثبت او زمونږ په وړاندې د لوړې مرتبې خاوند او له حکمتونو نه ډک دی."},{"id":5,"translation":"ایا مونږ له دې کبله چې تاسې له پولو اووښتی قوم يي، د پند لیږل بند کړو او مخ در څخه واړوو؟"},{"id":6,"translation":"په داسې حال کې چې مونږ په پخوانیو خلکو کې څومره ډیر پیغمبران لیږلي وو؟"},{"id":7,"translation":"هغوی ته به چې هر پیغمبر راغی نو ملنډې به يې پرې وهلې."},{"id":8,"translation":"مونږ له دوی نه ډیر کلک نیوونکي او پیاوړي خلک هلاک کړي او د داوړ پخوانیو خلکو ډیرمثالونه تیر شوي دي."},{"id":9,"translation":"او قسم دی که ته چیرې له مشرکانو څخه پوښتنه وکړې چې: اسمانونه او ځمکه چا پیدا کړي دي؟ نو خامخا به همدا یوه خبره وکړي چې په هر څه برلاسي او عالم ذات پیدا کړي دي."},{"id":10,"translation":"هو! هغه ذات پیدا کړي دي چې ځمکه يې ستاسې لپاره ځانګو ګرځولې او په هغې کې يي تاسې ته لارې جوړې کړي دي. تر څو پرې د منزل په لور لار ومومئ."},{"id":11,"translation":"او هغه ذات دی چې له پاسه يي په ټاکلې اندازه اوبه راښکته کړي، او مړه ځمکه مو پرې راژوندۍ کړې ده او په همدې توګه به یوه ورځ تاسې له ځمکې نه راوویستلای شئ."},{"id":12,"translation":"او هغه ذات دی چې د هر څه جوړې يې پیدا کړي دي. او هم يې تاسې ته کښتۍ او څاروي پیدا کړي دي تر څو پرې سپاره شئ."},{"id":13,"translation":"او کله چې پرې ښه برابر شئ نو د خپل رب نعمت او لورینه رایاده کړئ، او د هغه له پاسه د پوره برابریدلو وروسته ووايي چې: ډیر پاک دی هغه ذات چې دا څیزونه يي مونږ ته تابع کړل که نه نو له مونږ سره د هغو د کنترول وس نه وو."},{"id":14,"translation":"او بې شکه چې مونږ به د خپل رب په لور بیرته ورګرځیږو."},{"id":15,"translation":"او کافرانو د الله ځینې بنده ګان د هغه برخه وګرځول. په رښتیا چې انسان ډیر څرګند او ښکاره احسان هیروونکی دی."},{"id":16,"translation":"ایا الله له خپل مخلوق نه د خپل ځان لپاره لوڼي نیولي او تاسې يي په ځامنو غوره کړي يې؟"},{"id":17,"translation":"په داسې حال کې چې کله هم د هغوی کوم یو ته د هغه اولاد د پیدایښت زیری ورکړای شي چې دوی يي الله ته ثابتوي نو له ډیره غمه يې مخ تک تور واوړي."},{"id":18,"translation":"ایا هغه څه د الله پر برخه شو چې په ګاڼو او سنګار کې يې پالنه کیږي او دجګړو او مناقشو په دوران کې څرګندونه هم نشي کولای؟"},{"id":19,"translation":"او هغوی ملایکې چې د رحمن خدای بنده ګان دي ښځې وګڼلې. ایا هغوی يې پیدایښت ته حاضروو؟ شاهدي به يي ولیکل شي او بیا به ترې پوښتنه وشي."},{"id":20,"translation":"او هغوی وايي: که رحمن خدای غوښتي وای نو مونږ به هیڅکله د بوتانو عبادت نه و کړی ددې خبرې معنی نه پوهیږي بس په اټکل پسې روان دي."},{"id":21,"translation":"ایا مونږ هغوی ته له دې قران نه وړاندې بل کتاب ورکړی دی چې اوس يې پرې کلکې منګولې لګولي وي؟"},{"id":22,"translation":"نه! هیڅ موندي ورکړی بلکې وايې چې مونږ خپل پلرونه پر یوه دین میندلي دي او مونږ اوس د هغوی پر پلونو روان یو."},{"id":23,"translation":"هو! کله هم چې کوم کلي ته ډاروونکی لیږلی نو هوسا خلکو او مشرانو يې په همدې توګه ویلي دي چې: مونږ خپل پلرونه پر یوه دین میندلي دي او مونږ د هغوی پر پلونو تلونکي یو."},{"id":24,"translation":"پیغمبر به ورته ویل: که څه هم ما تاسې ته داسې څه راوړي وي چې ستاسې له هغه دین نه چې پلرونو مو پرې میندلي ښه ښوونه کوي؟ هغه به ځواب وایه چې مونږ هغه څه هیڅکله نه منو چې تاسې پرې رالیږلي شوي یاست."},{"id":25,"translation":"مونږ ترې غچ واخیست نو وګوره چې د درواغ ګټونکو پای څه شوه؟"},{"id":26,"translation":"او هغه را یاد کړه چې ابراهیم خپل پلاراو قوم ته ویلي وو چې زه له هغو خدایانو نه خپله بیزاري اعلانوم چې تاسې يي عبادت کوئ."},{"id":27,"translation":"یواې له هغه ذات سره زما تړون دی چې زه يي پیدا کړی یم او هماغه به ما ته ښوونه وکړي."},{"id":28,"translation":"او ابراهیم همدا د توحید خبره په خپل ځوځات کې پریښووله ښايې تل حق ته وګرځي."},{"id":29,"translation":"بلکې ما دغو خلکو او پلرونو ته يې تر هغو دنیوي ګټې ورکړې چې حق او روښانه بیانوونکی رسول راغی."},{"id":30,"translation":"او چې حق ورته راغی نو ویي ویل: دا کوډې او جادو دی او مونږ يې نه منو."},{"id":31,"translation":"او ویلي يي چې : دا قران ولې د دغو دوه[۵] کلیو په کوم لوی سړي نازل نه شو؟","footnotes":"[۵] هدف د مکې او طائف ښارونه وو چې د مکي مشر عتیة بن ربعة او ولید بن مغیرة او د طائف مشران دعروه بن مسعود، حبیب بن عمرو او کنانة بن عبد عمرو او ابن عبد یالیل څخه عبارت وو( تفسیر ابن کثیر)"},{"id":32,"translation":"ایا هغوی ستا د رب رحمت ویشي؟ د دنیوي ژوند وسایل مونږ د هغوی په مینځ کې ویشلي او ځینو نورو لوړ کړي، تر څو یو بل د ځان تابع او مزدور کړي. او ستا د رب رحمت له هغه مال نه ډیر غوره دی چې هغوی يي راټولوي."},{"id":33,"translation":"او که چیرې ددې خبرې ډار نه وای چې ټول خلک به په یو لور ولاړ شي، نو ما به د هغو کسانو چې له رحمن خدای نه کافران کیږي د کورونو چتونه او هغه زینې چې بامونو ته پرې خیژي له سپینو زرو ګرځولی وای."},{"id":34,"translation":"او هم به مو، د هغوی د کورونو دروازې او هغه تختونه چې تکیه پرې کوي له سپینو رو کړی وو."},{"id":35,"translation":"او د ورځني ژوند نور څیزونه به مو له سرو زرو ور کړي وو. خو: دا ټول د دنیوي ژوندون ګټه ده. او اخرت ستا د رب په وړاندې یوازې دپرهیزګارانو لپاره دی."},{"id":36,"translation":"او هر څوک چې د رحمن خدای له یاد نه بې پروا شي نو مونږ یو شیطان په غاړه کې وراچوو او هغه يي همیشنی دوست وي."},{"id":37,"translation":"شیطانان دا وړ خلک له سمې لارې نه په څنګوي خو هغوی انګیري چې ګنې په سمه روان دي."},{"id":38,"translation":"تر څو چې مونږ ته راشي نو بیا خپل شیطان دوست ته وايي: دریغه چې زما او ستا ترمینځ د ختیځ او لویدیځ هومره لرې والی وای ته ډیر بد دوست يې."},{"id":39,"translation":"او نن ورځ به دا بیزاري تاسې ته هیڅ ګټه ونه رسوي. او له دې کبله چې تاسې تیری کړی دی نو دواړه په عذاب کې یو برابر يي."},{"id":40,"translation":"نو ای محمده! ایا ته به يې کاڼه ته واوروې؟ او یا به ړانده او هغه ته چې ښکاره لار ورکی دی لار وښوولی شې؟"},{"id":41,"translation":"ای محمده! یا به مونږ تا بوځو مونږ له دوی نه خامخا غچ اخیستونکي یو."},{"id":42,"translation":"او یا به تاته هم هغه څه وښایو چې مونږ يې وعده ورسره کړې او دا زمونږ د وسې کار دی."},{"id":43,"translation":"په هغه څه منګولي ښځې کړه چې تاته وحی کولی شی له شک نه وتلې خبره ده چې ته په سمه لار يې."},{"id":44,"translation":"او پخه خبره ده چې تا او ستا قوم ته دا قران لوی پنده دی. او ډير ژر به تاسې وپوښتلی شئ."},{"id":45,"translation":"او زمونږ له هغو ټولو پیغمبرانو نه چې له تانه وړاندې مو لیږلي وو، پوښتنه وکړه چې: ایا مونږ پرته له رحمن خدای نه نور خدایان ټاکلي وو چې عبادت يي وشي؟"},{"id":46,"translation":"او په باوري توګه مونږ موسی له خپلو دلایلو سره فرعون او د هغه د قوم مشرانو ته لیږلی ؤ. موسی ورته وویل: زه د رب العالمین استازی یم."},{"id":47,"translation":"او چې کله يې زمونږ دلایل ورته وړاندې کړل نو هغوی پرې خندا وکړه."},{"id":48,"translation":"مونږ هغوی ته د دلیل له پاسه دلیل وښوولو چې روستی به له پخواني څخه ډیر لوی و او هغوی مو په عذاب هم اخته کړل، تر څو له خپلې لارې نه راوګرځي."},{"id":49,"translation":"او هغوی وویل: ای د سحر لوی عالمه! د هغې وعدې له مخې چې ستا رب له تاسره کړې ده مونږ ته خلاصون وغواړه. مونږ به لار میندونکي شو."},{"id":50,"translation":"نو چې مونږ به ترې عذاب لرې کړ ناببره به يي خپلې وعدې ماتولې."},{"id":51,"translation":"او فرعون د خپل قوم په وړاندې اعلان وکړ چې: ای زما قومه! ایا د مصر واکمني زما نده او دغه ویالې زما په واکمنۍ کې نه بهیږي؟ ایا تاسې يي نه وینئ؟"},{"id":52,"translation":"ایا زه غوره یم او که دغه سپک سړی چې خپله خبره هم ښه نه شي کولی؟"},{"id":53,"translation":"ولې هغه ته د سرو زرو بنګړي په لاس نه شول؟ او ولې ورسره د ملایکو کتار روان نه دی؟"},{"id":54,"translation":"فرعون خپل قوم سپک وګاڼه او هغوی يي پیروي وکړه په رښتیا چې قوم يي فاسق و."},{"id":55,"translation":"نو بالاخره چې مونږ يي په قهر کړو نو غچ مو ترې واخیست او ټول مو په اوبو کې ډوب کړل."},{"id":56,"translation":"د کافرانو لپاره مو مخکښان او د راتلونکو نسلونو لپاره مو پند او عبرت وګرځول."},{"id":57,"translation":"او کله چې د مریمې ځوی دمثال په ډول وړاندې شو نو ستا قوم د خندا او مسخرو شور جوړ کړ."},{"id":58,"translation":"او ويي ویل: ایا زمونږ خدایان ښه دي که هغه؟ د مثال يې تاته یوازې د جګړې او جنجال لپاره وړاندې کړی دی. په رښتیا چې هغوی یو جنجالي قوم دی."},{"id":59,"translation":"عیسی یوازې او یوازې یو داسې غوره بنده وو چې مونږ پرې لورینه کړې او د بني اسرائیلو لپاره مو مثال ګرځولی و."},{"id":60,"translation":"که مونږ غوښتی وای نو ستاسې له هلاکت وروسته به مو ملایکې پیدا کړې وای چې په ځمکه کې به يي ستاسې پر ځای ژوند کاو."},{"id":61,"translation":"او بې له شکه چې عیسی په خپله د قیامت ښوونه او پوهه ده نو تاسې به قیامت کې هیڅ شک مه کوئ او زما مننه وکړئ همدغه روغه او سمه لار ده."},{"id":62,"translation":"او باید شیطان مو له لارې څخه وانه اړوي. په رښتیا چې هغه ستاسې ښکاره دښمن دی."},{"id":63,"translation":"او کله چې عیسی له ښکاره معجزو سره هغوی ته راغی نو ویي ویل: زه له حکمت سره تاسې ته راغلی یم. ترڅو ځینې هغه څه درته څرګند کړم چې تاسې پکې اختلاف کوئ. نو له الله وډار شئ او زما مننه وکړئ."},{"id":64,"translation":"بې شکه چې الله زما رب دی او ستاسې هم نو یوازې د هغه عبادت وکړئ سمه لار یوازې همدا ده."},{"id":65,"translation":"خو مختلفو پرګنو او ډلو په خپلو مینځونو کې اختلاف وکړ. نو د هغو خلکو چې ظلم يي کړی دردناکې ورځې له عذاب نه يي هلاکت او تباهي په برخه ده."},{"id":66,"translation":"ایا اوس یوازې ددې انتظار کوي چې په ناببره توګه ورته قیامت راشي او دوی ترې خبر هم نه وي."},{"id":67,"translation":"په هغه ورځ به پرته له پرهیزګارانو نور ټول دوستان یو دبل دښمن وي."},{"id":68,"translation":"ای زما بنده ګانو! نن پر تاسې هیڅ ډار نشته او نه به تاسې غمجن شئ."},{"id":69,"translation":"هغو کسانو چې زمونږ پر ایتونو يې ایمان راوړی دی او پوره غاړه يې ایښې."},{"id":70,"translation":"( ورته به وویل شي چې ) تاسې او ستاسې ښځې جنت ته ولاړ شئ هلته به خوښ کړای شئ."},{"id":71,"translation":"هلته به پرې د سرو زرو لوښي او ګیلاسونه ګرځولای شي. او هلته به ټول هغه څیزونه وي چې زړه يي خوښوي او سترګې پرې خوږيږي او تاسې به تل تر تله هملته واست."},{"id":72,"translation":"او دا جنت ستاسې د هغو کړنو په بدل کې د میراث په توګه در کړای شو چې تاسو به په دنیا کې کولې."},{"id":73,"translation":"ستاسې د خوراک لپاره هلته هر ډول ډیرې زیاتې میوې شته."},{"id":74,"translation":"او له شک نه وتلې ده چې مجرمان به تل تر تله د دوزخ په عذاب اخته وي."},{"id":75,"translation":"په عذاب کې به يې هیڅ سپکوالی او درنګ رانشي او مایوسه به پکې پراته وي."},{"id":76,"translation":"مونږ پر هغوی هیڅ تیری نه دی کړی بلکې هغوی وو چې له خپلو ځانو سره يي ظلم وکړ."},{"id":77,"translation":"د دوزخ واکمنې پرښتې ته به غږ کړي چې ستا رب دې مونږ د تل لپاره مړه کړي هغه به ځواب ورکړي چې تاسې همدلته پاتې یاست."},{"id":78,"translation":"مونږ تاسې ته حق راوړی و خو ستاسو د ډیرو حق بد راتلو."},{"id":79,"translation":"ایا هغوی د یو غوڅ کار پریکړه کړې ده؟ نو مونږ هم خپل کار ښه ښپوخ کړی[۶] دی.","footnotes":"[۶] اشاره ده چې کافرو قریشو د رسول الله صلی الله علیه وسلم د وژنې لپاره اخرنۍ پریکړه وکړه. خو الله بریمن نه بلکې خپل رسول ته يي نجات ورکړ( تفسیر الماوردی)."},{"id":80,"translation":"ایا ګومان کوي چې مونږ يې پټې خبرې، او غلې غلې مشورې نه اورو. بلکې اورويې او زمونږ استازي د هغوی هر څه لیکي."},{"id":81,"translation":"ای محمده! ورته ووایه بالفرض که د رحمن خدای ځوی وای نو زه به تر ټولو لومړی د الله عبادت کوونکی وم."},{"id":82,"translation":"د اسمانونو او ځمکې رب او د عرش څښتن له هغو ټولو خبرو نه پاک دی چې دوی يي پرې ستایې."},{"id":83,"translation":"نو محمده! پریږده يې چې لالهانده ګرځي او په لوبو اخته وي، تر څو له خپلې هغې ورځې سره مخ شي چې وعده يې ورسره کولای شي."},{"id":84,"translation":"همدغه یو الله په اسمان کې معبود دی او په ځمکه کې هم. د حکمت خاوند او په هر څه پوه دی."},{"id":85,"translation":"او ډیر لوړ او مبارک دی هغه ذات چې: د اسمانونو او ځمکې او د ټولو هغو څیزونو چې ددوی په غیږ کې دي واکمني یوازې د هغه ده د قیامت وخت ورته معلوم دی او هغه ته به تاسې ټول بیرته ورګرځولای شئ."},{"id":86,"translation":"او هغه څوک د سپارښت هیڅ واک نه لري چې هغوی يې پرته له الله نه رابلي. هو! سپارښت یوازې د هغه چا کیږي چې د حق شهادت يي ورکړی او پوهه هم ورسره وي."},{"id":87,"translation":"او قسم دی که ته هغوی وپوښتې چې چا پیدا کړي دي؟ نو خامخا به ووایي چې الله پیدا کړي یو نو بیا ولې اړولای شي؟"},{"id":88,"translation":"او د پیغمبر په دې خبره قسم دی چې وايې: ای زما ربه ! دغه خلک یو نه ایمان راوړونکی قوم دی."},{"id":89,"translation":"نو ای پیغمبره! مخ ترې واړوه[۷] او ورته ووایه چې ستاسې له شر نه پناه غواړم. ډیر ژر به پوه شي[۸].","footnotes":"[۷] ټولي اړیکي ورسره پریکړه(فتح القدیر).\n[۸] د پورتنی ترجمي په رڼا کې دا ایت د قتال په ایت منسوخ نه دی( فتح القدیر)."}]},{"id":44,"verses":[{"id":1,"translation":"حم."},{"id":2,"translation":"قسم پر څرګند او ښکاره کوونکي کتاب."},{"id":3,"translation":"مونږ قرآن په یوه مبارکه شپه کې نازل کړی ځکه چې مونږ خلک خبروو."},{"id":4,"translation":"په دې شپه کې هر پریکړه شوی کار له نورو جلا کیږي."},{"id":5,"translation":"د هر کار چې زمونږ له لورې يي پریکړه وشي. بې له شکه چې مونږ لیږونکي یو."},{"id":6,"translation":"ستا د رب له لورې رحمت لیږل کیږي. په رښتیا چې هغه ښه اوریدونکی او په هر څه پوه دی."},{"id":7,"translation":"د اسمانونو او ځمکې او د هغو ټولو څیزونو رب دی چې ددې دواړو په غیږ کې پراته دي که تاسې منونکي یاست."},{"id":8,"translation":"پرته له هغه هیڅ معبود نشته. ژوندون بښي او مړه کول کوي. ستاسې او ستاسې د پخوانیو پلرونو رب دی."},{"id":9,"translation":"بلکې کافران د هغه په هکله په شک کې لویدلي لوبیږي."},{"id":10,"translation":"نو ای محمده! د هغې ورځې انتظار کوه چې د اسمان له لورې یو ښکاره او څرګند لوګی راشي."},{"id":11,"translation":"ټول خلک به پټوي. او همدا دردناک عذاب دی."},{"id":12,"translation":"بیا به وايې چې: ای زمونږ ربه! له مونږ نه عذاب لرې کړه مونږ ایمان راوړونکي یو."},{"id":13,"translation":"اوس به هغوی ته پند منل څه ګټه ورسوي؟ په داسې حال کې چې هغوی ته ښکاره کوونکی پیغمبر راغلی و."},{"id":14,"translation":"بیا ترې ګرځیدلي و ویلي يي وو چې: خبره ورته ښوولې شوې لیونی سړی دی."},{"id":15,"translation":"مونږ به ډيرلږ عذاب لرې کړو. خو تاسې بیرته د کفر په لور ګرځیدونکي یاست."},{"id":16,"translation":"هغه ورځ رایاه کړه چې مونږ لویه او سخته نیونه وکړو. په رښتیا چې مونږ غچ اخیستونکي یو."},{"id":17,"translation":"او له دوی نه وړاندې مو د فرعون قوم هم ازمویلی او هغوی ته هم یو پتمن او عزتمن پیغمبر راغلی و."},{"id":18,"translation":"چې ويې ویل: له ماسره د الله بنده ګان پریږدئ زه ستاسې په لور یو امین استازی یم."},{"id":19,"translation":"ځانونه پر الله لوړ مه ګڼئ. په رښتیا چې زه تاسې ته یو ښکاره دلیل راوړم."},{"id":20,"translation":"او زه له خپل او ستاسې له رب نه پناه غواړم چې تاسې مې په ډبرو ووژنئ."},{"id":21,"translation":"او که په ما ایمان نه راوړئ نو له ما نه لرې شئ او مخه مې خوشې کړئ."},{"id":22,"translation":"او بیا يي خپل رب ته لاسونه پورته کړل او ويې ویل: دا یو سر کشه او مجرم قوم دی."},{"id":23,"translation":"الله ورته وفرمایل: نو زما بنده ګان د شپې روان کړه په تاسې پسې به پل واخیستی شي."},{"id":24,"translation":"او سیند په خپل حال ولاړ پریږده. بې له شکه چې هغوی غرقیدونکی لښکر دی."},{"id":25,"translation":"څومره ډیر باغونه او ښکلي چیني يې پریښوولې؟"},{"id":26,"translation":"او څومره کښتونه او غوره او ښایسته محلونه؟"},{"id":27,"translation":"او څومره نعمتونه چې هغوی به پکې چړچې کولي؟"},{"id":28,"translation":"په همدې توګه مو هغوی هلاک او هر څه مو نورو ته په میراث ورکړل."},{"id":29,"translation":"په فرعونیانو نه اسمان وژړل او نه ځمکې او نه هغوی ته څه وخت ورکړای شو."},{"id":30,"translation":"او مونږ بنې اسرائیل له سپکوونکي عذاب څخه خلاص کړل."},{"id":31,"translation":"د فرعون له عذاب نه په رښتیا چې هغه ډیر لوی متکبر او له پولو ور اووښتی وو."},{"id":32,"translation":"او دخپل علم په رڼا کې مو هغوی پر ټولو خلکو غوره کړي وو."},{"id":33,"translation":"او هغه لويي نښي مو ورکړ چې په څرګند ډول ازمیښت و."},{"id":34,"translation":"هو! همدغه خلک دي چې وايي:"},{"id":35,"translation":"زمونږ همدغه یو لومړنی مرګ وو او بیا مونږ ژوندي نه راپاڅول کیږو."},{"id":36,"translation":"که نه نو زمونږ پلرونه ژوني راولئ که تاسې رښتینې یاست."},{"id":37,"translation":"ایا دوی غوره دي؟ او که د تبع قوم؟ او هغه قومونه چې له تبع نه هم وړاندې تیر شوي وو؟ مونږ هغوی ټول ځکه هلاک کړل چې: مجرمان وو."},{"id":38,"translation":"مونږ اسمانونه، ځمکه او د دواړو په غیږ کې ټول څیزونه د لوبو لپاره نه دي پیدا کړي."},{"id":39,"translation":"مونږ پرته د حق له انګیزې په بله هیڅ انګیزه نه دي بیدا کړي خو ددوی دیر خلک نه پوهیږي."},{"id":40,"translation":"د پریکړې ورځ مو له دوی ټولو سره وعده ده."},{"id":41,"translation":"په هغه ورځ هیڅ دوست له بل دوست نه هیڅ شې نشي منع کولای او نه به له هغوی سره کومک کیدای شي."},{"id":42,"translation":"خو پرته له هغو چې الله پرې مهربانه شوی وي. بې له شکه چې هغه په هر څه برلاسی مهربان دی."},{"id":43,"translation":"بې شکه د زقوم ونه."},{"id":44,"translation":"د ګناه کار خورا ک دی."},{"id":45,"translation":"د ویلي شوو مسو په شان به په خیټو کې خوټیږي."},{"id":46,"translation":"کله جوش کړې شوې اوبه."},{"id":47,"translation":"وبه ویل شي چې ویي نیسئ او د دوزخ مینځ ته يې کش کړئ."},{"id":48,"translation":"او په سر يې د خوټیدلو اوبو عذاب ور واړوئ."},{"id":49,"translation":"دا خوند وڅکه! ته ډیر برلاسی عزتمن وې؟"},{"id":50,"translation":"په باوري توګه دا هغه څه دي چې تاسو به پکې شک کاوه."},{"id":51,"translation":"او بې له شکه چې پرهیزګاران به په ډاډمن ځای کې وي."},{"id":52,"translation":"په باغونو او چینو کې به وي."},{"id":53,"translation":"له نریو او پیړو وریښمنو به يې کالي اغوستي یو تر بل به مخامخ [۱۰] سره ناست وي.","footnotes":"[۱۰] تل به سره مخ په مخ یو خای کیږي یو به د بل څټ نه ګوري( البحر المحیط)"},{"id":54,"translation":"او په همدې توګه به مونږ هغوی ته تکې سپینې د ښایسته او غټو سترګو والا ښځې هم ور په برخه کړو."},{"id":55,"translation":"هلته به هر ډول میوې په ډاډمن ډول غواړي."},{"id":56,"translation":"پرته له هغه لومړني مرګ نه چې په دنیا کې پرې راغلی و بیا به د مرګ خوند نه څکي. او الله د دوزخ له عذاب نه وژغورل."},{"id":57,"translation":"دا ستا د رب مهرباني ده. او همدا ستر او لوی بری دی."},{"id":58,"translation":"نو ای پیغمبره! مونږ دا قران ستا پر ژبه اسان کړ تر څو هغوی پند واخلي."},{"id":59,"translation":"نو اوس ته انتظار کوه هغوی هم منتظر دي[۱۱]","footnotes":"[۱۱] ته ګوره چې د هغوی پای به څه وي؟ لکه چې هغوی ستا د دعوت نتایجو ته ګوري( تفسیر ابن جریر الطبری)."}]},{"id":45,"verses":[{"id":1,"translation":"حم."},{"id":2,"translation":"ددغه کتاب نازلیدل د الله له لورې دي چې په هر څه برلاسی او د حکمت څښتن دی."},{"id":3,"translation":"منلې خبره ده چې په اسمانونو او ځمکه کې د مؤمنانو لپاره لويي نښې دي."},{"id":4,"translation":"او ستاسې پیدایښت، او هغه خوځنده چې الله يې په ځمکه کې خوروي د باوري قوم لپاره ډیرې لويې نښې دي."},{"id":5,"translation":"او د شپې او ورځې په اختلاف او په هغه باران کې چې الله له بره راښکته کړی، وچه ځمکه يې بیرته پرې ژوندۍ کړې او د بادونو په اړولو را اړولو کې د هغه قوم لپاره ډیرې لويې نښې دي چې له عقل څخه کار اخلي."},{"id":6,"translation":"دا د الله ایتونه دي چې مونږ يې په حقه پر تالولو. نو د الله او د هغه له ایتونو وروسته به په کومه خبره ایمان راوړي؟."},{"id":7,"translation":"هلاکت او تباهي ده د هر درواغجن بدعمله لپاره."},{"id":8,"translation":"د الله ایتونه پرې ولوستلی شي نو اوري يې خو بیا ځان په لويې او غرور سره داسې نیسي لکه چې هیڅ يې اوریدلي نه وي. نو دغه وړ انسان ته د دردناک عذاب زیری ورکړه.."},{"id":9,"translation":"او چې کله زمونږ پر کوم ایت پوه شي نو بیا يې په ټوکه اخلي. د دا وړ خلکو لپاره سپکوونکی عذاب دی."},{"id":10,"translation":"دوزخ يې په مخکې دی. او ددوی کړنې، او هغه دوستان چې پرته له الله يې نیولي دي، د هیڅ شي مخه به ونه نیسي. او ډیر لوی عذاب يې په برخه دی."},{"id":11,"translation":"دا قران هدایت دی. او د هغو خلکو لپاره چې د خپل رب پر ایتونو کافر شوي دي د ډیر سخت او درد ناک عذاب ربړونه ده."},{"id":12,"translation":"الله هغه ذات دی چې سمندر يې ستاسې تابع وګرځاو تر څو پکې د الله په امر کښتۍ روانې او تاسو د خپل رب مهرباني ولټوئ، او شکر يې پر ځای کړئ."},{"id":13,"translation":"او د خپلې مهربانۍ له مخې يې د اسمانونو او ځمکې ټول څیزونه ستاسې تابع وګرځول په رښتیا چې په دې کې د هغه قوم لپاره چې فکر کوي ډيرې لويي نښې دي."},{"id":14,"translation":"ای پیغمبره! مؤمنانو ته ووایه چې له هغو کسانو څخه سترګې[۱۲] پټې کړي چې د الله د ورځو هیله من نه دي. تر څو الله پاک هرې ډلې ته د هغوی د کړنو پوره [۱۳] بدله ورکړي.","footnotes":"[۱۲]دا د کافرانو او منافقانو ضرر، رسونه ده چې په ورځنې ژوند کې پیښیږي. او اسلامي حکومت يې هومره اغیزمنې نه ګڼې چې په مقابل کې يې عکس العمل وښوول شي.\n[۱۳]مؤمنانو ته د زغم او کافرانو او فاسقانو ته به د بدی جزا ورکړي خینو علماو ویلی دي چې دا ایت د جهاد په ایت منسوخ دی."},{"id":15,"translation":"هر چا چې ښه وکړل نو د ځان يي دي. او چا چې بدي وکړه نو تاوان يې دده پر غاړه دی بالاخره به تاسې ټول خپل رب ته ورګرځولی شئ."},{"id":16,"translation":"او مونږ بنې اسرائیلو ته کتاب، واکمني او پیغمبرې ورکړې، د پاکو څیزونو روزي مو ور په برخه کړې او د خپلې زمانې په ټولو خلکو مو غوره کړي وو."},{"id":17,"translation":"او په اړونده چارو کې مو ښکاره ښوونه ورته وکړه خو هغوی د خپل مینځي دښمنۍ له کبله د علم او پوهې له راتګ وروسته اختلافاتو ته بډې ووهلې. پخه خبره ده چې ستا رب به د قیامت په ورځ د هغوی په مینځ کې د هغو خبرو پریکړه وکړي چې اختلاف يي پکې کاو."},{"id":18,"translation":"له دې وروسته مو پیغمبره! ته ددین بر یوه روښانه لار برابر کړې ته باید همدا ومنې او د هغو خلکو په هیلو او هوسونو پسې مه ځه چې نه پوهیږي."},{"id":19,"translation":"هغوی به د الله په مقابلې کې له تا نه د هیڅ شي ونشي نیولی. او بې له شکه چې ظالمان یو د بل دوستان او کار جوړوونکي دي او الله د پرهیزګارانو کار جوړوونکی دوست دی."},{"id":20,"translation":"دا قران د ټولو خلکو بینا يې او د باور کوونکي قوم لپاره هدایت او رحمت دی."},{"id":21,"translation":"ایا د هغو کسانو چې بدي يې کړې ګومان دی چې: مونږ به يې د هغو خلکو په شان کړو چې ایمان يي راوړی او نیکې کړنې يې خپلې کړي؟ ژوند اومرګ به يې سره برابر وي؟ ډيره بده او ناروا پریکړه ده چې هغوی يې کوي."},{"id":22,"translation":"او الله اسمانونه او ځمکه په حق سره پیدا کړي دي تر څو هر ساه کښ ته د هغه د کړنو پوره بدل ورکړای شي او هیڅ تیری به پرې ونشي."},{"id":23,"translation":"ایا تا د هغه چا په هکله غور کړی دی چې خپل خواهشات يې خپل معبود ګرځول الله سره له پوهې لار ورکی کړی د هغه په غوږونو او زړه يې ټاپه وهلې او په سترګو يې ورته پرده غوړولي. نو له الله وروسته څوک شته چې لار ور وښايي؟ ایا تاسې پند نه اخلئ؟"},{"id":24,"translation":"او هغوی وايې چې ژوند همدغه د دنیا ژوند دی چې همدلته مړه کیږو او پیدا کیږو او دا زمانه ده چې مونږ هلاکوي. په دې برخه کې هیڅ پوهه او علم ورسره نشته. بس د اټکل له مخې هر څه وايي."},{"id":25,"translation":"او کله چې زمونږ ښکاره او څرګند ایتونه پر هغوی ولوستل شي نو پرته له دې ورسره بل هیڅ دلیل نه وي چې وايي: که تاسې رښتیني یاست نو زمونږ پلرونه همدلته او همدا اوس ژوندي راولئ."},{"id":26,"translation":"ای پیغمبره! ورته ووایه چې الله تاسې ژوندي کوي او بیا مو مړه کوي. او بیا مو د قیامت په ورځ چې هیڅ شک پکې نشته ټول یو ځای ته راټولوي. خو ډیر خلک پدې خبره نه پوهیږي."},{"id":27,"translation":"د اسمانونو او ځمکې واکمني یوازې د یو الله ده. او هغه ورځ چې قیامت مینځ ته راځي باطل منونکي به له لوی زیان سره مخ شي."},{"id":28,"translation":"په هغه ورځ به ګورې چې هر امت به په ګونډو وی او هر امت به خپلو لیکنو ته وبلل شي. او وبه ویل شي چې نن به تاسې ته د هغو کړنو بدل درکړای شي چې تاسې به کولې."},{"id":29,"translation":"زمونږ لیکنه نن پر تاسې په حقه شاهدي وايي. ځکه چې مونږ په ملایکو ستاسې ټولې کړنې لیکلې."},{"id":30,"translation":"نو چا چې ایمان راوړی او نیکي کړنې يي خپلې کړي، نو رب به يي په خپل رحمت کې شامل کړي. او همدا ښکاره او ډاګیز بری دی."},{"id":31,"translation":"او څوک چې کافران شوي دي نو ورته به وویل شي ایا تاسې نه واست چې زمونږ ایتونه به درباندې لوستل کیده نو تاسې به تکبر کولو؟ او تاسې مجرم قوم واست؟"},{"id":32,"translation":"او کله به چې وویل شو چې د الله وعده حقه ده او قیامت په راتګ کې هیڅ شک نشته تاسو به ویل مونږ نه پوهیږو قیامت څه وي؟ مونږ هسې یو ګمان غوندې کوو هیڅ باور مو نه راځي."},{"id":33,"translation":"هغوی ته خپلې بدې کړنې څرګندې او هغه څه ترې راچاپیر شول چې ټوکې او ملنډې به يي پرې وهلې."},{"id":34,"translation":"او ورته به ویل شي: نن مونږ تاسې هیروو کله څرنګه چې تاسې ددغې ورځې ملاقات هیر کړی و. د ورتګ ځای مو اور دی او هیڅوک مو ملاتړ او مرستندویه نشته."},{"id":35,"translation":"دا هر څه له دې کبله چې تاسې د الله ایتونه په ټوکو نیولي او دژوند غولولي واست. نو نن به نه له اور څخه وایستلای شي او نه به ترې غوښتنه وشي چې( د خپل رب د خوښۍ لپاره) عذر او زارۍ وکړي."},{"id":36,"translation":"د ټولو ستاینو وړ یوازې هغه الله دی چې د اسمانونو، ځمکې او د ټول عالم روزونکی او پالونکی دی."},{"id":37,"translation":"په اسمانونو او ځمکه کې لويي، عظمت او واکمني یوازې د هغه ده، او هغه په هر څه برلاسی او د حکمت څښتن دی."}]},{"id":46,"verses":[{"id":1,"translation":"حم."},{"id":2,"translation":"ددغه کتاب نازلیدل د الله له لورې دي چې په هر څه برلاسی او د حکمت څښتن دی."},{"id":3,"translation":"او مونږ اسمانونه، ځمکه او هغه څه چې د دوی په مینځ کې دي په حقه د ټاکلې مودې لپاره پیدا کړي دي او کافران له هغه څه مخ اړوي چې پرې ډارول شوي دي."},{"id":4,"translation":"او اې محمده! هغوی ته ووایه د هغو څيزونو په هکله چې تاسې يې پرته له الله نه بلئ ماته معلومات راکړئ او راوښايې چې د ځمکې کومه برخه يې پیدا کړې ده؟ یا د اسمانونو په سنبالښت کې برخمن دي؟ که له دې مخکې کوم راغلی کتاب یاد علم څه پاتې نښې چې ستاسې همدا خبره تائیدوي له تاسې سره وي را وړاندې يي کړئ؟ که تاسې رښتینې یاست؟"},{"id":5,"translation":"او له هغه چا لوی بې لارې څوک دی چې له الله نه پرته هغه څه بلي چې تر قیامته [۱] به يې غوښتنه ونشي منلی؟ بلکې د هغه له بلنې نه هیڅ خبر هم نه دی.","footnotes":"[۱] تل تر تله ( البحر المحیط)."},{"id":6,"translation":"او چې خلک بیرته ژوندي راټول کړای شي نو همدغه خدایان به يې دښمنان او د هغوی د عبادت کولو نه به منکر وي."},{"id":7,"translation":"او کله چې پر هغوی زمونږ ښکاره او څرکند ایتونه ولوستلی شي نو کافران د راغلي حق په هکله وايې چې: دا یو ښکاره سحر او جادو دی."},{"id":8,"translation":"بلکې لا وايې چې پیغمبر قران په درواغو جوړ کړی دی. ای محمده! ورته ووایه که ما له ځانه جوړ کړی وي نو ستاسې په وس نه ده چې ما د الله په مقابل کې ډیر لږ هم وژغورئ. الله ته هغه څه ښه معلوم دي چې تاسې يې د قران په هکله وايې او پکې مشغول یاست. هغه زما او ستاسې په مینځ کې د شاهد په توګه بس دی. هغه ښه بښونکی او مهربان دی."},{"id":9,"translation":"ای محمده! ورته ووایه چې زه کوم لومړنی پیغمبر نه یم. او ما ته نه دي معلوم چې له ماسره به څه کیږي؟ او نه په دې پوهیږم چې له تاسې سره به څه کیږي؟ زه یوازې په هغه څه پسې روان یم چې ماته يې وحي کولی شي او زه پرته له یوه ډاګیز او میداني ډاروونکو بل څه نه یم."},{"id":10,"translation":"اې محمده! ورته ووایه: په دې مې پوه کړئ که چیرې دا قران د الله له لورې وي او تاسې نه وي منلی، سره له دې چې د بنې اسرائیلو یوه تن دې کلام ته ورته کلام په حقانیت شاهدي هم ویلې او ایمان يې پرې راوړی. خو تاسې لويې او تکبر وکړ.( نو پاې به مو څه وي؟) په رښتیا چې الله ظالم قوم ته لار نه ښايې."},{"id":11,"translation":"او کافران د مؤمنانو په هکله وايې: که چیرې د اسلام منل غوره وای نو دوی به له مونږ څخه وړاندې شوي نه وای. او چې هدایت يي پرې ونه مینده ژر به ووایي چې دا زاړه درواغ دي."},{"id":12,"translation":"له قران څخه وړاندې د موسی کتاب د خلکو لپاره لارښود او رحمت وو. او دا کتاب چې پخواني کتابو تائیدوي په عربي ژبه راغلی تر څو ظالمان وډاروي او نیکو کارانو ته زیر ورکړي."},{"id":13,"translation":"بې شکه هغه کسان چې وايې: زمونږ رب الله دی بیا پرې ټینګ ودریږي نو هیڅ ډار به پرې نه وي او نه به غمجن شي."},{"id":14,"translation":"دغه خلک د جنت خاوندان دي او تل به هملته وي . دا يي د هغو کړنو پوره بدل دی چې په دنیا کې يي کولې."},{"id":15,"translation":"او مونږ انسان ته امر کړی دی چې له مور او پلار سره ښیګڼه او نیکي وکړې ځکه چې مور يې خورا په ستونزو په خیټه کې ساتلی او بیا يې په خورا سختۍ زیږولی دی. د حمل او جلا کیدلو ټوله موده يې دیرش میاشتې ده تر هغو چې خپل قوت ته رسیږي. او څلویښت کلونه پوره کړي نو وايې چې: اې زما ربه ماته الهام وکړه او وس راکړه چې ستا د هغو لورینو شکر پر ځای کړم چې پر ما او زما پر مور او پلار دې کړي دي او هغه نیک کارونه وکړم چې ته يې خوښوي او زما اولاده نیکه کړه. ما تا ته پناه دروړي. او په رښتیا چې زه له پوره غاړه ایښوونکو څخه یم."},{"id":16,"translation":"دا هغه کسان دي چې مونږ يي نیکي کړنې منو او له بدیو څخه يي تیریږو. او د جنت په یارانو او خاوندانو کې به شامل وي. دا هغه رښتینې وعده ده چې له دوی سره به کیدله."},{"id":17,"translation":"او هغه چې خپل مور او پلار ته وايي چې: زه له تاسې دواړو نه ناخوښه یم. ایا تاسې ماته وعده راکوئ چې زه به بیرته ژوندی راوویستلای شم؟ په داسې حال کې چې له ما نه وړاندې ډیرې پیړۍ اووښتي. ( او تر اوسه هیڅوک نه دي راپورته شوي) خو مور او پلار يي الله ته په زارۍ او ځوې ته وايې چې کم بخته هلاک شي ایمان راوړه! د الله وعده حقه ده. خو هغه وايې: دا پرته له زړو کیسو نور هیڅ نه دي."},{"id":18,"translation":"ددې خلکو په هکله هغه خبره پخه شوې ده چې د دا وړ پیریانو او انسانانو په برخه کې له پخوا نه را روانه ده. په رښتیا چې هغوی زیانمن وو."},{"id":19,"translation":"د دوی هر یوه ته د هغه د کړنو په رڼا کې درجې دي. تر څو د کړنو بدل پوره او بشپړ ورکړای شي او هیڅ تیری به پرې ونه شي."},{"id":20,"translation":"او هغه ورځ را یاده کړه چې کافران به اور ته ور وړاندې او ورته به وویل شي چې: تاسو خپل ټول نعمتونه په دنیا کې وړي او خوندونه مو ترې اخیستي نن به تاسې ته سپکوونکی عذاب درکړای شي. ځکه چې تاسې په خمکه کې ناحقه لويي کوله. او سرغړونکي خلک واست."},{"id":21,"translation":"او ای پیغمبره! د عادیانو ورور یاد کړه کله چې هغه د شګو په یوه ډبری یعنې احقاف نومي ځاي کې خپل قوم وډاراو او له هغه نه وړاندې او وروستو ټولو پیغمبرانو همدا یوه خبره کړې وه چې: پرته له الله نه د بل هیڅ شي عبادت مه کوئ. بې له شکه چې زه پر تاسې د لويې ورځې له عذاب څخه ډاریږم."},{"id":22,"translation":"هغوی ورته وویل: ته راغلی يې چې مونږ له خپلو خدایانو څخه واړوي؟ هله ژر شه هغه څه راوله چې ته يې هروخت مونږ ته یادوي که ته له رښتینو څخه يې."},{"id":23,"translation":"هغه ورته وویل: د عذاب د راتګ وخت یوازې یو الله ته معلوم دی زه تاسې ته هغه څه رسوم چې زه پرې رالیږلی شوی یم. خو زه تاسې وینم چې ځانونه مو په ناپوهۍ کې اچولي دي."},{"id":24,"translation":"نو کله يي چې د اسمان په څنډو کې پلنه وریځ د کلیو په لور روانه ولیدله نو په خوښۍ يې سره وویل: دغه ده پر مونږ وریدونکې وريځ راغله. پیغمبر ورته وویل: نه بلکې دا هغه عذاب دی چې تاسې به يې په راتلو کې تلوار کاوو. دا یو باد دی چې دردناک عذاب ورسره را روان دی."},{"id":25,"translation":"د خپل رب په حکم به هر څه تس، نس او له مینځه یوسي نو بالاخره د هغوی له منې پرته نور هلته هیڅ نه لیدل کيږي. هو! په همدې توګه مونږ مجرمانو ته جزاء ورکوو."},{"id":26,"translation":"او مونږ هغوی ته هومره وس او توان ورکړی وو چې تاسې ته مو لا نه دی درکړی. هغوی ته مو غوږونه، سترګې او زړونه ورکړي وو. خو غوږونو، سترګو، او زړونو يي له هغوی نه د هیڅ شي مخه ونه نیوله. ځکه چې هغوی د الله له ایتونو نه انکار کړی وو نو هغه څه ترې راچاپیر شو چې ټوکې او ملنډې به يې ګڼلې."},{"id":27,"translation":"او مونږ ستاسې په چاپیریال کې ډیر کلي هلاک کړي او په دې توګه مو په وار، وار خپل ایتونه بیان کړي تر هغوی د حق په لور راوګرځي."},{"id":28,"translation":"له الله پرته هغو خدایانو ولې ورسره مرسته ونه کړه چې الله ته يې د نژدې کیدلو وسیله نیولي وو؟ مرسته لا څه بلکې ترې ورک شول. دا يې همغه درواغ دي چې له ځان څخه يي جوړول."},{"id":29,"translation":"او هغه هم رایاد کړه چې مونږ څو تنه پیریان ستا په رد راواړول هغوی غوښتل چې قران واوري. او کله چې د قران اوریدانې ځای ته ورسیدل نو سره يي وویل چپ شئ او په غور يي واورئ. کله چې قران ولوستل شو نو ټول د خپل قوم په لور د ډاروونکو په توګه ولاړل."},{"id":30,"translation":"او ويې ویل: ای زمونږ قومه! مونږ یو داسې کتاب واورید چې له موسی نه وروسته نازل شوی دی پخواني کتابونه رښتینې ګڼي او د حق او سمې لارې په لور ښوونه کوي."},{"id":31,"translation":"اې زمونږ قومه! د الله د بلونکي مننه وکړئ. او ایمان پرې راوړئ الله به ستاسې ګناهونه وبښي او له دردناک عذاب نه به مو وژغوري."},{"id":32,"translation":"او هر څوک چې د الله د بلونکي مننه کړي نو هغه نه په ځمکه کې الله بې وسي کولای شي او نه يي دوستان او ملاتړي شته چې له هغه نه يې وژغوري، او دا وړ خلک په ښکاره ګمراهۍ کې غورځیدلي دي."},{"id":33,"translation":"ایا دې خبري ته يې فکر نه دی کړی چې هغه الله چې اسمانونه او ځمکه يې پیدا کړي او پرې ستړی شوی هم نه دی په دې ډیر ښه زوره ور دی چې مړی بیرته راژوندی کړي؟ هو! بې شکه چې الله پر هر شي توانا دی."},{"id":34,"translation":"او هغه ورځ چې کافران اور ته وړاندې کړای شي نو ورته به وویل شي ایا دا حق نه دی؟ هغوی به ووايي: هو! قسم مو په رب خپل چې حق دی نو الله به ورته وفرمايي: اوس د هغه کفر په بدل کې چې تاسو خپل کړی وو د عذاب خوند وڅکئ."},{"id":35,"translation":"نو اې پیغمبره! د اولوالعزمه پیغمبرانو[۲] په شان هر څه وزغمه او د دوی د عذاب په هکله تلوار مه کوه. هغه ورځ چې دوی هغه څه وویني چې وعده يې ورسره کولی شي نو داسې به وې ګڼې چې په دنیا کې يي د ورځې د یو ساعت په اندازه وخت تیر کړی وي. هو! دا زمونږ رسونه ده او ایا پرته له سرغړوونکي قوم نه به بل څوک هلاکولای شي.","footnotes":"[۲] علماوو ویلي دي چې ټول پیغمبران او الوالعزمه دي خو په عامه اصطلاح کې لاندیني پنځه پیغمبران په اولوالعزمه مشهور شوي دي: ۱ـ نوح ۲- ابراهیم ۳- موسی ۴- عیسی ۵- محمد صلی الله علیه وسلم( تفسیر ابن جریر الطبری)."}]},{"id":47,"verses":[{"id":1,"translation":"الله د هغو کسانو کړني بابیزه او ضایع کړي چې کافران شوي او د الله له لارې نه يي خلک منع کړي."},{"id":2,"translation":"او کومو کسان وچې ایمان راوړی او نیکي کړني يی خپلي کړي او هغه حق يي منلی چې د رب له لورې پر محمد نازل شوی الله يي ټولې بدې کړنې رژولي او د هغوی حال يې ښه کړی دی."},{"id":3,"translation":"دا ځکه چې کافران په باطلو پسې تللي. او مؤمنان پر هغه حق روان دي چې د رب له لورې راغلی په دې توګه الله پاک خلکو ته د هغوی مثالونه وړاندې کوي."},{"id":4,"translation":"کله چې تاسې له کافرانو سره لاس په ګریوان شوئ نو غاړې يي غوڅې کړئ. تر هغو چې ښه يي وځپئ بیا يي بندیان ښه کلک وتړئ نو یا يي د ښیګڼې له مخې او یا يې د فدې په بدل کې خوشې کړئ. او تر هغو همدې کار ته دوام ورکړئ تر څو جنګ خپله وسله په ځمکه کیږدي. دا ستاسې کار دی . که الله غوښتلی نو په خپله به يي له هغوۍ نه بدل اخیستي وو. خو هغه دا لار خوښه کړې چې تاسې یو پر بل وازمايې. او څوک چې د الله په لار کې وژلې شوي دي، هیڅکله به يي کړنې بابیزه او توۍ نشي."},{"id":5,"translation":"ډیر ژر به الله لار ور وښایې او حال به يي ښه کړي."},{"id":6,"translation":"او هغه جنت ته به يې ننه باسي چې له پخوان نه يي ورته په ګوته کړی دی."},{"id":7,"translation":"اې مؤمنانو! که تاسې د الله د دین ملاتړ وکړئ هغه به ستاسې ملاتړ وکړې او پښې به مو کلکې کړي."},{"id":8,"translation":"او کوم کسان چې کافران دي هلاکت يې په برخه او الله يې عملونه بابیزه کړې دي."},{"id":9,"translation":"دا ځکه چې دوی هغه څه بد ګڼل چې الله نازل کړي دي نو الله يې هم ټول عملونه تس، نس کړل."},{"id":10,"translation":"ایا په ځمکه کې نه دي ګرځیدلي چې وګوري چې د هغو خلکو پای څه وه چې وړاندې تیر شوي دي؟ الله پرې تباهي راوسته او کافران هم د هغوی په څیر حال سره مخ کیدونکي دي."},{"id":11,"translation":"دا ځکه چې: الله د مؤمنانو دوست او کار جوړوونکی دی او کافران هیڅ دوست او کار جوړوونکی نه لري."},{"id":12,"translation":"بې شکه الله به هعه کسان چې ایمان يي راوړی او نیکې کړنې يې خپلې کړي هغو جنتونو ته ننه باسي چې لاندې به ترې ویالې روانې وي. او کافران د دنیا مزې اخلي او د څارویو په شان خوراک څښاک کوي، د هغوی اخرنی هستوګنځی اور دی."},{"id":13,"translation":"ای پیغمبره! خورا ډیر کلي وو چې ستا د هغه کلي نه ډیر پیاوړي وو چې ته يي ایستلی يې مونږ ټول له مینځه یوړل او هیڅ څوک يې ملاتړ نه وو."},{"id":14,"translation":"ایا هغه څوک چې د خپل رب له لورې په سمه روښانه لار روان وي د هغه چا په شان دی چې بدی کړنې يې ورته ښایسته ښکاره شوي. او دخپلې هوا او هوس پسې روان وي؟"},{"id":15,"translation":"هغه جنت چې له پرهیزګارانو سره يې وعده شوې په دې ډول به وي: د صافو بدلیدونکو اوبو ویالې به پکې روانې او د هغو شیدو ویالې به پکې بهیږي چې په خوند کې يي هیڅ بدلون نه وي راغلی او هم به پکې د څښونکو لپاره د خونده ورو شرابو ویالې او د صافو کړو شوو شاتو نهرونه، هر ډول میوی او ددې له پاسه به د رب له لورې بښنه وي( ایا ددې جنت څښتن) د هغه چا په شان کیدای شي چې تل به په اور کې وي. په داسې خوټیدلو اوبو به خړوبولای شي چې کولمې به يې پرې کوي؟"},{"id":16,"translation":"په دوی کې داسې خلک هم شته چې تاته غوږ نیسي خو چې کله ستا له مجلس نه بیرون ولاړ شي، نو بیا له هغو خلکو نه چې د علم لورینه پرې شوې پوښتنه کوي چې: دا اوس لږ وړاندې بیغمبر څه ویل؟ دا هغه کسان دي چې الله يې پر زړونو مهر لګولی او د خپلو خواهشاتو پسې زغلي."},{"id":17,"translation":"او چا چې سمه لار میندلې الله يې لا پسې هدایت ډیروي او لا يې پرهیزګاران کوي."},{"id":18,"translation":"ایا هغوی ددې انتظار باسي چې قیامت ورته ناببره راشي؟ نښې يې راغلي دي. او چې په خپله قیامت راشي نو بیا به د هغوی لپاره د پند اخیستلو زمینه له کومه شي؟"},{"id":19,"translation":"نو اې پیغمبره! پوه شه چې پرته له یو الله نه بل هیڅ معبود نشته او د خپلو ګناهونو او د مؤمنانو سړیو او مؤمنو ښځو لپاره بښنه وغواړه الله ته ستاسې ټولې هلې ځلې او د تل اوسیدنې ځاې ښه معلوم دی."},{"id":20,"translation":"او مؤمنان وايې چې هغه سورت ولې نازل نه شو چې د جهاد اجازه پکې شوې وي؟ نو کله چې بشپړ او پوره سورت نازل او جنګ او جهاد پکې یادشي نو نه وینې په زړه ناروغه خلک به داسې درته ګوري لکه چې پر چا دمرګ ډار خور شوی وي دوی دې هلاک شي."},{"id":21,"translation":"مننه او ښه خبره ورته غوره وه، نو کله چې د جهاد خبره پخه شي نو که له الله سره يې رښتیا کړې وای ډیر ورته ګټه ور وو."},{"id":22,"translation":"له تاسې نه لرې نه ده که واکمنان شوئ نو په ځمکه کې به فساد خور او خپلوي به وشکوئ."},{"id":23,"translation":"دا هغه خلک دي چې الله پرې لعنت ورولی هغوی يې کاڼه او ړانده ګرځولي دي."},{"id":24,"translation":"ایا هغوی قران ته په غور کتنه نه کوي؟ او که زړونو ته يي قلفونه اچول شوې دي.؟"},{"id":25,"translation":"کوم کسان چې وروسته له دې چې د حق لار ورته ښه څرګنده کړای شوه بیرته مخ په څټ وګرځیدل بې له شکه شیطان ورته دا کار ښایسته او اسان ښوولی دی او د هغوی هیلې يې وراوږدې کړي دي."},{"id":26,"translation":"او دا ځکه چې هغو کسانو ته يي چې د الله نازل کړی دین بدګڼي ویلي دي چې: ډیر ژر به مونږ په ډیرو کارونو کې په تاسې پسې ولاړ شو په داسې حال کې چې الله ته يې پټ ډير ښه معلوم دي."},{"id":27,"translation":"هغه ورځ به څه کوي چې ملایکې يي د روح اخیستلو په وخت کې په مخونو او څټونو وهي؟."},{"id":28,"translation":"او دا به ځکه ورسره کیږي چې: د هغه څه مننه يي وکړه چې الله يې په قهر کړی او په خوښۍ پسې يي ونه ګرځیدل. نو الله يې هم ټولې کړنې ضایع کړې."},{"id":29,"translation":"ایا په زړه ناروغه خلکو ګومان کړی چې الله به يي پټه دښمني څرګنده نه کړي؟"},{"id":30,"translation":"که مونږ وغواړو نو تاسې ته به يې در وپیژنو نو تاسې به له څیرو څخه پیژندلي وای. خو اوس به يې تاسې د خبرو له رنګ څخه وپيژنئ او الله ته ستاسې کړنې معلومي دي."},{"id":31,"translation":"مونږ به خامخا تاسو وازمایو تر څو مو مجاهدین او صبر کوونکي څرګن او حالات مو ښه وڅیړو."},{"id":32,"translation":"بې له شکه کوم کسان چې کافران شوي او د الله له لارې نه يې منع کړي. او د پیغمبر دښمنئ ته يي ملاتړلې سره له دې چې سمه لار او هدایت ورته څرګند شوی دی الله ته هیڅ ضرر نشي رسولی. او الله به يې ټولې کړنې ضایع او تس، نس کړي."},{"id":33,"translation":"اې مؤمنانو! د الله او رسول مننه وکړئ او خپلې کړنې مه بابیزه کوئ."},{"id":34,"translation":"بې له شکه کوم کسان چې کافران شوي او د الله له لاري نه يې منع کړې او بیا په کفر مړه شوي، الله به هیڅکله هغوی ته بښنه ونه کړي."},{"id":35,"translation":"نو مه سستیږئ او دسولې په لور بلنه وکړئ ځکه چې تاسې له پاسه يې. الله له تاسې سره دی او هیڅکله به ستاسې کړنې بابیزه نه کړي."},{"id":36,"translation":"په رښتیا چې د دنیا ژوند یوه لویه او ساعت تیري ده. او که تاسې ایمان راوړئ او پرهیزګاري خپله کړئ نو ستاسې بدل به پوره دکړي او ستاسې مال به له تاسې څخه ونه غواړي."},{"id":37,"translation":"که چیرې الله ستاسې ټول مالونه په ټینګه وغواړي نو تاسې به بخیلي ښکاره او په دې توګه به الله ستاسې پټې دښمنۍ راڅرګندې کړي."},{"id":38,"translation":"هو! تاسې همدغه خلک يي چې درڅخه غوښتنه کیږي چې خپل مالونه د الله په لار کې ولګوئ خو ستاسې ځینې خلک بخیلي کوي. او هر څوک چې بخیلي خپله کړي نو په حقیقت کې هغه پر ځان بخیلي کوي. الله غني او بې پروا او تاسې مسکینان او محتاج يي. او که چیرې تاسې مخ واړولو نو ستاسې پر ځای به یو بل قوم راولي او هغه به ستاسې په شان نه وي."}]},{"id":48,"verses":[{"id":1,"translation":"اې پیغمبره! مونږ تاته څرګنده فتحه درکړه."},{"id":2,"translation":"ترڅو الله ستاسې تیر او راتلونکي ګناهونه وبښي او خپله لورینه پر تا بشپړه او سمه لار دروښايي."},{"id":3,"translation":"او الله درسره خورا پیاوړی کومک وکړي."},{"id":4,"translation":"الله هغه ذات دی چې د مؤمنانو په زړونو کې يي ډاډ ورواچاوو تر څو خپل ایمانونه لا پیاوړي کړي. د اسمانونو او ځمکي ټولې لښکرې یوازې د یو الله دې. او الله په هر څه پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":5,"translation":"او تر څو مؤمن سړي او مؤمنې ښځې هغو جنتونو ته ننه باسي چې لاندې ترې ویالې روانې دي او تل تر تله به هملته وي. د هغوی ټول بدکارونه به ورژوي دا کار د الله په وړاندې خورا لوی بری دی."},{"id":6,"translation":"او تر څو هغو منافقو سړیو، منافقو ښځو، مشرکانو سړیو او مشرکانو ښځو ته جزا ورکړي چې: د الله په هکله بد ګومانونه کوي په بدۍ کې راګیر او الله پرې عضب کړی او په لعنت يي کړل او دوزخ يي ورته تیار کړی دی. او هغه د ورتګ خورا بد ځای دی."},{"id":7,"translation":"د اسمانونو او ځمکې ټولې لښکرې یوازې د یو الله دې. او هغه پر هر څه برلاسی او د حکمت څښتن دی."},{"id":8,"translation":"اې محمده! بې له شکه چې ته مونږ شاهد، زیری ورکوونکی او ډارونکی لیږی يې."},{"id":9,"translation":"ترڅو تاسې په الله او د هغه په رسول ایمان راوړئ د الله د دین ملاتړي او د هغه تعظیم وکړئ سهار او ماښام يي په پاکۍ سره وستايې."},{"id":10,"translation":"کوم کسان چې له تاسره بیعت کوي، په حقیقت کې له الله سره بیعت کوي. د الله لاس د هغوی د لاسونو له پاسه دی نو چا چې بیعت مات کړ نو د خپل ځان په تاوان يې مات کړ او هر څوک چې له الله سره خپله تړلي وعده پوره کړي، الله به ډیر ژر لوی اجر ورکړي."},{"id":11,"translation":"ډیر ژر به وروسته پاتې شوي بانډه چیان تاته ووایې چې: مونږ خپلو مالونو او کورنیو مصروف کړي وو، نو مونږ ته بښنه وغواړه[۳] په ژبه هغه څه وايي چې په زړونو کې[۴] يې نشته، اې محمده! ورته ووایه چې ایا څوک شته چي د الله په مقابل کې د یو حه واک ورسره وي؟ که هغه تاسو ته د تاوان او یا ګټې رسولو اراده فرماييلې وي؟ بلکې الله ستاسې له کړنو څخه ښه خبر دی.","footnotes":"[۳] ته تګ لپاره راته بښنه وغواړه( ابن جریری الطبری).\n[۴] دايې عسې د خولي خبره ده که نه هغوی ښه پوهیږي چې د ایمان د نه لرلو له کبله پاتي شوي وو نه د مصروفیت له کبله او نه په زړه کې د الله پّ بښنه او له بښنې کوم باور لري( ابن جریر الطبری)"},{"id":12,"translation":"بلکې تاسې ګومان کاوو چې پیغمبر او مؤمنان به هیڅکله خپلو کورونو ته بیرته راونه ګرځيږي. او همدا خبره مو په زړونو کې خورا ښکلې ښکاره شوې او خورا بدګومانونه مو کول. تاسې هلاکیدونکی قوم یاست."},{"id":13,"translation":"او هر چا چې پر الله او د هغه پر رسول ایمان نه وي راوړی نو مونږ بې شکه کافرانو ته سوزوونکی اور تیار کړی دی."},{"id":14,"translation":"د اسمانونو او ځمکې واکمني یوازې د یو الله ده. چاته يې چې خوښه شي بښي يې او چا ته يې چې خوښه شي عذاب ورکوي. الله ښه بښونکی ډیر مهربان دی."},{"id":15,"translation":"کله چې تاسې د غنیمتونو د لاس ته راوړلو په لور روان شئ نو وروسته پاتې خلک به ضرور درته ووايې چې مونږ ته اجازه راکړئ چې له تاسې سره ولاړ شو. غواړي چې د الله فرمان [۵] بدل کړي. ورته ووایه چې تاسې هیڅکله له مونږ سره نشئ تلای الله له پخوا نه همدا وړ فرمان صادر کړی دی. نو ډیر ژر به هغوی ووايي. نه داسې نه ده بلکې تاسې له مونږ سره حسد او کینه کوئ د حسد خبره نشته بلکې هغوی په خبره ډیر لږ پوهیږي.","footnotes":"[۵] د الله فرمان وو چې د خیبر غنیمتونه به یوازې هغو خلکو ته ورکول کیږي چې د حدیبې په سوله او بیعت رضوان کې شریک وو د همدې سورت په ۱۸ایت کې يي شرحه شوي ( ابن جریر الطبري)."},{"id":16,"translation":"اې محمده! پاتې شوو بانډه چیانو ته ووایه چې تاسې ته به ډیر ژر د یوه جنګیالي قوم په مقابل کې د وتلو بلنه درکړای شي تاسو به له هغوی سره جنګ کوئ او یا به هغوي غاړه ږدي. نو که هغه بلنه مو ومنله نو الله به ډیر ښه اجر درکړي او که د پخوا په شان مو یو ځل بیا مخ واړولو لویه دردناک عذاب به مو وربړوي."},{"id":17,"translation":"پر ړانده شل او مریض باندې هیڅ باک نشته چې جهاد ته ونه ووځي. او هر څوک چې د الله او د هغه د رسول مننه وکړي الله به يې هغو جنتونو ته ننه باسي چې ویالي پکې روانې وي. او چې مخ واړوي نو په دردناک عذاب به يي وربړوي."},{"id":18,"translation":"الله هغه وخت له مؤمنانو نه خوښ شو چې له ونې لاندې يې له بیعت کولو د زړونو حال يې الله ته ښه معلوم وو نو ځکه يي پرې ډاډ راښکته او ډیره نژدې سوبه يي ور په برخه کړه."},{"id":19,"translation":"او هم يي لورینه پرې وکړه چې ډیر ژر به خورا ډیر غنیمتونه تر لاسه کړي. الله پر هر څه برلاسی او د حکمت څښتن دی."},{"id":20,"translation":"الله له تاسې سره د ډیرو غنیمتو د ترلاسه کولو وعده کړې وه[۶] نو دغه غنیمت يې ژر درکړ[۷] او د خلکو لاسونه يې له تاسې نه بند کړل. تر څو د مؤمنانو لپاره یوه نښه شي[۸] او الله تاسې ته د سمې او روغې لارې ښوونه وکړي.","footnotes":"[۶] هغه غنیمتونه چې د خیبر له فتحې وروسته په پرله پسې توګه د مسلمانانو لاس ته ورغلل.\n[۷] د حدیبې سوله یا د خیر سوله یا د خیبر فتحه.\n[۸] څوک د الله په لار ځي کامیابي يې په برخه ده ."},{"id":21,"translation":"او هغه بل چې تاسې پرې توانا نه واست[۹] مګر الله ایسار کړی او الله پر هر شي وسمن او پیاوړی دی.","footnotes":"[۹] د مکې فتحې ته اشاره ده چې هغه وخت د مسلمانانو په توان نه وه او د فارس او ورم او نورې نړئ فتحې ته اشاره چې تر قیامته به دوام لري( ابن جریر الطبری)."},{"id":22,"translation":"او که چیرې کافرانو له تاسې سره جنګ کړی وای نو په تیښته به يې شا اړولی وه او بیا به يي هیڅ دوست او ملاتړ نه وو میندلی."},{"id":23,"translation":"دا د الله سنت او طریقه ده چې له پخوا نه را روانه ده. او ته به د الله په طریقه کې هیڅ بدلون ونه مومې."},{"id":24,"translation":"او الله هغه ذات دی چې د مکي په مینځ کې يي وروسته له هغې چې تاسو يې پر کافرانو برلاسې کړي واست ستاسې لاسونه يې له هغوی او د هغوی لاسونه يې له تاسې نه بند کړل او الله ستاسو د کړنو ډیرښه لیدونکی دی."},{"id":25,"translation":"دوی هغه کسان دي چې کفر يې منلی، تاسې يې له مسجد الحرام نه منع کړي او د قربانۍ څاروي يې له دې نه ایسار کړي دي چې د حلالې ځای ته ورسیږي . که چیرې په مکه کې هغه مسلمان سړی او مسلمانې ښځې نه وای چې تاسې يې لاتراوسه په مسلمانۍ نه پیژنئ او ددې ډار نه وای چې تاسې به يې و ځپئ او په دې توګه به په ناخبرۍ او ناپوهۍ سره له دردونکې پيښې او غم سره مخ شئ ( نو خامخا به يي د جهاد او جنګ اجازه درکړې وای).( او هم يي ځکه دا اجازه درنه کړه چې) الله هغه کسان په خپل رحمت کې شامل کړي چې خوښه يي ورته وشي. او که سره جلا، جلا شوي وای نو مونږ به خامخا د هغوی کافران په دردناک عذاب ربړولي وای."},{"id":26,"translation":"او کله چې کافرانو په خپلو زړونو کې د جاهلیت عار او ننګ وپاله نو الله پر خپل رسول او مؤمنانو ډاډ راښکته او د پرهیزګارۍ خبره چې هغوی يې وړ او اهل وو د تل لپاره له هغوی سره وتړله. او الله په هر څه پوه دی."},{"id":27,"translation":"الله خپل رسول ته حق خوب په رښتیا ورښوولی وو چې که د الله خوښه وي نو تاسې به هرو مرو مسجد الحرام ته د امن او ډاډ فضاء کې ننه ووځئ سرونه به لګوئ. او هم به يي لنډوئ او هیڅ ډار به درسره نه وي. الله ته هغه څه معلوم وو چې تاسې پرې نه پوهیدئ نو ځکه يي د خوب له پوره کیدلو وړاندې تاسې ته یوه بله نژدې فتحه [۱۰] در په برخه کړه.","footnotes":"[۱۰] د حدیبې سوله یا د خیبر فتحه( ابن جریر الطبری)."},{"id":28,"translation":"الله هغه ذات دی چې خپل رسول يې له هدایت او حق دین سره لیږلی دی تر څو يې پر ټولو د نیونو لوړ کړي. او په دې خبره الله د شاهد په توګه بس دی."},{"id":29,"translation":"محمد د الله رسول دی. او هغه کسان چې ورسره دي پر کفارو ډیر سخت او په خپلو مینځونو کې ډیر مهربان دی. ته به يې همیش رکوع او سجده کوونکی وینې چې د الله د مهربانیو او خوښیو د ترلاسه کولو په هڅو کې به وي. په مخونو کې يي د سجدې نښې [۱۱] ښکاري په همدې توګه يي په تورات او انجیل کې یادونه شوې ده. دوی هغه کښت ته ورته دي چې په خپل څنګ کې نورې ډیرې څانګې راپورته بیا هغه هم پیاوړي او هومره يې کلکې کړي چې بالاخره پر خپلو ډډونو ودریږي بزګران خوښوي ترڅو کافران ددوی له پیاوړتیا څخه خپل په خپله وسوزي. الله له هغو کسانو سره چې ایمان يي راړی او نیکي کړنې يې خپلې کړې دبښنې او لوی اجر وعده کړې ده.","footnotes":"[۱۱] د مخونو روښنايي تواضح او غوره اخلاق ( ابن جریر الطبری)"}]},{"id":49,"verses":[{"id":1,"translation":"اې مؤمنانو! د الله او د هغه له رسول نه مه وړاندې کیږئ او له الله نه وډار شئ بې له شکه چې الله د هر څه اوریدونکی او په هر څه پوه دی."},{"id":2,"translation":"اې مؤمنانو! د پیغمبر په غږ خپل غږ مه په پورته کوئ او له هغه سره په لوړ غږ خبرې مه کوئ لکه څنګه يې چې تاسې یو له بل سره کوئ. هسې نه چې ستاسې ټولې کړني بابیزه شي او تاسې خبر هم نه واست."},{"id":3,"translation":"کوم کسان چې د الله د رسول په وړاندې خپل غږونه ټیټوي په حقیقت کې هغه کسان دي چې الله يې د پرهیزګارۍ لپاره زړونه له ازمیښت نه تیر کړي دي بښنه او لوی اجر يي په برخه دی."},{"id":4,"translation":"بې شکه کوم کسان چې بیرون له خونو څخه تاته چیغي وهي، ډیر يي له عقل نه خالي دي."},{"id":5,"translation":"که ستا تر راوتلو يې صبر کړی وای نو دا ورته ډیره غوره وه او الله ښه بښونکی مهربان دی."},{"id":6,"translation":"اې مؤمنانو! که چیرې کوم فاسق تاسې ته یو خبر راوړی نو ښه يي وپلټئ هسې نه چې په ناپوهۍ سره کم قوم ته تاوان ورسوئ او بیا پر خپلو کړو پښیمانه واست."},{"id":7,"translation":"او پوه شئ چې د الله رسول ستاسې په مینځ کې دی. که په ډیرو کارونو کې ستاسې مننه وکړي نو تاسې به له ستونزو سره مخ شئ خو الله تاسې ته د ایمان محبت در په برخه کړی او هغه يي ستاسې په زړونو کې ښکلی بریښولی دی او کفر، فسق او سرغړونه يي تاسې ته بده ښکاره کړې ده، دا وړ خلک هوښیار او لار میندونکي دي."},{"id":8,"translation":"دا د الله فضل او لورینه ده او الله په هر څه پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":9,"translation":"او که د مؤمنانو دوه ډلې په جنګ شوې، نو په مینځ کې يې روغه وکړئ. که یوې ډلې پر بلې تیر وکړ له تیري کوونکې ډلې سره تر هغو وجنګیږئ چې د الله حکم ته راوګرځي. او چې کله د الله حکم ته راوګرځیده نو بیا يې په مینځ کې په عدالت او انصاف سره روغه وکړئ بې له شکه چې الله انصاف کوونکي خوښوي."},{"id":10,"translation":"بې له شکه مؤمنان سره ورونه دي. نو د خپلو ورونو په مینځ کې روغه راولئ او له الله نه وډار شئ کیدای شي چې پر تاسې رحم وکړای شي."},{"id":11,"translation":"اې مؤمنانو! د سړیو کومه ډله باید په نورو سړیو ملنډې ونه وهي کیدای شی چې هغوی له دوی نه غوره وي او نه دې ښځې پر نورو ښځو ملنډې وهي، کیدای شي چې هغوی له دوی نه غوره وي. او هم یو دبل بد مه یادوئ او مه یو بل ته بد لقبونه ږدئ له ایمان راوړلو وروسته د فسق نوم یادول ډیر بد کار دی. او هر څوک چې له دې وانه ووښت نو همغوی لوی ظالمان دي."},{"id":12,"translation":"اې مؤمنانو! له ډیرو ګومانونو څخه ځانونه وژغورئ. له شک نه وتلې ده چې ځینې ګومان ګناه وي. او یو د بل پټ رازونه مه راسپړئ او ځیننې د ځینو نورو غیبت مه کوئ. ایا تاسې به خوښه کړئ چې د خپل مړ ورو غوښه وخورئ؟ بده به يې وګڼئ له الله نه وډار شئ بې له شکه چې الله ښه توبه منونکی مهربان دی."},{"id":13,"translation":"اې خلکو! تاسې ټول مې له نر او ښځې نه پیدا کړي یاست او تاسې مې خیلونه او قومونه ګرځولي یې تر څو سره وپيژنئ او بې له شکه چې د الله په وړاندې ستاسې تر ټولو غوره ستاسې پرهیزګاران دي بې له شکه چې الله په هر څه پوه او له هر څه خبر دی."},{"id":14,"translation":"بانډه چیان وايې چې مونږ ایمان راوړی دی. ورته ووایه چې ایمان موندی راوړی بلکې ووایې چې مونږ غاړه ایښي ده. او ایمان لا تراوسه ستاسې په زړونو کې ځای نه دی نیولی او که تاسې د الله او د هغه د رسول مننه وکړئ. الله به ستاسې هیڅ کړنې کمې نه بلکې پوره ثواب به يي درکړي. بې له شکه چې الله ښه بښونکی مهربان دی."},{"id":15,"translation":"حقیقې مؤمنان هغه کسان دي چې په الله او رسول يې ایمان راوړی. بیا يې هيڅ شک نه دی کړی او د الله په لار کې يي په خپل مال او سر سره جهاد کړی. بس همدغه رښتیني خلک دي."},{"id":16,"translation":"اې پیغمبره! ورته ووایه چې ایا تاسې الله له خپل ایمان راوړلو نه خبروئ. په داسې حال کې چې د اسمانونو او ځمکي ټول څیزونه هغه ته ښه معلوم دي او هغه په هر شي پوه دی."},{"id":17,"translation":"هغوی پر تا اسلام راوړلو احسان بار وي. ورته ووایه چې پر ما مو د اسلام احسان مه کوئ بلکې پر تاسې د الله احسان دی چې د ایمان په لور يې ښوونه درته کړې که تاسې رښتینې مؤمنان یاست."},{"id":18,"translation":"بې له شکه چې الله ته د اسمانونو او ځمکې ټول پټ رازونه ښه معلوم دي او الله ستاسې د کړنو ډیر ښه لیدونکی دی."}]},{"id":50,"verses":[{"id":1,"translation":"ق. قسم په قران مجید ( چې ته د الله رسول يې)"},{"id":2,"translation":"بلکې تعجب کوي چې د هغوی خپل سړی ورته د ډاروونکي په توګه راغلی او کافران وايې چې دا یو عجیب کار دی."},{"id":3,"translation":"ایا چې مونږ مړه او بیا خاورې شو؟ دا بیرته راګرځیدل ډیر لرې دي."},{"id":4,"translation":"په یقین چې مونږ پوه یو چې ځمکه به کوم څه له هغوی نه کموي او له مونږ سره یوه ساتونکې لیکنه ده."},{"id":5,"translation":"بلکې هغوی حق له راتګ وروسته درواغ وګاڼه نو په ګډوډیو[۱۲] او لالهاندۍ سر دي.","footnotes":"[۱۲] کله وايې قران سحر دی کله وايي شعر دی کله یو څه او کله بل څه وايي( فتح القدیر)."},{"id":6,"translation":"ایا پاس اسمان ته يې نه دي کتلي چې مونږ څرنګه جوړ کړی او څه رنګه مو ښایسته کړی؟ او هیڅ سوری او چاود پکې نشته."},{"id":7,"translation":"او نه يي دې لیدلي چې مونږ ځمکه هواره کړې. غرونه مو پکې میخ کړي او هر ډول تازه او زړه وړونکي نباتات مو پکې رازرغون کړي دي."},{"id":8,"translation":"دا ټول څیزونه د هغه بنده لپاره چې الله ته رجوع کوي ښوونه او پند دی."},{"id":9,"translation":"او له اسمان نه مو برکت ناکې اوبه راښکته کړي او په هغو مو باغونه او لو کیدونکي دانې راټوکولي دي."},{"id":10,"translation":"او هم مو پرې لوړې دنګې او د ګڼو وږو لرونکې خرما کانې زرغونې کړي دي."},{"id":11,"translation":"دا ټول زمونږ د بنده ګانو روزي ده. او هم مو پرې مړ او وچ وطن بیرته ژوندی او تازه کړی دی. هو! په همدې شان له قبر نه بیرته راوتل هم دي."},{"id":12,"translation":"له دوی نه وړاندې د نوح قوم، د څاه خاوندانو او ثمودیانو د درواغو نسبت کړی وو."},{"id":13,"translation":"او هم عادیانو، فرعون او د لوط ورونو هم کړی وو."},{"id":14,"translation":"او هم د ځنګل خاوندانو، او د تبع قوم هم کړی وو. ټول پیغمبران درواغجن ګڼلي وو. نو د عذاب وعده پرې پخه شوه."},{"id":15,"translation":"ایا مونږ په لومړني ځل پیدا کولو ستړي شوي یو؟ نه بلکې هغوی د نوي پیدا کولو په هکله په شک کې اخته دي."},{"id":16,"translation":"او مونږ انسان پیدا کړی او هغه څه راته ټول معلوم دي چې په زړه کې يي د وسوسې په توګه تیریږي. او مونږ ورته د هغه له شا رګ نه هم ډیر نژدې یو."},{"id":17,"translation":"په یاد لره چې د هغه په ښي او کیڼ اړخ کې دوه ناستې ملایکې د هغه هر څه را اخلي."},{"id":18,"translation":"هیڅ خبره يې له خولي وتلې نه وي مګر څارکوونکی حاضر او تیار وي."},{"id":19,"translation":"او د مرګ بې هوشي په حقه راغله. دا هغه څه دي چې ته به ترې په تیښته وي."},{"id":20,"translation":"په شپیلۍ کې به پوه وکړی شي. دا همغه ورځ ده چې ته به ترې ډارولی شوې."},{"id":21,"translation":"هر څوک به په داسې حال کې را روان وي چې یو شړونکی او یو شاهد به ورسره وي."},{"id":22,"translation":"او ورته به وویل شي چې: ته خو له دې هر څه نه غافله وې نو مونږ درنه پرده لرې او سترګې دې نن ډیرې تیزې دي."},{"id":23,"translation":"او ملګری[۱۳] به يي ووایې: کوم کار چې ماته سپارل شوی وو هغه دغه دی حاضر دی.","footnotes":"[۱۳] هغه ملایکه چې ورسره ملګرې ده( فتح القدیر)."},{"id":24,"translation":"حکم به وشي چې: تاسې دواړه ملایکې هر عناد لرونکی کافر دوزخ ته واچوئ."},{"id":25,"translation":"هغه چې د خیر منع کوونکی له پولو اووښتونکی او په هر څه کې شکمن وو."},{"id":26,"translation":"او هغه چې له الله سره يي نور خدایان نیولي وو. نو اوس دواړه په سخت عذاب کې ور وغورځوئ."},{"id":27,"translation":"ملګري[۱۴] به يې ووايې: اې ربه! ما په زوره بې لارې کړی نه و بلکې په خپله تر ډیره لرې لار ورکی وو.","footnotes":"[۱۴] دا يې د شیطان ملګري خبره ده ( فتح القدیر)"},{"id":28,"translation":"الله به وفرمايې: زما په وړاندې جګړه مه کوئ. ما تاسې پخوا ډارولي واست."},{"id":29,"translation":"زما خبره نه بدلیږي او نه زه پر خپلو بنده ګانو ظلم کوم."},{"id":30,"translation":"هغه ورځ یاده کړه چې: مونږ به جهنم ته ووایو: ډک شوې؟ هغه به ووایې نور شته؟"},{"id":31,"translation":"او جنت به پرهیزګارانو ته رانژدې کړای شي اولرې به ترې نه وي."},{"id":32,"translation":"او ورته به وویل شي چې دا هغه څه دي چې ستاسې د هر رجوع کوونکی او د پولو او د حدودو ساتونکي سره يي وعده کیدله."},{"id":33,"translation":"له هغه چا سره چې به نالیدلو له رحمن څخه ډاریدلو او د الله په لور له ګرځیدونکي زړه سره راغلی دی."},{"id":34,"translation":"ښه په ډاډ جنت ته ننه ووځئ نن د تل پاتې کیدلو ورځ ده."},{"id":35,"translation":"هلته به ټول هغه څه ورته تیاروي چې هغوی يې وغواړي او زمونږ په وړاندې هغوی ته نور هم ډیر شیان [۱۵] شته.","footnotes":"[۱۵] دا د الله ملاقات دی( فتح القدیر) الهل دې مونږ ته را وښايي) امین."},{"id":36,"translation":"او څومره د ډیرو پیړیو خلک له دوی څخه وړاندې مونږ هلاک کړي دي؟ سره له دې چې له دوی نه ډیر پیاوړي او د ځمکې په هر لورې ګرځیدلي وو. نو وګورئ چې د خلاصون کوم ځای يې وو؟"},{"id":37,"translation":"په رښتیا چې په دې پیښو کې د هغو خلکو لپاره پند دی چې زړه لري او په غور سره خبره اوري."},{"id":38,"translation":"او مونږ اسمانونه او ځمکه او هغه څه چې د دواړو په غیږ کې دي په شپږو ورځو کې پیدا کړي دي او مونږ پرې ستړي شوي نه یو."},{"id":39,"translation":"نو اې پیغمبره! په خبرو يې صبر کوه او د خپل رب ثنا او صفت د لمر ختلو او لمر پریوتلو نه وړاندې ډیر یادوه."},{"id":40,"translation":"او هم يې د شپې او له لمنځونو وروسته هم دیره پاکي ستایه."},{"id":41,"translation":"او واروه! هغه ورځ چې غږ کوونکی له ډیر نژدې خای څخه غږ وکړي."},{"id":42,"translation":"په هغه ورځ به د حق چیغه ښه پوره واوري. بس هغه د راوتلو ورځ ده."},{"id":43,"translation":"بې له شکه مونږ یو چې ژوند ورکوو. او مړه کول کوو. او همدا مونږ ته بیرته راتګ دی."},{"id":44,"translation":"هغه ورځ چې ځمکه پرې وچوي. او هغوی به په تلوار ترې راووځي دا راټولول مونږ ته ډیر اسان دي."},{"id":45,"translation":"اې پیغمبره! مونږ د هغوی په خبرو ډیر ښه پوهیږو او ستا دنده نه ده چې ته يې په زور پرې ومني. ته په قران سره هغو خلکو ته پند ورکړه چې زما ډارول په غوره اورې."}]},{"id":51,"verses":[{"id":1,"translation":"قسم په هغو بادونو چې ګردونه الوزوي."},{"id":2,"translation":"قسم په هغو وریځو چې درنې اوبه پورته کوي."},{"id":3,"translation":"قسم په هغو کښتیو چې په اسانۍ سره رواني دي."},{"id":4,"translation":"قسم په هغو ملایکو چې ستر کارونه ویشي."},{"id":5,"translation":"بې له شکه چې له تاسې سره کیدونکې وعده[۱۶] رښتیا ده.","footnotes":"[۱۶] چې تاسې به بیا راژوندي کیږئ."},{"id":6,"translation":"او حساب او کتاب خامخا پیښیدونکی دی."},{"id":7,"translation":"او قسم په ښایسته جوړ شوې او له لارو نه په ډک اسمان"},{"id":8,"translation":"چې بې شکه تاسې په یوه ګډه وډه[۱۷] خبره کې يې.","footnotes":"[۱۷] ځینې وايي قران سحر دی، ځیني وايي شعر دی، ځیني وايي کوډي دي او ځیني نور څه وايي( فتح القدیر )"},{"id":9,"translation":"له دې قران څخه هغه خلک اړولی شي چې د الله په علم کې ترې اړول شوې دي."},{"id":10,"translation":"اټل کوونکې دي هلاک شي."},{"id":11,"translation":"هغه چې د اخرت له پټ کار نه غافله او ناخبره دي."},{"id":12,"translation":"او پوښتنه کوي چې د حساب او کتاب ورځ به کله وي؟"},{"id":13,"translation":"په هغه ورځ کې به هغوی په اور سوزولی شي."},{"id":14,"translation":"هلته به ورته وویل شي اوس خپل عذاب وڅکئ دا همغه څه دي چې تاسې په ډیر تلوار غوښتلو."},{"id":15,"translation":"بې له شکه چې له الله نه ډاریدونکي خلک به په باغونو او چینو کې وي."},{"id":16,"translation":"د خپل رب ورکړي نعمتونه به په خوښۍ سره اخلي بې له شکه چې دوی له دې نه په مخکې ژوند کې نیکو کاران وو."},{"id":17,"translation":"د شپې په ډیره لږه برخه کې ویده کیدل."},{"id":18,"translation":"او د شپي په اخرنۍ برخه کې يي بښنه غوښتله."},{"id":19,"translation":"او په مالونو کې د سوال ګرو او بې وسو برخه معلومه وه."},{"id":20,"translation":"او په ځمکه کې د باور کوونکو لپاره سخت ډیر دلایل او نښط دي."},{"id":21,"translation":"او ستاسې په خپلو ځانونو کې ایا تاسې نه ځیر کیږئ؟"},{"id":22,"translation":"په اسمان کې ستاسې روزې او هغه څه دي چې له تاسې سره يي وعده کیږي."},{"id":23,"translation":"نو د اسمان او ځمکې په رب مې قسم چې دا خبره همداسې واقعیت دی لکه څرنګه چې دا یو واقعیت دی چې تاسې خبرې کوئ."},{"id":24,"translation":"اې پیغمبره ! د ابراهیم د عزتمنو میلمنو کیسه تاته راغلې ده؟"},{"id":25,"translation":"کله چې ابراهیم ته راغلل نو ويي ویل: سلام. ابراهیم وویل: پر تاسو دې سلام وي. څه نا اشنا غوندي خلک دي."},{"id":26,"translation":"همغه وخت کور ته والړ او یو چاغ وریت کړی خوسی يي راووړ."},{"id":27,"translation":"میلمنو ته يي وړاندې او ورته يي وویل: ایا تاسو يې نه خورئ؟"},{"id":28,"translation":"هغه وو چې په زړه کې ترې وډار شو. هغوی ورته وویل: مه ډاریږه! او بیا يې د یوه هوښیار هلک زیری ورکړ."},{"id":29,"translation":"ښځه يې په چیغو سر او په داسې حال کې چې مخ يي واهه را وړاندې او ويي ویل زړه او شنډه ښځه!"},{"id":30,"translation":"ملایکو وویل: هو! په همدې ډول ستا رب فرمایلي دي بې له شکه هغه د حکمت څښتن په هر څه پوه دی."},{"id":31,"translation":"ابراهیم وویل:استازو!ستاسې هدف څه دی؟"},{"id":32,"translation":"هوی وویل:مونږ د یو مجرم قوم لپاره رالیږلي شوي یو."},{"id":33,"translation":"تر څو له خټو جوړ شوي کاڼي پرې ووروو."},{"id":34,"translation":"دا هغه ډبرې دي چې ستا د رب له لورې له پولو اوښتو خلکو ته په ګوته شوي دي."},{"id":35,"translation":"نو مونږ له کلي نه ټول مؤمنان وښکلي وو."},{"id":36,"translation":"او مونږ پکې پرته له یوه کور نه نور مسلمانان مینده نه کړل."},{"id":37,"translation":"او هلته مو یوه لویه نښه د هغو کسانو لپاره پریښووله چې له دردناک عذاب ډاریږي."},{"id":38,"translation":"او د موسی کیسه هم یو پند دی چې مونږ له ښکاره دلیل سره د فرعون په لور ولیږه."},{"id":39,"translation":"فرعون د خپل توان او زور په غرور مخ واړاو او ویې ویل:موسی کو ډګر یا لیونی دی."},{"id":40,"translation":"نو مونږ فرعون او لښکر يي راونیول او په سیند کې مو ډوب کړل په رښتیا هغه د ملامتیا وړو."},{"id":41,"translation":"او دعادیانو کیسه هم له پند نه ډکه وه.مونږ پر هغوی یو طوفاني بې خیره باد راوالوزاو."},{"id":42,"translation":"په هر شي به چې راته نو د وراسته او غورځول شوی په شان به یې کاوه."},{"id":43,"translation":"او د ثمودیانو کیسه هم پند دی کله چې هغوي ته وویل شو:چې تر یوه ټاکلي وخت مزې او چړچې وکړئ."},{"id":44,"translation":"د خپل رب له حکم نه یي سروغړولو نو یوی سختې کړیکې په داسې حال کې ونیول چې هغوی نیغ نیغ ورته کتل."},{"id":45,"translation":"نه ورسره د پورته کیدلو توان وو،او نه یې ځان ژغورلی[۱]شو.","footnotes":"[۱] ـ یا یې معنا ده چې نه یې د چا نه بدل اخیستلی شو.(البحر المحیط في التفسیر)."},{"id":46,"translation":"او له ټولو نه اول مونږ د نوح قوم هلاک کړ.ځکه چې فاسق خلک وو."},{"id":47,"translation":"او اسمان مونږ په خپلو لاسونو جوړ کړی او مونږ پراخي راوستونکي یو."},{"id":48,"translation":"او ځمکه مو خوره کړې ده او مونږ نښه غوړوونکي یو."},{"id":49,"translation":"او مونږ هر شی جوړه پیدا کړی دی.ښايې چې تاسې پند واخلئ."},{"id":50,"translation":"نو الله ته په منډه ورشئ.زه تاسې ته د هغه له لورې یو ښکاره ډاروونکی یم."},{"id":51,"translation":"او له الله سره نو معبودان مه نیسئ.زه تاسې ته د هغه له لورې یوه ښکاره داروونکی یم."},{"id":52,"translation":"هو!په همدې توګه له دوی نه وړاندې هیڅ قوم ته استازی نه دی راغلی مګر هغوی ویلي دي چې دا جادوګر یا لیونی دی."},{"id":53,"translation":"ایا هغوی په دې خبره یو بل ته وصیت کړی دی؟ نه:بلکې هغوی سرغړوونکي خلک دي."},{"id":54,"translation":"نو ای پیغمبره!مخ ترې واړه وه ته هیڅ ملامت نه یې."},{"id":55,"translation":"او پند ورکوه ځکه چې پند ورکول مؤمنانو ته ګټه رسوي."},{"id":56,"translation":"او ما پيریان او انسانان له دې نه پرته د بل هیڅ شي لپاره نه دي پيدا کړي چې هغوی به زما بندګي او عبادت کوي."},{"id":57,"translation":"زه به له هغوی روزي نه غواړم او نه ترې غوښتنه کوم چې ماته خوراک راکړي."},{"id":58,"translation":"بې له شکه چې الله په خپله ښه روزي ور کوونکی،د قوت څښتن او پیاوړی دی."},{"id":59,"translation":"د ظالمانو لپاره همغه عذاب دی چې ملګرو ته یې ور کړل شوی دی.نو ډير په تلوار دې نه غواړي."},{"id":60,"translation":"د کافرانو لپاره په هغه ورځ هلاک او د دوزخ کنده ده چې له دوی سره یې وعده کولی شي."}]},{"id":52,"verses":[{"id":1,"translation":"قسم د طور په غره."},{"id":2,"translation":"او قسم په لیکل شوی کتاب."},{"id":3,"translation":"چې په خلاصه پاڼه کې لیکل شوی دی."},{"id":4,"translation":"او قسم په اباد کور."},{"id":5,"translation":"او قسم په لوړ چت[۳]","footnotes":"[۳] ـ اسمان یا عرش(فتح القدیر)."},{"id":6,"translation":"او قسم په څپانده سمندر."},{"id":7,"translation":"او چې ستا د رب عذاب خامخا پیښیدونکی دی."},{"id":8,"translation":"هیڅ څوک یې مخه نیولای نشي."},{"id":9,"translation":"په هغه ورځ به اسمان بې دریغه ولړزیږي."},{"id":10,"translation":"او غرونه به په خپل سر روان شي."},{"id":11,"translation":"په هغه ورځ د درواغ ګټونکو لپاره تباهي او هلاکت دی."},{"id":12,"translation":"د هغو کسانو لپاره چې په باطلو کې د لوبو په توګه ننوتلي دي."},{"id":13,"translation":"هغه ورځ چې د دوزخ په لور به کش کول کیږي."},{"id":14,"translation":"او ورته به ویلی شي چې دا همغه اور دی چې تاسې به درواغ ګاڼه."},{"id":15,"translation":"ووایاست دا کوم جادو دی؟او که تاسې څه نه وینئ."},{"id":16,"translation":"ورننه ووځئ!اوس یې تاسې ته زغمل او نه زغمل یو برابر دي.بې شکه چې تاسې ته د همغو اعمالو بدل در کولی شي چې تاسو به کول."},{"id":17,"translation":"بې شکه چې متقیان به په جنتونو او نعمتونو کې وي."},{"id":18,"translation":"له هغو نعمتونونه خوند اخلي چې رب ورته ور کړي دي او د دوزخ له عذاب نه یي ژغورلي دي."},{"id":19,"translation":"او ورته به وویل شي.چې د خپلو تیرو کړنو په بدل کې ښه په مزو او چړ چو سره خوراک او څښاک وکړئ."},{"id":20,"translation":"هلته به یې په کتاروشوو تختونوتکيي کړي وی.او مونږ به ښایسته تکې سپینې د غټو سترګو والا ښځې ورته په نکاح کړو."},{"id":21,"translation":"او کومو کسانو چې ایمان راوړی،او اولادونو یې هم د ایمان لار ور پسې نیولي ده نو مونږ به یې اولادونه ورسره یو ځای کړو او د پلرونو له کړنو به یې هیڅ شی کم نه کړو.هر څوک د خپلو کړنو په بدل کې ښکیل دی."},{"id":22,"translation":"او مونږ به هر ډول میوې،غوښې او هر څه چې د هغوی زړه یې وغواړي لاپسې ورته ډیروو."},{"id":23,"translation":"هلته به په ډیرې خوښۍ سره یو له بل نه د هغو شرابو کاسې تښتوي چې نه به پکې چټي او عبثې خبرې وي او نه په ګناه اخته کیدل."},{"id":24,"translation":"په خدمت کې به يي هغه هلکان منډې وهي چې یوازي به د همدوی وي او د پوښل شوو ملغلرو په څير به ځلیږي."},{"id":25,"translation":"او مخ په مخ به یوله بل نه پوښتنې کوي."},{"id":26,"translation":"او وایې به چې:مونږ خو پخوا د خپلو کورنیو په مینځ کې د ډار شپې[۴]تیرولې.","footnotes":"[۴] ـ د اخرت له عذاب نه ډاریدلو.(فتح القدیر د امام الشوکاني)."},{"id":27,"translation":"نو الله را باندې لورینه وکړه او د ګرم او سوزوونکی عذاب نه یې وژغورلو."},{"id":28,"translation":"په رښتیا چې مونږ په پخواني ژوند کې یوازې هغه باله.او هغه ډیر زیات ښیګڼه کوونکی او ډير زیات مهربان دی."},{"id":29,"translation":"نو ای پیغمبره!خلکو ته پند وړاندې کړه.ته د خپل رب د لورینې له مخې نه فال ګریې او نه لیونی."},{"id":30,"translation":"ایا هغوی وایې چې دا یو شاعر دی؟او مونږ پرې د حوادثو او پیښو او وښتون ته منتظر یو."},{"id":31,"translation":"ورته ووایه چې انتظار کوئ زه هم له تاسې سره په انتظار کوونکو کې یم."},{"id":32,"translation":"ایا عقلونه یې په همدې ورته حکم کوي؟او که هغوی سرغړوونکي دي؟"},{"id":33,"translation":"ایا هغوی وایي چې محمد قران له ځانه ویلی دی؟نه بلکې هغوی ایمان راوړونکی نه دي."},{"id":34,"translation":"د قرآن په شان یوه خبره خو دې جوړه کړي که رښتیني وي."},{"id":35,"translation":"ایا پخپل سره خپل په خپله پیدا شوي دي او که په خپله پیدا کوونکی دي؟"},{"id":36,"translation":"ایا اسمانونه او ځمکه هغوی پیدا کړي دي؟نه بلکي باور کوونکي نه دی."},{"id":37,"translation":"ایا ستا د رب خزانې ورکړای شوي دي؟او که هغوی یې په زوره واکداران شوي دي؟"},{"id":38,"translation":"ایا داسې زینې لري چې پرې ختلي او پاس خبرې یې اوریدلي وي؟نو د هغوی اوریدونکي دې خپل ښکاره دلیل وړاندې کړي؟"},{"id":39,"translation":"ایا د الله لورګانې دي او ستاسې ځامن؟"},{"id":40,"translation":"ایا ته ترې په دې بلنه ومزدوری غواړې؟چې تاوان ورکول په هغو دروند شوی دی؟"},{"id":41,"translation":"ایا څه پټ شیان ورته معلوم دي چې بیا یي لیکي؟"},{"id":42,"translation":"ایا د مکر او چل هڅه کوي؟هغه کسان چې کافران شوې په خپلو چلونو کې نښتي دي."},{"id":43,"translation":"ایا له الله نه پرته خدای هم لري؟الله له هغه څه نه پاک دی چې هغوی یې ورسره شریکوي."},{"id":44,"translation":"او که چیرې د اسمان له لورې کومه راپریوتونکې ټوټه وګوري نو وایې به چې دا خو ګڼه وریځ ده."},{"id":45,"translation":"او ای پیغمبره!پریږیې ده تر څو له خپلې هغې ورځې سره مخ شي چې هغوی به پکي هلاکولای شي."},{"id":46,"translation":"هغه ورځ چې چلونه به یې هیڅ شی ترې نشي په څنګ کولای.او نه به له هغوی سره کومک کولای شي."},{"id":47,"translation":"او بې له شکه چې ظالمانو ته له لوی عذاب نه پرته نور[۵]عذابونه هم شته خو ډیر خلک یې نه پوهیږي.","footnotes":"[۵] له مرض،لوږه،طوفان،زلزله او نور.(فتح القدیر)."},{"id":48,"translation":"ای پيغمبره!د خپل رب تر حکمه صبر وکړه بې شکه چې ته زمونږ د سترګو په وړاندې یې.او چې پورته کیږي نو د خپل رب تسبیح او حمد وایه."},{"id":49,"translation":"او هم یې د شپي په اوږدو کې تسبیح وایه او هم د ستورو له پریوتلو وروسته."}]},{"id":53,"verses":[{"id":1,"translation":"قم پر پریوتونکي ستوري."},{"id":2,"translation":"چې ستاسې ملګری محمد نه لار ورکې شوی او نه یې خپل سری کړې."},{"id":3,"translation":"له هواء نه خبرې نه کوي."},{"id":4,"translation":"بلکې خبرې یي وحي ده چې هغه ته وحي کولی شي."},{"id":5,"translation":"هغه ته یوه زورلرونکي او پياوړي ور ښوولي دي."},{"id":6,"translation":"چې د ښکلي بدن او پاخه عقل څښتن دی.بیا ښه جوخت ودرید."},{"id":7,"translation":"په داسې حال کې چې په لوړو څنډو کې وو."},{"id":8,"translation":"بیا محمد ته نژدې او لا پسې ور نژدې شو."},{"id":9,"translation":"نو د دوه لیند یو په اندازه یا له هغه نه هم ورته نژدې ؤ."},{"id":10,"translation":"نو د الله بنده نه یي هغه وحي ورسوله چې رسول یې پر غاړه وو."},{"id":11,"translation":"زړه هغه څه درواغ نه دی بللي چې لیدلي یي وو."},{"id":12,"translation":"ایا له محمد سره د هغه په لیدلو کې جګړه کوئ."},{"id":13,"translation":"او هغه جبرائیل د راښکته کیدلو په دوران کې بل ځل لیدلی وو."},{"id":14,"translation":"له سدرة المنتها سره یي لیدلي وو."},{"id":15,"translation":"هلته جنت وو اخرنی دمه ځای."},{"id":16,"translation":"هغه وخت یې ملائکه ولیده چې د بیرې ونه هغه څه پټه کړې وه چې هغه یي پټوله."},{"id":17,"translation":"سترګې نه کږې شوي وي او نه د بل څه لیدلو ته ور تیرې شوې وې."},{"id":18,"translation":"په رښتیا یې د خپل رب ډیرې لوی نښې لیدلي دي."},{"id":19,"translation":"ایا تاسې دلات او عزا په هکله فکر کړی دی؟"},{"id":20,"translation":"او هم د هغه بل دریم مناة نومي په هکله؟"},{"id":21,"translation":"ایا ستاسې ځامن او د الله لورګانې دي؟"},{"id":22,"translation":"دا خورا کوږ او بې انصافه ویش دی."},{"id":23,"translation":"دا بوتان یوازې نومونه دي چې تاسو،او ستاسو پلرونو ایښي دي الله پرې کوم دلیل نه دی نازل کړی.هغوی یوازې د ګومان او هغه څه پسې روان دي چې:نفس یي غواړي.او سره له دې چې د خپل رب له لورې هدایت او ښوونه ورته راغلې."},{"id":24,"translation":"ایا د انسان ټولې هیلي[۶]پوره کیږي؟","footnotes":"[۶] ـ د هیڅ انسان ټولې غوښتنې نه پوره کیږي پوره یوازې یو الله دی.چې د دنیا او اخرت واکمن دی(فتح القدیر)."},{"id":25,"translation":"د دنیا او اخرت واکمن یوازې یو الله دی."},{"id":26,"translation":"د اسمانونو ډیرې ملایکې دي چې سپارښت یي هیڅ ګته نه شي رسولای.مګر یوازې هغه وخت سپارښت کولای شي چې الله د هغه چا لپاره اجازه ورکړي چې د الله خوښه او ترې راضي وي."},{"id":27,"translation":"بې له شکه کوم کسان چې په اخرت ایمان نه لري،ملايکې په ښخینه نومونو یادوي."},{"id":28,"translation":"په دې هکله هغوی په هیڅ نه پوهیږي.یوازې په ګومان او اټکل پسې روان دي.او ګومان هیڅکله د حق او واقعیت ځای نشي ډکولی."},{"id":29,"translation":"نو ای پیغمبره!له هغو خلکو مخ واړه وه چې زمونږله پند نه یې مخ اړولی او له دنیوي ژوند پرته یې بل هیڅ هدف نه وي."},{"id":30,"translation":"هو! ددوی پوهه یوازې تر همدې ځایه ده.بې له شکه ستا رب ته هغه ډیر ښه معلوم دي چې له لارې یې بې لارې شوي او هغه هم ورته ډیر ښه معلوم دي چې سمه لار یې میندلې ده."},{"id":31,"translation":"د اسمانونو او ځمکې تول څیزونه ټول څيزونه یوازې د یو الله دي تر څو هغو کسانو ته چې بدي یې کړې جزا ورکړي او هغو ته چې نیکی یې کړې په ښه توګه بدله ورکړي."},{"id":32,"translation":"دوی هغه کسان دي چې له لویو ګناهونو او بد فعلی نه ځان ژغوري خو که ځیني کوچني ګناهونه ترې وشي باک یې نشته.بې له شکه چې ستا د رب بښنه ډیره پراخه ده. تاسې له هغه وخت نه پيژني چې تاسې یې له ځمکې نه پیدا او هغه وخت هم پر تاسې عالم وو چې تاسو د خپلو مورګانو په خیټو کې بچیان واست.نو تاسې د خپلې پاکۍ دعوې مه کوئ.هغه ښه پوهیږي چې رښتیني پاک څوک دی؟"},{"id":33,"translation":"ای پیغمبره!تا هغه څوک لیدلی چې د خدای له لارې نه یې مخ اړولی دی."},{"id":34,"translation":"ډير لږ مال یې ورکړ او بیا یې لاس ونیو."},{"id":35,"translation":"ایا په پټو پوهیږی چې خپل خلاصون وویني."},{"id":36,"translation":"ایا له هغه څه نه خبر شوی نه دی چې د موسی په صحیفو کې و؟"},{"id":37,"translation":"او له هغه څه چې د وفا دار ابراهیم په صحیفو کې وو."},{"id":38,"translation":"او هغه دا وو چې هیڅ بار پورته کوونکی به د بل چا بار په خپلو اوږونه اخلي."},{"id":39,"translation":"او دا چې انسان یوازې د خپلو هڅو ګټه لیدلای شي اوبس."},{"id":40,"translation":"او دا چې ډير ژر به خپلې هڅې وروښوولای شي."},{"id":41,"translation":"بیا به بدل په بشپړ ډول ورکړای شي."},{"id":42,"translation":"او دا چې د هر څه پای ستا د رب په لور ده."},{"id":43,"translation":"او دا چې همغه خندول کوي او هم ژړول."},{"id":44,"translation":"او دا چې همغه مړه کول کوي او هم ژوندي کول."},{"id":45,"translation":"او دا چې همغه نر او ښځه جوړه جوړه پیدا کړي دي."},{"id":46,"translation":"له یوه څاڅکي اوبونه چې وڅڅول شي."},{"id":47,"translation":"او دا چې بیا را ژوندي کول د همغه دنده ده."},{"id":48,"translation":"او دا چې مالدارول کوي او نیستمن کول."},{"id":49,"translation":"او دا چې هغه د شعر[۷]ستوري رب دی.","footnotes":"[۷] دا یو ستوری دی چې ناپوهانو به د کائناتو په چلښت کې اغیزمن بللو په داسې حال کې چې هغه په خپله مخلوق دی.(فتح القدیر)."},{"id":50,"translation":"او دا چې همغه لومړني عادیان هلاک کړل."},{"id":51,"translation":"او هم یې ثمودیان چې یو یې هم پرې نښوول."},{"id":52,"translation":"له دې نه وړاندې یې د نوح قوم هم هلاک کړ.ځکه چې هغوی له هر چا نه ډير تیري کوونکي او ډير سرغړوونکي وو."},{"id":53,"translation":"او بل مخ چپه کړی شوی کلي یې لاندې راورغورځاوو."},{"id":54,"translation":"نو بیا یې د هغه څه لاندې پټ کړ چې پرې یې پټا وو."},{"id":55,"translation":"نو ته به د خپل رب په کومه لورینه کې شکه کوې؟"},{"id":56,"translation":"دغه محمد هم د پخوانیو ډاروونکو په شان یو ډاروونکی دی."},{"id":57,"translation":"قیامت را نژدې شو."},{"id":58,"translation":"خو باوري وخت یې پرته له الله بل هیڅوک نه شي ښکاره کولی."},{"id":59,"translation":"ایا له همدې خبرې نه تاسې تعجب کوئ؟"},{"id":60,"translation":"خاندئ او ژاړئ نه؟"},{"id":61,"translation":"بې پروا په لوبو او سندرو اخته یې."},{"id":62,"translation":"نو اوس یوازې یو الله ته سجده وکړئ.او یوازې د هغه عبادت وکړئ."}]},{"id":54,"verses":[{"id":1,"translation":"قیامت نژدې او سپوږمۍ وچاودیده[۸]","footnotes":"[۸] ـ د هغې پيښې یادونه ده چې کافرانو له رسول الله صلی الله علیه وسلم نه معجزه وغوښته الله پاک سپوږمۍ دوه ټوټې کړه.بخاري،مسلم،ابن جریر."},{"id":2,"translation":"که هر نښه وویني نو مخ به ترې واړوي او وایې به چې دا یو پیاوړی جادو دی."},{"id":3,"translation":"دا پیښه یې درواغ وګڼله او په خپلو خواهشاتو پسې ولاړل.او دا پخه خبره ده چې هر شی پای ته رسیدونکی دی."},{"id":4,"translation":"او هغوی ته د پخوانیو هغه حالات ښه څرګند شوی چې له بدۍ څخه د مخنیوي لپاره ښه رټونکی دي."},{"id":5,"translation":"ښه پوره او بشپړ حکمت ؤ،خو ډاروونکو د هیڅ شی مخه ونه نیوله."},{"id":6,"translation":"نو ای محمده!مخ ترې واړه وه.او هغه ورځ رایاده کړه چې یو بلونکی به یې د یوې نااشنا صحنې په لور وبلي."},{"id":7,"translation":"هلته به یې سترګې مړاوي او د خورو ورو ملخانو په څير به له قبرونونه راپورته کیږي."},{"id":8,"translation":"د بلونکی په لور به په منډه روان وي.او کافران به وایې چې:دا ډیره سخته ورځ ده."},{"id":9,"translation":"له دوی نه وړاندې د نوح قوم هم ددرواغو نسبت کړی و،زمونږ بنده یي درواغجن ګڼلی او ویلي یي وو چې:یو رټل شوی لیونی دی."},{"id":10,"translation":"نوح خپل رب ته لاسونه پورته کړل او دعا يي وکړه:زه بې وسې کړی شوی یم زما بدل واخله!"},{"id":11,"translation":"نوهغه وو چې مونږ د تیز او تند باران په ورولو د اسمان دروازې راخلاصې کړې."},{"id":12,"translation":"او ځمکه موټوله د چینو په توګه راوخوټوله او دواړه اوبه د ټاکلی شوي کار لپاره سره یو ځای شوی."},{"id":13,"translation":"مونږ نوح په تختو او میخ لورنکو کښتۍ کې سور کړ."},{"id":14,"translation":"کښتۍ زمونږ د سترګو لاندې روانه وه.هو!دا د هغه چا بدل اخیستل وو چې منلی شوی نه و."},{"id":15,"translation":"مونږ کښتۍ د یوې نښې په توګه پریښووله ایا شته کوم پند اخیستونکی؟"},{"id":16,"translation":"نو څنکه و عذاب زمونږ او زمونږ ډارول؟"},{"id":17,"translation":"او په یقین چې مونږ قران د پند اخیستلو لپاره اسان کړی دی ایا شته کوم پند اخیستونکی؟"},{"id":18,"translation":"عادیانو هم د دوراغو نسبت کړی وو.نو وګوره چې څرنګه وو زمونږ عذاب؟او زمونږ ډارول؟"},{"id":19,"translation":"مونږ پرې په یوه شومه ورځ په پرله پسې توګه یو سخت تند او ډیر یخ باد راوالو زاوو."},{"id":20,"translation":"خلک به یې داسې الوزول لکه چې د ویستلو شوو خرماګانو پراته ډډونه وي."},{"id":21,"translation":"نو وګوره چې څرنګه وو زمونږ عذاب؟او زمونږ ډارول؟"},{"id":22,"translation":"او په یقین چې مونږ قران د پند اخیستلو لباره اسان کړی دی.ایا شته کوم پند اخیستونکی؟"},{"id":23,"translation":"ثمودیانو هم داروونکي دوراغجن ګڼلي وو."},{"id":24,"translation":"او ویلي یي:ایا مونږ په یوه داسې چا پسې ولاړ شو چې زمونږ په شان بشر دی؟ که مونږ دا کار وکړ نو مونږ به ډیر لار ورکي او ناپوهان یو."},{"id":25,"translation":"ایا په مونږ کې یوازې هغه وچې وحې پرې نازله شوه؟نه هیڅ ورته نه دي نازل شوي بلکې هغه ډیر لوی درواغجن متکبر دی."},{"id":26,"translation":"سبا ته به هغوی ته معلومه شي چې ډیر لوی درواغجن متکبر څوک دی؟"},{"id":27,"translation":"مونږ او ښه د ازمیښت په توګه ورولیږله.نو اوس ته انتظار او صبر کوه چې څه ورسره کیږي؟"},{"id":28,"translation":"او ورته څرګنده کړه چې اوبه د دوی او اوښې ترمینځ په نوبت دي.هر څوک به خپل نوبت ته حاضریږي."},{"id":29,"translation":"خپل بد بخته ملګرې یې راوغوښت یو له بل سره یې لاس ور کړ او ښه یي زخمي کړه."},{"id":30,"translation":"نووګوره چې څرنګه وو زمونږ عذاب؟او زمونږ ډارول؟"},{"id":31,"translation":"مونږ یوازې یوه چیغه ورولیږله ناببره د شپول د پروړی په شان ځپ،ځپ شوی وو."},{"id":32,"translation":"او په یقین چې مونږ قران د پند اخیستلو لپاره اسان کړی دی.ایا شته کوم پند اخیستونکی؟"},{"id":33,"translation":"د لوط قوم هم ډاروونکي درواغجن ګڼل."},{"id":34,"translation":"مونږ پرې کاڼي ویشتونکی باد راوالوزاوه خو د لوط کورنۍ وژغورل وه.په سپیده چاود کې مو هغو یته نجات ورکړ."},{"id":35,"translation":"دا زمونږ لورینه وه.او زمونږ هر شکر کوونکي ته په همدې ډول بدله ورکوو."},{"id":36,"translation":"په یقین چې لوط هغوی زمونږ له نیولو نه ډارولی وو. خو هغوی ډاروونکو ته د شک په سترګه کتل."},{"id":37,"translation":"او د هغه د میلمنو د لاس ته راوړلو پوره هڅه یي وکړه خو مونږ په سترګو ړانده کړل.او ورته مو وویل:چې اوس زما د عذاب او ډارولو خوند واخلئ."},{"id":38,"translation":"سهار وختي پرې پوخ او نه خوځیدونکی عذاب راښکته شو."},{"id":39,"translation":"نو وڅکئ زما عذاب او دارول."},{"id":40,"translation":"او په یقین چې مونږ قران د پند اخیستو لپاره اسان کړی دی.ایا شته پند اخیستونکی؟"},{"id":41,"translation":"د فرعون خلکو ته ډاروونکي راغلي وو."},{"id":42,"translation":"زمونږ ټولې نښې یې درواغ وګڼلې نو مونږ د یوه برلاسي او پیاوړي ځواک په توګه ونیول."},{"id":43,"translation":"ایا ننه ني کافران له پرونیو کافرانو څخه غوره دي؟او که په کتابونو کې ستاسې خلاصون اعلان شوی دی؟"},{"id":44,"translation":"ایا هغوی وايې چې مونږ یو موټې او یو د بل بدل اخیستونکي یو؟"},{"id":45,"translation":"ډیر ژر به دا ډله ماته او مخ په څټ تیښته به وکړي."},{"id":46,"translation":"بلکې داصلي ماتې وعده ځای ئې قیامت دی.او هغه خورا سخت او تریخ وخت دی."},{"id":47,"translation":"بې شکه چې مجرمان په ګمراهۍ کې اخته او له سوزوونکي اور سره مخ دي."},{"id":48,"translation":"هغه ورځ چې پړ مخ پر مخونو په اور کې راکش،او ورته به وویل شي چې:اوس د دوزخ خوند وڅکئ."},{"id":49,"translation":"او بې له شکه مونږ هر شی په تاکلې اندازه پیدا کړی دی."},{"id":50,"translation":"او زمونږ هر کار یو حکم دی چې د سترګو په رپ کې پوره کیږي."},{"id":51,"translation":"او ستاسې په څیر مونږ ډیر خلک هلاک کړي دي.ایا شته کوم پند اخیستونکی؟"},{"id":52,"translation":"هغوی چې هرڅه کړي،په کتابونو کې ښکل شوي دي."},{"id":53,"translation":"او هر کوچنی او لوی کار ښکل شوی دی."},{"id":54,"translation":"بې له شکه پرهیزګاران به په باغونو او ویالو کې وي."},{"id":55,"translation":"د توانا او پیاوړي پاچا په وړاندې به د رښتیا او عزت په ځای کې ناست وي."}]},{"id":55,"verses":[{"id":1,"translation":"مهربان ذات."},{"id":2,"translation":"قران یې ښوولی دی."},{"id":3,"translation":"انسان یې پیدا کړی ."},{"id":4,"translation":"او بیانول یې ورښوولي دي."},{"id":5,"translation":"لمر او سپوږمۍ په یوه حساب دي."},{"id":6,"translation":"او ستوری([۹] الف) اوونه دواړه سجده کوي.","footnotes":"[۹] الف:النجم ـ په عربي ژبه کې هغو بوټو ته هم وايي چې ډډه ونلري (ابن جریر الطبری)"},{"id":7,"translation":"اسمان یې هسک کړی او تله یې ایښې ده."},{"id":8,"translation":"تر څو په تله کې له اندازې وانه وړئ."},{"id":9,"translation":"ټول په انصاف کړئ او ډنډې پکې مه وهئ."},{"id":10,"translation":"ځمکه یې دټول مخلوق لپاره هواره ایښې ده."},{"id":11,"translation":"په هغې کې هر ډول میوې او وګي لرونکی خرماګاني دي."},{"id":12,"translation":"پروړه لرونکی دانې او د ښکلی یوي ګلان."},{"id":13,"translation":"نو ای انسانانو او پیریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":14,"translation":"انسان یې له یوې داسې کړنګیدونکې خټې څخه پیدا کړی دی چې د کودړې په شان یي اواز کاوو."},{"id":15,"translation":"او پیری يي داورله لمبو څخه پیدا کړی."},{"id":16,"translation":"نو ای انسانانو او پیریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":17,"translation":"رب د دواړو ختیځونو او رب د دواړو لویدیځونو دی([۹]ب)","footnotes":"[۹] ب ـ د لنډې ورځې یو مشرق او د اوږدې ورځې بل مشرق او په دې توګه یې مغرب هم جلا جلا دی.(الماوردی)"},{"id":18,"translation":"نو ای انسانانو او پیریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ ګڼئ؟"},{"id":19,"translation":"دوه دریابونه یې بیولي دي چې سره یو ځای کیږي."},{"id":20,"translation":"خو په مینځ کې یي پرده ده چې یو هم ترې نه تیریږي."},{"id":21,"translation":"نو ای انسانانو او پیریانو!تاسو به د خپل رب کومه لوریه درواغ وګڼئ؟"},{"id":22,"translation":"له دواړو سیندونو څخه ملغلرې[۱۰]او مرجان اوځي[۱۱]","footnotes":"[۱۰] ـ ټولو لویو ملغلرو او مرجان کوچنیو ملغلرو ته وايي او ځینو یي برعکس معنا کړي\n[۱۱] ـ ایت د اوبو د مینځ ګټه په ګوته کوي او(۲۴)ایت یې د پاسنۍ او ښکاره برخې."},{"id":23,"translation":"نو ای انسانانو او پیریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":24,"translation":"هغه کښتۍ یې په واک کې دي چې د لوړو غرونو په څیر هسکې په سمندر کې روانې وي."},{"id":25,"translation":"نو ای انسانانو او پيریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":26,"translation":"هر څه چې د ځمکې پر مخ دي ټول له مینځه تلونکي دي."},{"id":27,"translation":"او یوازې ستا د رب لوي او عزتمن مخ به تل پاتې وي."},{"id":28,"translation":"نو ای انسانانو او پيریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":29,"translation":"څه چې په اسمانونو او ځمکه کې دي یوازې له هغه څخه غوښتنه کوي هغه هر وخت په بیل بیل کار کې دی."},{"id":30,"translation":"نو ای انسانانو او پيریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":31,"translation":"ای پيریانو او انسانانو! ډیر ژر به مونږ تاسې ته اوزګار شو[۱۲]","footnotes":"[۱۲] ـ دا د قهر او غضب اخرنۍ لوړه مرحله ده.لکه یو څوک بل ته په قهر کې ووایې زه به در اوزګار شم.(فتح القدیر)."},{"id":32,"translation":"نو ای انسانانو او پیریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":33,"translation":"ای د پیریانو او انسانانو ډلو!که تاسو توانیدلی شئ چې د اسمانونو او ځمکې له پولو وتښتئ؟نو وتښتئ؟خو تاسې نه شئ[۱۳]تیښتیدلی مګر په قوت او دلیل سره.","footnotes":"[۱۳] ـ او دا توان له تاسې سره مرسته نشته چې د الله له واکمنۍ څخه راوزئ ځکه هر ځای د الله واکمني ده نو معنې دا چې:نشئ تښتیدلی (فتح القدیر)."},{"id":34,"translation":"نو ای انسانانو او پیریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":35,"translation":"پر تاسې به داور سرې لمبې او ویلي شوی مس راښکته کړی شي نو تاسو به یو له بل سره هیڅ ډول کومک نه شئ کولای."},{"id":36,"translation":"نو ای انسانانو او پيریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":37,"translation":"نو کله چې اسمان څیرې او د سرې څرمنې په شان تک سور ګل شي."},{"id":38,"translation":"نو تاسې به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":39,"translation":"نو نن به له انسانانو او پیریانو څخه د هغوی د ګناهونو پوښتنه ونشي."},{"id":40,"translation":"نو تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":41,"translation":"مجرمان به له نښو او علامو څخه پیژندلی شي نو له تندیو او پښو څخه به ونیول شي."},{"id":42,"translation":"نو تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":43,"translation":"دا همغه دوزخ دی چې مجرمانو به درواغ ګاڼه!"},{"id":44,"translation":"هغوی به د دوزخ او ګرمو خوټیدلو اوبو په مینځ کې تاویږي راتاویږي."},{"id":45,"translation":"نو تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":46,"translation":"او د هغو خلکو لپاره چې د خپل رب په وړاندې له دریدلو نه ډاریږي دوه جنتونه دي."},{"id":47,"translation":"نو تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":48,"translation":"د تازه څانګو او خرانګو لرونکي به وي."},{"id":49,"translation":"نو تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":50,"translation":"په دواړو کې به دوه چینې روانې وي."},{"id":51,"translation":"نو تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":52,"translation":"هره میوه به پکې جوړه جوړه وي[۱۴]","footnotes":"[۱۴] ـ چې یوه به یې په دنیا کې لیدلې او ورسره به آشنا وي،او له بلې سره به ناآشنا وي.یا یوه وچه بله تازه(فتح القدیر)."},{"id":53,"translation":"نو ای انسانانو او پيریانو تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":54,"translation":"پر هغو فرشونو به یې تکیه کړې وي چې پوښ به یې له غټو وریښمووي.او د میوو را پر یکول به یې خورا اسان وي."},{"id":55,"translation":"نو ای انسانانو او پيریانو! تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":56,"translation":"د داسې حیاناکو سترګو لرونکې ښځې به پکې وي چې له دوی نه وړاندې به هیڅ انسان او پیري لاس نه وي وروړی."},{"id":57,"translation":"نو تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":58,"translation":"لکه چې لعل او مرجان وي."},{"id":59,"translation":"نو ای انسانانو او پيریانو! تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":60,"translation":"ایا د نیکۍ بدل پرته له نیکۍ نه بل څه کیدای شي؟"},{"id":61,"translation":"نو ای انسانانو او پیریانو! تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":62,"translation":"او له دغو دوه باغونو پرته به دوه نور باغونه هم وي."},{"id":63,"translation":"نو ای انسانانو او پيریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":64,"translation":"له ډیر شین والي نه به تک تور بریښي."},{"id":65,"translation":"نو ای انسانانو او پيریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":66,"translation":"په دواړو جنتونو کې به دوه فواره کوونکي چینې وي."},{"id":67,"translation":"نو ای انسانانو او پیریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":68,"translation":"په دواړو کې به میوې،خرماګانې او انار ښه ډیر وي."},{"id":69,"translation":"نو اې انسانانو او پيریانو!تاسو به دخپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":70,"translation":"او هم به پکې د ښو اخلاقو ښایسته مخې ښځې وي."},{"id":71,"translation":"نو ای انسانانو او پيریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":72,"translation":"حورې به په خیمو کې په پرده کې وي."},{"id":73,"translation":"نو ای انسانانو او پیریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":74,"translation":"له دوی نه وړاندې به هیڅ انسان او پیري لاس نه وي وروړی."},{"id":75,"translation":"نو ای انسانانو او پيریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":76,"translation":"پر شنو او ښکلو بالښتونو،نفیسو او غوره فرشونو به یې تکیه کړې وي."},{"id":77,"translation":"نو ای انسانانو او پیریانو!تاسو به د خپل رب کومه لورینه درواغ وګڼئ؟"},{"id":78,"translation":"ستا د ډير لوی عزت او وقار څښتن رب نوم ډير برکتناک دی."}]},{"id":56,"verses":[{"id":1,"translation":"کله چې پیښیدونکې،پیښه شي."},{"id":2,"translation":"هیڅوک به یي درواغ نه ګڼي."},{"id":3,"translation":"هغه به ښکته کوونکې[۱۵]او لوړوونکې پیښه وي.","footnotes":"[۱۵] ـ هغه چې په دنیا کې ښکته وو پورته به یې کړي یا کافران به جهنم ته وغورزوي،او مؤمنان به جنتونو ته پورته کړي.(الماوردی)."},{"id":4,"translation":"کله چې ځمکه په بشپړ ډول ولړزول شي."},{"id":5,"translation":"او غرونه ټوټه،ټوټه او میده کړای شي."},{"id":6,"translation":"ته به وايې چې الوتونکی ګرد او وړانګې دي."},{"id":7,"translation":"نو تاسې به درې ډلي واست."},{"id":8,"translation":"نو د ښي لاس خاوندان.[۱۶]او څومره غوره دي د ښي لاس خاوندان.","footnotes":"[۱۶] ـ هغه چې په شې لاس عملنامه ور کړای شي او هغه چې په کیڼ لاس عملنامه ورکړای شي د عرش په ښي اړخ او کیڼ اړخ کې وي.(الماوردی)."},{"id":9,"translation":"او د کیڼ لاس خاوندان.څومره به دي د کیڼ لاس خاوندان."},{"id":10,"translation":"او لومړني[۱۷]لومړني دي.","footnotes":"[۱۷] ـ لومړني بیعت کوونکي،لومړني هجرت کوونکي یا په لومړنیو پیغمبرانو لومړني ایمان راوړونکي.(الماوردی)."},{"id":11,"translation":"همدوی الله ته نژدې کړي شوي دي."},{"id":12,"translation":"له نعمتونو په ډکو جنتونو کې به اوسیږي."},{"id":13,"translation":"لومړني[۱۸]به زیات وي.","footnotes":"[۱۸] د پخوانیو امتونو له ادم علیه السلام څخه تر محمد صلی الله علیه وسلم پورې به ډير او له محمدي امت څخه به لږ وي.یا د محمدي امت لومړني خلک او وروستني خلک (الماوردی)."},{"id":14,"translation":"او وروستي به لږ."},{"id":15,"translation":"د سرو او سپینو زرو په تارونو او بدل شوو تختونو."},{"id":16,"translation":"یو بله ته مخامخ به یې تکیه کړې وي."},{"id":17,"translation":"په یو عمر او یو رنګ تل پاتې هلکان به پرې ګرځي راګرځي."},{"id":18,"translation":"د بهیدونکو صافو شرابو له ډکو ګیلاسونو،جکونو او کاسو سره."},{"id":19,"translation":"ته به یي سردرد ترې پيدا کیږي او نه نیشه او بې خودي."},{"id":20,"translation":"او د هغوی د خوښې ډول ډول میوې به ور وړاندې کیږي."},{"id":21,"translation":"او د زړونو د غوښتنې په رڼا کې یې د مارغانو غوښې."},{"id":22,"translation":"او هم د ښکلو او غټو سترګو حورې."},{"id":23,"translation":"لکه پوښل شوې ملغلرې."},{"id":24,"translation":"دا د هغو کړنو بدل دی چې په دنیا کې یې کړي دي."},{"id":25,"translation":"هلته به نه چټي خبرې اوري او نه د ګناه خبرې."},{"id":26,"translation":"مګر یوازې یو پر بل به[۱۹]سلام اوري.","footnotes":"[۱۹] ـ د الله او ملایکو له لورې سلام،یا معنا یې ښې خبرې."},{"id":27,"translation":"او د ښي لاس خاوندان.څومره غوره دي د ښي لاس خاوندان."},{"id":28,"translation":"په بي اغزیو بیرو."},{"id":29,"translation":"او یو پر بل سپرو کیلو."},{"id":30,"translation":"او ترې لرې اوږدوشو سیورو."},{"id":31,"translation":"او هر وخت به لوښو او ویالو کې اچول شوو اوبو."},{"id":32,"translation":"او په پریمانه میوو."},{"id":33,"translation":"چې نه پاي ته رسي او نه بندیږي."},{"id":34,"translation":"او په لوړو او هسکو فرشونو کې به وي."},{"id":35,"translation":"بې له شکه چې:مونږ دغه حورې او جنتي ښځې نوي په نوي سنګار پیدا کړي."},{"id":36,"translation":"پیغلې مو ګرځولي."},{"id":37,"translation":"له میړونو سره مینه او محبت کوونکي هم عمره دي."},{"id":38,"translation":"دا هرڅه د ښي لاسو خلکو لپاره دي."},{"id":39,"translation":"دا خلک په لومړیو کې یوه لویه ډله."},{"id":40,"translation":"او په وروستیو کې هم لویه ډله ده."},{"id":41,"translation":"او د کیڼ لاس خاوندان.څومره بد دي د کیڼ لاس خاوندان."},{"id":42,"translation":"په سوزوونکي اور او خوټیدونکو ګرمو اوبو کې به وي."},{"id":43,"translation":"د تور لوګي تر سیورې لاندې به وي."},{"id":44,"translation":"نه به سوړ وي او نه دمه ورکوونکی."},{"id":45,"translation":"خکه چې په دنیا کې په ښو نعمتونو کې وو."},{"id":46,"translation":"او په لویه ګناه[۲۰]یې خورا ټینګار کاو.","footnotes":"[۲۰] ـ شرک،د الله او د هغه د رسول نه مننه او ترې سرغړونه.(فتح القدیر)."},{"id":47,"translation":"او ویل به یې چې:مونږ مړه شو او بیا خاورې او هډوکي نو بیا به هم بیرته پاڅول کیږو؟"},{"id":48,"translation":"زمونږ پخواني پلرونه او نیکونه به هم راپاڅول کیږي؟"},{"id":49,"translation":"ای محمده ووایه چي لومړي او وروستي."},{"id":50,"translation":"ټول به خامخا د معلومې ورځې غونډې ته راټولولای شي."},{"id":51,"translation":"بیا به تاسې ای لار ورکو درواغجنو!"},{"id":52,"translation":"خامخا به د زقوم له ونې څخه خوراک کوئ."},{"id":53,"translation":"او خیټې به مو ترې ډکوئ."},{"id":54,"translation":"او د پاسه به پرې ګرمې خوټیدونکې اوبه څښئ."},{"id":55,"translation":"په شان د څښلو د جل وهلي اوښ[۲۱]","footnotes":"[۲۱] ـ هیم هغه جل وهلي اوښ ته وایې چې په هیڅ یې تنده نه ماتیږي او بله معنې یې شوې ده.لکه څښل د شګو چې هر څومره اوبه پکې واچوې درک یې نه ښکاري.(الماوردی)."},{"id":56,"translation":"دا يې د حساب د ورځې میلمستیا ده."},{"id":57,"translation":"یوازې مونږ تاسې پیدا کړي یې نو بیا ولې زمونږ خبره نه منئ."},{"id":58,"translation":"ستاسې دغورزولې نطفې په هکله مې پوه کړئ؟"},{"id":59,"translation":"ایا تاسې ترې کوچنی پیدا کوئ او که پیدا کوونکي مونږ یو؟"},{"id":60,"translation":"مونږ ستاسې په مینځ کې مرګ اندازه کړی او مونږ بې وسه کیدای نشو."},{"id":61,"translation":"چې ستاسې پر ځای نور خلک راولو او تاسې په هغه شکل پورته کړو چې تاسې پرې نه پوهیږئ."},{"id":62,"translation":"تاسې ته خو لومړنی پیدایښت ښه څرګند شوی دی.نو ولې پند نه اخلئ؟"},{"id":63,"translation":"په دې مې پوه کړئ چې کوم څه تاسې کرئ."},{"id":64,"translation":"ایا تاسې یې رازرغونوئ؟که مونږ یې زرغونوونکي یو؟"},{"id":65,"translation":"که مونږ وغواړو نو ستاسې کښت به وچ یې ګټې واښه وګرځوو.بیا به نو تاسې هک پک پاتې یې."},{"id":66,"translation":"او وايي به چې مونږ له تاوان سره مخ شو."},{"id":67,"translation":"بلکې له هر څه څخه بې برخې."},{"id":68,"translation":"او د هغو اوبو په هکله هم معلومات راکړئ چې تاسې یې څښئ."},{"id":69,"translation":"ایا تاسې له وریځو نه راښکته کړی دي؟که راښکته کوونکي مونږ یو؟"},{"id":70,"translation":"که مونږ وغواړو نو تروې مالګینې به یې وګرځوو.نو تاسې ولې شکر نه باسئ؟"},{"id":71,"translation":"او د هغه اور په هکله هم معلومات راکړئ چې تاسې یې بلوئ."},{"id":72,"translation":"ایا تاسې یې ونه پيدا کړې ده؟که پیدا کوونکي یې مونږ یو؟"},{"id":73,"translation":"مونږ اور ستاسې لپاره یو پند او د ټولو اړو خلکو لپاره ګټه او څوری ګرځولی دی."},{"id":74,"translation":"نو د خپل رب چې له هر څه لوی دی د پاک نامه ستاینه وکړه."},{"id":75,"translation":"نو نه .... زما دې د ستورو پر ځایونو قسم وي."},{"id":76,"translation":"که تاسې پوهیږئ،نو دا خورا لوی قسم دی."},{"id":77,"translation":"چې بې شکه پر تا نازل د عزت والا قران دی."},{"id":78,"translation":"هغه د لوح محفوظ په پوښل شوي کتاب کې ښکل دی."},{"id":79,"translation":"پرته له پاکو[۲۲]کړو شوو بل څوک یې نشي مسه کولی.","footnotes":"[۲۲] ـ په لوح محفوظ کې یې پرته له پاکو ملایکو بل څوک نشې مسه کولی.او یا یې معنا ده:پرته له بااودسه مسلمانانو بل څوک باید لاس ورنه وړي( الماردی)"},{"id":80,"translation":"د ټول عالم د رب له لورې نازل شوی دی."},{"id":81,"translation":"نو ایا له دغه کلام سره تاسې سپکوونکې معامله کوئ؟"},{"id":82,"translation":"او تاسې ته د در کړې شوې روزۍ شکریه به مو همدا وي چې:تاسې قرآن درواغ ګڼئ."},{"id":83,"translation":"نو ولې نه شئ کولای چې: د یو چاه ساه تر ستوني ورسي."},{"id":84,"translation":"او تاسې په رډو،رډو ورته ګورئ."},{"id":85,"translation":"او مونږ ورته له تاسې نه خورا ډیر نژدی یو خو تاسې یې نه وینئ."},{"id":86,"translation":"نو ولې نشئ کولای که رښتیا هم تاسې ته کومه جزا نه در کول کیږي."},{"id":87,"translation":"چې همدا ساه بیرته ور وګرځوئ،که تاسې رښتیني یاست؟"},{"id":88,"translation":"نو که مړ شوی انسان خدای ته له نژدې خلکو څخه وو."},{"id":89,"translation":"نو هوسايي،ښکلی ژوند،او د نعمتونو ډک جنت یې په برخه دی."},{"id":90,"translation":"او که د ښي لاس له خاوندانو څخه ؤ."},{"id":91,"translation":"نو د ښي لاس له خاوندانو څخه بالکل بې غم اوسه."},{"id":92,"translation":"او که له درواغجنو لار ورکو څخه وو."},{"id":93,"translation":"نو د ګرمو خوټیدونکو اوبو میلمستیا ورته تیاره ده."},{"id":94,"translation":"او د دوزخ اور ته یې ننویستل دي."},{"id":95,"translation":"او بې له شکه همدا هر څه بیخي حق دي."},{"id":96,"translation":"نو د خپل رب چې له هر څه نه لوی دی د پاک نامه ستاینه وکړه."}]},{"id":57,"verses":[{"id":1,"translation":"هغو ټولو شیانو چې په اسمانونو او ځمکه کې دي د یو الله پاک بیان کړې.او الله پر هر څه رلاسی او د حکمت څښتن دی."},{"id":2,"translation":"د اسمانونو او ځمکې واکمني یوازې د هغه ده.ژوند او مرګ بښي.او پر هر شي توانا او پياوړی دی."},{"id":3,"translation":"لومړی دی او وروستی هم ښکاره دی او پټ هم او پر هر شي ښه عالم دی."},{"id":4,"translation":"الله هغه ذات دی چې اسمانونه او ځمکه یې په شپږو ورځو کې پيدا او بیا یې پر عرش استواء وکړه.هغه څه ورته ټول معلوم دي چې په ځمکه کې ننووځي.او ترې راووځي.او هغه چې له اسمان نه راښکته کیږي.او د هغه په لور ورخیژي.هغه له تاسې سره دی تاسې چې هر چیرته واست.او الله ستاسې د کړنو ښه لیدونکی دی."},{"id":5,"translation":"د اسمانونو او ځمکې واکمني یوازې د هغه ده. او ټولې چارې یوازې د هغه په لور ورګرځول کیږي."},{"id":6,"translation":"هغه شپه او ورځ او ورځ په شپه کې ننه باسي. او ان د زړونو په پټو رازونو ښه پوه دی."},{"id":7,"translation":"ای خلکو!په الله او د هغه پر رسول ایمان راوړئ،او هغه مالونه چې تاسې یې له نورو نه وروسته پکې واکمن ګرځولي یي د الله په لار کې مصرف کړئ.نو ستاسې د هغو کسانو لپاره چې ایمان یي راوړی.او د الله په لار کې یي مال لګولی لوی اجر دی."},{"id":8,"translation":"او تاسې به ولې په یو الله ایمان نه راوړئ؟په داسې حال کې چې د هغه رسول تاسو ته په خپل رب د ایمان راوړلو بلنه در کوي او الله له تاسې وعده هم اخیستي نو که ایمان راوړونکي یي (نورا یې وړئ)."},{"id":9,"translation":"الله هغه ذات دی چې پر خپل بنده محمد صلی الله علیه وسلم ښکاره دلایل نازلوي تر څو تاسې له تیارونه رڼا ته وباسي. او بې شکه چې الله پاک پر تاسې ډیر مهربان او د ډير رحم څښتن دی."},{"id":10,"translation":"او پر تاسې څه دي چې د الله په لار کې مال نه لګوئ؟اسمانونه او ځمکه یوازې هغه ته پاتې دي.ستاسې هغه خلک چې د مکې له فتحې یې وړاندې مال لګولی او جنګیدلي دي او هغه سره یو انډول نه دي چې وروسته يې مال لګولی او جنګیدلي دي.د همدغو خلکو درجه له هغو نه خورا لوړه ده چې له فتحي نه وروسته یې مال لګولی او جنګیدلي دي. الله پاک له هرې ډلې سره نیکه وعده کړې.او الله ستاسې له کړنو ښه خبر دی."},{"id":11,"translation":"څوک دی چې الله ته نیک پور ورکړې؟ نو الله به یې ورته څو چنده کړي او د هغه لپاره عزتمن اجر دی."},{"id":12,"translation":"په هغه ورځ به ووینې چې دمؤمنو سړیو او مؤمنو ښځو په وړاندې او ښي اړخونو کې رڼا ځغلي او ورته به وویل شي:چې زیری مو په هغو باغونو چې لاندې له ونو او ماڼیو یې ویالې بهیږي.د تل لپاره به پکې واست.او همدا خورا لوی بری دی."},{"id":13,"translation":"هغه ورځ به منافقان سړي او منافقې ښځې مؤمنانو ته ووايې: لږ مونږ ته انتظار وکړئ چې ستاسې له رڼا نه ګټه واخلو.ورته به وویل شي مخ په شا لاړ شئ.او هلته رڼا ولټوئ.نو په مینځ کې به یې یو دیوال حایل شي له دروازې دننه به یې رحمت او بیرون یې عذاب وي."},{"id":14,"translation":"هغوی به مؤمنانو ته ناري کړي چې:ایا مونږ له تاسې سره نه وو؟ مؤمنان به ووايي هو! واست خو په خپله مو ځانونه په فتنه کې اچولي او د مؤمنانو د بدې ورځې څارنه مو کوله.د اسلام د حقانیت په هکله شکمن،او بې ځایه هیلو غولولي او ان د الله د حکم تر راتګ لوی غولوونکي په الله غولولي واست."},{"id":15,"translation":"نو نن به له تاسې او نه له کافرانو څخه بدل اخیستل شي.(چې له عذاب نه پرې خلاص شئ)ورتګ مو اور ته دی.او هغه ستاسې وړ او د ورتګ لپاره خورا بد ځای دی."},{"id":16,"translation":"ایا مؤمنانو ته هغه وخت نه دی رارسیدلی چې د الله ذکر او نازل شوي حق ته یې زړونه نرم شي؟ او د هغو کسانو په شان نه شي چې وړاندې کتاب ور کړ شوی وو.خو چې اوږد وخت پرې تیر شو نو زړونه یې کلک.او ډیر له دوی څخه فاسقان دي."},{"id":17,"translation":"ای خلکو!پوه شئ چې الله پاک ځمکه وروسته له مرګه ژوندۍ کوي.مونږ څرګند دلیلونه درته په ګوته کړي ښایې چې له عقل نه کار واخلئ."},{"id":18,"translation":"بې شکه هغو خیرات ورکوونکو نرو او ښځو ته به دوه چنده بدله ورکړای شي چې الله ته یې نیک قرض ورکړی.او د هغو لپاره عزتمن اجر دی."},{"id":19,"translation":"او چا چې پر الله او د هغه پر رسولانو ایمان راوړی دی نو همدوی رښتیني دي او هغو کسانو ته چې د خپل رب په لار کې شهیدان شوي ښه اجر او رڼا ده.او هغه کسان چې کافران شوي او زمونږ ایاتونه یې درواغ ګڼلي دي د اور ملګري دي."},{"id":20,"translation":"پوه شئ چې د دنیا ژوند یوه لوبه،ساعت تیري،ظاهري سینګار،ستاسې په مینځونو کې یو پر بل ویاړ او په مالونو او اولادونو کې یو پر بل د مخکې کیدلو هڅه ده اوبس. دا ژوند باران ته ورته دی چې زرغونه ځمکه یې د بزګر زړه خوښي ته بیا یې بله ورځ زرغون تبا وچه او ګورې یې چې زیړه شوې او بالاخره تار په تار خواره وارخ بوس وي.او په اخرت کې یا سخت عذاب دی.او یا د الله له لورې بښنه او خوښي.او د دنیا ژوند پرته له غولونې او تیرویستنې بل څه نه دی."},{"id":21,"translation":"د خپل رب بښنې او هغه جنت ته یو له بل نه وړاندې شئ چې ارتوالی یې د اسمان او ځمکې دارت والې په اندازه دی یوازې هغو کسانو ته تیار شوی چې پر الله او د هغه په رسولانو یې ایمان راوړی وي هو!دا د الله مهرباني ده چاته یې چې خوښه ور کوي یې.او الله ډیر لویې مهربانۍ څښتن دی."},{"id":22,"translation":"هیڅ مصیبت نشته چې په ځمکه یا ستاسې پر نفسونو راپریوځې چې هغه له پیدایښت نه وړاندې په لوح محفوظ کې مونږ نه وي لیکلی.بې شکه چې دا کار الله ته ډير اسان دی."},{"id":23,"translation":"او لیکنه مو ځکه کړې چې تر څو تاسو پر هغه څه خفه نشئ چې لاس ته درنه غلل او د لیونتوب خوښي په هغه ونه کړئ چې الله درته کړي دي.الله پاک هیڅ متکبر فخر کوونکی نه خوښوي."},{"id":24,"translation":"هغوی چې په خپله بخیل او نورو خلکو ته هم په نه ورکولو توصیه کوي.او څوک چې د الله له دین نه مخ واړوي نو پوه دې شي چې الله پاک بې پروا ستایلی شوی ذات دی."},{"id":25,"translation":"په تحقیق چې مونږ خپل استازي له پخو دلایلو سره لیږلي وو.او کتاب او تله مو هم ورسره نازله کړې وه تر څو خلک په انصاف ولاړوي.او هم مو اوسپنه پیداکړې ده په هغي سره زور ور جنګ کیدای شي.او خلکو ته پکې ډیرې ګټې دي تر څو الله په ډاګه کړي چې هرڅوک د الله له لیدلو پرته د هغه او د هغه د رسولانو ملاتړ کوي؟بې شکه چې الله ډیر قوی او په هر څه برلاسی دی."},{"id":26,"translation":"مونږ نوح او ابراهیم دواړه لیږلي وو.او د هغوی په ځوځات کې مو نبوت او کتاب ایښی وو.خو ځينې اولادې یې هدایت غوره کړ او یدرې یې فاسقان شول."},{"id":27,"translation":"بیا مو له هغوی وروسته په مسلسل ډول پیغمبران ولیږل،او د هغو ټولو نه وروسته مو د مریمې ځوی عیسی ولیږه او انجیل مو ورکړ.او د هغو کسانو په زړونو کې مو نرمي او خوا خوږي ورواچوله چې د عیسی مننه یې کړې وه.اور هبانیت یې له ځانه جوړ کړی زمونږ پرې د الله د خوښۍ له لټولو نه پرته بل څه نه وو لازم کړي.خو هغوی زمونږ د فرضو څیزونو پوره مراعات ونه کړ.نو د هغوی مؤمنو کسانو ته مو پوره اجر ورکړ.خو زیات یي فاسقان وو."},{"id":28,"translation":"ای د پخوانیو دینونو منونکو!له الله نه وډار شئ او د هغه په رسول محمد صلی الله علیه وسلم ایمان راوړئ الله پاک به تاسې ته خپل دوه چنده رحمت درکړي.او تاسې ته به پوره رڼا در کړي چې پرې به خئ. او بښنه به درته وکړي او الله ډیر بښونکی او مهربان دی."},{"id":29,"translation":"دا اجر ځکه در کوم چې اهل کتاب پوه شي چې دوی د الله د فضل برخه من نه دي او هم باید پوه شي چې فضل د الله په لاس کې دی.چاته یې چې خوښه شي ور کوي یې.او الله پاک د لوی فضل څښتن دی."}]},{"id":58,"verses":[{"id":1,"translation":"په یقین چې الله پاک د هغې ښځې[۱]خبره واریده چې له تاسره یې د خپل میړه په هکله نانندرۍ وهلې او خپل فریاد یې الله ته وړاندې کاو.الله پاک ستاسو دواړو سوال او ځواب واورید.بې شکه الله ښه اوریدونکی د هر څه لیدونکی دی.","footnotes":"[۱] ـ دا ایتونه د(خوله بنت ثعلبه)په هکله نازل شوي چې میړه یي د اوس بن صامت انصاري ورسره ظهار کړی و."},{"id":2,"translation":"ستاسې کوم کسان چې له خپلو ښځو نه[۲]ظهار کوی میرمنې یې میندې نه دي میندې یې یوازې هغه دي چې دوی یې زیږولي دي.په رښتیا چې هغوی نه منونکې درواغ خبره وکړه او په یقیني توګه الله پاک عفوه کوونکی،بښونکی دی.","footnotes":"[۲] ـ ظهار دی ته وايې چې یو سړی د خپلې ښځې کوم خاص اندام د هغو ښځو سره تشبیه کړي چې تل پرې حرامې دي لکه چې ورته ووایې:ته په ما داسې حرامه یې لکه زما د مور شا(البحر المحیط)."},{"id":3,"translation":"او کوم کسان چې له خپلو ښځو نه ظهار کوي.بیا د خپلې خبرې نه اوړي نو لازم دی چې وړاندې له هغه چې یو بل ته سره لاس ور وړي یو غلام ازاد کړي په دې سره تاسې ته نصیحت کیږي.او الله پاک ستاسې له کړنو ښه خبر دی."},{"id":4,"translation":"نوکه چاته غلام په لاس ورنه غی نو مخکې له هغه چې یو بل ته لاس وروړي باید دوه میاشتي پرله پسې روژه ونیسي.نو که د چا دا توان نه ؤ نو شپیتو مسکینانو ته دې خوراک ورکړي. دا حکم ځکه درکول کیږي چې په الله او د هغه په رسول مو ایمان پوخ شي. دا د الله پولې دي. او دکافرانو لپاره دردناک عذاب."},{"id":5,"translation":"کوم کسان چې د الله او د هغه د رسول نه سرغړونه کوي همغه شان به خوار او هلاک شي لکه چې وړاندې خلک خوار او هلاک شوی وو. مونږ ټول روښانه دلایل نازل کړي دي.او د کافرانو لپاره سپکوونکی عذاب دی."},{"id":6,"translation":"هغه ورځ به دا عذاب وي چې الله پاک ټول بیرته راژوندي کړي او کړنې یې ورته په مخکې کیږ دي.الله یې ټولې کړنې شمیرلي او دوی هیرې کړي دي.او الله پاک د هر شي څارونکی دی."},{"id":7,"translation":"ایا ته نه پوهیږي چې الله پاک د اسمانونو او ځمکې له هر څه نه خبر دی؟ هیڅکله داسې نه کیږي چې د درې تنو پټې خبرې دې وې او څلورم دې الله نه وي او نه داسې شوي چې د پنځو کسانو پټه غونډه دې وي او شپږم دې الله نه وي که د پټو خبرو والا له دې نه لږ یا زیات وو او هر چیرې او هر وخت وو الله ورسره دی.(هیڅ ترې پټو لای نه شي)بیا به یې ټولې کړنې د قیامت په ورځ په مخکې ورته کیږدي. بې شکه چې الله په هر څه ښه پوهیږي."},{"id":8,"translation":"ایا تاته هغه کسان نه دي معلوم چې:له پټو خبرونه منع شوي وو.خو بیا هم هغه څه کوي چې ترې منع شوي؟دوی پټ په پټه په خپلو مینځو کې د ګناه،تیري،او له پيغمبر نه د سرغړونې خبرې کوي؟او چې تاته راځي نو هغه ډول سلام[۳]وایې چې الله پرتا نه دی ویلی او بیا له ځانونو سره وایې:ښه نو ولې الله مونږ ته زمونږ په خبرو عذاب نه راکوي؟جهنم یي بس دی.هلته به ورځي.د ورتګ ډیر بد ځای دی.","footnotes":"[۳] ـ ځینې یهودیان به چې راتلل نو خوله به یې کږه وږه کړه او رسول الله صلی الله علیه وسلم ته به یې ویل(السام علیکم)یعنې مرګ دې در باندې وي.(تفسیر الماوردی)"},{"id":9,"translation":"ای مؤمنانو! کله چې تاسو په خپلو مینځو کې پټې خبرې کوئ.نو د ګناه تیري او له رسول نه د سرغړونې خبرې نه بلکې د نیکۍ او پرهیزګارۍ خبرې کوئ. او له هغه الله نه وډار شئ چې تاسې ټول به هغه ته راټول کړای شئ."},{"id":10,"translation":"دا خبره پخه ده چې د ګناه،تیري او له رسول نه د سرغړونې پټې خبرې د شیطان لمسون دی تر څو پرې مسلمانان غمژن کړي.خو هغوی د الله له حکم نه پرته هیچا ته تاوان نشي رسولی نو ځکه باید مسلمانان یوازې پر الله توکل وکړي."},{"id":11,"translation":"ای مؤمنانو!کله چې درته وویل شو چې د ناستې ځایونه مو پراخ کړئ! نو پراخ یې کړئ.الله به تاسې ته پراختیا در کړی او چې درته وویل شو چې:پورته او د حق پسط ولاړ شئ.نو پورته شئ الله پاک ستاسو هغو کسانو ته چې ایمان یې پوخ او علم ورکړای شوی لورې درجې ورپه برخه کوي.او الله ستاسې له کړنو ښه خبر دی."},{"id":12,"translation":"ای مؤمنانو!کله چې تاسې له رسول سره پټې خبرې کول غواړئ نو له خبرو کولو نه وړاندې څه خیرات وکړئ[۴]دا خیرات ستاسې لپاره غوره او ډير پاکیزه دی البته که د خیرات لپاره مو څه ونه میندل نو الله پاک ښه بښونکی او مهربان دی.","footnotes":"[۴] ـ مفسرین دا حکم د همدی ایت په وروستیو الفاظو (فان لم تجدوا .......... او فاذ لم تفعلوا)منسوخ ګڼي.(تفسیر البیضاوی)"},{"id":13,"translation":"ایا له فقیری او مسکینۍ نه ډاریږئ؟که له پټو خبرو څخه وړاندې خیراتونه وکړئ؟نو که خیرات مونه وو کړی.او الله پاک ستاسې توبه ومنله،نو لمونځ مو روغ وکړئ،زکاة اداء او د الله او د هغه رسول ومنئ.الله پاک ستاسې په کړنو ښه خبر دی."},{"id":14,"translation":"ایا تاته هغه خلک نه دي معلوم چې:له یوه داسې قوم سره یې د دوستۍ اړیکې ټینګې کړي دي چې الله پاک پر هغوی غضب کړی دی.دا منافقان نه ستاسې ملګري دي او نه د هغوی.په رڼو سترګو د درواغو قسمونه خوري."},{"id":15,"translation":"الله پاک ورته ډير سخت عذاب تیار کړی دی ځکه چې کړنې یي خورا بدې دي."},{"id":16,"translation":"اوس یې خپل قسمونه د ځان لپاره ډال ګرځولي دي چې مؤمنان یې پرې د الله له لارې څخه منع کړل.خو بالاخر یې سپکوونکی عذاب په برخه دی."},{"id":17,"translation":"مالونه اولادونه به یې په هیڅ توګه د الله نه ونه ژغورلای شي. دا ور ملګري دي.چې د تل لپاره به پکې اوسیږي."},{"id":18,"translation":"په کومه ورځ یې چې الله پاک له مخې ژوندي را پورته کړي نو د الله په وړاندې به هم داسې قسمونه خوري لکه نن یې چې تاسې ته خوري.او انګیري به چې په دې توګه به یې څه کار سم شي.خبر اوسئ!چې هغوی درواغجن دي."},{"id":19,"translation":"شیطان پرې برلاسی دی او د الله یادیې ترې هیر کړی دی همدا د شیطان ډله ده.او خبر اوسئ!چې د شیطان ډله زیانمنه ده."},{"id":20,"translation":"په یقیني ډول هغه خلک د دلیلو او سپکو خلکو په کتار کې دي چې الله او د هغه د رسول سره مقابله کوي."},{"id":21,"translation":"الله لیکلي دي چې زه او زما استازي به هرو مرو برلاسي کیږو.بې شکه چې الله ډير قوی او په هر څه برلاسی دی."},{"id":22,"translation":"داسې به هیڅکله ونه وینې چې چا په الله او د اخرت په ورځ ایمان راوړی وي.بیا دې له هغو خلکو سره مینه او دوستي وکړي چې له الله او رسول سره مخالفت کوي.که څه هم د هغوی پلرونه،ځامن،وروڼه او یا خپلوان وي.الله د دوی په زړونو کې ایمان پوخ کړی دی او له خپلې لورې یې مرسته ورسره کړې ده.او داسې جنتونو ته به یې داخل کړي چې لاندې نه ترې ویالې بهیږي.او تل تر تله به هملته اوسي.الله رې خوښ دی او دوی له الله نه خوښ دي.همدا د الله ګوند دی او خبر اوسئ چې د الله ګوند بریمن دی."}]},{"id":59,"verses":[{"id":1,"translation":"د اسمانونو او ځمکې ټولو څيزونو یوازې د یو الله پاکي بیان کړې.الله پر هر څه برلاسی او د حکمت څښتن دی."},{"id":2,"translation":"الله هغه ذات دی چې د اهل کتابو کافر خلک یې به لومړنۍ مرحله[۵]کې له خپلو کورونو څخه وایستل.مؤمنانو!تاسو ګمان نه کاو چې یهود به ووځي.او هغوی هم ګڼله چې کلکې کلاګانې به یي د الله له عذاب څخه وژغوري خو د الله عذاب پرې له داسې لورې راغی چې د هغوی خیال هم نه وو.په زړونو کې یې ډار ورواچاو.نو ځکه یې خپل کورونه په خپلو او د مؤمنانو په لاسونو ورانول.نو ای سترګه ورو!عبرت واخلئ.","footnotes":"[۵] ـ داول الحشر ډیرې معنا وي شوي:لومړی ځل را ټولول چې له مدینې څخه ووتل دویم ځل یې د خیبر نه شام ته د حضرت عمر په زمانه کې دریم ځل به یې د قیامت په ورځ وي."},{"id":3,"translation":"که الله پاک یې جلا وطني په برخه کړې نه وای نو په دنیا کې به یې سخت عذاب ور کړی وای.او په بله دنیا کې د اور عذاب د هغوی دی."},{"id":4,"translation":"ځکه چې له الله او د هغه له رسول سره یې دښمني وکړه.او هر څوک چې له الله سره دښمني وکړي،نو د الله عذاب خورا سخت دی."},{"id":5,"translation":"د خورما کومې ونې[۶]چې تاسې پریکړې او یا مو ولاړې پریښوولې،دا د الله حکم او پریکړه وه تر څو پرې فاسقان خوار او رسوا شي.","footnotes":"[۶] ـ نوری معنا یې دي(۱)د خرما ټولې ونې(۲)ښې خرما پرته له عجوي(۳)د خرابې خرما ونې بله معنې دا چې اول ځل لښکر را ټولیدل پرته له دې چې جنګ پرې وشي(تفسیر البضاوی)"},{"id":6,"translation":"او کوم مال چې الله پاک له هغوی نه خپل رسول ته راتاو کړ تاسو ور پسې نه اسونه زغلولي دي او نه اوښان بلکې دا د الله اراده او خوښه وه چې خپل رسولان پر چا برلاسي کوي.او الله په هر شي توانا دی."},{"id":7,"translation":"کوم مال چې الله ددغو کلیو له خلکو نه خپل رسول ته راتاو کړ نو هغه د الله،درسول،د رسول د خپلوانو،یتیمانو،مسکینانو او مسافرو برخه ده.تر څو چې هغه مال یوازې ستاسې د بډایانو په مینځ کې تاویدونکی نه وي.او څه چې پيغمبر در کړل وایې خلئ او له څه نه یې چې منع کړئ ترې منع شئ.له الله نه وډار شئ.بې شکه چې الله پاک سخت عذاب ورکوونکی دی."},{"id":8,"translation":"او هغه ناتوان مهاجرین هم پکې برخه من دي چې له خپلو کورونو او مالونو څخه ویستل شوي.د الله د فضل او خوښۍ لټوونکي او د الله او د هغه د رسول ملاتړي دي. هو!همدغه خلک رښتیني خلک دي."},{"id":9,"translation":"او هغه خلک هم پکې برخه من دي چې د مهاجرینو له راتګ څخه وړاندې یې په مدینه کې[۷]ځای نیولی او ایمان یې خپل کړی و او له هغو خلکو سره مینه کوي چې دوی ته یي هجرت کړی دی.او د هغه مال په لور یې په زړونو کې هیڅ هیله نه پیدا کیږي چې مهاجرو وروڼو ته یي ور کړای شي پر خپلو ځانونو یي غوره کوي که څه هم خپله اړمن وي.واقعیت همدادی چې هر څوک له بخیلۍ څخه وژغورل شو نو همدوی بریمن دي.","footnotes":"[۷] ـ یعنې انصار.(تفسیر البیضاوی)"},{"id":10,"translation":"او هغه هم پکې برخه من دي چې له لومړنیو مهاجرینو څخه وروسته راغلي او وایې زمونږ ربه مونږ وبښه او زمونږ هغه وروڼه وبښه چې له مونږ نه وړاندې یې ایمان راوړی دی.او زمونږ په زړونو کې د مؤمنانو کینې ته ځای مه ورکوه.ای زمونږ ربه!ته ډیر زیات مهربان او د رحم والا یې."},{"id":11,"translation":"ای پیغمبره!تاته هغه منافقان معلوم نه دي چې په اهل کتابو کې خپلو کافرو وروڼو ته وایې:که تاسې وویستل شوئ نو مونږ به خامخا درسره ووځو.او ستاسې په هکله به د هیچا خبره وانه ورو.او که له تاسې سره جنګ وشو نو مونږ به ستاسې ملاتړ وکړو.خو الله پاک شاهدي وایې چې دوی درواغجن دي."},{"id":12,"translation":"قسم دی که اهل کتاب وویستل شو دا منافقان به ورسره ونه ووځي او که پر هغوی جنګ وشو نو دوی به یې ملاتړ ونه کړي.او بالفرض که ملاتړ ته یې ووتل هم نو ډیر ژر به وتښتي.بیا به له دوی سره هیڅ ډول ملاتړ ونه شي."},{"id":13,"translation":"په زړونو کې یې له الله نه زیاته ستاسې ویره ده.ځکه چې الله یې نه دی پيژندلی."},{"id":14,"translation":"هیڅکله به په سپین میدان کې له تاسې سره جنګ ونه کړي که جنګیږي هم نو د کلکو کلیو او دنګو دیوالونو تر شاه به جنګیږي.په خپلو مینځو کې یې سره خورا سخته دښمني ده.ته ګڼې چې سره یو دي خو د هغوی زرونه یو له بل نه بیزاره دي.ځکه چې دوی هغه خلک دي چې له عقل څخه کار نه اخلي."},{"id":15,"translation":"د هغو خلکو[۸]په شان دي چې له دوی نه لږ وړاندې یې د خپلو بدو کړنو خوند څکلی دی.او دردناک عذاب یې په برخه دی.","footnotes":"[۸] ـ کافرو قریشو او د بنې قینقاع یهودو ته اشاره ده چې د مسلمانانو له خوایې ماتې خوړلې وه.(تفسیر البیضاوی)."},{"id":16,"translation":"منافقان شیطان ته ورته دي چې انسان ته وایې کافر شه او کله چي کافر شي نو بیا ورته وایي چې زه له تا څخه بې زاریم زه له هغه الله نه ډاریږم چې د ټول عالم واکمن دی."},{"id":17,"translation":"نو د دواړو پای همدا ده چې د تل لپاره به په اور کې وي.او همدا د تیري کوونکو جزا ده."},{"id":18,"translation":"ای مؤمنانو!له الله وډار شئ او باید هر څوک ورګوري چې د سبا لپاره یي څه لیږلي دي.له الله وډارشئ.بې شکه چې الله ستاسې له کړنو څخه ښه خبر دی."},{"id":19,"translation":"او د هغو کسانو په څيرمه کیږئ چې الله یي هیر کړ،نو الله ترې خپل ځانونه هیر کړل همدغه خلک فاسقان دي."},{"id":20,"translation":"د اور والا او د جنت والا سره هیڅکله برابر نه دي.بریمن یوازې هغه دي چې جنت ته ځي."},{"id":21,"translation":"که دا قران مونږ پر یوه غر نازل کړی واي نو تابه لیدلي وای چې هغه د الله له ویرې ټیټیږي،ډاریږي او ټوټه ټوټه کیږي.دا مثالونه مونږ خلکو ته بیانوو ښایې چې فکر وکړي."},{"id":22,"translation":"الله هغه ذات دی چې پرته له هغه بل هیڅ معبود نشته.په پټو او ښکاره پوه دی.رحمان او رحیم دی."},{"id":23,"translation":"الله هغه ذات دی چې له هغه پرته بل معبود نشته،واکمن دی،ډير سپیڅلی،له ټولو عیبونو څخه سالم،امان ورکوونکی،د هر څه څارونکی او پر هر څه شاهد،برلاسی،د دبدبې خاوند،د ټولو ورانو جوړوونکی او دلویې څښتن دی.الله له هغه شرک نه پاک دی چې خلک یې کوي."},{"id":24,"translation":"الله هغه ذات دی چې د هر څه پيدا کوونکی،له نشت نه وجود ته راوستونکی،شکل او صورت ورکوونکی دی.د هغه ډیر غوره نومونه دي.ټول هغه چې په اسمانونو او ځمکه کې دي په پاکۍ سره د هغه ستاینه کوي.هغه په هرڅه برلاسی او د حکمت څښتن دی."}]},{"id":60,"verses":[{"id":1,"translation":"[۹]ای مؤمنانو!زما او ستاسې دښمنان دوستان مه نیسئ.تاسې ورسره دوستۍ کوئ او هغوی له حق نه منکر دي چې تاسې ته راغلی دی. رسول او تاسې یوازې پدې ګناه چې تاسې په خپل رب،الله ایمان راوړی له خپلو کورونو او وطن څخه وباسي.نو که تاسې په رښتیا د جهاد او زما د خوښې د ترلاسه کولو لپاره له خپلو کورونو او وطن څخه راوتلي یي(نو باید دا دوستي ونه کړئ)تاسې په پټه ورسره دوستي کوئ.او ماته ستاسې پټ او ښکاره ټول معلوم دي.او ستاسې هر څوک چې دا کار وکړي نو په یقیني توګه یې روغه لار ورکه کړه.","footnotes":"[۹] ـ د معتبرو روایتونو له مخې دا ایتونه د حاطب بن ابې بلتعه رضي الله عنه له هغه لیک نه وروسته نازل شوی چې د مکې قریشو ته یې په پټه لیږه.(تفسیر البیضاوی)"},{"id":2,"translation":"که تاسو د کافرانو په لاس ورشئ،نو هغوی ستاسې پاخه دښمنان دي خپل لاسونه او ژبې به ستاسې د زوره ولو لپاره اوږدې کړي.ځکه چې هغوی خوښوي چې تاسې کافران شئ."},{"id":3,"translation":"د قیامت په ورځ به مو خپلوان او اولادونه هیڅ ګټه درته ونه رسوي.الله به ستاسې په مینځ کې پریکړه وکړي.او الله پاک ستاسې د کړنو ښه لیدونکی دی."},{"id":4,"translation":"تاسې ته ابراهیم او د هغه مومن ملګري ښه او غوره نمونه ده چې:کله هغوی خپل قوم ته وویل:مونږ له تاسې او ستاسې له هغو معبودانو چې پرته له الله مو نیولي دي بیزاره یو. مونږ له تاسې نه منکر او زمونږ او ستاسې ترمینځ تر هغو چې تاسو په یو الله ایمان راوړئ تل پاتې دښمني او کینه اعلان ده.مګر د ابراهیم علیه السلام هغه خبره بیله ده.چې پلار ته یې ویلي وو چې زه به خامخا تاته بښنه وغواړم.که څه هم زما په وس کې نشته چې له الله نه ستا لپاره څه ترلاسه کړم.ای زمونږ ربه!خاص پر تا مو توکل کړی،خاص تاته مو پناه ده او خاص ستا په لور در ګرځیدل دي."},{"id":5,"translation":"ای زمونږ ربه!د کافران لپاره مو ازمیښت مه ګرځوه[۱۰]ای زمونږ ربه!مونږ ته بښنه وکړه بې شکه ته په هر څه برلاسی او د حکمت والا یې.","footnotes":"[۱۰] ـ د کافرانو د ازمیښت معنا داده چې پر مسلمانانو برلاسي شي نو خیال به وکړي که مسلمانان په حقه وای نو دوب به پرې نه برلاسي کیدل.(تفسیر البیضاوی)"},{"id":6,"translation":"هو!د همدغو ټولو خلکو په کړنلاره کې تاسې ته غوره نمونه ده.خو د هغه چا لپاره چې:د الله او د قیامت د ورځې هیله ورسره وي.او څوک چې له الله نه مخ واړوي نو بې شکه چې الله بې پروا او ستایلی شوی دی."},{"id":7,"translation":"نژدې ده چې الله ستاسې او د هغه قوم په مینځ کې مینه او محبت پیدا کړي چې تاسې ورسره دښمني را اخیستي ده.الله ډير وسمن.او الله ښه بښوونکی او مهربان دی."},{"id":8,"translation":"الله تاسې له دې څخه نه منع کوي چې چا له تاسې سره په دین جنګ نه دی کړی او نه یې له کورونو ویستلي یي چې تاسې له هغوی سره ښیګڼه وکړئ.او د هغوی په هکله د انصاف قدم پورته کړئ.بې شکه چې الله انصاف کوونکي خوښوي."},{"id":9,"translation":"خو تاسو هرو،مرو د هغو خلکو له دوستۍ څخه منع کوي چې په دین یې درسره جنګ کړی.له کورونو یې ویستلي او ستاسې په ویستلو کې یي لاس کړی دی.او هر چا چې له هغوی سره دوستي وکړه نو هغوی ظالمان دي."},{"id":10,"translation":"ای مؤمنانو!کله چې مؤمنو ښځو تاسو ته هجرت وکړ.نو د ایمان بلټنه یې وکړئ.الله ته یي ایمان ښه معلوم دی. او چې تاسې ته معلومه شوه چې ایمان لرونکي دي،نو بیا یې کافرانو ته بیرته مه لیږئ.ځکه چې مومنې ښځې کافرانو ته روانه دي.او نه کافران هغوی ته روا کیږي.خو تاسو دهغوی کافرو میړونو ته هغه مهر ورکړئ چې دغو ښځو ته یي ور کړی وو.او په تاسو هیڅ ګناه نشته چې له دغو ښځو سره نکاح وکړئ،کله مو چې مهر ورکړ.او تاسې هم کافرې ښځې په خپله نکاح که مه ساتئ او هغه مهر وغواړئ چې خپلو کافرو ښځو ته مو ورکړی او کافر میړونه دې هم هغه مهر وغواړي چې خپلو اسلام راوړونکو ښځو ته یې ورکړی و.دا د الله پریکړه ده چې ستاسې په مینځ کې یې کوي.الله په هر څه پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":11,"translation":"او که چیرې تاسو ته ستاسې د کافرو ښځو مهرونه په لاس درنه غلل خو له کافرانو څخه غنیمت په لاس درغی.نو له ټولو لومړی همدغو سړیو ته همغومره مال ورکړئ.چې کافرو ښځو ترې وړی دی.او له هغه الله نه چې تاسې پرې ایمان لرئ وډارشئ."},{"id":12,"translation":"ای پیغمبره!کله چې مؤمنې ښځې د بیعت کولو لپاره راشي چې له الله سره به هیڅ شی نه شریکوي غلاء به نه کوي،زنا به نه کوي،خپل اولادونه به نه وژني،او د خپلو لاسونو او پښو په وړاندې به کوم بوهتان[۱۱]نه جوړوي او په نیکیو کې به له تانه سرنه غړوي نو بیعت ترې واخله.او له الله ورته بښنه وغواړه.بې شکه چې الله بښونکی او مهربان دی.","footnotes":"[۱۱] ـ دوه معنا یې شوي: اول:په بلي ښځې به د زنا تهمت نه تړي چې دا بچی یې د زنا نه پیدا دی.دویم:په میړه به تهمت نه تړي چې زنا وکړي او بیا ووایې چې دا بچی مې له خپل میړه نه دی.(تفسیر البیضاوی)"},{"id":13,"translation":"ای مؤمنانو!له هغه قوم سره دوستي مه کوئ چې الله پرې قهر کړی دی.له اخرت نه داسې ناامیده دي لکه کافران چې په قبرونو کې د پرتو خلکو له بیرته راژوندي کیدلو نه مایوسه[۱۲]دي.","footnotes":"[۱۲] ـ او یا یې معنا ده د اخرت له ښیګڼې داسې ناامیده دي لکه په قبرونو کې پراته کافران چې ترې ناامیده دي ځکه چې له عذاب سره مخ دي.(تفسیر البیضاوی)."}]},{"id":61,"verses":[{"id":1,"translation":"د اسمانونو او ځمکي ټولو څيزونو د یو الله پاکي بیان کړې.او الله په هر څه برلاسی او د حکمت څښتن دی."},{"id":2,"translation":"ای مؤمنانو!هغه څه ولې وایې چې نه یې کوئ."},{"id":3,"translation":"د الله په وړاندې دا ډیره د قهر او کینې خبره ده چې:هغه څه ووايي چې کوئ یې نه."},{"id":4,"translation":"ځکه الله پاک یوازې هغه خلک خوښوي چې په لار کې یي دتړلي صف په شکل جنګ کوي لکه چې دوی کلک کړای شوی دیوال وي."},{"id":5,"translation":"او هغه وخت رایاد کړه چې موسې خپل قوم ته وویل:تاسو ولې ما زوره وئ.سره له دې چې ښه پوهیږئ چې الله زه تاسو ته رالیږلی یم.کله چې هغو له حق نه بې لارې شول نو الله يي زړونه کاږه کړل،او الله فاسقانو ته سمه او روغ لار نه ښايې."},{"id":6,"translation":"او هغه وخت هم را په یاد کړه چې:د مریمې ځوی عیسی وویل:ای بني اسرائیلو!زه د الله له لورې تاسې ته رالیږلی شوی یم هغه تورات رښتیني ګڼم چې له مانه وړاندې راغلی او د احمد نومي پیغمبر زیری درکوم چې له مانه وروسته راځي.خو کله چې احمد له ټولو معجزو سره ورته راغی نو ويي ویل چې:دا یو ښکاره سحر دی."},{"id":7,"translation":"او له هغه چا څخه به بل لوی ظالم څوک وي چې پر الله درواغ تړي؟سره لدې چې د اسلام په لور به بلنه هم ورکول کیږي.او الله ظالمانو ته روغه لار نه ښايې."},{"id":8,"translation":"هغوی غواړي چې د خولو په پوکیو سره د الله رڼا مړه کړي.خو الله پاک خپله رڼا په بشپړ ډول پوره کوي که څه هم کافران پرې ناخوښه وي."},{"id":9,"translation":"الله هغه ذات دی چې استازی یي له هدایت او حق دین سره رالیږلی دی.تر څو یې په ټولو دینونو برلاسی کړي که څه هم مشرکان پرې ناخوښه وي."},{"id":10,"translation":"ای مؤمنانو!ایا یو داسې تجارت دروښایم چې تاسې له دردناک عذاب څخه وژغوري؟"},{"id":11,"translation":"په الله او رسول یې پوخ ایمان راوړئ،په مال او سر د الله په لار کې جهاد وکړئ.که پوهیږئ نو دا درته خورا غوره ده."},{"id":12,"translation":"الله به ستاسې ګناهونه وبښي.او هغو باغونو ته به مو داخل کړي چې لاندې له ونو او ماڼیو به یې ویالې بهیږي.او په تل پاتې باغونو کې به ډیر غوره او ښه کورونه در کړي.همدغه ډیر لوی دی."},{"id":13,"translation":"او هغه بل څیز چې تاسي یي ډیر خوښوئ.د الله کومک او نژدې بری دی.ای پیغمبره!په دې مؤمنانو ته زیری ورکړه."},{"id":14,"translation":"ای مؤمنانو!د الله لښکر شئ لکه چې عیسی بن مریم خپلو ملګرو ته وویل:د الله په لور بلنه کې به زما لښکر څوک وي؟نژدې ملګرو یې وویل:مونږ د الله لښکر یو.بیا د بني اسرائیلو یوې دلې ایمان راوړ او بله یې کافره شوه.مونږ له مؤمنانو سره د هغوی د دښمن په خلاف لاس وکړ. نو پرې برلاسي شول."}]},{"id":62,"verses":[{"id":1,"translation":"هغه څه چې په اسمانونو او ځمکه کې دي.د ټول واک،له هر عیب نه پاک په هر څه برلاسي او د حکمت څښتن د الله پاکي بیانوي."},{"id":2,"translation":"الله هغه ذات دی چې په نالوستي قوم یې د هغوی یو تن د پیغمبر په توګه ولیږه.چې د الله ایتونه ورته لولي.له خرابې عقیدي او ګناه څخه یې پاکوي.قران او سنت ورښایې.که څه هم دا قوم دده له راتګ نه وړاندې په ښکاره بې لاریو سر وو."},{"id":3,"translation":"او هم يي نورو ټولو هغو خلکو ته د پیغمبر په توګه لیږلی دی چې لاتر اوسه له دوی سره یو ځای شوی نه دي.او الله په هر څه برلاسی او د حکمت څښتن دی."},{"id":4,"translation":"دا د الله مهرباني ده چاته یې چې خوښه شي ورکوي یي.الله پاک د ډیرې لويي مهربانۍ څښتن دی."},{"id":5,"translation":"د هغو خلکو مثال چې د تورات په عملي کولو مکلف شوي وو خو عملي یي نه کړ،خره ته ورته دی چې کتابونه پرې بار کړای شي.د هغه قوم مثال خورا بد دی چې د الله پاک ایتونه درواغ ګڼي.الله پاک ظالم قوم ته روغه لار نه ښايي."},{"id":6,"translation":"ای محمده!ووایه ای یهودیانو!که ستاسې خیال وي چې له ټولو خلکو پرته یوازې تاسې د الله پاک دوستان يي نو دمرګ هیله وکړئ که تاسې رښتیني یاست."},{"id":7,"translation":"هغوی به هیڅکله هم د هغو کړنو له کبله چې په خپلو لاسو یې کړي دي د مرګ هیله من نه شي.او الله ته ظالمان ښه معلوم دي."},{"id":8,"translation":"ای محمده!ووایه له کوم مرګ نه چې تاسې تیښتئ هرو ،مرو تاسې ته راتونکلی دی.بیا به هغه ذات ته وړاندې شئ چې پټ او ښکاره ټول ورته معلوم دي.نو له هغه څه به مو خبر کړي چې په دنیا کې مو کول."},{"id":9,"translation":"ای مؤمنانو!کله چې دجمعې په ورځ لمانځه ته بلنه وشي[۱۳] نو د الله د ذکر په لور وځغلئ[۱۴]خرڅول او اخیستل پریږدئ. که پوهیږئ نو دا ستاسې ګټه ده.","footnotes":"[۱۳] لومړنی آذان مطلب دی ځکه د خطبې په آذان خطبه شروع کیږي او دثواب ملایکې کتابونه ټولوي.(کابلی تفسیر)\n[۱۴] ـ په اهتمام او ښه توجه ولاړ شئ.(کابلی تفسیر)"},{"id":10,"translation":"چې لمونځ اداء شي نو په ځمکه کې[۱۵]خواره شئ او د الله فضل ولټوئ.او الله ډیر یادوئ.تر څو مو بری په برخه شي.","footnotes":"[۱۵] ـ معنا دانده چې هرو،مرو به د تجارت لپاره ووځئ بلکې هغه بندیز چې د جمعې له کبله وو ختم شو.(تفسیر البیضاوی)."},{"id":11,"translation":"او کله چې تجارت او لوبه،تماشا ولیده نو ورغلل او ته یې ولاړ پریښودې.ووایه:هغه چې له الله سره دي له لوبې نندارې او تجارت نه ډیر غوره دي.الله تر هر چا ښه روزي ورکوونکی دی."}]},{"id":63,"verses":[{"id":1,"translation":"کله چې منافقان تاته راځي نو وایې:مونږ شاهدي ورکوو چې بې له شکه ته د الله استازی یې. هو! الله پوهیږي چې ته هرو،مرو د هغه استازی یې.خو الله شاهدي وايې چې منافقین درواغجن دي."},{"id":2,"translation":"خپل قسمونه یي د ځان لپاره دال ګرځولي دي.نو مسلمانانو پرې د الله له لارې نه منع کوي.بې شکه چې کړنې یې خورا بدي دي."},{"id":3,"translation":"دا ځکه چې یو ځل یې ایمان ښکاره کړ بیا کافران شول نوپه زړونو یې مهر ولګول شو او په هیڅ نه پوهیږي."},{"id":4,"translation":"او چې ویې وینې نو تنې به یې ډیرې په زړه پورې درته ښکاره شي.او چې وغږیږي نو ته به یې خبرو ته غوږ ونیسې.خو په حقیقت کې دیوال ته تکیه کړو شوو لرګیو په شان دي.هر لوړ غږ د ځان پر خلاف ګڼي. همدوی رښتیني دښمنان دي.ځان ترې وژغورئ.الله دې دوی هلاک کړي ولې له حق نه ګرځول کیږي."},{"id":5,"translation":"او چې ورته وویل شی چې:د الله رسول ته ورشئ چې بښنه درته وغواړي نو سرونه ته ټکان ورکوي او ته ګورې چې په ډیر غرور او تکبر له راتګ نه ډډه کوي."},{"id":6,"translation":"ای پیغمبره!هیڅ فرق یې نشته چې بښنه ورته وغواړې که نه.الله پاک ورته هیڅکله بښنه نه کوي.ځکه چې الله فاسقو خلکو ته سمه لار نه ښايې."},{"id":7,"translation":"دوی همغه کسان دي چې وايي د رسول الله په انډیوالانو خرڅ بند کړئ تر څو خواره واره تیت او پرک شي. پداسې حال کې چې د اسمانونو او ځمکې ټولې خزانې د الله دي.خو منافقان نه پوهیږي."},{"id":8,"translation":"او هم وایې چې:که بیرته مدینې ته ولاړو نو عزت من خلک به خوار اوپکړ له هغې نه وشړي.په داسې حال کې چې:عزت یوازې د الله،د هغه د رسول او مؤمنانو لپاره دی.خو منافقان نه پوهیږي."},{"id":9,"translation":"ای مؤمنانو!باید مالونه او بچیان مو د الله له ذکر نه غافل نه کړي او هر څوک چې په دې کار اخته شو نو همدوی پوره زیانمن دي."},{"id":10,"translation":"او د هغو مالونو چې مونږ د روزي کړی یوه برخه د خدای په لار کې وړاندې له هغې ولګوئ چې مرګ درته راشي او بیا وایې:ای زما ربه!ولې دی لږ نور وخت رانه کړ چې خیرات وکړم او له نیکو کارانو څخه شم."},{"id":11,"translation":"په داسې حال کې چې الله پاک هیڅکله هغه چات نو مهلت نه ورکوي چې نیټه یي پوره شي.او الله پاک ستاسې له کړنو نه ښه خبر دی."}]},{"id":64,"verses":[{"id":1,"translation":"هر هغه څه چې په اسمانونو او ځمکه کې دي ټول د یو الله پاکي بیانوي.پاچایې یوازې د هغه ده.ستاینې یوازې د هغه دي.او په هر څیز پیاوړې دی."},{"id":2,"translation":"الله هغه ذات دی چې تاسې یې پیدا کړي یي ځينې در کې کافران او ځینې مو مؤمنان دي.او الله پاک ستاسې ټولې کړنې ښې ویني."},{"id":3,"translation":"اسمانونه او ځمکه يي په حقه پیدا او تاسې ته یې ښکلي او شاندار شکلونه در کړل.او بیرته ورتګ مو د هغه لور ته دی."},{"id":4,"translation":"هغه ټول ورته معلوم دي چې په اسمانونو او ځمکه کې دي او په هغو هم ښه پوه دی چې تاسوئي پټوئ او یا یې ښکاره کوئ.او الله پاک د سینو په پتو اسرارو ډیر ښه پوه دی."},{"id":5,"translation":"ایا تاسې ته د هغو خلکو خبر نه دی رسیدلی چې له تاسې وړاندې کافران شوي وو.بیا یي د خپلو کړنو بده جزاء ولیده او دردناک عذاب یې په برخه دی."},{"id":6,"translation":"ځکه چې کله به هم هغوی ته استازي د څرګند دلایلو سره راتلل نو ویل به یي:ایا یو انسان ته لارښوونه کوي؟نو پدې توګه منکر او مخ یې واړاوو.الله هم له هغوی نه بې پروا شو.او الله بې پروا او ستایلی شوی ذات دی."},{"id":7,"translation":"کافران ګمان کوي چې هڅکله به بیرته را ژوندي نشي.ای محمده!ووایه قسم مې په رب چې:تاسې به خامخا بیرته را ژوندي او بیا به خپلو کړو له نتیجې نه خبر کړای شئ.او دا کار الله ته خورا اسان دی."},{"id":8,"translation":"نو په الله د هغه په رسول او په هغه نازل کړې ده ایمان راوړئ الله ستاسې له کړنو څخه ښه خبر دی."},{"id":9,"translation":"هغه ورځ مه هیروئ چې تاسې به د غونډې په ورځ ټول سره را یو ځای کړي او همدا د ګټې او تاوان ورځ ده.او څوک چې په الله ایمان راوړي او نیکې کړنې وکړي نو ګناهونه به یې ورژولی شي او تل پاتې هغو باغونو ته به د همیش لپاره ننویستل شي چې لاندې له ونو او ماڼیو به یې ویالې بهیږي.او همدغه لویه کامیابي ده."},{"id":10,"translation":"او څوک چې کافران شوي او زمونږ ایاتونه یې درواغ ګڼلي دي نو همدوی د اور خاوندان دي.د تل لپاره به پکې وي.او خورا بد استوګنځای دی."},{"id":11,"translation":"مصیبت او غم هیڅکله نه راځي مګر د الله په اذن سره.او څوک چې پر الله ایمان راوړي،الله پاک د هغه زړه ته لار ورښایې.او الله په هر څه ښه پوه دی."},{"id":12,"translation":"د الله او رسول پیروي وکړئ که تاسې مخ اړوئ نو زمونږ د استازي دنده په زغرده رسول دي اوبس."},{"id":13,"translation":"الله یو دی.او له هغه پرته بل هیڅ معبود نشته.نو باید چې پر الله مؤمنان توکل وکړي."},{"id":14,"translation":"ای مؤمنانو!ستاسې ځیني ښځې او اولادونه ستاسې دښمنان دي نو ځان ترې وژغورئ.او که تاسې عفوه او تیریدنه خپله او بښنه وکړئ نو پوه شئ چې الله پاک ښه بښونکی او مهربان دی."},{"id":15,"translation":"خبره همداده چې مالونه او اولادونه مو یوه ازموینه ده.او همدا الله دی چې له هغه سره لوی اجر دی."},{"id":16,"translation":"تر اخرني وس پورې له الله نه وډارشئ،واورئ،ومنئ او مالونه مو د خپلې ګټې لپاره خیرات کړئ او هر څوک چې د خپل نفس له شومتیا نه وژغورل شي نو همدوی بری من دي."},{"id":17,"translation":"که تاسې الله ته قرض حسنه ورکړئ نو هغه به یې څو برابره زیات در کړي.ګناهونه به مو وبښي.الله پاک ډیر شکر منونکی او ډیر تحمل والا دی."},{"id":18,"translation":"په پټ او ښکاره پوهیږي.په هر څه برلاسی او د ښه حکمت څښتن دی."}]},{"id":65,"verses":[{"id":1,"translation":"ای پیغمبره!کله مو چې ښځې طلاقوئ نو د عدت لپاره[۱۶] یي طلاقي کړئ او عدت یې وشمارئ.او له الله نه چې ستاسې رب دی وډارشئ.د عدت په اوږدو کې یې له خپلو کورونو څخه مه وباسئ او نه دې هغوی په خپله روزي مګر که ښکاره ورانی یي وکړ[۱۷]او همدا د الله ټاکلې پولې دي.او هر څوک چې د الله له پولو نه اوړي نو په ځان یې تیری وکړ.ای طلاق ورکوونکیه!ته نه پوهیږي کیدای شي چې الله پاک له دې وروسته هم کومه لار[۱۸]پیدا کړي.","footnotes":"[۱۶] ـ په هغه طهر کې یې طلاقې کړئ چې وروسته ترې عدت شروع کیږي.(تفسیر البیضاوی)\n[۱۷] ـ فاحشه یعنې بده ژبه،بد اخلاق،زنا کول او متقابل احترام نه لری(تفسیر البیضاوی)\n[۱۸] ـ چې الله د خاوند او ښځې زړونه نرم او له عدت نه وړاندې چې له دریو نه کم طلاقونه یې ورکړی وي بیرته ورته رجوع وکړي.(تفسیر البیضاوی)."},{"id":2,"translation":"نو کله چې طلاق شوې ښځې عدت ته ورسیږي نو په ښه شان یې وساتئ او یا ترې په ښه شان جلاء شئ او دوه انصاف لرونکي کسان پرې شاهدان ونیسئ.او تاسې د الله لپاره شهادت ورکړئ چې په دې توګه هغه چاته چې په الله او اخرت ایمان لری پند او نصیحت ورکول کیږي او هر څوک چې له الله نه وډاریږي.نو الله به ورته له ستونزو څخه د وتلو یوه لار پيدا کړي."},{"id":3,"translation":"او په داسې توګه به روزي ورکړي چې دی یي ګمان هم نه کوي.او څوک چې پر الله توکل وکړي نو الله يي بس دی.ځکه چې الله خپل کار ته په ښه توګه رسیږي.او د هر شي لپاره یې یوه اندازه ټاکلې ده."},{"id":4,"translation":"او هغه ښځې چې له حیض راتګ نه مایوسه شوي دي نو که تاسې ته یي د عدت په هکله سوال او پوښتنه وي،نو د هغوی عدت درې میاشتې دی.او همدا حکم د هغو ښځو هم دی چې له سره يي حیض نه وي راغلی.د بار دارو ښځو عدت د بار ایښوول یعنې د بچي پیدا کول دي.او څوک چې له الله نه ډاریږي الله يي کار اسانه وي."},{"id":5,"translation":"دا د الله حکم دی چې تاسو ته یې نازل کړی دی. او څوک چې له الله نه ډاریږي ګناهونه به یې ورژوي او لوی اجر به ور کړې."},{"id":6,"translation":"عدت تیروونکې ښځې مو د خپل وس په انډول همغه شان واوسوئ چې تاسې اوسیږئ او د تنګولو لپاره یې مه زوروئ.که عدت تیروونکي ښځې مو بار دارې وي نو د بچی تر پیدایښت باید نفقه ورکړئ.نو که بیایې ستاسې بچي ته تی ورکاو نو مزدوري يي ورکړئ.او د بچي د شیدو او د مزدورۍ په هکله یو له بل سره په ښه شان مشوره وکړئ.او که تاسو د تي ورکولو په برخه کې یو پر بل[۱۹]سختي وکړه.نو دکوچني لپاره دې بله شیدې ورکوونکې ښځه ولټول شي.","footnotes":"[۱۹] ـ پدی معنې چې ښځه ډیره مزدوري وغواړي یا سړی لږه ورکوي یا ښځه له شیدو ورکولو انکار وکړي."},{"id":7,"translation":"د توان والادې د خپل توان په رڼا کې مصرف وکړي.او دچا چې روزی تنګه وي نو څه چې الله ور کړي دي هغه دې مصرف کړي.الله پاک چې چاته څه ورکړي دي،له هغه نه یي په زیاتو نه مکلفوي. لرې نه ده چې الله پاک له تنګلاسۍ وروسته پراخي راولی."},{"id":8,"translation":"ډیر کلي وو چې د خپل رب او د هغه له رسولانو څخه یې سرغړونه وکړه.نو مونږ ورسره سخت حسا وکړ،او خورا په نااشنا عذاب مو وړبړول."},{"id":9,"translation":"د خپلو کړنو خوند یې وڅاکه او د کار پای یې زیان ؤ."},{"id":10,"translation":"او په اخرت کې ورته الله پاک ډیر سخت عذاب تیار کړی دی.نو له الله وډارشئ ای د پوهې خاوندانو چې ایمان مو راوړی دی.الله پاک تاسو ته پند نازل کړی دی."},{"id":11,"translation":"داسې یو استازی یې درلیږلی دی چې د الله ښکاره کوونکي ایتونه پر تاسې لولي.تر څو مؤمنان او نیک عمله خلک له تیارونه رڼا نه وباسي.او څوک چې په الله ایمان راړوي.او نیکې کړنې وکړي نو الله پاک به يي داسې باغونو تته ننه باسي چې له ونو او ماڼیو لاندې به یې ویالې بهیږي تل تر تله به هملته وي.په رښتیا چې الله د داوړ خلکو لپاره ښه روزي تیاره کړې ده."},{"id":12,"translation":"الله هغه ذات دی چې اوه اسمانونه یې پیدا کړي.او ځمکه یې هم د همغو په شان[۲۰]د الله حکم د هغوی په مینځ کې نازلیږي.تر څو تاسو پوه شئ چې الله پر هر څه وسمن او او پر هر شي یې بشپړ احاطه کړې ده.","footnotes":"[۲۰] له ابن عباس رضي الله عنه نه چې په دې هکله پوښتنه وشوه نو تشریح یې نه کړه او وویل:که زه ووایم نو تاسې به ډیرې کافر شئ ځکه پوهیداي به پرې نه شئ.نو معلومیږي چې نورې ځمکې او انسانان هم شته.(تفسیر ابن جریر الطبري)."}]},{"id":66,"verses":[{"id":1,"translation":"ای پیغمبره!هغه شی ولې حراموي چې الله درته حلال کړی دی؟[۲۱]ایا د خپلو میرمنو خوښي غواړي؟او الله ښه بښونکی او د رحم څښتن دی.","footnotes":"[۲۱] ـ مفسیرین وایې:دا ایتونه هغه وخت نازل شول چې رسول الله صلی الله علیه وسلم د شاتو نه خوړلو سوګند یې وکړ چې (ماریة القبطیة)وینځې ته به نه نژدې کیږي(تفسیر البیضاوی)."},{"id":2,"translation":"په یقین چې الله پاک تاسې ته له قسمونو څخه د خلاصون لار ټاکلې ده.او الله ستاسې مرستندوی.او په هر څه پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":3,"translation":"او کله چې پیغمبر خپلې یوې میرمنې[۲۲]ته پته خبره وکړه نو هغې بله[۲۳]پرې خبره کړه.او الله پاک پیغمبر ته دا حال ښکاره کړ پیغمبر څه راز همدې میرمنې ته ښکاره کړ او له ځینو څخه تیر شو.نو چې همدا میرمن یې د راز له لوځولو څخه خبره کړه هغې وویل ته چا له دي څخه خبر کړې؟پیغمبر ورته وویل:ماته هغه ذات خبر راکړی چې په هر څه پوهیږي او له هر څه نه خبر دی.","footnotes":"[۲۲] ـ بي بي حفصه رضي الله عنها.\n[۲۳] ـ بي بي عائشه رضي الله عنها."},{"id":4,"translation":"تاسې دواړه[۲۴]الله ته توبه وباسئ ځکه چې ستاسو دواړو زړونه کاږه شوي دي.او که تاسې دواړه د پیغمبر پر خلاف لاسونه سره ور کړې نو پوه شئ چې الله يي سرپرست او بادار دی.او له هغه وروسته يي جبرئیل،نیک مؤمنان او ملایکې ملاتړې او کومک کوونکي دي.","footnotes":"[۲۴] ـ حفصه او عائشه رضي الله عنها."},{"id":5,"translation":"که پیغمبر تاسې طلاقې کړي نو لرې نه ده چې :الله پاک ستاسې پر ځای له تاسې نه غوره ښځې ورکړي.چې رښتیني،مسلمانې،ایماندارې،منوونکي،توبه ایستونکي،عبادت کوونکي،روژه نیوونکي کونډې او پیغلې به وي."},{"id":6,"translation":"ای مؤمنانو!خپل ځانونه او کورنۍ مو له هغه اور نه وژغورئ چې د سونګ مواد به یې انسانان او ډبرې وي سخت زړې او قوي هیکله ملایکې به پرې ولاړې وي.د الله د امر نه به هیڅ مخالفت نه کوي او یوازې هغه څه به کوی چې امر یې ورته وشي."},{"id":7,"translation":"ای کافرانو!نن عذرونه مه وړاندې کوئ.تاسې ته د هغو کړنو بدل در کول کیږي چې تاسې به دنیا کې کول."},{"id":8,"translation":"ای مؤمنانو!الله ته په رښتیني توګه د زړه له کومې رجوع وکړئ کیدای شي چې رب مو ګناهونه ورژوي.او هغو جنتونو ته مو چې لاندې له ونو به یې ویالې بهیږي په هغه ورځ ننه باسي چې الله پاک پکې پیغمبران او د هغوی مؤمن ملګري نه رسوا کوي.رڼا به د هغوی په مخ اوښي اړخونو کې ځغلي او وايي به ای زمونږ ربه!زمونږ رڼا بشپړه کړه[۲۵]او بښنه راته وکړه.بې شکه چې ته په هر څه توانایې.","footnotes":"[۲۵] ـ په منافقانو کې به رڼا وو که او پل صراط به پرې تیاره شي نو ځکه به مؤمنان بشپړه رڼا غواړي چې تیاره پرې نه شي.(کابلی تفسیر)."},{"id":9,"translation":"ای پیغمبره!له کافرانو او منافقانو سره جهاد وکړه او سختي ورسره وکړه.د هغوی د ورتګ ځای جهنم دی.او هغه د ورتګ لپاره خورا بد ځای دی."},{"id":10,"translation":"الله د کافرانو لپاره د نوح او د لوط د ښځو مثال وړاندې کوي.دواړه د خورا نیکو او صالحو بنده ګانو په نکاح کې وي.خو له خپلو میړونو سره یې خیانت[۲۶]وکړ پیغمبرانو دوی دواړه له الله څخه ونه ژغورلی شوي.او ورته وویل شول چې:له نورو دوزخیانو سره اورته ولاړي شئ.","footnotes":"[۲۶] ـ ایمان یې رانه وړ.د نوح ښځې به هغه ته لیونی وایه او د لوط ښځې به د قوم خراب خلک د لوط له میلمنو څخه خبرول."},{"id":11,"translation":"او الله دمؤمنانو لپاره د فرعون د ښځې مثال وړاندې کوي هغې ویلي وو:ای زما ربه!ماته له خپل پلوه په جنت کې یو کور جوړ کړه او د فرعون او د هغه کړنو نه مې خلاصه او له ظالم قوم نه مې وژغوره."},{"id":12,"translation":"او د عمران د لور مریمې مثال راوړي چې:خپل شرم ځای یې ساتلي و[۲۷]مونږ پکې [۲۸]له خپلې لورې روح[۲۹]پو کړ.او د خپل رب ټولې خبرې او کتابونه یي رښتیني وګڼل.او له منونکو خلکو څخه وه.","footnotes":"[۲۷] ـ نه یي نکاح کړې وه او نه زنا.\n[۲۸] ـ د هغې په ګریوان کې.\n[۲۹] ـ عیسې علیه السلام یا هغه روح چې مونږ پرته له واسطې جوړ کړی وو(تفسیر البیضاوی)."}]},{"id":67,"verses":[{"id":1,"translation":"ډیر لوی او بابر کته دی هغه ذات چې واک او پاچايي د هغه په لاس کې ده او پر هر شي وسمن دی."},{"id":2,"translation":"مرګ او ژونديي پيدا کړی تر څو تاسې و ازمایې چې په تاسو کې د چا کړنې ښې دي. هغه ډیر زورور او بښونکی دی."},{"id":3,"translation":"هغه ذات دی چې اوه اسمانونه يي یو د بل دپاسه،لاندې باندې پيدا کړي دي ته به د رحمان الله په پيدایښت کې هیڅ ډول عیب ونه وینې سترګې واړوه ایا:کومه نیمګړتیا په سترګو درځي؟"},{"id":4,"translation":"بیا،بیا سترګې واړوه راواړوه ستا لیدنه به ستړې ستومانه او نامراده بیرته راستنه شي."},{"id":5,"translation":"او مونږ نژدې آسمان په ستورو ښکلی کړی دی.او ستورو مو د شیطانانو د رټلو او ویشتلو لپاره په کار اچولي دي.او شیطانانو ته مو سوزوونکی اور تیار کړی دی."},{"id":6,"translation":"او هغه کسان چې په خپل رب کافران شوي د دوزخ عذاب ئي په برخه دی او دوزخ د ورتګ ډیر بد ځای دی."},{"id":7,"translation":"کله هم چې پکې وروغورځول شي نو د خوټیدونکي دوزخ غړ مبیدونکی غږ به واوري."},{"id":8,"translation":"نژدې به وي چې دوزخ له قهر او غضب څخه وچوي.هره ډله چي پکې وغورځول شي د دوزخ ساتونکي به ترې پوښتنه کوي چې:ایا تاسو ته کوم ډاروونکی نه ودرغلی؟"},{"id":9,"translation":"ځواب به ورکوي:هو!ډاروونکی راغلی و خو مونږ درواغجن وګاڼه.او ومو ویل چې:الله پاک هیڅ شی نه دی نازل کړی تاسې په لویه بي لارئ کې اخته یاست(چې د نبوت دعوه کوئ)."},{"id":10,"translation":"دوزخیان به وايي:که چیرې مونږ خبره اوریدلې وای:یا مو له عقل څخه کار اخیستی وای نو:اوس به د سوزوونکي اور له خاوندانو سره نه وو."},{"id":11,"translation":"خپله ګناه يې ومنله.نو د اور څښتنان له رحمت څخه خورا لرې دي."},{"id":12,"translation":"دا خبره هم پخه ده:هغه څوک چې له خپل رب څخه په غیبو سره ویریږي بښنه يي په برخه ده او لوی اجر ور کړای شي."},{"id":13,"translation":"او که تاسې خپله خبره پټه کړئ که ښکاره بیشکه چې الله ته د سینوپټ څيزونه ټول معلوم دي."},{"id":14,"translation":"ایا هغه څوک نه پوهیږي چې پیدایښټ یې کړی؟او هغه له ډيرو پټو او باریکو شیانو څخه خبر دی."},{"id":15,"translation":"الله هغه ذات دی چې:ځمکه ئې ستاسې په واک کې در کړې.نو په کونجونو او اړخونو کې یي وګرځئ او د الله روزي وخورئ.بیرته همغه ته ورتګ دی."},{"id":16,"translation":"ایا لدې څخه بي غمه یاست چې:هغه ذات چې په اسمان کې دی په ځمکه کې موښخ او ناببره درباندې ځمکه ولړزیږي."},{"id":17,"translation":"او لدې څخه ډاډمن یي چې هغه ذات چې په اسمان کې دی درباندې ډبرې وروونکی توپان راولیږي.بیا به ښه پوه شئ چې زما ډارول څرنګه دي؟"},{"id":18,"translation":"له دوی څخه وړاندې خلکو هم زما ښونې درواغ ګڼلې وي نو ګوره چې دنه منلو پای څه ؤ؟"},{"id":19,"translation":"ایا د خپلو سرونو له پاسه مارغانو ته نه ګوري چې خپل وزرونه خوروي او ټولوي يي.په هوا کې یوازې هغه مهربان الله ساتلی دي چې هر څه ښه ګوري."},{"id":20,"translation":"څوک دی هغه ځواک چې پرته له رحمان الله څخه ستاسې ملاتړ وکړی شي؟ خبره همداده چې کافران دوکه شوي دي."},{"id":21,"translation":"او څوک دی چې تاسې ته روزي در کړي که رحمان ذات در باندې خپله روزي بنده کړي؟بلکې پخه خبره همداده چې کافران په سرغړونه او له حق څخه په تیښته کې خورا ژور شوي دي."},{"id":22,"translation":"ایا هغه څوک چې سر نسکور،پړمخ روان وي ښه لار میندلی شي او که هغه څوک چې په روغه لار سم روان وي."},{"id":23,"translation":"ای محمده!ووایه چې الله هغه ذات دی چې تاسې یي پیدا کړئ د اوریدنې او لیدنې توان يي درکړ او د زړونو خاوندان یي وګرځولئ.خو بیا هم تاسې ډیر لږ شکر کوئ."},{"id":24,"translation":"ووایه:الله هغه ذات دی چې تاسې یي په ځمکه کې خواره کړي یاست او بیا به بیرته همغه ته راټول کړای شئ."},{"id":25,"translation":"دوی وايي:که تاسې رښتیني یاست نو دا وعده کله ده؟"},{"id":26,"translation":"ورته ووایه:د خبرې پوره معلومات یوازې له الله سره دی.زه یوازې یو ښکاره ډاروونکی یم."},{"id":27,"translation":"نو کله چې عذاب او قیامت نژدې وویني نو د کافرانو مخونه به خورا په بدشکل واوړي.او ورته به وویله شي چې:دا هغه څه دي چې تاسې به یي هر وخت غوښتنه کوله."},{"id":28,"translation":"ای محمده!ووایه پدې مې پ،ه کړئ که الله ما او زما ملګري هلاک او یا رحم را باندې وکړي نو کافران به څوک له دردناک عذاب څخه وژغوري؟"},{"id":29,"translation":"ای محمده! ووایه چې زمونږ رب مهربان دی مونږ پرې ایمان راوړی او توکل مو پرې کړی ډیر ژر به تاسې پوه شئ چې څوک ښکاره لار ورکی دی."},{"id":30,"translation":"ای محمده!ووایه پدې مې پوه کړئ که ستاسې اوبه په ځمکه کې ښکته لاړې شي نو څوک شته چې روانې او خوږې اوبه درته راولي؟"}]},{"id":68,"verses":[{"id":1,"translation":"ن .لوړه پر قلم او پر هغه څه چې يي لیکلي."},{"id":2,"translation":"ته د خپل رب د پيرزونې له مخې لیونی نه يي."},{"id":3,"translation":"او تاته پای ته نه رسیدونکی اجر در کول کیږي."},{"id":4,"translation":"او ته د ډیر لوی او اوچت خوی څښتن يي."},{"id":5,"translation":"نو ډیر ژر به ته ووینې او هغوی به یي هم وویني."},{"id":6,"translation":"چې په تاسې کې څوک لیونی دی؟"},{"id":7,"translation":"بیشکه چې ستا رب ته ښه معلوم دي چې څوک د هغه له روغې لارې بې لارې شوی دی.او لار میندونکي هم ورته ښه معلوم دي."},{"id":8,"translation":"نو د هغو خلکو مه منه چې د حق پیغام درواغ ګڼي."},{"id":9,"translation":"ډیر خوښوي چې ته د حق په پریښوولو کې نرمي وکړی نو هغوی به هم په دښمنۍ کې نرمي وکړي."},{"id":10,"translation":"نو ته باید د هر سپک قسم خور ونه منې."},{"id":11,"translation":"طعنې ورکوونکی،خبرووړونکی راوړونکی."},{"id":12,"translation":"د ښیګنو مخ نیوی کوونکی،تیری کوونکی او په ګناهونو کې ډوب."},{"id":13,"translation":"بدخویه او ددې ټولو لپاسه حرامي."},{"id":14,"translation":"که څه هم د ډیر مال او ځامو څښتن وي."},{"id":15,"translation":"کله چې زمونږ ایتونه پرې ولوستل شی نو وايي چې:دا د پخوانیو خلکو کیسې دي."},{"id":16,"translation":"ډیر ژر به يي په خړتم داغ ولګوو."},{"id":17,"translation":"مونږ دا خلک ازمایو لکه چې:د باغ څښتنان مو ازمایلي وو.هغه وخت چې قسم یي وکړ چې د خپل باغ میوې او کښت به ګهیڅ څرک راټولوي."},{"id":18,"translation":"او هیڅ به نه بیلوي."},{"id":19,"translation":"دوی لاویده وو چې د الله له لورې یوه بلا راښکته شوه."},{"id":20,"translation":"او ټول داسې وګرځیدل لکه له بیخه ریبل شوي."},{"id":21,"translation":"نو چې یو بل ته یې ګهیځ څرک غږ وکړ."},{"id":22,"translation":"که په رښتیا میوې راټولوئ نو باید سهار وختي باغ ته ولاړشئ."},{"id":23,"translation":"ولاړل،او په ورو،ورو یي سره ویل."},{"id":24,"translation":"نو باید یو مسکین هم باغ ته راپرې نږدو."},{"id":25,"translation":"او ګهیځ وخت له پاخه هوډ سره باغ ته ولاړل."},{"id":26,"translation":"خو چې باغ یي ولید نو ویي ویل:مونږ لکه چې لار ورکه کړې."},{"id":27,"translation":"(خوژر پوه شول چې نه)بلکې له باغ څخه بې برخې شوي یو."},{"id":28,"translation":"مینځني یي وویل مادرته نه وو ویلي چې:تاسې ولې الله په پاکۍ سره نه یادوئ؟"},{"id":29,"translation":"نو بې له درنګه ټولو وویل:زمونږ رب ډیر پاک دی او په رښتیا چې مونږ تیری کړی و."},{"id":30,"translation":"یوه پر بل مخ راواړاو او یوه پر بل ملامتي اچوله."},{"id":31,"translation":"ټولو وویل:افسوی زمونږ پر حال مونږ پوره سرغړونه کړې وه."},{"id":32,"translation":"زمونږ هیله ده چې زمونږ رب به له دې باغ څخه غوره باغ مونږ ته راکړي مونږ خپل رب ته مخ اړوونکي یو."},{"id":33,"translation":"په همدې شان عذاب وي او د اخرت عذاب ډير لوی دی خو که پوهیدای."},{"id":34,"translation":"دا پخه خبره ده چې د پرهیزګارانو لپاره د رب په وړاندې له نعمتونو څخه ډک جنتونه دي."},{"id":35,"translation":"ایا مونږ به امر منونکي د مجرمانو پشان وګڼو؟"},{"id":36,"translation":"دا تاسې څه خبره کوئ؟"},{"id":37,"translation":"او که داسې لیکنه لرئ چې(خپل برخه لیک)پکې لولئ؟"},{"id":38,"translation":"او یوازې هغه څه درته پکې ښکارې چې د ځانو لپاره یې غوره ګڼئ."},{"id":39,"translation":"او که پر مونږ داسې تړون اړولی دی چې د قیامت تر ورځې به یوازې هغه څه در رسیږي چې تاسې یې پریکړه وکړئ."},{"id":40,"translation":"لدوی څخه پوښتنه وکړه چې کوم یو یي ددې خبرو ضامن او ذمه وار دی."},{"id":41,"translation":"او که ځیني شریکان لري.که رښتیني وي نو هغه دې هم رامینځ ته کړي."},{"id":42,"translation":"په کومه ورځ چې الله پاک خپله پونډۍ بربنډه او دوی سجدې ته وبلل شي نو توان به یي نه وي چې سجده وکړي."},{"id":43,"translation":"سترګې به یي ټیټي او سپکاوي به خوار کړي وي هو! هغه وخت چې دوی روغ رمټ وو سجدې ته بلل شوي وو."},{"id":44,"translation":"نو اوس ما او هغه سره پریږده چې دا خبرې درواغ ګڼي.زه به یې په داسې ډول ورو ورو ونیسم چې دوی به پرې پوه هم نشي."},{"id":45,"translation":"مهلت ورکوم.زما پلان او پروګرام ډیر پوخ دی."},{"id":46,"translation":"د دین رسونې په بدل کې ترې داسې څه غواړې چې د هغوی اوګي یې نشي پورته کولی؟"},{"id":47,"translation":"ایا له دوی سره داسې پټ معلومات شته چې دوې یې لیکي؟"},{"id":48,"translation":"نو د خپل رب د پریکړې انتظار وکړه!او د کب د خاوند(یونس علیه السلام)پشان مه کیږه کله چي هغه د غمونو او ستونزو په مینځ کې غږ وکړ."},{"id":49,"translation":"نو که د خپل رب پيرزوني ورته نه واې رسیدلې نو په یوه خالي دښته کې به رټل شوی غورځول شوی وای."},{"id":50,"translation":"خو الله پاک غوره،او له نیکانو څخه یي وګرځاوو."},{"id":51,"translation":"نژدې ده چې کافران تا په سترګو سترګو کې له خپل ځان څخه وښویوي او چې ستا راوړې پند واروي نو وايي چې محمد په رښتیا لیونی دی."},{"id":52,"translation":"پداسي حال کې چې قران کریم د ګرد عالم لپاره پند او نصیحت دی."}]},{"id":69,"verses":[{"id":1,"translation":"پیښیدونکې."},{"id":2,"translation":"څه ده هغه پیښیدونکې."},{"id":3,"translation":"او ته څه پوه کړې چي پيښیدونکې پيښه څه ده."},{"id":4,"translation":"ثمودیانو او عادیانو زړه ټکوونکې ورځ درواغ وګڼله."},{"id":5,"translation":"نو ځکه ثمودیان په یوه تندري کړیکه هلاک کړای شول."},{"id":6,"translation":"او عادیان په غږ لرونکي تیزه سیلۍ هلاک شول."},{"id":7,"translation":"اووه شپې او اته ورځې يي په پرله پسې توګه په هغوی راالوزولې وه(که ته هلته وای)نو تا به لیدلي وو چې ټول خلک د خرما د ورستو ډډونو په څير مړه پراته وو."},{"id":8,"translation":"ایا اوس درته د هغوی څه شی پاتې ښکاري؟"},{"id":9,"translation":"فرعون،او له هغه نه وړاندې خلکو او د چپه کړی شوو کلیو خلکو هم ورانی کړی و."},{"id":10,"translation":"ټولو د خپل رب له استازي نه سر غړولی ؤ نو ځکه يي په خورا سختۍ سره ونیول."},{"id":11,"translation":"او اوبه چې توفاني شوې نو مونږ تاسې(د نوح)په کښتۍ کې سپاره کړئ."},{"id":12,"translation":"تر څو يي ستاسې لپاره پند وګرځوو او یاد لرونکي غوږونه يي په یاد ولري."},{"id":13,"translation":"نو کله چې په شپيلۍ کې یو پو کی وشي."},{"id":14,"translation":"ځمکه او غرونه(له خپلو خایونو)پورته او په یو ځل میده میده کړای شي."},{"id":15,"translation":"نو پدې ورځ به لویه پیښه مینځ ته راشي."},{"id":16,"translation":"اسمان به وچوي او پدې ورځ به خورا کمزوری وي."},{"id":17,"translation":"ملایکې به یې په څنډوکې وي.پدې ورځ به ستا د رب عرش اتو ملایکو پورته کړی وي."},{"id":18,"translation":"تاسو به اللله ته وړاندې کړای شئ او هیڅ به مو پټ نه وي."},{"id":19,"translation":"نو هر چاته چې خپل برخه لیک په ښي لاس ور کړای شو نو(په خوښۍ به)وایي:راشئ او زما برخه لیک ولولئ."},{"id":20,"translation":"زما باور ؤ چې زه به له حساب سره مخ کیږم."},{"id":21,"translation":"نو هغه به په خوښ ژوند کې وي."},{"id":22,"translation":"په عالیشان جنت کې."},{"id":23,"translation":"چې میوې به يي خورا نژدې وي."},{"id":24,"translation":"او اعلان به وشي چې:ښه په مزه خوراک او څښاک کوئ ځکه چې تاسو په تیرو ورځو کې دلته ښه کارونه رالیږلي دي."},{"id":25,"translation":"او چاته چې برخه لیک په کیڼ لاس ورکړای شي نو وايي به:کاشکې چې ماته برخه لیک نه وای را کړای شوی."},{"id":26,"translation":"او نه وای پوه شوي چې زما حساب څه دی؟"},{"id":27,"translation":"دریغه چې زما مرګ له مینځه وړونکی وای."},{"id":28,"translation":"مال مې هیڅ په کار رانغی."},{"id":29,"translation":"او واک مې له مینځه ولاړ."},{"id":30,"translation":"وبه ویل شي ویي نیسئ او ويي تړئ."},{"id":31,"translation":"بیا يي په اور کې ورننه باسئ."},{"id":32,"translation":"په(اویا)ګزیزه ځنځیر يي تړلی جهنم ته ورننه باسئ.ځکه چې په الله(جل جلاله)ئې ایمان نه راووړ."},{"id":33,"translation":"ځکه چې په الله جل جلاله يي ایمان نه راووړ."},{"id":34,"translation":"او نه يې څوک بې وسو ته د خوراک په ورکولو هڅول."},{"id":35,"translation":"نو ځکه يي نن دلته هیڅ دوست نشته."},{"id":36,"translation":"او نه پرته له زووبل خوراک."},{"id":37,"translation":"چې پرته له وران کارو به یي بل څوک نه خوري."},{"id":38,"translation":"نونه:قسم په هغو شیانو چې تاسې يي وینئ."},{"id":39,"translation":"او په هغو شیانو چې تاسې يي نه وینئ."},{"id":40,"translation":"چې بیشکه دا د یو عزتمن استازي وینا ده."},{"id":41,"translation":"د کوم شاعر وینا نده ستاسې ډیرکم(خلک) ایمان راوړی."},{"id":42,"translation":"او نه د کوم کاهن وینا ده تاسې ډیر لږ غور کوئ."},{"id":43,"translation":"د رب العالمین له لورې نازله شوې ده."},{"id":44,"translation":"که پیغمبر زمونږ کومه خبره تړلې وای."},{"id":45,"translation":"نو مونږ به په ښي(لاس)نیولای وای."},{"id":46,"translation":"بیا به مو د هغه شارګ پرې کړای وای."},{"id":47,"translation":"ستاسو هیڅوک به له هغه نه منع کوونکی نه و."},{"id":48,"translation":"او بیشکه چې قران د پرهیزګارانو لپاره پند دی."},{"id":49,"translation":"او مونږ پوهیږو چې ستاسې ځیني درواغ ګڼونکي دي."},{"id":50,"translation":"خو دا د کافرانو لپاره پښیمانتیا ده."},{"id":51,"translation":"قران پرته له شک څخه یقیني حق دی."},{"id":52,"translation":"نو د خپل لوی رب نوم په پاکۍ ستایه."}]},{"id":70,"verses":[{"id":1,"translation":"پوښتونکي د پيښیدونکې عذاب په هکله پوښتنه وکړه."},{"id":2,"translation":"پر کافرانو راتلونکی او هیڅوک یې مخ نیوونکی ندی."},{"id":3,"translation":"د هغه الله له لورې چې د زینو څښتن دی."},{"id":4,"translation":"ملایکې او جبرائیل هغه ته ورخیژي دا عذاب په هغه ورځ راځي چې د پنځوسو زرو کلونو په اندازه ده."},{"id":5,"translation":"غوره صبر خپل کړه."},{"id":6,"translation":"بیشکه چې هغوی دا عذاب لرې ګڼي."},{"id":7,"translation":"خو مونږه یې نژدې وینو."},{"id":8,"translation":"هغه ورځ چي اسمان به د ویلو شوو مسو پشان وي."},{"id":9,"translation":"او غرونه به د ټکول شوو وړیو پشان وي."},{"id":10,"translation":"او دوست به د دوست پوښتنه نه کوي."},{"id":11,"translation":"یو به بل ته ښوول کیږي.مجرم به هیله لري چې ددې ورځې له عذاب څخه په ځوی خلاص شي."},{"id":12,"translation":"په ښځه او ورور يي."},{"id":13,"translation":"او په هغه قوم يي چې هغه ته يي پناه ورکوله."},{"id":14,"translation":"او په هغو ټولو شیانو چې په ځمکه کې دي ځان وژغوري."},{"id":15,"translation":"نه هیڅکله نه!بیشکه هغه د اور لمبې دي."},{"id":16,"translation":"د اندامونو پوستکي وباسي."},{"id":17,"translation":"هغه ټول رانغاړي چې شا يي کړې او مخ یي اړولی و."},{"id":18,"translation":"مال یي راغونډ کړی او ساتلی و."},{"id":19,"translation":"بیشکه چې انسان تلواري پيدا شوی."},{"id":20,"translation":"که ستونزه ورته ورسیږي نو ناخوالي کوي."},{"id":21,"translation":"او که ښیګڼه ورمخه کړي نو له نورو يي منع کوي."},{"id":22,"translation":"پرته له لمونځ ګوزارو."},{"id":23,"translation":"هغوی چې تل يي لمانځه ته مخه وي."},{"id":24,"translation":"په مالونو کې یي ټاکلې برخه وي."},{"id":25,"translation":"د سوال کوونکو او د هغو چې له بې وسئ سره،سره سوال نه کوي."},{"id":26,"translation":"او هغوی چې د جزا ورځ رښتینې ګڼي."},{"id":27,"translation":"او هغوی چې د رب له نیونې څخه په ډار وي."},{"id":28,"translation":"بیشکه چې د هغوی د رب له نیونې څخه بې غمې نشته."},{"id":29,"translation":"او هغو چې خپل شرم ځایونه ژغوري."},{"id":30,"translation":"خو پرته له خپلو ښځو او وینځو چې د هغوی په برخه کې پرې ملامتیا نشته."},{"id":31,"translation":"او هر چا چې لدې اخوا لټه وکړه.نو بس همدوی له پولو اوښتونکي دي."},{"id":32,"translation":"او هغوی چې د خپلو امانتونو او ژمنو پالنه کوي."},{"id":33,"translation":"او هغوی چې پخپلو شاهدیو روغ ودریږي."},{"id":34,"translation":"او هغوی چې تل د خپلو لمونځونو ساتنه کوي."},{"id":35,"translation":"نو همدوی به په جنتونو کې ویاړمن وي"},{"id":36,"translation":"کافرانو ته څه پيښه ده چې ستا په لور په منډه راځغلي."},{"id":37,"translation":"په ښي او کیڼ اړخ کې دې ډله ډله ودریږي."},{"id":38,"translation":"ایا د هغوی هر یو ددې هیله من دی چې د نعمتونو په جنت کې به داخل کړای شي."},{"id":39,"translation":"مونږ هغوی له هغه څه نه پیدا کړي چې دوی یي پيژني."},{"id":40,"translation":"نو نه!قسم د ختیځونو او لویدیځونو په رب چې مونږ پوره پیاوړی یو."},{"id":41,"translation":"چې پر ځای یي له دوی نه غوره خلک راولو او مونږ بي وسې نه یو."},{"id":42,"translation":"نو هغوی پریږده چې لالهانده او په لوبو اخته وي تر څو له خپلې هغې ورځې سره مخ شي.چې وعده يي ورسره کیږي."},{"id":43,"translation":"هغه ورځ چې له قبرونو څخه را ووځي نو داسې په منډه به وي لکه چې د کومې نښې په لور په منډه وځغلي."},{"id":44,"translation":"سترګې به يي ښکته او سپکاوی به رانغښتي وي.هو!دا همغه ورځ ده چې له هغوی سره یي وعده کیدله."}]},{"id":71,"verses":[{"id":1,"translation":"مونږ نوح خپل قوم ته ولیږه چې قوم دې د دردناک عذاب له راتګ څخه وړاندې وډار کړه."},{"id":2,"translation":"نوح وویل:ای زما قومه!زه ستاسې لپاره یو ښکاره ډاروونکی یم."},{"id":3,"translation":"د الله عبادت وکړئ له هغه نه وډارشئ او زما مننه وکړئ."},{"id":4,"translation":"ستاسې ګناهونه به وبښي او تر ټاکلې نیټې به مو پاتې کړي.بې شکه چې کله د الله ټاکلې موده راشي بیا نه وروسته کیږي.که تاسې پوهیږئ."},{"id":5,"translation":"نوح وویل:ای زما ربه!ما خپل قوم د شپې او ورځې راوباله."},{"id":6,"translation":"خو زما بلنې په هغوی کې یوازې له حق څخه پوښتنه ورزیاته کړه."},{"id":7,"translation":"او چې ما کله هم بللي دي چې:ته بښنه ورته وکړې نو په غوږونو کې یي ګوتې ایښي،په خپلو کالیو کې یي ځانونه نغښتي او په ګناهونو يې ټینګار کړی،او د تکبر او لويي پړاو ته رسیدلي دي."},{"id":8,"translation":"بیا ما په لوړ غږ وبلل."},{"id":9,"translation":"بیا مې په ښکاره او پټه وبلل."},{"id":10,"translation":"او ورته مې وویل:له خپل رب څخه بښنه وغواړئ.بې شکه چې هغه ډیر ښه بښونکی دی."},{"id":11,"translation":"هغه په تاسې له بره څخه ورښتونه ووروي."},{"id":12,"translation":"په مالونو او ځامنو سره به مو ملاتړ وکړي باغونه به در کړي.او ویالې به درته تاندې کړي."},{"id":13,"translation":"تاسې ولې د الله لوړوالی او لوی والی نه ستایې؟"},{"id":14,"translation":"په داسې حال کې چې تاسې یې پړاو په پړاو پیدا کړي يي."},{"id":15,"translation":"تاسې نه ګورئ چې الله پاک څرنګه اوه اسمانونه یو د بل د پاسه پيدا کړي دي؟"},{"id":16,"translation":"سپوږمۍ یي پکې رڼا او لمر يې روښانه او پړ کیدونکی څراغ ګرځولی دی؟"},{"id":17,"translation":"الله تاسې له ځمکې څخه را زرغون کړي یاست؟"},{"id":18,"translation":"بیا مو همدې ته ګرځوي او بیا به مو بیرته ترې راوباسي."},{"id":19,"translation":"او الله درته ځمکه فرش وغوړوله."},{"id":20,"translation":"تر څو یې په لویو او ارتو لارو ولاړ شئ."},{"id":21,"translation":"نوح وویل:زما ربه!هغوی له ما څخه سرغړونه او د هغه چا مننه وکړه چې مالونه او اولادونه یې سرکښه کړي وو."},{"id":22,"translation":"لویه دسیسه یي وکړه."},{"id":23,"translation":"او ویې ویل:باید خپل خدایان پرې نږدئ باید ود،سواع یغوث،یعوق او نسر بوتان پرې نږدئ."},{"id":24,"translation":"او په تحقیق چې ډیر یې بې لارې کړل.نو ای زما ربه!ته هم ظالمانو ته یوازې بې لارې او عذاب ور زیات کړه"},{"id":25,"translation":"د خپلو ګناهونو له کبله غرق کړای شول.او په اور کې ننویستلی شول نو پرته له الله یې هیڅ ملاتړ ونه مینده."},{"id":26,"translation":"نوح وویل:زما ربه!د یو کافر کور هم د ځمکې په مخ مه پریږده."},{"id":27,"translation":"که تا پريښوول نو:ستا بنده ګان به بې لارې کړي او پرته له بې باکو او ناشکرو کافرانو څخه به بل څه ونه زیږوي."},{"id":28,"translation":"ای زما ربه! ما وبښه مور او پلار مې وبښه او هغه وبښه چې زما کور ته منونکي ننوځي.ټول نارینه مؤمنان او ټولې مؤمنې ښځې وبښه.او د ظالمانو لپاره پرته له بربادۍ او هلاکت څخه بل څه مه ور زیاتوه."}]},{"id":72,"verses":[{"id":1,"translation":"ای محمده!ووایه چې ماته وحی وشوه چې د پيریانو یوې ډلې د قران یوه برخه واوریده نو ويي ویل چې:بې شکه مونږ عجب قران واورید."},{"id":2,"translation":"د روغې لارې ښوونه کوي نو مونږ پرې ایمان راووړ.او هیڅکله به له خپل رب سره بل څوک شریک نه کړو."},{"id":3,"translation":"او بې شکه چې زمونږ د رب شان او شوکت ډير لوړ دی نه یې ښځه نیولې او نه یې بچی."},{"id":4,"translation":"او دا خبره هم پخه ده چې زمونږ ناپوه(ابلیس)پر الله له واقعیت او انصاف لرې خبرې تړلی."},{"id":5,"translation":"او مونږ ګمان کاو چې انسان او پیری به هیڅکله پر الله درواغ نه تړي."},{"id":6,"translation":"او د انسانانو ډیرو سړیو د پیریانو له ډیرو سړیو څخه پناه غوښتله نو په دې کار ئې د پيریانو غرور،ظلم او ګناه لا پسې زیاته کړه."},{"id":7,"translation":"او ای پیریانو!انسانانو هم ستاسې په شان ګمان کاو چې الله به هیڅکله څوک رسول راونه لیږي."},{"id":8,"translation":"خو چې مونږ اسمان ته ورسیدلو نو ومولیده چې اسمان په سختو پیره دارانو او سوزوونکو ستورو کې پټ کړی شوی دی."},{"id":9,"translation":"مونږ به د اسمان په څنډو کې د اوریدانې لپاره کیناستو.خو چې اوس هر څوک اوریدل وغواړي نو سوزوونکی ستوری به تیار په انتظار کې مینده کړي."},{"id":10,"translation":"مونږ نه پوهیږو چې کوم شر دی چې د ځمکې د خلکو لپاره غوښتل شوی دی او یا که رب یې د ښوونې اراده کړې ده."},{"id":11,"translation":"او بې شکه چې زمونږ ځیني خلک نیکان دي او ځیني نور مو ښکته دي.مونږ پر جلا،جلا لارو یو."},{"id":12,"translation":"او بې شکه چې زمونږ باور دی چې مونږ به هیڅکله الله پاک په ځمکه کې بې وسه نه شو کړای او نه به یي په تیښته چې په بل لورې ترې وتښتو."},{"id":13,"translation":"(نو ځکه)چې مونږ هدایت واورید نو ایمان مو پرې راوړ.او هر څوک چې په خپل رب ایمان راوړي له تاوان،ظلم او زیاتي څخه دي نه ډاریږي."},{"id":14,"translation":"او بې شکه چې زمونږ ځیني مسلمانان دي،او ځیني مو ظالمان او کاږه دي.نو چا چې الله ته ځان وسپاره د روغې لارې د میندلو هڅه یې وکړه."},{"id":15,"translation":"او هغه چې کاږه او ظالمان دي د جهنم لرګي(خس او خاشاک)دي."},{"id":16,"translation":"او ای محمده!ووایه چې ماته وحي شوې ده چې که هغوی د اسلام په لار سم شول نو مونږ به یې خامخا په ډیرو اوبو خړوبه کړو."},{"id":17,"translation":"تر څو یې په دې نعمت وازمایو.او هر څوک چې د خپل رب له یادونې څخه مخ وګرځوي نو سخت عذاب ته به یې بوځي."},{"id":18,"translation":"او دا هم راته وحې شوې چې جوماتونه د الله دي نو له الله سره بل څوک مه رابلئ."},{"id":19,"translation":"او راته وحي شوې چې:کله د الله بنده(محمد صلی الله علیه وسلم)پورته شو او الله پاک یې باله نو انسانانو او پیریانو پرې ګڼه ګوڼه او ازدحام جوړ کړ."},{"id":20,"translation":"(ای محمده!)ووایه چې زه یوازې خپل رب بلم او له هغه سره هیڅوک نه برابروم."},{"id":21,"translation":"ووایه چې تاسې ته تاوان او یا ښوونه زما په توان کې نه ده."},{"id":22,"translation":"ووایه چې هیڅوک ما له الله څخه ژغورلی نه شي.او نه پرته له هغه څخه بل پناه ځای پیدا کولای شم."},{"id":23,"translation":"زما دنده یوازې همداده چې د الله پیغام تاسې ته ورسوم.او هر څوک چې له الله او له رسول څخه یې سرغړوي نو بې شکه چې د ورتګ ځای یې دجهنم اور دی او د تل لپاره به پکې وي."},{"id":24,"translation":"تر څو چې په(غبرګو سترګو)هغه څه ویني چې اوس يي ورسره وعده کیږي.نو هلته به پوه شي چې د چا ملاتړ ډیر کمزوری او د چا شمیر ډیر لږ دی؟"},{"id":25,"translation":"(ای محمده!)ووایه:زه نه پوهیږم هغه څه چې زما رب یې درسره وعده کړې نژدې ده او که زما رب ورته یوه لرې موده تاکلې ده."},{"id":26,"translation":"په پټو ښه پوهیږي او خپل پټ څیزونه هیچاته نه ښکاره کوي."},{"id":27,"translation":"مګر یوازې هغو رسولانو ته چې خوښ یې کړي د څو کیدارو ملایکو په ملتیا ځیني پټ رازونه وايي."},{"id":28,"translation":"د ملایکو ملتیا رسول پوهوي چې د رب پیغامونه یې په بشپړ ډول ورته ورسول.او الله په هغه څه پوره احاطه کړې ده چې له ملایکو او رسولانو سره دي او هر څه یي په شمیر سره ګڼلي دي."}]},{"id":73,"verses":[{"id":1,"translation":"ای ځای نغښتونکیه"},{"id":2,"translation":"ګرده شپه پرته له لږ یې په عبادت تیره کړه."},{"id":3,"translation":"نیمایې شپه عبادت وکړه یا له نیمايي څخه لږ کم."},{"id":4,"translation":"یا له نیماني شپې څخه ډیر عبادت وکړه او قران خورا ښه واضح او کره لوله."},{"id":5,"translation":"مونږ به ډير ژر ستا پراوږو درنه خبره در واچوو."},{"id":6,"translation":"بې شکه د شپې پورته کیدل د نفس په واک کولو کې ډیر پیاوړی او د خبرې ښه سموونکی دی."},{"id":7,"translation":"بې شکه چې د ورځې ستا مصروفیتونه ډیر اوږده وي."},{"id":8,"translation":"د خپل رب نوم یاد کړه او له هر څه ورته ګوښه شه."},{"id":9,"translation":"د ختیځ او لویدیځ رب دی پرته له هغه بل معبود نشته.نو کار جوړوونکی یوازې هغه ونیسه."},{"id":10,"translation":"د کافرانو خبرې وزغمه او په غوره ډول ترې لرې والی خپل کړه."},{"id":11,"translation":"ما او په نعمتونو کې ډوب درواغ ګڼونکي سره پریږده او لږ مهلت ورکړه."},{"id":12,"translation":"بې شکه له مونږ سره ځنځیرونه او لمبه وهونکی اور دی."},{"id":13,"translation":"په ستوني کې نښتونکی خوراک او دردناک عذاب دی."},{"id":14,"translation":"په هغه ورځ چې ځمکه او غرونه ولړزیږي او غرونه او خوزیدونکو ډیرو پشان وي."},{"id":15,"translation":"بیشکه مونږ تاسې ته رسول درلیږلی دی چې پر تاسې شاهد دی او همدا وړ مو فرعون ته رسول لیږلی ؤ."},{"id":16,"translation":"فرعون له رسول څخه سرغړونه وکړه نو کلک او سخت مو ونیولو."},{"id":17,"translation":"که تاسې کافران شوئ نو په هغه ورځ به څرنګه ځانونه ساتئ چې:ډار ئې کوچنیان بوډاګان کوي."},{"id":18,"translation":"اسمان به وچوي د هغه وعده هرو مرو کیدونکې ده."},{"id":19,"translation":"دا ایتونه پند دي نو چې د چا خوښه وي د خپل رب په لور دې لار ونیسي."},{"id":20,"translation":"بیشکه ستا رب پوه دی چې ته د شپې له دوه برخو څخه کم وخت ودریږي او نیمايي شپه ـ او دریمه برخه یي هم ودریږي.او ستا د ملګرو یوه ډله هم ستا په شان عبادت کوي.الله شپه او ورځ ښه اندازه کوي ـ الله پوه دی چې تاسې ګرده شپه نشئ ګڼلی(چې په عبادت یي تیره کړئ)نو په تاسې یې مهرباني وکړه نو د قران څومره چې درته اسان وي وئې لولئ.الله پوه دی چې تاسې کې به ناروغان وي او ځینې نور به مو سفر ته ووي.چې د الله فضل ولټوي.او ځیني نور به مو د الله په لار کې جنګ کوي.نو د قران هغه برخه چې درته اسانه وي ولولئ.لمونځونه ودروئ(زکاتونه ورکړئ.او الله پاک ته قرض حسنه ورکړئ او هغه څه چې د ځان لپاره يي وړاندې ولیږئ له الله سره به يي مینده کړئ دا ډیر غوره کار دی او اجر يي ډیر لوی دی.له الله نه بښنه وغواړئ.بیشکه چې الله بښونکی او مهربان دی."}]},{"id":74,"verses":[{"id":1,"translation":"ای ځان نغښتونکیه!."},{"id":2,"translation":"پورته شه او خلک وډاروه."},{"id":3,"translation":"خپل رب په لويي یاد کړه."},{"id":4,"translation":"او لباس دې پاک کړه."},{"id":5,"translation":"او ناپاکې پریږده."},{"id":6,"translation":"او ښیګڼه مه کوه چې بدل یې ډير غواړې."},{"id":7,"translation":"او د خپل رب لپاره صبر وکړه."},{"id":8,"translation":"نو کله چې په شپیلۍ کې پو وشي."},{"id":9,"translation":"دا خورا سخته ورځ ده."},{"id":10,"translation":"پر کافرانو اسانه نه ده."},{"id":11,"translation":"ما او هغه سره پریږده چې ما یوازې په یو ځان پیدا کړي دي."},{"id":12,"translation":"او ډیر زیات مال مې ور کړی دی."},{"id":13,"translation":"او ملاتړي ځامن هم."},{"id":14,"translation":"او هغه ته مې حالات برابر کړي دي."},{"id":15,"translation":"بیا هم هیله لري چې زه نوره زیاته پیرزوینه هم وکړم."},{"id":16,"translation":"نه هیڅکله نه.بلکې زمونږ د ایتونو کلک دښمن دی."},{"id":17,"translation":"ډیر ژر به یي د عذاب لوړې پوړۍ ته وخیژوم."},{"id":18,"translation":"بې شکه چې هغه فکر وکړ او بیا یې اټکل."},{"id":19,"translation":"نو هلاک دې شي چې څرنګه اټکل یې کړی دی."},{"id":20,"translation":"بیا دهلاک شي چې څرنګه اټکل یې کړی دی؟"},{"id":21,"translation":"بیا یې وکتل."},{"id":22,"translation":"بیا یې مخ تریو او تندی ګونجې کړ."},{"id":23,"translation":"بیا یې شا او لوي يي وکړه."},{"id":24,"translation":"نو ویې ویل:چې قران پرته له پخواني سحر څخه بل څه ندی."},{"id":25,"translation":"او پرته له دې چې کوم انسان خبرې وي بل څه ندی."},{"id":26,"translation":"ډير ژر به يي جهنم ته ننه باسم."},{"id":27,"translation":"ته څه پوه کړې چې جهنم څه دی؟"},{"id":28,"translation":"هیڅ شی پرې نه پاتې کیږي او نه څه پریږدي."},{"id":29,"translation":"د بدن ښکاره پوستکی سوزوي."},{"id":30,"translation":"نولس ملایکې پرې مقررې شوي دي."},{"id":31,"translation":"مونږ د دوزخ ساتونکي یوازې ملایکې ګرځولي دي او شمیر يي مونږ کافرانو ته ازمیښت ګرځولی دی.تر څو د هغو خلکو چې(پخوا)کتاب ور کړای شوی باور پوخ،او د مؤمنانو ایمان زیات شي.اود کتاب خاوندان او مؤمنان شک ونه کړي.او د زړونو ناروغان او کافران ووايې چې له دې مثال څخه د الله اراده څه ده؟په همدې ډول د الله چې چاته خوښه شي بې لارې کوي يي.او چاته يي چې خوښه شي لار ورښايي.او ستا د رب لښکرې یوازې هغه ته معلومې دي او بس. او دا هر څه پرته لدې چې دانسانانو لپاره پندوي،بل څه ندي."},{"id":32,"translation":"نه!قسم په سپوږمۍ."},{"id":33,"translation":"او قسم په شپه چې مخ په شا شي."},{"id":34,"translation":"او قسم: په سهار چې روڼ شي."},{"id":35,"translation":"بیشکه د دوزخ اور یو له لویو پيښو څخه دی."},{"id":36,"translation":"د ټولو انسانانو لپاره ډارونکی دی."},{"id":37,"translation":"نو د خلکو خوښه ده چې د اسلام په لور وړاندې ځي او که له کفر سره وروسته پاتې کیږي."},{"id":38,"translation":"هر ساکښ په خپلو کړو کې ګاڼه دی."},{"id":39,"translation":"خو پرته د ښي اړخ له خاوندانو."},{"id":40,"translation":"چې په جنتونو کې به یو له بل څخه پوښتنه کوي."},{"id":41,"translation":"د مجرمانو په هکله."},{"id":42,"translation":"او له مجرمانو څخه به هم پوښتي چې تاسې څه شي په دوزخ کې داخل کړئ."},{"id":43,"translation":"مجرمان به وايي:مونږ لمونځ کوونکي نه وو."},{"id":44,"translation":"او نه مو بې وزلو ته خوراک ور کاوو."},{"id":45,"translation":"او د اسلام په ضد لاس وهونکو سره به مو لاس واهه."},{"id":46,"translation":"او د جزا او سزا ورځ مو درواغ ګڼله."},{"id":47,"translation":"تر هغو چې له مرګ سره مخ شو."},{"id":48,"translation":"نودهیچا سپارښتنه ورته ګټه نه رسوي."},{"id":49,"translation":"نو ولې له پند څخه مخ اړوي؟"},{"id":50,"translation":"لکه چې تریدلې خره دي."},{"id":51,"translation":"چې له زمري یا ښکاري څخه تریدلي وي."},{"id":52,"translation":"حق منلو ته تیار نه،بلکې هر یو یي غواړي چې باید پرانستی لیک ور کړای شي."},{"id":53,"translation":"نه!داسې نده بلکې اصلي خبره داده چې له اخرت څخه نه ډاریږي."},{"id":54,"translation":"نه:بلکې دا قران پند دی."},{"id":55,"translation":"نو چې دچا خوښه وي پند دې واخلي."},{"id":56,"translation":"او پند نه اخلي مګر هله چې د الله خوښه شي.هغه د ویرې او بښنې کولو وړ دی."}]},{"id":75,"verses":[{"id":1,"translation":"لوړه په قیامت."},{"id":2,"translation":"او لوړه په ملامتوونکي نفس."},{"id":3,"translation":"ایا انسان ګمان کوي چې مونږ به یي هډوکي راټول نه کړو؟"},{"id":4,"translation":"نه:بلکې مونږ پیاوړي یو چې ان د ګوتو بندونه يي هم برابر کړو."},{"id":5,"translation":"بلکې(کافر)انسان غواړي چې په راتلونکې زمانه کې بد کار وکړي."},{"id":6,"translation":"پوښتنه کوی چې د قیامت ورځ به کله وي؟"},{"id":7,"translation":"نو کله چې لیدنه خړه او تته شي."},{"id":8,"translation":"سپوږمۍ توره شي."},{"id":9,"translation":"او یو ځای کړای شي[۲] لمر او سپوږمۍ.","footnotes":"[۲] ـ د رڼا په نشتوالي،له لویدیځ څخه په راختلو، دځمکې له مدار څخه د سپوږمۍ په وتلو او د لمر په ورداخلیدلو،یا نور څخه والله اعلم."},{"id":10,"translation":"په همدې ورځ به انسان وايي د تیښتي ځای چیرې دی؟"},{"id":11,"translation":"نه.هیڅکله نشته د پناه ځای."},{"id":12,"translation":"یوازې ستا له رب سره تم ځای دی."},{"id":13,"translation":"پدې ورځ به انسان له هغو ټولو څخه خبر کړای شي چې مخکې یې لیږلي او یا یې وروسته پریښي دي."},{"id":14,"translation":"انسان د خپل ځان لیدونکی دی."},{"id":15,"translation":"(خامخا جزا ورکول کیږي)که څه هم خپلې انې بانې وړاندې کړي."},{"id":16,"translation":"ای محمده!په قران ژبه مه خوزه وه چې بیړه پرې وکړې."},{"id":17,"translation":"د هغه راټولول او پر تايي تلاوت کول پر مونږ دي."},{"id":18,"translation":"نو کله چې مونږ(د ملایکو په واسطه)پر تا تلاوت کړنو د لوستلو ئې پیروي وکړه[۳]","footnotes":"[۳] ـ په غور يي واوره او بیا يي وروسته تلاوت کړه."},{"id":19,"translation":"پر مونږ ده چې بیانوو به يي."},{"id":20,"translation":"نه:بلکې تاسې ژر په لاس درتلونکی شی خوښوئ."},{"id":21,"translation":"او اخرت پریږدئ."},{"id":22,"translation":"پرې ورځ به ځیني مخونه تازه او ځلیدونکي وي."},{"id":23,"translation":"خپل رب ته به ګوري."},{"id":24,"translation":"او ځیني مخونه به خورا بدرنګه وي."},{"id":25,"translation":"(د بد مخ څښتن به)باور لري چې ملاماتوونکی چلن به ورسره وشي."},{"id":26,"translation":"نه،نه کله چې ساه ترستوني ورسیږي."},{"id":27,"translation":"او وویل شي چې دم او چوف اچوونکی شته؟"},{"id":28,"translation":"د ناروغ باور راشي چې همدا بیلتون دی."},{"id":29,"translation":"او یوه پونډۍ له بلې پونډۍ تاو شي[۴]","footnotes":"[۴] ـ دوړاړه ناتوانه او یوه پر بل پریوځي.(کابلی تفسیر"},{"id":30,"translation":"پدې ورځ ستا د رب له لور ورتګ دی."},{"id":31,"translation":"کافر انسان پیغمبر رښتینی ونه ګاڼه او نه یي لمونځ وکړ."},{"id":32,"translation":"او خو درواغ ئې وګاڼه او له حق څخه يي مخ وګرځولو."},{"id":33,"translation":"او بیا دخپلې کورنۍ په لور په غرور ولاړ."},{"id":34,"translation":"ای کافره!همدا درته غوره ده."},{"id":35,"translation":"بیا وایم چې همدا درته غوره ده."},{"id":36,"translation":"ایا انسان ګمان کوي چې مهمل او بابیزه به پرې ښوول شي؟"},{"id":37,"translation":"ایا دهغې مني چې(په رحم کي)توی شوې یو څاڅکی نه وو؟"},{"id":38,"translation":"بیا د وینې یوه ټوټه وه.الله پیدا او ښه برابر يي کړ."},{"id":39,"translation":"او له همده څخه یې د نر او ښځې جوړه وړاندې کړه."},{"id":40,"translation":"ایا همدغه ذات توانانه دی چې مړي راژوندي کړي؟(هو!توان ورسره شته)."}]},{"id":76,"verses":[{"id":1,"translation":"ایا پر انسان داسې یو وخت تیر شوی چې هغه د یاد وړ کوم څیزنه ؤ."},{"id":2,"translation":"مونږ انسان له ګډوشوو اوبو څخه پيدا کړی[۵]چې ويي ازمایو.نو اوریدونکی او لیدونکی مو وګرځاو.","footnotes":"[۵] ـ د مور او پلار ګډې شوې اوبه.یا له مختلفو عناصرو څخه را ټولې شوې اوبه(کابلی تفسیر)."},{"id":3,"translation":"لار مو وروښووله یا به شکر کوونکی وی او یا ناشکره."},{"id":4,"translation":"او بیشکه چې مونږ د کافرانو لپاره ځنځیرونه،غاړکۍ او ګرم اور تیار کړی دی."},{"id":5,"translation":"بیشکه چې نیکان به د هغو شرابو ډکې پيالې وڅښي چې کافور به ورسره ګډ شوي وي."},{"id":6,"translation":"د هغې چینې اوبه چې د الله ځانګړي بندګان به يي څښي او په خپله خوښه به یې پر هر لور بیا يي."},{"id":7,"translation":"(د الله نیک بندګان هغه دي چې)نذرونه پوره کوي او له هغې ورځې څخه ډاریږي چې شر به يي په هر لور خوروي."},{"id":8,"translation":"د الله د مینې په رڼا کې به،مسکین،یتیم او بندي ته خوراک ورکوي."},{"id":9,"translation":"(او وايي به چې) مونږ یې یوازې د الله په مخ درکوو له تاسې،نه بدل غواړو او نه شکریه."},{"id":10,"translation":"بیشکه چې مونږ د خپل رب له هغې ورځې ډیر ډاریږو چې خورا تریو مخې او له کړاوونو څخه به ډکه وي."},{"id":11,"translation":"نو الله د همغې ورځې له شر څخه وژغورل او له تازه ګۍ او خوښۍ سره یي مخ کړل."},{"id":12,"translation":"او د صبر په بدل کې یي جنت او د وریښمو لباس ورکړ."},{"id":13,"translation":"هلته به یي په تختونو تکیه کړې وي.نه به پکې د لمر ګرمي او نه د ژمي سخته یخني ویني."},{"id":14,"translation":"د جنت د ونو سیوری به پرې زوړند او میوې به يي په بشپړ ډول په واک کې ور کړی شوې وي."},{"id":15,"translation":"د سپینو زرو لوښي او د ښیښو ګیلاسونه به پرې ګرځول کیږي."},{"id":16,"translation":"د سپینو زرو ښیښې به د جنت ساقیانو په بشپړ ډول اندازه کړي وي."},{"id":17,"translation":"د هغو شرابو په ډکو کاسو به خړوبه کیږي چې سونډ به ورسره ګډ شوي وي."},{"id":18,"translation":"دا یوه چینه ده په سلسبیل نومول شوې ده."},{"id":19,"translation":"هغه همیشني هلکان به پرې ګرځیږي چې ويي ګوري نو ګومان به وکړې چې ګواکې شیندلې شوې ملغلرې دي."},{"id":20,"translation":"او چې په هر لورې ګورې نو په نعمتونو او لویه پاچايي به دې سترګې نښلي."},{"id":21,"translation":"د شنو نریو او دشنو پیړو وریښمو کالي به یې يه تن او د سپینو زرو بنګړي به ورته په لاس کړی شوي او رب به یې په پاک ځښاک خړوبوي."},{"id":22,"translation":"بیشکه چې د ستاسې د نیکو کړنو بدل او هڅې مو منل شوي دي."},{"id":23,"translation":"بیشکه چې مونږ پرتا قران په بشپړ ډول نازل کړی دی."},{"id":24,"translation":"د خپل رب په حکم صبر وکړه او د ګناه ګار او ناشکره کافر مننه مه کوه."},{"id":25,"translation":"د خپل رب نوم سهار او ماښام یادوه."},{"id":26,"translation":"په شپه کې ورته سجده وکړه او اوږده شپه یې په پاکۍ ستایه."},{"id":27,"translation":"بیشکه چې دغه خلک دنیا خوښوي او راتلونکې لویه درنه ورځ پریږدي."},{"id":28,"translation":"مونږ پيدا کړل او بندونه مو ورته کلک کړل.او چې کله وغواړو نو هغوی ته له ورته خلکو سره به يي په بشپړ ډول بدل کړو."},{"id":29,"translation":"بیشکه چې دا قران نصیحت دی.نو د چا چې خوښه وي د خپل رب په لور به لار ونیسي."},{"id":30,"translation":"او تاسې خوښه نشئ کولای مګر هله چې د الله خوښه شي،بیشکه چې الله پوره پوه او د حکمت څښتن دی."},{"id":31,"translation":"چاته يي چې خوښه شي پخپل رحمت کې یي داخلوي.او د ظالمانو لپاره يي دردناک عذاب تیار کړی دی."}]},{"id":77,"verses":[{"id":1,"translation":"قسم په پرله پسې لیږلو شوو بادونو."},{"id":2,"translation":"نو قسم په تیزوالوتکو بادونو."},{"id":3,"translation":"او قسم په هغو بادونو چې وریځې خپروي."},{"id":4,"translation":"او قسم په جلا کوونکو بادونو."},{"id":5,"translation":"نو قسم په پند راړونکو ملایکو."},{"id":6,"translation":"چې د عذر د لرې کولو او یاد ډارولو لپاره یي راوړي."},{"id":7,"translation":"بیشکه چې له تاسې سره وعده شوی چې پیښه خامخا واقع کیږي."},{"id":8,"translation":"نو کله چې ستوري بې رڼا او تت شي."},{"id":9,"translation":"او کله چې اسمان خیرې شي."},{"id":10,"translation":"او کله چې غرونه والوزول شي."},{"id":11,"translation":"او کله چې د رسولانو د راټولولو لپاره نیټه وټاکلي شي."},{"id":12,"translation":"د کومې ورځې لپاره دا کار وروسته کړای شوی؟"},{"id":13,"translation":"د پریکوونکې ورځې لپاره."},{"id":14,"translation":"ته څه پوه کړې چې د پریکړې ورځ څه ده؟"},{"id":15,"translation":"پدې ورځ د درواغ ګڼونکو لپاره هلاکت دی."},{"id":16,"translation":"ایا مونږ پخواني ندي هلاک کړي؟"},{"id":17,"translation":"او وروستني هم ور پسې کوو."},{"id":18,"translation":"مونږ له مجرمانو سره همدا ډول کړنه کوو."},{"id":19,"translation":"پدې ورځ د درواغ ګڼونکو لپاره هلاکت دی."},{"id":20,"translation":"ایا تاسې مو له سپکو اوبو څخه نه يې پیدا کړي؟"},{"id":21,"translation":"دا اوبه مو په یو تم ځای کې تم کړي."},{"id":22,"translation":"تر معلومې نيټې."},{"id":23,"translation":"هلته مو ورته اندازه وټاکله او مونږ غوره اندازه کوونکي یو."},{"id":24,"translation":"په دې ورځ د درواغ ګڼونکو لپاره هلاکت دی."},{"id":25,"translation":"ایا ځمکه مو راټولوونکې نده ګرځولې."},{"id":26,"translation":"د ژوندیو او مړو."},{"id":27,"translation":"او په ځمکه کې مو لری او دنګ غرونه ګرځولي او تاسې مې په خوږو او تنده ماتوونکو اوبو خړوبه کړي یئ."},{"id":28,"translation":"په دې ورځ د درواغ ګڼونکو لپاره هلاکت دی."},{"id":29,"translation":"ای کافرانو! د هغه څه په لور ولاړ شئ چې تاسې به درواغ ګڼل."},{"id":30,"translation":"د هغه سیورې په لور ولاړ شئ چې دې څانګی به لري."},{"id":31,"translation":"نه سیوري کوي اونه له لمبو څخه ژغورنه."},{"id":32,"translation":"دا اور به د ماڼۍ په شان سپرغی بادوي."},{"id":33,"translation":"(ته به وايې)ګواکې ژیر اوښان دي."},{"id":34,"translation":"په همدې ورځ د درواغ ګڼونکو لپاره هلاکت دی."},{"id":35,"translation":"پدې ورځ به خبرې نه کوي."},{"id":36,"translation":"او نه به اجازه ورکړای شي چې عذرونه او بانې وړاندې کړي."},{"id":37,"translation":"په همدې ورځ د درواغ ګڼونکو لپاره هلاکت دی."},{"id":38,"translation":"دا د پریکړی ورځ ده چې تاسې او پخواني ټول مې را ټول کړي يې."},{"id":39,"translation":"نو که تاسې سره له عذاب څخه د ژغورلو کوم چل او دسیسه وي نو ویي کړئ."},{"id":40,"translation":"په همدې ورځ د درواغ ګڼونکو لپاره هلاکت دی."},{"id":41,"translation":"بیشکه چې پرهیزګاران به په سیورو کې د چینو تر اړخ وي"},{"id":42,"translation":"او د هیلو مطابق هر ډول میوې به يي په مخکې وي."},{"id":43,"translation":"(او ورته به وویل شي چې)په خوند او لذت سره خوراک او څښاک وکړئ دا ستاسې د کړنو بدل دی."},{"id":44,"translation":"نو په همدې ډول نیکو کارانو ته بدل ورکوو."},{"id":45,"translation":"په دې ورځ د درواغ ګڼونکو لپاره هلاکت دی."},{"id":46,"translation":"ای درواغ ګڼونکو!د لږ وخت لپاره خوراک وکړئ او له دنیوي څیزونو څخه لږه ګټه واخلئ بیشکه چې تاسې مجرمان یئ."},{"id":47,"translation":"په دې ورځ د درواغ ګڼونکو لپاره هلاکت دی"},{"id":48,"translation":"او کله چې ورته وویل شو چې رکوع وکړئ رکوع نه کوي."},{"id":49,"translation":"په دې ورځ د درواغ ګڼونکو لپاره هلاکت دی."},{"id":50,"translation":"نو له دې قران څخه وروسته به په کومه خبره ایمان راوړي؟"}]},{"id":78,"verses":[{"id":1,"translation":"کافران د څه په هکله یو له بل څخه پوښتنه کوي؟"},{"id":2,"translation":"د لوی خیر په هکله؟"},{"id":3,"translation":"هغه خبر چې دوی پرې په خپلو مینځونو کې په جلا،جلا لارو دي."},{"id":4,"translation":"نه!هیڅکله نه ډیر ژر به پوه شي."},{"id":5,"translation":"بیا هیڅکله نه ډیر ژر به پوه شي."},{"id":6,"translation":"ایا مونږ ځمکه د اوسیدلو وړنده ګرځولې؟"},{"id":7,"translation":"او غرونه مې پرې میخونه کړي."},{"id":8,"translation":"او تاسې مو جوړه جوړه پیدا کړي یاست."},{"id":9,"translation":"او خوب مو درته ارام او دمه ګرځولی دی."},{"id":10,"translation":"او شپه مو د هر څه لپاره پوش او پرده ګرځولې."},{"id":11,"translation":"ورځ مو ستاسې د ژوند وخت ګرځولی دی."},{"id":12,"translation":"ستاسې له پاسه مې اووه کلک اسمانونه جوړ کړي دي."},{"id":13,"translation":"او خورا روښانه څراغ مو هم در کړی دي."},{"id":14,"translation":"له وریځو څخه مې پرله پسې اوبه راښکته کړی دي."},{"id":15,"translation":"چې په همدې اوبو غلې دانې او واښه رازرغون کړو."},{"id":16,"translation":"او ګڼ باغونه."},{"id":17,"translation":"د پریکړې ورځ ټاکلې شوې ده."},{"id":18,"translation":"دا هغه ورځ ده چې په شپیلۍ کې به پوکی وشي او تاسې ټول به ډلې،ډلې راځئ."},{"id":19,"translation":"اسمان به خلاص او دروازې به شي."},{"id":20,"translation":"غرونه به له خپل ځای څخه روان او ځلیدونکی سراب به شي."},{"id":21,"translation":"دا هم پخه خبره ده چې جهنم څارنځای دی."},{"id":22,"translation":"د سرغړونکو ورتګ ځای."},{"id":23,"translation":"تل تر تله به پکې پاتې وي."},{"id":24,"translation":"نه پکې د یخ څيز خوند څکلی شي او نه تنده ماتوونکې اوبه."},{"id":25,"translation":"یوازې ګرمې خوټیدونکې اوبه او بوینې زوې."},{"id":26,"translation":"همدا يي د کړنو سره برابره جزا ده."},{"id":27,"translation":"ځکه چې په حساب ئې باور نه درلود."},{"id":28,"translation":"او زمونږ ایاتونه یي درواغ ګڼلي وو."},{"id":29,"translation":"مونږ هر څه په لیکلو سره خوندي کړي دي."},{"id":30,"translation":"ای کافرانو!زمونږ عذاب وڅکئ اوس به تاسې ته پرته له عذاب څخه بل څه نه ډير وو."},{"id":31,"translation":"پرهیزګاران به بې له شکه بریمن وي."},{"id":32,"translation":"باغونه او انګور به وي."},{"id":33,"translation":"او د یو عمر تنکۍ پیغلې."},{"id":34,"translation":"او ډک جامونه."},{"id":35,"translation":"نه به پکې بابیزه او چټیات اوري او نه درواغ."},{"id":36,"translation":"دا بدله د هغوی د کړنو په رڼا کې ستا د رب لورینه ده."},{"id":37,"translation":"داسمانونو او ځمکې او د دوی په مینځ کې د ټولو څيزونو پالونکی او مهربان دی.چې د هغه په وړاندې هیڅوک د خبرو واک نه لري."},{"id":38,"translation":"په کومه ورځ چې:جبرائیل او ملایکې کتار،کتار ودریږي پرته له هغو چې مهربان ذات اجازه ورکړي او په دنیا کې یې د توحید روغه کلمه ویلي وي بل به هیڅوک څه نشي ویلی."},{"id":39,"translation":"دا ورځ رښتیني ده د چا چې خوښه وي نو د خپل رب په لور ورتلونکې لار دې خپله کړي."},{"id":40,"translation":"مونږ تاسې له نژدې راتلونکې عذاب څخه ډاروو.له هغې ورځې چې هر سړی به د خپلو لاسونو وړاندې لیږلې کړنې وویني او کافر به وایې کاشکې زه خاورې وای[۱]","footnotes":"[۱] ـ چې له حساب او کتاب څخه په څنګ وای.(تفسیر البیضاوی)"}]},{"id":79,"verses":[{"id":1,"translation":"قسم په هغو ملایکو چې روحونه په سختۍ وباسي."},{"id":2,"translation":"او په هغو چې په اسانۍ یې وباسي."},{"id":3,"translation":"او په خورا چټکتیا غوټې وهي."},{"id":4,"translation":"او بوه له بلې څخه وړاندې ځي."},{"id":5,"translation":"نو د کارونو سرپرستي په لاس کې اخلي."},{"id":6,"translation":"او هغه ورځ چې ولړزیږي لزړیدونکي."},{"id":7,"translation":"ورپسې وي بله پیښه."},{"id":8,"translation":"په دي ورځ به زړونه په ډاروي."},{"id":9,"translation":"سترګې به ښکته او پریوتې وي."},{"id":10,"translation":"کافران وايي:ایا مونږ بیرته لومړني حال ته ګرځول کیږو؟"},{"id":11,"translation":"سره له دې چې مونږ به وراسته هډوکي وو؟"},{"id":12,"translation":"دوی وایې:که کار همداسې وو نو دا خورا زیانمن کار دی."},{"id":13,"translation":"الله پاک وایې:بیرته راژوندي کول یوازې یو پوکی دی."},{"id":14,"translation":"نو ټول به په میدان کې ژوندي ولاړ وي."},{"id":15,"translation":"ایا د موسې(علیه السلام)له کیسې خبریې؟"},{"id":16,"translation":"الله پرې د طوا په پاکه او مبارکه کنده کې غږ وکړ."},{"id":17,"translation":"فرعون ته ولاړ شه هغه سرغړولی."},{"id":18,"translation":"ورته ووایه چې د ځان له پاکولو سره مینه لرې؟"},{"id":19,"translation":"زه به تاته ستا د رب په لور لار دروښایم چې وډارشې[۲].","footnotes":"[۲] ـ او سرغړونه ونه کړې.(تفسیر البیضاوی)"},{"id":20,"translation":"فرعون ته یې لویه نښه وښووله."},{"id":21,"translation":"خو هغه درواغجن وګاڼه او انکار یې وکړ."},{"id":22,"translation":"شاه یې واړوله او په فساد کې یې هڅې کړندی کړې."},{"id":23,"translation":"خلک یې راټول او په لوړ غږ یې وویل."},{"id":24,"translation":"خلکو!زه ستاسې تر ټولو لوی رب یم."},{"id":25,"translation":"الله جل جلاله د اخرت په عذاب اخته او هم یي د دنیا په عذاب ککړ او غرق یې کړ."},{"id":26,"translation":"دا پيښه دهغو لپاره چې ډار ورسره وي ډیر لوی پند او عبرت دی."},{"id":27,"translation":"ایا ستاسې بیرته پيدا کول ډیر ګران دي که د اسمان پیدایښت چې کړی یې دی."},{"id":28,"translation":"اسمان یي صاف روغ جوړ او پروته کړ."},{"id":29,"translation":"شپه یې تیاره او ورځ یې روښانه کړه."},{"id":30,"translation":"او ځمکه یې وروسته له دې هواره کړه."},{"id":31,"translation":"اوبه او ورشویې ترې راوښکله."},{"id":32,"translation":"غزونه یې کلک او محکم کړل."},{"id":33,"translation":"ستاسې او ستاسې د څارویو د ګټې لپاره."},{"id":34,"translation":"نو کله چې لوی مصیبت او ستره پیښه مینځ ته راشي."},{"id":35,"translation":"دا هغه ورځ ده چې انسان به خپلې پخوانۍ کړنې رایادې کړي."},{"id":36,"translation":"دوزخ به ټولو لیدونکو ته وښوول شي."},{"id":37,"translation":"او چا چې سرغړونه کړې وي."},{"id":38,"translation":"او د دنیا ژوندی یې په هر څه غوره ګڼلی وي."},{"id":39,"translation":"نو دوزخ یې د ورتګ ځای دی."},{"id":40,"translation":"او څوک چې د خپل رب له مخامخ کیدلو څخه ډار شوی او ځان یې له بدو او ناکاروهیلو څخه ژغورلی وي."},{"id":41,"translation":"نو جنت یې د ورتګ ځای دی."},{"id":42,"translation":"کافران له تا څخه پوښتنه کوي چې قیامت به کله پیښیږي.؟"},{"id":43,"translation":"ستا یې له دې سره څه چې د نیټې یادونه يي وکړي؟"},{"id":44,"translation":"د نیټې او وخت بشپړ معلومات یې ستا له رب سره دی."},{"id":45,"translation":"ستا دنده یوازې داده چې ډاریدونکی ترې ښه وډاروي."},{"id":46,"translation":"په کومه ورځ چې قیامت وویني داسې به وي لکه چې په دنیا کې یي یوازې یو ماښام تیر کړی وي او یا سهار."}]},{"id":80,"verses":[{"id":1,"translation":"(محمد)تندی تر یو او مخ یې واړولو."},{"id":2,"translation":"چې ړوند ورته راغی."},{"id":3,"translation":"او ته څه پوه کړې؟کیدای شي ځان پاک کړي."},{"id":4,"translation":"او یا له تا څخه پند واخلي او ترې ګټه پورته کړي."},{"id":5,"translation":"مګر هغه چا چې بې پروایې وکړه."},{"id":6,"translation":"تا هغه ته پاملرنه وکړه."},{"id":7,"translation":"سره له دې چې ته ملامت نه یې که هغه ځان پاک نه کړي."},{"id":8,"translation":"او هغه چې تاته په منډه راغلی وو."},{"id":9,"translation":"او د الله ډار ورسره وو."},{"id":10,"translation":"نو ته ترې برې پروا شوې؟"},{"id":11,"translation":"نه هیڅکله نه: داسې باید ونه کړې ځکه دا قران یو پند دی."},{"id":12,"translation":"د چا چې خوښه وي وادې خلي."},{"id":13,"translation":"دا پند په غوره پانو لیکل شوی."},{"id":14,"translation":"په لوړو او پاکو پاڼو کې."},{"id":15,"translation":"د لیکونکو په لاسونو."},{"id":16,"translation":"چې غوره او نیکو کاره وي."},{"id":17,"translation":"مرګ دې وي پر کافر انسان څه شي کافر کړی؟"},{"id":18,"translation":"الله له څه نه پیدا کړی دی؟"},{"id":19,"translation":"له یو څاڅکي نطفې نه یې پيدا ،او ټول انداندمونه یې ور برابر کړل."},{"id":20,"translation":"او بیا یې لار ورته اسانه کړه."},{"id":21,"translation":"بیا یې مړ او له خاورو یې لاندې کړ."},{"id":22,"translation":"او بیا کله یې چې خوښه شي نوراپورته به یې کړي."},{"id":23,"translation":"نه :انسان هغه څه پوره نه کړل چې الله ورته امر کړی وو."},{"id":24,"translation":"انسان دې خپل خوراک ته وګوري."},{"id":25,"translation":"مونږ اوبه له بره راتوي کړې."},{"id":26,"translation":"بیا مو ځمکه وڅیرله."},{"id":27,"translation":"غلې دانې مو پکې زرغونې کړې."},{"id":28,"translation":"او هم انګور او سابه."},{"id":29,"translation":"زیتون او کجورې."},{"id":30,"translation":"ګڼ باغونه."},{"id":31,"translation":"میوې او واښه."},{"id":32,"translation":"تر څو تاسې او ستاسې څاروي ترې ګټه واخلي."},{"id":33,"translation":"نو کله چې ګڼه وونکي چیغه وشي."},{"id":34,"translation":"په هغه ورځ به هر سړی له خپل ورور څخه تښتي."},{"id":35,"translation":"له مور او پلار."},{"id":36,"translation":"له ښځې او بچیو څخه."},{"id":37,"translation":"په دې ورځ به هر سړی له داسې څه سره مخ وي چې له بل څخه به یې بې پروا کوي."},{"id":38,"translation":"ځینې مخونه به په دې ورځ روښانه وي."},{"id":39,"translation":"خندان،تازه او خوښ به وي."},{"id":40,"translation":"او ځیني مخونه به په همدې ورځ په خړو ګردونو کې پټ وي."},{"id":41,"translation":"تک تور به اووښتي وي."},{"id":42,"translation":"هو!همدوي کافران او بد چلنه دي."}]},{"id":81,"verses":[{"id":1,"translation":"کله چې لمر نغښتل او توره تبۍ شي"},{"id":2,"translation":"ستوري خړپړ شي."},{"id":3,"translation":"غرونه له خپلو ځایونو څخه روان شي."},{"id":4,"translation":"د لسو میاشتو بلاربې اوښې په خپل سرپریښوول شي."},{"id":5,"translation":"ټول ځناور سره راټول کړای شي."},{"id":6,"translation":"او بحرونه سرې لمبې شي[۴]","footnotes":"[۴] ـ ساینس پوهان وایې چې اوبه د(دوه هایدروجن او یو اکسیجن)له یو ځای والي نه جوړې چط هایدروجن اور او اکسیجن د اور په بلولو کې کومک کوي."},{"id":7,"translation":"او روحونه او بدنونه سره جوړه(یوځای)شي."},{"id":8,"translation":"او له ژوندۍ خښې شوې انجلۍ پوښتنه وشي."},{"id":9,"translation":"په کومه ګناه وژل شوې ده؟"},{"id":10,"translation":"عمل پاڼې خپرې شي."},{"id":11,"translation":"د اسمان پرده[۵]وویستل شي.","footnotes":"[۵] ـ د پوستکي په شان (کابلی تفسیر)."},{"id":12,"translation":"د دوزخ لمبې په زوګ شي."},{"id":13,"translation":"او جنت را نژدې شي."},{"id":14,"translation":"نو:هر څوک به پوه شي چې څه یې له ځان سره راوړي دي."},{"id":15,"translation":"نه:لوړه کوم په هغو ستورو چې ځي راځي."},{"id":16,"translation":"مخامخ ځي،پټیږي راپټیږي."},{"id":17,"translation":"لوړه کوم په شپه چې مخ په تیریدلو او یا راتللو شي."},{"id":18,"translation":"او لوړه کوم په سهار چې څرک ووهي."},{"id":19,"translation":"بې شکه دا قران د محترم استازي خبره ده."},{"id":20,"translation":"پیاوړی،د عرش د څښتن په وړاندې د مقام والا."},{"id":21,"translation":"په بر نظام کې منل شوی او باوري."},{"id":22,"translation":"او ستاسې ملګری لیونی نه دی."},{"id":23,"translation":"بلکې جبرائیل یي د روښانه څنډو په لمن کې لیدلی دی."},{"id":24,"translation":"او نه دپټو شیانو په ښکارولو بخیل دی."},{"id":25,"translation":"او نه قران د کوم رټل شوي شیطان خبرې دي."},{"id":26,"translation":"نو تاسې په کوم لور روان یاست؟"},{"id":27,"translation":"قران پرته له دې چې دټولو نړیوالو لپاره پند وي بل څه نه دی."},{"id":28,"translation":"په ځانګړي ډول هغو ته چې روغ او سم ژوند یې د ځان لپاره خوښ کړی وي."},{"id":29,"translation":"خو تاسې یو څه نه شئ خوښولای تر څو چې د رب العالمین الله خوښه نه وي."}]},{"id":82,"verses":[{"id":1,"translation":"کله چې اسمان وچوي."},{"id":2,"translation":"ستوري خواره واره شي."},{"id":3,"translation":"بحرونه وشلیږي."},{"id":4,"translation":"او قبرونه خلاص او هر څه ترې رابیرونه شي؟"},{"id":5,"translation":"نو هر څوک به خپل وړاندې او وروسته ټول وپيژني."},{"id":6,"translation":"ای انسانه!ته څه شي په خپل مهربان رب وغولولې؟"},{"id":7,"translation":"هغه رب چې ته يي پیدا کړې،سم یې کړې او بیا یې ستا هر څه په اندازه برابر کړل."},{"id":8,"translation":"او په کومه څيره او ښکل يي چې خوښه وه سره یې ونښلولې."},{"id":9,"translation":"خبره داسې نه ده بلکې تاسې د جزا او سزا ورځ درواغ ګڼئ."},{"id":10,"translation":"سره له دې چې پر تاسې څارونکي ټاکل شوي."},{"id":11,"translation":"عزتمن لیکونکي."},{"id":12,"translation":"ستاسې په ټولو کړو پوهیږي."},{"id":13,"translation":"بې شکه چې نیکان به نعمتونه ته ځي."},{"id":14,"translation":"او بدان به دوزخ ته."},{"id":15,"translation":"د جزا او سزا په ورځ به ورننوځي."},{"id":16,"translation":"پټیدای ترې نه شي."},{"id":17,"translation":"ته څه پوهیږي چې د جزا او سزا ورځ څه ده؟"},{"id":18,"translation":"هو!ته څه پوهیږي چې د جزا او سزا ورځ څه ده؟"},{"id":19,"translation":"دا هغه ورځ ده چې هیڅوک به د هیچا لپاره د هیڅ شي وس نه لري.او نن به واک او حکم یوازې د یو الله جل جلاله چلیږي."}]},{"id":83,"verses":[{"id":1,"translation":"هلاکت او تباهي ده ډنډې وهونکو ته."},{"id":2,"translation":"هغوی چې له خلکو څه راپيمانه کوي نو پوره یې ترې اخلي."},{"id":3,"translation":"او چې:نورو ته پيمانه ورکوي یا څه ورتلي نو کمی پکې کوي."},{"id":4,"translation":"ایا په دې باور نه لري چې:ژوندي به راپورته کړای شي."},{"id":5,"translation":"یوې لویې ورځې ته."},{"id":6,"translation":"په دې ورځ به ټول خلک د رب العالمین په وړاندې ودریږي."},{"id":7,"translation":"نه هیڅکله نه:د بدکارانو عمل نامې د زندان په دفتر کې دي."},{"id":8,"translation":"د زندان دفتر تاته څه معلوم دی؟"},{"id":9,"translation":"یو بشپړ لیکل شوی دفتر دی."},{"id":10,"translation":"په هغه ورځ د درواغ ګڼونکو تباهي ده."},{"id":11,"translation":"هغوی چې د جزا او سزا ورځ درواغ ګڼي."},{"id":12,"translation":"دا ورځ هیڅوک درواغ نه ګڼي پرته له خپلو حدودو څخه دورتیرو شوو ګناه کارانو."},{"id":13,"translation":"کله چې پرې زمونږ ایاتونه تلاوت شي نو وایې:دا خو د پخوانیو کیسې دي."},{"id":14,"translation":"نه:هیڅکله نه:پر زړونو یې د هغوي کړنو زنګ اچولې دې."},{"id":15,"translation":"نه:هیڅکله نه:د خپل رب له لیدنې څخه به په دې ورځ بې برخې او په پردو کې به وي."},{"id":16,"translation":"او بیا مخامخا دوزخ ته ورتلونکي دي."},{"id":17,"translation":"بیا به هلته ورته وویل شي چې:دا هغه څه دي چې تاسې به درواغ ګڼل."},{"id":18,"translation":"نه هیڅکله نه:د نیکانو عمل نامې د لوړو مقامونو په دفتر کې دي."},{"id":19,"translation":"او ته څه پوه یې چې د لوړ مقام لرونکو خلکو دفتر څه دی؟"},{"id":20,"translation":"یو بشپړ لیکل شوی دفتر دی."},{"id":21,"translation":"الله ته نژدې به ورته حاضریږي."},{"id":22,"translation":"نیکان به په یقینې ډول د نعمتونو په خوندونو کې وي."},{"id":23,"translation":"پر هسکو تختونو به ناست وي."},{"id":24,"translation":"او په څیرو کې به یې د نعمتونو تازه والی له ورایه پيژنې."},{"id":25,"translation":"په سر پټو شرابو به خړوبه کیږي."},{"id":26,"translation":"دې شرابو مهر به له مشکو څخه وي.نو څوک چې د نعمتونو په لاس ته راوړولو کې ځان وړاندې کوي نو ژر دې وړاندې شي."},{"id":27,"translation":"دا شراب د هسکې چینې له شرابو سره ګډیږي."},{"id":28,"translation":"هسکه چینه هغه چینه ده چې یوازې الله ته نژدې خلک ترې اوبه څښي."},{"id":29,"translation":"بې شکه مجرمان پرمسلمانانو خاندي."},{"id":30,"translation":"او چې کله پرې تیریږي نو په خپلو مینځونو کې د ملنډو خندا کوي."},{"id":31,"translation":"او چې کورونو ته ځي نو خورا د خوښۍ په غرور ځي."},{"id":32,"translation":"او چې مسلمانان وګورې نو وایې چې په رښتیا چې مسلمانانو لار ورکه کړې ده."},{"id":33,"translation":"په داسې حال کې چې:د مسلمانانو د څارنې دنده په غاړه نه ده ور اچول شوې."},{"id":34,"translation":"نن به مسلمانان پر کافرانو خاندي."},{"id":35,"translation":"په هسکو تختونو به ناست ګوري."},{"id":36,"translation":"چې ایا کافرانو ته د هغوی د بدو کړنو پوره بدل ورکړای شو؟"}]},{"id":84,"verses":[{"id":1,"translation":"کله چې اسمان وچوي."},{"id":2,"translation":"د خپل رب حکم په بشپړ ډول ومني او ورسره ښايې چې د خپل رب حکم پوره ومني."},{"id":3,"translation":"او کله چې ځمکه په بشپړ ډول هواره شي."},{"id":4,"translation":"او څه چې پکې دي بیرونه راوویستلی او ځمکه تشه کړای شي."},{"id":5,"translation":"ځمکه د خپل رب حکم پر ځای کړی او ورسره ښايي چې همدا وکړي."},{"id":6,"translation":"ای انسانه!ته خپل رب ته ترورتګ هلې ځلې کوونکی یې،نو له خپلو هلو ځلو سره به مخامخ کیږې."},{"id":7,"translation":"نو چاته چې برخه لیک په ښي لاس ورکړ شو."},{"id":8,"translation":"نو ډیر اسان او سر،سري حساب به ورسره شي."},{"id":9,"translation":"او خپلې کورنۍ ته به په خورا خوښۍ بیرته ورشي."},{"id":10,"translation":"او چاته چې برخه لیک د شا له لورې ورکړ شي."},{"id":11,"translation":"نو ژر به خپل مرګ[۶]روابلي.","footnotes":"[۶] ـ د خلاصون بله لار به یې پرته له دې په نظر ورنشي چې مرګ ته غږ کړي چې ما له دې ستونزو څخه خلاص کړه.(کابلی تفسیر)"},{"id":12,"translation":"او د لمبو ډک اور ته به ولاړ شي."},{"id":13,"translation":"ځکه چې په دنیا کې له خپلو خلکو سره خوښ اوسیدلی وو."},{"id":14,"translation":"او باور یې درلود چې هیڅکله به بیرته نه ژوندی کیږي."},{"id":15,"translation":"نه:ولې نه:رب ئې هره کړنه لیدله."},{"id":16,"translation":"داسې نه ده.لوړه مې په هغه سپين والي چې د ماښام له سوروالي وروسته راځي."},{"id":17,"translation":"لوړه په شپه او د هغې په رانغښتو څیزونو."},{"id":18,"translation":"او په بشپړ او روښانه سپوږمۍ."},{"id":19,"translation":"چې:تاسې به پوړۍ په پوړۍ وړاندې ولاړ شئ."},{"id":20,"translation":"په دې خلکو څه شوي دي چې ایمان نه راوړي؟"},{"id":21,"translation":"او چې قران ورته وړاندې شي غاړه نه ږدي؟او سجده نه کوي؟"},{"id":22,"translation":"بلکې کافران قران درواغ ګڼي."},{"id":23,"translation":"الله پاک ته یي پټې او ښکاره کړنې معلومې دي؟"},{"id":24,"translation":"نو ځکه د یو دردناک عذاب زیری ورکړه."},{"id":25,"translation":"البته چاچې ایمان راوړی او نیک کارونه یې کړي بې مننه او بې احسانه اجر او ثواب يي په برخه دی."}]},{"id":85,"verses":[{"id":1,"translation":"لوړه په کلکو برجونو لرونکي اسمان."},{"id":2,"translation":"او په وعده شوې ورځ."},{"id":3,"translation":"او په حاضریدونکې[۷]او چې ورته حاضریږي[۸]","footnotes":"[۷] ـ د جمعې ورځ چې تل(حاضریدونکې)یا د قیامت ورځ چې حتما راځي.(کابلی تفسیر)\n[۸] ـ د عرفې ورځ چې خلک ورته حاضریږي یا د قیامت ورځ چې خلک به ورته حاضریږي(کابلی تفسیر)"},{"id":4,"translation":"چې د کندو خاوندان هلاک شول."},{"id":5,"translation":"د تیز او لمبه وهونکي اور."},{"id":6,"translation":"د اور په چاپيریال کې ناست وو."},{"id":7,"translation":"او د مسلمانانو د بدې ورځې او سوزیدانې سیل یې کاوو."},{"id":8,"translation":"له مسلمانانو یې پرته له دې بله ګناه نه وه لیدلې چې په توانا او ستایلي شوي الله جل جلاله یې ایمان راوړی ؤ."},{"id":9,"translation":"هغه ذا چې د اسمانونو او ځمکې واک ورسره دی.او د هر شی څارونکی دی."},{"id":10,"translation":"دا پخه خبره ده چې څوک مسلمان سړي او مسلمانې ښځې وکړوي او له خپل بد کار څخه توبه ونه کړي،نو د جهنم سوزوونکی عذاب یې په برخه دی."},{"id":11,"translation":"او چې څوک ایمان راوړي او نیک کارونه وکړي،نو داسې جنتونه یې په برخه دي چې:ویالې به[۹]پکې بهیږي.او دا لویه کامیابي ده.","footnotes":"[۹] ـ د پاکو شرابو،شاتو شیدو او پاکو اوبو ویالې به روانې وي."},{"id":12,"translation":"بیشکه چې ستا د رب نیونه خورا سخته ده."},{"id":13,"translation":"لومړی ځل پيدا کول او بیرته د پخوا په شان جوړول د هغه کار دی."},{"id":14,"translation":"بښوونکی او مینه ناک دی."},{"id":15,"translation":"د عرش څښتن او په خپله له هر څه څخه لوی دی."},{"id":16,"translation":"او د هغه اراده چې وکړي خامخا یې کوي."},{"id":17,"translation":"ای محمده!د لښکرو په هکله معلومات لرې؟"},{"id":18,"translation":"د فرعون او ثمودیانو په هکله."},{"id":19,"translation":"خبره داده چې کافران هر څه درواغ ګڼي."},{"id":20,"translation":"او الله له هرې لورې ایسار کړي دي."},{"id":21,"translation":"او دا هم پخه ده چې قران د ډیر لوی شان څښتن دی."},{"id":22,"translation":"او په ستایلې شوې پاڼه کې خوندي دی."}]},{"id":86,"verses":[{"id":1,"translation":"لوړه په اسمان او لوړه په طارق."},{"id":2,"translation":"او ته څه پوه کړې چې طارق څه ته وايې؟"},{"id":3,"translation":"ځلیدونکی ستوری دی."},{"id":4,"translation":"هیڅ ساه کښ نشته چې پر هغه څارونکی نه وي ټاکل شوی."},{"id":5,"translation":"نو انسان باید ځیر شي چې له څه څخه پيدا شوی دی؟"},{"id":6,"translation":"له ټوپ وهونکو اوبو څخه پيدا شوی."},{"id":7,"translation":"چې د شا او سینو له مینځ څخه راووځي."},{"id":8,"translation":"پخه خبره ده چې په بیا پیدا کولو یي توان لري."},{"id":9,"translation":"هغه ورځ چې پټ څیزونه رابربنډ شي."},{"id":10,"translation":"انسان به د ځان ژغورنې نه ذاتي ځواک لري او نه بل ملاتړی."},{"id":11,"translation":"لوړه په اسمان چې باران وروي."},{"id":12,"translation":"او په ځمکه چې د زرغونیدلو په وخت چوي."},{"id":13,"translation":"چې قران کریم اخرنۍ غوڅه خبره ده."},{"id":14,"translation":"ټوکه نه ده."},{"id":15,"translation":"کافران چل ول کوي."},{"id":16,"translation":"او زه هم تدبیر لرم."},{"id":17,"translation":"نو کافرانو ته لږ مهلت ورکړه[۱۰].","footnotes":"[۱۰] ـ او بیا وګوره چې بالاخره ورسره په دنیا او اخرت کې څه کیږي؟(کابلی تفسیر)"}]},{"id":87,"verses":[{"id":1,"translation":"د خپل لوړ رب نوم وستایه."},{"id":2,"translation":"چې پيدایښت یي کړی او انډول یي کړی."},{"id":3,"translation":"هر څه يي په اندازه کړي او ښوونه یې ورته کړې ده."},{"id":4,"translation":"شنې او تازه څراګاه یې زرغونې کړي."},{"id":5,"translation":"بیا یې وچ او تور بوس ګرځولي دي"},{"id":6,"translation":"ډير ژر به یي په تاولولو نو هیر وي به یې نه."},{"id":7,"translation":"پرته له هغو چې د الله خوښه ده.بې شکه چې الله پاک په ښکاره او پټو پوهیږي."},{"id":8,"translation":"مونږ به تا د اسلام لپاره اسان کړو[۱۱].","footnotes":"[۱۱] داسې به دې وروزو چې د اسلام او قران منلو او یادولو ته تر هر چا ډیر تیاروې(کابلی تفسیر)"},{"id":9,"translation":"نو پند ورکوه ځکه چې پند هرومرو ګټه رسوي[۱۲].","footnotes":"[۱۲] بله معنې يې ده پند ورکوه که ګټه يي رسوله( کابلی تفسیر)"},{"id":10,"translation":"هغه به ترې پند واخلي چې ډار ورسره وي."},{"id":11,"translation":"او لوی بدبخته به ترې ځان په څنګ کړي."},{"id":12,"translation":"هغه چې لوی اور ته به ولاړ شي."},{"id":13,"translation":"بیا به نه پکې مري او نه به ژوندی کیږي."},{"id":14,"translation":"هغه بریمن شول چې سپيڅلتیایې غوره کړه."},{"id":15,"translation":"او د خپل رب نوم یې یاد او لمونځ یې وکړ."},{"id":16,"translation":"خو تاسې د دنیا ژوند ته ډیره پاملرنه کوئ."},{"id":17,"translation":"په داسې حال کې چې اخروي ژوند ډير غوره او تل پاتې دی."},{"id":18,"translation":"دا خبرې په پخوانیو صحیفو کې دي."},{"id":19,"translation":"د ابراهیم او موسې په صحیفو کې."}]},{"id":88,"verses":[{"id":1,"translation":"ای محمده!ایا تاته دپټوونکي مصیبت خبر رسیدلی دی؟"},{"id":2,"translation":"په دې ورځ به ځینې مخونه خوار او سپک وي."},{"id":3,"translation":"د ربړونو او ستړتیا نښې به پکې ښکاري."},{"id":4,"translation":"ګرم او سوزوونکي اور ته به ورننوځي."},{"id":5,"translation":"د جوشیدونکې چینې له اوبو څخه به خړوبه کیږي."},{"id":6,"translation":"پرته له اغزي لرونکي بوټي به یې بل خوراک نه وي."},{"id":7,"translation":"نه چاغوالی کولای شي،او نه د لوږې چاره پرې کیږي."},{"id":8,"translation":"په همدې ورځ به ځینې مخونه ښیرازه او ښکلي وي."},{"id":9,"translation":"له خپلو کړو څخه به خوښ وي."},{"id":10,"translation":"په لوړ جنت کې به اوسیږي."},{"id":11,"translation":"هلته به هیڅ ډول بابیزه خبرې نه اوري."},{"id":12,"translation":"هلته به تل بهیدونکې چینه وي."},{"id":13,"translation":"لوړ او دنګ تختونه به وي."},{"id":14,"translation":"ډک جامونه به ایښوول شوي وي."},{"id":15,"translation":"بالښتونه به کتار شوي وي."},{"id":16,"translation":"او فرشونه به غوړول شوي وي."},{"id":17,"translation":"ایا(انسانان)اوښ ته نه ګوري چې په څه ډول پيدا شوی دی؟"},{"id":18,"translation":"او اسمان ته نه ګوري چې په کوم کیفیت پورته شوی دی."},{"id":19,"translation":"او غرونو ته نه ګوري چې څنګه ځای په ځای ودرول شوي دي؟"},{"id":20,"translation":"او ځمکې ته نه ګوري په څه ډول غوړول شوې ده؟"},{"id":21,"translation":"نو پند ورکړه.ستا دنده پند ورکول دي."},{"id":22,"translation":"ته مکلف نه یې چې په زور یي پرې ومني."},{"id":23,"translation":"خو که څوک مخ واړوي او د کفر لار خپله کړي."},{"id":24,"translation":"نو الله به لوی عذاب ورکړي."},{"id":25,"translation":"دا پخه خبره ده چې بیرته به مونږ ته راځي."},{"id":26,"translation":"بیا ورسره حساب زمونږ کار دی."}]},{"id":89,"verses":[{"id":1,"translation":"لوړه په سهار."},{"id":2,"translation":"او لسو شپو."},{"id":3,"translation":"او پر جوړه او طاق."},{"id":4,"translation":"او پر شپه چې کله روانیږي."},{"id":5,"translation":"ایا په دې کې د هوښیار لپاره د منلو قسم شته؟"},{"id":6,"translation":"ایا تا ونه لیدل چې ستا رب له عادیانو سره څه وکړل؟"},{"id":7,"translation":"د لویو ستنو لرونکو ارم[۱۴]سره.","footnotes":"[۱۴] ـ دايي د نیکه یاد کومې واکمنې کورنۍ لقب دی.(کابلی تفسیر)"},{"id":8,"translation":"چې په هیوادونو کې یي انډول نه وو پیدا شوي."},{"id":9,"translation":"او څه یې وکړل له هغو ثمودیانو سره چې په وادۍ کې یي سمڅې جوړولې؟"},{"id":10,"translation":"او څه يي وکړل د میخونو له څښتن فرعون سره؟"},{"id":11,"translation":"چې په هیوادونو کې یې سرغړونه کړې وه."},{"id":12,"translation":"او فساد یې پکې جوړ کړی و."},{"id":13,"translation":"نو بالاخره ستا رب پرې د عذاب دره او قمچینه راکوزه کړه."},{"id":14,"translation":"حقیقت دادی چې ستا رب په څارنځی کې دی."},{"id":15,"translation":"مګر انسان چې کله یې خپل رب وازمايي نو ويي پالي او نعمت ورکړي نو وايې چې زما رب زما پالنه کړې ده.(ځکه چې په ما کې یي ځای شته)."},{"id":16,"translation":"او کله يي چې بیا په سختۍ وازمايي نو روزي یي ورکمه کړي بیا وایې چې زه خپل رب سپک کړم."},{"id":17,"translation":"نه:هیڅکله داسې نده بلکې تاسې يي چې د یتیم خیال نه ساتئ."},{"id":18,"translation":"او نه یو بل هڅوئ چې بې وسې ته خوراک ورکړي."},{"id":19,"translation":"او تاسې يي چې په میراث پاتې شوی مالونه په دواړو لاسونو راټولوئ."},{"id":20,"translation":"او له مال سره مو له اندازې ډيره مینه ده."},{"id":21,"translation":"نه هیڅکله داسې نه ده کله چې ځمکه ټوټه،ټوټه وټکول شي."},{"id":22,"translation":"ستا رب راشي،او ملایکې لیکه په لیکه ودریږي."},{"id":23,"translation":"او دوزخ مخامخ راوړول شي.نو په همدې ورځ به انسان وپوهیږي،خو پوهه به یې څه ګټه ورته وکړي؟"},{"id":24,"translation":"وایې به کاشکې چې:ددغه ژوند لپاره یي څه وړاندې لیږلي وای."},{"id":25,"translation":"په دې ورځ به د الله د عذاب ورکولو په شان بل عذاب ورکوونکی نه وي."},{"id":26,"translation":"او نه به د هغه په څير تړونکی بل څوک وي."},{"id":27,"translation":"او ویل کیږي به چې ای ډاډه نفسه."},{"id":28,"translation":"ورځه خپل رب ته ورشه.خوښ اوسه ځکه چې الله در څخه خوښ دی."},{"id":29,"translation":"زما په نیکو بنده ګانو کې وردننه شه."},{"id":30,"translation":"او زما جنت ته ننه وځه."}]},{"id":90,"verses":[{"id":1,"translation":"په همدی ښار لوړه کوم."},{"id":2,"translation":"چې ته پکې ازاد پریښوولی شې[۱۵].","footnotes":"[۱۵] ـ یا معني یي ده چې:په همدی ښار لوړه کوم چي ستا ربړول يي پکې ځانته روا ګرځولي دي."},{"id":3,"translation":"او لوړه په پلار او له هغه څخه په زیږیدلي اولاد."},{"id":4,"translation":"چې مونږ انسان په ستونزو او کړاوونو کې پیدا کړی دی."},{"id":5,"translation":"ایا انسان ګمان کوې چې هیڅوک به پرې برلاسی نه شي؟"},{"id":6,"translation":"وایې ما خورا ډير مال ولګاو."},{"id":7,"translation":"ایا ګمان کوي چې هیڅوک يې نه ګوري؟"},{"id":8,"translation":"ایا مونږ دوه سترګې نه دي ورکړي؟"},{"id":9,"translation":"ژبه او دوه شونډې؟"},{"id":10,"translation":"ایا د خیر او شر لار مو نه ده ورښوولې؟"},{"id":11,"translation":"لوړې ژورې یي سرنه کړي."},{"id":12,"translation":"او ته څه پوهیږي چې د لوړو او ژورو سر کول څه دي؟"},{"id":13,"translation":"د غاړې ازادول."},{"id":14,"translation":"یا د لوږې په ورځ خوراک ورکول."},{"id":15,"translation":"خپلوان یتیم ته."},{"id":16,"translation":"یا په خاورو ناست مسکین ته."},{"id":17,"translation":"بیا برسیره پردې د هغو کسانو له ډلې څخه وي چې ایمان لري او یو بل ته په صبر او مهربانۍ ښوونه کوي."},{"id":18,"translation":"همدا خلک د ښي اړخ خاوندان دي."},{"id":19,"translation":"او کومو کسانو چې زمونږ له ایتونو څخه انکار کړی دی د کیڼ اړخ خاوندان دي."},{"id":20,"translation":"پر دوی به سر پوښ کړی شوی اور وي."}]},{"id":91,"verses":[{"id":1,"translation":"قسم په لمر او د هغه په رڼا."},{"id":2,"translation":"قسم په سپوږمۍ چې له لمر وروسته راوخیژي."},{"id":3,"translation":"قسم په ورځ چې لمر را ښکاره کړي."},{"id":4,"translation":"قسم په شپه چې لمر پټ کړي."},{"id":5,"translation":"قسم په اسمان او د هغه په جوړوونکي ذات."},{"id":6,"translation":"قسم په ځمکه او د هغې په غوړوونکي ذات."},{"id":7,"translation":"قسم په نفس او د هغه په برابر وونکي ذات."},{"id":8,"translation":"نو په زړه کې يي ورو اچوله بدي او نیکي."},{"id":9,"translation":"په رښتیا چې بریمن شو هغه چې نفس يې پاک کړ."},{"id":10,"translation":"او زیانمن شوهغه چې خپل نفس یې له ګناهونو څخه لاندې کړ."},{"id":11,"translation":"ثمودیانو د خپلې سرغړونې له کبله رسول درواغجن ګڼلی و."},{"id":12,"translation":"پدې ډول چې کله یې بدبخته ورانکاری راپورته شو."},{"id":13,"translation":"نو د الله رسول ورته وویل:د الله اوښې ته لاس ورنه وړئ.او نه یې له اوبو سره کار ولرئ."},{"id":14,"translation":"خو هغوی درواغجن وګاڼه او اوښه یې زخمې کړه رب ئې پرې خپل قهر او غضب راښکته کړ او ټوله ځمکه يې پرې یو برابر کړه."},{"id":15,"translation":"او الله دخپلې کړنې له نتیجې څخه نه ډاریږي."}]},{"id":92,"verses":[{"id":1,"translation":"لوړه په شپه چې هر څه په تیاره کې پټ کړي."},{"id":2,"translation":"او قسم په ورځ چې روښانه شي."},{"id":3,"translation":"قسم په هغه ذات چې نر او ښځه یې پیدا کړي."},{"id":4,"translation":"چې ستاسې هڅې جلا،جلا دي."},{"id":5,"translation":"چا چې ورکړه او پرهیزګاري وکړه."},{"id":6,"translation":"او ښیګڼه یي رښتیني کړه."},{"id":7,"translation":"نو ډیر ژر به یې د اسانۍ لپاره جوړ کړو."},{"id":8,"translation":"او چا چې بخیلي وکړه او بې پروا شو."},{"id":9,"translation":"او ښیګڼه يي درواغ وګڼله."},{"id":10,"translation":"نو ژر به يې د سختۍ لپاره جوړ کړو."},{"id":11,"translation":"کله چې هلاک شي نو مال یې د هیڅ شي مخه نشي نیولای."},{"id":12,"translation":"بې شکه چې لار ښوونه زمونږ په غاړه ده."},{"id":13,"translation":"او دنیا او اخرت هم زمونږ په لاس کې دي."},{"id":14,"translation":"او تاسو مې له لمبې وهونکي اور څخه ډارولي یاست."},{"id":15,"translation":"پرته له لوی بد بخت څخه بل څوک نه ورننووځي."},{"id":16,"translation":"هغه چې د الله دین يي درواغ ګڼلی او مخ یي اړولی."},{"id":17,"translation":"او پرهیزګار به ډیر ژر ځان ترې ګوښه کړي."},{"id":18,"translation":"هغه چې د ځان د پاکوالي لپاره خپل مال د الله په لار کې ورکوي."},{"id":19,"translation":"او د هیڅ نیک کار انګیزه یي دانه وي چې د چا د ښیګڼي ځواب ووایې."},{"id":20,"translation":"پرته له دې چې د خپل اوچت رب خوښي ترلاسه کړي."},{"id":21,"translation":"او ډير ژر به یې د رب خوښي په برخه شي[۱۶].","footnotes":"[۱۶] ـ او یا معنا ده چې ډير ژر به د خپلو کړو خوښي تر لاسه کړي"}]},{"id":93,"verses":[{"id":1,"translation":"قسم په رڼا ورځ."},{"id":2,"translation":"قسم په شپه چې خوره شي."},{"id":3,"translation":"ته خپل رب نه پریښی يې او نه یي دښمني درسره کړې."},{"id":4,"translation":"او اخرت ستا لپاره له دنیا څخه غوره دی."},{"id":5,"translation":"ستا رب به ډير ژر هغه څه در کړي چې ته پرې خوښ شي."},{"id":6,"translation":"ایا ته یتیم نه وي چې ځای یي درکړ؟"},{"id":7,"translation":"ته یو نابلده سړی وې لارې یې دروښووله."},{"id":8,"translation":"بې وزلې او ناتوانه وې شتمن یي کړې."},{"id":9,"translation":"نو په یتیم قهر مه کوه."},{"id":10,"translation":"او سوال کوونکی مه رټه."},{"id":11,"translation":"او د خپل رب لورینه بیان کړه."}]},{"id":94,"verses":[{"id":1,"translation":"ای پیغمبره!مونږ ستا سینه پراخه نه کړه؟"},{"id":2,"translation":"او له تا څخه مو دروند پیټی لرې کړ."},{"id":3,"translation":"هغه چې ستا شاه یې درنه کړې وه."},{"id":4,"translation":"او ستا نوم مونږ پورته کړ."},{"id":5,"translation":"نو بې شکه چې له سختۍ سره اسانتیا شته."},{"id":6,"translation":"او دا خبره پخه ده چې له سختۍ سره اسانتیا شته."},{"id":7,"translation":"نو کله چې اوزګاریدلې نو د عبادت لپاره هلې څلې کوه."},{"id":8,"translation":"او خپل رب ته مخ اړه وه."}]},{"id":95,"verses":[{"id":1,"translation":"لوړه په انځر او زیتون."},{"id":2,"translation":"لوړه په طور سینا."},{"id":3,"translation":"او لوړه د مکې په امن ناکه ښار."},{"id":4,"translation":"چې مونږ انسا په ډيره ښکلې بڼه پیدا کړی دی."},{"id":5,"translation":"بیا یې له ټولو څخه پریوتي پړاو ته رسوو."},{"id":6,"translation":"خو د هغو چې ایمان یې راوړی او نیکې کړنې یې خپلې کړي نه پرې کیدونکی ثواب یې په برخه دی."},{"id":7,"translation":"له دې وروسته څه شی تا هڅوي چې:د جزا او سزا ورځ دوراغ وګڼي."},{"id":8,"translation":"ایا الله له ټولو واکمنو څخه لوی او ستر واکمن نه دی؟"}]},{"id":96,"verses":[{"id":1,"translation":"ای محمده!د خپل هغه رب په نوم ولوله چې پیدایښت یې کړی."},{"id":2,"translation":"انسان یې د وینې له یوې ټوټې څخه پيدا کړی دی."},{"id":3,"translation":"ولوله ستا رب ډیر مهربان دی."},{"id":4,"translation":"د قلم په واسطه یې علم ښوولی دی."},{"id":5,"translation":"انسان ته یې هغه څه ښوولي چې پرې نه پوهیده."},{"id":6,"translation":"رښتیا خبره همدا داه چې انسان سرغړوي."},{"id":7,"translation":"چې ځان وګوري نو بې پروا شي."},{"id":8,"translation":"بې له شکه بیرته ورتګ یوازې ستا رب ته دی."},{"id":9,"translation":"ته ګوري چې(ابوجهل)منع کوي."},{"id":10,"translation":"زما بنده(محمد صلی الله علیه وسلم)له لمانځه څخه."},{"id":11,"translation":"ته ګورې چې:(محمد صلی الله علیه وسلم)په سمه او روغه لار روان دی."},{"id":12,"translation":"او د پرهیزګارۍ په لور بلنه کوي."},{"id":13,"translation":"د هغه چا په هکله ستا ګومان څه دی چې حق یې درواغ ګڼلی او مخ یي ترې اړولی؟"},{"id":14,"translation":"ایا نه پوهیږي چې الله هر څه ګوري؟"},{"id":15,"translation":"نه هیڅکله نه لوړه:که لاس یې وانه خیست نو مونږ به یې له وچولی څخه ونیسو."},{"id":16,"translation":"دوراغجن او ورانکاری وچولی."},{"id":17,"translation":"نو هغه دي ملاتړ راوبلي."},{"id":18,"translation":"مونږ به د عذاب پوښتې راوغواړو."},{"id":19,"translation":"نه:خبره يي مه منه،الله ته سجده وکړه او ورته نژدې شه."}]},{"id":97,"verses":[{"id":1,"translation":"مونږ قرآن کرم د قدر په شپه نازل کړی دی."},{"id":2,"translation":"او ته څه پوهیږي چې:د قدر شپه څه ده؟"},{"id":3,"translation":"د قدر شپه له زرو میاشتو څخه غوره ده."},{"id":4,"translation":"په دې شپه ملایکې او جبرائیل(علیه السلام)د خپل رب په حکم د راتلونکي کال هره پیښدونکې پیښه راوړي."},{"id":5,"translation":"دا شپه د سلامتیا ده.تر سهار ختلو پورې وي."}]},{"id":98,"verses":[{"id":1,"translation":"کوم کسان چې له اهل کتابو او مشرکانو څخه کافر وو له خپل کفر څخه راګرځیدونکي نه دي تر څو چې څرګند دلیل ورته راشي."},{"id":2,"translation":"د الله رسول ورته راغی چې پاک کتاب پرې لولي."},{"id":3,"translation":"دا کتاب له روغو او سمو احکامو څخه ډک دی."},{"id":4,"translation":"د کتاب د خاوندانو تر مینځ بیلتون له هغه وروسته راغی چې ښکاره دلیل ورته نازل شو."},{"id":5,"translation":"او هغوی ته پرته له دې بل هیڅ امر نه وو شوی چې:د الله بندګي په داسې ډول وکړي چې دین د هغه د لارښونو په رنا کې سنبال کړي،د حق پالنې په لور مایل او لمنځونه وکړي.زکاتونه ورکړي او همدا غوره او روغ دین دی."},{"id":6,"translation":"له اهل کتابو او مشرکانو څخه چې هر څوک کافران شوي.ارو،مرو به د دوزخ اور ته ولاړ او تل به پکې وي.او همدا خلک د ټولو ساه کښو بد خلک دي."},{"id":7,"translation":"کومو کسانو چې ایمان راوړي او نیک کارونه یې کړي دي په رښتیا چې د ټولو ساه کښو غوره او منلي خلک دي."},{"id":8,"translation":"بدله یې د رب په هغو همیشني جنتونو کې د تل لپاره اوسیدل دي چې:ویالې به پکې بهیږي الله تعالی ترې خوښ شوی دی.او هغوی له الله تعالی څخه خوښ دي.دا د هغه چا لپاره چې له خپل رب څخه ډاریدلي دي."}]},{"id":99,"verses":[{"id":1,"translation":"کله چې ځمکه پوره وخوځوله شي."},{"id":2,"translation":"او خپل ټول ارزښتناک څیزونه راوباسي."},{"id":3,"translation":"او انسان ووایې چې دا په ځمکه څه کیږي؟"},{"id":4,"translation":"په هغې ورځ به ځمکه خپلې ټولې کیسې وکړي."},{"id":5,"translation":"ځکه چې ستا رب به ورته حکم کړی وي."},{"id":6,"translation":"په هغې ورځ به خلک ډلې،ډلې کړای شي چې خپل عملونه وروښول شي."},{"id":7,"translation":"یو څوک چې:د یو پوټي په انډول نیکي وکړي وبه يي ګوري."},{"id":8,"translation":"او څوک چې د یو پوټي په انډول بدي وکړي وبه يي ګوري."}]},{"id":100,"verses":[{"id":1,"translation":"لوړه پر اسونو چې په خغلیدلو سره په پرشهار ساه خلي."},{"id":2,"translation":"او د سوم په وهلو داور سپرغۍ راپورته کوي."},{"id":3,"translation":"او سهار څرک پردښمن یرغل کوي."},{"id":4,"translation":"او یو خړ ګرد پرې راپورته کوي."},{"id":5,"translation":"د دښمن په مینځ کې ورننووځي."},{"id":6,"translation":"بې شکه چې انسان د خپل رب ډير ناشکره دی."},{"id":7,"translation":"او خپله دانا دوده په خپلو سترګو ویني."},{"id":8,"translation":"له مال سره یې مینه خورا ډیره ده."},{"id":9,"translation":"ایا نه پوهیږي چې کله د قبرونو مړي راپورته کړای شي؟"},{"id":10,"translation":"او د زړونو ټول پټ راز ونه را ښکاره شي؟"},{"id":11,"translation":"بې شکه چې رب یي له ټولو حالاتو څخه په هغه ورځ ښه خبر دی."}]},{"id":101,"verses":[{"id":1,"translation":"هغه ټکوونکې."},{"id":2,"translation":"څه ده هغه ټکوونکې."},{"id":3,"translation":"ته څه پوهیږي چې ټکوونکې به څه وي؟"},{"id":4,"translation":"په کومه ورځ چې:انسانان د خورو،ورو ملخانو او پتنګانو په څير شي."},{"id":5,"translation":"او غرونه د رنګا رنګ ډانډس شوو وړیو په شان."},{"id":6,"translation":"نو د چا چې د ایمان او نیکی تله درنه شوه."},{"id":7,"translation":"نو خورا خوښ ژوند ته به ځي."},{"id":8,"translation":"او د چا چې د ایمان او نیکی تله سپکه شوه."},{"id":9,"translation":"نو ورتګ یې ژورې کندې ته دی."},{"id":10,"translation":"او ته څه پوهیږي چې ژوره کنده څه ده؟"},{"id":11,"translation":"ګرم اور دی."}]},{"id":102,"verses":[{"id":1,"translation":"یو پر بل ځان غوره ګڼلو په غفلت کې اچولي یاست."},{"id":2,"translation":"ترې دې چې د خبرونو څنډو ته ورسیدئ."},{"id":3,"translation":"نه!داسې نه ده ډیر ژر به تاسې پوه شئ."},{"id":4,"translation":"بیا واورئ هیڅکله داسې نه ده او تاسې به ډیر ژر پوه شئ."},{"id":5,"translation":"نه!هیڅکله داسې نه ده که تاسې په باوري توګه پوهیدای."},{"id":6,"translation":"خامخا به دوزخ وګورئ."},{"id":7,"translation":"او بیا راوړئ چې په باورې سترګو به یې وګورئ."},{"id":8,"translation":"بیا به ارو،مرو په هغه ورځ له تاسې څخه د در کړو شوو نعمتونو پوښتنه وشي."}]},{"id":103,"verses":[{"id":1,"translation":"لوړه په زمانې."},{"id":2,"translation":"چې انسان په تاوان کې دی."},{"id":3,"translation":"پرته له هغو چې ایمان یې راوړی او نیک کارونه یې کړي او یو تر بله یې د ایمان او صبر کولو وصیت کړي وي."}]},{"id":104,"verses":[{"id":1,"translation":"تباه ده هر غیبت ګر پیغور ور کوونکی."},{"id":2,"translation":"هغه چې مال یې راټول کړی او په شمار یې زیرمه کړی."},{"id":3,"translation":"ګومان کوي چې مال به یې له مرګ څخه تل وژغوري."},{"id":4,"translation":"نه ده داسې بلکې خامخا به په ماتوونکي اور کې واچول شي."},{"id":5,"translation":"ته څه پوهیږي چې دا ماتوونکی څه دی؟"},{"id":6,"translation":"د الله بل کړی اور دی."},{"id":7,"translation":"چې په زړونو خیژي."},{"id":8,"translation":"او پر هغوی به سر پټی وي."},{"id":9,"translation":"د لویو اوراښکلو شوو ستنو په مینځ کې به یې لمبې وي."}]},{"id":105,"verses":[{"id":1,"translation":"ایا تاونه لیدل چې ستا رب د فیل له څښتنانو سره څه وکړل؟"},{"id":2,"translation":"ایا د هغوی شومه دسیسه یې شنډه نه کړه؟"},{"id":3,"translation":"سیلونه سیلونه مرغان یې پرې حوا له کړل."},{"id":4,"translation":"مرغانو به په پخو،شوو ډبرو [۱۷]ویشتل.","footnotes":"[۱۷] ـ امام ماور دي لیکي چې دا کلمه د فارسي(سنګ ګل)څخه عربي شوي.(تفسیر النکت والعیون)."},{"id":5,"translation":"نو د ژوول شوو وښو په شان یي تس،نس کړل."}]},{"id":106,"verses":[{"id":1,"translation":"په خپلو مینځونو کې د قریشو د مینې او محبت."},{"id":2,"translation":"د ژمي او اوړی د سفرونو سره د مینې له کبله."},{"id":3,"translation":"باید د دغې خوني د رب عبادت وکړي."},{"id":4,"translation":"هغه ذات چې له لوږې یې ژغورلې او له ډار څخه يي ډاډمن کړي دي."}]},{"id":107,"verses":[{"id":1,"translation":"ایا ته هغه کسان پیژني چې د جزا او سزا ورځ درواغ ګڼي."},{"id":2,"translation":"دا خلک یتیم رټي."},{"id":3,"translation":"او مسکین ته خوراک ورکول نه هڅوي."},{"id":4,"translation":"نو لمونځ کوونکي هلاک شول."},{"id":5,"translation":"هغوی چې له لمانځه څخه غافله دي[۱۸].","footnotes":"[۱۸] ـ په وخت یې نه کوي تل یې نکوي د ارکانو او شرایطو یې هیڅ پاک نه لري(کابلی تفسیر)."},{"id":6,"translation":"دا هغه کسان دي چې د ځان ښوونه کوي."},{"id":7,"translation":"او د خیر هر څه منع کوي.[۱۹]","footnotes":"[۱۹] ـ د ضرورت کوچني څیزونه لکه مالګه،اورلګښت ګیلاس او نور چې ګاونډې یې یو بل ته سره ورکوي(کابلی تفسیر)"}]},{"id":108,"verses":[{"id":1,"translation":"ای پیغمبره مونږ تاته کوثر[۲۰]در کړی دی.","footnotes":"[۲۰] پیغمبري،قران او یا حوض کولو(البحر المحیط)."},{"id":2,"translation":"نو خپل رب ته لمونځ وکړه او قرباني وکړه."},{"id":3,"translation":"دا خبره پخه ده چې ستا دښمن بې سټې دی."}]},{"id":109,"verses":[{"id":1,"translation":"ای محمده!ووایه:چې ای کافرانو!"},{"id":2,"translation":"زه د هغه څه عبادت نه کوم چې تاسې یې عبادت کوئ."},{"id":3,"translation":"او نه تاسې د هغه څه عبادت کوونکي یاست چې زه یې عبادت کوم."},{"id":4,"translation":"او نه زه د هغه څه عبادت کوونکی یم چې تاسې یې عبادت کړی دی."},{"id":5,"translation":"او نه تاسې د هغه څه عبادت کوونکي یاست چې زه يې عبادت کوم."},{"id":6,"translation":"ستاسې لپاره ستاسې دین او زما لپاره زما دین."}]},{"id":110,"verses":[{"id":1,"translation":"کله چې د الله مرسته راغله او لویه فتحه مو په برخه شوه."},{"id":2,"translation":"او ته وینې چې ډلې ډلې خلک د الله دین ته ننوځي."},{"id":3,"translation":"نو د خپل رب پاکي او ثنا وایه او بښنه ترې غواړه بیشکه هغه توبه منونکی دی."}]},{"id":111,"verses":[{"id":1,"translation":"د ابو لهب دواړه لاسونه دې هلاک شي او دی هم."},{"id":2,"translation":"نه به یې مال څه ګټه ور،ورسوي او نه اولاد."},{"id":3,"translation":"ډیر ژر به لمبې وهوونکي اور ته ورننوځي."},{"id":4,"translation":"او د هغه لرګي راوړونکي(یا چغلخوره)ښځه هم."},{"id":5,"translation":"په غاړه کې به یې د خرما کلکه رسۍ وي."}]},{"id":112,"verses":[{"id":1,"translation":"ای محمده!ووایه:الله یو دی."},{"id":2,"translation":"الله بې پروا دی."},{"id":3,"translation":"نه یې څوک زیږولی او نه له چا زیږیدلی."},{"id":4,"translation":"او نه يي څوک سیال او برابر دی."}]},{"id":113,"verses":[{"id":1,"translation":"ای محمده! ووایه زه د تیارو څیروونکي سهار په رب پناه غواړم."},{"id":2,"translation":"د هغه د ټولو پیدا کړو څیزونو له شر څخه."},{"id":3,"translation":"او د شپې د خورې او درنې تیارې له شر څخه."},{"id":4,"translation":"او په غوټو پوکې کوونکو کوډ ګرو ښځو له شر څخه."},{"id":5,"translation":"او د حسد او رخه کوونکي د تړلي حسد او رخې له شر څخه ."}]},{"id":114,"verses":[{"id":1,"translation":"ای محمده! ووایه زه د خلکو په رب پناه غواړم."},{"id":2,"translation":"په واکمن د خلکو."},{"id":3,"translation":"په معبود د خلکو"},{"id":4,"translation":"د هغو همیشني وسوسه اچوونکو له شر څخه."},{"id":5,"translation":"چې د خلکو په زړونو کې وسوسه اچوي."},{"id":6,"translation":"له پیریانو څخه وي او که له انسانانو."}]}]